Ustawa z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Czego dotyczy ten akt?
Ustawa ta zmienia Kodeks postępowania karnego oraz inne ustawy, aby częściowo wdrożyć dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego oraz prawa do informacji w postępowaniu karnym. Wprowadza ona zmiany w zasadach prowadzenia postępowań karnych, w tym w zakresie mediacji i uprawnień stron.
Kogo dotyczy: Oskarżonych i pokrzywdzonych w postępowaniach karnych; Prokuratorów, sędziów, referendarzy sądowych, ławników, Policję i inne organy ścigania.
Terminy:
- Pokrzywdzony może złożyć akt oskarżenia lub podtrzymać oskarżenie jako prywatne w terminie 14 dni od powiadomienia o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo karne
- Artykuły
- 179
- Orzeczenia sądów
- 1
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Zasady odpowiedzialności karnej i rozstrzygania wątpliwości na korzyść oskarżonego.
- Możliwość i warunki cofnięcia aktu oskarżenia przez prokuratora.
- Wprowadzenie i zasady postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym a oskarżonym.
- Skład sądów w sprawach karnych oraz uprawnienia referendarzy sądowych.
Kogo dotyczy ten akt?
- Oskarżonych i pokrzywdzonych w postępowaniach karnych.
- Prokuratorów, sędziów, referendarzy sądowych, ławników, Policję i inne organy ścigania.
Jakie są kluczowe punkty?
- Wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym, rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.
- Oskarżyciel publiczny może cofnąć akt oskarżenia do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej; później tylko za zgodą oskarżonego.
- Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego udział jest dobrowolny.
- Pokrzywdzony może złożyć akt oskarżenia lub podtrzymać oskarżenie jako prywatne w terminie 14 dni od powiadomienia o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia.
Orzecznictwo do tego przepisu
Prawo karne
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Spis treści (179)
- Art. 1 W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
- § 2 Wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym, rozstrzyga
- § 1 Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecen
- Art. 23a
- § 3 Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w spr
- § 4 Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest do
- § 5 Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przepr
- § 6 Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu
- § 7
- § 8 Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy
- Art. 30
- Art. 44 Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do referendarzy
- Art. 49a Jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego, pokrzywdzony, a także prokur
- Art. 61
- Art. 68 W razie zawieszenia postępowania sąd na żądanie powoda cywilnego przek
- § 3a Oskarżonego lub osobę podejrzaną wzywa się do poddania się obowiązkom
- Art. 79
- Art. 80 Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeże
- Art. 80a
- Art. 81
- Art. 81a
- Art. 81b Odpowiedzialnym za zwrot Skarbowi Państwa korzyści majątkowej uzyskane
- Art. 81c Do przesłuchania podmiotu, o którym mowa w art. 81b, stosuje się odpow
- Art. 82 Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o
- Art. 87a
- Art. 93a
- Art. 95
- Art. 95a
- Art. 97 Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczności faktycznych przed wy
- Art. 100
- Art. 124 Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane
- Art. 127a
- § 1a Podmiotom wskazanym w § 1 w toku postępowania sądowego udostępnia się
- § 5a W razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastos
- Art. 159
- Art. 162 Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa strony do złożenia w oznaczon
- Art. 164 W celu odtworzenia akt sąd przeprowadza postępowanie, w tym również do
- Art. 167
- Art. 168a Niedopuszczalne jest przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego
- Art. 178a Nie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których
- Art. 235 Sąd lub referendarz sądowy dokonuje czynności przewidzianych w tym roz
- Art. 236 Na postanowienie sądu lub prokuratora dotyczące przeszukania, zatrzyma
- Art. 245
- Art. 247
- Art. 249a Podstawę orzeczenia o zastosowaniu lub przedłużeniu tymczasowego aresz
- § 2a We wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania wymienia się dowod
- Art. 258
- Art. 260
- § 4b Przedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, o którym mowa w § 4
- Art. 291
- Art. 293
- Art. 300
- Art. 311
- Art. 321
- Art. 325d Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z właściwymi ministrami określ
- § 1b
- Art. 332
- Art. 334
- Art. 335
- Art. 338a Oskarżony może przed doręczeniem mu zawiadomienia o terminie rozprawy
- § 4a Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, czynności, o który
- § 3b Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim wskazanej
- Art. 343a
- Art. 349
- Art. 350
- Art. 352 Przewodniczący składu orzekającego po rozważeniu wniosków stron dopusz
- Art. 370
- Art. 376
- Art. 377
- Art. 385
- Art. 387
- Art. 389
- § 1c W przypadku określonym w art. 167 § 1 zdanie drugie i trzecie lub art.
- § 1d
- Art. 393a W warunkach określonych w art. 389 § 1, art. 391 § 1-1c i 2, art. 392
- Art. 418a W wypadku wyrokowania na posiedzeniu odbywającym się z wyłączeniem jaw
- Art. 422
- Art. 427
- Art. 443 W razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wolno w dalszym po
- Art. 444
- Art. 447
- Art. 449a W wypadkach określonych w art. 423 § 1a i art. 424 § 3 przed wydaniem
- Art. 451 Sąd odwoławczy, na wniosek oskarżonego pozbawionego wolności złożony w
- Art. 460
- Art. 485
- Art. 517a
- Art. 519 Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz
- Art. 545
- Art. 552a
- Art. 552b Prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia przysługuje również osobie i
- Art. 553
- Art. 553a Ustalając wysokość odszkodowania, sąd uwzględnia zaliczenie oskarżonem
- Art. 554
- Art. 555 Roszczenia przewidziane w niniejszym rozdziale przedawniają się po upł
- Art. 558 W sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie i
- Art. 605a Zatrzymanie osoby ściganej może nastąpić także na podstawie informacji
- Art. 607b
- Art. 622 W postępowaniu z oskarżenia prywatnego w razie pojednania się stron pr
- Art. 623 Sąd lub referendarz sądowy zwalnia osobę w całości lub w części od wył
- Art. 637a Do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o
- Art. 646 W sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych nie stosuje się
- Art. 2 W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń
- § 9
- Art. 3 W ustawie z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych
- Art. 4 W ustawie z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
- Art. 94 Obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy, którym może być wyłącznie
- Art. 5 W ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych
- Art. 6 W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze
- Art. 75 Obwiniony może ustanowić obrońcę tylko spośród prokuratorów, adwokatów
- Art. 7 W ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i i
- Art. 8 W ustawie z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie
- Art. 56
- Art. 9 W ustawie z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich
- Art. 10 W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach
- Art. 11 W ustawie z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
- Art. 12 W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny
- Art. 59a
- Art. 66
- Art. 13 W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
- Art. 101 Skazanego po osadzeniu w zakładzie karnym należy bezzwłocznie poinform
- Art. 210 Przyjmując tymczasowo aresztowanego do aresztu śledczego należy go bez
- Art. 14 W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowyc
- Art. 15 W ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy
- Art. 114b W razie uzasadnionej potrzeby akta sprawy można udostępnić, wydać z ni
- Art. 122
- Art. 129a
- Art. 151a
- Art. 151b
- Art. 151c
- Art. 153a
- Art. 154a
- Art. 155
- Art. 163a W razie skazania z zastosowaniem art. 36 § 3, po ogłoszeniu lub przy d
- Art. 165 Do udziału finansowego organu postępowania przygotowawczego jako oskar
- Art. 16 W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej
- Art. 17 W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
- Art. 113
- Art. 18 W ustawie z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach
- Art. 18a Udział w rozprawie oskarżyciela publicznego, który złożył wniosek o uk
- Art. 23 Obrońcę z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściweg
- Art. 53
- § 6a Osoba przesłuchana w trybie określonym w § 6 ma obowiązek informowania
- Art. 106a Sąd odwoławczy może, uznając potrzebę uzupełnienia przewodu sądowego,
- Art. 116 Przy rozpoznawaniu roszczeń o odszkodowanie oraz zadośćuczynienie stos
- Art. 119
- Art. 19 W ustawie z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
- Art. 20 W ustawie z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów
- Art. 26a
- Art. 28 Wniosek złożony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpis
- Art. 21 W ustawie z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego
- Art. 22 W ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Pańs
- Art. 24 W ustawie z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego o
- Art. 25 W ustawie z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich
- Art. 26 W ustawie z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnyc
- Art. 27 Przepisy ustaw wymienionych w art. 1-26 niniejszej ustawy, w brzmieniu
- Art. 29
- Art. 31 Niezwłocznie po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy właściwy organ
- Art. 32 Dochodzenie, śledztwo albo postępowanie sądowe wszczęte lub prowadzone
- Art. 33 W postępowaniu w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania wszczęt
- Art. 34 W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, d
- Art. 35
- Art. 36 W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wn
- Art. 37 Przepisy art. 36 pkt 1 i 2 stosuje się także w przypadku, gdy przed dn
- Art. 38
- Art. 39 Do prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, wyda
- Art. 40
- Art. 41 Jeżeli fałszywe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa lub fałszywe
- Art. 42 Jeżeli postępowanie przed sądem w sprawie o wykroczenie rozpoczęło się
- Art. 43 Jeżeli zachowanie określone w art. 49 § 1 ustawy, o której mowa w art.
- Art. 45 Jeżeli postępowanie przyspieszone w sprawie o wykroczenie rozpoczęło s
- Art. 46 Do wyroków doręczonych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosu
- Art. 47 Jeżeli postępowanie przed sądem odwoławczym w sprawie o wykroczenie ro
- Art. 48 Przepis art. 40 stosuje się odpowiednio do roszczeń związanych z zasto
- Art. 49 Jeżeli postępowanie przed sądem w sprawie o wykroczenie lub o przestęp
- Art. 50
- Art. 51
- Art. 52
- Art. 54 Do dnia wejścia w życie ustawy w sprawach, w których finansowy organ p
- Art. 55 Rada Ministrów przedkłada Sejmowi i Senatowi informację z wykonania us
Ustawaz dnia 27 września 2013 r.o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji częściowego wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/64/UE z dnia 20 października 2010 r. w sprawie prawa do tłumaczenia ustnego i tłumaczenia pisemnego w postępowaniu karnym (Dz. Urz.
UE L 280 z 26.10.2012, str. 1) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/13/UE z dnia 22 maja 2012 r. w sprawie prawa do informacji w postępowaniu karnym (Dz. Urz.
UE L 142 z 01.06.2012, str. 1).
Treść ustawy
Art. 1W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.3)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1999 r. Nr 83, poz. 931, z 2000 r. Nr 50, poz. 580, Nr 62, poz. 717, Nr 73, poz. 852 i Nr 93, poz. 1027, z 2001 r.
Nr 98, poz. 1071 i Nr 106, poz. 1149, z 2002 r. Nr 74, poz. 676, z 2003 r. Nr 17, poz. 155, Nr 111, poz. 1061 i Nr 130, poz. 1188, z 2004 r. Nr 51, poz. 514, Nr 69, poz. 626, Nr 93, poz. 889, Nr 240, poz. 2405 i Nr 264, poz. 2641, z 2005 r. Nr 10, poz. 70, Nr 48, poz. 461, Nr 77, poz. 680, Nr 96, poz. 821, Nr 141, poz. 1181, Nr 143, poz. 1203, Nr 163, poz. 1363, Nr 169, poz. 1416 i Nr 178, poz. 1479, z 2006 r.
Nr 15, poz. 118, Nr 66, poz. 467, Nr 95, poz. 659, Nr 104, poz. 708 i 711, Nr 141, poz. 1009 i 1013, Nr 167, poz. 1192 i Nr 226, poz. 1647 i 1648, z 2007 r. Nr 20, poz.
116, Nr 64, poz. 432, Nr 80, poz. 539, Nr 89, poz. 589, Nr 99, poz. 664, Nr 112, poz.
766, Nr 123, poz. 849 i Nr 128, poz. 903, z 2008 r. Nr 27, poz. 162, Nr 100, poz.
648, Nr 107, poz. 686, Nr 123, poz. 802, Nr 182, poz. 1133, Nr 208, poz. 1308, Nr 214, poz. 1344, Nr 225, poz. 1485, Nr 234, poz. 1571 i Nr 237, poz. 1651, z 2009 r.
Nr 8, poz. 39, Nr 20, poz. 104, Nr 28, poz. 171, Nr 68, poz. 585, Nr 85, poz. 716, Nr 127, poz. 1051, Nr 144, poz. 1178, Nr 168, poz. 1323, Nr 178, poz. 1375, Nr 190, poz. 1474 i Nr 206, poz. 1589, z 2010 r. Nr 7, poz. 46, Nr 98, poz. 626, Nr 106, poz.
669, Nr 122, poz. 826, Nr 125, poz. 842, Nr 182, poz. 1228 i Nr 197, poz. 1307, z 2011 r. Nr 48, poz. 245 i 246, Nr 53, poz. 273, Nr 112, poz. 654, Nr 117, poz. 678, Nr 142, poz. 829, Nr 191, poz. 1135, Nr 217, poz. 1280, Nr 240, poz. 1430, 1431 i 1438 i Nr 279, poz. 1645, z 2012 r. poz. 886, 1091, 1101, 1327, 1426, 1447 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 480, 765 i 849.) wprowadza się następujące zmiany:
§ 2Wątpliwości, których nie usunięto w postępowaniu dowodowym, rozstrzyga się na korzyść
oskarżonego. ” ;
§ 2Oskarżyciel publiczny może cofnąć akt oskarżenia do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego
na pierwszej rozprawie głównej. W toku przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji cofnięcie aktu oskarżenia dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżonego. Ponowne wniesienie aktu oskarżenia przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn jest niedopuszczalne. ” ;
§ 1Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza
sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie. ” ;
Art. 23a
§ 1Sąd lub referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator lub inny organ
prowadzący to postępowanie, może z inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym, o czym się ich poucza, informując o celach i zasadach postępowania mediacyjnego, w tym o treści art. 178a.
