📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 9 grudnia 2015 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks morski
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski
Tytuł I - Przepisy ogólne
Tytuł II - Statek morski
Dział I - Polska przynależność statku
Dział II - Rejestr okrętowy
Dział III - Pomiar statku
Dział IV - Dokumenty statku
Tytuł III - Kapitan statku
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Obowiązki kapitana
Dział III - Uprawnienia kapitana
Dział IV - Publicznoprawne funkcje kapitana
Tytuł IV - Prawa rzeczowe
Dział I - Własność statku
Dział II - Zastaw na statku
Dział III - Przywileje na statku
Tytuł V - Ograniczenie odpowiedzialności za roszczenia morskie i ubezpieczenie armatorów z tytułu
roszczeń morskich
Tytuł VI - Umowy
Dział I - Przewóz ładunku
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Załadowanie na statek
Rozdział 3 - Konosament
Rozdział 4 - Wykonanie przewozu
Rozdział 5 - Wyładowanie i odbiór ładunku
Rozdział 6 - Należności przewoźnika
Rozdział 7 - Przywileje na ładunku
Rozdział 8 - Wygaśnięcie umowy
Rozdział 9 - Odpowiedzialność przewoźnika
Dział II - Przewóz pasażerów
Dział III - Czarter na czas
Dział IV - Usługi agencyjne
Dział V - Usługi maklerskie
Dział VI - Usługi holownicze
Dział VII - Usługi pilotowe
Dział VIII - Ratownictwo morskie
Tytuł VII - Wypadki morskie
Dział I - Awaria wspólna
Dział II - Zderzenie statków
Dział III - Zanieczyszczenie ze statków
Rozdział 1 - Zanieczyszczenia różne
Rozdział 1a - Zanieczyszczenia olejami bunkrowymi
Rozdział 2 - Zanieczyszczenia ze statków przewożących oleje
Rozdział 3 - Międzynarodowy Fundusz Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami
Rozdział 3a - Międzynarodowy Dodatkowy Fundusz Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem
Olejami
Dział IV - Mienie zatopione lub znalezione
Tytuł VIII - Ubezpieczenie morskie
Dział I - Umowa ubezpieczenia morskiego
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Wartość ubezpieczenia i suma ubezpieczenia
Rozdział 3 - Oświadczenia przy zawieraniu umów ubezpieczenia
Rozdział 4 - Przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia
Rozdział 5 - Ubezpieczenie generalne
Dział II - Wykonanie umowy ubezpieczenia
Rozdział 1 - Obowiązki ubezpieczającego
Rozdział 2 - Odpowiedzialność ubezpieczyciela
Rozdział 3 - Abandon przedmiotu ubezpieczenia
Rozdział 4 - Płatność odszkodowania ubezpieczeniowego
Tytuł IX - Postępowanie w sprawach związanych z ograniczeniem odpowiedzialności za roszczenia
morskie i dochodzeniem roszczeń z tytułu szkód spowodowanych zanieczyszczeniem przez
statki
Dział I - Postępowanie w sprawach o ustanowienie i podział funduszu ograniczenia odpowiedzialności
za roszczenia morskie
Dział II - Postępowanie w sprawach roszczeń i ograniczenia odpowiedzialności z tytułu szkód spowodowanych
zanieczyszczeniem przez statki
Tytuł X - Przepisy kolizyjne
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2015 r. poz. 1484 i 1890) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski
(Dz. U. z 2013 r. poz. 758), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących praw pasażerów
podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową
(Dz. U. poz. 1014 oraz z 2014 r. poz. 1554),
2)
ustawą z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu
morza przez statki oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1554),
3)
ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1320)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 9 grudnia 2015 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 2 oraz art. 7-9 ustawy z dnia 21 czerwca 2013 r. o zmianie niektórych ustaw dotyczących praw
pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową
(Dz. U. poz. 1014 oraz z 2014 r. poz. 1554), które stanowią:
„
2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 699, 875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r.
poz. 65. Niniejsza ustawa wykonuje postanowienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1177/2010 z dnia 24 listopada
2010 r. o prawach pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową oraz
zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2006/2004
(Dz. Urz. UE L 334 z 17.12.2010, str. 1, z późn. zm.).
”
„
Art. 7.
Do umów przewozu pasażera drogą morską, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1177/2010 z dnia 24 listopada
2010 r. o prawach pasażerów podróżujących drogą morską i drogą wodną śródlądową oraz
zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2006/2004, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 8.
Przepis art. 182a § 1a ustawy, o której mowa w art. 5, dodany niniejszą ustawą, traci
moc z dniem 31 grudnia 2018 r.
Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
odnośnika nr 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu
morza przez statki oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1554), które stanowią:
„
1)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie
ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1320),
która weszła w życie z dniem 8 grudnia 2015 r. Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/33/UE z dnia 21 listopada 2012 r. zmieniającą
dyrektywę Rady 1999/32/WE w zakresie zawartości siarki w paliwach żeglugowych
(Dz. Urz. UE L 327 z 27.11.2012, str. 1).
”
„
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
”
;
3)
odnośnika nr 2 oraz art. 8 i art. 11 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie
morskim oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1320), które stanowią:
„
2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 699, 875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r.
poz. 65.Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji następujących dyrektyw
Unii Europejskiej:
1)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/35/UE z dnia 21 listopada 2012 r. dotyczącej
zmiany dyrektywy 2008/106/WE w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy
(Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012, str. 78);
2)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/38/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. zmieniającej
dyrektywę 2009/16/WE w sprawie kontroli przeprowadzanej przez państwo portu
(Dz. Urz. UE L 218 z 14.08.2013, str. 1);
3)
dyrektywy Komisji 2014/111/UE z dnia 17 grudnia 2014 r. zmieniającej dyrektywę 2009/15/WE
w związku z przyjęciem przez Międzynarodową Organizację Morską (IMO) określonych kodeksów
i powiązanych zmian do niektórych konwencji i protokołów
(Dz. Urz. UE L 366 z 20.12.2014, str. 83).
”
„
Art. 8.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
1:
1)
pkt 27 lit. c, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.;
2)
pkt 28 lit. b w zakresie rejestrowania szkoleń przez morską jednostkę edukacyjną w
systemie kontrolno-informacyjnym dla portów polskich (PHICS) oraz art. 1 pkt 31 lit.
g w zakresie zapewnienia środków na wynagrodzenia dla przewodniczącego Komisji i zastępców
przewodniczącego Komisji, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.;
3)
pkt 33, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 699, 875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r.
poz. 65.
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie
ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1320),
która weszła w życie z dniem 8 grudnia 2015 r.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski
Tytuł I
Przepisy ogólne
Art. 1.
§ 1.
Kodeks morski reguluje stosunki prawne związane z żeglugą morską.
§ 2.
W stosunkach cywilnoprawnych związanych z żeglugą morską stosuje się - w braku odpowiednich
przepisów Kodeksu morskiego - przepisy prawa cywilnego.
§ 3.
Stosunki pracy na statkach morskich, sprawy bezpieczeństwa morskiego, zapobieganie
zanieczyszczaniu morza przez statki oraz inne sprawy w zakresie nieuregulowanym przepisami
Kodeksu morskiego regulują odrębne przepisy.
Art. 2.
§ 1.
Statkiem morskim jest każde urządzenie pływające przeznaczone lub używane do żeglugi
morskiej, zwane dalej „statkiem”.
§ 2.
Statkiem morskim w budowie jest statek, którego stępkę położono lub wykonano równorzędną
pracę konstrukcyjną w miejscu wodowania, aż do zakończenia budowy.
Art. 3.
§ 1.
Kodeks morski stosuje się do morskich statków handlowych.
§ 2.
