Kodeks karny wykonawczy – tekst jednolity 2020

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 18 listopada 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks karny wykonawczy Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy Część OGÓLNA

Rozdział I - Zakres obowiązywania

Rozdział II - Organy postępowania wykonawczego

Rozdział III - Skazany

Rozdział IV - Postępowanie wykonawcze

Rozdział V - Nadzór penitencjarny

Rozdział VI - Zatarcie skazania

Rozdział VII - Uczestnictwo społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomoc w społecznej readaptacji

skazanych oraz Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej Rozdział VIIa - System dozoru elektronicznego Część SZCZEGÓLNA

Rozdział VIII - Grzywna

Rozdział IX - Kara ograniczenia wolności

Rozdział X - Kara pozbawienia wolności

Rozdział XI - Prawa i obowiązki kuratora sądowego, wykonywanie dozoru, warunkowego umorzenia postępowania

i warunkowego zawieszenia wykonania kary

Rozdział XII - Środki karne, środki kompensacyjne i przepadek

Rozdział XIII - Środki zabezpieczające

Rozdział XIV - Należności sądowe

Rozdział XV - Tymczasowe aresztowanie

Rozdział XVa - Umieszczanie tymczasowo aresztowanych i skazanych odbywających karę pozbawienia wolności w wydzielonych pomieszczeniach lub pomieszczeniach dla osób zatrzymanych

Rozdział XVI - Przepisy ogólne

Rozdział XVII - Kara ograniczenia wolności

Rozdział XVIII - Kara pozbawienia wolności i kara aresztu wojskowego

Rozdział XIX - Środki karne

Rozdział XX - Tymczasowe aresztowanie

Część KOŃCOWA

Rozdział XXI - Objaśnienie wyrażeń ustawowych

Rozdział XXII - Przepisy przejściowe i końcowe

Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 523), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 i 695) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 17 listopada 2020 r.

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje art. 93 i art. 101 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568 i 695), które stanowią: „

Art. 93

Do postępowań wszczętych i niezakończonych na podstawie ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 523) stosuje się, aż do prawomocnego zakończenia postępowania, przepisy tej ustawy w brzmieniu dotychczasowym. ” „

Art. 101Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia:

15l i art. 15zc oraz pkt 17 w zakresie dodawanych art. 31e, art. 31f, art. 31j, art.

31m i art. 31zm - z mocą od dnia 8 marca 2020 r., e) art. 1 pkt 14 w zakresie dodawanego art. 15f - z mocą od dnia 12 marca 2020 r., f) art. 1 pkt 14 w zakresie dodawanego art. 15k - z mocą od dnia 13 marca 2020 r., g) art. 89 - z mocą od dnia 15 marca 2020 r., h) art. 1 pkt 3 lit. a-c oraz art. 66 - z mocą od dnia 26 marca 2020 r. ” .

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy Część OGÓLNA

Rozdział I

Zakres obowiązywania

Art. 1

§ 1Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa

skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nieuregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje

się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.

Rozdział II

Organy postępowania wykonawczego

Art. 2Organami postępowania wykonawczego są:

Art. 3

§ 1Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu

dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 1a(uchylony)

§ 2W sprawach zastrzeżonych w niniejszym kodeksie dla sądu penitencjarnego właściwy jest

ten sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sądem penitencjarnym jest sąd okręgowy.

§ 3W stosunku do osób skazanych przez sąd wojskowy, w sprawach określonych w § 2, orzeka

wojskowy sąd garnizonowy.

§ 3aNa postanowienie w przedmiocie właściwości w postępowaniu wykonawczym zażalenie nie

przysługuje.

§ 4(uchylony)

§ 5(uchylony)

Rozdział III

Skazany

Art. 4

§ 1Kary, środki karne, środki kompensacyjne, przepadek, środki zabezpieczające i środki

zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego.

§ 2Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie

z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia.

Art. 5

§ 1

Skazany jest podmiotem określonych w niniejszym kodeksie praw i obowiązków.

§ 2Skazany ma obowiązek stosować się do wydanych przez właściwe organy poleceń zmierzających

do wykonania orzeczenia.

Art. 6

§ 1Skazany może składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem i brać w nim udział

jako strona oraz w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu wykonawczym.

§ 2

Skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie.

Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów.

§ 3Jeżeli wniosek, skarga lub prośba:

Art. 7

§ 1Skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 z

powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2Skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3. W sprawach dotyczących odbywania

kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym sądem właściwym jest sąd penitencjarny.

§ 3Skarga na decyzję, o której mowa w § 1, przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od

dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji; decyzję ogłasza się lub doręcza wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o przysługującym skazanemu prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi.

Skargę wnosi się do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Jeżeli organ, który wydał zaskarżoną decyzję, nie przychyli się do skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy bezzwłocznie do właściwego sądu.

§ 4Sąd powołany do rozpoznania skargi może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Odmowa

wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

§ 5Po rozpoznaniu skargi sąd orzeka o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej

decyzji; na postanowienie sądu zażalenie nie przysługuje.

Art. 8

§ 1W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy ustanowionego w

tym postępowaniu.

§ 2W postępowaniu przed sądem skazany musi mieć obrońcę, jeżeli:

§ 2a

Przepis art. 78 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.

§ 3Skazany pozbawiony wolności może porozumiewać się ze swoim obrońcą, pełnomocnikiem

będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, podczas nieobecności innych osób, a rozmowy z tymi osobami w trakcie widzeń i rozmowy telefoniczne nie podlegają kontroli.

Art. 8a

§ 1Korespondencja skazanego pozbawionego wolności podlega cenzurze i nadzorowi, chyba

że ustawa stanowi inaczej.

§ 2Korespondencja skazanego pozbawionego wolności z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym

adwokatem lub radcą prawnym nie podlega cenzurze, nadzorowi oraz zatrzymaniu i powinna być bezzwłocznie przekazywana do adresata. Przepisy art. 73 § 3 i 4 oraz art. 225 § 3 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.

§ 3Przepis § 2 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio do korespondencji skazanego pozbawionego

wolności prowadzonej z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami państwowymi, organami samorządu terytorialnego, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem Praw Dziecka, organami powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem.

Art. 8b

§ 1Rzecznik Praw Obywatelskich lub osoba przez niego upoważniona ma prawo wstępu w każdym

czasie, bez ograniczeń, do zakładów karnych, aresztów śledczych i innych miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności, oraz poruszania się po ich terenie, przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek, a także do przeprowadzania podczas nieobecności innych osób rozmów z osobami pozbawionymi wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do prokuratora wykonującego czynności służbowe.

Rozdział IV

Postępowanie wykonawcze

Oddział 1

Wykonywanie orzeczeń

Art. 9

§ 1

Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.

§ 2

Wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 Kodeksu postępowania karnego, dotyczące przepadku albo dowodów rzeczowych, stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 3Postanowienie w postępowaniu wykonawczym staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba

że ustawa stanowi inaczej lub sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania zażalenia wstrzyma jego wykonanie.

§ 4Złożenie wniosku o wydanie postanowienia w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje

wykonania orzeczenia, którego wniosek dotyczy, chyba że sąd, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, postanowi inaczej. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia nie wymaga uzasadnienia.

Art. 10

§ 1

Policja w zakresie postępowania wykonawczego wykonuje polecenia sądu.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio również do Żandarmerii Wojskowej oraz dowódcy

wojskowego, jeżeli skazany jest żołnierzem, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie.

§ 3

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio również do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej oraz innych organów, jeżeli postępowanie wykonawcze dotyczy spraw, które zgodnie z przepisami prawa należą do ich właściwości.

§ 4Organy i instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego oraz stowarzyszenia

i organizacje społeczne w zakresie swojego działania udzielają pomocy organom wykonującym orzeczenia.

Art. 11

§ 1Sąd, kierując orzeczenie do wykonania, przesyła jego odpis lub wyciąg, ze wzmianką

o wykonalności, a w wypadku orzeczenia prawomocnego - z datą jego uprawomocnienia się, odpowiedniemu organowi powołanemu do wykonywania orzeczenia. Kierując do wykonania orzeczenie dotyczące grzywny, nawiązki na rzecz Skarbu Państwa, świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz należności sądowych, sąd przesyła także ostatnio uzyskaną informację, o której mowa w art. 213 § 1a Kodeksu postępowania karnego. Sąd przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego orzeczenie wraz z uzasadnieniem, jeżeli zostało sporządzone i nie zawiera informacji niejawnych o klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.

§ 1aJeżeli pokrzywdzony złożył wniosek, o którym mowa w art. 168a § 1, sąd, o którym mowa

w § 1, przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego ten wniosek oraz dane zawierające imię, nazwisko i adres pokrzywdzonego. W wypadku, o którym mowa w art. 168a § 6, sąd przesyła również dane zawierające imię, nazwisko i adres świadka.

§ 2Sąd po wydaniu wyroku skazującego przesyła dyrektorowi aresztu śledczego lub zakładu

karnego posiadane w sprawie informacje dotyczące osoby skazanego, w tym dane o uprzedniej karalności oraz zastosowanych wobec niego środkach wychowawczych lub poprawczych, informacje pozwalające na identyfikację skazanego, w szczególności numer Automatycznego Systemu Identyfikacji Daktyloskopijnej (AFIS), numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), rysopis oraz opis znaków szczególnych i tatuaży, a także zdjęcie skazanego, odpisy orzeczeń i opinii lekarskich oraz psychologicznych, w tym stwierdzających u skazanego uzależnienia od alkoholu, środków psychotropowych i odurzających, a także informacje dotyczące popełnienia przestępstwa określonego w art. 197-203 Kodeksu karnego w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, a po uprawomocnieniu się wyroku, na wniosek dyrektora zakładu lub aresztu - również akta sądowe.

§ 3Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określa, w

drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji przesyłanych dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego, o których mowa w § 2, mając na uwadze konieczność zebrania danych osobopoznawczych niezbędnych do dokonania prawidłowej klasyfikacji skazanego dla indywidualnego z nim postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma służyć wykonanie kary pozbawienia wolności.

§ 4W razie skazania tymczasowo aresztowanego lub osoby odbywającej karę pozbawienia wolności

sąd przesyła zawiadomienie o skazaniu wraz z informacjami, o których mowa w § 2, dyrektorowi aresztu śledczego lub zakładu karnego.

§ 5Organ, o którym mowa w § 1, zawiadamia sąd o przystąpieniu do wykonania orzeczenia

oraz o zakończeniu jego wykonywania.

Art. 12O prawomocnych skazaniach osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej lub służby

w formacjach obrony cywilnej na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania, jak również o zmianach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności, sąd zawiadamia również organy właściwe w sprawach powszechnego obowiązku obrony, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.

Art. 12a

§ 1W wezwaniu do uiszczenia grzywny, również orzeczonej jako kara zastępcza, nawiązki

na rzecz Skarbu Państwa, kwoty pieniężnej stanowiącej przedmiot przepadku, kosztów sądowych lub pieniężnej kary porządkowej na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie, należy też pouczyć o tym, że w razie nieuiszczenia tych należności w całości w terminie wynikającym z przepisów niniejszego kodeksu sąd przekaże do biur informacji gospodarczej, działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 389), informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości.

§ 2

W razie nieuiszczenia przez skazanego w całości należności, o których mowa w § 1, w terminie wynikającym z przepisów niniejszego kodeksu sąd niezwłocznie przekazuje informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości do biur informacji gospodarczej, działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.

§ 3

Sąd wykonuje obowiązki wierzyciela, o których mowa w art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych.

Art. 12bOrgan wykonujący orzeczenie w razie stwierdzenia, że zachodzą warunki do wydania wyroku

łącznego, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy sąd.

Art. 12cJeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów niniejszego kodeksu

są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.

Art. 12d

Za dzień trwania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu, zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności przyjmuje się okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.

Art. 13

§ 1Organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może

zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

§ 2(uchylony)

§ 3Na postanowienie w przedmiocie określonym w § 1 zażalenie przysługuje również organowi

określonemu w art. 2 pkt 5-10 oraz każdemu, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy.