§ 2Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza
się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.
§ 3Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w sprawie zachodzą
okoliczności określone w art. 40 i art. 41 § 1, czynny zawodowo sędzia, prokurator, asesor prokuratorski, a także aplikant wymienionych zawodów, ławnik, referendarz sądowy, asystent sędziego, asystent prokuratora oraz funkcjonariusz instytucji uprawnionej do ścigania przestępstw. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.
§ 4Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę
na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do mediacji lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania mediacyjnego.
§ 5Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania
mediacyjnego.
§ 6Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania
mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.
§ 7
Postępowanie mediacyjne prowadzi się w sposób bezstronny i poufny.
§ 8Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania
postępowania mediacyjnego, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do jego przeprowadzenia, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania im akt sprawy oraz formę i zakres sprawozdania z wyników postępowania mediacyjnego, mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania. ” ;
§ 3Ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę sąd pierwszej instancji może
postanowić o jej rozpoznaniu w składzie trzech sędziów albo jednego sędziego i dwóch ławników. ” ;
Art. 30
§ 1Na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo ze względu
na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów.
§ 2
Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka jednoosobowo, a w składzie trzech sędziów wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy, chyba że ustawa stanowi inaczej. ” ;
Art. 44Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i
ławników. O wyłączeniu referendarza orzeka sąd w składzie jednego sędziego. ” ;
§ 2Pokrzywdzonym może być także niemająca osobowości prawnej:
§ 4W sprawach o przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji lub jednostki
organizacyjnej, o której mowa w § 2, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji lub jednostki organizacyjnej, prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania. ” ;
Art. 49aJeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego, pokrzywdzony, a także prokurator, może aż
do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego. ” ;
§ 2Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie pozbawia uprawnień oskarżyciela
posiłkowego. Pokrzywdzony, który uprzednio nie korzystał z uprawnień oskarżyciela posiłkowego, może w terminie 14 dni od powiadomienia go o cofnięciu przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia oświadczyć, że przystępuje do postępowania jako oskarżyciel posiłkowy. ” ;
§ 1W razie powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub
o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora.
Przepis art. 488 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 2Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany
przez pełnomocnika, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i art. 333 § 1. ” ;
§ 3Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 1, a także na postanowienie sądu wydane
na podstawie § 2, jeżeli dotyczy oskarżyciela posiłkowego określonego w art. 54 § 1 lub art. 55 § 3, zażalenie nie przysługuje. ” ;
§ 2O odstąpieniu oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia w sprawie, w której oskarżyciel
publiczny nie bierze udziału, sąd zawiadamia prokuratora. Nieprzystąpienie przez niego do oskarżenia w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia powoduje umorzenie postępowania.
Postanowienie o umorzeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy. ” ;
§ 4Pokrzywdzony, który nie wniósł oskarżenia, może w terminie zawitym 14 dni od daty
powiadomienia go o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia złożyć akt oskarżenia lub oświadczenie, że podtrzymuje oskarżenie jako prywatne, a jeżeli takiego oświadczenia nie złoży, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie. ” ;
Art. 61
§ 1W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe
mogą wstąpić w prawa zmarłego. Postanowienie o zawieszeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.
§ 2Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba
uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie. ” ;
Art. 68W razie zawieszenia postępowania sąd na żądanie powoda cywilnego przekazuje wytoczone
powództwo sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Postanowienie o przekazaniu powództwa może wydać także referendarz sądowy. ” ;
§ 2Tłumacza należy wezwać do czynności z udziałem oskarżonego, o którym mowa w § 1. Na
wniosek oskarżonego lub jego obrońcy tłumacza należy wezwać również w celu porozumienia się oskarżonego z obrońcą w związku z czynnością, do udziału w której oskarżony jest uprawniony. ” ;
§ 3aOskarżonego lub osobę podejrzaną wzywa się do poddania się obowiązkom wynikającym
z § 2 i 3. W razie odmowy poddania się tym obowiązkom oskarżonego lub osobę podejrzaną można zatrzymać i przymusowo doprowadzić, a także stosować wobec nich siłę fizyczną lub środki techniczne służące obezwładnieniu, w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności. ” ;
§ 1Oskarżony jest obowiązany zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie
miejsca swego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, a jeżeli pozostaje na wolności, jest obowiązany ponadto stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego, o czym należy oskarżonego uprzedzić przy pierwszym przesłuchaniu. ” ;
§ 1Podejrzany, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z
urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. ” ;
Art. 79
§ 1W postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli:
§ 2Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu
na inne okoliczności utrudniające obronę.
§ 3W wypadkach, o których mowa w § 1 i 2, udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie
oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.
§ 4Uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyn oskarżonego nie
został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Prezes sądu albo sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków, chyba że zachodzą inne okoliczności przemawiające za tym, aby oskarżony miał obrońcę wyznaczonego z urzędu.
Art. 80Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono
mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy. ” ;
Art. 80a
§ 1Na wniosek oskarżonego, który nie ma obrońcy z wyboru, prezes sądu, sąd lub referendarz
sądowy wyznacza w postępowaniu sądowym obrońcę z urzędu, chyba że ma zastosowanie art. 79 § 1 lub 2 albo art. 80. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy.
§ 2Przepis § 1 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio do wyznaczenia obrońcy w celu
dokonania określonej czynności procesowej w toku postępowania sądowego.
§ 3Ponowne wyznaczenie obrońcy w trybie, o którym mowa w § 1 i 2, jest dopuszczalne jedynie
w szczególnie uzasadnionych wypadkach. ” ;
Art. 81
§ 1Jeżeli w sytuacji określonej w art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 oskarżony
nie ma obrońcy z wyboru, prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznacza mu obrońcę z urzędu.
§ 2Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes lub referendarz sądowy
sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego. ” ;
Art. 81a
§ 1
Obrońca z urzędu wyznaczany jest z listy obrońców.
§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób zapewnienia oskarżonemu
korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, w tym sposób ustalania listy obrońców udzielających pomocy prawnej z urzędu, sposób wyznaczania obrońcy udzielającego pomocy prawnej z urzędu oraz sposób kontaktu z obrońcą w sprawach pilnych, mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego toku postępowania oraz prawidłowej realizacji prawa do obrony. ” ;
Rozdział 8a
Podmiot odpowiedzialny za zwrot Skarbowi Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa
Art. 81bOdpowiedzialnym za zwrot Skarbowi Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa
jest podmiot, wobec którego prokurator, wnosząc akt oskarżenia, wystąpił z wnioskiem o zobowiązanie go przez sąd do takiego zwrotu z uwagi na uzyskanie tej korzyści w warunkach określonych w art. 52 Kodeksu karnego.
Art. 81cDo przesłuchania podmiotu, o którym mowa w art. 81b, stosuje się odpowiednio przepisy
o przesłuchaniu świadków. Jeżeli podmiotem tym nie jest osoba fizyczna, przesłuchuje się osobę wchodzącą w skład organu uprawnionego do działania w jego imieniu. ” ;
Art. 82Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury
lub ustawy o radcach prawnych. ” ;
§ 2Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych
do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak czynności należy dokonać poza siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z urzędu, prezes sądu, przed którym ma być dokonana czynność, lub referendarz sądowy tego sądu, a w postępowaniu przygotowawczym prezes sądu rejonowego miejsca czynności lub referendarz sądowy tego sądu, na uzasadniony wniosek dotychczasowego obrońcy może wyznaczyć do dokonania tej czynności innego obrońcę spośród miejscowych adwokatów lub radców prawnych. ” ;
Art. 87a
§ 1Na wniosek strony innej niż oskarżony, która nie ma pełnomocnika z wyboru, prezes
sądu, sąd lub referendarz sądowy wyznacza w postępowaniu sądowym pełnomocnika z urzędu.
§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyznaczenia pełnomocnika w celu dokonania określonej
czynności procesowej w toku postępowania sądowego.
§ 3O uprawnieniu do złożenia wniosku oraz o tym, że w zależności od wyniku procesu strona
taka może być obciążona kosztami wyznaczenia pełnomocnika z urzędu, należy pouczyć ją przy doręczeniu zawiadomienia o terminie rozprawy albo posiedzenia, o którym mowa w art. 341 § 1, art. 343 § 5 oraz art. 343a.
§ 4Ponowne wyznaczenie pełnomocnika w trybie, o którym mowa w § 1 i 2, dopuszczalne jest
jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. ” ;
Art. 93a
§ 1
W wypadkach określonych w ustawie referendarz sądowy może wydawać postanowienia lub zarządzenia.
§ 2
Polecenia, które zgodnie z ustawą wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy.
§ 3Od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego może być wniesiony
sprzeciw. Sprzeciw przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W razie wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie traci moc.
§ 4Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez
osobę nieuprawnioną. ” ;
Art. 95
§ 1
Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych - na posiedzeniu.
Orzeczenia wydawane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.
§ 2
Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu. ” ;
Art. 95a
§ 1Posiedzenie odbywa się z wyłączeniem jawności, chyba że ustawa stanowi inaczej albo
prezes sądu lub sąd zarządzi inaczej.
§ 2
Jawne są posiedzenia, o których mowa w art. 339 § 3 pkt 1, 2 i 5, art. 340, art. 341, art. 343 § 5, art. 343a, art. 603, art. 607l § 1, art. 607s § 3, art. 611c § 4 i art.
611ti § 1.
§ 3
Do posiedzeń, które odbywają się jawnie, przepisy rozdziału 42 stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 97Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczności faktycznych przed wydaniem orzeczenia
na posiedzeniu, sąd dokonuje tego sam albo w tym celu wyznacza sędziego ze składu orzekającego bądź zwraca się o wykonanie określonych czynności do sądu miejscowo właściwego.
Jeżeli czynność nie wymaga przeprowadzenia dowodu, może ją wykonać także referendarz sądowy. ” ;
Art. 100
§ 1
Orzeczenie lub zarządzenie wydane na rozprawie lub posiedzeniu, o którym mowa w art.
95a § 2, ogłasza się ustnie.
§ 2Orzeczenie lub zarządzenie wydane na innym posiedzeniu ogłasza się ustnie, jeżeli
bierze w nim udział strona.
§ 3Wyrok wydany na rozprawie doręcza się stronom, a w wypadku wyroku warunkowo umarzającego
postępowanie wydanego na posiedzeniu także pokrzywdzonemu, chyba że byli obecni przy jego ogłoszeniu.
§ 4Postanowienie albo zarządzenie, od którego przysługuje środek odwoławczy, doręcza
się podmiotom uprawnionym do wniesienia tego środka, a postanowienie kończące postępowanie jego stronom, chyba że byli obecni przy ogłoszeniu postanowienia albo zarządzenia.
§ 5
O treści innych postanowień i zarządzeń należy strony powiadomić.
§ 6Jeżeli ustawa nie zwalnia od równoczesnego sporządzenia uzasadnienia, orzeczenie doręcza
się lub ogłasza wraz z uzasadnieniem. W wypadku określonym w art. 98 § 2 po ogłoszeniu postanowienia podaje się stronie najważniejsze powody rozstrzygnięcia, zaś doręczenie postanowienia następuje wraz z uzasadnieniem.
§ 7
Jeżeli sprawę rozpoznano z wyłączeniem jawności ze względu na ważny interes państwa, zamiast uzasadnienia doręcza się zawiadomienie, że uzasadnienie zostało sporządzone.
§ 8Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu orzeczenia należy pouczyć uczestników postępowania
o przysługującym im prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia lub o tym, że orzeczenie nie podlega zaskarżeniu. ” ;
§ 1Sąd lub referendarz sądowy nadaje na żądanie osoby uprawnionej klauzulę wykonalności
orzeczeniu podlegającemu wykonaniu w drodze egzekucji. ” , b) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do obowiązku wynikającego z ugody zawartej
przed sądem lub referendarzem sądowym, a także ugody zawartej w postępowaniu mediacyjnym. ” , c) dodaje się § 4 w brzmieniu: „
§ 4Sąd lub referendarz sądowy odmawia nadania klauzuli wykonalności ugodzie zawartej
przed mediatorem, w całości lub w części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. ” ;
§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której
mowa w art. 87 § 2. ” ;
§ 3W postępowaniu przed sądem zarządzenia w sprawach, o których mowa w § 1 i 2, może
wydać także referendarz sądowy. ” ;
Art. 124Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu
zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku. ” ;
Art. 127a
§ 1Jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez obrońcę
lub pełnomocnika, termin do jej dokonania ulega zawieszeniu dla strony postępowania na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie.
§ 2W wypadku wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu termin do dokonania czynności
przez wyznaczonego przedstawiciela procesowego rozpoczyna bieg od daty doręczenia mu postanowienia lub zarządzenia o tym wyznaczeniu. ” ;
§ 2W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu
domownikowi. W razie nieobecności domownika pismo doręcza się administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Przepis art.
133 § 2 stosuje się odpowiednio. ” , b) dodaje się § 4 w brzmieniu: „
§ 4Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia
o terminie pierwszej rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art.