Morskim statkiem handlowym jest statek przeznaczony lub używany do prowadzenia działalności
gospodarczej, a w szczególności do: przewozu ładunku lub pasażerów, rybołówstwa morskiego
lub pozyskiwania innych zasobów morza, holowania, ratownictwa morskiego, wydobywania
mienia zatopionego w morzu, pozyskiwania zasobów mineralnych dna morza oraz zasobów
znajdującego się pod nim wnętrza Ziemi.
Art. 4.
Do statków morskich używanych wyłącznie do celów naukowo-badawczych, sportowych lub
rekreacyjnych stosuje się Kodeks morski z wyjątkiem przepisów o przewozie ładunku lub pasażerów oraz przepisów o awarii wspólnej.
Art. 5.
§ 1.
Do statków morskich pełniących wyłącznie specjalną służbę państwową stosuje się Kodeks morski z wyjątkiem przepisów o przewozie ładunku lub pasażerów, o awarii wspólnej i o przywilejach
na statku.
§ 2.
Do statków pełniących specjalną służbę państwową zalicza się w szczególności statki:
hydrograficzne, dozorcze, pożarnicze, telekomunikacyjne, celne, sanitarne, szkolne,
pilotowe, statki używane wyłącznie do ratowania życia na morzu lub do łamania lodów.
Art. 6.
§ 1.
Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, nie stosuje się Kodeksu morskiego do jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej oraz Policji.
§ 2.
Przepisów Kodeksu morskiego o przewozie ładunku lub pasażerów nie stosuje się do transportów wojskowych morskimi
statkami handlowymi, chyba że strony umowy przewozu morskiego postanowią inaczej.
Art. 7.
Armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym
lub cudzym.
Art. 8.
§ 1.
Terminy przedawnienia roszczeń ze stosunków regulowanych Kodeksem morskim mogą być przedłużane umową stron zawartą na piśmie po zaistnieniu zdarzenia, z którego
wynikło roszczenie.
§ 2.
Przepis § 1 nie dotyczy roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub wyrokiem
sądu polubownego, a także ugodą zawartą przed tymi sądami.
Tytuł II
Statek morski
Dział I
Polska przynależność statku
Art. 9.
§ 1.
Żeglugę pod polską banderą może uprawiać tylko statek o polskiej przynależności.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Terenowy organ administracji morskiej, na którego obszarze działania znajduje się
port rozpoczęcia podróży, może w uzasadnionych przypadkach zezwolić na wykonywanie
przez czas oznaczony stałego przewozu między portami polskimi przez statek podnoszący
banderę państwa innego niż państwo członkowskie Unii Europejskiej.
Art. 10.
§ 1.
Statkiem o polskiej przynależności jest:
1)
statek stanowiący polską własność, o którym mowa w art. 73 § 1 i 2;
2)
statek uważany za stanowiący polską własność, o którym mowa w art. 73 § 3;
2a)
statek niestanowiący polskiej własności, który uzyskał polską przynależność zgodnie
z rozporządzeniem nr 613/91 (EWG) z dnia 4 marca 1991 r. w sprawie transferu statków
z jednego rejestru do drugiego wewnątrz Wspólnoty
(Dz. Urz. WE L 68 z 15.03.1991, z późn. zm.);
3)
statek niestanowiący polskiej własności, który czasowo uzyskał polską przynależność,
o którym mowa w art. 13 § 1.
§ 2.
Przepisy niniejszego działu dotyczące statku stanowiącego polską własność stosuje
się do statków uważanych za stanowiące polską własność.
Art. 11.
§ 1.
Statek o polskiej przynależności jest obowiązany podnosić polską banderę.
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może, w drodze rozporządzenia, zwolnić
niektóre rodzaje statków o polskiej przynależności z obowiązku podnoszenia bandery.
Zwolnienie nie może dotyczyć statków uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 12.
§ 1.
Statek o polskiej przynależności oznacza się nazwą na dziobie, z każdej burty i na
rufie. Pod nazwą na rufie powinna być uwidoczniona nazwa portu macierzystego statku.
§ 2.
Właściciel nadaje statkowi nazwę i wskazuje port morski jako port macierzysty statku.
Nazwa podlega zatwierdzeniu przez dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu
macierzystego statku, w drodze decyzji administracyjnej, z zastrzeżeniem § 2a.
§ 2a.
Nazwa statku morskiego używanego wyłącznie do celów sportowych lub rekreacyjnych o
długości kadłuba do 24 m podlega zatwierdzeniu, w drodze decyzji administracyjnej,
przez zarząd polskiego związku sportowego, o którym mowa w art. 23 § 3.
§ 3.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb
postępowania w sprawach nadawania i zatwierdzenia nazwy statku, uwzględniając konieczność
jego indywidualizacji.
§ 4.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może określić, w drodze rozporządzenia,
inny niż wskazany w § 1 sposób oznaczania niektórych statków, mając na względzie ich
rodzaj, przeznaczenie i rodzaj żeglugi.
Art. 13.
§ 1.
Statek niestanowiący polskiej własności może uzyskać polską przynależność na czas
oznaczony, jeżeli wnioskodawca łącznie spełni następujące wymogi:
1)
jest osobą prawną mającą w Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę lub oddział bądź jest
osobą fizyczną zamieszkałą w Rzeczypospolitej Polskiej lub mającą w Rzeczypospolitej
Polskiej oddział;
2)
przedstawi umowę najmu lub dzierżawy statku bądź inną umowę, na podstawie której będzie
mógł uprawiać żeglugę statkiem we własnym imieniu;
3)
zobowiąże się, że będzie prowadził działalność armatorską w Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
złoży urzędowo poświadczony odpis lub wyciąg ze stałego rejestru statków, zawierający
opis statku, oznaczenie właściciela oraz inne dane z tego rejestru, a w szczególności
wpisane prawa zastawu i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem;
5)
przedstawi pisemną zgodę właściwych organów państwa stałego rejestru statków, właściciela
statku i wszystkich wierzycieli hipotecznych na nadanie statkowi polskiej przynależności
oraz zapewnienie właściwych organów państwa stałego rejestru statku, że w czasie trwania
polskiej przynależności statek nie będzie uprawniony do podnoszenia bandery tego państwa;
6)
wskaże port macierzysty statku w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2.
Statek niestanowiący polskiej własności uzyskuje czasową polską przynależność przez
wpis do rejestru okrętowego, na podstawie postanowienia izby morskiej stwierdzającego
okres przynależności.
Art. 14.
Armator prowadzący w Rzeczypospolitej Polskiej działalność za pośrednictwem oddziału
podlega, w zakresie spraw związanych z uprawianiem żeglugi statkiem, który uzyskał
czasową polską przynależność, polskiemu prawu i jurysdykcji sądów polskich w takim
zakresie, w jakim podlega im osoba mająca w Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę lub
miejsce zamieszkania.
Art. 15.
Armator, którego statek uzyskał czasową polską przynależność, jest obowiązany obsadzić
statek załogą zgodnie z polskimi przepisami i poddać statek polskim przepisom, w szczególności
w zakresie: pomiaru, bezpieczeństwa morskiego, dokumentów statku i ochrony środowiska.
Art. 16.
Nazwa statku, który uzyskał czasową polską przynależność, może być zmieniona tylko
za zgodą właściwych władz państwa stałego rejestru statku oraz jego właściciela i
wierzycieli hipotecznych.
Art. 17.
§ 1.
Statek niestanowiący polskiej własności traci uzyskaną czasową polską przynależność,
jeżeli:
1)
przestanie być spełniany którykolwiek z wymogów wymienionych w art. 13 § 1;
2)
upłynie okres, na jaki uzyskał przynależność, i okres ten nie zostanie przedłużony;
3)
wniesie o to armator statku;
4)
armator statku nie przestrzega przepisów niniejszego działu;
5)
zostanie wydana decyzja w trybie art. 18.
