Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Kodeks morski – tekst jednolity 2009

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2009 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks morski

Czego dotyczy ten akt?

wersja historyczna

Niniejsze obwieszczenie ogłasza jednolity tekst ustawy - Kodeks morski, która reguluje stosunki prawne związane z żeglugą morską. Określa ona zasady dotyczące statków morskich, ich przynależności, praw rzeczowych, umów morskich oraz wypadków i ubezpieczeń morskich.

Kogo dotyczy: Właścicieli i armatorów statków morskich; Kapitanów statków morskich.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo bankowe, ubezpieczeniowe i rynku finansowego
Artykuły
390
Orzeczenia sądów
3
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Polska przynależność statku morskiego i obowiązek podnoszenia polskiej bandery.
  • Prawa rzeczowe na statku, takie jak własność, zastaw i przywileje.
  • Umowy związane z żeglugą morską, w tym przewóz ładunku i pasażerów, czarter, usługi agencyjne, maklerskie, holownicze, pilotowe oraz ratownictwo morskie.
  • Postępowanie w sprawach wypadków morskich, w tym awarii wspólnej, zderzeń statków i zanieczyszczeń.

Kogo dotyczy ten akt?

  • Właścicieli i armatorów statków morskich.
  • Kapitanów statków morskich.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Statkiem morskim jest każde urządzenie pływające przeznaczone lub używane do żeglugi morskiej.
  • Kodeks morski stosuje się do morskich statków handlowych, czyli statków używanych do działalności gospodarczej.
  • Żeglugę pod polską banderą może uprawiać tylko statek o polskiej przynależności.
  • Statek o polskiej przynależności jest obowiązany podnosić polską banderę i musi być oznaczony nazwą na dziobie, z każdej burty i na rufie, z nazwą portu macierzystego na rufie.

Orzecznictwo do tego przepisu

3
Orzeczenie, sygn. akt SK 35/08
§/Art. 2009/1689
Orzeczenie, sygn. akt SK 35/08
§/Art. 2009/1689
Orzeczenie, sygn. akt I ACa 619/12
§/Art. 2009/1689

Prawo bankowe, ubezpieczeniowe i rynku finansowego

8
Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wzorów umowy o…
Ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
Ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach… – tekst jednolity 2026
Ustawa z dnia 8 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz…
Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami…
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 22 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zakresu, trybu i formy…
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli……

Prawo bankowe, ubezpieczeniowe i rynku finansowego

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (390)
  1. Art. 39 Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2002 r., z wyjątkiem art. 2, któ
  2. Art. 4
  3. Art. 7 Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską c
  4. Art. 90 Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątki
  5. Art. 82 Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątki
  6. Art. 2
  7. Art. 1
  8. § 1
  9. § 2 W stosunkach cywilnoprawnych związanych z żeglugą morską stosuje się -
  10. § 3 Stosunki pracy na statkach morskich, sprawy bezpieczeństwa morskiego,
  11. Art. 3
  12. Art. 5
  13. Art. 6
  14. Art. 8
  15. Art. 9
  16. § 32 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa
  17. Art. 10
  18. Art. 11
  19. Art. 12
  20. § 24 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 grud
  21. § 4
  22. Art. 13
  23. Art. 14 Armator prowadzący w Rzeczypospolitej Polskiej działalność za pośredni
  24. Art. 15 Armator, którego statek uzyskał czasową polską przynależność, jest obo
  25. Art. 16 Nazwa statku, który uzyskał czasową polską przynależność, może być zmi
  26. Art. 17
  27. Art. 18 Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może wydać decyzję o ut
  28. Art. 19
  29. § 5
  30. Art. 20
  31. Art. 21
  32. Art. 22 Ilekroć w przepisach niniejszego działu mówi się o stałym rejestrze st
  33. Art. 23
  34. § 36 )W brzmieniu ustalonym przez art. 66 pkt 2 ustawy wymienionej jako dru
  35. § 6
  36. Art. 248 )W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 2 ustawy, o której mowa w odno
  37. Art. 25 Rejestr okrętowy składa się z ksiąg rejestrowych prowadzonych odrębnie
  38. Art. 26
  39. § 19 )W brzmieniu ustalonym przez art. 66 pkt 3 ustawy wymienionej jako dru
  40. § 210 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odno
  41. Art. 27
  42. Art. 28 Rejestry, o których mowa w art. 23 i 39 § 1, są jawne. Osoby zainteres
  43. Art. 29
  44. Art. 30
  45. Art. 31
  46. Art. 32 Statek uważa się za zaginiony, jeżeli w ciągu liczonego podwójnie okre
  47. Art. 33
  48. § 211 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa
  49. Art. 34 Izba morska bada, czy:
  50. Art. 35
  51. Art. 36
  52. Art. 37
  53. Art. 38 Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozpo
  54. Art. 40
  55. Art. 41
  56. Art. 42
  57. Art. 43
  58. Art. 44
  59. Art. 45 Statek podlegający obowiązkowemu pomiarowi może być, w celu kontroli,
  60. Art. 46
  61. Art. 47
  62. Art. 48
  63. Art. 49 Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozpo
  64. Art. 50
  65. Art. 51
  66. Art. 52
  67. Art. 53
  68. Art. 54
  69. Art. 55 Kapitan statku może zgłosić armatorowi sprzeciw odnośnie do składu i k
  70. Art. 56 Kapitan obowiązany jest dochować staranności sumiennego kapitana statk
  71. Art. 57
  72. Art. 58 Kapitanowi nie wolno opuszczać statku, który znajduje się na morzu, z
  73. Art. 59
  74. Art. 60
  75. Art. 61
  76. Art. 62
  77. Art. 63 W razie zagrożenia wojennego lub blokady portu przeznaczenia kapitan o
  78. Art. 64
  79. Art. 65
  80. Art. 66
  81. Art. 67
  82. Art. 68
  83. Art. 69
  84. Art. 70
  85. Art. 71
  86. Art. 72
  87. Art. 73
  88. Art. 74 Umowa o przeniesienie własności statku, o którym mowa w art. 73 § 1, p
  89. Art. 75 Przepisy o przeniesieniu własności statku stosuje się odpowiednio do p
  90. Art. 76
  91. Art. 77 Oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu na jego statku hipoteki m
  92. Art. 78
  93. Art. 79
  94. Art. 8016 )W brzmieniu ustalonym przez art. 46 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - P
  95. Art. 81 W przypadku świadomego, znacznego zwiększenia ryzyka związanego z eksp
  96. Art. 83
  97. Art. 84
  98. Art. 85
  99. Art. 86
  100. Art. 87
  101. Art. 88 Umowa o ustanowienie hipoteki morskiej zgodnie z art. 84 § 1 może doty
  102. Art. 89
  103. Art. 91 Uprzywilejowane są wierzytelności z tytułu:
  104. Art. 92
  105. Art. 93
  106. Art. 94
  107. Art. 95
  108. Art. 96 Jeżeli statek, na którym ciąży przywilej, nie mógł być zajęty na polsk
  109. Art. 97
  110. Art. 98
  111. Art. 99 Dłużnik ponosi koszty procesu związanego z dochodzeniem roszczenia pod
  112. Art. 100 Roszczenia z tytułu szkód w urządzeniach i basenach portowych, drogach
  113. Art. 101
  114. Art. 102
  115. Art. 103 Przez umowę przewozu ładunku przewoźnik podejmuje się, za wynagrodzeni
  116. Art. 104 Umowa przewozu ładunku może:
  117. Art. 105
  118. Art. 106 Frachtujący może bez zgody przewoźnika odstąpić swoje prawa z umowy pr
  119. Art. 107
  120. Art. 108
  121. Art. 109
  122. Art. 110 Przewoźnik obowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby przy roz
  123. Art. 111 Przewoźnik obowiązany jest podstawić statek gotowy do ładowania w usta
  124. Art. 112
  125. Art. 113
  126. Art. 114
  127. Art. 115
  128. Art. 116 Przy przewozie na podstawie umowy bukingowej przewoźnik powinien w odp
  129. Art. 117 Frachtującemu przysługuje prawo dostarczenia w miejsce ładunku określo
  130. Art. 118
  131. Art. 119
  132. Art. 120 Jeżeli według umowy czarterujący rozporządza częścią przestrzeni statk
  133. Art. 121
  134. Art. 122
  135. Art. 123
  136. Art. 124
  137. Art. 125 Frachtujący jest wolny od odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez
  138. Art. 126
  139. Art. 127
  140. Art. 128
  141. Art. 129
  142. Art. 130
  143. Art. 131
  144. Art. 132
  145. Art. 133
  146. Art. 134
  147. Art. 135
  148. Art. 136
  149. Art. 137
  150. Art. 138
  151. Art. 139
  152. Art. 140
  153. Art. 141 Przewoźnik obowiązany jest sprawować pieczę nad ładunkiem od jego przy
  154. Art. 142
  155. Art. 143
  156. Art. 144
  157. Art. 145
  158. Art. 146
  159. Art. 147
  160. Art. 148
  161. Art. 149
  162. Art. 150
  163. Art. 151
  164. Art. 152
  165. Art. 153 Wysokość frachtu określa umowa. W braku umowy fracht oblicza się na po
  166. Art. 154
  167. Art. 155
  168. Art. 156
  169. Art. 157
  170. Art. 158
  171. Art. 159
  172. Art. 160
  173. Art. 161
  174. Art. 162
  175. Art. 163
  176. Art. 164
  177. Art. 165
  178. Art. 166
  179. Art. 167
  180. Art. 168
  181. Art. 169
  182. Art. 170
  183. Art. 171 Zwolnienia i ograniczenia odpowiedzialności przewidziane w art. 165-17
  184. Art. 172
  185. Art. 173
  186. Art. 174
  187. Art. 175
  188. Art. 176
  189. Art. 177
  190. Art. 178
  191. Art. 179
  192. Art. 180
  193. Art. 181
  194. Art. 182
  195. Art. 183
  196. Art. 184 Do bagażu niepodjętego przez pasażera lub przez uprawnionego odbiorcę
  197. Art. 185
  198. Art. 186 Roszczenia z tytułów innych niż określone w Konwencji ateńskiej przeda
  199. Art. 187
  200. Art. 188
  201. Art. 189
  202. Art. 190
  203. Art. 191
  204. Art. 192
  205. Art. 193
  206. Art. 194
  207. Art. 195 Z wynagrodzenia należnego statkowi za ratownictwo w okresie trwania cz
  208. Art. 196
  209. Art. 197
  210. Art. 198
  211. Art. 199 Roszczenia wynikające z umowy czarteru na czas przedawniają się z upły
  212. Art. 200
  213. Art. 201 Przez umowę agencyjną agent morski podejmuje się za wynagrodzeniem sta
  214. Art. 202
  215. Art. 203 Jeżeli agent, dokonując czynności prawnej w imieniu armatora, przekrac
  216. Art. 204
  217. Art. 205
  218. Art. 206
  219. Art. 207 Roszczenia wynikające z umowy agencyjnej przedawniają się z upływem dw
  220. Art. 208
  221. Art. 209 Zlecenie pośredniczenia obejmuje umocowanie maklera do zawarcia zlecon
  222. Art. 210 Makler morski może podjąć się czynności na rzecz obu umawiających się
  223. Art. 211
  224. Art. 212 Makler obowiązany jest rozliczyć się z każdej powierzonej mu kwoty nie
  225. Art. 213 Roszczenia wynikające ze stosunku pomiędzy maklerem a dającym zlecenie
  226. Art. 214
  227. Art. 215
  228. Art. 216
  229. Art. 217 Wysokość wynagrodzenia za usługi holownicze określa umowa, a w jej bra
  230. Art. 218
  231. Art. 219 Roszczenia wynikające z umowy holowniczej przedawniają się z upływem 2
  232. Art. 220 Usługa pilotowa polega na udzielaniu kapitanowi informacji i rady w pr
  233. Art. 221
  234. Art. 222
  235. Art. 223
  236. Art. 224 Armator odpowiada wobec osób trzecich za szkodę wyrządzoną przez pilot
  237. Art. 225
  238. Art. 226 Roszczenia z umowy o świadczenie usług pilotowych przedawniają się z u
  239. Art. 227
  240. Art. 228
  241. Art. 229
  242. Art. 230
  243. Art. 231 Ratownictwem morskim w rozumieniu przepisów niniejszego działu jest ud
  244. Art. 232
  245. Art. 233 Z zastrzeżeniem postanowień art. 241 § 1 i 3, nie należy się wynagrodz
  246. Art. 234 Nie ma prawa do wynagrodzenia ten, kto przedsięwziął działania ratowni
  247. Art. 235 Kto na podstawie umowy podjął się pilotowania statku, świadczenia usłu
  248. Art. 236
  249. Art. 237
  250. Art. 238
  251. Art. 239
  252. Art. 240
  253. Art. 241
  254. § 7 Armatorowi statku, który spełni świadczenie, o którym mowa w § 1 i 3,
  255. Art. 242
  256. Art. 243 Jeżeli ratownictwa udzieliło kilku ratujących, każdy z nich ma prawo d
  257. Art. 244
  258. Art. 245
  259. Art. 246 Roszczenia o wynagrodzenie za ratownictwo morskie lub o zapłatę świadc
  260. Art. 247 Przepisów niniejszego działu nie stosuje się do ratownictwa urządzeń w
  261. Art. 249
  262. Art. 250
  263. Art. 251 Wydatek nadzwyczajny poniesiony zamiast wydatku, który podlegałby zali
  264. Art. 252
  265. Art. 253
  266. Art. 254 Wszelkie szkody i straty w statku, ładunku lub frachcie, które nie pod
  267. Art. 255
  268. Art. 256
  269. Art. 257 Przepisy niniejszego działu normują odpowiedzialność za szkodę wyrządz
  270. Art. 258
  271. Art. 259
  272. Art. 260
  273. Art. 261
  274. Art. 262
  275. Art. 263 Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio, gdy statek zachow
  276. Art. 264
  277. Art. 266
  278. Art. 267 Jeżeli szkoda została wyrządzona zanieczyszczeniem pochodzącym z dwóch
  279. Art. 268
  280. Art. 269
  281. Art. 270 Każdy, kto w celu zapobieżenia szkodzie w środowisku, spowodowanej zan
  282. Art. 271
  283. Art. 271a
  284. Art. 271b
  285. Art. 271c
  286. Art. 271d
  287. Art. 271e Statek o tonażu brutto przekraczającym 1 000 ton nie może wejść do por
  288. Art. 271f Dyrektor urzędu morskiego może wydać certyfikat stwierdzający zabezpie
  289. Art. 271g Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozpo
  290. Art. 271h Kontrolę przestrzegania przepisów o zabezpieczeniu finansowym odpowied
  291. Art. 272
  292. § 221 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odno
  293. § 321 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odno
  294. Art. 273
  295. § 222 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa
  296. § 323 )Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 19
  297. § 423 )Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 19
  298. § 523 )Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 19
  299. § 623 )Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 19
  300. § 723 )Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 19
  301. Art. 274
  302. Art. 276 Dyrektor urzędu morskiego może wydać certyfikat stwierdzający zabezpie
  303. Art. 278 Kontrolę przestrzegania przepisów o zabezpieczeniu finansowym odpowied
  304. Art. 279
  305. Art. 280
  306. § 227 )Ze zmianą wprowadzoną przez art. 29 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2002
  307. § 328 )Ze zmianą wprowadzoną przez art. 29 pkt 2 ustawy, o której mowa w odn
  308. Art. 281
  309. Art. 282
  310. Art. 283
  311. Art. 284
  312. § 230 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odno
  313. Art. 285 Wydobycie cudzego mienia zatopionego w morzu i przywiezienie go na pol
  314. Art. 286
  315. Art. 287 Jeżeli wydobyte mienie ulega szybkiemu zepsuciu lub zniszczeniu albo j
  316. Art. 288
  317. Art. 289 Jeżeli właściciel mienia w terminie sześciomiesięcznym od dnia wezwani
  318. Art. 290
  319. Art. 291 Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
  320. Art. 292
  321. Art. 293
  322. Art. 294
  323. Art. 295
  324. Art. 296
  325. Art. 297
  326. Art. 298 Ubezpieczający może w każdej chwili odstąpić od umowy, dopóki nie rozp
  327. Art. 299 Roszczenia z tytułu umowy ubezpieczenia morskiego przedawniają się z u
  328. Art. 300
  329. Art. 301
  330. Art. 302
  331. Art. 303
  332. Art. 304
  333. Art. 305
  334. Art. 306
  335. Art. 307
  336. Art. 308
  337. Art. 309
  338. Art. 310 Przepisy art. 306-309 nie ograniczają prawa ubezpieczającego do przeni
  339. Art. 311
  340. Art. 312
  341. Art. 313 Umowa ubezpieczenia generalnego może być wypowiedziana przez każdą ze
  342. Art. 314
  343. Art. 315
  344. Art. 316
  345. Art. 317
  346. Art. 318
  347. Art. 319
  348. Art. 320
  349. Art. 321
  350. Art. 322
  351. Art. 323 W razie zderzenia statków ubezpieczyciel odpowiada z tytułu ubezpiecze
  352. Art. 324 Przy ubezpieczeniu ładunku lub spodziewanego zysku ubezpieczyciel nie
  353. Art. 325
  354. Art. 326 Ubezpieczyciel obowiązany jest zapłacić odszkodowanie ubezpieczeniowe,
  355. Art. 327
  356. Art. 328
  357. Art. 329
  358. § 331 )W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 5 ustawy, o której mowa w odno
  359. Art. 330
  360. Art. 331
  361. Art. 332
  362. Art. 333
  363. Art. 334
  364. Art. 335 Ubezpieczający, którego zgłoszenie abandonu nie odpowiada wymaganiom o
  365. Art. 336
  366. Art. 337
  367. Art. 338 Z zastrzeżeniem wyjątku przewidzianego w art. 329 § 4, ubezpieczyciel,
  368. Art. 339
  369. Art. 340
  370. Art. 341
  371. Art. 342
  372. Art. 343
  373. Art. 344
  374. Art. 345
  375. Art. 346
  376. Art. 347
  377. Art. 348
  378. Art. 349
  379. Art. 350 Koszty postępowania o ustanowienie i o podział funduszu ponosi wniosko
  380. Art. 351 W sprawach o roszczenia odszkodowawcze dochodzone na podstawie przepis
  381. Art. 352
  382. § 332 )W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odno
  383. Art. 353 Na wniosek osoby tworzącej fundusz lub każdego z wierzycieli sąd wezwi
  384. Art. 354
  385. Art. 355
  386. Art. 356 Do stosunków prawnych wynikających ze zdarzeń, które nastąpiły na stat
  387. Art. 357
  388. Art. 358
  389. Art. 359
  390. Art. 360