341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a, art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku wydanego na posiedzeniu, o którym mowa w art. 341, art. 343 i art. 343a, oraz wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1. ” ;
§ 2O pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do
doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone. ” ;
§ 1Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa
pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. ” ;
§ 1Protokół rozprawy spisuje pracownik sekretariatu lub inna osoba upoważniona przez
prezesa sądu. ” ;
§ 1Stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta
sprawy sądowej i daje możność sporządzenia ich kopii. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom. ” , b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu: „
§ 1aPodmiotom wskazanym w § 1 w toku postępowania sądowego udostępnia się na ich wniosek
akta postępowania przygotowawczego w części, w jakiej nie zostały przekazane sądowi, także w celu utrwalenia ich w postaci elektronicznej. ” , c) § 2-6 otrzymują brzmienie: „
§ 2Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy wydaje się odpłatnie kopie dokumentów z akt
sprawy. Kopie takie wydaje się odpłatnie, na wniosek, również innym stronom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym. Zarządzenie w przedmiocie wniosku może wydać również referendarz sądowy. Od kopii wykonanej samodzielnie nie pobiera się opłaty.
§ 3Prezes sądu lub referendarz sądowy może w razie uzasadnionej potrzeby zarządzić wydanie
odpłatnie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy.
§ 4Jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo ujawnienia informacji niejawnych o klauzuli tajności
„tajne” lub „ściśle tajne”, przeglądanie akt, sporządzanie odpisów i kopii odbywa się z zachowaniem rygorów określonych przez prezesa sądu lub sąd. Uwierzytelnionych odpisów i kopii nie wydaje się, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 5Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony
ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom.
§ 5aW razie złożenia w toku postępowania przygotowawczego wniosku o zastosowanie albo
przedłużenie tymczasowego aresztowania podejrzanemu i jego obrońcy udostępnia się niezwłocznie akta sprawy w części zawierającej treść dowodów wskazanych we wniosku.
§ 6Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty za wydanie
kopii dokumentów oraz uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, mając na uwadze koszt wykonania takich kopii i odpisów. ” ;
§ 1Stronom oraz osobom, których orzeczenie bezpośrednio dotyczy, należy na ich żądanie
nieodpłatnie wydać jeden uwierzytelniony odpis każdego orzeczenia. Odpis wydaje się z uzasadnieniem, jeżeli je sporządzono.
§ 2
W sprawach, w których wyłączono jawność ze względu na ważny interes państwa, osobom, o których mowa w § 1, wydaje się tylko odpis orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, bez uzasadnienia. ” ;
Art. 159
Na odmowę udostępnienia akt w postępowaniu przygotowawczym przysługuje stronom zażalenie; na zarządzenie prokuratora zażalenie przysługuje do sądu. ” ;
Art. 162Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa strony do złożenia w oznaczonym terminie
wniosków co do sposobu odtworzenia akt sprawy oraz przedstawienia dokumentów umożliwiających ich odtworzenie. ” ;
§ 1Prezes sądu lub referendarz sądowy wzywa osoby posiadające potrzebne dokumenty do
ich przedstawienia sądowi, a w razie potrzeby prezes sądu zarządza ich przymusowe odebranie. Przepisy art. 217-236 stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 164W celu odtworzenia akt sąd przeprowadza postępowanie, w tym również dowody, jakie
uzna za konieczne. W szczególności sąd bierze pod uwagę wpisy do rejestrów karnych, repertoriów i innych ksiąg biurowych, utrwalenia dźwięku lub obrazu, notatki protokolantów, sędziów, ławników, prokuratorów, adwokatów lub radców prawnych, którzy uczestniczyli w rozprawie. Sąd może też przesłuchać w charakterze świadków wszystkich uczestników sprawy, której akta zaginęły lub uległy zniszczeniu, a także inne osoby, które mogą mieć wiadomości co do treści akt. Strony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu. ” ;
Art. 167
§ 1W postępowaniu przed sądem, które zostało wszczęte z inicjatywy strony, dowody przeprowadzane
są przez strony po ich dopuszczeniu przez prezesa sądu, przewodniczącego lub sąd.
W razie niestawiennictwa strony, na której wniosek dowód został dopuszczony, a także w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, dowód przeprowadza sąd w granicach tezy dowodowej. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, sąd może dopuścić i przeprowadzić dowód z urzędu.
§ 2W innym postępowaniu przed sądem niż wymienione w § 1 oraz w postępowaniu przygotowawczym
dowody przeprowadzane są przez organ procesowy prowadzący postępowanie. Nie wyłącza to prawa do zgłoszenia wniosku dowodowego przez stronę. ” ;
Art. 168aNiedopuszczalne jest przeprowadzenie i wykorzystanie dowodu uzyskanego do celów postępowania
karnego za pomocą czynu zabronionego, o którym mowa w art. 1 § 1 Kodeksu karnego. ” ;
§ 2
Prawo zadawania pytań mają, oprócz podmiotu przesłuchującego, strony, obrońcy, pełnomocnicy, biegli oraz w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, członkowie składu orzekającego. Pytania zadaje się osobie przesłuchiwanej bezpośrednio, chyba że sąd lub prokurator zarządzi inaczej. ” ;
Art. 178aNie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których dowiedział
się od oskarżonego lub pokrzywdzonego prowadząc postępowanie mediacyjne, z wyłączeniem informacji o przestępstwach, o których mowa w art. 240 § 1 Kodeksu karnego. ” ;
§ 1Osoby obowiązane do zachowania w tajemnicy informacji niejawnych o klauzuli tajności
„zastrzeżone” lub „poufne” lub tajemnicy związanej z wykonywaniem zawodu lub funkcji mogą odmówić zeznań co do okoliczności, na które rozciąga się ten obowiązek, chyba że sąd lub prokurator dla dobra wymiaru sprawiedliwości zwolni te osoby od obowiązku zachowania tajemnicy, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Na postanowienie w tym przedmiocie przysługuje zażalenie. ” ;
§ 5Opinia biegłych powinna zawierać stwierdzenia dotyczące zarówno poczytalności oskarżonego
w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i jego aktualnego stanu zdrowia psychicznego, a zwłaszcza wskazanie, czy stan ten pozwala oskarżonemu na udział w postępowaniu i na prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, a w razie potrzeby także stwierdzenia co do okoliczności wymienionych w art. 93 Kodeksu karnego. ” ;
§ 2O potrzebie obserwacji w zakładzie leczniczym orzeka sąd, określając miejsce i czas
trwania obserwacji. W postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka na wniosek prokuratora.
Przepisy art. 156 § 5a oraz art. 249 § 3 i 5 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 2Należy również wezwać tłumacza, jeżeli zachodzi potrzeba przełożenia na język polski
pisma sporządzonego w języku obcym lub odwrotnie albo zapoznania strony z treścią przeprowadzanego dowodu. ” ;
§ 4
Otwarcia zwłok dokonuje biegły lekarz, w miarę możności z zakresu medycyny sądowej, w obecności prokuratora albo sądu. W postępowaniu przed sądem art. 396 § 1 i 4 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1Jeżeli powstaje wątpliwość, komu należy wydać zatrzymaną rzecz, sąd, referendarz sądowy
lub prokurator składa ją do depozytu sądowego albo oddaje osobie godnej zaufania aż do wyjaśnienia uprawnienia do odbioru. Przepisy o likwidacji depozytów i nieodebranych rzeczy stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1Przedmioty ulegające szybkiemu zniszczeniu lub takie, których przechowywanie byłoby
połączone z niewspółmiernymi kosztami lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie wartości rzeczy, można sprzedać według trybu określonego dla właściwych organów postępowania wykonawczego. Postanowienie w przedmiocie sprzedaży w postępowaniu przygotowawczym może wydać prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd lub referendarz sądowy. ” ;
§ 1Przedmioty i substancje stwarzające niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia, a w szczególności
broń, amunicję, materiały wybuchowe lub łatwopalne, materiały radioaktywne, substancje trujące, duszące lub parzące, środki odurzające, substancje psychotropowe lub ich preparaty oraz prekursory kategorii 1, a także wyroby tytoniowe i napoje alkoholowe, przechowuje się w miejscu i w sposób zapewniający ich należyte zabezpieczenie.
§ 2Jeżeli dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania wystarczające jest przechowywanie
próbek w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań przedmiotów lub substancji, o których mowa w § 1, sąd właściwy do rozpoznania sprawy lub referendarz sądowy na wniosek prokuratora, niezwłocznie zarządza zniszczenie w całości lub w części pozostałych ilości przedmiotów lub substancji zbędnych do przeprowadzenia badań.
§ 3
Jeżeli sąd lub referendarz sądowy zarządził zniszczenie w części przedmiotów lub substancji, o których mowa w § 1, wskazuje jednocześnie w postanowieniu miejsce i czas przechowywania ich pozostałej części w ilości niezbędnej do przeprowadzenia badań. ” ;
Art. 235Sąd lub referendarz sądowy dokonuje czynności przewidzianych w tym rozdziale w postępowaniu
sądowym, a prokurator w postępowaniu przygotowawczym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 236Na postanowienie sądu lub prokuratora dotyczące przeszukania, zatrzymania rzeczy i
w przedmiocie dowodów rzeczowych oraz na inne czynności przysługuje zażalenie osobom, których prawa zostały naruszone; zażalenie na postanowienie wydane lub czynność dokonaną w postępowaniu przygotowawczym rozpoznaje sąd rejonowy, w okręgu którego prowadzone jest postępowanie. ” ;
§ 2Zatrzymanego należy natychmiast poinformować o przyczynach zatrzymania i o przysługujących
mu prawach, w tym o prawie do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, oraz wysłuchać go. ” , b) dodaje się § 5 w brzmieniu: „
§ 5Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia, o którym
mowa w § 2, zawierającego w szczególności informacje o przysługujących zatrzymanemu uprawnieniach: do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia w przedmiocie zatrzymania, do otrzymania odpisu protokołu zatrzymania, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej, jak również prawach wskazanych w § 2, w art. 245, art. 246 § 1, art. 248 § 1 i 2 oraz art. 612 § 2, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy pełnomocnika. ” ;
Art. 245
§ 1Zatrzymanemu na jego żądanie należy niezwłocznie umożliwić nawiązanie w dostępnej
formie kontaktu z adwokatem lub radcą prawnym, a także bezpośrednią z nimi rozmowę; w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, zatrzymujący może zastrzec, że będzie przy niej obecny.
§ 2Przepisy art. 261 stosuje się odpowiednio, z tym że zawiadomienie następuje na żądanie
zatrzymanego. ” ;
Art. 247
§ 1Prokurator może zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie osoby podejrzanej
albo podejrzanego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że:
74 § 2 lub 3,
§ 2
Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie, o którym mowa w § 1, może także nastąpić, gdy zachodzi potrzeba niezwłocznego zastosowania środka zapobiegawczego.
§ 3W związku z zatrzymaniem można też zarządzić przeszukanie. Przepisy art. 220-222 i
art. 224 stosuje się odpowiednio.
§ 4Niezwłocznie po doprowadzeniu przeprowadza się z udziałem zatrzymanego czynności wskazane
w § 1, a po ich dokonaniu należy zwolnić go, o ile nie zachodzi potrzeba stosowania środka zapobiegawczego.
§ 5Rozstrzygając w przedmiocie środka zapobiegawczego, prokurator niezwłocznie zwalnia
zatrzymanego albo występuje do sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania.
§ 6
Do zatrzymania, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 246.
§ 7Zarządzenia, o których mowa w § 1, wykonuje Policja lub inne organy, o których mowa
w art. 312, w zakresie swych właściwości, jeżeli ustawa uprawnia je do zatrzymywania osoby. Zarządzenia dotyczące zatrzymania i przymusowego doprowadzenia żołnierza w czynnej służbie wojskowej wykonują właściwe organy wojskowe. ” ;
§ 5Prokurator i obrońca mają prawo wziąć udział w posiedzeniu sądu dotyczącym przedłużenia
stosowania tymczasowego aresztowania oraz rozpoznania zażalenia na zastosowanie lub przedłużenie tego środka zapobiegawczego. Na żądanie oskarżonego, który nie ma obrońcy, wyznacza się do tej czynności obrońcę z urzędu. Zarządzenie może wydać także referendarz sądowy. Niestawiennictwo obrońcy lub prokuratora należycie zawiadomionych o terminie nie tamuje rozpoznania sprawy. ” ;
Art. 249aPodstawę orzeczenia o zastosowaniu lub przedłużeniu tymczasowego aresztowania mogą
stanowić jedynie ustalenia poczynione na podstawie dowodów jawnych dla oskarżonego i jego obrońcy. Sąd uwzględnia z urzędu także okoliczności, których prokurator nie ujawnił, po ich ujawnieniu na posiedzeniu, jeżeli są one korzystne dla oskarżonego. ” ;
§ 2aWe wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania wymienia się dowody wskazujące
na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo, okoliczności przemawiające za istnieniem zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania lub możliwości popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa lub określonej podstawy stosowania tego środka zapobiegawczego i konieczności jego stosowania. ” ;
§ 3Uzasadnienie postanowienia o zastosowaniu środka zapobiegawczego powinno zawierać
przedstawienie dowodów świadczących o popełnieniu przez oskarżonego przestępstwa, wykazanie okoliczności wskazujących na istnienie zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania lub możliwości popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa w razie niezastosowania środka zapobiegawczego lub określonej podstawy jego zastosowania i potrzeby zastosowania danego środka. W wypadku tymczasowego aresztowania należy ponadto wyjaśnić, dlaczego nie uznano za wystarczające zastosowanie innego środka zapobiegawczego. ” ;
§ 1Na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego przysługuje zażalenie na zasadach
ogólnych, chyba że ustawa stanowi inaczej. ” , b) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3
Zażalenie na postanowienie w przedmiocie środka zapobiegawczego sąd rozpoznaje niezwłocznie, z tym że zażalenie na postanowienie w przedmiocie tymczasowego aresztowania nie później niż przed upływem 7 dni od przekazania sądowi zażalenia wraz z niezbędnymi aktami. ” ;
§ 2Na postanowienie w przedmiocie wniosku o uchylenie lub zmianę tymczasowego aresztowania
oskarżonemu przysługuje zażalenie tylko wtedy, gdy wniosek został złożony po upływie co najmniej 3 miesięcy od dnia wydania postanowienia w przedmiocie tymczasowego aresztowania. ” ;
§ 2Stosując tymczasowe aresztowanie, sąd może zastrzec, że środek ten ulegnie zmianie
z chwilą złożenia, nie później niż w wyznaczonym terminie, określonego poręczenia majątkowego; na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy, złożony najpóźniej w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, sąd może przedłużyć termin złożenia poręczenia. ” ;
Art. 258
§ 1Tymczasowe aresztowanie i pozostałe środki zapobiegawcze można stosować, jeżeli zachodzi:
§ 2Wobec oskarżonego, któremu zarzucono popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego
karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo którego sąd pierwszej instancji skazał na karę pozbawienia wolności wyższą niż 3 lata, obawy utrudniania prawidłowego toku postępowania, o których mowa w § 1, uzasadniające stosowanie środka zapobiegawczego, mogą wynikać także z surowości grożącej oskarżonemu kary.