§ 2.
Utrata przez statek czasowej polskiej przynależności następuje z dniem wykreślenia
statku z polskiego rejestru okrętowego, na podstawie postanowienia izby morskiej.
Art. 18.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może wydać decyzję o utracie czasowej
polskiej przynależności statku, jeżeli wymaga tego interes państwa, a w szczególności
interes polskiej gospodarki morskiej. Z tych samych względów minister właściwy do
spraw gospodarki morskiej może wydać decyzję sprzeciwiającą się uzyskaniu przez statek
czasowej polskiej przynależności.
Art. 19.
§ 1.
Polska przynależność statku stanowiącego polską własność może być zawieszona na wniosek
właściciela.
§ 2.
Właściciel statku wskazuje we wniosku okres zawieszenia, rejestr, do którego statek
będzie wpisany, oraz przedstawia pisemną zgodę wierzycieli hipotecznych na zawieszenie
polskiej przynależności statku.
§ 3.
Postanowienie o zawieszeniu wydaje izba morska, ustalając okres zawieszenia.
§ 4.
Wpis stwierdzający zawieszenie staje się skuteczny z dniem zawiadomienia izby morskiej
przez właściciela statku o uzyskaniu przez statek obcej przynależności.
§ 5.
W okresie zawieszenia polskiej przynależności statek nie może podnosić polskiej bandery.
Art. 20.
Nazwa statku stanowiącego polską własność, którego polska przynależność została zawieszona,
nie może być zmieniona w okresie zawieszenia bez zgody jego właściciela i wierzycieli
hipotecznych. Portem macierzystym takiego statku powinien być port państwa czasowej
przynależności statku.
Art. 21.
§ 1.
Zawieszenie polskiej przynależności statku stanowiącego polską własność ustaje po
upływie okresu zawieszenia lub, na wniosek właściciela, przed upływem tego okresu
albo na skutek utraty przez statek czasowej przynależności obcego państwa, z zastrzeżeniem
§ 2.
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może, ze względów określonych w art.
18, wydać decyzję o ustaniu zawieszenia polskiej przynależności statku lub sprzeciwiającą
się zawieszeniu.
§ 3.
Ustanie zawieszenia polskiej przynależności statku stanowiącego polską własność następuje
z dniem wykreślenia w stałym rejestrze okrętowym wpisu o zawieszeniu, na podstawie
postanowienia izby morskiej.
Art. 22.
Ilekroć w przepisach niniejszego działu mówi się o stałym rejestrze statku, rozumie
się przez to rejestr prowadzony w państwie, do którego przynależność została zawieszona,
w którym wpisany jest właściciel statku oraz prawa zastawu i ograniczenia w rozporządzaniu
statkiem.
Dział II
Rejestr okrętowy
Art. 23.
§ 1.
Statek stanowiący polską własność podlega obowiązkowi wpisu do polskiego rejestru
okrętowego prowadzonego przez izbę morską właściwą dla portu macierzystego statku,
z zastrzeżeniem § 2 i 3.
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje
statków stanowiących polską własność niepodlegających obowiązkowi wpisu do rejestru
okrętowego. Zwolnienie nie może dotyczyć statków uprawiających żeglugę poza terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
Statek morski stanowiący polską własność, używany wyłącznie do celów sportowych lub
rekreacyjnych, o długości kadłuba do 24 m, podlega obowiązkowi wpisu do polskiego
rejestru jachtów prowadzonego przez polski związek sportowy, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2014 r. poz. 715 oraz z 2015 r. poz. 1321).
§ 4.
Statek, który nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego, a także statek
w budowie, może być wpisany do rejestru okrętowego na wniosek właściciela.
§ 51)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie
ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1320),
która weszła w życie z dniem 8 grudnia 2015 r..
Statek, o którym mowa w art. 73, wpisuje się do rejestru okrętowego na wniosek właściciela
lub wszystkich współwłaścicieli, a w przypadku statków zmieniających przynależność
z obcej na polską, o długości 24 m lub powyżej, dodatkowo po przedstawieniu decyzji
dyrektora urzędu morskiego o spełnieniu przez statek warunków technicznych wymaganych
do uzyskania wpisu do rejestru.
§ 6.
Statek budowany w Rzeczypospolitej Polskiej może być wpisany do rejestru okrętowego,
jeżeli położona została jego stępka lub wykonana została równorzędna praca konstrukcyjna
w miejscu wodowania. Dotyczy to również statku w budowie niestanowiącego polskiej
własności. Rejestr okrętowy statku w budowie prowadzi izba morska właściwa dla miejsca
budowy statku.
Art. 24.
§ 1.
Statek niestanowiący polskiej własności ani nieuważany za stanowiący polską własność
wpisuje się do rejestru okrętowego, na wniosek armatora, po spełnieniu wymogów określonych
w art. 13 § 1 i przedstawieniu decyzji dyrektora urzędu morskiego o spełnieniu przez
statek warunków technicznych wymaganych do uzyskania wpisu do rejestru, z zastrzeżeniem
§ 2.
§ 2.
Do rejestrów, o których mowa w art. 23, może być wpisany statek będący własnością
obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osoby prawnej mającej siedzibę
w państwie członkowskim Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 73a.
§ 3.
Rejestr okrętowy statków, o których mowa w § 1, prowadzi izba morska właściwa dla
portu polskiego wskazanego przez armatora jako port macierzysty statku.
Art. 25.
Rejestr okrętowy składa się z ksiąg rejestrowych prowadzonych odrębnie dla statków:
1)
stanowiących polską własność i uważanych za stanowiące polską własność (rejestr stały);
2)
które uzyskały czasową polską przynależność (rejestr tymczasowy);
3)
w budowie (rejestr statków w budowie).
Art. 26.
§ 1.
Za czynności rejestrowe, o których mowa w art. 23 § 1, pobiera się opłaty rejestrowe,
które stanowią dochód budżetu państwa, natomiast opłaty za czynności, o których mowa
w art. 23 § 3, stanowią dochód właściwego polskiego związku sportowego prowadzącego
rejestr jachtów.
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i tryb prowadzenia polskiego rejestru jachtów, wzór dokumentu rejestracyjnego i wysokość
opłat rejestrowych, z uwzględnieniem odpowiednio przepisów art. 29 ustawy i zasady
proporcjonalności opłat.
Art. 27.
§ 1.
Statek wpisany do rejestru stałego za granicą może być wpisany do rejestru stałego
w Rzeczypospolitej Polskiej dopiero po wykreśleniu z rejestru zagranicznego.
§ 2.
Statek wpisany do rejestru stałego za granicą może być wpisany do rejestru tymczasowego
w Rzeczypospolitej Polskiej dopiero po zawieszeniu jego dotychczasowej przynależności.
§ 3.
Wpis do rejestru zagranicznego statku stanowiącego polską własność lub statku uważanego
za stanowiący polską własność nie wywołuje skutków prawnych przed wykreśleniem tego
statku z polskiego rejestru okrętowego.
§ 4.
Czasowe nadanie statkowi, o którym mowa w § 3, obcej przynależności nie wywołuje skutków
prawnych przed dokonaniem w polskim rejestrze okrętowym wpisu zawieszającego polską
przynależność.
Art. 28.
Rejestry, o których mowa w art. 23 i 39 § 1, są jawne. Osoby zainteresowane mogą żądać
poświadczonych wyciągów i odpisów z rejestrów.
Art. 29.
§ 1.