Art. 14

§ 1W postępowaniu wykonawczym organ postępowania wykonawczego może zarządzić zebranie

informacji dotyczących skazanego. Organ określony w art. 2 pkt 1-5 wykonujący orzeczenie może także zarządzić zebranie informacji dotyczących skazanego w drodze wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez kuratora sądowego. W razie uzasadnionych wątpliwości co do tożsamości skazanego organ wykonujący orzeczenie może zażądać ustalenia jego tożsamości przez Policję.

§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z ministrem

właściwym do spraw wewnętrznych i z Ministrem Obrony Narodowej, inne organy powołane do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, uwzględniając w szczególności jego zakres oraz tryb przeprowadzania.

Art. 15

§ 11)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 19 lipca 2018 r. w zakresie, w jakim nie

czyni aktu abolicji indywidualnej negatywną przesłanką prowadzenia postępowania karnego wykonawczego, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2018 r. sygn. akt K 9/17 (Dz. U. poz. 1387)..

Sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie.

§ 2Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a

w szczególności jeżeli nie można ująć skazanego albo nie można wykonać wobec niego orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się w całości lub w części na czas trwania przeszkody.

§ 2aNa postanowienie w przedmiocie umorzenia lub zawieszenia postępowania wykonawczego

przysługuje zażalenie.

§ 3Zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba że

skazany uchyla się od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może przekroczyć 10 lat.

§ 4Wykonywanie kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary

aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności w tej samej lub innej sprawie wstrzymuje bieg przedawnienia.

Art. 16(uchylony)

Art. 17

§ 1Sąd, kierując do wykonania orzeczenie o pozbawieniu wolności, zawiadamia:

§ 2

O poczynionych wystąpieniach i wydanych zarządzeniach zawiadamia się skazanego.

Art. 17a

§ 1W razie orzeczenia wobec skazanego kary pozbawienia wolności oraz kary ograniczenia

wolności na podstawie art. 37b lub art. 87 § 2 Kodeksu karnego, karę ograniczenia wolności kieruje się do wykonania w pierwszej kolejności tylko wówczas, gdy zachodzą przeszkody prawne do niezwłocznego wykonania kary pozbawienia wolności.

§ 2W wypadku ustania przeszkód, o których mowa w § 1, sąd - niezależnie od tego, czy

kara ograniczenia wolności została już w całości wykonana - zawiesza postępowanie wykonawcze dotyczące kary ograniczenia wolności i niezwłocznie kieruje do wykonania karę pozbawienia wolności.

Oddział 2

Postępowanie przed sądem

Art. 18

§ 1

W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka postanowieniem.

§ 2W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu lub upoważniony sędzia wydaje

zarządzenia.

§ 3W kwestiach niewymagających postanowienia sądu penitencjarnego zarządzenia wydaje

sędzia penitencjarny.

Art. 18aW postępowaniu wykonawczym czynności zastrzeżone dla sądu lub sędziego mogą być wykonywane

przez referendarza sądowego, z wyłączeniem:

Art. 19

§ 1Sąd orzeka na wniosek prokuratora, skazanego albo jego obrońcy oraz z urzędu, a jeżeli

ustawa tak stanowi - na wniosek innych osób.

§ 2Wniosek lub skargę można zgłosić na piśmie lub ustnie. W wypadku ustnego zgłoszenia

spisuje się protokół.

§ 3Składający wniosek, o którym mowa w § 1, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych

w nim żądań w stopniu umożliwiającym jego rozpoznanie, w szczególności do dołączenia odpowiednich dokumentów. W przypadku niewykonania tego obowiązku można pozostawić wniosek bez rozpoznania.

§ 4Wniosek lub skargę rozpoznaje się w terminie 21 dni od daty wpływu do sądu, chyba

że ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na posiedzeniu, w którym uprawnione osoby mogą wziąć udział.

Art. 20

§ 1

W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka jednoosobowo.

§ 2Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie; zostaje ono przekazane

bezzwłocznie zarządzeniem wraz z aktami sprawy do sądu wyższej instancji, chyba że sąd orzekający w tym samym składzie przychyli się do zażalenia.

§ 3

Sąd wyższej instancji rozpoznaje zażalenie jednoosobowo.

§ 4Sąd wyższej instancji rozpoznaje zażalenie w terminie 21 dni od daty jego przekazania

przez sąd pierwszej instancji, chyba że ustawa przewiduje rozpoznanie zażalenia na posiedzeniu, w którym uprawnione osoby mogą wziąć udział.

Art. 20a

§ 1Zażalenie na postanowienie referendarza sądowego rozpoznaje sąd, w którym wydano zaskarżone

postanowienie.

§ 2

Wniesienie zażalenia na postanowienie referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonanie.

§ 3Przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia referendarza sądowego stosuje się odpowiednio

do zażaleń na zarządzenia referendarza sądowego.

Art. 21

W postępowaniu przed sądem prokurator jest stroną; w szczególności może składać wnioski, a w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu wykonawczym.

Art. 22

§ 1Prokurator, skazany oraz jego obrońca, sądowy kurator zawodowy, pokrzywdzony, a także

inne osoby, o których mowa w art. 19 § 1, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, gdy ustawa tak stanowi. W posiedzeniu sądu wyższej instancji mają prawo wziąć udział osoby, którym przysługuje prawo do udziału w posiedzeniu sądu pierwszej instancji.

§ 1aNiestawiennictwo osób, o których mowa w § 1, należycie zawiadomionych o terminie i

celu posiedzenia, nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, z wyjątkiem obrońcy w wypadkach określonych w art. 8 § 2, chyba że sąd orzeka na korzyść lub zgodnie z wnioskiem skazanego.

§ 2

Sąd może dopuścić do udziału w posiedzeniu również inne osoby niż wymienione w § 1, jeżeli ich udział może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.

§ 3Udział sądowego kuratora zawodowego w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli ustawa

tak stanowi lub sąd uzna to za konieczne.

Art. 23

§ 1

Sąd może zarządzić sprowadzenie skazanego na posiedzenie sądu.

§ 2Sąd może zlecić przesłuchanie skazanego sądowi wezwanemu, w którego okręgu skazany

przebywa.

§ 3Jeżeli postępowanie sądowe dotyczy skazanego pozbawionego wolności, posiedzenie może

odbyć się w zakładzie, w którym on przebywa.

Art. 24

§ 1

Jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia, sąd może w każdym czasie zmienić lub uchylić poprzednie postanowienie.

§ 2Niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie postanowienia, przewidzianego w § 1, na

niekorzyść skazanego po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

§ 3Na postanowienie wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie tylko wtedy, gdy przysługiwało

również na postanowienie podlegające zmianie lub uchyleniu.

Oddział 3

Postępowanie egzekucyjne

Art. 25

§ 1Egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego

oraz należności sądowych prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2(uchylony)

§ 3W pierwszej kolejności podlegają zaspokojeniu zasądzone roszczenia cywilne mające

na celu naprawienie szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a następnie należności sądowe.

Art. 26

Do tytułów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy art. 776-795 Kodeksu postępowania cywilnego.

Art. 27Egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu

skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 27a

§ 1Do wykonania postanowień o zabezpieczeniu grzywny, świadczenia pieniężnego, środka

kompensacyjnego oraz kosztów sądowych mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2Do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku mają zastosowanie przepisy o postępowaniu

egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 28

§ 1

Orzeczone w stosunku do jednego z małżonków, pozostających we wspólności majątkowej, kary grzywny, nawiązki i należności sądowe podlegają zaspokojeniu z osobistego majątku skazanego oraz z wynagrodzenia za pracę lub za inne usługi świadczone przez niego osobiście, jak również z praw twórcy wynalazku, wzoru użytkowego oraz projektu racjonalizatorskiego.

Jeżeli zaspokojenie z tych źródeł okaże się niemożliwe, egzekucja może być prowadzona z majątku wspólnego. Niemożność zaspokojenia z majątku osobistego skazanego stwierdza się w protokole.

§ 2

Egzekucja z majątku wspólnego jest niedopuszczalna w razie skazania za przestępstwo, którym pokrzywdzony jest małżonek skazanego albo osoby, w stosunku do których małżonek ten obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym.

§ 3W razie skierowania egzekucji do majątku wspólnego, małżonek skazanego może żądać

ograniczenia lub wyłączenia w całości zaspokojenia należności, wymienionych w § 1, z majątku wspólnego lub niektórych jego składników, jeżeli skazany nie przyczynił się lub przyczynił się w stopniu nieznacznym do powstania tego majątku albo do nabycia określonych jego składników lub jeżeli zaspokojenie z majątku wspólnego tych należności jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Art. 29

§ 1Z chwilą prawomocnego orzeczenia przepadku wobec jednego z małżonków pozostających

we wspólności majątkowej, przedmioty majątkowe, których dotyczy przepadek lub które podlegają egzekucji przepadku równowartości przedmiotów lub korzyści, tracą z mocy prawa charakter składników majątku wspólnego. Od tej chwili stosuje się do nich odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, przy czym udział Skarbu Państwa stanowi część orzeczona przepadkiem. Małżonek skazanego może wystąpić odpowiednio z żądaniem określonym w art. 28 § 3.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w wypadku orzeczenia przepadku przedmiotów objętych

innym rodzajem współwłasności łącznej.

Art. 29a

§ 1Przy egzekucji przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z popełnienia przestępstwa

lub jej równowartości domniemywa się, że rzeczy oraz prawa majątkowe, które są we władaniu skazanego po orzeczeniu przepadku, należały do niego już w chwili wydania orzeczenia.

§ 2

Osoba fizyczna, w stosunku do której działa domniemanie ustanowione w art. 45 § 3 Kodeksu karnego lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, może wnosić o wyłączenie z jego zakresu przedmiotów majątkowych, których łączna wartość według oszacowania organu egzekucyjnego nie przekracza przeciętnego sześciomiesięcznego dochodu tej osoby; wniosek o wyłączenie zgłasza się do tego organu.

§ 3W razie nieuwzględnienia wniosku, o którym mowa w § 2, osoba zainteresowana może w

drodze powództwa żądać wyłączenia przedmiotów z zakresu domniemania i zwolnienia ich od egzekucji lub dokonanego zabezpieczenia.

Art. 29b

§ 1

Pozew przeciwko Skarbowi Państwa, o którym mowa w art. 293 § 7 Kodeksu postępowania karnego, lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, jest tymczasowo wolny od opłat sądowych, a w razie oddalenia powództwa powód jest obowiązany uiścić opłaty na zasadach ogólnych.

§ 2Jeżeli w celu obalenia domniemania powód powołuje się na nabycie odpłatne, powinien

wskazać źródło nabycia i udowodnić pochodzenie potrzebnych do nabycia środków.

§ 3Sprzedaż ruchomości lub nieruchomości nie może nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem

sprawy.

Art. 30W sprawach wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa reprezentuje go prezes sądu okręgowego

lub naczelnik urzędu skarbowego w sprawach, w których wykonał wyrok w zakresie orzeczonego nim przepadku.

Art. 31W razie dokonania przez dłużnika Skarbu Państwa czynności prawnej z pokrzywdzeniem

wierzyciela, z powództwem występuje prezes sądu okręgowego lub naczelnik urzędu skarbowego w sprawach, w których wykonuje orzeczenie.

Rozdział V

Nadzór penitencjarny

Art. 32Nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej

kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny.

Art. 33

§ 1Sędzia penitencjarny wizytuje zakłady karne, areszty śledcze oraz inne miejsca, w

których przebywają osoby pozbawione wolności. Ma on prawo wstępu w każdym czasie, bez ograniczeń, do tych zakładów, aresztów i miejsc oraz poruszania się po ich terenie, przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek.

§ 2Sędzia penitencjarny ma prawo przeprowadzania podczas nieobecności innych osób rozmów

z osobami pozbawionymi wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb.

Art. 34

§ 1

Sędzia penitencjarny uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w art.

2 pkt 5 i 6, o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności.

§ 2Na decyzję sędziego skazanemu i organom określonym w § 1 przysługuje skarga do sądu

penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję.