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 2 grudnia 2009 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks morski Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski Tytuł I - Przepisy ogólne Tytuł II - Statek morski

Dział I - Polska przynależność statku

Dział II - Rejestr okrętowy

Dział III - Pomiar statku

Dział IV - Dokumenty statku

Tytuł III - Kapitan statku

Dział I - Przepisy ogólne

Dział II - Obowiązki kapitana

Dział III - Uprawnienia kapitana

Dział IV - Publicznoprawne funkcje kapitana

Tytuł IV - Prawa rzeczowe

Dział I - Własność statku

Dział II - Zastaw na statku

Dział III - Przywileje na statku

Tytuł V - Ograniczenie odpowiedzialności za roszczenia morskie Tytuł VI - Umowy

Dział I - Przewóz ładunku

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Załadowanie na statek

Rozdział 3 - Konosament

Rozdział 4 - Wykonanie przewozu

Rozdział 5 - Wyładowanie i odbiór ładunku

Rozdział 6 - Należności przewoźnika

Rozdział 7 - Przywileje na ładunku

Rozdział 8 - Wygaśnięcie umowy

Rozdział 9 - Odpowiedzialność przewoźnika

Dział II - Przewóz pasażerów

Dział III - Czarter na czas

Dział IV - Usługi agencyjne

Dział V - Usługi maklerskie

Dział VI - Usługi holownicze

Dział VII - Usługi pilotowe

Dział VIII - Ratownictwo morskie

Tytuł VII - Wypadki morskie

Dział I - Awaria wspólna

Dział II - Zderzenie statków

Dział III - Zanieczyszczenie ze statków

Rozdział 1 - Zanieczyszczenia różne

Rozdział 1a - Zanieczyszczenia olejami bunkrowymi

Rozdział 2 - Zanieczyszczenia ze statków przewożących oleje

Rozdział 3 - Międzynarodowy Fundusz Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami

Dział IV - Mienie zatopione lub znalezione

Tytuł VIII - Ubezpieczenie morskie

Dział I - Umowa ubezpieczenia morskiego

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Wartość ubezpieczenia i suma ubezpieczenia

Rozdział 3 - Oświadczenia przy zawieraniu umów ubezpieczenia

Rozdział 4 - Przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia

Rozdział 5 - Ubezpieczenie generalne

Dział II - Wykonanie umowy ubezpieczenia

Rozdział 1 - Obowiązki ubezpieczającego

Rozdział 2 - Odpowiedzialność ubezpieczyciela

Rozdział 3 - Abandon przedmiotu ubezpieczenia

Rozdział 4 - Płatność odszkodowania ubezpieczeniowego

Tytuł IX - Postępowanie w sprawach związanych z ograniczeniem odpowiedzialności za roszczenia morskie i dochodzeniem roszczeń z tytułu szkód spowodowanych zanieczyszczeniem przez statki

Dział I - Postępowanie w sprawach o ustanowienie i podział funduszu ograniczenia odpowiedzialności

za roszczenia morskie

Dział II - Postępowanie w sprawach roszczeń i ograniczenia odpowiedzialności z tytułu szkód spowodowanych

zanieczyszczeniem przez statki Tytuł X - Przepisy kolizyjne Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 449 oraz z 2009 r. Nr 31, poz. 206, Nr 157, poz. 1241 i Nr 190, poz. 1473) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski (Dz. U. Nr 138, poz. 1545), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1)ustawą z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365),
2)ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski, ustawy o pracy na morskich statkach handlowych oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 229, poz. 2277),
3)ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 93, poz. 895),
4)ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, z 2006 r. Nr 225, poz. 1636, z 2008 r. Nr 141, poz. 888 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97),
5)ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298),
6)ustawą z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski (Dz. U. Nr 95, poz. 789) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 19 czerwca 2009 r.

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:

1)art. 39 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 41, poz. 365), który stanowi: „

Art. 39Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2002 r., z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w

życie z dniem 30 kwietnia 2002 r., i art. 29, który wchodzi w życie z dniem 5 czerwca 2002 r. ” ;

2)art. 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski, ustawy o pracy na morskich statkach handlowych oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 229, poz. 2277), który stanowi: „

Art. 4

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.

1 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. ” ;

3)art. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 93, poz. 895), który stanowi: „

Art. 7Ustawa wchodzi w życie z dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w

Unii Europejskiej. ” ;

4)art. 90 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808, z 2006 r. Nr 225, poz. 1636, z 2008 r. Nr 141, poz. 888 oraz z 2009 r. Nr 18, poz. 97), który stanowi: „

Art. 90Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1)art. 27 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2005 r.;
2)art. 15 pkt 2 i art. 23 pkt 1, 3 i 4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.;
3)(uchylony). ” ;
5)art. 82 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298), który stanowi: „

Art. 82Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1)art. 70 ust. 4 i art. 71, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)art. 60 i art. 61, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2006 r.;
3)art. 45, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;
6)art. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski (Dz. U. Nr 95, poz. 789), który stanowi: „

Art. 2

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” .

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 18 września 2001 r. Kodeks morski Tytuł I Przepisy ogólne

Art. 1

§ 1

Kodeks morski reguluje stosunki prawne związane z żeglugą morską.

§ 2W stosunkach cywilnoprawnych związanych z żeglugą morską stosuje się - w braku odpowiednich

przepisów Kodeksu morskiego - przepisy prawa cywilnego.

§ 3Stosunki pracy na statkach morskich, sprawy bezpieczeństwa morskiego, zapobieganie

zanieczyszczaniu morza przez statki oraz inne sprawy w zakresie nieuregulowanym przepisami Kodeksu morskiego regulują odrębne przepisy.

Art. 2

§ 1Statkiem morskim jest każde urządzenie pływające przeznaczone lub używane do żeglugi

morskiej, zwane dalej „statkiem”.

§ 2Statkiem morskim w budowie jest statek, którego stępkę położono lub wykonano równorzędną

pracę konstrukcyjną w miejscu wodowania, aż do zakończenia budowy.

Art. 3

§ 1

Kodeks morski stosuje się do morskich statków handlowych.

§ 2Morskim statkiem handlowym jest statek przeznaczony lub używany do prowadzenia działalności

gospodarczej, a w szczególności do: przewozu ładunku lub pasażerów, rybołówstwa morskiego lub pozyskiwania innych zasobów morza, holowania, ratownictwa morskiego, wydobywania mienia zatopionego w morzu, pozyskiwania zasobów mineralnych dna morza oraz zasobów znajdującego się pod nim wnętrza Ziemi.

Art. 4Do statków morskich używanych wyłącznie do celów naukowo-badawczych, sportowych lub

rekreacyjnych stosuje się Kodeks morski z wyjątkiem przepisów o przewozie ładunku lub pasażerów oraz przepisów o awarii wspólnej.

Art. 5

§ 1

Do statków morskich pełniących wyłącznie specjalną służbę państwową stosuje się Kodeks morski z wyjątkiem przepisów o przewozie ładunku lub pasażerów, o awarii wspólnej i o przywilejach na statku.

§ 2Do statków pełniących specjalną służbę państwową zalicza się w szczególności statki:

hydrograficzne, dozorcze, pożarnicze, telekomunikacyjne, celne, sanitarne, szkolne, pilotowe, statki używane wyłącznie do ratowania życia na morzu lub do łamania lodów.

Art. 6

§ 1

Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, nie stosuje się Kodeksu morskiego do jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży Granicznej oraz Policji.

§ 2

Przepisów Kodeksu morskiego o przewozie ładunku lub pasażerów nie stosuje się do transportów wojskowych morskimi statkami handlowymi, chyba że strony umowy przewozu morskiego postanowią inaczej.

Art. 7Armatorem jest ten, kto we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem morskim własnym

lub cudzym.

Art. 8

§ 1

Terminy przedawnienia roszczeń ze stosunków regulowanych Kodeksem morskim mogą być przedłużane umową stron zawartą na piśmie po zaistnieniu zdarzenia, z którego wynikło roszczenie.

§ 2Przepis § 1 nie dotyczy roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu lub wyrokiem

sądu polubownego, a także ugodą zawartą przed tymi sądami.

Tytuł II Statek morski

Dział I

Polska przynależność statku

Art. 9

§ 1

Żeglugę pod polską banderą może uprawiać tylko statek o polskiej przynależności.

§ 2(uchylony).1)Przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks

morski, ustawy o pracy na morskich statkach handlowych oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 229, poz. 2277), który wszedł w życie z dniem 1 maja 2004 r.

§ 32)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku

1; wszedł w życie z dniem 1 maja 2004 r..

Terenowy organ administracji morskiej, na którego obszarze działania znajduje się port rozpoczęcia podróży, może w uzasadnionych przypadkach zezwolić na wykonywanie przez czas oznaczony stałego przewozu między portami polskimi przez statek podnoszący banderę państwa innego niż państwo członkowskie Unii Europejskiej.

Art. 10

§ 1Statkiem o polskiej przynależności jest:

1)statek stanowiący polską własność, o którym mowa w art. 73 § 1 i 2;
2)statek uważany za stanowiący polską własność, o którym mowa w art. 73 § 3;

2a3)Dodany przez art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 93, poz. 895), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r.) statek niestanowiący polskiej własności, który uzyskał polską przynależność zgodnie z rozporządzeniem nr 613/91 (EWG) z dnia 4 marca 1991 r. w sprawie transferu statków z jednego rejestru do drugiego wewnątrz Wspólnoty (Dz. Urz. WE L 68 z 15.03.1991, z późn. zm.);

3)statek niestanowiący polskiej własności, który czasowo uzyskał polską przynależność, o którym mowa w art. 13 § 1.

§ 2Przepisy niniejszego działu dotyczące statku stanowiącego polską własność stosuje

się do statków uważanych za stanowiące polską własność.

Art. 11

§ 1

Statek o polskiej przynależności jest obowiązany podnosić polską banderę.

§ 2Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może, w drodze rozporządzenia, zwolnić

niektóre rodzaje statków o polskiej przynależności z obowiązku podnoszenia bandery.

Zwolnienie nie może dotyczyć statków uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 12

§ 1Statek o polskiej przynależności oznacza się nazwą na dziobie, z każdej burty i na

rufie. Pod nazwą na rufie powinna być uwidoczniona nazwa portu macierzystego statku.

§ 24)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o

zmianie ustawy - Kodeks morski, ustawy o pracy na morskich statkach handlowych oraz ustawy o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. Nr 229, poz. 2277), która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2004 r..

Właściciel nadaje statkowi nazwę i wskazuje port morski jako port macierzysty statku.

Nazwa podlega zatwierdzeniu przez dyrektora urzędu morskiego właściwego dla portu macierzystego statku, w drodze decyzji administracyjnej, z zastrzeżeniem § 2a. § 2a5)Dodany przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4; w brzmieniu ustalonym przez art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298), która weszła w życie z dniem 1 września 2005 r..

Nazwa statku morskiego używanego wyłącznie do celów sportowych lub rekreacyjnych o długości kadłuba do 24 m podlega zatwierdzeniu, w drodze decyzji administracyjnej, przez zarząd polskiego związku sportowego, o którym mowa w art. 23 § 3.

§ 3Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb

postępowania w sprawach nadawania i zatwierdzenia nazwy statku, uwzględniając konieczność jego indywidualizacji.

§ 4

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może określić, w drodze rozporządzenia, inny niż wskazany w § 1 sposób oznaczania niektórych statków, mając na względzie ich rodzaj, przeznaczenie i rodzaj żeglugi.

Art. 13

§ 1Statek niestanowiący polskiej własności może uzyskać polską przynależność na czas

oznaczony, jeżeli wnioskodawca łącznie spełni następujące wymogi:

1)jest osobą prawną mającą w Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę lub oddział bądź jest osobą fizyczną zamieszkałą w Rzeczypospolitej Polskiej lub mającą w Rzeczypospolitej Polskiej oddział;
2)przedstawi umowę najmu lub dzierżawy statku bądź inną umowę, na podstawie której będzie mógł uprawiać żeglugę statkiem we własnym imieniu;
3)zobowiąże się, że będzie prowadził działalność armatorską w Rzeczypospolitej Polskiej;
4)złoży urzędowo poświadczony odpis lub wyciąg ze stałego rejestru statków, zawierający opis statku, oznaczenie właściciela oraz inne dane z tego rejestru, a w szczególności wpisane prawa zastawu i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem;
5)przedstawi pisemną zgodę właściwych organów państwa stałego rejestru statków, właściciela statku i wszystkich wierzycieli hipotecznych na nadanie statkowi polskiej przynależności oraz zapewnienie właściwych organów państwa stałego rejestru statku, że w czasie trwania polskiej przynależności statek nie będzie uprawniony do podnoszenia bandery tego państwa;
6)wskaże port macierzysty statku w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2Statek niestanowiący polskiej własności uzyskuje czasową polską przynależność przez

wpis do rejestru okrętowego, na podstawie postanowienia izby morskiej stwierdzającego okres przynależności.

Art. 14Armator prowadzący w Rzeczypospolitej Polskiej działalność za pośrednictwem oddziału

podlega, w zakresie spraw związanych z uprawianiem żeglugi statkiem, który uzyskał czasową polską przynależność, polskiemu prawu i jurysdykcji sądów polskich w takim zakresie, w jakim podlega im osoba mająca w Rzeczypospolitej Polskiej siedzibę lub miejsce zamieszkania.

Art. 15Armator, którego statek uzyskał czasową polską przynależność, jest obowiązany obsadzić

statek załogą zgodnie z polskimi przepisami i poddać statek polskim przepisom, w szczególności w zakresie: pomiaru, bezpieczeństwa morskiego, dokumentów statku i ochrony środowiska.

Art. 16Nazwa statku, który uzyskał czasową polską przynależność, może być zmieniona tylko

za zgodą właściwych władz państwa stałego rejestru statku oraz jego właściciela i wierzycieli hipotecznych.

Art. 17

§ 1

Statek niestanowiący polskiej własności traci uzyskaną czasową polską przynależność, jeżeli:

1)przestanie być spełniany którykolwiek z wymogów wymienionych w art. 13 § 1;
2)upłynie okres, na jaki uzyskał przynależność, i okres ten nie zostanie przedłużony;
3)wniesie o to armator statku;
4)armator statku nie przestrzega przepisów niniejszego działu;
5)zostanie wydana decyzja w trybie art. 18.

§ 2Utrata przez statek czasowej polskiej przynależności następuje z dniem wykreślenia

statku z polskiego rejestru okrętowego, na podstawie postanowienia izby morskiej.

Art. 18Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może wydać decyzję o utracie czasowej

polskiej przynależności statku, jeżeli wymaga tego interes państwa, a w szczególności interes polskiej gospodarki morskiej. Z tych samych względów minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może wydać decyzję sprzeciwiającą się uzyskaniu przez statek czasowej polskiej przynależności.

Art. 19

§ 1Polska przynależność statku stanowiącego polską własność może być zawieszona na wniosek

właściciela.

§ 2Właściciel statku wskazuje we wniosku okres zawieszenia, rejestr, do którego statek

będzie wpisany, oraz przedstawia pisemną zgodę wierzycieli hipotecznych na zawieszenie polskiej przynależności statku.

§ 3

Postanowienie o zawieszeniu wydaje izba morska, ustalając okres zawieszenia.

§ 4Wpis stwierdzający zawieszenie staje się skuteczny z dniem zawiadomienia izby morskiej

przez właściciela statku o uzyskaniu przez statek obcej przynależności.

§ 5

W okresie zawieszenia polskiej przynależności statek nie może podnosić polskiej bandery.

Art. 20

Nazwa statku stanowiącego polską własność, którego polska przynależność została zawieszona, nie może być zmieniona w okresie zawieszenia bez zgody jego właściciela i wierzycieli hipotecznych. Portem macierzystym takiego statku powinien być port państwa czasowej przynależności statku.

Art. 21

§ 1Zawieszenie polskiej przynależności statku stanowiącego polską własność ustaje po

upływie okresu zawieszenia lub, na wniosek właściciela, przed upływem tego okresu albo na skutek utraty przez statek czasowej przynależności obcego państwa, z zastrzeżeniem

§ 2

§ 2

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może, ze względów określonych w art.

18, wydać decyzję o ustaniu zawieszenia polskiej przynależności statku lub sprzeciwiającą się zawieszeniu.

§ 3Ustanie zawieszenia polskiej przynależności statku stanowiącego polską własność następuje

z dniem wykreślenia w stałym rejestrze okrętowym wpisu o zawieszeniu, na podstawie postanowienia izby morskiej.

Art. 22Ilekroć w przepisach niniejszego działu mówi się o stałym rejestrze statku, rozumie

się przez to rejestr prowadzony w państwie, do którego przynależność została zawieszona, w którym wpisany jest właściciel statku oraz prawa zastawu i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem.

Dział II

Rejestr okrętowy

Art. 23

§ 1Statek stanowiący polską własność podlega obowiązkowi wpisu do polskiego rejestru

okrętowego prowadzonego przez izbę morską właściwą dla portu macierzystego statku, z zastrzeżeniem § 2 i 3.

§ 2Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje

statków stanowiących polską własność niepodlegających obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego. Zwolnienie nie może dotyczyć statków uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 36)W brzmieniu ustalonym przez art. 66 pkt 2 ustawy wymienionej jako druga w odnośniku

5..

Statek morski stanowiący polską własność, używany wyłącznie do celów sportowych lub rekreacyjnych, o długości kadłuba do 24 m, podlega obowiązkowi wpisu do polskiego rejestru jachtów prowadzonego przez polski związek sportowy, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298, z późn. zm.7)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 64, poz. 448 i Nr 136, poz. 970 oraz z 2007 r. Nr 34, poz. 206 i Nr 171, poz. 1208.).