W rejestrze stałym wpisuje się:
1)
kolejny numer rejestrowy statku i datę dokonania wpisu;
2)
nazwę lub oznaczenie identyfikacyjne i numer identyfikacyjny nadany przez międzynarodową
organizację morską, międzynarodowy sygnał wywoławczy oraz rodzaj i przeznaczenie statku;
3)
poprzednią nazwę lub oznaczenie identyfikacyjne oraz dane dotyczące poprzedniego rejestru
i datę wykreślenia z tego rejestru;
4)
nazwę portu macierzystego statku;
5)
rok, miejsce budowy i nazwę stoczni, jeżeli dane te są znane, oraz określenie głównego
materiału kadłuba statku i rodzaju napędu statku;
6)
wymiary główne (rejestrowe) oraz pojemność statku;
7)
oznaczenie i adres właściciela lub wszystkich współwłaścicieli statku z określeniem
ich udziałów we współwłasności oraz podstawę nabycia własności statku;
8)
oznaczenie i adres armatora statku;
9)
hipotekę morską i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem;
10)
stwierdzenie przez izbę morską polskiej przynależności statku;
11)
stwierdzenie przez izbę morską zawieszenia polskiej przynależności statku;
12)
podstawę i datę wykreślenia statku z rejestru.
§ 2.
W rejestrze tymczasowym, oprócz danych wymienionych w § 1 pkt 1-8, 10 i 12, wpisuje
się:
1)
poprzednią przynależność statku i datę jej zawieszenia;
2)
okres, na jaki statek uzyskał polską przynależność;
3)
oznaczenie i adres przedstawiciela armatora w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli taki
został ustanowiony.
§ 3.
W rejestrze statków w budowie wpisuje się:
1)
kolejny numer rejestrowy statku w budowie i datę dokonania wpisu;
2)
oznaczenie identyfikacyjne statku w budowie;
3)
nazwę stoczni budującej statek;
4)
oznaczenie i adres właściciela statku w budowie;
5)
oznaczenie umowy o budowę statku;
6)
hipotekę morską.
§ 4.
Każda zmiana danych w rejestrze okrętowym podlega wpisowi.
Art. 30.
§ 1.
Wpis do rejestru okrętowego następuje na podstawie zgłoszenia zainteresowanych, chyba
że prawo przewiduje wpis na wniosek albo z urzędu.
§ 2.
Do zgłoszenia zmian podlegających wpisowi w stosunku do statków stanowiących polską
własność i statków uważanych za stanowiące polską własność, wpisanych do rejestru
okrętowego, obowiązany jest właściciel statku.
Art. 31.
§ 1.
Wykreśla się z rejestru okrętowego statek, który:
1)
zatonął lub uległ zniszczeniu;
2)
zaginął;
3)
utracił polską przynależność;
4)
utracił charakter statku morskiego.
§ 1a.
Z rejestru okrętowego, na wniosek dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu
macierzystego statku, można wykreślić statek, który w okresie ostatnich 24 miesięcy
został dwukrotnie zatrzymany przez inspekcje państwa portu z przyczyn leżących po
stronie armatora, kapitana lub załogi statku.
§ 2.
W przypadkach określonych w § 1 i 1a wykreślenie statku z rejestru okrętowego wymaga
zgody wierzyciela hipotecznego wyrażonej na piśmie.
§ 3.
Wykreśla się z rejestru statków w budowie statek, który:
1)
uległ zniszczeniu w trakcie budowy albo którego budowa została zaniechana;
2)
został wpisany do rejestru stałego w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą.
§ 4.
W przypadkach określonych w § 3 wykreślenie wymaga zgody wierzyciela wyrażonej na
piśmie, chyba że statek w budowie został wpisany do rejestru stałego w Rzeczypospolitej
Polskiej, a ciążąca na nim hipoteka morska została wpisana do tego rejestru z urzędu.
Art. 32.
Statek uważa się za zaginiony, jeżeli w ciągu liczonego podwójnie okresu niezbędnego
w normalnych warunkach do przejścia do portu przeznaczenia z miejsca, z którego nadeszła
ostatnia wiadomość o statku, nie zawinął on do tego portu ani nie nadeszła żadna kolejna
wiadomość o statku. Okres wymagany do uznania statku za zaginiony nie może być krótszy
niż miesiąc ani dłuższy niż 3 miesiące, licząc od dnia nadejścia ostatniej wiadomości
o statku, a jeżeli brak wiadomości o statku pozostaje w związku z działaniami wojennymi
- krótszy niż 6 miesięcy.
Art. 33.
§ 1.
Zgłoszenie do rejestru okrętowego powinno być dokonane w ciągu 6 tygodni od dnia,
w którym obowiązany do zgłoszenia dowiedział się o okoliczności podlegającej wpisowi
do rejestru.
§ 2.
W razie niezgłoszenia statku lub okoliczności podlegających wpisowi do rejestru okrętowego
izba morska może, w drodze postanowienia, nałożyć na obowiązanego do zgłoszenia karę
grzywny w wysokości od 500 do 10 000 PLN w celu spowodowania zgłoszenia. Grzywny nieuiszczone
mogą być umorzone w całości lub części w przypadku dokonania zgłoszenia przez obowiązanego.
§ 2a.
Na postanowienie o nałożeniu kary grzywny, o której mowa w § 2, przysługuje zażalenie.
§ 3.
Jeżeli obowiązany nie dokona zgłoszenia pomimo wezwania, izba morska może, po przeprowadzeniu
dochodzenia, dokonać wpisu z urzędu, zaznaczając to w osnowie wpisu.
Art. 34.
Izba morska bada, czy:
1)
zgłoszenie lub wniosek i dołączone do nich dokumenty odpowiadają pod względem treści
i formy obowiązującym przepisom prawa;
2)
zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistością, jeżeli ma w tym względzie uzasadnione
wątpliwości.
Art. 35.
§ 1.
Okoliczność będąca przedmiotem wpisu do rejestru okrętowego jest skuteczna wobec osób
trzecich. Okoliczność taka, mimo braku wpisu do rejestru okrętowego, jest skuteczna
wobec osób trzecich, gdy o niej wiedziały.
§ 2.
Do oceny skutków wpisu do rejestru okrętowego stosuje się odpowiednio przepisy o prawach
jawnych z księgi wieczystej.
Art. 36.
§ 1.
Po wpisaniu do rejestru okrętowego statek otrzymuje certyfikat okrętowy, a statek
w budowie - certyfikat statku w budowie.
§ 2.
Certyfikat okrętowy stanowi dowód polskiej przynależności statku.
§ 3.
Statkowi nabytemu za granicą polski urząd konsularny może wydać tymczasowe świadectwo
polskiej przynależności statku (świadectwo o banderze) ważne na okres nie dłuższy
niż 6 miesięcy. O wydaniu świadectwa polski urząd konsularny zawiadamia właściwą izbę
morską.
Art. 37.
§ 1.
W razie wydania certyfikatu okrętowego statkowi, który uzyskał czasową polską przynależność,
dokument wydany takiemu statkowi przez organ prowadzący jego rejestr stały powinien
zostać temu organowi zwrócony. O zwrocie dokumentu armator statku zawiadamia izbę
morską w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania certyfikatu okrętowego.
§ 2.
W razie zawieszenia przez izbę morską polskiej przynależności statku stanowiącego
polską własność lub uważanego za stanowiący polską własność właściciel statku obowiązany
jest zwrócić izbie morskiej certyfikat okrętowy w terminie 30 dni, licząc od dnia
wydania statkowi odpowiedniego dokumentu przez zagraniczny organ rejestrowy. W razie
niezwrócenia certyfikatu okrętowego stosuje się art. 33 § 2 i § 2a.
§ 3.
Izba morska zawiadamia właściwe władze państwa rejestru stałego o ustaniu czasowej
polskiej przynależności statku.
Art. 38.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób
prowadzenia rejestru okrętowego i tryb postępowania rejestrowego, wzory ksiąg rejestrowych,
wzór certyfikatu okrętowego, certyfikatu statku w budowie i świadectwa o banderze,
tryb ich wydawania oraz wysokość opłat rejestrowych, mając na uwadze przeznaczenie
rejestru okrętowego .