§ 3

Przepisy art. 7 § 3-5 stosuje się odpowiednio.

§ 4W wypadku stwierdzenia niezgodnego z prawem pozbawienia wolności, sędzia penitencjarny

niezwłocznie zawiadamia o tym organ, do którego dyspozycji osoba pozbawiona wolności pozostaje, a w wypadku odbywania przez nią kary lub wykonywania wobec niej środka, o którym mowa w art. 32 - organ, który skierował orzeczenie do wykonania, a w razie potrzeby zarządza zwolnienie takiej osoby.

Art. 35

§ 1Jeżeli zdaniem sędziego penitencjarnego zachodzi potrzeba wydania decyzji nienależącej

do jego właściwości, a w szczególności decyzji o charakterze administracyjnym, przekazuje on swoje spostrzeżenia wraz z odpowiednimi wnioskami właściwemu organowi.

§ 2Organ wymieniony w § 1 zawiadamia sędziego penitencjarnego, w terminie 14 dni albo

w innym wyznaczonym przez sędziego terminie, o zajętym stanowisku. Jeżeli sędzia penitencjarny uzna to stanowisko za niezadowalające, przedstawia sprawę organowi nadrzędnemu nad organem wymienionym w § 1; organ nadrzędny zawiadamia sędziego o sposobie załatwienia sprawy.

§ 3W wypadku powtarzania się rażących uchybień w funkcjonowaniu zakładu karnego, aresztu

śledczego lub innego miejsca, w którym przebywają osoby pozbawione wolności, albo gdy istniejące w nim warunki nie zapewniają poszanowania praw osób tam przebywających, sędzia penitencjarny występuje do właściwego organu nadrzędnego z wnioskiem o usunięcie w określonym terminie istniejących uchybień. Jeżeli w wymienionym terminie uchybienia te nie zostały usunięte, sędzia penitencjarny występuje z wnioskiem do właściwego ministra o zawieszenie działalności bądź likwidację w całości lub w części określonego zakładu, aresztu lub miejsca.

Art. 36Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i tryb sprawowania

nadzoru penitencjarnego, uwzględniając w szczególności legalność i prawidłowość wykonywania kary pozbawienia wolności, sposób eliminowania stwierdzonych uchybień oraz sposoby dokumentowania i przeprowadzania tego nadzoru, a także rodzaj i typ zakładu karnego.

Rozdział VI

Zatarcie skazania

Art. 37

§ 1

W przedmiocie zatarcia skazania orzeka sąd, chyba że zatarcie nastąpiło z mocy prawa.

§ 2Jeżeli w pierwszej instancji wyroki wydało kilka sądów, właściwy jest sąd, który jako

ostatni wydał wyrok skazujący. Jeżeli orzekały sądy różnego rzędu, właściwy jest sąd wyższego rzędu.

§ 3Wniosek skazanego o zatarcie skazania, złożony przed upływem roku od wydania postanowienia

odmawiającego zatarcia, można pozostawić bez rozpoznania.

§ 4

Na postanowienie w przedmiocie zatarcia skazania przysługuje zażalenie.

Rozdział VII

Uczestnictwo społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomoc w społecznej readaptacji skazanych oraz Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej

Art. 38

§ 1

W wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających i zapobiegawczych, w szczególności związanych z pozbawieniem wolności, oraz przepadku mogą współdziałać stowarzyszenia, fundacje, organizacje oraz instytucje, których celem działania jest realizacja zadań określonych w niniejszym rozdziale, jak również kościoły i inne związki wyznaniowe oraz osoby godne zaufania.

§ 1aW zakresie zapobiegania przestępczości i readaptacji społecznej podmioty, o których

mowa w § 1, podejmują działania w celu zwiększenia efektywności działania organów państwowych oraz wzmacniania praworządnego działania tych organów.

§ 2Podmioty, o których mowa w § 1, mogą w porozumieniu z dyrektorem zakładu karnego lub

aresztu śledczego uczestniczyć w prowadzeniu działalności resocjalizacyjnej, społecznej, kulturalnej, oświatowej, sportowej i religijnej w tych zakładach lub aresztach.

Art. 39

§ 1Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art. 38 § 1, mogą uczestniczyć w radach

oraz innych organach kolegialnych - powoływanych przez Prezesa Rady Ministrów, Ministra Sprawiedliwości lub podległe mu organy albo wojewodów - których zadaniem jest świadczenie pomocy skazanym i ich rodzinom albo koordynowanie współdziałania społeczeństwa z zakładami karnymi i aresztami śledczymi. Przedstawiciele ci oraz osoby godne zaufania mogą też uczestniczyć w społecznej kontroli nad wykonywaniem kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających i zapobiegawczych oraz przepadku.

§ 2Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres, formy i tryb współdziałania

oraz wymogi, jakie muszą spełniać przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art.

38 § 1, w wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających, zapobiegawczych oraz przepadku, a także społecznej kontroli, o której mowa w § 1, uwzględniając cele, jakim powinno służyć współdziałanie tych podmiotów w readaptacji społecznej i zapobieganiu przestępczości.

Art. 40

§ 1W celu koordynowania współdziałania organów państwowych i przedstawicieli społeczeństwa

w zapobieganiu przestępczości i wykonywaniu orzeczeń oraz w celu świadczenia pomocy w readaptacji społecznej, a także wykonywania kontroli społecznej i dokonywania oceny polityki penitencjarnej, Prezes Rady Ministrów powołuje Radę Główną do Spraw Społecznej Readaptacji i Pomocy Skazanym, zwaną dalej „Radą Główną”.

§ 2

W skład Rady Głównej wchodzą przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, Ministra Sprawiedliwości, Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Policji i Służby Więziennej. W skład Rady Głównej mogą też wchodzić przedstawiciele stowarzyszeń, fundacji, organizacji i instytucji, o których mowa w art. 38 § 1, kościołów i innych związków wyznaniowych, a także związków zawodowych i samorządu zawodowego, przedstawiciele nauki oraz osoby godne zaufania, mogące przyczynić się do realizacji celów wymienionych w § 1.

§ 3Stosownie do potrzeb, wojewoda może powołać terenowe rady do spraw społecznej readaptacji

i pomocy skazanym, zwane dalej „radami terenowymi”. Do składu rady terenowej zaprasza się również przedstawicieli organów odpowiedniego szczebla, o których mowa w § 2, a także organów samorządu terytorialnego. Do uczestniczenia w pracach rady terenowej można zaprosić również przedstawicieli innych podmiotów, o których mowa w § 2. Rady terenowe wykonują zadania określone w § 1.

§ 4Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb

powoływania oraz działania Rady Głównej i rad terenowych.

Art. 41

§ 1W celu ułatwienia społecznej readaptacji, a w szczególności przeciwdziałania powrotowi

do przestępstwa, powinno udzielać się skazanym oraz ich rodzinom niezbędnej pomocy, zwłaszcza materialnej, medycznej, w znalezieniu pracy i zakwaterowaniu, a także porad prawnych.

§ 2Pomocy, o której mowa w § 1, udzielają właściwe organy administracji rządowej i samorządu

terytorialnego oraz kuratorzy sądowi; pomocy tej mogą również udzielać podmioty, o których mowa w art. 38 § 1.

Art. 42

§ 1

Skazany może ustanowić, na piśmie, jako swojego przedstawiciela osobę godną zaufania, za jej zgodą, zwłaszcza spośród przedstawicieli stowarzyszeń, fundacji, organizacji oraz instytucji, o których mowa w art. 38 § 1.

§ 2Przedstawiciel skazanego, o którym mowa w § 1, może działać wyłącznie w interesie

skazanego i w tym celu składać w jego imieniu wnioski, skargi i prośby do właściwych organów oraz instytucji, stowarzyszeń, fundacji, organizacji, kościołów i innych związków wyznaniowych.

§ 3Prezes sądu, upoważniony sędzia, a w toku posiedzenia sąd, może na wniosek skazanego

dopuścić do udziału w postępowaniu przed sądem przedstawiciela skazanego, o którym mowa w § 1.

Art. 43

§ 1Tworzy się Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zwany dalej

„Funduszem”.

§ 1a

Fundusz może posługiwać się skrótem nazwy w brzmieniu „Fundusz Sprawiedliwości”.

§ 2Fundusz jest państwowym funduszem celowym ukierunkowanym na pomoc pokrzywdzonym i

świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc postpenitencjarną, którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości, zwany dalej „dysponentem Funduszu”.

§ 3Sąd, który wydał orzeczenie w I instancji, prowadzi wyodrębnioną, szczegółową ewidencję

księgową nawiązek i świadczeń pieniężnych zasądzonych na rzecz Funduszu.

§ 4Sąd, o którym mowa w § 3, wzywa osobę zobowiązaną do uiszczenia nawiązki albo świadczenia

pieniężnego, do ich uiszczenia w terminie 30 dni.

§ 5Postępowanie egzekucyjne dotyczące nawiązek i świadczeń pieniężnych zasądzonych na

rzecz Funduszu wszczyna komornik na wniosek sądu, o którym mowa w § 3, według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W tym celu sąd z urzędu nadaje tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności.

§ 6

Zaliczka na koszty egzekucji jest finansowana ze środków Funduszu.

§ 7Przychodami Funduszu są środki pieniężne pochodzące z:

§ 8Środki Funduszu są przeznaczane na:

§ 9Powierzenie realizacji zadań, o których mowa w § 8 pkt 1, 1b, 1d i 2a-4, jednostkom

niezaliczanym do sektora finansów publicznych odbywa się w trybie otwartego konkursu ofert.

§ 9aDo realizacji pomocy prawnej i psychologicznej osobom pokrzywdzonym przestępstwem

oraz pomocy psychologicznej świadkom na terenie sądu, jednostki organizacyjnej prokuratury lub jednostki organizacyjnej Policji wymagana jest zgoda prezesa sądu, kierownika jednostki organizacyjnej prokuratury bądź komendanta jednostki organizacyjnej Policji.

Podmiot przystępujący do otwartego konkursu ofert dołącza do oferty dokument potwierdzający tę zgodę.

§ 10Dysponent Funduszu, udzielając dotacji celowej, zwanej dalej „dotacją”, na realizację

w trybie otwartego konkursu ofert zadań, o których mowa w § 8 pkt 1, 1b, 1d i 2a-4, zawiera z jednostką niezaliczaną do sektora finansów publicznych umowę o treści ustalonej przez dysponenta Funduszu.

§ 11Jednostki niezaliczane do sektora finansów publicznych, z którymi została zawarta

umowa, są obowiązane do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej otrzymanych środków i dokonywanych z tych środków wydatków oraz posiadania odrębnego rachunku bankowego przeznaczonego tylko do obsługi tych środków.

§ 11aPodmiot, który otrzymał dotację w celu świadczenia pomocy psychologicznej osobom pokrzywdzonym

przestępstwem lub świadkom, jest obowiązany udzielić pomocy psychologicznej na wezwanie organu prowadzącego czynności operacyjno-rozpoznawcze albo sprawdzające lub postępowanie przygotowawcze albo sądu w terminie 14 dni od wezwania, chyba że określone w umowie środki przeznaczone na pomoc psychologiczną zostały wykorzystane lub pokrzywdzony lub świadek nie kwalifikuje się do udzielenia takiej pomocy.

§ 12Podmioty, które otrzymały dotacje z Funduszu, są obowiązane do sporządzania i przekazywania

dysponentowi Funduszu kwartalnych informacji dotyczących wykorzystania tych środków oraz do sporządzania i przekazania rozliczenia dotacji w zakresie rzeczowym i finansowym, w terminie 15 dni od dnia zakończenia realizacji zadania.

§ 13Pomocy z Funduszu nie przyznaje się w takim zakresie, w jakim została ona udzielona

z innych źródeł.

§ 14Dysponent Funduszu kontroluje prawidłowość wydatkowania dotacji otrzymanych z Funduszu

pod względem racjonalności i legalności ich wydatkowania, w tym zgodność danych zawartych w informacjach, o których mowa w § 12, ze stanem faktycznym.