§ 4Statek, który nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego, a także statek

w budowie, może być wpisany do rejestru okrętowego na wniosek właściciela.

§ 5Statek, o którym mowa w art. 73, wpisuje się do rejestru okrętowego na wniosek właściciela

lub wszystkich współwłaścicieli.

§ 6

Statek budowany w Rzeczypospolitej Polskiej może być wpisany do rejestru okrętowego, jeżeli położona została jego stępka lub wykonana została równorzędna praca konstrukcyjna w miejscu wodowania. Dotyczy to również statku w budowie niestanowiącego polskiej własności. Rejestr okrętowy statku w budowie prowadzi izba morska właściwa dla miejsca budowy statku.

Art. 248)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3

§ 1Statek niestanowiący polskiej własności ani nieuważany za stanowiący polską własność

wpisuje się do rejestru okrętowego na wniosek armatora, po spełnieniu wymagań określonych w art. 13 § 1, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2Do rejestrów, o których mowa w art. 23, może być wpisany statek będący własnością

obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osoby prawnej mającej siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 73a.

§ 3Rejestr okrętowy statków, o których mowa w § 1, prowadzi izba morska właściwa dla

portu polskiego wskazanego przez armatora jako port macierzysty statku.

Art. 25Rejestr okrętowy składa się z ksiąg rejestrowych prowadzonych odrębnie dla statków:

1)stanowiących polską własność i uważanych za stanowiące polską własność (rejestr stały);
2)które uzyskały czasową polską przynależność (rejestr tymczasowy);
3)w budowie (rejestr statków w budowie).

Art. 26

§ 19)W brzmieniu ustalonym przez art. 66 pkt 3 ustawy wymienionej jako druga w odnośniku

5..

Za czynności rejestrowe, o których mowa w art. 23 § 1, pobiera się opłaty rejestrowe, które stanowią dochód budżetu państwa, natomiast opłaty za czynności, o których mowa w art. 23 § 3, stanowią dochód właściwego polskiego związku sportowego prowadzącego rejestr jachtów.

§ 210)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 4

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb prowadzenia polskiego rejestru jachtów, wzór dokumentu rejestracyjnego i wysokość opłat rejestrowych, z uwzględnieniem odpowiednio przepisów art. 29 ustawy i zasady proporcjonalności opłat.

Art. 27

§ 1Statek wpisany do rejestru stałego za granicą może być wpisany do rejestru stałego

w Rzeczypospolitej Polskiej dopiero po wykreśleniu z rejestru zagranicznego.

§ 2Statek wpisany do rejestru stałego za granicą może być wpisany do rejestru tymczasowego

w Rzeczypospolitej Polskiej dopiero po zawieszeniu jego dotychczasowej przynależności.

§ 3Wpis do rejestru zagranicznego statku stanowiącego polską własność lub statku uważanego

za stanowiący polską własność nie wywołuje skutków prawnych przed wykreśleniem tego statku z polskiego rejestru okrętowego.

§ 4Czasowe nadanie statkowi, o którym mowa w § 3, obcej przynależności nie wywołuje skutków

prawnych przed dokonaniem w polskim rejestrze okrętowym wpisu zawieszającego polską przynależność.

Art. 28Rejestry, o których mowa w art. 23 i 39 § 1, są jawne. Osoby zainteresowane mogą żądać

poświadczonych wyciągów i odpisów z rejestrów.

Art. 29

§ 1W rejestrze stałym wpisuje się:

1)kolejny numer rejestrowy statku i datę dokonania wpisu;
2)nazwę lub oznaczenie identyfikacyjne i numer identyfikacyjny nadany przez międzynarodową organizację morską, międzynarodowy sygnał wywoławczy oraz rodzaj i przeznaczenie statku;
3)poprzednią nazwę lub oznaczenie identyfikacyjne oraz dane dotyczące poprzedniego rejestru i datę wykreślenia z tego rejestru;
4)nazwę portu macierzystego statku;
5)rok, miejsce budowy i nazwę stoczni, jeżeli dane te są znane, oraz określenie głównego materiału kadłuba statku i rodzaju napędu statku;
6)wymiary główne (rejestrowe) oraz pojemność statku;
7)oznaczenie i adres właściciela lub wszystkich współwłaścicieli statku z określeniem ich udziałów we współwłasności oraz podstawę nabycia własności statku;
8)oznaczenie i adres armatora statku;
9)hipotekę morską i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem;
10)stwierdzenie przez izbę morską polskiej przynależności statku;
11)stwierdzenie przez izbę morską zawieszenia polskiej przynależności statku;
12)podstawę i datę wykreślenia statku z rejestru.

§ 2W rejestrze tymczasowym, oprócz danych wymienionych w § 1 pkt 1-8, 10 i 12, wpisuje

się:

1)poprzednią przynależność statku i datę jej zawieszenia;
2)okres, na jaki statek uzyskał polską przynależność;
3)oznaczenie i adres przedstawiciela armatora w Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli taki został ustanowiony.

§ 3W rejestrze statków w budowie wpisuje się:

1)kolejny numer rejestrowy statku w budowie i datę dokonania wpisu;
2)oznaczenie identyfikacyjne statku w budowie;
3)nazwę stoczni budującej statek;
4)oznaczenie i adres właściciela statku w budowie;
5)oznaczenie umowy o budowę statku;
6)hipotekę morską.

§ 4

Każda zmiana danych w rejestrze okrętowym podlega wpisowi.

Art. 30

§ 1Wpis do rejestru okrętowego następuje na podstawie zgłoszenia zainteresowanych, chyba

że prawo przewiduje wpis na wniosek albo z urzędu.

§ 2Do zgłoszenia zmian podlegających wpisowi w stosunku do statków stanowiących polską

własność i statków uważanych za stanowiące polską własność, wpisanych do rejestru okrętowego, obowiązany jest właściciel statku.

Art. 31

§ 1Wykreśla się z rejestru okrętowego statek, który:

1)zatonął lub uległ zniszczeniu;
2)zaginął;
3)utracił polską przynależność;
4)utracił charakter statku morskiego.

§ 2W przypadkach określonych w § 1 wykreślenie statku z rejestru okrętowego wymaga zgody

wierzyciela hipotecznego wyrażonej na piśmie.

§ 3Wykreśla się z rejestru statków w budowie statek, który:

1)uległ zniszczeniu w trakcie budowy albo którego budowa została zaniechana;
2)został wpisany do rejestru stałego w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą.

§ 4W przypadkach określonych w § 3 wykreślenie wymaga zgody wierzyciela wyrażonej na

piśmie, chyba że statek w budowie został wpisany do rejestru stałego w Rzeczypospolitej Polskiej, a ciążąca na nim hipoteka morska została wpisana do tego rejestru z urzędu.

Art. 32Statek uważa się za zaginiony, jeżeli w ciągu liczonego podwójnie okresu niezbędnego

w normalnych warunkach do przejścia do portu przeznaczenia z miejsca, z którego nadeszła ostatnia wiadomość o statku, nie zawinął on do tego portu ani nie nadeszła żadna kolejna wiadomość o statku. Okres wymagany do uznania statku za zaginiony nie może być krótszy niż miesiąc ani dłuższy niż 3 miesiące, licząc od dnia nadejścia ostatniej wiadomości o statku, a jeżeli brak wiadomości o statku pozostaje w związku z działaniami wojennymi

-krótszy niż 6 miesięcy.

Art. 33

§ 1

Zgłoszenie do rejestru okrętowego powinno być dokonane w ciągu 6 tygodni od dnia, w którym obowiązany do zgłoszenia dowiedział się o okoliczności podlegającej wpisowi do rejestru.

§ 211)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku

4..

W razie niezgłoszenia statku lub okoliczności podlegających wpisowi do rejestru okrętowego izba morska może, w drodze postanowienia, nałożyć na obowiązanego do zgłoszenia karę grzywny w wysokości od 500 do 10 000 PLN w celu spowodowania zgłoszenia. Grzywny nieuiszczone mogą być umorzone w całości lub części w przypadku dokonania zgłoszenia przez obowiązanego. § 2a12)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 4..

Na postanowienie o nałożeniu kary grzywny, o której mowa w § 2, przysługuje zażalenie.

§ 3Jeżeli obowiązany nie dokona zgłoszenia pomimo wezwania, izba morska może, po przeprowadzeniu

dochodzenia, dokonać wpisu z urzędu, zaznaczając to w osnowie wpisu.

Art. 34Izba morska bada, czy:

1)zgłoszenie lub wniosek i dołączone do nich dokumenty odpowiadają pod względem treści i formy obowiązującym przepisom prawa;
2)zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistością, jeżeli ma w tym względzie uzasadnione wątpliwości.

Art. 35

§ 1Okoliczność będąca przedmiotem wpisu do rejestru okrętowego jest skuteczna wobec osób

trzecich. Okoliczność taka, mimo braku wpisu do rejestru okrętowego, jest skuteczna wobec osób trzecich, gdy o niej wiedziały.

§ 2Do oceny skutków wpisu do rejestru okrętowego stosuje się odpowiednio przepisy o prawach

jawnych z księgi wieczystej.

Art. 36

§ 1Po wpisaniu do rejestru okrętowego statek otrzymuje certyfikat okrętowy, a statek

w budowie - certyfikat statku w budowie.

§ 2

Certyfikat okrętowy stanowi dowód polskiej przynależności statku.

§ 3Statkowi nabytemu za granicą polski urząd konsularny może wydać tymczasowe świadectwo

polskiej przynależności statku (świadectwo o banderze) ważne na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. O wydaniu świadectwa polski urząd konsularny zawiadamia właściwą izbę morską.

Art. 37

§ 1

W razie wydania certyfikatu okrętowego statkowi, który uzyskał czasową polską przynależność, dokument wydany takiemu statkowi przez organ prowadzący jego rejestr stały powinien zostać temu organowi zwrócony. O zwrocie dokumentu armator statku zawiadamia izbę morską w terminie 30 dni, licząc od dnia otrzymania certyfikatu okrętowego.

§ 2W razie zawieszenia przez izbę morską polskiej przynależności statku stanowiącego

polską własność lub uważanego za stanowiący polską własność właściciel statku obowiązany jest zwrócić izbie morskiej certyfikat okrętowy w terminie 30 dni, licząc od dnia wydania statkowi odpowiedniego dokumentu przez zagraniczny organ rejestrowy. W razie niezwrócenia certyfikatu okrętowego stosuje się art. 33 § 2 i § 2a.13)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.

§ 3Izba morska zawiadamia właściwe władze państwa rejestru stałego o ustaniu czasowej

polskiej przynależności statku.

Art. 38Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób

prowadzenia rejestru okrętowego i tryb postępowania rejestrowego, wzory ksiąg rejestrowych, wzór certyfikatu okrętowego, certyfikatu statku w budowie i świadectwa o banderze, tryb ich wydawania oraz wysokość opłat rejestrowych, mając na uwadze przeznaczenie rejestru okrętowego.

Art. 39

§ 1Statek stanowiący polską własność, który nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru

okrętowego lub polskiego rejestru jachtów i nie został wpisany do któregokolwiek z tych rejestrów, rejestruje się w urzędzie morskim właściwym dla swojego portu macierzystego.

Obowiązek ten nie dotyczy statków używanych do celów sportowych lub rekreacyjnych, o długości do 5 m, nieuprawiających żeglugi międzynarodowej.14)Zdanie drugie dodane przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 4.

§ 2Dokument rejestracyjny wydany przez urząd morski stanowi dowód polskiej przynależności

statku niewpisanego do rejestru okrętowego.

§ 3Za wydanie dokumentu rejestracyjnego urząd morski pobiera opłatę. Opłata stanowi dochód

budżetu państwa.

§ 4Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób

rejestracji statków morskich, o których mowa w § 1, tryb postępowania rejestrowego, wzór dokumentu rejestracyjnego oraz tryb ustalania i wysokość opłat rejestrowych, mając na uwadze pojemność i przeznaczenie statku.

Dział III

Pomiar statku

Art. 40

§ 1Pomiar statku polega na ustaleniu jego pojemności brutto i netto oraz wymiarów głównych

(rejestrowych).

§ 2

Pomiaru statku dokonuje organ pomiarowy, wydając na jego podstawie świadectwo pomiarowe.

Art. 41

§ 1

Do pomiaru statków stosuje się postanowienia Międzynarodowej konwencji o pomierzaniu pojemności statków, sporządzonej w Londynie dnia 23 czerwca 1969 r. (Dz. U. z 1983 r. Nr 56, poz. 247), zwanej dalej „Konwencją o pomierzaniu”, wraz ze zmianami obowiązującymi od daty ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomości we właściwy sposób, oraz przepisy niniejszego działu.

§ 2

Międzynarodowym świadectwem pomiarowym, w rozumieniu przepisów Kodeksu morskiego, jest świadectwo pomiarowe wydane na podstawie Konwencji o pomierzaniu bądź innej umowy międzynarodowej w tym zakresie, której stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Art. 42

§ 1

Obowiązkowemu pomiarowi podlega statek o polskiej przynależności.

§ 2

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może zwolnić, w drodze rozporządzenia, niektóre rodzaje statków o polskiej przynależności z obowiązkowego pomiaru. Nie dotyczy to statków uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3Statek o obcej przynależności zawijający do portu polskiego, nieposiadający świadectwa

pomiarowego, o którym mowa w art. 41 § 2, może być, na mocy decyzji dyrektora właściwego urzędu morskiego, poddany pomiarowi.

Art. 43

§ 1

Każdy statek może być poddany pomiarowi na wniosek właściciela, armatora lub kapitana.

§ 2Wpis do rejestru okrętowego danych o pojemności i wymiarach rejestrowych statku następuje

wyłącznie na podstawie świadectwa pomiarowego wydanego przez polski organ pomiarowy bądź świadectwa pomiarowego, o którym mowa w art. 41 § 2.

Art. 44

§ 1Świadectwo pomiarowe wydawane jest bez określenia terminu jego ważności, chyba że

przepisy szczególne stanowią inaczej.

§ 2Świadectwo pomiarowe traci ważność, jeżeli statek, któremu zostało wydane:

1)zostanie tak zmieniony, że nie odpowiada danym zawartym w świadectwie w zakresie pojemności i wymiarów rejestrowych;
2)zatonie lub ulegnie zniszczeniu, zaginie bądź utraci charakter statku morskiego;
3)zmieni przynależność, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w umowach międzynarodowych, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.

Art. 45Statek podlegający obowiązkowemu pomiarowi może być, w celu kontroli, poddany ponownemu

pomiarowi.

Art. 46

§ 1Kontrola statku zawijającego do portu polskiego pod banderą państwa będącego stroną

Konwencji o pomierzaniu lub innej umowy międzynarodowej o wzajemnym uznawaniu dokumentów pomiarowych, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, ogranicza się do sprawdzenia:

1)czy statek posiada ważne świadectwo pomiarowe odpowiadające postanowieniom umowy międzynarodowej, na podstawie której zostało wydane;
2)czy zasadnicza charakterystyka statku odpowiada danym zawartym w tym świadectwie.

§ 2

Kontrola, o której mowa w § 1, nie może powodować przetrzymania statku.

Art. 47

§ 1

Za pomiar statku pobiera się opłaty pomiarowe.

§ 2Nie pobiera się opłat pomiarowych za pomiar kontrolny, jeżeli wynik pomiaru okaże

się zgodny z danymi zawartymi w świadectwie pomiarowym.

Art. 48

§ 1

Organami pomiarowymi są dyrektorzy urzędów morskich.

§ 2Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej może, w drodze rozporządzenia, powierzyć

zadania organu pomiarowego instytucji klasyfikacyjnej, uwzględniając specyfikę i charakter zadań realizowanych przez tę instytucję.

Art. 49Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia:

1)zakres działania organu pomiarowego,
2)sposób pomierzania, w tym także statków, do których nie stosuje się postanowień Konwencji o pomierzaniu,
3)tryb postępowania pomiarowego i kontrolnego,
4)wzory świadectw pomiarowych oraz wysokość opłat pomiarowych, uwzględniając zasady praktyki międzynarodowej w tym zakresie.

Dział IV

Dokumenty statku

Art. 50

§ 1Statek o polskiej przynależności obowiązany jest prowadzić dzienniki i posiadać dokumenty

prawem przewidziane.

§ 2Dokumenty, o których mowa w § 1, wymagane dla statku uprawiającego żeglugę międzynarodową

powinny zawierać oznaczenia także w języku angielskim.

Art. 51

§ 1Wszystkie dokumenty wymagane dla statku powinny być przechowywane na statku i okazywane

na żądanie upoważnionych władz.

§ 2Za kompletność i aktualność dokumentów oraz prawidłowość wpisów w dziennikach odpowiada

kapitan.

Art. 52

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje, wzory i sposób prowadzenia dzienników oraz innych dokumentów statku, uwzględniając rodzaje statków i dokumentów znajdujących się na tych statkach, a także określi sposób przechowywania tych dokumentów.

Tytuł III Kapitan statku

Dział I

Przepisy ogólne

Art. 53

§ 1

Kapitan sprawuje kierownictwo statku i wykonuje inne funkcje określone przepisami.

§ 2Wszystkie osoby znajdujące się na statku obowiązane są podporządkować się zarządzeniom

kapitana wydanym w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na statku.

Art. 54

§ 1Kapitan statku jest z mocy prawa przedstawicielem armatora i zainteresowanych ładunkiem

w zakresie zwykłych spraw związanych z wykonywaniem żeglugi oraz zwykłym zarządem statkiem i ładunkiem. W tych granicach kapitan może w imieniu armatora i zainteresowanych ładunkiem dokonywać poza portem macierzystym czynności prawnych oraz zastępować ich przed sądem.

§ 2Ograniczenie ustawowego umocowania kapitana dokonane przez armatora lub zainteresowanych

ładunkiem ma skutek prawny między tymi osobami a kapitanem, zaś wobec osób trzecich, jeżeli ograniczenie to było im znane.

Art. 55Kapitan statku może zgłosić armatorowi sprzeciw odnośnie do składu i kwalifikacji

zawodowych osób wpisywanych na listę załogi.