Art. 39.
§ 1.
Statek stanowiący polską własność, który nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru
okrętowego lub polskiego rejestru jachtów i nie został wpisany do któregokolwiek z
tych rejestrów, rejestruje się w urzędzie morskim właściwym dla swojego portu macierzystego.
Obowiązek ten nie dotyczy statków używanych do celów sportowych lub rekreacyjnych,
o długości do 5 m, nieuprawiających żeglugi międzynarodowej.
§ 2.
Dokument rejestracyjny wydany przez urząd morski stanowi dowód polskiej przynależności
statku niewpisanego do rejestru okrętowego.
§ 3.
Za wydanie dokumentu rejestracyjnego urząd morski pobiera opłatę. Opłata stanowi dochód
budżetu państwa.
§ 4.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób
rejestracji statków morskich, o których mowa w § 1, tryb postępowania rejestrowego,
wzór dokumentu rejestracyjnego oraz tryb ustalania i wysokość opłat rejestrowych,
mając na uwadze pojemność i przeznaczenie statku.
Dział III
Pomiar statku
Art. 40.
§ 1.
Pomiar statku polega na ustaleniu jego pojemności brutto i netto oraz wymiarów głównych
(rejestrowych).
§ 2.
Pomiaru statku dokonuje organ pomiarowy, wydając na jego podstawie świadectwo pomiarowe.
Art. 41.
§ 1.
Do pomiaru statków stosuje się postanowienia Międzynarodowej konwencji o pomierzaniu pojemności statków, sporządzonej w Londynie
dnia 23 czerwca 1969 r.
(Dz. U. z 1983 r. Nr 56, poz. 247), zwanej dalej „Konwencją o pomierzaniu”, wraz ze zmianami obowiązującymi od daty
ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej
wiadomości we właściwy sposób, oraz przepisy niniejszego działu.
§ 2.
Międzynarodowym świadectwem pomiarowym, w rozumieniu przepisów Kodeksu morskiego, jest świadectwo pomiarowe wydane na podstawie Konwencji o pomierzaniu bądź innej
umowy międzynarodowej w tym zakresie, której stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Art. 42.
§ 1.
Obowiązkowemu pomiarowi podlega statek o polskiej przynależności.
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może zwolnić, w drodze rozporządzenia,
niektóre rodzaje statków o polskiej przynależności z obowiązkowego pomiaru. Nie dotyczy
to statków uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3.
Statek o obcej przynależności zawijający do portu polskiego, nieposiadający świadectwa
pomiarowego, o którym mowa w art. 41 § 2, może być, na mocy decyzji dyrektora właściwego
urzędu morskiego, poddany pomiarowi.
Art. 43.
§ 1.
Każdy statek może być poddany pomiarowi na wniosek właściciela, armatora lub kapitana.
§ 2.
Wpis do rejestru okrętowego danych o pojemności i wymiarach rejestrowych statku następuje
wyłącznie na podstawie świadectwa pomiarowego wydanego przez polski organ pomiarowy
bądź świadectwa pomiarowego, o którym mowa w art. 41 § 2.
Art. 44.
§ 1.
Świadectwo pomiarowe wydawane jest bez określenia terminu jego ważności, chyba że
przepisy szczególne stanowią inaczej.
§ 2.
Świadectwo pomiarowe traci ważność, jeżeli statek, któremu zostało wydane:
1)
zostanie tak zmieniony, że nie odpowiada danym zawartym w świadectwie w zakresie pojemności
i wymiarów rejestrowych;
2)
zatonie lub ulegnie zniszczeniu, zaginie bądź utraci charakter statku morskiego;
3)
zmieni przynależność, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w umowach międzynarodowych,
których Rzeczpospolita Polska jest stroną.
Art. 45.
Statek podlegający obowiązkowemu pomiarowi może być, w celu kontroli, poddany ponownemu
pomiarowi.
Art. 46.
§ 1.
Kontrola statku zawijającego do portu polskiego pod banderą państwa będącego stroną
Konwencji o pomierzaniu lub innej umowy międzynarodowej o wzajemnym uznawaniu dokumentów
pomiarowych, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ogranicza się do sprawdzenia:
1)
czy statek posiada ważne świadectwo pomiarowe odpowiadające postanowieniom umowy międzynarodowej,
na podstawie której zostało wydane;
2)
czy zasadnicza charakterystyka statku odpowiada danym zawartym w tym świadectwie.
§ 2.
Kontrola, o której mowa w § 1, nie może powodować przetrzymania statku.
Art. 47.
§ 1.
Za pomiar statku pobiera się opłaty pomiarowe.
§ 2.
Nie pobiera się opłat pomiarowych za pomiar kontrolny, jeżeli wynik pomiaru okaże
się zgodny z danymi zawartymi w świadectwie pomiarowym.
Art. 48.
§ 1.
Organami pomiarowymi są dyrektorzy urzędów morskich.
§ 2.
Zadania organu pomiarowego mogą zostać powierzone zgodnie z przepisami o bezpieczeństwie
morskim.
Art. 49.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres działania organu pomiarowego,
2)
sposób pomierzania, w tym także statków, do których nie stosuje się postanowień Konwencji
o pomierzaniu,
3)
tryb postępowania pomiarowego i kontrolnego,
4)
wzory świadectw pomiarowych oraz wysokość opłat pomiarowych,
uwzględniając zasady praktyki międzynarodowej w tym zakresie.
Dział IV
Dokumenty statku
Art. 50.
§ 1.
Statek o polskiej przynależności obowiązany jest prowadzić dzienniki i posiadać dokumenty
prawem przewidziane.
§ 2.
Dokumenty, o których mowa w § 1, wymagane dla statku uprawiającego żeglugę międzynarodową
powinny zawierać oznaczenia także w języku angielskim.
Art. 51.
§ 1.
Wszystkie dokumenty wymagane dla statku powinny być przechowywane na statku i okazywane
na żądanie upoważnionych władz.
§ 2.
Za kompletność i aktualność dokumentów oraz prawidłowość wpisów w dziennikach odpowiada
kapitan.
Art. 52.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, określi, w drodze rozporządzenia,
rodzaje, wzory i sposób prowadzenia dzienników oraz innych dokumentów statku, uwzględniając
rodzaje statków i dokumentów znajdujących się na tych statkach, a także określi sposób
przechowywania tych dokumentów.
Tytuł III
Kapitan statku
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 53.
§ 1.
Kapitan sprawuje kierownictwo statku i wykonuje inne funkcje określone przepisami.
§ 2.
Wszystkie osoby znajdujące się na statku obowiązane są podporządkować się zarządzeniom
kapitana wydanym w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na statku.
Art. 54.
§ 1.
Kapitan statku jest z mocy prawa przedstawicielem armatora i zainteresowanych ładunkiem
w zakresie zwykłych spraw związanych z wykonywaniem żeglugi oraz zwykłym zarządem
statkiem i ładunkiem. W tych granicach kapitan może w imieniu armatora i zainteresowanych
ładunkiem dokonywać poza portem macierzystym czynności prawnych oraz zastępować ich
przed sądem.
§ 2.
Ograniczenie ustawowego umocowania kapitana dokonane przez armatora lub zainteresowanych
ładunkiem ma skutek prawny między tymi osobami a kapitanem, zaś wobec osób trzecich,
jeżeli ograniczenie to było im znane.
Art. 55.
Kapitan statku może zgłosić armatorowi sprzeciw odnośnie do składu i kwalifikacji
zawodowych osób wpisywanych na listę załogi.
Dział II
Obowiązki kapitana
Art. 56.