§ 15W przypadku wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem lub pobranych nienależnie

lub w nadmiernej wysokości stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r. poz. 1622, 1649, 2020 i 2473 oraz z 2020 r. poz. 284, 374, 568, 695 i 1175.) dotyczące dotacji udzielonych z budżetu państwa.

§ 15aPodmioty które wykorzystały niezgodnie z przeznaczeniem nie więcej niż 10% przyznanych

środków w ramach dotacji nie mogą brać udziału w otwartym konkursie ofert do dnia zwrotu środków wraz z odsetkami.

§ 15bPodmioty które wykorzystały niezgodnie z przeznaczeniem co najmniej 10% przyznanych

im środków w ramach dotacji nie mogą brać udziału w otwartym konkursie ofert do dnia zwrotu środków wraz z odsetkami i przez następne 12 miesięcy od tego dnia.

§ 16Osoba, która wykorzystała udzieloną pomoc niezgodnie z jej przeznaczeniem, jest obowiązana

do zwrotu równowartości uzyskanych świadczeń.

§ 17W wypadku ustalenia, że osoba, której udzielono pomocy, wykorzystała ją niezgodnie

z przeznaczeniem, podmiot, który udzielił pomocy, jest obowiązany do wezwania tej osoby do zwrotu równowartości uzyskanych świadczeń w terminie 30 dni od dnia wezwania jej do zwrotu.

§ 18Osoba, która wykorzystała udzieloną pomoc niezgodnie z jej przeznaczeniem i pomimo

wezwania nie zwróciła jej równowartości, traci prawo do dalszej pomocy, chyba że zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające udzielenie jej takiej pomocy.

§ 18a

Koszty obsługi Funduszu są pokrywane ze środków tego Funduszu.

§ 19Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

Rozdział VIIa System dozoru elektronicznego

Oddział 1

Przepisy ogólne

Art. 43a

§ 1Kary, środki karne i środki zabezpieczające, których wykonanie łączy się z zastosowaniem

dozoru elektronicznego, wykonuje się według przepisów niniejszego rozdziału.

§ 2Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału mowa jest o:

Art. 43b

§ 1

Dozór elektroniczny jest to kontrola zachowania skazanego przy użyciu środków technicznych.

§ 2System dozoru elektronicznego jest to ogół metod postępowania i środków technicznych

służących do wykonywania dozoru elektronicznego.

§ 3W systemie dozoru elektronicznego można kontrolować:

Art. 43c

§ 1Karę pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór

stacjonarny. Środki karne i zabezpieczające w systemie dozoru elektronicznego wykonuje się jako dozór zbliżeniowy lub mobilny.

§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób oraz szczegółowe

warunki wykonywania kar, środków karnych i środków zabezpieczających w systemie dozoru elektronicznego, w tym zakres niezbędnej dokumentacji, mając na uwadze konieczność zapewnienia kontroli i oceny zachowania osób, wobec których orzeczono te kary, środki karne lub środki zabezpieczające.

Art. 43d

§ 1Nadzór nad wykonywaniem kar z zastosowaniem dozoru elektronicznego oraz orzekanie

w sprawach dotyczących wykonania tych kar należą do sądu, o którym mowa w art. 43e.

§ 2Nadzór, o którym mowa w § 1, obejmuje kontrolę i ocenę:

§ 3Czynności związane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kar z zastosowaniem

dozoru elektronicznego oraz nałożonych w związku z nimi obowiązków wykonuje sądowy kurator zawodowy. Przepisy o dozorze i kuratorze sądowym stosuje się odpowiednio.

Art. 43e

§ 1W sprawach związanych z udzieleniem zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu skazany przebywa.

§ 2W sprawach związanych z wykonaniem postanowienia o udzieleniu zezwolenia na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego i jego uchyleniem właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu kara jest wykonywana, z wyjątkiem uchylenia zezwolenia z powodów, o których mowa w art. 43zaa § 1 pkt 1, kiedy to właściwy jest sąd penitencjarny, który zezwolenia udzielił.

§ 3W sprawach wykonywania dozoru zbliżeniowego i mobilnego właściwy jest sąd, w którego

okręgu skazany ma miejsce stałego pobytu, a jeżeli skazany nie posiada takiego miejsca

Art. 43f

§ 1Środkami technicznymi służącymi do wykonywania dozoru elektronicznego są:

§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki techniczne

i wymagania funkcjonalne, jakie powinny spełniać środki techniczne służące do wykonywania dozoru elektronicznego, a także sposób funkcjonowania systemu komunikacyjno-monitorującego, w tym sposób przekazywania danych wewnątrz tego systemu, mając na względzie konieczność zapewnienia prawidłowego działania systemu dozoru elektronicznego oraz zabezpieczenia danych osobowych i informacji związanych z działaniem tego systemu przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.

Art. 43g

§ 1Dozór elektroniczny wykonywany jest przez:

§ 2Podmiotem prowadzącym centralę monitorowania jest podmiot dozorujący lub jednostka

organizacyjna podległa Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 3Podmiotem dozorującym może być przedsiębiorca, instytucja państwowa, podmiot zagraniczny

będący przedsiębiorcą w rozumieniu prawa kraju rejestracji i spełniający warunki do wykonywania w Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej albo jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Sprawiedliwości lub przez niego nadzorowana.

§ 43)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 4

Minister Sprawiedliwości dokonuje wyboru podmiotu dozorującego, o którym mowa w § 3, w trybie określonym w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1843 oraz z 2020 r. poz. 1086) i powierza mu wykonywanie czynności, o których mowa w § 1 pkt 1 lub 2, chyba że powierzenie czynności, o których mowa w § 1 pkt 2, dotyczy jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości lub przez niego nadzorowanej.

§ 44)Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. na podstawie art. 109 ustawy z dnia 11

września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych (Dz.

U. poz. 2020)..

Minister Sprawiedliwości dokonuje wyboru podmiotu dozorującego, o którym mowa w § 3, w trybie określonym w ustawie z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. poz. 2019 oraz z 2020 r. poz. 288, 1492 i 1517) i powierza mu wykonywanie czynności, o których mowa w § 1 pkt 1 lub 2, chyba że powierzenie czynności, o których mowa w § 1 pkt 2, dotyczy jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Sprawiedliwości lub przez niego nadzorowanej.

Art. 43ga.

1.

Podmiot dozorujący udostępnia niezwłocznie na piśmie w postaci papierowej lub elektronicznej komornikowi sądowemu i Państwowej Inspekcji Pracy, na ich wniosek, informacje dotyczące miejsca pobytu skazanego uchylającego się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, w tym spłaty należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, wobec którego zastosowano karę, środek karny lub środek zabezpieczający łączące się z dozorem elektronicznym.

2.

Informacje, o których mowa w ust. 1, udostępnia się:

Oddział 2

Rozpoczęcie dozoru elektronicznego

Art. 43h

§ 1Kara może być wykonywana w systemie dozoru elektronicznego jedynie wówczas, gdy pozwalają

na to warunki techniczne obejmujące w szczególności liczbę oraz zasięg dostępnych nadajników i rejestratorów oraz możliwości organizacyjne ich obsługi.

§ 2W razie gdy warunki techniczne nie są wystarczające do jednoczesnego objęcia dozorem

mobilnym wszystkich skazanych, wobec których dozór taki został orzeczony, w pierwszej kolejności kieruje się do wykonania dozory mobilne orzeczone jako środek zabezpieczający.

§ 3Jeżeli skazany zamieszkuje wspólnie z inną osobą lub osobami pełnoletnimi, warunkiem

rozpoczęcia dozoru stacjonarnego jest uprzednia pisemna zgoda tych osób złożona do sądu, obejmująca także umożliwienie podmiotowi dozorującemu przeprowadzanie czynności kontrolnych.

§ 4

W razie potrzeby, na zarządzenie sędziego penitencjarnego, kurator sądowy ustala, w drodze zebrania informacji, czy skazany zamieszkuje wspólnie z inną osobą lub osobami pełnoletnimi, a jeżeli tak, to uzyskuje dane personalne tych osób, a następnie poucza je o warunkach wykonywania kary w systemie dozoru elektronicznego oraz konsekwencjach, jakie wynikają z jej wykonywania dla osób zamieszkujących ze skazanym. Kurator sądowy ustala warunki rodzinne oraz socjalno-bytowe, w których zamieszkuje skazany, w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania kary w systemie dozoru elektronicznego. Informacje te kurator sądowy przekazuje niezwłocznie do sądu.

§ 5Oświadczenie o wyrażeniu zgody, o której mowa w § 3, może być również odebrane przez

kuratora sądowego podczas czynności, o których mowa w § 4, a następnie niezwłocznie przekazane do sądu.

§ 6(uchylony)

§ 7(uchylony)

§ 8Cofnięcie zgody po wydaniu postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego jest nieskuteczne.

Art. 43i

§ 1Sąd, który wykonuje karę z zastosowaniem dozoru elektronicznego, żąda od podmiotu

dozorującego nadesłania informacji, czy warunki techniczne pozwalają na niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania tej kary, a jeśli nie - od jakiej daty będzie to możliwe.

§ 2Jeżeli z informacji uzyskanych od podmiotu dozorującego wynika, że nie jest możliwe

niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania kary, sąd orzeka o odroczeniu wykonania tej kary na czas określony. Łączny okres odroczenia nie może być dłuższy niż rok.

§ 3

Na postanowienie o odroczeniu wykonania kary przysługuje zażalenie.

§ 4Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania do postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia

na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

Art. 43j

§ 1Jeżeli po upływie łącznego okresu odroczenia, o którym mowa w art. 43i § 2, z informacji

uzyskanych od podmiotu dozorującego wynika, że w dalszym ciągu nie jest możliwe niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania środka karnego, sąd orzeka o uchyleniu kontroli zakazu lub obowiązku z zastosowaniem systemu dozoru elektronicznego, a w miarę potrzeby stosuje zamiast lub obok orzeczonego środka karnego środek karny, o którym mowa w art. 39 pkt 2-2e Kodeksu karnego. Stosując środek lub środki karne, sąd ma na względzie, by ich dolegliwość nie przekraczała łącznie środka karnego orzeczonego w wyroku.

§ 2Jeżeli po upływie łącznego okresu odroczenia, o którym mowa w art. 43i § 2, z informacji

uzyskanych od podmiotu dozorującego wynika, że w dalszym ciągu nie jest możliwe niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania środka zabezpieczającego, sąd orzeka w przedmiocie zmiany lub uchylenia środka zabezpieczającego.

§ 3

Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.

Art. 43k

§ 1W przypadku dozoru zbliżeniowego lub mobilnego, po uzyskaniu od podmiotu dozorującego

informacji, że możliwe jest niezwłoczne rozpoczęcie wykonywania kary, sąd wydaje postanowienie o rozpoczęciu dozoru elektronicznego, w którym:

§ 2Termin, o którym mowa w § 1 pkt 1, nie może być dłuższy niż 24 godziny od zwolnienia

skazanego z zakładu karnego, a jeśli skazany przebywa na wolności, nie dłuższy niż 24 godziny od ogłoszenia lub doręczenia skazanemu postanowienia o rozpoczęciu dozoru elektronicznego. Jeżeli wobec skazanego przebywającego w zakładzie karnym orzeczono dozór mobilny lub zbliżeniowy, można wyznaczyć termin założenia nadajnika w okresie do 7 dni przed zakończeniem odbywania kary lub warunkowym przedterminowym zwolnieniem; w takim wypadku o terminie powiadamia się podmiot dozorujący i dyrektora zakładu karnego, a przepisu § 1 pkt 1 nie stosuje się.

§ 3(uchylony)

§ 4Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu postanowienia o rozpoczęciu dozoru elektronicznego

albo postanowienia o udzieleniu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego należy doręczyć skazanemu pisemne pouczenie o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach związanych z dozorem elektronicznym, jak również o konsekwencjach naruszenia tych obowiązków. Odpis postanowienia przesyła się niezwłocznie sądowemu kuratorowi zawodowemu i podmiotowi dozorującemu.