Dział II

Obowiązki kapitana

Art. 56Kapitan obowiązany jest dochować staranności sumiennego kapitana statku przy wszystkich

czynnościach służbowych.

Art. 57

Kapitan obowiązany jest przed rozpoczęciem i w czasie podróży dołożyć należytej staranności, aby statek był zdatny do żeglugi, a w szczególności aby odpowiadał wymaganiom wynikającym z przepisów i zasad dobrej praktyki morskiej co do bezpieczeństwa, obsadzenia właściwą załogą, należytego wyposażenia i zaopatrzenia.

Art. 58Kapitanowi nie wolno opuszczać statku, który znajduje się na morzu, z wyłączeniem

postoju na redzie albo kotwicowisku, lub któremu zagraża jakiekolwiek niebezpieczeństwo, chyba że wymaga tego bezwzględna konieczność.

Art. 59

§ 1Kapitan obowiązany jest osobiście prowadzić statek przy wchodzeniu do portów, kanałów

i rzek, wychodzeniu z nich oraz w obrębie portów, jak również w każdym przypadku nasuwającym szczególne trudności lub niebezpieczeństwa.

§ 2Kapitan obowiązany jest korzystać z usług pilota lub holownika, gdy wymagają tego

przepisy lub bezpieczeństwo statku. Kapitan może również korzystać z tych usług, gdy uzna to za wskazane; korzystanie z usług pilota nie zwalnia kapitana od obowiązku wymienionego w § 1.

Art. 60

§ 1

Kapitan jest obowiązany nieść wszelką pomoc ludziom znajdującym się na morzu w niebezpieczeństwie, jeżeli udzielenie tej pomocy nie naraża na poważne niebezpieczeństwo jego statku i osób znajdujących się na nim.

§ 2

Armator nie odpowiada za naruszenie przez kapitana obowiązku określonego w § 1.

Art. 61

§ 1Kapitan jest obowiązany przedsięwziąć wszystkie środki dla uchronienia statku oraz

znajdujących się na nim osób i ładunku przed szkodą.

§ 2Jeżeli statkowi grozi zagłada, kapitan obowiązany jest w pierwszej kolejności zastosować

wszelkie dostępne mu środki dla ocalenia pasażerów, a następnie załogi. Kapitan opuszcza statek jako ostatni, czuwając nad ocaleniem, jeżeli jest to możliwe, dzienników, dokumentów, map, kosztowności i kasy statku.

Art. 62

§ 1Kapitan obowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby ładunek był należycie załadowany

i zabezpieczony oraz wyładowany, chociażby czynności te powierzono osobom trudniącym się zawodowo takimi czynnościami.

§ 2W czasie podróży kapitan obowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby ładunek

nie uległ uszkodzeniu lub utracie. Obowiązany jest ponadto podejmować działania konieczne dla zabezpieczenia interesów osób zainteresowanych ładunkiem oraz w miarę możności zawiadamiać je o szczególnych zdarzeniach dotyczących ładunku.

Art. 63W razie zagrożenia wojennego lub blokady portu przeznaczenia kapitan obowiązany jest

zawinąć do najbliższego bezpiecznego portu - o ile to możliwe, do portu państwa zaprzyjaźnionego

-i przedsięwziąć wszelkie środki potrzebne do uchronienia statku oraz znajdujących się na nim osób, mienia i dokumentów przed zawładnięciem przez nieprzyjaciela lub przed innym niebezpieczeństwem wojennym.

Art. 64

§ 1Jeżeli statek, osoba na nim przebywająca lub ładunek uległy wypadkowi powodującemu

znaczną szkodę albo istnieje prawdopodobieństwo, że szkoda taka nastąpiła, kapitan obowiązany jest w ciągu dwudziestu czterech godzin od chwili przybycia statku do pierwszego portu albo w ciągu dwudziestu czterech godzin od wypadku, który nastąpił w porcie, zgłosić protest morski:

1)w kraju - izbie morskiej, a w porcie, w którym nie ma izby morskiej - sądowi rejonowemu;
2)za granicą - polskiemu urzędowi konsularnemu. Jeżeli nie jest to możliwe, kapitan podejmuje czynności niezbędne dla ustalenia okoliczności wypadku i zabezpieczenia dowodów w trybie przewidzianym prawem miejscowym.

§ 2Kapitan obowiązany jest przy zgłaszaniu protestu przedłożyć listę załogi, dziennik

okrętowy oraz poświadczony przez siebie wypis z dziennika okrętowego ze szczegółowym opisem wypadku, a w razie zaginięcia dziennika okrętowego - szczegółowy opis wszystkich okoliczności wypadku.

§ 3Organ przyjmujący protest zawiadamia w miarę możliwości o dacie przyjęcia protestu

osoby zainteresowane.

§ 4Organ przyjmujący protest sporządza protokół, w którym zamieszcza zeznania złożone

przez kapitana i członków załogi wskazanych przez kapitana. W miarę potrzeby po ich zeznaniach należy w protokole zamieścić dodatkowo zeznania innych członków załogi, przesłuchanych - według uznania organu przyjmującego protest - na wniosek osób zainteresowanych.

O przyjęciu protestu organ sporządzający go umieszcza wzmiankę w dzienniku okrętowym.

§ 5

Za przyjęcie protestu morskiego pobiera się opłatę, która stanowi dochód budżetu państwa.

§ 6Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości

oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat pobieranych za przyjęcie protestu morskiego, biorąc pod uwagę wysokość innych opłat tego rodzaju.

Art. 65

§ 1Kapitan obowiązany jest:

1)okazywać banderę statku jednostkom pływającym Marynarki Wojennej i Straży Granicznej;
2)podnosić banderę przy wprowadzaniu statku do portu.

§ 2Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób

i warunki okazywania bandery statku jednostkom pływającym Marynarki Wojennej i Straży Granicznej oraz oddawania honoru przez statki, z uwzględnieniem zwyczajów międzynarodowych.

Art. 66

§ 1Kapitan obowiązany jest niezwłocznie po wypadku morskim zawiadomić o nim kapitanat

(bosmanat) pierwszego polskiego portu, do którego statek ma wejść po wypadku, a także właściwą izbę morską zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich (Dz. U. z 2009 r. Nr 69, poz. 599).

§ 2

Kapitan obowiązany jest, na żądanie izby morskiej lub kapitanatu (bosmanatu) portu, udzielić wyjaśnień o każdym wypadku morskim.

Dział III

Uprawnienia kapitana

Art. 67

Kapitan statku znajdującego się w niebezpieczeństwie, po porozumieniu się ze statkami, które odpowiedziały na jego wezwanie o pomoc, ma prawo zażądać, aby wskazany przez niego statek lub statki udzieliły mu pomocy.

Art. 68

§ 1Kapitan może w czasie podróży zatrzymać w osobnym pomieszczeniu osobę, której zachowanie

się na statku zagraża bezpieczeństwu statku, ludzi lub mienia. Zatrzymanie może trwać najdłużej do czasu przybycia statku do najbliższego portu polskiego albo do portu państwa, którego obywatelem jest osoba zatrzymana.

§ 2W razie zawinięcia statku do portu innego państwa niż określonego w § 1, kapitan zawiadamia

o zatrzymaniu polski urząd konsularny i właściwe władze miejscowe.

Art. 69

§ 1Kapitan statku będącego poza portem macierzystym uprawniony jest do zaciągania w imieniu

armatora pożyczek oraz dokonywania w jego imieniu czynności na kredyt tylko w granicach nieodzownej potrzeby naprawy statku, uzupełnienia załogi, zaopatrzenia statku lub kontynuowania podróży.

§ 2W granicach uprawnień określonych w § 1 kapitan może nawet sprzedać zbędne przynależności

statku lub zbędną część żywności, jeżeli oczekiwanie na zlecenie armatora lub na fundusze od niego jest niemożliwe lub niecelowe.

§ 3Jeżeli w czasie podróży nie zdołano w inny sposób uzyskać środków koniecznych do jej

zakończenia, kapitan - po uprzednim, jeżeli to możliwe, zasięgnięciu wskazówek frachtującego i armatora - może ustanowić na ładunku zastaw, a nawet sprzedać część ładunku.

§ 4Przy doborze środków dla uzyskania funduszy potrzebnych do zakończenia podróży kapitan

obowiązany jest kierować się tym, by strata wynikła dla armatora i zainteresowanych ładunkiem była jak najmniejsza.

Art. 70

§ 1Jeżeli na statku znajdującym się w podróży wyczerpały się zapasy żywności, kapitan

ma prawo zarządzić - w celu równomiernego rozdziału - rekwizycję znajdującego się na statku ładunku, który nadaje się do spożycia.

§ 2

Wartość zarekwirowanego ładunku obowiązany jest zwrócić armator.

Dział IV

Publicznoprawne funkcje kapitana

Art. 71

§ 1O każdym przypadku urodzenia lub śmierci na statku w czasie podróży kapitan sporządza

wzmiankę w dzienniku okrętowym oraz protokół, a w przypadku śmierci ponadto zabezpiecza mienie pozostałe po zmarłym.

§ 2Kapitan zgłasza urodzenie lub zgon na statku urzędowi stanu cywilnego pierwszego portu

polskiego, do którego statek zawinął, a za granicą polskiemu urzędowi konsularnemu.

§ 3Testament osoby zmarłej na statku i akt zabezpieczenia jej mienia kapitan przekazuje

sądowi rejonowemu właściwemu dla pierwszego portu polskiego, do którego statek zawinął, a za granicą polskiemu urzędowi konsularnemu.

Art. 72

§ 1W przypadku popełnienia na statku przestępstwa kapitan obowiązany jest sporządzić

szczegółowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, przedsięwziąć odpowiednie środki dla zapobieżenia uchyleniu się osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa od odpowiedzialności karnej, zabezpieczyć dowody i stosownie do okoliczności przekazać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa wraz z zawiadomieniem o przestępstwie właściwemu organowi w pierwszym porcie polskim, do którego statek zawinął, lub polskiej jednostce pływającej Marynarki Wojennej, Straży Granicznej lub Policji.

§ 2Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości

i ministrem właściwym do spraw zagranicznych, określi, w drodze rozporządzenia, tryb postępowania kapitana odnośnie do osób podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko bezpieczeństwu żeglugi morskiej i sposoby przekazywania informacji oraz dowodów odnoszących się do takich przestępstw władzom innych państw, uwzględniając umowy międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną.

Tytuł IV Prawa rzeczowe

Dział I

Własność statku

Art. 73

§ 1Statek stanowi polską własność, jeżeli jest własnością:

1)Skarbu Państwa;
2)osoby prawnej mającej siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej;
3)obywatela polskiego zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2Statkiem stanowiącym polską własność jest również statek wchodzący w skład majątku

spółki osobowej wpisanej do polskiego rejestru przedsiębiorców.

§ 3Statkiem uważanym za stanowiący polską własność jest statek:

1)będący co najmniej w połowie własnością podmiotów wymienionych w § 1, jeżeli armator tego statku ma w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek wszystkich współwłaścicieli, został wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego;
2)będący własnością spółki kapitałowej mającej siedzibę za granicą, w której jeden z podmiotów wymienionych w § 1 ma udział kapitałowy, jeżeli armator tego statku ma w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek właściciela, został wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego.

Art. 73a15)Dodany przez art. 5 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..

Za statek, o którym mowa w art. 24 § 2, uważa się również statek:

1)będący co najmniej w połowie własnością obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osoby prawnej mającej siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, jeżeli armator tego statku ma w państwie członkowskim Unii Europejskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek wszystkich współwłaścicieli, został wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego;
2)będący własnością spółki kapitałowej mającej siedzibę za granicą, w której obywatel państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub osoba prawna mająca siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej ma udział kapitałowy, jeżeli armator tego statku ma w państwie członkowskim Unii Europejskiej miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek właściciela, został wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego.

Art. 74Umowa o przeniesienie własności statku, o którym mowa w art. 73 § 1, podlegającego

obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego, powinna być zawarta na piśmie, z podpisami stron notarialnie poświadczonymi. Dotyczy to również statku, o którym mowa w art.

73 § 3, oraz statku w budowie, wpisanych do polskiego rejestru okrętowego.

Art. 75Przepisy o przeniesieniu własności statku stosuje się odpowiednio do przeniesienia

udziału we własności statku.

Dział II

Zastaw na statku

Art. 76

§ 1Na statku wpisanym do rejestru okrętowego można ustanowić zastaw wpisany do tego rejestru

(hipotekę morską). Do hipoteki morskiej stosuje się odpowiednio przepisy prawa cywilnego o hipotece, z uwzględnieniem przepisów niniejszego działu.

§ 2

Do powstania hipoteki morskiej niezbędny jest wpis do rejestru okrętowego.

Art. 77Oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu na jego statku hipoteki morskiej powinno

być złożone na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym, z zastrzeżeniem art.

84 § 1.

Art. 78

§ 1Hipoteka morska może być wyrażona również w walucie obcej lub jednostkach obliczeniowych

określonych w art. 101 § 2.

§ 2W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można ustanowić hipotekę morską na

więcej niż jednym statku.

Art. 79

§ 1Hipoteka morska obciąża, oprócz statku i jego przynależności, także wierzytelności

właściciela statku powstałe po ustanowieniu hipoteki z tytułu:

1)odszkodowania za uszkodzenie lub stratę statku, łącznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym;
2)wynagrodzenia za ratownictwo w zakresie, w jakim wyrównuje ono szkody w statku spowodowane ratownictwem;
3)udziału statku w awarii wspólnej;
4)opłat za najem lub dzierżawę statku.

§ 2

Strony mogą rozszerzyć zakres wierzytelności obciążonych hipoteką morską.

Art. 8016)W brzmieniu ustalonym przez art. 46 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające

ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), która weszła w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r..

Umowa o przeniesienie własności statku obciążonego hipoteką morską na osobę zagraniczną w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.17)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2007 r.

Nr 180, poz. 1280, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 116, poz. 732, Nr 141, poz. 888, Nr 171, poz. 1056 i Nr 216, poz. 1367 oraz z 2009 r. Nr 3, poz. 11, Nr 18, poz. 97, Nr 168, poz. 1323 i Nr 201, poz. 1540.) wymaga uprzedniej zgody wierzyciela hipotecznego wyrażonej na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym.

Art. 81W przypadku świadomego, znacznego zwiększenia ryzyka związanego z eksploatacją statku

obciążonego hipoteką morską, które powoduje istotne pogorszenie sytuacji wierzyciela hipotecznego, może on żądać niezwłocznego zaspokojenia z przedmiotu hipoteki lub dodatkowego odpowiedniego zabezpieczenia.

Art. 82

§ 1

Hipotekę morską można ustanowić na statku w budowie.

§ 2Hipoteka morska na statku w budowie obejmuje materiały, urządzenia i wyposażenie znajdujące

się na terenie stoczni budującej obciążony hipoteką statek, które przez oznakowanie lub w inny sposób zostały wyraźnie zidentyfikowane jako przeznaczone do budowy lub na wyposażenie tego statku.

Art. 83

§ 1Wierzytelność zabezpieczona hipoteką morską podlega zaspokojeniu z przedmiotu tej

hipoteki z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem wierzytelności uprzywilejowanych, o których mowa w art. 91, kosztów egzekucyjnych, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również kosztów ostatniej choroby i zwykłego pogrzebu właściciela statku.

§ 2Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z przedmiotu hipoteki morskiej następuje w drodze

sądowego postępowania egzekucyjnego, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.

Art. 84

§ 1Umowa zawarta między właścicielem statku a wierzycielem o ustanowieniu hipoteki morskiej

może przewidywać przejęcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obciążonego hipoteką, łącznie z upoważnieniem do jego sprzedaży, w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności z dochodu, jaki przynosi statek, lub z ceny uzyskanej z jego sprzedaży.

Umowa powinna określać wartość statku.

§ 2Umowa, o której mowa w § 1, powinna być sporządzona na piśmie, z podpisami stron notarialnie

poświadczonymi, i wpisana do rejestru okrętowego.

§ 3Zawarcie umowy, o której mowa w § 1, wymaga uprzedniej zgody pozostałych wierzycieli

hipotecznych wyrażonej na piśmie, z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Art. 85

§ 1

Przejęcie posiadania statku obciążonego hipoteką morską ustanowioną na podstawie umowy, o której mowa w art. 84 § 1, może nastąpić, jeżeli właściciel statku nie zaspokaja zabezpieczonej taką hipoteką wierzytelności lub w innych przypadkach przewidzianych w umowie.

§ 2Przejęcie posiadania statku wymaga złożenia przez wierzyciela hipotecznego oświadczenia

w tej sprawie, z powołaniem się na okoliczności uzasadniające przejęcie posiadania.

§ 3Oświadczenie, o którym mowa w § 2, powinno być złożone na piśmie, z podpisem notarialnie

poświadczonym; podlega ono ujawnieniu w rejestrze okrętowym nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia zawiadomienia właściciela statku zgodnie z art. 87 § 1, chyba że właściciel wyraził zgodę na wcześniejszy termin.

§ 4

Wprowadzenie wierzyciela hipotecznego w posiadanie statku może nastąpić, na jego wniosek, przy udziale komornika. Do wniosku należy dołączyć postanowienie izby morskiej stwierdzające zgodność oświadczenia, o którym mowa w § 2, z treścią umowy, o której mowa w art.

84 § 1.

§ 5

Wierzyciel hipoteczny, który przejął statek w posiadanie zgodnie z przepisami § 1-4, może oddać go w posiadanie osobie trzeciej bądź też wydzierżawić lub oddać w najem w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelności z opłat za dzierżawę lub najem statku.

Umowa, o której mowa w art. 84 § 1, może przewidywać, że do oddania statku w posiadanie osobie trzeciej, a także zawarcia umowy dzierżawy lub najmu statku potrzebna jest zgoda właściciela statku.

Art. 86

§ 1Sprzedaż statku obciążonego hipoteką morską zgodnie z art. 84 § 1 może nastąpić na

wniosek wierzyciela hipotecznego po upływie terminu zaspokojenia wierzytelności.