Kapitan obowiązany jest dochować staranności sumiennego kapitana statku przy wszystkich
czynnościach służbowych.
Art. 57.
Kapitan obowiązany jest przed rozpoczęciem i w czasie podróży dołożyć należytej staranności,
aby statek był zdatny do żeglugi, a w szczególności aby odpowiadał wymaganiom wynikającym
z przepisów i zasad dobrej praktyki morskiej co do bezpieczeństwa, obsadzenia właściwą
załogą, należytego wyposażenia i zaopatrzenia.
Art. 58.
Kapitanowi nie wolno opuszczać statku, który znajduje się na morzu, z wyłączeniem
postoju na redzie albo kotwicowisku, lub któremu zagraża jakiekolwiek niebezpieczeństwo,
chyba że wymaga tego bezwzględna konieczność.
Art. 59.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest osobiście prowadzić statek przy wchodzeniu do portów, kanałów
i rzek, wychodzeniu z nich oraz w obrębie portów, jak również w każdym przypadku nasuwającym
szczególne trudności lub niebezpieczeństwa.
§ 2.
Kapitan obowiązany jest korzystać z usług pilota lub holownika, gdy wymagają tego
przepisy lub bezpieczeństwo statku. Kapitan może również korzystać z tych usług, gdy
uzna to za wskazane; korzystanie z usług pilota nie zwalnia kapitana od obowiązku
wymienionego w § 1.
Art. 60.
§ 1.
Kapitan jest obowiązany nieść wszelką pomoc ludziom znajdującym się na morzu w niebezpieczeństwie,
jeżeli udzielenie tej pomocy nie naraża na poważne niebezpieczeństwo jego statku i
osób znajdujących się na nim.
§ 2.
Armator nie odpowiada za naruszenie przez kapitana obowiązku określonego w § 1.
Art. 61.
§ 1.
Kapitan jest obowiązany przedsięwziąć wszystkie środki dla uchronienia statku oraz
znajdujących się na nim osób i ładunku przed szkodą.
§ 2.
Jeżeli statkowi grozi zagłada, kapitan obowiązany jest w pierwszej kolejności zastosować
wszelkie dostępne mu środki dla ocalenia pasażerów, a następnie załogi. Kapitan opuszcza
statek jako ostatni, czuwając nad ocaleniem, jeżeli jest to możliwe, dzienników, dokumentów,
map, kosztowności i kasy statku.
Art. 62.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby ładunek był należycie załadowany
i zabezpieczony oraz wyładowany, chociażby czynności te powierzono osobom trudniącym
się zawodowo takimi czynnościami.
§ 2.
W czasie podróży kapitan obowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby ładunek
nie uległ uszkodzeniu lub utracie. Obowiązany jest ponadto podejmować działania konieczne
dla zabezpieczenia interesów osób zainteresowanych ładunkiem oraz w miarę możności
zawiadamiać je o szczególnych zdarzeniach dotyczących ładunku.
Art. 63.
W razie zagrożenia wojennego lub blokady portu przeznaczenia kapitan obowiązany jest
zawinąć do najbliższego bezpiecznego portu - o ile to możliwe, do portu państwa zaprzyjaźnionego
- i przedsięwziąć wszelkie środki potrzebne do uchronienia statku oraz znajdujących
się na nim osób, mienia i dokumentów przed zawładnięciem przez nieprzyjaciela lub
przed innym niebezpieczeństwem wojennym.
Art. 64.
§ 1.
Jeżeli statek, osoba na nim przebywająca lub ładunek uległy wypadkowi powodującemu
znaczną szkodę albo istnieje prawdopodobieństwo, że szkoda taka nastąpiła, kapitan
obowiązany jest w ciągu dwudziestu czterech godzin od chwili przybycia statku do pierwszego
portu albo w ciągu dwudziestu czterech godzin od wypadku, który nastąpił w porcie,
zgłosić protest morski:
1)
w kraju - izbie morskiej, a w porcie, w którym nie ma izby morskiej - sądowi rejonowemu;
2)
za granicą - polskiemu urzędowi konsularnemu. Jeżeli nie jest to możliwe, kapitan
podejmuje czynności niezbędne dla ustalenia okoliczności wypadku i zabezpieczenia
dowodów w trybie przewidzianym prawem miejscowym.
§ 2.
Kapitan obowiązany jest przy zgłaszaniu protestu przedłożyć listę załogi , dziennik okrętowy oraz poświadczony przez siebie wypis z dziennika okrętowego ze szczegółowym
opisem wypadku, a w razie zaginięcia dziennika okrętowego - szczegółowy opis wszystkich
okoliczności wypadku.
§ 3.
Organ przyjmujący protest zawiadamia w miarę możliwości o dacie przyjęcia protestu
osoby zainteresowane.
§ 4.
Organ przyjmujący protest sporządza protokół, w którym zamieszcza zeznania złożone
przez kapitana i członków załogi wskazanych przez kapitana. W miarę potrzeby po ich
zeznaniach należy w protokole zamieścić dodatkowo zeznania innych członków załogi,
przesłuchanych - według uznania organu przyjmującego protest - na wniosek osób zainteresowanych.
O przyjęciu protestu organ sporządzający go umieszcza wzmiankę w dzienniku okrętowym.
§ 5.
Za przyjęcie protestu morskiego pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa.
§ 6.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych, określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość opłat pobieranych za przyjęcie protestu morskiego, biorąc pod uwagę wysokość
innych opłat tego rodzaju.
Art. 65.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest:
1)
okazywać banderę statku jednostkom pływającym Marynarki Wojennej i Straży Granicznej;
2)
podnosić banderę przy wprowadzaniu statku do portu .
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób
i warunki okazywania bandery statku jednostkom pływającym Marynarki Wojennej i Straży
Granicznej oraz oddawania honoru przez statki, z uwzględnieniem zwyczajów międzynarodowych.
Art. 66.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest niezwłocznie zawiadomić o wypadku morskim Państwową Komisję
Badania Wypadków Morskich, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 31 sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich
(Dz. U. poz. 1068 oraz z 2015 r. poz. 1320).
§ 2.
Kapitan obowiązany jest, na żądanie izby morskiej lub kapitanatu portu, udzielić wyjaśnień
o każdym wypadku morskim.
Dział III
Uprawnienia kapitana
Art. 67.
Kapitan statku znajdującego się w niebezpieczeństwie, po porozumieniu się ze statkami,
które odpowiedziały na jego wezwanie o pomoc, ma prawo zażądać, aby wskazany przez
niego statek lub statki udzieliły mu pomocy.
Art. 68.
§ 1.
Kapitan może w czasie podróży zatrzymać w osobnym pomieszczeniu osobę, której zachowanie
się na statku zagraża bezpieczeństwu statku, ludzi lub mienia. Zatrzymanie może trwać
najdłużej do czasu przybycia statku do najbliższego portu polskiego albo do portu
państwa, którego obywatelem jest osoba zatrzymana.
§ 2.
W razie zawinięcia statku do portu innego państwa niż określonego w § 1, kapitan zawiadamia
o zatrzymaniu polski urząd konsularny i właściwe władze miejscowe.
Art. 69.
§ 1.
Kapitan statku będącego poza portem macierzystym uprawniony jest do zaciągania w imieniu
armatora pożyczek oraz dokonywania w jego imieniu czynności na kredyt tylko w granicach
nieodzownej potrzeby naprawy statku, uzupełnienia załogi, zaopatrzenia statku lub
kontynuowania podróży.
§ 2.
W granicach uprawnień określonych w § 1 kapitan może nawet sprzedać zbędne przynależności
statku lub zbędną część żywności, jeżeli oczekiwanie na zlecenie armatora lub na fundusze
od niego jest niemożliwe lub niecelowe.
§ 3.