§ 5(uchylony)

§ 6Rozpoczęcie wykonywania dozoru elektronicznego następuje z dniem, w którym wobec skazanego

uruchomiono środki techniczne niezbędne do wykonywania kary w tym systemie.

§ 7Jeżeli czas trwania dozoru elektronicznego jest określony, po rozpoczęciu wykonywania

dozoru sąd zawiadamia skazanego i podmiot dozorujący o dacie jego zakończenia.

§ 8

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pisemnego pouczenia, o którym mowa w § 4, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy obrońcy.

Art. 43l

§ 1Jeżeli wobec skazanego orzeczono zakaz zbliżania się do określonej osoby kontrolowany

w systemie dozoru elektronicznego, sąd poucza tę osobę o prawie do wystąpienia z wnioskiem o wyposażenie jej w rejestrator przenośny albo stacjonarny oraz o treści art. 43s i art. 43v.

§ 2Jeżeli osoba chroniona nie wystąpi z wnioskiem, o którym mowa w § 1, w terminie miesiąca

od otrzymania pouczenia, albo oświadczy, że nie będzie korzystać z rejestratora, sąd orzeka o zmianie dozoru zbliżeniowego na dozór mobilny. Przepisy art. 43i § 1 i art.

43k § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 3Na postanowienie o zmianie dozoru zbliżeniowego na dozór mobilny przysługuje zażalenie

stronom i osobie chronionej.

Oddział 2a

Warunki i tryb orzekania o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego Art. 43la.

§ 1Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:

§ 2Skazanemu, który nie rozpoczął wykonywania kary w zakładzie karnym, można udzielić

zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli względy bezpieczeństwa i stopień demoralizacji, a także inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym.

§ 3Skazanemu, który rozpoczął już odbywanie kary w zakładzie karnym, można udzielić zezwolenia

na odbycie w systemie dozoru elektronicznego pozostałej części kary, jeżeli za udzieleniem zezwolenia przemawiają dotychczasowa postawa i zachowanie skazanego.

§ 4Sąd może udzielić zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru

elektronicznego pomimo braku zgody, o której mowa w art. 43h § 3, jeżeli wykonanie kary w systemie dozoru elektronicznego w sposób oczywisty nie wiąże się z nadmiernymi trudnościami dla osoby, która tej zgody nie wyraziła, i narusza jej prywatność jedynie w nieznacznym stopniu.

§ 5Na postanowienie, o którym mowa w § 4, osobie, która nie wyraziła zgody, przysługuje

zażalenie.

§ 66)W brzmieniu ustalonym przez art. 15 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5

Przepisy § 1-5 stosuje się odpowiednio do skazanego, któremu wymierzono dwie lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno, nieprzekraczających w sumie jednego roku i 6 miesięcy.

Art. 43lb.

Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się także do skazanego, wobec którego orzeczono zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe lub karę pozbawienia wolności orzeczoną w warunkach, o których mowa w art. 37b lub w art. 87 § 2 Kodeksu karnego.

Art. 43lc.

W sprawach o udzielenie skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny orzeka na wniosek skazanego lub na wniosek jego obrońcy, prokuratora, sądowego kuratora zawodowego lub dyrektora zakładu karnego.

Art. 43ld.

§ 1

Wniosek, o którym mowa w art. 43lc, wraz z uzasadnieniem, składa się na piśmie.

§ 2Uzasadnienie wniosku zawiera wskazanie okoliczności, o których mowa w art. 43la §

1-4.

§ 3Do wniosku złożonego przez skazanego, jego obrońcę, prokuratora lub sądowego kuratora

zawodowego dołącza się zgodę, o której mowa w art. 43h § 3. W przypadku wniosku składanego przez dyrektora zakładu karnego zgodę taką uzyskuje na zasadach określonych w art.

43h § 4 i 5 sąd penitencjarny orzekający w przedmiocie udzielenia zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 4

Sąd penitencjarny wydaje postanowienie w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku.

Art. 43le.

§ 1Jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie

dozoru elektronicznego dotyczy skazanego, który odbywa już karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym, posiedzenie sądu penitencjarnego odbywa się w tym zakładzie, w którym skazany przebywa.

§ 2Sąd penitencjarny wysłuchuje przedstawiciela administracji zakładu karnego co do celowości

udzielenia zezwolenia.

§ 3

Udział prokuratora w posiedzeniu o udzielenie zezwolenia jest obowiązkowy.

Art. 43lf.

§ 1Przed wydaniem postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia

wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny ustala, czy na przeszkodzie udzieleniu zezwolenia nie stoją warunki techniczne. W tym celu sąd żąda nadesłania informacji od podmiotu dozorującego.

§ 2Jeżeli udzieleniu zezwolenia na odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego stoją

na przeszkodzie warunki techniczne, sędzia penitencjarny pozostawia wniosek bez rozpoznania.

Art. 43lg.

Przed wydaniem postanowienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny wysłuchuje skazanego lub jego obrońcę, sądowego kuratora zawodowego, jeżeli składał wniosek o zezwolenie, o którym mowa w art. 43la § 1, oraz przedstawiciela skazanego, o którym mowa w art.

42.

Art. 43lh.

§ 1W postanowieniu o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny:

§ 2

Przepis art. 43k § 2 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio.

§ 3O terminie, o którym mowa w § 1 pkt 2, sędzia penitencjarny zawiadamia sądowego kuratora

zawodowego, jeżeli nie brał on udziału w posiedzeniu sądu penitencjarnego, a także podmiot dozorujący.

§ 4Odpis postanowienia sądu penitencjarnego doręcza się sądowemu kuratorowi zawodowemu

i podmiotowi dozorującemu.

§ 5

O wydaniu postanowienia sędzia penitencjarny niezwłocznie zawiadamia pokrzywdzonego, jego przedstawiciela ustawowego lub osobę, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje, jeżeli złożyli wniosek, o którym mowa w art. 168a.

Art. 43li.

W przypadku objęcia wyrokiem łącznym kary pozbawienia wolności wykonywanej w systemie dozoru elektronicznego sąd penitencjarny z urzędu uchyla zezwolenie na odbycie tej kary w tym systemie, co nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu udzieleniu zezwolenia na odbycie kary łącznej pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zachodzą warunki określone w art. 43la § 1.

Art. 43lj.

§ 1Na postanowienie sądu penitencjarnego, o którym mowa w art. 43lh § 1, zażalenie przysługuje

skazanemu lub jego obrońcy, prokuratorowi, a także sądowemu kuratorowi zawodowemu lub dyrektorowi zakładu karnego, jeżeli składali wniosek o udzielenie zezwolenia.

§ 2Zażalenie, o którym mowa w § 1, niezwłocznie przekazuje się wraz z aktami sprawy sądowi

odwoławczemu, który rozpoznaje sprawę najpóźniej w terminie 7 dni od daty wpływu zażalenia wraz z aktami sprawy do tego sądu.

Art. 43lk.

Na postanowienie sądu penitencjarnego o odmowie udzielenia zezwolenia na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego przysługuje zażalenie skazanemu lub jego obrońcy, prokuratorowi, a także sądowemu kuratorowi zawodowemu lub dyrektorowi zakładu karnego, jeżeli składali wniosek o udzielenie zezwolenia; przepis art. 43lj § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 43ll.

Ponowny wniosek skazanego lub jego obrońcy o udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 43la, w tej samej sprawie, złożony przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia o odmowie udzielenia tego zezwolenia, pozostawia się bez rozpoznania.

Art. 43lm.

§ 1Przed uchyleniem zezwolenia sąd penitencjarny, o ile uzna to za konieczne, wysłuchuje

skazanego lub jego obrońcę, a także sądowego kuratora zawodowego oraz przedstawiciela skazanego, o którym mowa w art. 42.

§ 2

Na postanowienie sądu penitencjarnego o uchyleniu zezwolenia przysługuje zażalenie.

Przepisy art. 43lj § 2 i art. 43lk stosuje się odpowiednio.

Art. 43ln.

§ 1O warunkowym przedterminowym zwolnieniu skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego orzeka na posiedzeniu sąd penitencjarny, w którego okręgu skazany posiada miejsce stałego pobytu.

§ 2

Wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie może złożyć również sądowy kurator zawodowy.

§ 3Udzielając warunkowego przedterminowego zwolnienia, sąd uchyla zezwolenie na odbycie

kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 4

Udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia nie jest dopuszczalne wobec skazanego, który odbywa w systemie dozoru elektronicznego zastępczą karę pozbawienia wolności za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.

§ 5W razie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia stosuje się odpowiednio

przepisy art. 43zac § 1 i art. 43zad.

Oddział 3

Obowiązki i prawa skazanego

Art. 43m

§ 1Skazany ma obowiązek zgłosić podmiotowi dozorującemu, w terminie i w sposób, które

zostały określone przez sąd, gotowość do instalacji środków technicznych.

§ 2Podmiot dozorujący dokonuje niezwłocznej rejestracji zgłoszenia, o którym mowa w §

1.

§ 3Podmiot dozorujący niezwłocznie zawiadamia sądowego kuratora zawodowego oraz sąd o

niezgłoszeniu przez skazanego gotowości, o której mowa w § 1, albo o uchylaniu się skazanego od instalacji środka technicznego.

Art. 43n

§ 1Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór elektroniczny, ma obowiązek:

§ 2Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór stacjonarny, ma ponadto obowiązek:

§ 3Skazany, wobec którego wykonywany jest dozór mobilny lub zbliżeniowy, ma ponadto obowiązek:

Art. 43na.

Obowiązek określony w art. 43n § 2 pkt 1 obejmuje pozostawanie skazanego w miejscu stałego pobytu lub w innym wskazanym miejscu w wyznaczonym czasie. Sąd penitencjarny określa przedziały czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia, w których skazany ma prawo się oddalić z miejsca stałego pobytu lub innego wskazanego miejsca na okres nieprzekraczający 12 godzin dziennie, w szczególności w celu:

Art. 43nb.

§ 1Sąd penitencjarny może nałożyć na skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego obowiązki określone w art. 72 Kodeksu karnego. Obowiązki te mogą zostać nałożone również na wniosek prokuratora lub sądowego kuratora zawodowego.

§ 2Jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, sąd penitencjarny może w czasie odbywania

przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego ustanawiać, rozszerzać lub zmieniać obowiązki określone w art. 72 § 1 pkt 3-8 Kodeksu karnego lub zwolnić od wykonania nałożonych na tej podstawie obowiązków, z wyjątkiem obowiązku określonego w art. 72 § 2 Kodeksu karnego, a także zmieniać rodzaj zastosowanych środków technicznych.

Art. 43o

§ 1W wyjątkowym przypadku, uzasadnionym szczególnymi okolicznościami, sąd penitencjarny

może zmienić miejsce wykonywania dozoru stacjonarnego.

§ 2Do postanowienia o zmianie miejsca wykonywania dozoru stacjonarnego stosuje się odpowiednio

przepisy art. 43k § 1, art. 43lf § 1 i art. 43m.

§ 3W uzasadnionych przypadkach sąd penitencjarny może zmieniać przedziały czasu w ciągu

doby i w poszczególnych dniach tygodnia, o których mowa w art. 43na.

§ 4W uzasadnionych przypadkach, gdy niezbędne jest szybkie dokonanie zmiany, przedziały

czasu w ciągu doby i w poszczególnych dniach tygodnia mogą zostać zmienione również w drodze decyzji sądowego kuratora zawodowego, który niezwłocznie informuje o tym sędziego penitencjarnego i wprowadza informacje do systemu komunikacyjno-monitorującego.

Sąd penitencjarny może uchylić zmiany wprowadzone przez sądowego kuratora zawodowego albo dokonać w nich własnej zmiany.

Art. 43p

§ 1

W przypadkach szczególnie ważnych dla skazanego, uzasadnionych względami zdrowotnymi, rodzinnymi lub osobistymi, sądowy kurator zawodowy może zezwolić skazanemu na opuszczenie miejsca wykonywania dozoru stacjonarnego na okres nieprzekraczający jednorazowo 7 dni, w miarę potrzeby w asyście osoby najbliższej lub osoby godnej zaufania, niezwłocznie informując o tym prezesa sądu, upoważnionego sędziego lub sędziego penitencjarnego i wprowadzając tę informację do systemu komunikacyjno-monitorującego.