§ 2Sprzedaż przeprowadza notariusz albo komornik w terminie 30 dni, licząc od dnia złożenia

przez wierzyciela hipotecznego wniosku o dokonanie sprzedaży. Wniosek taki powinien być złożony na piśmie, z podpisem notarialnie poświadczonym; podlega on ujawnieniu w rejestrze okrętowym nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia zawiadomienia właściciela statku i organu rejestrowego zgodnie z art. 87 § 1, chyba że właściciel wyraził zgodę na wcześniejszy termin.

§ 3Wierzyciel hipoteczny powinien na piśmie zawiadomić innych wierzycieli hipotecznych

o złożeniu wniosku o dokonanie sprzedaży statku zgodnie z § 1 co najmniej na 7 dni przed datą sprzedaży. W braku zawiadomienia ponosi on odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę.

§ 4Sprzedaż statku dokonana zgodnie z przepisami § 1 i 2 ma te same skutki prawne, co

sprzedaż dokonana w drodze sądowego postępowania egzekucyjnego.

Art. 87

§ 1Przed podjęciem przez wierzyciela hipotecznego czynności mających na celu jego zaspokojenie

ze statku, o których mowa w art. 85 § 1 lub art. 86 § 1, powinien on na piśmie zawiadomić właściciela statku i organ rejestrowy o zamierzonym podjęciu działań zmierzających do zaspokojenia jego roszczeń wynikających z ustanowionej na tym statku hipoteki morskiej.

§ 2

Właściciel statku może w ciągu 14 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w § 1, zaspokoić wierzyciela hipotecznego bądź wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie, że wierzytelność nie istnieje albo nie jest wymagalna w całości lub w części. Wniesienie tego powództwa powoduje zawieszenie prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia się zgodnie z art. 85 § 1 lub art. 86 § 1 do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

§ 3

Wniesienie do sądu powództwa, o którym mowa w § 2, wymaga ujawnienia w rejestrze okrętowym.

§ 4

Jeżeli wierzycielem hipotecznym jest bank zagraniczny lub zagraniczna instytucja finansowa, jego wierzytelność może być zaspokojona w walutach obcych, jeżeli hipoteka była wyrażona w tych walutach lub jednostkach obliczeniowych określonych w art. 101 § 2. Zaspokojenie następuje za pośrednictwem banku, który na podstawie odrębnych przepisów jest upoważniony do skupu i sprzedaży walut obcych, wskazanego przez wierzyciela hipotecznego.

Art. 88Umowa o ustanowienie hipoteki morskiej zgodnie z art. 84 § 1 może dotyczyć także statku

w budowie.

Art. 89

Do niebędącego hipoteką morską zastawu na statkach stosuje się przepisy prawa cywilnego o zastawie na rzeczach ruchomych.

Dział III

Przywileje na statku

Art. 90

§ 1Wierzycielom służy na zabezpieczenie wierzytelności uprzywilejowanych ustawowe prawo

zastawu na statku z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, choćby zabezpieczonymi zastawem wynikającym z umowy lub orzeczenia sądu.

§ 2Przywilej służy bez względu na zmianę osoby właściciela lub armatora i dobrą wiarę

nabywcy statku.

Art. 91Uprzywilejowane są wierzytelności z tytułu:

1)należnych państwu kosztów sądowych, nie wyłączając kosztów egzekucji sądowej; wydatków poniesionych we wspólnym interesie wierzycieli na zachowanie statku lub w celu sprzedaży statku i podziału uzyskanej ceny; opłat tonażowych, latarniowych lub portowych oraz innych opłat i świadczeń publicznych tego rodzaju; opłat pilotowych oraz kosztów nadzoru i zachowania statku powstałych od chwili jego wejścia do ostatniego portu;
2)umów o pracę na statku zawartych z kapitanem, innymi członkami załogi i osobami zatrudnionymi w obsłudze statku;
3)wynagrodzenia za ratownictwo oraz udziału statku w awarii wspólnej;
4)wynagrodzenia szkody wyrządzonej zderzeniem statków lub innymi wypadkami morskimi, jak również szkody wyrządzonej w portowych urządzeniach, dokach i drogach żeglugowych; odszkodowania za śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pasażerów i członków załogi; odszkodowania za utratę lub uszkodzenie ładunku bądź bagażu;
5)umów zawartych lub innych czynności prawnych podjętych przez kapitana, w granicach jego ustawowego umocowania, w czasie przebywania statku poza portem macierzystym, dla rzeczywistych potrzeb konserwacji statku lub kontynuowania podróży, bez względu na to, czy kapitan jest równocześnie armatorem lub właścicielem statku oraz czy roszczenie przysługuje jemu samemu czy dostawcom, osobom naprawiającym statek, pożyczkodawcom lub innym kontrahentom.

Art. 92

§ 1Powództwo o zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu obciążonego przywilejem może być

dochodzone tak przeciwko właścicielowi, jak i armatorowi statku. Wyrok wydany przeciwko armatorowi statku jest skuteczny przeciwko jego właścicielowi, a wydany przeciwko właścicielowi jest skuteczny przeciwko armatorowi statku.

§ 2Zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu obciążonego przywilejem następuje w drodze sądowego

postępowania egzekucyjnego.

§ 3Wierzytelności uprzywilejowane wynikające z tej samej podróży zaspokaja się w kolejności

kategorii wyliczonych w art. 91.

§ 4Wierzytelności wynikające z tej samej podróży i należące do tej samej kategorii zaspokaja

się proporcjonalnie do ich wysokości, jeżeli suma podlegająca podziałowi nie wystarcza na zaspokojenie ich w całości; jednakże później powstałe roszczenia wymienione w art.

91 pkt 3 i 5 zaspokaja się w każdej z kategorii, przed wcześniej powstałymi.

§ 5

Wierzytelności wynikłe z tego samego zdarzenia uważa się za powstałe w tym samym czasie.

Art. 93

§ 1

Przywileje z ostatniej podróży mają pierwszeństwo przed przywilejami z podróży poprzednich.

§ 2Wierzytelności z tej samej umowy o pracę odnoszące się do kilku podróży zaspokaja

się na równi z wierzytelnościami z ostatniej podróży.

Art. 94

§ 1Przywilej rozciąga się także na:

1)fracht oraz zrównaną z nim opłatę za przewóz pasażerów i ich bagażu z podróży, podczas której powstała wierzytelność uprzywilejowana, a w odniesieniu do wierzytelności wynikających z umów o pracę wymienionych w art. 91 pkt 2, ze wszystkich podróży odbytych w czasie trwania tej samej umowy o pracę;
2)odszkodowania należne statkowi za poniesione, a nienaprawione szkody w statku, jak i za straty na frachcie;
3)należny statkowi udział w awarii wspólnej, o ile składają się na nią nienaprawione szkody w statku lub straty na frachcie;
4)należne statkowi wynagrodzenie za ratownictwo, które nastąpiło w czasie podróży, po odliczeniu jednak sum przypadających kapitanowi i innym osobom zatrudnionym w obsłudze statku.

§ 2

Przywilej nie rozciąga się na należne statkowi odszkodowania ubezpieczeniowe.

Art. 95

§ 1Przywileje wygasają z upływem roku, jednakże przywileje wymienione w art. 91 pkt 5

wygasają z upływem 6 miesięcy.

§ 2Termin wygaśnięcia przywileju biegnie dla wierzytelności z tytułu:

1)wynagrodzenia za ratownictwo - od dnia zakończenia ratownictwa;
2)szkody wyrządzonej zderzeniem statków lub innym wypadkiem morskim albo wynikłej wskutek śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia - od dnia spowodowania szkody;
3)odszkodowania za utratę lub uszkodzenie ładunku lub bagażu - od dnia wydania ładunku lub bagażu albo od dnia, w którym powinny być wydane;
4)należności powstałych wskutek czynności określonych w art. 91 pkt 5 - od dnia powstania wierzytelności;
5)innych zdarzeń - od dnia wymagalności wierzytelności.

§ 3

Przywilej na należnościach określonych w art. 94 § 1 wygasa z chwilą ich uiszczenia, jednakże przywilej pozostaje w mocy, dopóki uiszczona kwota znajduje się w ręku kapitana lub innej osoby, która podjęła tę kwotę na rzecz armatora lub właściciela statku.

Art. 96Jeżeli statek, na którym ciąży przywilej, nie mógł być zajęty na polskich wodach wewnętrznych

lub polskim morzu terytorialnym na rzecz wierzyciela mającego w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania lub siedzibę, terminy określone w art. 95 nie mogą skończyć się wcześniej niż z upływem jednego miesiąca od dnia, w którym statek wszedł do portu polskiego, nie później jednak niż z upływem 3 lat od dnia powstania wierzytelności.

Tytuł V Ograniczenie odpowiedzialności za roszczenia morskie

Art. 97

§ 1Odpowiedzialność dłużnika za roszczenia morskie może być ograniczona zgodnie z postanowieniami

Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie, sporządzonej w Londynie dnia 19 listopada 1976 r. (Dz. U. z 1986 r. Nr 35, poz. 175), zwanej dalej „Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności”, wraz ze zmianami obowiązującymi od daty ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomości we właściwy sposób.

§ 2Wobec wierzyciela zagranicznego mającego w chwili zgłoszenia roszczenia stałe miejsce

zamieszkania lub główną siedzibę w państwie, które ustanowiło dla tego rodzaju roszczenia granicę odpowiedzialności niższą od określonej zgodnie z postanowieniami Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności, dłużnik odpowiada tylko do tej niższej granicy.

§ 3Uprawnienie do ograniczenia odpowiedzialności na podstawie § 1 nie przysługuje dłużnikowi

zagranicznemu, który w chwili powoływania się na nie ma stałe miejsce zamieszkania lub główną siedzibę w państwie, którego prawo nie przewiduje ograniczenia odpowiedzialności dla tego rodzaju roszczenia; jeżeli prawo to przewiduje granicę odpowiedzialności wyższą od określonej zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności, stosuje się tę wyższą granicę.

Art. 98

§ 1Dłużnik może powołać się na ograniczenie odpowiedzialności niezależnie od ustanowienia

funduszu ograniczenia odpowiedzialności zgodnie z art. 11 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2Sąd może, w razie prawdopodobieństwa ujawnienia się kolejnych wierzycieli, uzależnić

ograniczenie odpowiedzialności od ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialności.

Art. 99Dłużnik ponosi koszty procesu związanego z dochodzeniem roszczenia podlegającego ograniczeniu

zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego i odpowiada za odsetki od tego roszczenia ponad granicę odpowiedzialności określoną zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności, jednakże jeżeli dłużnik utworzył fundusz ograniczenia odpowiedzialności przez złożenie do depozytu sądu odpowiedniej sumy pieniężnej, to składający nie odpowiada za odsetki powstałe po złożeniu tej sumy.

Art. 100Roszczenia z tytułu szkód w urządzeniach i basenach portowych, drogach wodnych i urządzeniach

nawigacyjnych podlegają zaspokojeniu z pierwszeństwem przed innymi roszczeniami, z wyjątkiem roszczeń z tytułu śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia.

Art. 101

§ 1Jeżeli odpowiedzialność dłużnika ustalona zgodnie z Konwencją o ograniczeniu odpowiedzialności

powstała w związku z uprawianiem żeglugi statkiem o pojemności brutto mniejszej niż 300 ton, to granica jego odpowiedzialności wynosi:

1)100 000 jednostek obliczeniowych - w odniesieniu do roszczeń z tytułu śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia;
2)50 000 jednostek obliczeniowych - w odniesieniu do innych roszczeń.

§ 2Jednostką obliczeniową jest Specjalne Prawo Ciągnienia (SDR), określone przez Międzynarodowy

Fundusz Walutowy.

Art. 102

§ 1Jeżeli dłużnik jest osobą prawną, to przez własne działanie lub zaniechanie, o którym

mowa w art. 4 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności, rozumie się działanie lub zaniechanie tego, kto wykonuje funkcje organu zarządzającego tej osoby prawnej.

§ 2Jeżeli dłużnikiem jest armator, który uprawia żeglugę przez stałego zarządcę, to odpowiada

on za działanie lub zaniechanie tego zarządcy jak za własne działanie lub zaniechanie; jeżeli zarządca jest osobą prawną, przepis § 1 stosuje się odpowiednio.

Tytuł VI Umowy

Dział I

Przewóz ładunku

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 103Przez umowę przewozu ładunku przewoźnik podejmuje się, za wynagrodzeniem, przewiezienia

rzeczy drogą morską.

Art. 104Umowa przewozu ładunku może:

1)stanowić, że przewoźnik odda całą albo określoną część przestrzeni ładunkowej statku pod ładunek na jedną lub więcej podróży (umowa czarterowa), albo
2)dotyczyć przewozu poszczególnych rzeczy lub ładunku określonego według rodzaju, ilości, miary lub wagi (umowa bukingowa).

Art. 105

§ 1Umowa przewozu określa stosunek pomiędzy przewoźnikiem a frachtującym (czarterującym

lub bukującym).

§ 2

Każda strona może żądać potwierdzenia umowy przewozu na piśmie.

§ 3W wykonaniu obowiązku frachtującego może ładunek dostarczyć przewoźnikowi inna osoba

(załadowca). Przepisy odnoszące się do załadowcy mają zastosowanie do frachtującego, który sam dostarcza ładunek przewoźnikowi.

Art. 106Frachtujący może bez zgody przewoźnika odstąpić swoje prawa z umowy przewozu osobie

trzeciej, pozostaje jednak odpowiedzialny za wykonanie umowy solidarnie z osobą, której swoje prawa odstąpił.

Art. 107

§ 1Jeżeli ładunek ma być według umowy czarterowej przewieziony określonym statkiem, przewoźnik

może załadować go na inny statek tylko po uzyskaniu zgody czarterującego.

§ 2Przy przewozie na podstawie umowy bukingowej przewoźnik ma prawo - w braku wyraźnego

zakazu w umowie - zastąpić określony w umowie statek innym statkiem tej samej kategorii, zdatnym do przewozu bez opóźnienia; obowiązany jest jednak podstawić statek zastępczy w umówionym terminie i zawiadomić o tym bukującego.

Art. 108

§ 1

Roszczenie z umowy przewozu przedawnia się z upływem 2 lat od dnia jego wymagalności.

§ 2Roszczenia do przewoźnika związane z ładunkiem, wynikające z konosamentu, przedawniają

się z upływem roku od dnia, w którym wydanie ładunku nastąpiło lub miało nastąpić.

§ 3Powództwo o odszkodowanie przeciwko osobie trzeciej w sprawach, o których mowa w §

2, może być wytoczone nawet po upływie roku w terminie określonym w przepisach o przedawnieniu roszczeń, nie dłuższym jednak niż 6 miesięcy licząc od dnia, w którym osoba występująca z takim powództwem zaspokoiła roszczenie lub otrzymała pozew wniesiony przeciwko niej.

Art. 109

Przepisów niniejszego działu nie stosuje się do przewozu przesyłek pocztowych.

Rozdział 2

Załadowanie na statek

Art. 110Przewoźnik obowiązany jest dołożyć należytej staranności, aby przy rozpoczęciu podróży

statek był zdatny do żeglugi, właściwie wyposażony, zaopatrzony i obsadzony załogą, a ponadto, aby jego ładownie, chłodnie oraz wszelkie inne pomieszczenia, do których są ładowane towary, były przed rozpoczęciem podróży przygotowane i doprowadzone do stanu odpowiedniego do przyjęcia, przewozu i zabezpieczenia ładunku, stosownie do jego właściwości.

Art. 111Przewoźnik obowiązany jest podstawić statek gotowy do ładowania w ustalonym miejscu

i czasie oraz pozostawić go tam na przewidziany okres ładowania, a gdy został umówiony przestój - także na okres przestoju.

Art. 112

§ 1Jeżeli nie umówiono miejsca ładowania, przewoźnik podstawi statek w zwyczajowo przyjętym

miejscu ładowania lub wyczekiwania.

§ 2Jeżeli przewóz opiera się na umowie czarterowej, przewoźnik obowiązany jest podstawić

statek według wskazania czarterującego w miejscu odpowiednim, bezpiecznym i dostępnym bez trudności dla podejścia statku, dla jego pozostawania tam i wyjścia z ładunkiem bez przeszkód. Jeżeli jest kilku czarterujących, którzy nie uzgodnili między sobą miejsca ładowania, lub jeżeli odpowiednie miejsce ładowania nie zostało przewoźnikowi podane, przewoźnik postąpi zgodnie z § 1.

§ 3

Czarterujący może niezależnie od tego, czy miejsce ładowania zostało w umowie ustalone, domagać się od przewoźnika - za zwrotem wszelkich związanych z tym kosztów - przeholowania lub przeciągnięcia statku z jednego miejsca na drugie, chyba że przewóz odbywa się statkiem obsługującym linię regularną.

§ 4Jeżeli przewóz opiera się na umowie bukingowej, bukującemu przysługują uprawnienia

określone w § 3 tylko wtedy, gdy przewiduje je umowa lub zwyczaj przyjęty w danym porcie.

Art. 113

§ 1Przewoźnik jest obowiązany zawiadomić na piśmie czarterującego o podstawieniu gotowego

do rozpoczęcia ładowania statku w miejscu, o którym mowa w art. 112 § 2, a jeżeli miejsce takie nie zostało przewoźnikowi wskazane - w miejscu, o którym mowa w art.

112 § 1 (nota gotowości). Jeżeli czarterujący wskazał załadowcę, przewoźnik zawiadamia załadowcę.

§ 2Zawiadomienie, które w chwili jego otrzymania nie odpowiada rzeczywistości, uważa

się za niedokonane, a przewoźnik odpowiada za wynikłą stąd szkodę.

§ 3

Do określenia dnia oraz godziny, w których zawiadomienie uważa się za skutecznie dokonane, stosuje się zwyczaje przyjęte dla tej czynności w danym porcie.

Art. 114

§ 1Okres ładowania określa umowa czarterowa, a jeżeli nie zawiera ona postanowienia w

tym przedmiocie - zwyczaj przyjęty w danym porcie. Okres ten oblicza się według dni i godzin roboczych, poczynając od następnego dnia po złożeniu noty gotowości.