Jeżeli w czasie podróży nie zdołano w inny sposób uzyskać środków koniecznych do jej
zakończenia, kapitan - po uprzednim, jeżeli to możliwe, zasięgnięciu wskazówek frachtującego
i armatora - może ustanowić na ładunku zastaw, a nawet sprzedać część ładunku.
§ 4.
Przy doborze środków dla uzyskania funduszy potrzebnych do zakończenia podróży kapitan
obowiązany jest kierować się tym, by strata wynikła dla armatora i zainteresowanych
ładunkiem była jak najmniejsza.
Art. 70.
§ 1.
Jeżeli na statku znajdującym się w podróży wyczerpały się zapasy żywności, kapitan
ma prawo zarządzić - w celu równomiernego rozdziału - rekwizycję znajdującego się
na statku ładunku, który nadaje się do spożycia.
§ 2.
Wartość zarekwirowanego ładunku obowiązany jest zwrócić armator.
Dział IV
Publicznoprawne funkcje kapitana
Art. 71.
§ 1.
O każdym przypadku urodzenia lub śmierci na statku w czasie podróży kapitan sporządza
wzmiankę w dzienniku okrętowym oraz protokół, a w przypadku śmierci ponadto zabezpiecza
mienie pozostałe po zmarłym.
§ 2.
Kapitan zgłasza urodzenie lub zgon na statku urzędowi stanu cywilnego pierwszego portu
polskiego, do którego statek zawinął, a za granicą polskiemu urzędowi konsularnemu.
§ 3.
Testament osoby zmarłej na statku i akt zabezpieczenia jej mienia kapitan przekazuje
sądowi rejonowemu właściwemu dla pierwszego portu polskiego, do którego statek zawinął,
a za granicą polskiemu urzędowi konsularnemu.
Art. 72.
§ 1.
W przypadku popełnienia na statku przestępstwa kapitan obowiązany jest sporządzić
szczegółowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, przedsięwziąć odpowiednie środki
dla zapobieżenia uchyleniu się osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa od odpowiedzialności
karnej, zabezpieczyć dowody i stosownie do okoliczności przekazać osobę podejrzaną
o popełnienie przestępstwa wraz z zawiadomieniem o przestępstwie właściwemu organowi
w pierwszym porcie polskim, do którego statek zawinął, lub polskiej jednostce pływającej
Marynarki Wojennej, Straży Granicznej lub Policji.
§ 2.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości
i ministrem właściwym do spraw zagranicznych, określi, w drodze rozporządzenia, tryb
postępowania kapitana odnośnie do osób podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko
bezpieczeństwu żeglugi morskiej i sposoby przekazywania informacji oraz dowodów odnoszących
się do takich przestępstw władzom innych państw, uwzględniając umowy międzynarodowe,
których Rzeczpospolita Polska jest stroną.
Tytuł IV
Prawa rzeczowe
Dział I
Własność statku
Art. 73.
§ 1.
Statek stanowi polską własność, jeżeli jest własnością:
1)
Skarbu Państwa;
2)
osoby prawnej mającej siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
obywatela polskiego zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 2.
Statkiem stanowiącym polską własność jest również statek wchodzący w skład majątku
spółki osobowej wpisanej do polskiego rejestru przedsiębiorców.
§ 3.
Statkiem uważanym za stanowiący polską własność jest statek:
1)
będący co najmniej w połowie własnością podmiotów wymienionych w § 1, jeżeli armator
tego statku ma w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego
zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek wszystkich współwłaścicieli, został
wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego;
2)
będący własnością spółki kapitałowej mającej siedzibę za granicą, w której jeden z
podmiotów wymienionych w § 1 ma udział kapitałowy, jeżeli armator tego statku ma w
Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego
lub oddziału, a statek, na wniosek właściciela, został wpisany do polskiego rejestru
okrętowego w księdze rejestru stałego.
Art. 73a.
Za statek, o którym mowa w art. 24 § 2, uważa się również statek:
1)
będący co najmniej w połowie własnością obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej
lub osoby prawnej mającej siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli
armator tego statku ma w państwie członkowskim Unii Europejskiej miejsce zamieszkania
albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek wszystkich
współwłaścicieli, został wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru
stałego;
2)
będący własnością spółki kapitałowej mającej siedzibę za granicą, w której obywatel
państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osoba prawna mająca siedzibę w państwie
członkowskim Unii Europejskiej ma udział kapitałowy, jeżeli armator tego statku ma
w państwie członkowskim Unii Europejskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego
zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek właściciela, został wpisany do
polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego.
Art. 74.
Umowa o przeniesienie własności statku, o którym mowa w art. 73 § 1, podlegającego
obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego, powinna być zawarta na piśmie, z podpisami
stron notarialnie poświadczonymi. Dotyczy to również statku, o którym mowa w art.
73 § 3, oraz statku w budowie, wpisanych do polskiego rejestru okrętowego.
Art. 75.
Przepisy o przeniesieniu własności statku stosuje się odpowiednio do przeniesienia
udziału we własności statku.
Dział II
Zastaw na statku
Art. 76.
§ 1.
Na statku wpisanym do rejestru okrętowego można ustanowić zastaw wpisany do tego rejestru
(hipotekę morską). Do hipoteki morskiej stosuje się odpowiednio przepisy prawa cywilnego o hipotece, z uwzględnieniem przepisów niniejszego działu.
§ 2.
Do powstania hipoteki morskiej niezbędny jest wpis do rejestru okrętowego .
Art. 77.
Oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu na jego statku hipoteki morskiej powinno
być złożone na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym, z zastrzeżeniem art.
84 § 1.
Art. 78.
§ 1.
Hipoteka morska może być wyrażona również w walucie obcej lub jednostkach obliczeniowych
określonych w art. 101 § 2.
§ 2.
W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można ustanowić hipotekę morską na
więcej niż jednym statku.
Art. 79.
§ 1.
Hipoteka morska obciąża, oprócz statku i jego przynależności, także wierzytelności
właściciela statku powstałe po ustanowieniu hipoteki z tytułu:
1)
odszkodowania za uszkodzenie lub stratę statku, łącznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym;
2)
wynagrodzenia za ratownictwo w zakresie, w jakim wyrównuje ono szkody w statku spowodowane
ratownictwem;
3)
udziału statku w awarii wspólnej;
4)
opłat za najem lub dzierżawę statku.
§ 2.
Strony mogą rozszerzyć zakres wierzytelności obciążonych hipoteką morską.
Art. 80.
Umowa o przeniesienie własności statku obciążonego hipoteką morską na osobę zagraniczną
w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2015 r.
poz. 699, 875, 978, 1197, 1268, 1272, 1618, 1649, 1688, 1712, 1844 i 1893 oraz z 2016 r.
poz. 65.) wymaga uprzedniej zgody wierzyciela hipotecznego wyrażonej na piśmie, z podpisem
notarialnie poświadczonym.
Art. 81.
W przypadku świadomego, znacznego zwiększenia ryzyka związanego z eksploatacją statku
obciążonego hipoteką morską, które powoduje istotne pogorszenie sytuacji wierzyciela
hipotecznego, może on żądać niezwłocznego zaspokojenia z przedmiotu hipoteki lub dodatkowego
odpowiedniego zabezpieczenia.
Art. 82.
§ 1.
Hipotekę morską można ustanowić na statku w budowie.
§ 2.
Hipoteka morska na statku w budowie obejmuje materiały, urządzenia i wyposażenie znajdujące
się na terenie stoczni budującej obciążony hipoteką statek, które przez oznakowanie
lub w inny sposób zostały wyraźnie zidentyfikowane jako przeznaczone do budowy lub
na wyposażenie tego statku.
Art. 83.
§ 1.