§ 2Zezwolenie, o którym mowa w § 1, może być cofnięte, jeżeli po jego udzieleniu pojawiły

się informacje lub okoliczności uzasadniające obawę, że skazany w okresie zezwolenia może naruszyć porządek prawny.

§ 3Jeżeli zezwolenie zostało cofnięte, skazanemu nie udziela się ponownego zezwolenia

na opuszczenie miejsca wykonywania dozoru stacjonarnego.

Art. 43q

§ 1Jeżeli przemawiają za tym ważne względy zdrowotne lub osobiste, sąd penitencjarny

może zarządzić przerwę w wykonaniu kary w systemie dozoru elektronicznego.

§ 2Przerwą w wykonaniu kary w systemie dozoru elektronicznego jest okres między usunięciem

przez podmiot dozorujący choćby jednego ze środków technicznych niezbędnych do wykonywania dozoru a ponownym założeniem lub zainstalowaniem wszystkich stosowanych środków technicznych.

Przepisy art. 43k § 1, art. 43lh § 1, art. 43lj § 1 oraz art. 43m stosuje się odpowiednio.

§ 3Sąd może odwołać przerwę w wykonaniu kary w systemie dozoru elektronicznego w razie

ustania przyczyny, dla której została zarządzona, lub w wypadku gdy skazany nie korzysta z przerwy zgodnie z celem, w jakim została zarządzona, albo rażąco narusza porządek prawny.

§ 4

Na postanowienie w przedmiocie przerwy oraz odwołania przerwy przysługuje zażalenie.

Art. 43r

§ 1

W przypadku niecierpiącym zwłoki, z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, sądowy kurator zawodowy może wyrazić zgodę na odinstalowanie rejestratora stacjonarnego lub usunięcie nadajnika.

§ 2Prezes sądu lub upoważniony sędzia w terminie 7 dni od wyrażenia zgody, o której mowa

w § 1, zarządza ponowne zainstalowanie rejestratora lub założenie nadajnika albo występuje do sądu o zarządzenie przerwy w wykonaniu kary.

§ 3Po ustaniu przyczyny usunięcia urządzenia lub nadajnika prezes sądu lub upoważniony

sędzia lub sędzia penitencjarny, na wniosek sądowego kuratora zawodowego, zarządza jego ponowne zainstalowanie lub założenie. Przepisy art. 43k § 1, art. 43lh § 1, art.

43lj § 1 oraz art. 43m stosuje się odpowiednio.

Art. 43s

§ 1W razie umyślnego dopuszczenia do zniszczenia, uszkodzenia, uczynienia niezdatnym

do użytku nadajnika, rejestratora stacjonarnego lub przenośnego sąd może nałożyć na skazanego lub osobę chronioną opłatę wyrównawczą na rzecz podmiotu dozorującego. W sprawach egzekucji opłaty wyrównawczej stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 i 1492).

§ 2

Na postanowienie w przedmiocie nałożenia opłaty wyrównawczej przysługuje zażalenie.

§ 3Opłaty nie można orzec po upływie 6 miesięcy od dnia, w którym miał miejsce czyn określony

w § 1.

§ 4Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty wyrównawczej

odrębnie dla nadajnika i rejestratora stacjonarnego lub przenośnego, mając na względzie, aby nie przekraczała ona wartości nadajnika lub rejestratora oraz kosztów jego ponownego zainstalowania.

Oddział 4

Czynności podmiotów wykonujących dozór elektroniczny

Art. 43t

§ 1Wykonując dozór elektroniczny, podmiot dozorujący:

§ 2Wykonując dozór elektroniczny, podmiot prowadzący centralę monitorowania:

Art. 43u

§ 1Osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości lub lokalu, w których ma zostać albo

został zainstalowany rejestrator stacjonarny, obowiązana jest umożliwić podmiotowi dozorującemu:

§ 2W razie potrzeby podmiot dozorujący może żądać od Policji udzielenia pomocy przy dokonywaniu

czynności przeprowadzanych na podstawie przepisów niniejszego oddziału, w szczególności przy wejściu do miejsca, gdzie zainstalowany jest rejestrator lub gdzie przebywa skazany.

§ 3Kosztami czynności wykonanych przez Policję sąd obciąża skazanego, jeżeli niedopełnienie

przez niego obowiązków związanych z dozorem elektronicznym spowodowało potrzebę żądania udzielenia pomocy, o której mowa w § 2. Skazanego należy pouczyć o możliwości obciążenia go kosztami.

§ 4

Na postanowienie w przedmiocie obciążenia skazanego kosztami przysługuje zażalenie.

Art. 43v

§ 1W celu sprawdzenia prawidłowości funkcjonowania i użytkowania rejestratora lub nadajnika

podmiot dozorujący może dokonać, w każdym czasie, kontroli tych środków technicznych.

Podmiot dozorujący dokonuje kontroli w razie stwierdzenia nieuprawnionego oddziaływania na rejestrator lub nadajnik.

§ 2

Osobą, której dotyczy kontrola, może być skazany, osoba chroniona zakazem zbliżania, osoba zamieszkująca wspólnie ze skazanym oraz osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości lub lokalu, o której mowa w art. 43u § 1.

§ 3Przed przystąpieniem do kontroli pracownik podmiotu dozorującego okazuje osobom, których

dotyczy kontrola, dokument identyfikujący go jako osobę uprawnioną do przeprowadzenia kontroli, wystawiony przez podmiot dozorujący.

§ 4Kontrolę przeprowadza się zgodnie z jej celem, z zachowaniem umiaru i poszanowania

godności ludzkiej oraz bez wyrządzania zbędnych dolegliwości.

§ 5

Kontrolę techniczną należy przeprowadzać po godzinie 600, a przed godziną 2200, chyba że zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki.

§ 6

Osobom, których dotyczy kontrola, przysługuje zażalenie do sądu na sposób jej przeprowadzenia.

Art. 43w

§ 1Podmiot dozorujący może bez zgody prezesa sądu, upoważnionego sędziego lub sędziego

penitencjarnego usunąć, wymienić, zainstalować lub założyć rejestrator lub nadajnik, jeżeli:

§ 2O dokonanym usunięciu, wymianie, instalacji lub założeniu rejestratora lub nadajnika

podmiot dozorujący niezwłocznie zawiadamia prezesa sądu lub upoważnionego sędziego, wskazując podjęte działanie oraz jego powód.

Art. 43x

§ 1Podmiot dozorujący przechowuje i archiwizuje dane osobowe w postaci imienia, nazwiska

i numeru PESEL skazanego oraz informacje zarejestrowane w związku z wykonywaniem dozoru elektronicznego. Jeżeli skazany nie posiada obywatelstwa polskiego oraz nadanego numeru PESEL, zamiast tego numeru przechowuje się i archiwizuje numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości identyfikującego skazanego.

§ 2Dane osobowe i informacje, o których mowa w § 1, przechowuje się, w sposób zapewniający

ich bezpieczeństwo, przez okres 2 lat od dnia ich uzyskania.

§ 3Dane przechowywane przez podmiot dozorujący mogą być ujawnione Policji i przez nią

przetwarzane wyłącznie w celu zapobiegania lub wykrywania przestępstw lub przestępstw skarbowych.

§ 4Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób archiwizowania oraz

sposób i tryb usuwania danych osobowych i informacji zarejestrowanych w związku z wykonywaniem dozoru elektronicznego, mając na względzie potrzebę zapewnienia zabezpieczenia tych danych i informacji przed nieuprawnionym dostępem.

Art. 43y

§ 1W razie stwierdzenia istotnych uchybień w wykonywaniu dozoru elektronicznego przez

podmiot dozorujący sędzia penitencjarny wzywa podmiot dozorujący do usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie, nie dłuższym jednak niż 3 miesiące.

§ 2W przypadku nieusunięcia uchybień w wyznaczonym terminie prezes właściwego sądu zawiadamia

o tym Ministra Sprawiedliwości.

§ 3Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb sprawowania

nadzoru nad wykonywaniem dozoru elektronicznego, w tym sposób dokumentowania tego nadzoru, mając na względzie potrzebę zapewnienia prawidłowości wykonywania dozoru elektronicznego oraz konieczność skutecznego eliminowania stwierdzonych uchybień.

Art. 43z

§ 1

Jeżeli umowa z podmiotem dozorującym została unieważniona, rozwiązana, upłynął okres, na który została zawarta, lub z innych przyczyn przestała wiązać strony, a nie jest możliwe niezwłoczne powierzenie czynności innemu podmiotowi dozorującemu, wykonywanie kar w systemie dozoru elektronicznego ulega przerwie. Przepis art. 43q § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 2Sąd zawiadamia skazanego o dacie rozpoczęcia przerwy. Przepisy art. 43i, art. 43k

i art. 43m stosuje się odpowiednio.

Oddział 5

Zakończenie dozoru elektronicznego Art. 43za.

§ 1Karę w systemie dozoru elektronicznego uznaje się za wykonaną z dniem zakończenia

wykonywania tego dozoru, chyba że uchylono zezwolenie na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego.

§ 2Jeżeli kara w systemie dozoru elektronicznego została objęta karą łączną, sąd, który

orzekł karę łączną, niezwłocznie informuje o tym sąd właściwy w sprawach wykonywania dozoru elektronicznego. Sąd właściwy w sprawach wykonywania dozoru elektronicznego wydaje wówczas polecenie, o którym mowa w art. 43t § 1 pkt 6, chyba że nie jest to celowe ze względu na rodzaj i wymiar orzeczonej kary łącznej.

Art. 43zaa.

§ 1Sąd penitencjarny uchyla zezwolenie na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności

w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli:

§ 2Sąd penitencjarny może odstąpić od uchylenia zezwolenia, o którym mowa w § 1, w wyjątkowych

przypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami.

Art. 43zab.

Sąd penitencjarny może uchylić zezwolenie na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli skazany korzystający z zezwolenia, o którym mowa w art. 43p, nie powrócił do określonego miejsca w wyznaczonym czasie.

Art. 43zac.

§ 1W razie uchylenia zezwolenia, o którym mowa w art. 43zaa § 1 lub art. 43zab, sąd penitencjarny

orzeka o tym, w jakim zakresie karę pozbawienia wolności należy uznać za wykonaną, uwzględniając zaliczenie na poczet kary okresu objętego systemem dozoru elektronicznego.

§ 2Skazanego zawiadamia się o obliczonym okresie kary pozbawienia wolności pozostałej

do wykonania w zakładzie karnym.

Art. 43zad.

W razie uchylenia zezwolenia, o którym mowa w art. 43zaa § 1 lub art. 43zab, sąd penitencjarny poleca doprowadzić skazanego do zakładu karnego, o czym należy go pouczyć.

Art. 43zae.

W razie uchylenia zezwolenia na odbycie przez skazanego kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego ponowne udzielenie zezwolenia na odbycie kary w tym systemie jest niedopuszczalne w tej samej sprawie.

Art. 43zb. (uchylony) Art. 43zc. (uchylony) Art. 43zd. (uchylony) Art. 43ze. (uchylony) Art. 43zf. (uchylony) Część SZCZEGÓLNA

Rozdział VIII

Grzywna

Art. 44

§ 1

Skazanego na grzywnę sąd wzywa do jej uiszczenia w terminie 30 dni.

§ 2

W razie bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu grzywnę ściąga się w drodze egzekucji.

Art. 45

§ 1Jeżeli egzekucja grzywny nieprzekraczającej stu dwudziestu stawek dziennych okaże

się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd może zamienić grzywnę na pracę społecznie użyteczną, przyjmując, że dziesięć stawek dziennych jest równoważnych miesiącowi pracy społecznie użytecznej, z zaokrągleniem, w górę, do pełnego miesiąca. Pracę społecznie użyteczną określa się w miesiącach oraz ustala wymiar godzin pracy od 20 do 40 godzin w stosunku miesięcznym, kierując się wskazaniami zawartymi w art. 53 Kodeksu karnego.