§ 3Środek zapobiegawczy można wyjątkowo zastosować także wtedy, gdy zachodzi uzasadniona
obawa, że oskarżony, któremu zarzucono popełnienie zbrodni lub umyślnego występku, popełni przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu powszechnemu, zwłaszcza gdy popełnieniem takiego przestępstwa groził.
§ 4Decydując o zastosowaniu określonego środka zapobiegawczego, uwzględnia się rodzaj
i charakter obaw wskazanych w § 1-3, przyjętych za podstawę stosowania danego środka oraz nasilenie ich zagrożenia dla prawidłowego przebiegu postępowania w określonym jego stadium. ” ;
§ 3Tymczasowe aresztowanie nie może być stosowane, jeżeli przestępstwo jest zagrożone
karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 2 lat. ” ;
Art. 260
§ 1Jeżeli stan zdrowia oskarżonego tego wymaga, tymczasowe aresztowanie może być wykonywane
tylko w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie leczniczym, w tym w zakładzie psychiatrycznym lub zakładzie leczenia odwykowego.
§ 2
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, wykaz zakładów leczniczych, w tym psychiatrycznych i leczenia odwykowego, przeznaczonych do wykonywania tymczasowego aresztowania stosowanego wobec osób, których stan zdrowia wymaga umieszczenia w takim zakładzie, oraz warunki zabezpieczenia tych zakładów uniemożliwiające samowolne wydalenie się z nich tymczasowo aresztowanych oraz umożliwiające izolowanie ich ze względów bezpieczeństwa, przy zapewnieniu dostępu do tymczasowo aresztowanych przez organy prowadzące postępowanie karne, mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego toku postępowania oraz tryb i warunki umieszczenia, pobytu i leczenia tymczasowo aresztowanych w takim zakładzie, mając na uwadze niezbędne wyposażenie medyczne oraz warunki techniczne i organizacyjne tych zakładów. ” ;
§ 2aO zastosowaniu tymczasowego aresztowania sąd zawiadamia organ prowadzący przeciwko
oskarżonemu postępowanie w innej sprawie, o ile powziął informację o tym postępowaniu.
Sąd poucza oskarżonego o treści art. 75 § 1. ” ;
§ 4bPrzedłużenia stosowania tymczasowego aresztowania, o którym mowa w § 4, nie stosuje
się w odniesieniu do terminu określonego w § 2, gdy kara realnie grożąca oskarżonemu za zarzucane mu przestępstwo nie przekroczy 3 lat pozbawienia wolności, a w stosunku do terminu wskazanego w § 3, gdy nie przekroczy ona 5 lat pozbawienia wolności, chyba że konieczność takiego przedłużenia jest spowodowana celowym przewlekaniem postępowania przez oskarżonego. ” , b) dodaje się § 8 w brzmieniu: „
§ 8Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór pouczenia o przysługujących
oskarżonemu w wypadku zastosowania tymczasowego aresztowania uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do informacji o treści stawianych zarzutów, do przeglądania akt w części zawierającej treść dowodów wskazanych we wniosku o tymczasowe aresztowanie, do dostępu do pierwszej pomocy medycznej, jak również uprawnieniach wskazanych w art. 72 § 1, art. 78 § 1, art. 249 § 5, art.
252, art. 254 § 1 i 2, art. 261 § 1, 2 i 2a oraz art. 612 § 1, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy pełnomocnika. ” ;
§ 3W wypadku prawomocnego orzeczenia środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu
sprawcy w zakładzie zamkniętym można zastosować tymczasowe aresztowanie do czasu rozpoczęcia wykonywania środka, jednak nie dłużej niż na okres 3 miesięcy, z możliwością jednorazowego przedłużenia w szczególnie uzasadnionym wypadku na kolejny miesiąc. Tymczasowe aresztowanie wykonuje się w warunkach umożliwiających stosowanie odpowiedniego postępowania leczniczego, terapeutycznego, rehabilitacyjnego oraz resocjalizacyjnego. ” ;
§ 1aOrzekając w przedmiocie przepadku lub ściągnięcia wartości majątkowych stanowiących
przedmiot poręczenia, sąd może orzec częściowy przepadek lub ściągnięcie tych wartości, stosując wówczas wobec oskarżonego ponadto inny jeszcze środek zapobiegawczy, z uwzględnieniem wymogów art. 258 § 4, z wyjątkiem tymczasowego aresztowania. ” ;
§ 3W razie ujęcia i zatrzymania osoby ściganej listem gończym należy niezwłocznie doprowadzić
ją do sądu, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, w celu rozstrzygnięcia przez sąd o utrzymaniu, zmianie lub uchyleniu tego środka, chyba że prokurator po przesłuchaniu zatrzymanego zmienił już środek zapobiegawczy lub uchylił tymczasowe aresztowanie. Przepis art. 344 zdanie drugie stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 2W wypadkach określonych w § 1 można ponadto zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie
świadka. Zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie biegłego, tłumacza i specjalisty stosuje się tylko wyjątkowo. W stosunku do żołnierza stosuje się art. 247 § 7. ” ;
Art. 291
§ 1
W razie zarzucenia oskarżonemu popełnienia przestępstwa, za które można orzec grzywnę, przepadek, nawiązkę lub świadczenie pieniężne albo nałożyć obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, może z urzędu nastąpić zabezpieczenie wykonania orzeczenia na mieniu oskarżonego, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia w zakresie wskazanej kary i środków karnych będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 2W razie zarzucenia oskarżonemu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu lub wyrządzenia
przestępstwem szkody w mieniu, może z urzędu nastąpić na mieniu oskarżonego zabezpieczenie roszczeń o naprawienie szkody, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia uwzględniającego takie roszczenia będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 3Z urzędu może także nastąpić na mieniu oskarżonego zabezpieczenie wykonania orzeczenia
o kosztach sądowych, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie orzeczenia w tym zakresie będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 4Na mieniu strony, o której mowa w rozdziale 8a, może nastąpić z urzędu zabezpieczenie
wykonania orzeczenia zwrotu korzyści majątkowej, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że bez takiego zabezpieczenia wykonanie obowiązku zwrotu tej korzyści będzie niemożliwe albo znacznie utrudnione.
§ 5Zabezpieczenie majątkowe należy niezwłocznie uchylić w całości lub w części, jeżeli
ustaną przyczyny, wskutek których zostało ono zastosowane w określonym rozmiarze, lub powstaną przyczyny uzasadniające jego uchylenie choćby w części. ” ;
§ 1
Zabezpieczenie następuje w sposób wskazany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. ” ;
Art. 293
§ 1Postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym wydaje sąd, a w postępowaniu przygotowawczym
prokurator.
§ 2W postanowieniu określa się kwotowo zakres i sposób zabezpieczenia, uwzględniając
rozmiar możliwej do orzeczenia w okolicznościach danej sprawy grzywny, środków karnych, obowiązków, roszczeń lub kosztów, o których mowa w art. 291 § 1-4. Rozmiar zabezpieczenia powinien odpowiadać jedynie potrzebom tego, co ma zabezpieczać. Wymóg kwotowego określenia zabezpieczenia nie dotyczy zabezpieczenia na zajętym przedmiocie podlegającym przepadkowi, jako pochodzącym bezpośrednio z przestępstwa lub służącym albo przeznaczonym do jego popełnienia.
§ 3
Na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie.
§ 4Jeżeli postanowienie wydał prokurator, a postępowanie przygotowawcze prowadzone jest
w okręgu innego sądu niż sąd miejscowo i rzeczowo właściwy, zażalenie przysługuje do sądu właściwego do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji.
§ 5Klauzulę wykonalności postanowieniu o zabezpieczeniu nadaje referendarz sądowy lub
sąd pierwszej instancji właściwy do rozpoznania sprawy, w której wydano to postanowienie, a gdy wydano je w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym w okręgu innego sądu niż sąd rzeczowo i miejscowo właściwy, sąd, który jest właściwy na zasadach ogólnych, lub referendarz tego sądu. Nadanie klauzuli postanowieniu, o którym mowa w art. 291 § 1, jest nieodpłatne.
§ 6Jeżeli zabezpieczenie nastąpiło na rzeczach, które uprzednio oskarżony wydał organowi
procesowemu lub które zatrzymano w wyniku czynności, o których mowa w rozdziale 25, nie podejmuje się czynności egzekucyjnych dla uzyskania klauzuli wykonalności i wykonania postanowienia o zabezpieczeniu. ” ;
Art. 300
§ 1Przed pierwszym przesłuchaniem należy pouczyć podejrzanego o jego uprawnieniach: do
składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do informacji o treści zarzutów i ich zmianach, do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, do korzystania z pomocy obrońcy, w tym do wystąpienia o obrońcę z urzędu w wypadku określonym w art. 78, do końcowego zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego, jak również o uprawnieniach określonych w art. 23a § 1, art. 72 § 1 i art. 301 oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art.
74, art. 75, art. 133 § 2, art. 138 i art. 139. Pouczenie należy wręczyć podejrzanemu na piśmie; podejrzany otrzymanie pouczenia potwierdza podpisem.
§ 2Przed pierwszym przesłuchaniem poucza się pokrzywdzonego o posiadaniu statusu strony
procesowej w postępowaniu przygotowawczym oraz o wynikających z tego uprawnieniach, w szczególności: do składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia i warunkach uczestniczenia w tych czynnościach, określonych w art. 51, art. 52 i art.
315-318, do korzystania z pomocy pełnomocnika, w tym do złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w okolicznościach wskazanych w art. 78, do końcowego zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego, jak również o uprawnieniach określonych w art. 23a § 1, art. 87a i art. 306 oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art. 138 i art. 139. Pouczenie należy wręczyć pokrzywdzonemu na piśmie; pokrzywdzony otrzymanie pouczenia potwierdza podpisem.
§ 3
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory pisemnych pouczeń, o których mowa w § 1 i 2, mając na względzie konieczność zrozumienia pouczenia także przez osoby niekorzystające z pomocy pełnomocnika. ” ;
§ 3
Zawiadomienie o przestępstwie lub własne dane świadczące o popełnieniu takiego przestępstwa, co do którego obowiązkowe jest prowadzenie śledztwa przez prokuratora, Policja przekazuje wraz z zebranym materiałem niezwłocznie prokuratorowi. ” ;
Art. 311
§ 1
Śledztwo prowadzi prokurator.
§ 2Prokurator może powierzyć Policji przeprowadzenie śledztwa w całości lub w określonym
zakresie albo dokonanie poszczególnych czynności śledztwa; w wypadkach określonych w art. 309 pkt 2 i 3 można powierzyć Policji jedynie dokonanie poszczególnych czynności śledztwa.
§ 3Utrwalanie przesłuchania świadków przez Policję następuje w formie protokołu ograniczonego
do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób biorących udział w czynności. Przepisu art. 148 § 2 zdanie pierwsze nie stosuje się.
§ 4W sytuacji, o której mowa w § 2, Policja może dokonać innych czynności, jeżeli wyłoni
się taka potrzeba.
§ 5W sytuacji, o której mowa w § 4, Policja utrwala wypowiedzi świadka w formie notatki
urzędowej. W wypadkach niecierpiących zwłoki Policja może sporządzić protokół, o którym mowa w § 3.
§ 6
Prokurator może zastrzec do osobistego wykonania jakąkolwiek czynność śledztwa.