§ 2Do okresu ładowania wlicza się przerwy wywołane przyczynami zachodzącymi po stronie

frachtującego lub załadowcy, jak również czas użyty na przeholowanie lub przeciągnięcie statku z jednego miejsca na drugie stosownie do art. 112 § 3.

§ 3Do okresu ładowania nie wlicza się przerw wywołanych przyczynami zachodzącymi po stronie

przewoźnika, jak również przerw spowodowanych siłą wyższą albo warunkami atmosferycznymi zagrażającymi ładunkowi lub prawidłowości bądź bezpieczeństwu ładowania.

Art. 115

§ 1Strony mogą w umowie czarterowej przewidzieć, że statek pozostanie w porcie ponad

okres ładowania (przestój statku).

§ 2Jeżeli umowa nie ustala okresu przestoju statku, przyjmuje się, że okres ten wynosi

14 dni. Okres przestoju oblicza się według bieżących dni i godzin. Do okresu przestoju nie wlicza się jednak przerw spowodowanych przyczynami zachodzącymi wyłącznie po stronie przewoźnika.

§ 3Wynagrodzenie należne przewoźnikowi za przestój (przestojowe) określa umowa, a jeżeli

nie zawiera ona postanowienia w tym przedmiocie - zwyczaj. W braku stawek zwyczajowych przestojowe określa się sumą wydatków przewoźnika na utrzymanie statku i załogi przez okres przestoju.

§ 4Jeżeli w umowie nie przewidziano przestoju, a statek po upływie okresu ładowania zostaje

przetrzymany w porcie z przyczyn zachodzących po stronie frachtującego lub załadowcy, przewoźnik ma prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przetrzymaniem statku.

§ 5Do odszkodowania przewidzianego w § 4 przewoźnik ma prawo również wtedy, gdy statek

z przyczyn zachodzących po stronie frachtującego lub załadowcy zostaje przetrzymany w porcie ponad okres przestoju.

Art. 116Przy przewozie na podstawie umowy bukingowej przewoźnik powinien w odpowiednim terminie

zawiadomić frachtującego o czasie i miejscu ładowania statku. Zawiadomienie takie jest zbędne, gdy chodzi o statek obsługujący linię regularną, chyba że termin ustalony w rozkładzie rejsów nie będzie mógł być dotrzymany.

Art. 117Frachtującemu przysługuje prawo dostarczenia w miejsce ładunku określonego umową -

innego odpowiedniego ładunku, którego przewóz nie pogorszy położenia przewoźnika i innych frachtujących. Fracht należny przewoźnikowi za przewóz takiego ładunku nie może być niższy od frachtu umówionego.

Art. 118

§ 1Po upływie okresu ładowania i przestoju przewidzianego w umowie czarterowej albo po

upływie ustalonego w umowie bukingowej terminu dostarczenia ładunku przewoźnik może według swego uznania rozpocząć podróż, choćby nawet umówiony ładunek nie został dostarczony.

Przewoźnik zachowuje prawo do frachtu przypadającego również od ładunku niezaładowanego (martwy fracht).

§ 2Należność przewoźnika z tytułu martwego frachtu ulega zmniejszeniu o sumę frachtu

uzyskanego przez przewoźnika za inny ładunek przyjęty do przewozu w miejsce ładunku niedostarczonego.

Art. 119

Jeżeli według umowy czarterujący rozporządza całą przestrzenią statku, przewoźnik, zachowując prawo do całego frachtu, jest na żądanie czarterującego obowiązany:

1)rozpocząć podróż nawet przed umówionym terminem, choćby ładunek nie był jeszcze w całości załadowany;
2)przyjąć do przewozu ładunek dostarczony mu przed upływem okresu ładowania lub przestoju, choćby nawet przyjęcie i załadowanie ładunku mogło spowodować zwłokę w rozpoczęciu podróży, nie dłuższą jednak niż 14 dni; nie narusza to przepisów art. 115 § 4 i § 5.

Art. 120Jeżeli według umowy czarterujący rozporządza częścią przestrzeni statku, przewoźnik

może odmówić przyjęcia ładunku, którego załadowanie po upływie ustalonego okresu ładowania musiałoby wskutek zwłoki czarterującego spowodować przetrzymanie statku. Pomimo odmowy przyjęcia ładunku przewoźnikowi należy się cały fracht.

Art. 121

§ 1Czarterującemu, choćby według umowy rozporządzał całą powierzchnią statku, wolno swoim

ładunkiem zajmować tylko przestrzenie i powierzchnie przeznaczone do tego celu.

§ 2Czarterujący może żądać stosownego obniżenia frachtu i wynagrodzenia szkody, jeżeli

przewoźnik nie odda do jego rozporządzenia określonej w umowie przestrzeni statku.

Art. 122

§ 1Frachtujący obowiązany jest na swój koszt dostarczyć ładunek do statku wzdłuż jego

burty w taki sposób, aby umożliwić prawidłowe i odpowiednie załadowanie.

§ 2Na towarach łatwo zapalnych, wybuchowych lub w inny sposób niebezpiecznych frachtujący

obowiązany jest umieścić odpowiednie oznaczenie ich jako niebezpiecznych oraz podać przewoźnikowi potrzebne informacje o właściwościach towaru.

§ 3Oddając do przewozu rzeczy, z którymi należy obchodzić się w szczególny sposób, frachtujący

obowiązany jest umieścić na nich odpowiednie oznaczenie i poinformować przewoźnika o ich właściwościach.

Art. 123

§ 1Frachtujący obowiązany jest dostarczyć przewoźnikowi we właściwym czasie dokumenty

dotyczące ładunku, potrzebne do jego przewozu.

§ 2Frachtujący odpowiada za szkody wynikłe ze zwłoki w dostarczeniu oraz z nieprawidłowości

lub niedokładności dokumentów przewidzianych w § 1.

Art. 124

§ 1Frachtujący odpowiada wobec przewoźnika, a także wobec pasażerów, załogi i właścicieli

innych ładunków za szkody spowodowane niedokładnym lub nieprawdziwym oświadczeniem dotyczącym rodzaju lub właściwości ładunku.

§ 2Odpowiedzialność określoną w § 1 ponosi także załadowca, jeżeli złożenie niedokładnego

lub nieprawdziwego oświadczenia dotyczącego rodzaju lub właściwości ładunku nastąpiło z jego winy.

Art. 125Frachtujący jest wolny od odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez ładunek przewoźnikowi

lub statkowi z jakiejkolwiek przyczyny bez jego winy.

Art. 126

§ 1Przewoźnik obowiązany jest dołożyć należytej staranności przy załadowywaniu ładunku

na statek oraz dostarczyć odpowiednie podkłady, przegrody, maty i inny materiał konieczny do prawidłowego i odpowiedniego załadowania oraz rozmieszczenia i zabezpieczenia (zasztauowania) ładunku.

§ 2Ładunek umieszcza się na statku według uznania przewoźnika; umieszczenie ładunku na

pokładzie wymaga zgody załadowcy, chyba że chodzi o ładunki przewożone w kontenerach zamkniętych, przyjmowanych na statek przystosowany do takiego przewozu, lub o ładunki, które zwyczajowo są przewożone na pokładzie.

§ 3

Koszty załadowania i zasztauowania ładunku na statku obciążają przewoźnika.

Art. 127

§ 1Przewoźnik, zachowując prawo do całego frachtu, może według swego uznania wyładować

ładunek ze statku, zniszczyć go lub unieszkodliwić bez obowiązku wynagrodzenia szkody przez to powstałej, jeżeli ładunek ten zawiera materiały łatwo zapalne, wybuchowe lub w inny sposób niebezpieczne, został fałszywie zadeklarowany albo jeżeli przewoźnik nie mógł, przyjmując ładunek, stwierdzić jego niebezpiecznych właściwości na podstawie zwykłej znajomości rzeczy, a nie został uprzedzony o tych właściwościach. Załadowca odpowiada za szkodę powstałą wskutek załadowania i przewozu takiego ładunku.

§ 2Jeżeli przewoźnikowi były wprawdzie znane właściwości ładunku określone w § 1 i ładunek

ten został załadowany za jego zgodą, lecz następnie zagroził bezpieczeństwu statku, osób na nim się znajdujących lub innych ładunków, przewoźnik może - według swego uznania

-ładunek niebezpieczny wyładować, zniszczyć lub unieszkodliwić. Za wynikłą stąd szkodę przewoźnik odpowiada tylko w granicach odpowiedzialności z tytułu awarii wspólnej.

Przewoźnik zachowuje prawo do frachtu dystansowego.

Art. 128

Na żądanie załadowcy przewoźnik obowiązany jest, w miarę postępującego stopniowo ładowania, wydawać mu odpowiednie pokwitowania ładunkowe na przyjęte na statek partie towaru (kwity sternika), w których poza danymi określającymi rodzaj ładunku, jego miarę, ilość lub wagę oraz znaki i opakowanie może zamieścić zastrzeżenia dotyczące stanu zewnętrznego ładunku i jego opakowania.

Rozdział 3

Konosament

Art. 129

§ 1Przewoźnik obowiązany jest po przyjęciu ładunku na statek wydać załadowcy na jego

żądanie konosament.

§ 2Jeżeli poprzednio zostały wydane na ten ładunek kwity sternika, przewoźnik może uzależnić

wydanie konosamentu od ich zwrotu.

Art. 130

§ 1Przewoźnik może wydać załadowcy, przed przyjęciem ładunku na statek, dokument stwierdzający

przyjęcie ładunku do przewozu (konosament przyjęcia do załadowania).

§ 2Po przyjęciu ładunku na statek przewoźnik wyda załadowcy, na jego żądanie, konosament

stwierdzający przyjęcie ładunku na statek za zwrotem dokumentu wymienionego w § 1 albo na tym ostatnim umieści wzmiankę o przyjęciu ładunku na statek z podaniem nazwy statku i daty załadowania.

Art. 131

§ 1Konosament stanowi dowód przyjęcia ładunku w nim oznaczonego na statek w celu przewozu

i jest dokumentem legitymującym do dysponowania tym ładunkiem i do jego odbioru.

§ 2Konosament wystawiony zgodnie z przepisami niniejszego działu stwarza domniemanie

przyjęcia na statek przez przewoźnika określonego ładunku do przewozu w takiej ilości i stanie, jak to uwidoczniono w konosamencie. Dowód przeciwny nie będzie dopuszczony w przypadku, gdy konosament został przeniesiony na osobę trzecią działającą w dobrej wierze.

§ 3Konosament stanowi o stosunku prawnym pomiędzy przewoźnikiem a odbiorcą ładunku. Postanowienia

umowy przewozu wiążą odbiorcę tylko wówczas, gdy konosament do nich odsyła.

Art. 132

§ 1Dane dotyczące ładunku zamieszcza się w konosamencie na podstawie pisemnej deklaracji

załadowcy.

§ 2Załadowca odpowiada wobec przewoźnika za szkody i wydatki wynikłe z niedokładności

lub nieprawdziwości oświadczenia co do miary, objętości, liczby sztuk, ilości i wagi ładunku oraz jego znaków głównych; nie zwalnia to jednak przewoźnika od odpowiedzialności wskutek niewypełnienia jego obowiązków, wynikających z umowy przewozu, w stosunku do wszystkich innych osób poza frachtującym i załadowcą.

Art. 133

Przewoźnik obowiązany jest wydać załadowcy konosament w tylu jednobrzmiących egzemplarzach, ilu zażąda załadowca, uwidoczniając na każdym z nich liczbę wydanych egzemplarzy.

Art. 134

§ 1Konosament może być wystawiony:

1)na imiennie określonego odbiorcę (konosament imienny);
2)na zlecenie załadowcy lub wskazanej przez niego osoby (konosament na zlecenie);
3)na okaziciela.

§ 2Jeżeli w konosamencie na zlecenie nie wskazano osoby, na której zlecenie konosament

został wystawiony, uważa się go za wystawiony na zlecenie załadowcy.

Art. 135

§ 1Konosament może być przeniesiony na inną osobę, która przez przeniesienie nabywa uprawnienia

do dysponowania ładunkiem i do jego odbioru.

§ 2Konosament przenosi się:

1)przez przelew wierzytelności (konosament imienny);
2)przez indos (konosament na zlecenie);
3)przez wydanie konosamentu (konosament na okaziciela).

Art. 136

§ 1Konosament zawiera:

1)oznaczenie przewoźnika;
2)oznaczenie załadowcy;
3)oznaczenie odbiorcy lub stwierdzenie, że konosament został wystawiony na zlecenie albo na okaziciela;
4)nazwę statku;
5)określenie ładunku z podaniem jego rodzaju oraz - stosownie do okoliczności - jego miary, objętości, liczby sztuk, ilości lub wagi;
6)określenie zewnętrznego stanu ładunku i jego opakowania;
7)znaki główne niezbędne dla stwierdzenia tożsamości ładunku, podane przez załadowcę na piśmie przed rozpoczęciem ładowania, jeżeli je wydrukowano lub w inny sposób utrwalono na poszczególnych sztukach ładunku lub jego opakowaniu;
8)oznaczenie frachtu i innych należności przewoźnika albo wzmiankę, że ich zapłata w całości już nastąpiła lub powinna nastąpić stosownie do postanowień zamieszczonych w innym dokumencie;
9)nazwę miejsca załadowania;
10)nazwę miejsca wyładowania albo określenie, kiedy lub gdzie nastąpi wskazanie miejsca wyładowania;
11)liczbę wydanych egzemplarzy konosamentu;
12)datę i miejsce wystawienia konosamentu;
13)podpis przewoźnika albo kapitana statku lub innego przedstawiciela przewoźnika.

§ 2Jeżeli w konosamencie nie wymieniono przewoźnika, uważa się, że przewoźnikiem jest

armator. Jeżeli w konosamencie wystawionym zgodnie z § 1 wymieniono przewoźnika niedokładnie lub fałszywie, armator statku, na który ładunek załadowano, odpowiada wobec odbiorcy ładunku za wynikłą stąd szkodę, przy czym służy mu roszczenie zwrotne do przewoźnika.

Art. 137

§ 1Przewoźnik może zamieścić w konosamencie odpowiednią uwagę, jeżeli zewnętrzny stan

ładunku lub jego opakowania budzi zastrzeżenia.

§ 2Przewoźnik może odmówić wpisania do konosamentu zadeklarowanych mu przez załadowcę

danych dotyczących ilości, miary, wagi i oznakowania ładunku, jeżeli ma poważną podstawę do podejrzewania, że dane te nie odpowiadają dokładnie stanowi faktycznemu w chwili załadowania, albo jeżeli nie ma możliwości sprawdzenia tych danych.

§ 3

Przewoźnik może odmówić wpisania do konosamentu danych dotyczących znaków ładunku, jeżeli znaki te nie są utrwalone na poszczególnych sztukach ładunku lub jego opakowaniu w taki sposób, że w normalnych warunkach powinny pozostać czytelne do końca podróży.

§ 4Jeżeli ładunek dostarczono do przewozu w opakowaniu, przewoźnik może zamieścić w konosamencie

wzmiankę, że zawartość jest mu nieznana.

Art. 138

§ 1Z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie przepisy o konosamencie stosuje

się odpowiednio do konosamentu bezpośredniego wydanego przez przewoźnika morskiego podejmującego się przewozu, który ma być dokonany na części trasy przez innego przewoźnika (morskiego, rzecznego, lądowego lub powietrznego).

§ 2Do przewozu na częściach trasy, które nie stanowią drogi morskiej, stosuje się prawo

właściwe dla danego rodzaju przewozu. Jeżeli nie można ustalić, na jakiej części trasy nastąpiło zdarzenie, stosuje się do oceny jego skutków przepisy Kodeksu morskiego.

Art. 139

§ 1Przewoźnik, który wystawił konosament bezpośredni, odpowiada za należyte wykonanie

obowiązków przewoźnika na całej trasie objętej tym konosamentem, aż do wydania ładunku uprawnionemu odbiorcy. Każdy z pozostałych przewoźników odpowiada za wykonanie tych obowiązków na obsługiwanej przez niego części trasy solidarnie z przewoźnikiem, który wystawił konosament bezpośredni.

§ 2Przewoźnik, który wystawił konosament bezpośredni, może w nim ograniczyć swoją odpowiedzialność

do obsługiwanej przez niego części trasy; nie zwalnia go to od obowiązku dołożenia należytej staranności, aby dalszy przewóz mógł być prawidłowo wykonany.

§ 3Przewoźnik, który na podstawie swej solidarnej odpowiedzialności z konosamentu bezpośredniego

zapłacił odszkodowanie, ma prawo żądać od każdego z pozostałych przewoźników, ponoszących odpowiedzialność z tego konosamentu, zwrotu proporcjonalnie do przypadającego na niego frachtu. Wolny jest od obowiązku zwrotu ten z przewoźników, który udowodni, że należycie wykonał swoje obowiązki przewoźnika.

§ 4Ostatni przewoźnik powinien wykonać znane mu prawa poprzednich przewoźników, w szczególności

ich prawo zastawu.

Rozdział 4

Wykonanie przewozu

Art. 140

§ 1Statek powinien wykonać przewóz z należytą szybkością, trasą umownie ustaloną, a w

braku umowy trasą normalną.

§ 2Zejście z trasy w celu ratowania lub usiłowania ratowania życia lub mienia na morzu

albo z innej uzasadnionej przyczyny nie stanowi naruszenia umowy przewozu; przewoźnik nie odpowiada za wynikłą stąd szkodę.

Art. 141Przewoźnik obowiązany jest sprawować pieczę nad ładunkiem od jego przyjęcia do wydania

oraz dbać o interesy osób zainteresowanych ładunkiem.

Art. 142

§ 1

Jeżeli statek nie może przybyć do portu przeznaczenia z powodu przeszkody nie do pokonania, której ustąpienia nie można oczekiwać w rozsądnym terminie, przewoźnik skieruje statek do najbliższego bezpiecznego portu. O przeszkodach przewoźnik powinien zawiadomić frachtującego.

§ 2Jeżeli przewóz odbywa się na podstawie umowy czarterowej, kapitan powinien, o ile

to możliwe, zastosować się do poleceń czarterującego. Jeżeli w stosownym terminie polecenie czarterującego nie nadeszło lub jego wykonanie jest niemożliwe, kapitan może wyładować ładunek albo powrócić z nim do portu załadowania zależnie od tego - co jest według jego oceny korzystniejsze dla czarterującego.