§ 2Do wykonywania pracy, o której mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 53-58

i art. 60.

§ 3Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do grzywny określonej kwotowo, z tym że górna

granica grzywny podlegającej zamianie nie może przekroczyć 240 000 złotych, a miesiąc pracy społecznie użytecznej jest równoważny grzywnie w kwocie do 20 000 złotych.

§ 4Na postanowienie w przedmiocie zamiany grzywny na pracę społecznie użyteczną przysługuje

zażalenie.

Art. 46

§ 1

Jeżeli egzekucja grzywny okazała się bezskuteczna lub z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, gdy:

§ 2Zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, przyjmuje się, że jeden

dzień pozbawienia wolności jest równoważny dwóm stawkom dziennym grzywny; kara zastępcza nie może przekroczyć 12 miesięcy pozbawienia wolności, jak również górnej granicy kary pozbawienia wolności za dane przestępstwo, a jeżeli ustawa nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności, górna granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy.

§ 3Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do grzywny określonej kwotowo, z tym że jeden

dzień pozbawienia wolności jest równoważny grzywnie w kwocie od 20 do 4000 złotych.

§ 4W przypadku gdy grzywna została uiszczona lub ściągnięta w drodze egzekucji tylko

w części albo tylko w części została wykonana w formie pracy społecznie użytecznej, sąd, zarządzając wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, określa jej wymiar według zasad przewidzianych w § 2 lub 3.

§ 5Na postanowienie w przedmiocie zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności

przysługuje zażalenie.

Art. 47

§ 1Jeżeli grzywna została uiszczona w części, prezes sądu lub upoważniony sędzia zarządza

zmniejszenie kary zastępczej w sposób odpowiadający stosunkowi kwoty zapłaconej do wysokości grzywny.

§ 2

Od zastępczej kary pozbawienia wolności lub wykonywania pracy, o której mowa w art.

45 § 1, skazany może się w każdym czasie zwolnić przez złożenie kwoty pieniężnej przypadającej jeszcze do uiszczenia tytułem grzywny.

§ 3(uchylony)

§ 4(uchylony)

Art. 48W posiedzeniu w przedmiocie zarządzenia wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności

ma prawo wziąć udział prokurator, skazany oraz jego obrońca, a gdy skazany pozostaje pod dozorem - również sądowy kurator zawodowy, osoba godna zaufania lub przedstawiciel stowarzyszenia, instytucji albo organizacji społecznej, o której mowa w art. 73 § 1 Kodeksu karnego.

Art. 48a

§ 1Sąd może w każdym czasie wstrzymać wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności

zarządzonej w wypadku, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 1, jeżeli skazany oświadczy na piśmie, że podejmie pracę społecznie użyteczną i podda się rygorom z nią związanym.

Wstrzymanie następuje do czasu wykonania pracy społecznie użytecznej lub złożenia kwoty pieniężnej przypadającej jeszcze do uiszczenia tytułem grzywny.

§ 2Jeżeli skazany uchyla się od wykonania pracy społecznie użytecznej, sąd zarządza wykonanie

zastępczej kary pozbawienia wolności.

§ 3W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 sąd określa wymiar pozostałej do wykonania pracy

społecznie użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności, kierując się zasadami określonymi w art. 45 § 1 i 3 oraz art. 46 § 2-4.

§ 4W posiedzeniu, o którym mowa w § 2, ma prawo wziąć udział prokurator, sądowy kurator

zawodowy, skazany oraz jego obrońca.

§ 5Na postanowienie w przedmiocie wstrzymania i zarządzenia wykonania zastępczej kary

pozbawienia wolności oraz określenia wymiaru pozostałej do wykonania pracy społecznie użytecznej lub zastępczej kary pozbawienia wolności przysługuje zażalenie.

§ 6Niedopuszczalne jest ponowne wstrzymanie wykonania tej samej zastępczej kary pozbawienia

wolności na podstawie § 1.

Art. 49

§ 1Jeżeli natychmiastowe wykonanie grzywny pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny

zbyt ciężkie skutki sąd może rozłożyć grzywnę na raty na czas nieprzekraczający 1 roku, licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie.

§ 2W wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, a zwłaszcza wówczas, gdy wysokość

grzywny jest znaczna, można rozłożyć grzywnę na raty na okres do 3 lat.

§ 3

Na postanowienie w przedmiocie rozłożenia grzywny na raty przysługuje zażalenie.

Art. 50

§ 1Sąd odwołuje rozłożenie grzywny na raty, jeżeli ujawniły się nowe lub poprzednio nieznane

okoliczności, istotne dla rozstrzygnięcia; art. 24 § 2 nie ma zastosowania.

§ 2Rozłożenie grzywny na raty można odwołać również wówczas, gdy skazany uchybił terminowi

płatności choćby jednej raty, chyba że wykaże, iż nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych.

§ 3

Na postanowienie w przedmiocie odwołania rozłożenia grzywny na raty przysługuje zażalenie.

Art. 51

§ 1Jeżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił grzywny, a wykonanie

tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, sąd może, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywnę umorzyć w części, zaś wyjątkowo - również w całości; nie zarządza się egzekucji, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna.

§ 2

Na postanowienie w przedmiocie umorzenia grzywny przysługuje zażalenie.

Art. 52Udzielając skazanemu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary

pozbawienia wolności, sąd penitencjarny może, jeżeli istnieją podstawy do przyjęcia, że skazany uiści grzywnę dobrowolnie, wstrzymać uprzednio zarządzone wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności, stosując jednocześnie art. 49; wówczas okres rozłożenia grzywny na raty biegnie od dnia wydania postanowienia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu.

Art. 52aPrzepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do egzekucji kar o charakterze

pieniężnym, o których mowa w rozdziale 66b Kodeksu postępowania karnego.

Rozdział IX

Kara ograniczenia wolności

Art. 53

§ 1Wykonanie kary ograniczenia wolności ma na celu wzbudzenie w skazanym woli kształtowania

jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego.

§ 2Skazany ma obowiązek sumiennie wykonywać ciążące na nim obowiązki, a w miejscu pracy

lub pobytu przestrzegać ustalonych zasad zachowania, porządku i dyscypliny.

§ 3(uchylony)

Art. 54Karę ograniczenia wolności wykonuje się w miejscu stałego pobytu lub zatrudnienia

skazanego albo w niewielkiej odległości od tego miejsca, chyba że ważne względy przemawiają za wykonaniem kary w innym miejscu.

Art. 55

§ 1Nadzór nad wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz orzekanie w sprawach dotyczących

wykonania tej kary należą do sądu rejonowego, w którego okręgu kara jest lub ma być wykonywana.

§ 2Czynności związane z organizowaniem i kontrolowaniem wykonywania kary ograniczenia

wolności oraz obowiązków nałożonych na skazanego odbywającego tę karę wykonuje sądowy kurator zawodowy. Przepisy o dozorze i kuratorze sądowym stosuje się odpowiednio.

Art. 56

§ 1W celu wykonania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne sąd przesyła

odpis orzeczenia właściwemu sądowemu kuratorowi zawodowemu.

§ 2

Właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta, zwani dalej „właściwym organem gminy”, wyznacza miejsca, w których może być wykonywana nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne; podmioty, dla których organ gminy, powiatu lub województwa jest organem założycielskim, a także państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne oraz spółki prawa handlowego z wyłącznym udziałem Skarbu Państwa lub gminy, powiatu bądź województwa, mają obowiązek umożliwienia skazanym wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne.

§ 3Praca, o której mowa w § 2, może być także wykonywana na rzecz instytucji lub organizacji

reprezentujących społeczność lokalną oraz w placówkach oświatowo-wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, podmiotach leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, fundacjach, stowarzyszeniach i innych instytucjach lub organizacjach użyteczności publicznej, niosących pomoc charytatywną, za ich zgodą.

§ 4Praca, o której mowa w § 2, może być także wykonywana na rzecz innych podmiotów niż

wymienione w § 2 i 3, którym powierzono w dowolny sposób wykonywanie zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1-3, 4-6 lub 7-15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 i 1378).

Art. 56a

§ 1Wydatki związane z ubezpieczeniem następstw nieszczęśliwych wypadków skazanych, wykonujących

nieodpłatną, kontrolowaną pracę na cele społeczne oraz pracę społecznie użyteczną, ponosi Skarb Państwa.

§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania przy

zawieraniu przez podmioty uprawnione umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków skazanych wykonujących nieodpłatną, kontrolowaną pracę na cele społeczne oraz pracę społecznie użyteczną, a także minimalną i maksymalną sumę ubezpieczenia, na którą umowa taka może zostać zawarta, podmioty uprawnione do zawierania umów ubezpieczenia oraz termin zawierania umów, mając na uwadze potrzebę zagwarantowania skazanym, wykonującym nieodpłatną, kontrolowaną pracę na cele społeczne lub pracę społecznie użyteczną, odpowiedniej rekompensaty w przypadku zaistnienia przy wykonywaniu tej pracy nieszczęśliwego wypadku oraz sprawne wykonywanie czynności związanych z zawieraniem umowy ubezpieczenia.

Art. 57

§ 1Sądowy kurator zawodowy w terminie 7 dni od doręczenia orzeczenia wzywa skazanego

oraz poucza go o prawach i obowiązkach oraz konsekwencjach wynikających z uchylania się od odbywania kary, a także określa, po wysłuchaniu skazanego, rodzaj, miejsce i termin rozpoczęcia pracy, o czym niezwłocznie informuje właściwy organ gminy i podmiot, na rzecz którego będzie wykonywana praca.

§ 2W wypadku gdy skazany nie stawi się na wezwanie lub pouczony o prawach, obowiązkach

i konsekwencjach związanych z wykonywaniem nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne oświadczy sądowemu kuratorowi zawodowemu, że nie wyraża zgody na podjęcie pracy, kurator kieruje do sądu wniosek o orzeczenie kary zastępczej.

§ 3Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadkach, gdy skazany nie podejmie pracy w

wyznaczonym terminie lub w inny sposób uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności lub wykonania ciążących na nim obowiązków.

§ 4Zmiana rodzaju, miejsca lub terminu rozpoczęcia pracy może nastąpić na podstawie decyzji

sądowego kuratora zawodowego w szczególnie uzasadnionych wypadkach; przepis § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 5(uchylony)

Art. 57a

§ 1

Rozpoczęcie odbywania kary w formie określonej w art. 34 § 1a pkt 1 Kodeksu karnego następuje w dniu, w którym skazany przystąpił do wykonywania wskazanej pracy.

§ 2

Rozpoczęcie odbywania kary w formie określonej w art. 34 § 1a pkt 4 Kodeksu karnego następuje w pierwszym dniu okresu, w którym dokonuje się potrącenia skazanemu z wynagrodzenia za pracę.

§ 3Wykonywanie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne może odbywać się także

w dni ustawowo wolne od pracy i dni wolne od pracy u danego podmiotu, na rzecz którego jest ona wykonywana.

§ 4(uchylony)

Art. 58

§ 1Właściwy organ gminy informuje sądowego kuratora zawodowego o wyznaczonych dla skazanych

miejscach pracy, rodzaju pracy oraz osobach odpowiedzialnych za organizowanie pracy i kontrolowanie jej przebiegu.

§ 2Osoby, o których mowa w § 1, obowiązane są do niezwłocznego informowania sądowego

kuratora zawodowego o istotnych okolicznościach dotyczących przebiegu pracy i zachowania się skazanego, a w szczególności o terminie rozpoczęcia i zakończenia pracy, liczbie godzin przepracowanych przez skazanego, rodzaju wykonywanej przez niego pracy, niezgłoszeniu się do pracy, niepodjęciu przydzielonej pracy, przeszkodzie uniemożliwiającej wykonanie pracy, opuszczeniu pracy bez usprawiedliwienia, każdym przypadku niesumiennego wykonywania pracy oraz uporczywego nieprzestrzegania ustalonego porządku i dyscypliny pracy.