§ 7W toku powierzonego śledztwa, Policja występuje z wnioskiem do prokuratora o przesłuchanie
świadka, jeżeli jego zeznania mogą mieć szczególne znaczenie dla procesu. ” ;
§ 3Podejrzany może do czasu zawiadomienia go o terminie zapoznania się z materiałami
śledztwa żądać podania mu ustnie podstaw zarzutów, a także sporządzenia uzasadnienia na piśmie, o czym należy go pouczyć. Uzasadnienie doręcza się podejrzanemu i ustanowionemu obrońcy w terminie 14 dni. ” ;
Art. 321
§ 1
Jeżeli istnieją podstawy do zamknięcia śledztwa, na wniosek podejrzanego, pokrzywdzonego, obrońcy lub pełnomocnika o umożliwienie końcowego zapoznania się z materiałami postępowania, prowadzący postępowanie powiadamia wnioskującego o możliwości przejrzenia akt i wyznacza mu termin do zapoznania się z nimi, zapewniając udostępnienie mu akt sprawy wraz z informacją, jakie materiały z tych akt, stosownie do wymogów określonych w art. 334 § 1, będą przekazane sądowi wraz z aktem oskarżenia, i pouczeniem go o uprawnieniu wskazanym w § 5, co odnotowuje się w protokole końcowego zapoznania się strony, obrońcy lub pełnomocnika z materiałami postępowania.
§ 2Prokurator może ograniczyć liczbę pokrzywdzonych, którym umożliwi końcowe zapoznanie
się z materiałami postępowania, o którym mowa w § 1, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, przy czym nie sporządza się protokołu.
§ 3Termin zapoznania się strony, obrońcy i pełnomocnika z materiałami śledztwa powinien
być tak wyznaczony, aby od dnia doręczenia zawiadomienia o możliwości takiego zapoznania się upłynęło co najmniej 7 dni.
§ 4Nieusprawiedliwione niestawiennictwo podejrzanego, pokrzywdzonego, obrońcy i pełnomocnika
w wyznaczonym terminie mimo prawidłowego doręczenia im zawiadomienia nie tamuje dalszego postępowania.
§ 5W terminie 3 dni od dnia zapoznania się z materiałami postępowania strony, obrońcy
lub pełnomocnicy mogą składać wnioski o uzupełnienie śledztwa, a także o uzupełnienie materiału dowodowego, który ma być przekazany sądowi wraz z aktem oskarżenia, o określone dokumenty zawarte w aktach sprawy.
§ 6Jeżeli nie zachodzi potrzeba uzupełnienia śledztwa, wydaje się postanowienie o jego
zamknięciu. ” ;
§ 1a
Do wniosku, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 331 § 1 i 4, art. 332, art. 333 § 1-3 i art. 334 § 1, a przekazując wniosek do sądu, prokurator informuje o tym ujawnionego pokrzywdzonego. ” ;
§ 1Dochodzenie prowadzi Policja lub organy, o których mowa w art. 312, chyba że ze względu
na wagę lub zawiłość sprawy prokurator postanowi o prowadzeniu w sprawie własnego dochodzenia. ” ;
§ 2Spośród spraw o przestępstwa wymienione w § 1 pkt 1 nie prowadzi się dochodzenia w
sprawach o przestępstwa określone w art. 155, art. 156 § 2, art. 157a § 1, art. 165 § 2, art. 168, art. 174 § 2, art.
175, art. 181-184, art. 186, art. 201, art. 231 § 1 i 3, art. 240 § 1, art. 250a § 1-3, art. 265 § 3 oraz w rozdziale XXXVI, z wyjątkiem art. 297 i art. 300, i rozdziale XXXVII Kodeksu karnego. ” ;
Art. 325dMinister Sprawiedliwości w porozumieniu z właściwymi ministrami określi, w drodze
rozporządzenia, organy uprawnione obok Policji do prowadzenia dochodzeń oraz organy uprawnione do wnoszenia i popierania oskarżenia przed sądem pierwszej instancji w sprawach, w których prowadzono dochodzenie, jak również zakres spraw zleconych tym organom, mając na uwadze określony przez ustawę zakres kompetencji tych organów. ” ;
§ 1b
W razie złożenia wniosku, o którym mowa w art. 59a Kodeksu karnego, postanowienie o umorzeniu dochodzenia wydaje prokurator. ” , b) § 2 otrzymuje brzmienie: „
§ 2
Postanowienia, o których mowa w § 1, nie wymagają zatwierdzenia przez prokuratora, z wyjątkiem postanowienia o umorzeniu dochodzenia prowadzonego przeciwko osobie i postanowienia o zawieszeniu postępowania. Prokurator stosuje art. 323; nie dotyczy to sprawy, którą po umorzeniu wpisano do rejestru przestępstw. ” , c) uchyla się § 3, d) § 4 otrzymuje brzmienie: „
§ 4Zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia oraz o umorzeniu dochodzenia
i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw wnosi się do prokuratora właściwego do sprawowania nadzoru nad dochodzeniem. Jeżeli prokurator nie przychyli się do zażalenia, kieruje je do sądu. ” ;
§ 1Dochodzenie powinno być ukończone w ciągu 2 miesięcy. Prokurator może przedłużyć ten
okres do 3 miesięcy, a w uzasadnionych wypadkach - na dalszy czas oznaczony, nie dłuższy jednak niż rok. W wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, prokurator bezpośrednio przełożony nad prokuratorem prowadzącym lub nadzorującym dochodzenie może przedłużyć jego okres na dalszy czas oznaczony. ” , b) uchyla się § 2;
Art. 332
§ 1Akt oskarżenia powinien zawierać:
§ 2Do aktu oskarżenia można dołączyć jego uzasadnienie, w którym przytacza się fakty
i dowody, na których oskarżenie się opiera, a w miarę potrzeby wyjaśnia podstawę prawną oskarżenia i omawia okoliczności, na które powołuje się oskarżony w swej obronie. ” ;
§ 1Akt oskarżenia powinien także zawierać wykaz dowodów, o których przeprowadzenie podczas
rozprawy głównej oskarżyciel wnosi, wraz z określeniem dla każdego dowodu, jakie okoliczności mają być udowodnione, a w razie potrzeby także wraz ze wskazaniem sposobu i kolejności przeprowadzenia dowodów. Wykaz powinien być usystematyzowany według rodzajów czynności dowodowych, w szczególności zawierać odrębne listy:
§ 4Jeżeli dane uzyskane w toku postępowania przygotowawczego wskazują na istnienie podstaw
do nałożenia na określony podmiot zobowiązania, o którym mowa w art. 52 Kodeksu karnego, prokurator dołącza do aktu oskarżenia wniosek o takie zobowiązanie, wnosząc też o zawiadomienie tego podmiotu o terminie rozprawy. Wniosek powinien zawierać uzasadnienie. ” ;
Art. 334
§ 1Z aktem oskarżenia przekazuje się sądowi jedynie materiały postępowania przygotowawczego
związane z kwestią odpowiedzialności osób wskazanych w tym akcie za czyny w nim zarzucane, obejmujące:
§ 2Na żądanie strony, zgłoszone w trybie wskazanym w art. 321 § 5, oskarżyciel publiczny
dołącza do aktu oskarżenia również inne, wskazane w tym żądaniu, materiały postępowania przygotowawczego.
§ 3Protokoły przesłuchania świadków, których wezwania na rozprawę żąda oskarżyciel, przekazuje
się sądowi w wyodrębnionym zbiorze dokumentów.
§ 4
Do aktu oskarżenia dołącza się także po jednym odpisie tego aktu dla każdego oskarżonego.
§ 5Jeżeli do aktu oskarżenia dołączono wniosek, o którym mowa w art. 333 § 4, dołącza
się do niego także po jednym odpisie tego wniosku dla podmiotu, którego on dotyczy, oraz dla oskarżonego, któremu zarzuca się przestępstwo, z którego podmiot ten miał uzyskać korzyść majątkową, a także odpis aktu oskarżenia dla podmiotu, którego ten wniosek dotyczy.
§ 6O przesłaniu aktu oskarżenia do sądu oraz o treści przepisów art. 335, art. 338a i
art. 387 oskarżyciel publiczny zawiadamia oskarżonego i ujawnionego pokrzywdzonego, a także osobę lub instytucję, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie. Pokrzywdzonego należy pouczyć o uprawnieniach związanych z dochodzeniem roszczeń majątkowych oraz o treści przepisu art. 49a, a w razie potrzeby także o prawie do złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.
Art. 335
§ 1Prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o wydanie wyroku i orzeczenie
uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych w Kodeksie karnym za przypisany mu występek, bez przeprowadzenia rozprawy, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte. Uzgodnienie może obejmować również poniesienie przez oskarżonego kosztów postępowania.
§ 2Jeżeli zachodzą warunki do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w § 1, a w świetle
zebranych dowodów wyjaśnienia podejrzanego nie budzą wątpliwości, dalszych czynności dowodowych w postępowaniu przygotowawczym można nie przeprowadzać; przeprowadza się jednak czynności, co do których zachodzi niebezpieczeństwo, że nie będzie można ich przeprowadzić na rozprawie.
§ 3Uzasadnienie wniosku, o którym mowa w § 1, można ograniczyć do wskazania dowodów świadczących
o tym, że okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości, i wskazujących, że cele postępowania zostaną osiągnięte. Przepisów art. 333 § 1 i 2 nie stosuje się. ” ;
§ 2Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy art. 332 § 1 pkt 1, 2 i 4-6. Uzasadnienie
wniosku można ograniczyć do wskazania dowodów świadczących o tym, że wina oskarżonego nie budzi wątpliwości, a nadto okoliczności przemawiających za warunkowym umorzeniem. ” ;
§ 1
Jeżeli akt oskarżenia nie odpowiada warunkom formalnym wymienionym w art. 119, art.
332, art. 333 lub art. 335, a także gdy nie zostały spełnione warunki wymienione w art. 334, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi w celu usunięcia braków w terminie 7 dni od jego doręczenia. Jeżeli do aktu oskarżenia dołączono wniosek, o którym mowa w art. 333 § 4, a wniosek ten nie odpowiada warunkom formalnym określonym w tym przepisie albo w art. 119, prezes sądu zwraca go oskarżycielowi publicznemu w celu usunięcia tych braków w terminie 7 dni od jego doręczenia. ” , b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu: „
§ 1aJeżeli nie dokonano czynności, o których mowa w art. 321, prezes sądu zwraca akt oskarżenia
oskarżycielowi publicznemu wraz z aktami sprawy, wskazując termin do ich wykonania. ” , c) § 2 otrzymuje brzmienie: „
§ 2Na zarządzenie, o którym mowa w § 1 i 1a, oskarżycielowi przysługuje zażalenie do
sądu właściwego do rozpoznania sprawy. ” , d) dodaje się § 4 w brzmieniu: „
§ 4Oskarżyciel publiczny, który nie wnosi zażalenia, jest obowiązany wnieść w terminie
wskazanym w § 1a akt oskarżenia uzupełniony o wzmiankę o wykonaniu czynności, o których mowa w art. 321, lub wystąpić o przedłużenie terminu do ich wykonania. ” ;
§ 1Jeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, prezes sądu lub referendarz sądowy
niezwłocznie zarządza doręczenie jego odpisu oskarżonemu, wzywając do składania wniosków dowodowych w terminie 7 dni od doręczenia mu aktu oskarżenia, a także pouczając o prawie do złożenia wniosku o zobowiązanie prokuratora do uzupełnienia materiałów postępowania przygotowawczego dołączonych do aktu oskarżenia o określone dokumenty zawarte w aktach tego postępowania, gdy ma to znaczenie dla interesu oskarżonego. ” , b) po § 1 dodaje się § 1a i 1b w brzmieniu: „
§ 1a
Oskarżonego poucza się również o treści przepisów art. 80a, art. 291 § 3, art. 338a, art. 341 § 1, art. 349 § 8, art. 374, art. 376, art. 377 i art. 422 oraz o tym, że w zależności od wyniku procesu oskarżony może być obciążony kosztami wyznaczenia obrońcy z urzędu.
§ 1bJeżeli akt oskarżenia zawiera wniosek, o którym mowa w art. 335 § 1, jego odpis doręcza
się ujawnionemu pokrzywdzonemu. ” , c) dodaje się § 4 w brzmieniu: „
§ 4Jeżeli do aktu oskarżenia dołączono wniosek, o którym mowa w art. 333 § 4, a akt oskarżenia
i wniosek odpowiadają warunkom formalnym, prezes sądu lub referendarz sądowy niezwłocznie zarządza doręczenie odpisu aktu oskarżenia i wniosku podmiotowi, którego wniosek ten dotyczy, pouczając go o treści art. 156 § 1 i wzywając do składania wniosków dowodowych w terminie 7 dni od doręczenia mu tych dokumentów. ” ;
Art. 338aOskarżony może przed doręczeniem mu zawiadomienia o terminie rozprawy złożyć wniosek
o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. ” ;
§ 4aJeżeli akt oskarżenia odpowiada warunkom formalnym, czynności, o których mowa w §
1, 3 i 4, prezes sądu dokonuje w terminie 30 dni od wniesienia aktu oskarżenia. ” ;
§ 2
W razie istnienia podstaw określonych w art. 99 § 1 lub art. 100 Kodeksu karnego albo w art. 43 § 1, 2 lub w art. 47 § 4 Kodeksu karnego skarbowego sąd, umarzając postępowanie lub rozpoznając wniosek prokuratora wymieniony w art.
323 § 3, orzeka przepadek. ” ;
§ 1Prokurator, oskarżony i pokrzywdzony mają prawo wziąć udział w posiedzeniu w przedmiocie
warunkowego umorzenia postępowania. Udział ich jest obowiązkowy, jeżeli prezes sądu lub sąd tak zarządzi. ” ;
§ 1
Uwzględniając wniosek, o którym mowa w art. 335, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, warunkowo zawiesić jej wykonanie albo odstąpić od wymierzenia kary, orzekając środek karny wymieniony w art.