Wierzytelność zabezpieczona hipoteką morską podlega zaspokojeniu z przedmiotu tej
hipoteki z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem wierzytelności
uprzywilejowanych, o których mowa w art. 91, kosztów egzekucyjnych, należności alimentacyjnych
oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa
lub śmierci, jak również kosztów ostatniej choroby i zwykłego pogrzebu właściciela
statku.
§ 2.
Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z przedmiotu hipoteki morskiej następuje w drodze
sądowego postępowania egzekucyjnego, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią
inaczej.
Art. 84.
§ 1.
Umowa zawarta między właścicielem statku a wierzycielem o ustanowieniu hipoteki morskiej
może przewidywać przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego
hipoteką, łącznie z upoważnieniem do jego sprzedaży, w celu zaspokojenia zabezpieczonej
wierzytelności z dochodu, jaki przynosi statek, lub z ceny uzyskanej z jego sprzedaży.
Umowa powinna określać wartość statku.
§ 2.
Umowa, o której mowa w § 1, powinna być sporządzona na piśmie, z podpisami stron notarialnie
poświadczonymi, i wpisana do rejestru okrętowego.
§ 3.
Zawarcie umowy, o której mowa w § 1, wymaga uprzedniej zgody pozostałych wierzycieli
hipotecznych wyrażonej na piśmie, z podpisami notarialnie poświadczonymi.
Art. 85.
§ 1.
Przejęcie posiadania statku obciążonego hipoteką morską ustanowioną na podstawie umowy,
o której mowa w art. 84 § 1, może nastąpić, jeżeli właściciel statku nie zaspokaja
zabezpieczonej taką hipoteką wierzytelności lub w innych przypadkach przewidzianych
w umowie.
§ 2.
Przejęcie posiadania statku wymaga złożenia przez wierzyciela hipotecznego oświadczenia
w tej sprawie, z powołaniem się na okoliczności uzasadniające przejęcie posiadania.
§ 3.
Oświadczenie, o którym mowa w § 2, powinno być złożone na piśmie, z podpisem notarialnie
poświadczonym; podlega ono ujawnieniu w rejestrze okrętowym nie wcześniej niż po upływie
14 dni od dnia zawiadomienia właściciela statku zgodnie z art. 87 § 1, chyba że właściciel
wyraził zgodę na wcześniejszy termin.
§ 4.
Wprowadzenie wierzyciela hipotecznego w posiadanie statku może nastąpić, na jego wniosek,
przy udziale komornika. Do wniosku należy dołączyć postanowienie izby morskiej stwierdzające
zgodność oświadczenia, o którym mowa w § 2, z treścią umowy, o której mowa w art.
84 § 1.
§ 5.
Wierzyciel hipoteczny, który przejął statek w posiadanie zgodnie z przepisami § 1-4,
może oddać go w posiadanie osobie trzeciej bądź też wydzierżawić lub oddać w najem
w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności z opłat za dzierżawę lub najem statku.
Umowa, o której mowa w art. 84 § 1, może przewidywać, że do oddania statku w posiadanie
osobie trzeciej, a także zawarcia umowy dzierżawy lub najmu statku potrzebna jest
zgoda właściciela statku.
Art. 86.
§ 1.
Sprzedaż statku obciążonego hipoteką morską zgodnie z art. 84 § 1 może nastąpić na
wniosek wierzyciela hipotecznego po upływie terminu zaspokojenia wierzytelności.
§ 2.
Sprzedaż przeprowadza notariusz albo komornik w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia
przez wierzyciela hipotecznego wniosku o dokonanie sprzedaży. Wniosek taki powinien
być złożony na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym; podlega on ujawnieniu
w rejestrze okrętowym nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia zawiadomienia właściciela
statku i organu rejestrowego zgodnie z art. 87 § 1, chyba że właściciel wyraził zgodę
na wcześniejszy termin.
§ 3.
Wierzyciel hipoteczny powinien na piśmie zawiadomić innych wierzycieli hipotecznych
o złożeniu wniosku o dokonanie sprzedaży statku zgodnie z § 1 co najmniej na 7 dni
przed datą sprzedaży. W braku zawiadomienia ponosi on odpowiedzialność za wynikłą
stąd szkodę.
§ 4.
Sprzedaż statku dokonana zgodnie z przepisami § 1 i 2 ma te same skutki prawne, co
sprzedaż dokonana w drodze sądowego postępowania egzekucyjnego.
Art. 87.
§ 1.
Przed podjęciem przez wierzyciela hipotecznego czynności mających na celu jego zaspokojenie
ze statku, o których mowa w art. 85 § 1 lub art. 86 § 1, powinien on na piśmie zawiadomić
właściciela statku i organ rejestrowy o zamierzonym podjęciu działań zmierzających
do zaspokojenia jego roszczeń wynikających z ustanowionej na tym statku hipoteki morskiej.
§ 2.
Właściciel statku może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w § 1,
zaspokoić wierzyciela hipotecznego bądź wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie,
że wierzytelność nie istnieje albo nie jest wymagalna w całości lub w części. Wniesienie
tego powództwa powoduje zawieszenie prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia
się zgodnie z art. 85 § 1 lub art. 86 § 1 do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.
§ 3.
Wniesienie do sądu powództwa, o którym mowa w § 2, wymaga ujawnienia w rejestrze okrętowym.
§ 4.
Jeżeli wierzycielem hipotecznym jest bank zagraniczny lub zagraniczna instytucja finansowa,
jego wierzytelność może być zaspokojona w walutach obcych, jeżeli hipoteka była wyrażona
w tych walutach lub jednostkach obliczeniowych określonych w art. 101 § 2. Zaspokojenie
następuje za pośrednictwem banku, który na podstawie odrębnych przepisów jest upoważniony
do skupu i sprzedaży walut obcych, wskazanego przez wierzyciela hipotecznego.
Art. 88.
Umowa o ustanowienie hipoteki morskiej zgodnie z art. 84 § 1 może dotyczyć także statku
w budowie.
Art. 89.
Do niebędącego hipoteką morską zastawu na statkach stosuje się przepisy prawa cywilnego o zastawie na rzeczach ruchomych.
Dział III
Przywileje na statku
Art. 90.
§ 1.
Wierzycielom służy na zabezpieczenie wierzytelności uprzywilejowanych ustawowe prawo
zastawu na statku z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, choćby zabezpieczonymi
zastawem wynikającym z umowy lub orzeczenia sądu.
§ 2.
Przywilej służy bez względu na zmianę osoby właściciela lub armatora i dobrą wiarę
nabywcy statku.
Art. 91.
Uprzywilejowane są wierzytelności z tytułu:
1)
należnych państwu kosztów sądowych, nie wyłączając kosztów egzekucji sądowej; wydatków
poniesionych we wspólnym interesie wierzycieli na zachowanie statku lub w celu sprzedaży
statku i podziału uzyskanej ceny; opłat tonażowych, latarniowych lub portowych oraz
innych opłat i świadczeń publicznych tego rodzaju; opłat pilotowych oraz kosztów nadzoru
i zachowania statku powstałych od chwili jego wejścia do ostatniego portu;
2)
umów o pracę na statku zawartych z kapitanem, innymi członkami załogi i osobami zatrudnionymi
w obsłudze statku;
3)
wynagrodzenia za ratownictwo oraz udziału statku w awarii wspólnej;
4)
wynagrodzenia szkody wyrządzonej zderzeniem statków lub innymi wypadkami morskimi,
jak również szkody wyrządzonej w portowych urządzeniach, dokach i drogach żeglugowych;
odszkodowania za śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pasażerów i członków
załogi; odszkodowania za utratę lub uszkodzenie ładunku bądź bagażu;
5)
umów zawartych lub innych czynności prawnych podjętych przez kap …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.