§ 3

Czarterujący jest obowiązany w każdym przypadku zapłacić fracht dystansowy.

Rozdział 5

Wyładowanie i odbiór ładunku

Art. 143

§ 1

Frachtujący ma prawo dysponowania ładunkiem do chwili wydania go uprawnionemu odbiorcy.

Może on w szczególności przed rozpoczęciem podróży żądać zwrotu ładunku w porcie załadowania, jak również nawet po rozpoczęciu podróży zmienić pierwotne wskazania dotyczące osoby odbiorcy i miejsca wyładowania - za zabezpieczeniem wszelkich związanych z tym strat i kosztów. Jeżeli ładunek przewożony jest na podstawie konosamentu, prawo dysponowania ładunkiem przysługuje każdemu legitymowanemu posiadaczowi konosamentu, a przewoźnik obowiązany jest zastosować się do jego poleceń tylko za zwrotem wszystkich wydanych egzemplarzy konosamentu.

§ 2Prawa określone w § 1 nie służą, jeżeli ich wykonanie spowodowałoby znaczne opóźnienie

rozpoczęcia podróży, chyba że przewoźnik wyrazi na to zgodę.

Art. 144

§ 1W braku odmiennych zleceń udzielonych stosownie do art. 143 ładunek wydaje się w porcie

przeznaczenia.

§ 2Przewoźnik obowiązany jest wydać ładunek w porcie przeznaczenia legitymowanemu posiadaczowi

choćby tylko jednego egzemplarza konosamentu. Po wydaniu ładunku przez przewoźnika na podstawie jednego egzemplarza pozostałe egzemplarze konosamentu tracą moc.

§ 3Legitymowanym posiadaczem konosamentu jest:

1)z konosamentu imiennego - odbiorca wskazany w konosamencie;
2)z konosamentu na zlecenie - ten, na czyje zlecenie opiewa konosament, który nie był przeniesiony przez indos, albo posiadacz konosamentu wykazujący swoje prawo nieprzerwanym szeregiem indosów, choćby ostatni indos był in blanco;
3)z konosamentu na okaziciela - okaziciel konosamentu.

§ 4Jeżeli konosamentu nie wystawiono, ładunek wydaje się w miejscu przeznaczenia odbiorcy

wskazanemu przez frachtującego lub osobę przez niego upoważnioną.

Art. 145

Do określenia sposobu i okresu wyładowania oraz przestoju i przetrzymania statku, jak również związanych z tym kosztów, stosuje się odpowiednio przepisy o załadowaniu.

Koszty wyładowania ze statku wzdłuż burty ponosi przewoźnik, a wszystkie inne koszty odbioru ponosi odbiorca.

Art. 146

§ 1Przez przyjęcie ładunku odbiorca zobowiązuje się do zapłaty przewoźnikowi jego należności

z tytułu frachtu, przestojowego, odszkodowania za przetrzymanie statku i wszelkich innych należności z tytułu przewozu ładunku.

§ 2Jeżeli ładunek jest przewożony na podstawie konosamentu, odbiorca obowiązany jest

do zapłacenia tylko należności wynikających z konosamentu lub z umowy przewozu, do której postanowień w tym przedmiocie konosament odsyła.

§ 3Przy przewozie ładunku na podstawie konosamentu przewoźnik nie może dochodzić od odbiorcy

wynagrodzenia za przestój lub odszkodowania za przetrzymanie statku w porcie załadowania, chyba że w konosamencie uwidoczniono czas przestoju lub przetrzymania statku. Jeżeli okres ładowania i wyładowania był określony łącznie jedną liczbą dni lub godzin, przewoźnik nie może wobec odbiorcy powołać się na nadmierną stratę czasu przy ładowaniu, chyba że została ona uwidoczniona w konosamencie.

Art. 147

§ 1Odbiorca lub przewoźnik mogą żądać dokonania przed odbiorem ładunku jego oględzin

z udziałem biegłych.

§ 2Koszty związane z oględzinami ponosi ten, kto żąda oględzin. Jeżeli jednak oględziny

dokonane na żądanie odbiorcy wykazały ubytek lub uszkodzenie ładunku, koszty oględzin obciążają przewoźnika, chyba że za szkodę stwierdzoną oględzinami nie ponosi odpowiedzialności.

Art. 148

§ 1Domniemywa się, że odbiorca odebrał ładunek zgodnie z treścią konosamentu, jeżeli

nie zawiadomił na piśmie przewoźnika o brakach lub uszkodzeniach najpóźniej w chwili odbioru, a w razie szkód zewnętrznie niedostrzegalnych - najpóźniej w ciągu trzech dni od chwili odbioru danego ładunku. Zawiadomienie pisemne jest zbędne, jeżeli w chwili odbioru przewoźnik i odbiorca zgodnie stwierdzili stan ładunku.

§ 2

Postanowienia umowne uciążliwsze dla odbiorcy ładunku, niż to przewiduje § 1, są nieważne.

Art. 149

§ 1Przewoźnik może odmówić wydania ładunku i zatrzymać go aż do zapłaty lub zabezpieczenia

przez odbiorcę przypadających na niego należności z tytułu przewozu danego ładunku, a także należnego od ładunku udziału w awarii wspólnej i wynagrodzenia za ratownictwo.

§ 2Przewoźnik, który wydał ładunek odbiorcy, traci prawo dochodzenia od frachtującego

roszczeń wymienionych w § 1.

Art. 150

§ 1Jeżeli odbiorca nie zgłasza się lub odmawia przyjęcia ładunku albo opóźnia wyładunek

tak, że nie można zakończyć wyładowywania statku w stosownym terminie, przewoźnik na koszt i niebezpieczeństwo odbiorcy wyładuje ładunek i odda go do przechowania w domu składowym lub w innym odpowiednim miejscu.

§ 2W taki sam sposób przewoźnik postąpi z ładunkiem w przypadku zgłoszenia się po jego

odbiór kilku posiadaczy konosamentu.

§ 3Przewoźnik zawiadomi niezwłocznie o przypadkach określonych w § 1 i 2 odbiorcę, jeżeli

mu jest znany, i załadowcę.

§ 4Za przetrzymanie statku spowodowane złożeniem ładunku na przechowanie należy się przewoźnikowi

odszkodowanie jak za przetrzymanie statku przy załadowaniu.

Art. 151

§ 1Jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od dnia przybycia statku do portu wyładowania nie podjęto

złożonego na przechowanie ładunku i nie zapłacono przewoźnikowi wszystkich należności przypadających mu od odbiorcy w związku z danym przewozem, przewoźnik może sprzedać ładunek.

§ 2Nie podjęty ładunek może być sprzedany także przed oddaniem na przechowanie i przed

upływem terminu dwumiesięcznego, jeżeli jest narażony na zepsucie lub jeżeli jego przechowanie wymaga kosztów, których wysokość przekracza wartość ładunku.

§ 3O zamiarze sprzedaży ładunku zgodnie z postanowieniem § 1 przewoźnik zawiadamia odbiorcę

i frachtującego na 7 dni przed dniem sprzedaży.

Art. 152

§ 1Z kwoty uzyskanej ze sprzedaży ładunku przewoźnik pokrywa należności przypadające

mu od odbiorcy w związku z danym przewozem oraz wydatki związane z przechowaniem ładunku, jak również koszty przeprowadzenia sprzedaży, a resztę składa do depozytu sądowego w miejscu sprzedaży w celu wydania tej sumy uprawnionemu.

§ 2Jeżeli kwota uzyskana ze sprzedaży ładunku nie wystarcza na całkowite zaspokojenie

należności przewoźnika określonych w § 1, przewoźnik ma prawo dochodzić reszty swoich należności od frachtującego.

§ 3Dla zachowania roszczeń przewidzianych w § 2 przewoźnik jest obowiązany zawiadomić

frachtującego o oddaniu ładunku na przechowanie i zamiarze sprzedania go w razie nieotrzymania zapłaty lub odpowiedniego zabezpieczenia w stosownym czasie.

Rozdział 6

Należności przewoźnika

Art. 153Wysokość frachtu określa umowa. W braku umowy fracht oblicza się na podstawie stawek

stosowanych w miejscu i w czasie załadowania.

Art. 154

§ 1Od ładunku utraconego w czasie przewozu wskutek jakiegokolwiek wypadku fracht nie

należy się, a zapłacony z góry podlega zwrotowi.

§ 2Jeżeli utracony ładunek, o którym mowa w § 1, ocalał lub został odzyskany, przewoźnik

ma prawo do frachtu dystansowego, chyba że osoba zainteresowana ładunkiem nie odniosła żadnej korzyści z przebycia przez ładunek części podróży.

§ 3Frachtem dystansowym jest należność za przewóz obliczona według stosunku, w jakim

część podróży rzeczywiście przebyta przez ładunek pozostaje do całej umówionej podróży.

Przy obliczaniu frachtu dystansowego uwzględnia się nie tylko stosunek odległości, lecz także stosunek nakładu kosztów i czasu, niebezpieczeństwa i trudów, jakie są przeciętnie związane z przebytą częścią podróży, do przeciętnego nakładu przypadającego na część pozostałą do przebycia.

§ 4Fracht należy się w całości za przewóz ładunku utraconego wskutek jego szczególnych

naturalnych właściwości, w szczególności zepsucia, ulotnienia się lub normalnego wycieku, a także za przewóz zwierząt, które padły w czasie przewozu.

Art. 155

§ 1Jeżeli na statek załadowano ładunek w ilości większej niż przewidziana w umowie, przewoźnikowi

należy się fracht również od tej nadwyżki według stawek przyjętych w umowie.

§ 2Od ładunku umieszczonego na statku bez wiedzy przewoźnika należy się przewoźnikowi

podwójna suma frachtu przypadającego za przewóz od portu załadowania do portu wyładowania oraz wynagrodzenie szkód, jakie przewoźnik poniósł wskutek umieszczenia tego ładunku na statku. Przewoźnik może ładunek taki wyładować w jakimkolwiek porcie.

Rozdział 7

Przywileje na ładunku

Art. 156

§ 1Wierzycielom służy na zabezpieczenie wierzytelności uprzywilejowanych ustawowe prawo

zastawu na ładunku z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, choćby zabezpieczonymi zastawem wynikającym z umowy lub orzeczenia sądu.

§ 2Uprzywilejowanymi są wierzytelności z tytułu:

1)należnych państwu od ładunku kosztów sądowych oraz kosztów egzekucji; wydatków poniesionych na zachowanie lub w celu sprzedaży ładunku i podziału uzyskanej kwoty; opłat i świadczeń publicznych;
2)wynagrodzenia przypadającego od ładunku za ratownictwo oraz udziału w awarii wspólnej, należnego od ładunku statkowi i innym ładunkom;
3)szkód spowodowanych przez ładunek;
4)należności przewoźnika z przewozu danego ładunku.

§ 3Wierzytelności uprzywilejowane podlegają zaspokojeniu, wraz z odsetkami i kosztami

procesu, w kolejności wskazanej w § 2.

§ 4

Wierzytelności należące do tej samej grupy zaspokaja się proporcjonalnie do ich wysokości, jeżeli suma podlegająca podziałowi nie wystarcza na zaspokojenie ich w całości.

Art. 157

§ 1

Przywilej na ładunku rozciąga się na należne ładunkowi odszkodowanie za poniesione, a nienaprawione szkody w ładunku i na należny ładunkowi udział w awarii wspólnej.

§ 2

Przywilej nie rozciąga się na należne ładunkowi odszkodowanie ubezpieczeniowe.

Art. 158

§ 1

Przywileje na ładunku gasną z chwilą wydania ładunku osobie uprawnionej do odbioru.

§ 2Przywileje na należnościach wymienionych w art. 157 § 1 gasną z chwilą wypłacenia

tych należności osobie uprawnionej do odbioru.

Rozdział 8

Wygaśnięcie umowy

Art. 159

§ 1Frachtujący może odstąpić od umowy przewozu, jeżeli przewoźnik nie podstawił statku

w porcie załadowania w umówionym terminie lub nastąpiło inne istotne opóźnienie w przyjęciu ładunku na statek lub rozpoczęciu podróży.

§ 2Frachtujący może po załadowaniu odstąpić od umowy do chwili rozpoczęcia podróży i

domagać się wyładowania ładunku, jest jednak obowiązany zapłacić cały fracht oraz koszty spowodowane odstąpieniem od umowy. Prawo to nie służy frachtującemu, jeżeli wyładowanie jego ładunku spowodowałoby istotne opóźnienie rozpoczęcia podróży.

§ 3

Frachtujący może w czasie podróży odstąpić od umowy i domagać się wyładowania ładunku, jest jednak obowiązany zapłacić cały fracht oraz koszty przewoźnika spowodowane odstąpieniem od umowy. Przewoźnik może odmówić wyładowania ładunku, jeżeli spowodowałoby to istotne opóźnienie podróży lub zmianę trasy.

Art. 160

§ 1Czarterujący, który według umowy czarterowej rozporządza całą przestrzenią ładunkową

statku, może przed rozpoczęciem podróży odstąpić od umowy, jest jednak obowiązany zwrócić przewoźnikowi kwoty przez niego wydatkowane na ładunek, a niewliczone do frachtu, i ponadto zapłacić:

1)połowę frachtu - jeżeli odstępuje od umowy jeszcze przed rozpoczęciem biegu umówionego okresu ładowania;
2)cały fracht - jeżeli umowa była zawarta tylko na jedną podróż, a czarterujący odstępuje od umowy po rozpoczęciu biegu umówionego okresu ładowania; w przypadku rozpoczęcia przestoju lub przetrzymania statku czarterujący obowiązany jest ponadto zapłacić przestojowe lub odszkodowanie za przetrzymanie statku.

§ 2W razie odstąpienia od umowy przez czarterującego w trakcie załadunku przewoźnik jest

obowiązany wydać ładunek już załadowany, choćby wyładowanie miało zatrzymać statek na czas dłuższy od okresów ładowania i przestoju; zachowuje jednak prawo do przestojowego lub odszkodowania za przetrzymanie statku.

§ 3Przewoźnik ma prawo domagać się od czarterującego odszkodowania za rzeczywiście poniesioną

szkodę spowodowaną odstąpieniem przez czarterującego od umowy przewozu zawartej na szereg kolejnych podróży lub na przewóz określonej ilości ładunku. Odszkodowanie to nie może jednak przekraczać wysokości frachtu, jaki przypadałby za anulowane podróże.

W każdym przypadku przewoźnik jest obowiązany dążyć do zmniejszenia szkody.

Art. 161

§ 1Przewoźnik może przed rozpoczęciem podróży odstąpić od umowy, jeżeli wartość dostarczonej

ilości ładunku nie zabezpiecza frachtu i innych należności przewoźnika, a frachtujący nie zapłaci z góry całego frachtu albo nie udzieli zabezpieczenia.

§ 2

W razie odstąpienia od umowy przez przewoźnika ładunek wyładowuje się na koszt frachtującego, a przewoźnik może żądać zapłaty połowy umówionego frachtu oraz wszelkich kwot wydatkowanych na ładunek.

Art. 162

§ 1

Każda ze stron może odstąpić od umowy bez obowiązku wynagrodzenia szkody drugiej strony, jeżeli przed odejściem statku z miejsca załadowania:

1)wybuchła wojna grożąca niebezpieczeństwem dla statku lub ładunku albo ogłoszono blokadę portu, w którym statek się znajduje, lub portu przeznaczenia ładunku;
2)zatrzymano statek na zarządzenie władz z przyczyn niezależnych od stron;
3)zajęto statek dla potrzeb państwowych;
4)wydano zakaz wywozu z miejsca załadowania albo zakaz przewozu do miejsca przeznaczenia danego ładunku.

§ 2W razie odstąpienia od umowy z powodu okoliczności przewidzianych w § 1 koszty wyładowania

ponosi strona, która od umowy odstępuje.

§ 3Z powodu okoliczności przewidzianych w § 1 każda ze stron może odstąpić od umowy także

w czasie podróży. W tym przypadku frachtujący opłaca fracht dystansowy i ponosi koszty wyładowania.

Art. 163

§ 1Wzajemne zobowiązania stron wygasają, jeżeli po zawarciu umowy, a przed odejściem

statku z miejsca załadowania z przyczyn, za które żadna ze stron nie odpowiada:

1)statek oznaczony w umowie zaginął, został zabrany jako łup albo uległ wypadkowi, wskutek którego stał się niezdatny do naprawy lub jej niewart, albo
2)ładunek indywidualnie oznaczony w umowie zaginął.

§ 2Jeżeli okoliczności przewidziane w § 1 nastąpiły w czasie podróży, przewoźnik zachowuje

prawo do frachtu dystansowego, gdy wypadkowi uległ statek, a cały ładunek ocalał, prawo zaś do części frachtu dystansowego przypadającej od ocalonej części ładunku, gdy wypadkowi uległ ładunek.

Art. 164

Wygaśnięcie umowy przewozu nie zwalnia przewoźnika od obowiązku pieczy nad ładunkiem.

Rozdział 9

Odpowiedzialność przewoźnika

Art. 165

§ 1Przewoźnik odpowiada za szkodę wynikłą z utraty lub uszkodzenia ładunku w czasie od

przyjęcia go do przewozu aż do wydania go odbiorcy.

§ 2Przewoźnik jest wolny od odpowiedzialności, jeżeli szkoda nastąpiła wskutek:

1)działania lub zaniechania kapitana, innych członków załogi, pilota lub osób zatrudnionych przez przewoźnika w zakresie nawigacji lub administracji statku;
2)pożaru, o ile nie wynikł z działania lub winy własnej przewoźnika;
3)niebezpieczeństw lub wypadków na morzu lub na wodach żeglownych;
4)siły wyższej;
5)działań wojennych, działań wrogich dobru i porządkowi publicznemu, rozruchów lub zaburzeń wewnętrznych;
6)aktu lub przymusu ze strony władzy albo zajęcia sądowego;
7)ograniczeń wynikłych z kwarantanny;
8)strajku, lokautu lub innej okoliczności wstrzymującej lub ograniczającej pracę całkowicie lub częściowo;
9)ratowania lub usiłowania ratowania życia lub mienia na morzu;
10)wady ukrytej, naturalnej właściwości lub wadliwości ładunku powodujących w nim ubytek objętości lub wagi albo inną stratę;
11)niedostateczności opakowania;
12)niedostateczności lub niedokładności znaków ładunku;
13)wad ukrytych niedających się zauważyć pomimo zachowania należytej staranności;
14)działania lub zaniechania frachtującego, załadowcy lub odbiorcy albo ich agenta lub innego ich przedstawiciela;
15)jakiejkolwiek innej przyczyny wynikłej bez winy przewoźnika, jego agentów i osób zatrudnionych przez przewoźnika.