39 Kodeksu karnego. ” , b) w § 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „
§ 3aUwzględnienie wniosku jest możliwe tylko wówczas, jeżeli nie sprzeciwi się temu pokrzywdzony
należycie powiadomiony o terminie posiedzenia.
§ 3bSąd może uzależnić uwzględnienie wniosku od dokonania w nim wskazanej przez siebie
zmiany zaakceptowanej przez prokuratora i oskarżonego. ” , d) § 5 otrzymuje brzmienie: „
§ 5
Prokurator, oskarżony i pokrzywdzony, a gdy do aktu oskarżenia dołączono wniosek, o którym mowa w art. 333 § 4, także podmiot, którego ten wniosek dotyczy, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu. Pokrzywdzony może najpóźniej na tym posiedzeniu złożyć oświadczenie, o którym mowa w art. 54 § 1. Udział podmiotów wskazanych w zdaniu pierwszym w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli prezes sądu lub sąd tak zarządzi. ” , e) § 7 otrzymuje brzmienie: „
§ 7Jeżeli sąd uzna, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku, sprawa podlega
rozpoznaniu na zasadach ogólnych. W terminie 7 dni od dnia posiedzenia prokurator dokonuje czynności określonych w art. 333 § 1 i 2. ” ;
Art. 343a
§ 1W wypadku złożenia przez oskarżonego, któremu zarzucono występek, wniosku, o którym
mowa w art. 338a, o terminie posiedzenia zawiadamia się strony i pokrzywdzonego, przesyłając im odpis wniosku.
§ 2
Sąd uwzględnia wniosek, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte. Uwzględnienie wniosku jest możliwe tylko wówczas, gdy nie sprzeciwi się temu prokurator. Przepis art. 343 stosuje się odpowiednio.
§ 3
W razie złożenia kolejnego wniosku podlega on rozpoznaniu na rozprawie. ” ;
Art. 349
§ 1Jeżeli przewidywany zakres postępowania dowodowego uzasadnia przypuszczenie, że w
sprawie niezbędne będzie wyznaczenie co najmniej 5 terminów rozprawy, prezes sądu niezwłocznie wyznacza sędziego albo członków składu orzekającego oraz kieruje sprawę na posiedzenie.
§ 2Czynności, o których mowa w § 1, prezes sądu może dokonać także wówczas, jeżeli ze
względu na zawiłość sprawy lub z innych ważnych powodów uzna, że może to przyczynić się do usprawnienia postępowania, a zwłaszcza należytego planowania i organizacji rozprawy głównej.
§ 3
Posiedzenie powinno się odbyć w ciągu 30 dni od daty jego wyznaczenia.
§ 4
Oskarżyciel publiczny, obrońcy i pełnomocnicy mają prawo wziąć udział w posiedzeniu.
Prezes sądu może uznać ich udział w posiedzeniu za obowiązkowy. Prezes sądu może także zawiadomić o posiedzeniu pozostałe strony, jeżeli uzna, że przyczyni się to do usprawnienia postępowania.
§ 5Wyznaczając posiedzenie, prezes sądu wzywa oskarżyciela publicznego, pełnomocników
i obrońców do przedstawienia pisemnego stanowiska dotyczącego planowania przebiegu rozprawy głównej oraz jej organizacji, w tym dowodów, które powinny być przeprowadzone jako pierwsze na tych rozprawach, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania.
§ 6Stanowisko w przedmiocie planowania i organizacji rozprawy głównej obejmuje wnioski
dowodowe oraz informacje i oświadczenia, w szczególności o proponowanych terminach rozpraw i ich przedmiocie, terminach usprawiedliwionej nieobecności uczestników procesu, a także oświadczenia wskazujące na potrzebę wezwania na rozprawę główną biegłych, kuratora sądowego, sprawdzenia danych o karalności oskarżonego oraz inne oświadczenia dotyczące okoliczności istotnych dla sprawnego przeprowadzenia dalszego postępowania.
§ 7Na posiedzeniu przewodniczący składu orzekającego, biorąc pod uwagę stanowiska w przedmiocie
planowania i organizacji rozprawy głównej przedstawione przez strony, pełnomocników i obrońców, rozstrzyga w przedmiocie wniosków dowodowych i kolejności ich przeprowadzenia, przebiegu i organizacji rozprawy głównej oraz wyznacza jej terminy, a także podejmuje inne niezbędne rozstrzygnięcia. Przepisy art. 350 § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
§ 8Ogłoszenie zarządzenia o wyznaczeniu terminów rozprawy ma skutek równoznaczny z wezwaniem
obecnych uczestników postępowania do udziału w rozprawie albo zawiadomieniem o jej terminach.
Art. 350
§ 1W sprawach, w których nie wyznaczono posiedzenia, o którym mowa w art. 349, prezes
sądu wydaje pisemne zarządzenie wskazujące sędziego albo członków składu orzekającego.
§ 2Przewodniczący składu orzekającego wydaje pisemne zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy
głównej, w którym wskazuje:
§ 3Co do oskarżonego pozbawionego wolności należy wydać zarządzenie o doprowadzeniu go
na rozprawę w celu udziału w czynnościach, o których mowa w art. 374 § 1a, a także jeśli złożył on wniosek, o którym mowa w art. 353 § 3, albo gdy jego obecność na rozprawie została uznana za obowiązkową. ” ;
Art. 352Przewodniczący składu orzekającego po rozważeniu wniosków stron dopuszcza dowody i
zarządza ich sprowadzenie na rozprawę. Przepis art. 368 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 3Doręczając oskarżonemu pozbawionemu wolności, którego obecność na rozprawie nie jest
obowiązkowa, zawiadomienie o terminie rozprawy, należy pouczyć go o prawie do złożenia wniosku o doprowadzenie go na rozprawę.
§ 4Doręczając oskarżonemu wezwanie na rozprawę albo zawiadomienie o jej terminie, poucza
się go o treści przepisów art. 374, art. 376, art. 377, art. 422, art. 427 § 4 i art.
447 § 5.
§ 5Wniosek, o którym mowa w § 3, jak również wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu na
podstawie art. 80a § 1 powinien być złożony w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania lub zawiadomienia. Wnioski złożone po terminie podlegają rozpoznaniu, jeżeli nie powoduje to konieczności odroczenia rozprawy. ” ;
§ 1
Przewodniczący kieruje rozprawą i czuwa nad jej prawidłowym przebiegiem. ” ;
Art. 370
§ 1
Na wezwanie przewodniczącego, po swobodnym wypowiedzeniu się osoby przesłuchiwanej, stosownie do art. 171 § 1, zadają jej pytania w następującym porządku: oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, oskarżyciel prywatny, pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, powód cywilny, pełnomocnik powoda cywilnego, biegły, podmiot odpowiedzialny za zwrot Skarbowi Państwa korzyści uzyskanej z przestępstwa zarzucanego oskarżonemu, pełnomocnik tego podmiotu, obrońca, oskarżony, członkowie składu orzekającego.
§ 2
Strona przeprowadzająca dowód zadaje jako pierwsza pytania osobie przesłuchiwanej.
§ 3W przypadku dowodu przeprowadzanego przez sąd pytania osobie przesłuchiwanej jako
pierwsi zadają członkowie składu orzekającego.
§ 4Przewodniczący uchyla pytania, o których mowa w art. 171 § 6, lub gdy z innych powodów
uznaje je za niestosowne. ” ;
§ 1Oskarżony ma prawo brać udział w rozprawie. Przewodniczący lub sąd mogą uznać jego
obecność za obowiązkową. ” , b) po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu: „
§ 1a
W sprawach o zbrodnie obecność oskarżonego podczas czynności, o których mowa w art.
385 i art. 386, jest obowiązkowa. ” ;
Art. 376
§ 1Jeżeli oskarżony, którego obecność na rozprawie jest obowiązkowa, złożył już wyjaśnienia
i opuścił salę rozprawy bez zezwolenia przewodniczącego, sąd może prowadzić rozprawę w dalszym ciągu pomimo nieobecności oskarżonego. Sąd zarządza zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie oskarżonego, jeżeli uznaje jego obecność za niezbędną. Na postanowienie w przedmiocie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.
§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony, którego obecność na rozprawie
jest obowiązkowa, zawiadomiony o terminie rozprawy odroczonej lub przerwanej nie stawił się na tę rozprawę bez usprawiedliwienia.
§ 3Jeżeli na rozprawę odroczoną lub przerwaną nie stawił się współoskarżony, którego
obecność jest obowiązkowa, sąd może prowadzić rozprawę w zakresie niedotyczącym bezpośrednio tego oskarżonego.
Art. 377
§ 1Jeżeli oskarżony wprawił się ze swej winy w stan powodujący niezdolność do udziału
w rozprawie lub w posiedzeniu, w których jego udział jest obowiązkowy, sąd może postanowić o prowadzeniu postępowania pomimo jego nieobecności, nawet jeżeli nie złożył jeszcze wyjaśnień.
§ 2Przed wydaniem postanowienia, o którym mowa w § 1, sąd zapoznaje się ze świadectwem
lekarza, który stwierdził stan takiej niezdolności, lub przesłuchuje go w charakterze biegłego. Stan powodujący niezdolność oskarżonego do udziału w rozprawie można stwierdzić także na podstawie badania niepołączonego z naruszeniem integralności ciała, przeprowadzonego za pomocą stosownego urządzenia.
§ 3Jeżeli oskarżony, którego obecność na rozprawie jest obowiązkowa, zawiadomiony o terminie
rozprawy oświadcza, że nie weźmie udziału w rozprawie, uniemożliwia doprowadzenie go na rozprawę albo zawiadomiony o niej osobiście nie stawia się na rozprawę bez usprawiedliwienia, sąd może prowadzić postępowanie bez jego udziału; sąd może jednak zarządzić zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie oskarżonego. Na postanowienie w przedmiocie zatrzymania i przymusowego doprowadzenia przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.
§ 4Jeżeli oskarżony nie złożył jeszcze wyjaśnień przed sądem, można zastosować art. 396
§ 2 lub uznać za wystarczające odczytanie jego poprzednio złożonych wyjaśnień. Przesłuchania oskarżonego można dokonać z wykorzystaniem środków, o których mowa w art. 177 § 1a. ” ;
§ 1
Jeżeli w sprawie, w której oskarżony musi mieć obrońcę i korzysta z obrony z wyboru, obrońca lub oskarżony wypowiada stosunek obrończy, sąd, prezes sądu lub referendarz sądowy ustanawia obrońcę z urzędu, o ile oskarżony nie powołał obrońcy z wyboru. W razie potrzeby rozprawę przerywa się lub odracza. ” ;
§ 2Do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego strony, obrońcy i pełnomocnicy mogą wnosić
o zobowiązanie prokuratora do uzupełnienia materiałów postępowania przygotowawczego dołączonych do aktu oskarżenia o określone dokumenty zawarte w aktach tego postępowania.
W przedmiocie tego wniosku sąd rozstrzyga w miarę możności jeszcze przed otwarciem przewodu sądowego. ” ;
Art. 385
§ 1Przewód sądowy rozpoczyna się od zwięzłego przedstawienia przez oskarżyciela zarzutów
oskarżenia.
§ 2
Jeśli wniesiono odpowiedź na akt oskarżenia, przewodniczący informuje o jej treści. ” ;
§ 1Jeżeli oskarżony bierze udział w rozprawie głównej, przewodniczący, po przedstawieniu
zarzutów oskarżenia, poucza go o prawie składania wyjaśnień, odmowy wyjaśnień lub odpowiedzi na pytania, składania wniosków dowodowych i konsekwencjach nieskorzystania z tego uprawnienia oraz o treści przepisów art. 100 § 3 i 4, art. 376, art. 377, art.
419 § 1 i art. 422, po czym pyta go, czy przyznaje się do zarzucanego mu czynu oraz czy chce złożyć wyjaśnienia i jakie. ” , b) dodaje się § 3 w brzmieniu: „
§ 3Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do oskarżonego, który stawi się po raz pierwszy
na kolejnej rozprawie głównej. ” ;
Art. 387
§ 1Do chwili zakończenia pierwszego przesłuchania wszystkich oskarżonych na rozprawie
głównej oskarżony może złożyć wniosek o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie mu określonej kary lub środka karnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego.
§ 2Sąd może uwzględnić wniosek o wydanie wyroku skazującego, gdy okoliczności popełnienia
przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości, a cele postępowania zostaną osiągnięte mimo nieprzeprowadzenia rozprawy w całości; uwzględnienie wniosku jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie sprzeciwia się temu prokurator, a także pokrzywdzony należycie powiadomiony o terminie rozprawy oraz pouczony o możliwości zgłoszenia przez oskarżonego takiego wniosku.
§ 3Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku oskarżonego od dokonania w nim wskazanej
przez siebie zmiany. Przepis art. 341 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 4Uwzględniając wniosek, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary niezależnie
od podstaw przewidzianych w art. 60 § 1-4 Kodeksu karnego. W sprawach o zbrodnie nadzwyczajne złagodzenie kary może nastąpić tylko wówczas, gdy wniosek został złożony przed doręczeniem oskarżonemu zawiadomienia o terminie rozprawy.