§ 3Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji

publicznej oraz ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, tryb wyznaczania przez właściwy organ gminy podmiotów wskazanych w art. 56 § 2, w których wykonywana jest kara ograniczenia wolności i praca społecznie użyteczna, czynności tych podmiotów, a także podmiotów, o których mowa w art. 56 § 3, w zakresie wykonywania tej kary i pracy, w tym dotyczące organizowania miejsc pracy i przydziału pracy oraz kontroli skazanych, a także dopuszczalny dzienny wymiar czasu pracy skazanych, mając na względzie konieczność zapewnienia warunków do sprawnego wykonywania kary ograniczenia wolności i pracy społecznie użytecznej.

Art. 59

§ 1Jeżeli w stosunku do skazanego zatrudnionego, zamiast obowiązku wykonywania wskazanej

pracy, orzeczono potrącanie określonej części wynagrodzenia za pracę, sąd przesyła odpis orzeczenia zakładowi pracy zatrudniającemu skazanego, podając jednocześnie, na czyją rzecz mają być dokonywane potrącenia i dokąd powinny być wpłacane, a nadto wskazując, z jakich składników wynagrodzenia za pracę i w jaki sposób należy ich dokonywać.

§ 2Wypłacając wynagrodzenie skazanemu, potrąca się określoną w orzeczeniu część wynagrodzenia

i bezzwłocznie przekazuje potrąconą kwotę stosownie do otrzymanych wskazań, zawiadamiając o tym sąd. Koszty związane z przekazywaniem tych kwot odlicza się od dokonywanych potrąceń.

Art. 60Sąd, a także sądowy kurator zawodowy mogą w każdym czasie żądać od skazanego wyjaśnień

dotyczących przebiegu odbywania kary ograniczenia wolności i w tym celu wzywać skazanego do osobistego stawiennictwa.

Art. 61

§ 1Jeżeli względy wychowawcze za tym przemawiają, sąd może w okresie wykonywania kary

ograniczenia wolności ustanawiać, rozszerzać lub zmieniać obowiązki, o których mowa w art. 34 § 3 Kodeksu karnego, albo od wykonania tych obowiązków zwolnić.

§ 2Z tych samych względów sąd może zmniejszyć orzeczoną liczbę godzin wykonywanej pracy

w stosunku miesięcznym lub wysokość miesięcznych potrąceń z wynagrodzenia za pracę, jednak nie więcej niż do granicy ustawowego minimum określonego w art. 34 § 1a pkt 4 i art. 35 § 1 Kodeksu karnego.

§ 3

Na postanowienia wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie.

Art. 62

§ 1Sąd może odroczyć wykonanie kary ograniczenia wolności na czas do 6 miesięcy, jeżeli

natychmiastowe wykonanie kary pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.

§ 2Sąd odracza wykonanie kary ograniczenia wolności w razie powołania skazanego do czynnej

służby wojskowej, do czasu ukończenia tej służby. Wobec takiego skazanego sąd może zastosować odpowiednio przepisy art. 336 § 3 i 4 Kodeksu karnego.

§ 3

Sąd może odwołać odroczenie wykonania kary ograniczenia wolności w razie ustania przyczyny, dla której zostało udzielone, lub w wypadku, gdy skazany nie korzysta z odroczenia kary zgodnie z celem, w jakim zostało udzielone, albo rażąco narusza porządek prawny.

§ 4Na postanowienie w przedmiocie odroczenia oraz odwołania odroczenia wykonania kary

ograniczenia wolności przysługuje zażalenie.

Art. 63

§ 1Jeżeli stan zdrowia skazanego uniemożliwia wykonanie kary ograniczenia wolności, sąd

udziela przerwy w odbywaniu kary do czasu ustania przeszkody.

§ 2

Sąd może udzielić przerwy w odbywaniu kary ograniczenia wolności do roku ze względów, o których mowa w art. 62 § 1.

§ 3

Przepisy art. 62 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

§ 4Na postanowienie w przedmiocie przerwy oraz odwołania przerwy w wykonaniu kary ograniczenia

wolności przysługuje zażalenie.

Art. 63a

§ 1W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może zmienić formę obowiązku wykonywania

pracy, przyjmując 20 godzin pracy na cele społeczne za równoważne 10% wynagrodzenia za pracę; orzeczona praca nie może przekroczyć 40 godzin w stosunku miesięcznym.

§ 2Na postanowienie w przedmiocie zmiany formy wykonania obowiązku pracy, o którym mowa

w § 1, przysługuje zażalenie.

Art. 63b

§ 1Z ważnych względów, w szczególności uzasadnionych wykonywaną przez skazanego pracą

zarobkową lub stanem zdrowia, sąd, na wniosek skazanego, może ustalić rozliczenie godzin nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w innych okresach niż miesięczny, nie przekraczając okresu orzeczonej kary ani orzeczonej łącznej liczby godzin wykonywanej pracy w tym okresie.

§ 2

Sąd powinien rozpoznać wniosek w terminie 14 dni od dnia jego złożenia.

§ 3

Na postanowienie wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie.

Art. 64

§ 1W razie niewykonania pełnego wymiaru pracy albo niedokonania całości potrąceń z wynagrodzenia

za pracę lub niewykonania innych obowiązków sąd orzeka o tym, czy i w jakim zakresie karę tę uznać za wykonaną ze względu na osiągnięte cele kary.

§ 2Jeżeli ustawa przewiduje zaliczenie dotychczas wykonanej kary ograniczenia wolności

na poczet innej kary, sąd orzeka o tym, jaki okres kary ograniczenia wolności podlega zaliczeniu, biorąc pod uwagę zakres wykonania obowiązków i potrąceń oraz czas, który upłynął od rozpoczęcia odbywania kary ograniczenia wolności w określonej formie.

Art. 64a

Na postanowienie w przedmiocie zwolnienia skazanego od reszty kary ograniczenia wolności, wydane na podstawie art. 83 Kodeksu karnego, oraz na postanowienie w przedmiocie okresu dotychczas wykonanej kary ograniczenia wolności podlegającej zaliczeniu na poczet innej kary, przysługuje zażalenie.

Art. 65

§ 1Jeżeli skazany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności, sąd zarządza, a

jeżeli uchyla się on od świadczenia pieniężnego lub obowiązków orzeczonych na podstawie art. 34 § 3 Kodeksu karnego, sąd może zarządzić wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności. W razie gdy skazany wykonał część kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności w wymiarze odpowiadającym karze ograniczenia wolności pozostałej do wykonania, przyjmując, że jeden dzień zastępczej kary pozbawienia wolności jest równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności.

§ 2Jeżeli ustawa nie przewiduje za dane przestępstwo kary pozbawienia wolności, górna

granica zastępczej kary pozbawienia wolności nie może przekroczyć 6 miesięcy.

§ 3W posiedzeniu ma prawo wziąć udział prokurator, sądowy kurator zawodowy, skazany oraz

jego obrońca.

§ 4

Na postanowienie w przedmiocie kary zastępczej przysługuje zażalenie.

Art. 65a

§ 1Sąd może w każdym czasie wstrzymać wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności

w wypadku, gdy skazany oświadczy na piśmie, że podejmie odbywanie kary ograniczenia wolności i podda się rygorom z nią związanym; wstrzymanie następuje do czasu wykonania orzeczonej kary ograniczenia wolności.

§ 2Jeżeli skazany uchyla się od odbywania kary ograniczenia wolności, sąd zarządza wykonanie

zastępczej kary pozbawienia wolności.

§ 3W wypadkach wskazanych w § 1 i 2 sąd określa wymiar pozostałej do odbycia kary ograniczenia

wolności lub zastępczej kary pozbawienia wolności, kierując się zasadami określonymi w art. 65 § 1 i 2.

§ 4W posiedzeniu, o którym mowa w § 2, ma prawo wziąć udział prokurator, sądowy kurator

zawodowy, skazany oraz jego obrońca.

§ 5Na postanowienie w przedmiocie wstrzymania i zarządzenia wykonania zastępczej kary

pozbawienia wolności oraz określenia wymiaru pozostałej do odbycia kary przysługuje zażalenie.

§ 6Niedopuszczalne jest ponowne wstrzymanie wykonania tej samej zastępczej kary pozbawienia

wolności na podstawie § 1.

Art. 66

§ 1Orzekanie w przedmiocie zmian formy wykonywania kary ograniczenia wolności oraz w

przedmiocie wykonania kary zastępczej, a także zwolnienia od reszty kary może nastąpić również na wniosek sądowego kuratora zawodowego.

§ 2Wniosku skazanego lub jego obrońcy o zwolnienie od reszty kary ograniczenia wolności

złożonego przed upływem 3 miesięcy od wydania poprzedniego postanowienia w tym przedmiocie nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.

§ 3W wypadku zwolnienia skazanego od odbycia reszty kary ograniczenia wolności sądowy

kurator zawodowy zawiadamia o tym zakład pracy, placówkę, instytucję lub organizację, w której skazany odbywał karę.

Art. 66a(uchylony)

Rozdział X

Kara pozbawienia wolności

Oddział 1

Cele wykonywania kary

Art. 67

§ 1Wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania

w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu do przestępstwa.

§ 2Dla osiągnięcia celu określonego w § 1 prowadzi się zindywidualizowane oddziaływanie

na skazanych w ramach określonych w ustawie systemów wykonywania kary, w różnych rodzajach i typach zakładów karnych.

§ 3W oddziaływaniu na skazanych, przy poszanowaniu ich praw i wymaganiu wypełniania przez

nich obowiązków, uwzględnia się przede wszystkim pracę, zwłaszcza sprzyjającą zdobywaniu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczanie, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym oraz środki terapeutyczne.

Oddział 2

Zakłady karne

Art. 68

Zakłady karne podlegają Ministrowi Sprawiedliwości.

Art. 69Karę pozbawienia wolności wykonuje się, z zastrzeżeniem art. 87 § 4, w następujących

rodzajach zakładów karnych:

Art. 70

§ 1Zakłady karne wymienione w art. 69 mogą być organizowane jako:

§ 2

Zakłady karne, o których mowa w § 1, różnią się w szczególności stopniem zabezpieczenia, izolacji skazanych oraz wynikającymi z tego ich obowiązkami i uprawnieniami w zakresie poruszania się w zakładzie i poza jego obrębem.

Art. 71Minister Sprawiedliwości może, w drodze rozporządzenia, tworzyć, zgodnie z ustalonymi

w niniejszym kodeksie celami wykonywania kary pozbawienia wolności i z ustalonymi zasadami klasyfikacji skazanych, zakłady karne inne niż wymienione w art. 69 lub ustalić inny niż określony w art. 81 system wykonywania kary, uwzględniając w szczególności potrzeby w zakresie sprawdzania nowych środków i metod oddziaływania na skazanych.

Art. 72

§ 1Zakładem karnym kieruje dyrektor, a wyodrębnionym oddziałem może kierować podlegający

dyrektorowi kierownik.

§ 2Funkcjonariusze i pracownicy zakładu karnego, w którym skazany przebywa, a także osoby

kierujące jego pracą lub innymi zajęciami są, w zakresie wykonywanych przez nich czynności służbowych, przełożonymi skazanego.

§ 3Zakłady karne mogą być tworzone jako samodzielne zakłady lub jako wyodrębnione oddziały

zakładów karnych i aresztów śledczych. Kilka zakładów może posiadać wspólną administrację bądź wydzielone służby.

§ 4Minister Sprawiedliwości, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi zakłady karne, mając

na względzie istniejące potrzeby w tym zakresie.

§ 4aDyrektor Generalny Służby Więziennej, w drodze zarządzenia, określa przeznaczenie

zakładów karnych, uwzględniając w szczególności potrzebę zapewnienia oraz racjonalnego wykorzystania miejsc zakwaterowania dla wszystkich grup skazanych.

§ 5

Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi zakłady karne dla odbywających karę aresztu wojskowego, mając na względzie istniejące potrzeby w tym zakresie oraz konieczność zapewnienia warunków szkolenia wojskowego osób w nich przebywających.

Art. 73

§ 1W zakładzie karnym utrzymuje się dyscyplinę i porządek w celu zapewnienia bezpieczeństwa