Art. 166

§ 1Odszkodowanie za utratę ładunku określa się według zwykłej wartości ładunku, a odszkodowanie

za uszkodzenie ładunku - według różnicy pomiędzy zwykłą wartością ładunku w stanie nieuszkodzonym a jego wartością w stanie uszkodzonym.

§ 2Dla ustalenia wysokości odszkodowania miarodajna jest wartość ładunku w miejscu i

w czasie, w którym został on lub powinien był zostać wyładowany ze statku zgodnie z umową przewozu. Wartość tę określa się według ceny giełdy towarowej, a w jej braku

-według bieżącej ceny rynkowej; jeżeli obu cen nie można ustalić, wartość ładunku określa się przez porównanie jej z wartością towarów takiego samego rodzaju i jakości.

§ 3Jeżeli wartość ładunku została zadeklarowana przed jego załadowaniem przez załadowcę

i uwidoczniona w konosamencie lub innym dokumencie, na podstawie którego dokonywany jest przewóz, odszkodowanie nie może przekraczać zadeklarowanej wartości ładunku.

Deklaracja załadowcy uwidoczniona w konosamencie co do rodzaju i wartości towarów stwarza domniemanie, które przewoźnik może obalić dowodem przeciwnym.

§ 4Od sumy odszkodowania odlicza się to, co odbiorca wskutek utraty lub uszkodzenia ładunku

zaoszczędził na frachcie, na cle i innych kosztach.

Art. 167

§ 1

Przy przewozie na podstawie konosamentu, w którym wartość ładunku nie została uwidoczniona, odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie jednej sztuki ładunku lub innej zwyczajowo w handlu przyjętej jednostki ładunku nie może przekraczać kwoty obliczonej według zasad ustalonych w tym przedmiocie w Konwencji międzynarodowej o ujednostajnieniu niektórych zasad dotyczących konosamentów, podpisanej w Brukseli dnia 25 sierpnia 1924 r. (Dz. U. z 1937 r. Nr 33, poz. 258, wprow. Dz. U. z 1936 r. Nr 15, poz. 139, z 1937 r. Nr 33, poz. 259), zmienionej Protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 23 lutego 1968 r. (Dz. U. z 1980 r. Nr 14, poz. 48) oraz Protokołem sporządzonym w Brukseli dnia 21 grudnia 1979 r. (Dz. U. z 1985 r. Nr 9, poz. 26).

§ 2Wobec wierzyciela zagranicznego, którego państwo ustanowiło niższą granicę odpowiedzialności

przewoźnika od określonej stosownie do § 1, przewoźnik odpowiada w zakresie tej niższej granicy odpowiedzialności.

§ 3Jeżeli kontener, paleta lub jakiekolwiek podobne urządzenie jest używane do zgrupowania

towarów, każda sztuka lub jednostka ładunku wymieniona w konosamencie jako załadowana do takiego urządzenia będzie uważana za jedną sztukę lub jednostkę w rozumieniu § 1. W przeciwnym razie takie urządzenie przewozowe będzie uważane za jedną sztukę lub jednostkę ładunku.

§ 4Przewoźnik nie może korzystać z ograniczenia odpowiedzialności przewidzianego w §

1, jeżeli zostanie udowodnione, że szkoda wynikła z działania lub zaniechania przewoźnika, których dopuścił się on albo z zamiarem wyrządzenia szkody, albo też postępując lekkomyślnie i ze świadomością, że szkoda prawdopodobnie nastąpi.

Art. 168

§ 1Przewoźnik wolny jest od odpowiedzialności za wszelką szkodę w ładunku lub z ładunkiem

związaną, jeżeli jego rodzaj lub wartość zostały przez załadowcę świadomie nieprawdziwie zadeklarowane.

§ 2Przy przewozie na podstawie konosamentu przepis § 1 stosuje się tylko wówczas, gdy

taka deklaracja załadowcy została wpisana do konosamentu.

Art. 169

§ 1Przy przewozie na podstawie konosamentu nieważne jest postanowienie umowne, które

wyłącza lub ogranicza odpowiedzialność przewoźnika wynikającą z art. 110, 165 i 167.

§ 2

Jeżeli konosament wystawiono na ładunek przewożony na podstawie umowy czarterowej, przepis § 1 ma zastosowanie od chwili przeniesienia konosamentu na osobę trzecią.

§ 3Umowa stron może określić odpowiedzialność przewoźnika odmiennie, niż to wynika z

§ 11)

za czas od przyjęcia towaru do przewozu aż do rozpoczęcia ładowania go na statek i od zakończenia wyładowania aż do wydania ładunku;

2)za przyjęte do przewozu zwierzęta żywe;
3)za ładunek przewożony zgodnie z umową na pokładzie statku.

Art. 170

§ 1Podwładny przewoźnika oraz osoba niebędąca samodzielnym kontrahentem, z której pomocą

przewoźnik wykonuje zobowiązanie, jak również osoba, której powierza wykonanie zobowiązania, mogą powoływać się na przysługujące przewoźnikowi zwolnienia i ograniczenia odpowiedzialności.

§ 2Zwolnienia i ograniczenia, o których mowa w § 1, nie przysługują, jeżeli zostanie

udowodnione, że szkoda wynikła z działania lub zaniechania tych osób, których dopuściły się one albo z zamiarem wyrządzenia szkody, albo też postępując lekkomyślnie i ze świadomością, że szkoda prawdopodobnie nastąpi.

§ 3Łączna wysokość odszkodowania obciążającego przewoźnika i osoby wymienione w § 1 nie

może przekroczyć kwoty przewidzianej w art. 167 § 1.

Art. 171Zwolnienia i ograniczenia odpowiedzialności przewidziane w art. 165-170 stosuje się

bez względu na to, czy roszczenie wynika z odpowiedzialności umownej, czy też pozaumownej.

Dział II

Przewóz pasażerów

Art. 172

§ 1Przez umowę przewozu pasażera przewoźnik podejmuje się za opłatą przewieźć drogą morską

pasażera i jego bagaż.

§ 2Przewoźnik, który podjął się przewozu pasażera (przewoźnik umowny), może powierzyć

wykonanie umowy w całości lub części innemu przewoźnikowi (przewoźnikowi faktycznemu).

§ 3Opłata obejmuje również przewóz podręcznych rzeczy pasażera przewożonych zazwyczaj

w pomieszczeniu pasażerskim.

Art. 173

§ 1Wydany bilet pasażerski stanowi dowód zawarcia umowy przewozu i uiszczenia opłaty

za przewóz.

§ 2

Bilet pasażerski może być imienny lub na okaziciela.

§ 3Pasażer nie może bez zgody przewoźnika przenieść na osobę trzecią imiennego biletu

pasażerskiego.

Art. 174

§ 1

Warunki przewozu określa umowa.

§ 2Pasażer obowiązany jest przestrzegać porządku obowiązującego na statku oraz wykonywać

wszelkie zarządzenia porządkowe.

Art. 175

§ 1Pasażer może żądać zwrotu opłaty za przewóz, jeżeli zawiadomił przewoźnika przynajmniej

na siedem dni przed zapowiedzianym terminem rozpoczęcia podróży, że odstępuje od umowy.

Przewoźnik może zatrzymać część opłaty nieprzekraczającą 1/4, jeżeli przed rozpoczęciem podróży nie zdołał sprzedać biletu innemu pasażerowi.

§ 2Późniejsze odstąpienie pasażera od umowy albo jego nieprzybycie na statek w oznaczonym

czasie przed rozpoczęciem podróży, a w czasie podróży - na oznaczony czas przed zakończeniem postoju, nie stanowi podstawy roszczenia o zwrot uiszczonej opłaty za przewóz.

Art. 176

§ 1Przewoźnik obowiązany jest na żądanie zwrócić w całości opłatę za przewóz w przypadku

śmierci pasażera przed rozpoczęciem podróży, jeżeli przewoźnik został o śmierci pasażera powiadomiony nie później niż na 3 dni przed rozpoczęciem podróży.

§ 2Jeżeli śmierć pasażera nastąpiła w czasie podróży albo jeżeli choroba uniemożliwiła

mu kontynuowanie podróży, zwrotowi podlega tylko część opłaty za przewóz przypadająca na koszty utrzymania, z którego nie korzystał.

Art. 177

§ 1Pasażer może odstąpić od umowy i żądać zwrotu opłaty za przewóz w całości, jeżeli

statek pasażerski nie wyruszył w drogę najpóźniej w ciągu 3 dni, a inny statek w ciągu 7 dni, licząc od zapowiedzianego terminu rozpoczęcia podróży.

§ 2Jeżeli statek nie może w stosownym terminie kontynuować rozpoczętej podróży lub osiągnąć

miejsca przeznaczenia z powodu przeszkód lokalnych, przewoźnik obowiązany jest na żądanie pasażera i według jego wyboru zwrócić mu część opłaty za przewóz w stosunku do nieodbytej części podróży albo na swój koszt przewieźć pasażera do portu przeznaczenia pierwszym stosownym statkiem lub innym środkiem transportu.

Art. 178

§ 1Jeżeli przewóz ma nastąpić statkiem innym niż pasażerski, przewoźnik może przed rozpoczęciem

podróży odstąpić od umowy przewozu, gdy podróż bez jego winy nie dochodzi do skutku; pasażerowi należy się zwrot całej opłaty za przewóz.

§ 2Z przyczyny przewidzianej w § 1 przewoźnik może w czasie podróży odstąpić od umowy

przewozu takim statkiem; art. 177 § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 179

§ 1

Każda ze stron może odstąpić od umowy z powodu wybuchu wojny grożącej niebezpieczeństwem, blokady portu wyjścia lub przeznaczenia, zatrzymania statku na zarządzenie władzy albo innych tego rodzaju przeszkód w rozpoczęciu lub kontynuowaniu podróży.

§ 2

Bez względu na to, która ze stron odstąpiła od umowy z przyczyn wymienionych w § 1, należy się pasażerowi zwrot opłaty za przewóz w całości, jeżeli odstąpiono od umowy przed rozpoczęciem podróży, a jeżeli odstąpiono w czasie podróży - w części obliczonej w stosunku do nieodbytej przez pasażera części podróży.

Art. 180

§ 1Umowa przewozu ulega rozwiązaniu, jeżeli z przyczyn, za które żadna ze stron nie ponosi

odpowiedzialności, statek zaginął, zatonął, został zabrany jako łup albo uległ wypadkowi, wskutek którego stał się niezdatny do naprawy lub jej niewart.

§ 2

Do zwrotu opłaty za przewóz stosuje się odpowiednio art. 177 § 2.

Art. 181

§ 1Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za szkody na osobie pasażera oraz za szkody w jego

bagażu zgodnie z postanowieniami Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu, sporządzonej w Atenach dnia 13 grudnia 1974 r. (Dz. U. z 1987 r. Nr 18, poz. 108), zwanej dalej „Konwencją ateńską”, zmienionej Protokołem sporządzonym w Londynie dnia 19 listopada 1976 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 99, poz. 479).

§ 2Postanowienia Konwencji ateńskiej stosuje się do wszystkich umów przewozu pasażerów

i ich bagażu, podlegających przepisom Kodeksu morskiego.

§ 3Postanowienia Konwencji ateńskiej stosuje się odpowiednio do przewozu osób, które

za zgodą przewoźnika odbywają podróż bez opłaty za przewóz albo na podstawie umowy innej niż umowa przewozu pasażera.

Art. 182

§ 1

Przewoźnik, który podejmuje się przewozu pasażera statkiem o polskiej przynależności, obowiązany jest posiadać ubezpieczenie od odpowiedzialności za szkody na osobie lub w mieniu pasażera do wysokości sum określonych przy zastosowaniu granic odpowiedzialności przewoźnika przewidzianych w art. 7 i 8 Konwencji ateńskiej.

§ 2Obowiązek, o którym mowa w § 1, dotyczy również przewoźnika, który podejmuje się przewozu

statkiem o obcej przynależności, jeżeli przewóz wykonywany jest na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej lub między portami polskimi.

§ 3Dowodem spełnienia przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w § 1 i 2, jest polisa

lub certyfikat ubezpieczeniowy stwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Dokument taki powinien znajdować się na statku i być okazywany na żądanie organów inspekcji morskiej.

§ 4

Przewóz osób bez posiadania przez przewoźnika ubezpieczenia, o którym mowa w § 1, jest zabroniony.

Art. 183

§ 1Przewoźnikowi służy na bagażu, dopóki nie wydał go pasażerowi, ustawowe prawo zastawu

na zabezpieczenie roszczeń z umowy przewozu.

§ 2Przewoźnik może zatrzymać bagaż do czasu zaspokojenia lub odpowiedniego zabezpieczenia

swych roszczeń.

Art. 184Do bagażu niepodjętego przez pasażera lub przez uprawnionego odbiorcę stosuje się

odpowiednio przepisy art. 150-152.

Art. 185

§ 1W razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia pasażer obowiązany jest, o ile to

możliwe, bezzwłocznie zawiadomić przewoźnika o wypadku, który je spowodował. Pasażer obowiązany jest ponadto zgłosić swe roszczenie wobec przewoźnika na piśmie najpóźniej w ciągu 15 dni od zejścia ze statku.

§ 2Domniemywa się, że pasażer, który nie dopełnił obowiązków przewidzianych w § 1, ukończył

podróż zdrów i cały.

Art. 186Roszczenia z tytułów innych niż określone w Konwencji ateńskiej przedawniają się z

upływem 2 lat od dnia wymagalności.

Art. 187

§ 1Osoba, która odbywa podróż bez zgody kapitana statku, jest obowiązana uiścić podwójną

opłatę za odbytą podróż.

§ 2Kapitan może przy pierwszej nadarzającej się sposobności wysadzić tę osobę na ląd

lub ją przekazać na statek płynący do portu, w którym ta osoba dostała się na statek; kapitan udzieli zarazem właściwej władzy wszelkich znanych mu informacji o obywatelstwie tej osoby, porcie, w którym ukryła się na statku, oraz o okolicznościach odkrycia jej na statku.

§ 3Czynności przedsięwzięte stosownie do § 2 nie zwalniają osoby odbywającej podróż bez

zgody kapitana statku od obowiązku uiszczenia podwójnej opłaty za odbytą podróż.

Dział III

Czarter na czas

Art. 188

§ 1Przez umowę czarteru na czas armator zobowiązuje się za wynagrodzeniem oddać czarterującemu

do dysponowania statek obsadzony załogą na oznaczony czas albo na okres jednej lub kilku następujących po sobie podróży w celu określonym umową.

§ 2

Każda strona może żądać potwierdzenia umowy czarteru na czas na piśmie.

Art. 189

§ 1W granicach uprawnień określonych umową czarterujący może zawrzeć umowę czarteru na

czas z osobą trzecią (podczarter); nie zwalnia to jednak czarterującego od obowiązku wykonania umowy zawartej przez niego z armatorem.

§ 2W przypadku przewidzianym w § 1 przepisy niniejszego działu określające prawa i obowiązki

armatora stosuje się odpowiednio do osoby oddającej statek w podczarter.

Art. 190

§ 1

Zmiana właściciela statku nie ma wpływu na umowę czarteru na czas.

§ 2W razie zmiany armatora w okresie trwania czarteru na czas nowy armator wstępuje z

mocy prawa w stosunek czarteru na czas w miejsce poprzednika; poprzednik odpowiada jednak solidarnie z następcą za zobowiązania wynikające z umowy czarteru na czas.

Art. 191

§ 1Armator, który zawarł umowę czarteru na czas, obowiązany jest na umówiony termin oddać

czarterującemu do dysponowania statek w stanie zdatnym do żeglugi, należycie wyposażony, obsadzony odpowiednią załogą oraz przystosowany do celów przewidzianych umową.

§ 2Armator obowiązany jest utrzymywać statek przez cały czas trwania czarteru w stanie

określonym w § 1, opłacać załogę oraz zapewnić należne jej świadczenia.

Art. 192

§ 1Czarterujący jest wolny od obowiązku płacenia armatorowi opłaty czarterowej za okres

niezdatności statku do eksploatacji wskutek braków lub uszkodzeń statku bądź wskutek niedostatecznej załogi lub braków w jej zaopatrzeniu; w okresie tym czarterujący jest wolny także od obowiązku ponoszenia kosztów eksploatacji statku.

§ 2

Jeżeli niezdatność statku do eksploatacji wynikła z przyczyn leżących po stronie czarterującego, armatorowi należy się umówiona opłata czarterowa niezależnie od wynagrodzenia szkody wynikłej z winy czarterującego.

Art. 193

§ 1Czarterujący może dysponować całą przestrzenią statku przeznaczoną do przewozu ładunku

i pasażerów.

§ 2Bez zgody czarterującego nie wolno armatorowi w żadnej części statku, choćby niezajętej

przez czarterującego, przewozić na swój rachunek ładunku lub pasażerów.

Art. 194

§ 1W okresie trwania umowy czarteru na czas kapitan i inni członkowie załogi pozostają

podwładnymi armatora i mają obowiązek stosowania się do jego wskazówek.

§ 2W zakresie eksploatacji statku kapitan jest z mocy prawa przedstawicielem czarterującego

i powinien stosować się do jego poleceń.

§ 3Za zobowiązania zaciągnięte przez kapitana w zakresie wskazanym w § 2 armator odpowiada

solidarnie z czarterującym, chyba że kapitan oświadczył przy zaciąganiu zobowiązania, że działa w imieniu czarterującego.

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.