§ 5Przychylając się do wniosku, sąd może uznać za ujawnione dowody wymienione w akcie
oskarżenia lub dokumenty przedłożone przez stronę. ” ;
Art. 389
§ 1Jeżeli oskarżony nie stawił się na rozprawę, odmawia wyjaśnień lub wyjaśnia odmiennie
niż poprzednio albo oświadcza, że pewnych okoliczności nie pamięta, wolno na rozprawie odczytywać tylko w odpowiednim zakresie protokoły jego wyjaśnień złożonych poprzednio w charakterze oskarżonego w tej lub innej sprawie w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę.
§ 2Po odczytaniu protokołu przewodniczący umożliwia oskarżonemu biorącemu udział w rozprawie
wypowiedzenie się co do jego treści i wyjaśnienie zachodzących sprzeczności.
§ 3
Wolno na rozprawie odczytać wyjaśnienia współoskarżonego, który zmarł. ” ;
§ 1Jeżeli świadek bezpodstawnie odmawia zeznań, zeznaje odmiennie niż poprzednio albo
oświadczy, że pewnych okoliczności nie pamięta, strona może jedynie w niezbędnym zakresie, odczytywać treść protokołów złożonych poprzednio przez niego zeznań w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Po odczytaniu odpowiedniego fragmentu protokołu strona umożliwia świadkowi wypowiedzenie się co do jego treści i wyjaśnienie zachodzących sprzeczności. Przepisu art. 394 § 2 nie stosuje się. ” , b) po § 1 dodaje się § 1a-1d w brzmieniu: „
§ 1aJeżeli świadek przebywa za granicą, nie można mu było doręczyć wezwania, nie stawił
się z powodu niedających się usunąć przeszkód lub prezes sądu zaniechał wezwania świadka na podstawie art. 333 § 2, a także wtedy, gdy świadek zmarł, strona może, jedynie w niezbędnym zakresie, odczytywać treść protokołów złożonych poprzednio przez niego zeznań w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę.
§ 1b
W wyjątkowym wypadku, uzasadnionym szczególnymi okolicznościami, o którym mowa w art.
171 § 2, jeżeli okoliczność będąca przedmiotem przesłuchania nie może być ustalona w inny sposób, sąd, zadając pytanie, może odczytać protokół w zakresie, o którym mowa w § 1.
§ 1cW przypadku określonym w art. 167 § 1 zdanie drugie i trzecie lub art. 167 § 2 treść
protokołów może być ujawniona, w zakresie i w sposób wskazany w § 1 i 1a, także z urzędu.
§ 1d
W przypadku ujawnienia protokołu na rozprawie sąd włącza go do akt sprawy sądowej, zaznaczając zakres, w którym protokół odczytano. ” ;
§ 1
Wolno odczytywać na rozprawie protokoły oględzin, przeszukania i zatrzymania rzeczy, opinie biegłych, instytutów, zakładów lub instytucji, dane o karalności, wyniki wywiadu środowiskowego oraz wszelkie dokumenty urzędowe złożone w postępowaniu przygotowawczym lub sądowym albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Nie wolno jednak odczytywać notatek dotyczących czynności, z których wymagane jest sporządzenie protokołu, a także notatek, o których mowa w art. 311 § 5. ” , b) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Mogą być odczytywane na rozprawie wszelkie dokumenty prywatne, powstałe poza postępowaniem
karnym, w szczególności oświadczenia, publikacje, listy oraz notatki. ” ;
Art. 393aW warunkach określonych w art. 389 § 1, art. 391 § 1-1c i 2, art. 392 i art. 393 wolno
również odczytywać i odtwarzać zapisy, o których mowa w art. 145 § 1 i art. 147 § 3. ” ;
§ 2Protokoły i dokumenty podlegające odczytaniu na rozprawie można uznać bez ich odczytania
za ujawnione w całości lub w części. Należy jednak je odczytać, jeżeli wnosi o to strona, która nie miała możliwości zapoznania się z ich treścią. Przepis art. 392 § 2 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1Przewodniczący może przerwać rozprawę główną w celu przygotowania przez strony wniosków
dowodowych lub sprowadzenia dowodu albo dla wypoczynku lub z innej ważnej przyczyny. ” ;
§ 1Jeżeli przewodniczący, zarządzając przerwę, oznaczy jednocześnie czas i miejsce dalszego
ciągu rozprawy, osoby obecne na rozprawie przerwanej, których obecność była obowiązkowa, są obowiązane stawić się w nowym terminie bez wezwania. Przepis art. 285 stosuje się odpowiednio. Osoby uprawnione do stawiennictwa nie muszą być zawiadamiane o nowym terminie, nawet jeśli nie uczestniczyły w rozprawie przerwanej. ” ;
§ 1Po zamknięciu przewodu sądowego przewodniczący udziela głosu stronom, ich przedstawicielom
oraz w miarę potrzeby przedstawicielowi społecznemu, który przemawia przed obrońcą i oskarżonym. Głos zabierają w następującej kolejności: oskarżyciel publiczny, oskarżyciel posiłkowy, oskarżyciel prywatny, powód cywilny, podmiot odpowiedzialny za zwrot Skarbowi Państwa korzyści uzyskanej z przestępstwa zarzucanego oskarżonemu, obrońca oskarżonego i oskarżony. ” ;
§ 1W sprawie zawiłej albo z innych ważnych powodów sąd może odroczyć wydanie wyroku na
czas nieprzekraczający 14 dni. ” ;
§ 2Sąd przesłuchuje w charakterze świadka stronę, której dotyczy wniosek określony w
art. 333 § 4, bezpośrednio po przesłuchaniu oskarżonego.
§ 3
Strona, o której mowa w § 2, może odmówić zeznań.
§ 4
Przepisy art. 72 i art. 75 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1a
Ogłaszając wyrok można pominąć treść zarzutów oskarżenia. ” ;
Art. 418aW wypadku wyrokowania na posiedzeniu odbywającym się z wyłączeniem jawności treść
wyroku udostępnia się publicznie przez złożenie jego odpisu na okres 7 dni w sekretariacie sądu, o czym należy uczynić wzmiankę w protokole posiedzenia. ” ;
Art. 422
§ 1W terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia, a w odniesieniu do wyroku wydanego na
rozprawie, gdy ustawa przewiduje doręczenie wyroku, od daty jego doręczenia, strona, a w wypadku wyroku warunkowo umarzającego postępowanie, wydanego na posiedzeniu, także pokrzywdzony, mogą złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sporządzenie uzasadnienia z urzędu nie zwalnia strony oraz pokrzywdzonego od złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia. Wniosek składa się na piśmie. Wniosek niepochodzący od oskarżonego powinien wskazywać tego z oskarżonych, którego dotyczy.
§ 2
Prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną lub po terminie.
Na zarządzenie przysługuje zażalenie.
§ 3
Zarządzenie, o którym mowa w § 2, może wydać także referendarz sądowy. ” ;
§ 2
Wyrok z uzasadnieniem doręcza się temu, kto złożył wniosek na podstawie art. 422.
Przepis art. 100 § 7 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1Uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe:
§ 3
W wypadku złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego w trybie art. 343, art.
343a lub art. 387 sąd może ograniczyć zakres uzasadnienia do wyjaśnienia podstawy prawnej tego wyroku oraz wymiaru kary. ” ;
§ 1Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji przysługuje środek odwoławczy stronom
oraz innym osobom wskazanym w przepisach ustawy. ” ;
Art. 427
§ 1Odwołujący się powinien wskazać zaskarżone rozstrzygnięcie lub ustalenie, sformułować
zarzuty stawiane rozstrzygnięciu, a także podać, czego się domaga.
§ 2
Jeżeli środek odwoławczy pochodzi od oskarżyciela publicznego, obrońcy lub pełnomocnika, powinien ponadto zawierać uzasadnienie.
§ 3Odwołujący się może również wskazać nowe fakty lub dowody, jeżeli nie mógł powołać
ich w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
§ 4W środku odwoławczym nie można podnosić zarzutu nieprzeprowadzenia przez sąd określonego
dowodu, jeżeli strona nie składała w tym zakresie wniosku dowodowego, ani też zarzutu przeprowadzenia dowodu pomimo braku wniosku strony w tym przedmiocie lub poza zakresem wniosku. ” ;
§ 1
Sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1-3, a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, art. 439 § 1, art. 440 i art. 455. ” ;
§ 1Sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego tylko wtedy, gdy wniesiono na
jego niekorzyść środek odwoławczy. Sąd odwoławczy może orzec tylko w granicach zaskarżenia i tylko w razie stwierdzenia uchybień podniesionych w środku odwoławczym, chyba że ustawa nakazuje wydanie orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
§ 2Środek odwoławczy wniesiony na niekorzyść oskarżonego może spowodować orzeczenie także
na korzyść oskarżonego, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 440. ” , b) uchyla się § 3, c) § 4 otrzymuje brzmienie: „
§ 4
W przypadku skazania z zastosowaniem art. 60 § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego sąd odwoławczy może orzec na niekorzyść oskarżonego, i to niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów, także wówczas, jeżeli środek odwoławczy wniesiono wyłącznie na korzyść oskarżonego, który po wydaniu wyroku odwołał lub w istotny sposób zmienił swoje wyjaśnienia lub zeznania. Nie dotyczy to jednak przypadku zasadnego podniesienia zarzutu obrazy prawa materialnego lub stwierdzenia przez sąd odwoławczy okoliczności uzasadniających uchylenie orzeczenia, określonych w art. 439 § 1. ” , d) uchyla się § 5;
§ 2
Jeżeli pozwalają na to zebrane dowody, sąd odwoławczy zmienia zaskarżone orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, lub uchyla je i umarza postępowanie; w innych wypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. ” ;
Art. 443W razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wolno w dalszym postępowaniu wydać
orzeczenie surowsze niż uchylone tylko wtedy, gdy orzeczenie to było zaskarżone na niekorzyść oskarżonego albo na korzyść oskarżonego w warunkach określonych w art.
434 § 4. Nie dotyczy to orzekania o środkach wymienionych w art. 93 i art. 94 Kodeksu karnego. ” ;
Art. 444
§ 1Od wyroku sądu pierwszej instancji stronom, a pokrzywdzonemu od wyroku warunkowo umarzającego
postępowanie wydanego na posiedzeniu przysługuje apelacja, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2Podmiot odpowiedzialny za zwrot Skarbowi Państwa korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa
przypisanego oskarżonemu może wnieść apelację tylko z powodu nałożenia tego obowiązku, a z powodu skazania oskarżonego - tylko wtedy, gdy podważa skazanie jako podstawę swej odpowiedzialności za zwrot tej korzyści.
§ 3O uprawnieniu do złożenia wniosku o wyznaczenie obrońcy w celu sporządzenia apelacji
oraz o możliwości obciążenia wnioskującego kosztami wyznaczenia takiego obrońcy należy oskarżonego nieposiadającego obrońcy ponownie pouczyć przy ogłoszeniu lub doręczeniu wyroku, niezależnie od pouczenia udzielonego na podstawie art. 338 § 1a.
§ 4Przepis § 3 stosuje się odpowiednio w stosunku do pokrzywdzonego w wypadku wydania
na posiedzeniu wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. ” ;
§ 1Apelacja od wyroku sądu okręgowego, która nie pochodzi od prokuratora, powinna być
sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. ” ;
Art. 447
§ 1
Apelację co do winy uważa się za zwróconą przeciwko całości wyroku.
§ 2Apelację co do kary uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia o karze
i środkach karnych.
§ 3Apelację co do środka karnego uważa się za zwróconą przeciwko całości rozstrzygnięcia
o środkach karnych. Zaskarżyć można również brak rozstrzygnięcia w przedmiocie środka karnego.
§ 4W apelacji można podnosić zarzuty, które nie stanowiły lub nie mogły stanowić przedmiotu
zażalenia.
§ 5W postępowaniu wszczętym z inicjatywy strony w apelacji nie można podnosić zarzutu
niedopuszczenia dowodu z urzędu lub niedostatecznej aktywności sądu w przeprowadzaniu dowodu, ani też zarzutu przeprowadzenia dowodu pomimo braku wniosku strony w tym przedmiocie.
§ 6
Przepisu § 5 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie dowodu jest obowiązkowe.
§ 7Podstawą apelacji nie mogą być zarzuty określone w art. 438 pkt 3 i 4, związane z
treścią zawartego porozumienia, o którym mowa w art. 343, art. 343a i art. 387. ” ;
§ 2Jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy
orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. ” ;
Art. 449aW wypadkach określonych w art. 423 § 1a i art. 424 § 3 przed wydaniem orzeczenia sąd
odwoławczy może zwrócić sprawę sądowi pierwszej instancji w celu sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku w niezbędnym zakresie, jeżeli ma to zapewnić prawidłowe wyrokowanie w sprawie. ” ;
§ 1
Udział w rozprawie prokuratora, a obrońcy w wypadkach określonych w art. 79, art.
80 i art. 80a § 1 jest obowiązkowy. ” ;
Art. 451Sąd odwoławczy, na wniosek oskarżonego pozbawionego wolności złożony w terminie 7
dni od daty doręczenia mu zawiadomienia o przyjęciu apelacji, zarządza sprowadzenie go na rozprawę, chyba że uzna za wystarczającą obecność obrońcy. Wniosek złożony po terminie podlega rozpoznaniu, jeżeli nie powoduje to konieczności odroczenia rozprawy.
O prawie złożenia wniosku należy pouczyć oskarżonego. Jeżeli sąd nie zarządza sprowadzenia oskarżonego, który nie ma obrońcy, sąd, prezes sądu lub referendarz sądowy wyznacza obrońcę z urzędu. ” ;
§ 2Sąd odwoławczy, uznając potrzebę uzupełnienia przewodu sądowego, przeprowadza dowody
na rozprawie, jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, a nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Dowody można dopuścić również przed rozprawą. ” ;
§ 2Jeżeli sąd utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uzasadnienie sporządza się na wniosek
strony, chyba że zostało złożone zdanie odrębne. Przepisy art. 422 i art. 423 stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 460
Zażalenie lub sprzeciw wnosi się w terminie 7 dni od daty ogłoszenia postanowienia, a jeżeli ustawa nakazuje doręczenie postanowienia - od daty doręczenia. Dotyczy to również zażalenia na zawarte w wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów lub opłat; jeżeli jednak odwołujący się złoży wniosek o sporządzenie na piśmie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku, zażalenie można wnieść w terminie przewidzianym do wniesienia apelacji. ” ;
§ 2Jeżeli zażalenie lub sprzeciw pochodzi od osób niewymienionych w § 1, o jego wniesieniu
zawiadamia się osoby, których dotyczy zaskarżone postanowienie. ” ;
§ 1Przepisy dotyczące sprzeciwów i zażaleń na postanowienia stosuje się odpowiednio do
sprzeciwów i zażaleń na zarządzenia. ” ;
Art. 485
W sprawach z oskarżenia prywatnego stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, z zachowaniem przepisów niniejszego rozdziału. ” ;
§ 1Rozprawę główną poprzedza posiedzenie pojednawcze, które prowadzi sędzia lub referendarz
sądowy. ” ;
§ 1W razie pojednania stron postępowanie umarza się. Postanowienie o umorzeniu postępowania
może wydać także referendarz sądowy. ” ;
§ 1W sprawach, w których prowadzono dochodzenie, uznając na podstawie zebranego w postępowaniu
przygotowawczym materiału, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, sąd może w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny wydać wyrok nakazowy.
§ 2
W postępowaniu nakazowym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. ” ;
Art. 517a
§ 1W postępowaniu przyspieszonym stosuje się przepisy o postępowaniu zwyczajnym, jeżeli
przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.
§ 2
Niestawiennictwo oskarżyciela publicznego nie tamuje toku rozprawy ani posiedzenia.
Jeżeli w rozprawie nie bierze udziału oskarżyciel publiczny, zarzuty oskarżenia odczytuje protokolant. ” ;
§ 1W postępowaniu przyspieszonym mogą być rozpoznawane sprawy, w których prowadzi się
dochodzenie, jeżeli sprawca został ujęty na gorącym uczynku popełnienia przestępstwa lub bezpośrednio potem, zatrzymany oraz w ciągu 48 godzin doprowadzony przez Policję i przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym, zwanym dalej „wnioskiem o rozpoznanie sprawy”. ” ;
§ 2Podejrzanego poucza się o jego uprawnieniach: do składania wyjaśnień, do odmowy składania
wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do korzystania z pomocy obrońcy, do złożenia
§ 2
Jeżeli zachodzą warunki do wystąpienia z wnioskiem, o którym mowa w art. 335 § 1, lub gdy podejrzany złożył wniosek określony w art. 338a, Policja przedstawia wniosek o rozpoznanie sprawy prokuratorowi do zatwierdzenia. Prokurator może odmówić zatwierdzenia wniosku o rozpoznanie sprawy, podejmując decyzję co do dalszego toku sprawy; zatwierdzając wniosek o rozpoznanie sprawy, może też dołączyć do niego wniosek, o którym mowa w art. 335 § 1.
§ 3
Wniosek o rozpoznanie sprawy powinien zawierać dane, o których mowa w art. 332 § 1; przepisy art. 333 § 1-3 i art. 334 § 1 stosuje się odpowiednio. Policja doręcza pokrzywdzonemu pisemne pouczenie o uprawnieniach wynikających z art. 46 § 1 Kodeksu karnego, art. 343 § 3a i art. 387 § 2 oraz o treści art. 49a i art. 338a, a także o prawie do złożenia oświadczenia o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego. ” ;
§ 3Sąd przystępuje niezwłocznie do rozpoznania sprawy. Przepisów art. 339 § 1 pkt 1 i
2, art. 351 § 1 oraz art. 353 nie stosuje się. ” ;
§ 1Jeżeli sąd przed rozprawą główną lub w jej toku stwierdzi, że sprawa nie podlega rozpoznaniu
w trybie przyspieszonym, rozstrzyga w przedmiocie środka zapobiegawczego i przekazuje sprawę prokuratorowi w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na zasadach ogólnych, zawiadamiając o tym pokrzywdzonego. Jeżeli natomiast sąd stwierdzi jedynie, że sprawy nie można rozpoznać w postępowaniu przyspieszonym z zachowaniem dopuszczalnego czasu przerw w rozprawie, określonego w art. 517f § 1, rozpoznaje ją w dalszym ciągu w trybie zwyczajnym. Jeżeli jednak sąd stwierdzi niemożność zachowania łącznego czasu przerw, określonego w art. 517f § 1, już przed rozprawą, rozstrzyga w przedmiocie środka zapobiegawczego i przekazuje sprawę prokuratorowi do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego na zasadach ogólnych, zawiadamiając o tym pokrzywdzonego. ” ;
§ 1Wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku może być zgłoszony
ustnie do protokołu rozprawy lub posiedzenia albo złożony na piśmie w terminie zawitym 3 dni od daty doręczenia wyroku. Wniosek niepochodzący od oskarżonego powinien wskazywać tego z oskarżonych, którego dotyczy. ” ;
§ 2W wypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania dalsze postępowanie
toczy się w trybie zwyczajnym. ” ;
§ 1W celu umożliwienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy w postępowaniu przyspieszonym
ustanawia się obowiązek pełnienia przez adwokatów i radców prawnych dyżurów w czasie i miejscu ustalonym w odrębnych przepisach. ” ;
Art. 519Od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego
postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93 lub art. 94 Kodeksu karnego może być wniesiona kasacja. Przepisu art. 425 § 2 zdanie drugie nie stosuje się. ” ;
§ 1Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego
rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Strona nie może również wnieść kasacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 440. ” ;
§ 1Termin do wniesienia kasacji dla stron wynosi 30 dni od daty doręczenia orzeczenia
z uzasadnieniem. Wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem należy zgłosić w sądzie, który wydał orzeczenie, w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia orzeczenia, a jeżeli ustawa przewiduje doręczenie orzeczenia, od daty jego doręczenia. Przepis art. 445 § 2 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 2Jeżeli kasacja nie pochodzi od prokuratora, Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw
Obywatelskich albo Rzecznika Praw Dziecka, powinna być sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika. ” ;
§ 1Z chwilą uchylenia wyroku wykonanie kary i środka karnego ustaje; karę i środek karny
już wykonane - w wypadku późniejszego ponownego skazania - zalicza się odpowiednio na poczet nowo orzeczonej kary lub środka karnego.
§ 2Sąd Najwyższy, uchylając orzeczenie, może zastosować środek zapobiegawczy. Na postanowienie
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania służy zażalenie do równorzędnego składu Sądu Najwyższego. ” ;
§ 2Przepisu § 1 nie stosuje się w wypadkach, o których mowa w art. 133 § 2, art. 136
§ 1 oraz art. 139 § 1, a także jeżeli w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca. ” ;
Art. 545
§ 1
W postępowaniu o wznowienie stosuje się odpowiednio art. 425 § 2 zdanie pierwsze, § 3 i 4, art. 429, art. 430 § 1, art. 431, art. 432, art. 435, art. 442, art. 456, art. 457 § 1 i 3, art. 529, art. 530, art. 532 i art. 538, a w razie wznowienia postępowania na korzyść oskarżonego stosuje się odpowiednio art. 434 i art. 443.
§ 2Wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być
sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika. Przepisy art. 446 stosuje się odpowiednio.
§ 3Sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej
w § 2 bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Na postanowienie o odmowie przyjęcia wniosku przysługuje zażalenie do tego samego sądu orzekającego w składzie trzech sędziów. ” ;
§ 1Oskarżonemu, który w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania został uniewinniony
lub wobec którego orzeczono łagodniejszą karę lub środek karny albo środek związany z poddaniem sprawcy próbie, przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary lub środka, których nie powinien był ponieść, oraz wykonywania wobec niego środka przymusu określonego w dziale VI. W razie ponownego skazania oskarżonego odszkodowanie i zadośćuczynienie przysługuje za niezasadne wykonywanie środków przymusu w zakresie, w jakim nie zostały zaliczone na poczet orzeczonych kar lub środków. ” , b) § 4 otrzymuje brzmienie: „
§ 4Prawo do odszkodowania i zadośćuczynienia z racji niesłusznego wykonania kary lub
środka karnego przysługuje również, jeżeli w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania stwierdzono, że zarządzenie wykonania kary, której wykonanie warunkowo zawieszono lub z której wykonania warunkowo zwolniono, albo podjęcie warunkowo umorzonego postępowania i orzeczenie wobec sprawcy kary lub środka karnego było niewątpliwie niezasadne. ” ;
Art. 552a
§ 1W razie uniewinnienia oskarżonego lub umorzenia wobec niego postępowania w wypadkach
innych niż określone w art. 552 § 1-3 oskarżonemu przysługuje od Skarbu Państwa odszkodowanie za poniesioną szkodę i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonywania wobec niego w tym postępowaniu środków przymusu, o których mowa w dziale VI.
§ 2Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, o którym mowa w § 1, przysługuje
także oskarżonemu w razie skazania z tytułu niezasadnego wykonywania środków zapobiegawczych lub zabezpieczenia majątkowego w zakresie, w jakim z uwagi na rodzaj i rozmiar orzeczonych kar lub środków karnych nie można było zaliczyć na ich poczet okresów wykonywania odpowiednich środków zapobiegawczych podlegających takiemu zaliczeniu lub w pełni wykorzystać zastosowanego zabezpieczenia majątkowego.
§ 3
Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w razie orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania.
Art. 552bPrawo do odszkodowania i zadośćuczynienia przysługuje również osobie innej niż oskarżony
w razie niewątpliwie niesłusznego zatrzymania w związku z postępowaniem karnym. ” ;
Art. 553
§ 1Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie nie przysługuje temu, kto w zamiarze
wprowadzenia w błąd organu ścigania lub sądu złożył fałszywe zawiadomienie o przestępstwie lub fałszywe wyjaśnienia i spowodował tym niekorzystne dla siebie orzeczenie w przedmiocie skazania, warunkowego umorzenia postępowania, zastosowania środka zabezpieczającego albo wykonania środka przymusu.
§ 2Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu wykonywania środka przymusu
nie przysługuje, jeżeli jego zastosowanie nastąpiło z powodu bezprawnego utrudniania postępowania przez oskarżonego.
§ 3Roszczenie o odszkodowanie lub zadośćuczynienie z tytułu wykonywania środka zapobiegawczego
zastosowanego na podstawie art. 258 § 3 nie przysługuje, jeżeli umorzenie postępowania nastąpiło z uwagi na niepoczytalność.
§ 4Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również, jeżeli przed wystąpieniem z tym
roszczeniem okres wykonywania kar, środków karnych, środków zabezpieczających lub środków przymusu, których dotyczy wniosek o odszkodowanie, został zaliczony oskarżonemu na poczet kar, środków karnych lub środków zabezpieczających w innym postępowaniu, co nie wyklucza dochodzenia roszczeń o zadośćuczynienie z powodu ich wykonania.
§ 5Przepisu § 1 nie stosuje się do osób składających oświadczenie w warunkach określonych
w art. 171 § 4, 5 i 7, jak również gdy szkoda lub krzywda powstała na skutek przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązku przez funkcjonariusza publicznego.
§ 6W wypadku przyczynienia się przez oskarżonego do wydania orzeczenia, o którym mowa
w § 1 lub 2, przepis art. 362 Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 553aUstalając wysokość odszkodowania, sąd uwzględnia zaliczenie oskarżonemu okresu niesłusznego
stosowania kar, środków karnych, środków zabezpieczających lub środków przymusu, których dotyczy wniosek o odszkodowanie, na poczet kar, środków karnych lub środków zabezpieczających orzeczonych w innym postępowaniu. ” ;
Art. 554
§ 1Żądanie odszkodowania i zadośćuczynienia należy złożyć w sądzie okręgowym, w którego
okręgu wydano orzeczenie w pierwszej instancji, a w wypadku określonym w art. 552b
§ 2
Sąd okręgowy orzeka wyrokiem na rozprawie w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.
§ 3O terminie rozprawy zawiadamia się organ uprawniony do reprezentowania Skarbu Państwa
oraz prokuratora, przesyłając odpis wniosku.
§ 4Postępowanie jest wolne od kosztów sądowych. W razie uwzględnienia roszczeń choćby
w części wnioskodawcy przysługuje od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków, w tym z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika. ” ;
Art. 555Roszczenia przewidziane w niniejszym rozdziale przedawniają się po upływie 3 lat od
daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, a w wypadku określonym w art. 552b - po upływie 3 lat od daty zwolnienia. ” ;
§ 1W razie naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za krzywdę Skarb Państwa ma roszczenie
zwrotne do osób, które swym bezprawnym zachowaniem spowodowały niesłuszne skazanie, zastosowanie środka zabezpieczającego lub środka przymusu albo niesłuszne zarządzenie