📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 24 lutego 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o świadczeniach rodzinnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego
Rozdział 2a - Jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka
Rozdział 3 - Świadczenia opiekuńcze
Rozdział 3a - Świadczenie rodzicielskie
Rozdział 4 - Zasady weryfikacji świadczeń rodzinnych
Rozdział 5 - Podmioty realizujące zadania w zakresie świadczeń rodzinnych
Rozdział 6 - Postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych
Rozdział 7 - Finansowanie świadczeń rodzinnych
Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i dostosowujące
Rozdział 10 - Przepisy uchylające i przepisy o wejściu w życie
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 111), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami
na rzecz rodziny
(Dz. U. poz. 1162),
2)
ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1981),
3)
ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2105 i 2349),
4)
ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym
(Dz. U. poz. 2270)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 23 lutego 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 13-17, art. 19-21 i art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych
ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny
(Dz. U. poz. 1162), które stanowią:
„
Art. 13.
1.
Przepisy art. 3 pkt 1 lit. c tiret trzydzieste trzecie ustawy zmienianej w art. 3
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu
prawa do uzależnionych od dochodu świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy rozpoczynający
się od dnia 1 listopada 2021 r. W sprawach o świadczenia rodzinne na okresy zasiłkowe
rozpoczynające się przed dniem 1 listopada 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Przepisy art. 3 pkt 1 lit. c tiret trzydzieste trzecie ustawy zmienianej w art. 3
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu
prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy rozpoczynający
się od dnia 1 października 2021 r. W sprawach o świadczenia z funduszu alimentacyjnego
na okresy świadczeniowe rozpoczynające się przed dniem 1 października 2021 r. stosuje
się przepisy dotychczasowe.
Art. 14.
1.
Przepisy art. 23 ust. 4, ust. 5 pkt 2 i ust. 5d pkt 2 oraz art. 23b ust. 1 pkt 1b
ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie
po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy rozpoczynający
się od dnia 1 listopada 2021 r. W sprawach o świadczenia rodzinne na okresy zasiłkowe
rozpoczynające się przed dniem 1 listopada 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Przepisy art. 15 ust. 4, ust. 9 pkt 2 i ust. 9a pkt 2 oraz art. 15a ust. 1 pkt 1b
ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie
po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres
świadczeniowy rozpoczynający się od dnia 1 października 2021 r. W sprawach o świadczenia
z funduszu alimentacyjnego na okresy świadczeniowe rozpoczynające się przed dniem
1 października 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 15.
1.
Przepis art. 21 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 3 - w zakresie, w jakim istniejące
rozwiązania techniczne nie umożliwiają wojewodzie odbioru i obsługi przekazywanych
przez organy właściwe dokumentów, o których mowa w tym przepisie - ma zastosowanie
po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających odbiór i obsługę
dokumentów.
2.
Przepis art. 21 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 3 ma zastosowanie po raz pierwszy
po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających ministrowi właściwemu do spraw
zabezpieczenia społecznego odbiór i obsługę przekazywanych przez wojewodów dokumentów,
o których mowa w tym przepisie.
3.
Przepis art. 11 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 8 - w zakresie, w jakim istniejące
rozwiązania techniczne nie umożliwiają wojewodzie odbioru i obsługi przekazywanych
przez organy właściwe dokumentów, o których mowa w tym przepisie - ma zastosowanie
po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających odbiór i obsługę
dokumentów.
4.
Przepis art. 11 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 8 ma zastosowanie po raz pierwszy
po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających ministrowi właściwemu do spraw
zabezpieczenia społecznego odbiór i obsługę przekazywanych przez wojewodów dokumentów,
o których mowa w tym przepisie.
5.
Minister właściwy do spraw rodziny ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa
w ust. 1-4.
6.
Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 2 i 4, komunikacja
między wojewodą a ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego w zakresie,
o którym mowa w tych przepisach, odbywa się za pomocą elektronicznych skrzynek podawczych.
7.
Do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1 i 3, komunikacja
między organem właściwym a wojewodą - w zakresie, w jakim istniejące rozwiązania techniczne
nie umożliwiają wojewodzie odbioru i obsługi przekazywanych przez organy właściwe
dokumentów, o których mowa w tych przepisach - odbywa się za pomocą elektronicznych
skrzynek podawczych.
Art. 16.
1.
Przepisy art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. je i art. 23b ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w
art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu
rozwiązań technicznych umożliwiających organom właściwym i wojewodom samodzielną weryfikację
drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, od organów
emerytalno-rentowych informacji, o których mowa w art. 23 ust. 8 pkt 1 lit. je ustawy
zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2.
Minister właściwy do spraw rodziny ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa
w ust. 1.
Art. 17.
1.
Przepis art. 23b ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą ma zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających
organom właściwym i wojewodom samodzielne uzyskanie lub weryfikację drogą elektroniczną,
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, od organów podatkowych lub
ministra właściwego do spraw finansów publicznych informacji, o której mowa w art.
23b ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2.
Przepis art. 15a ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą ma zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających
organom właściwym wierzyciela, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5, samodzielne
uzyskanie lub weryfikację drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw rodziny, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów
publicznych informacji, o której mowa w art. 15a ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w
art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa
w ust. 1 i 2.
”
„
Art. 19.
Informację, o której mowa odpowiednio w art. 22c ust. 4 ustawy zmienianej w art. 3,
art. 15 ust. 8ac ustawy zmienianej w art. 5 oraz w art. 12a ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 8 przekazuje się po raz pierwszy w terminie do dnia 31 marca 2022 r.
Art. 20.
1.
Do ponagleń w sprawach o świadczenia rodzinne realizowane w związku z koordynacją
systemów zabezpieczenia społecznego wniesionych na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2021 r. poz. 735) przed dniem wejścia w życie art. 32 ust. 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Do ponagleń w sprawach o świadczenie wychowawcze realizowane w związku z koordynacją
systemów zabezpieczenia społecznego wniesionych na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego przed dniem wejścia w życie art. 28 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 21.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 23 ust. 5 ustawy zmienianej
w art. 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 23 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
”
„
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r.;
2)
art. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2021 r.;
3)
art. 7, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 26 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1981), który stanowi:
„
Art. 26.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem art. 16, art. 19, art.
22, art. 23 i art. 25, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
3)
art. 75 i art. 89 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 2105 i 2349), które stanowią:
„
Art. 75.
1.
Przepis art. 23b ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 13, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, ma zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających
organom właściwym i wojewodom samodzielne uzyskanie lub weryfikację drogą elektroniczną,
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, od organów podatkowych lub
ministra właściwego do spraw finansów publicznych informacji, o których mowa w art.
23b ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 13, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
w zakresie informacji o dochodzie, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret trzydzieste
piąte-trzydzieste siódme ustawy zmienianej w art. 13.
2.
Przepis art. 15a ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 16, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, ma zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających
organom właściwym wierzyciela, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 16, samodzielne
uzyskanie lub weryfikację drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw rodziny, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów
publicznych informacji, o której mowa w art. 15a ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w
art. 16, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie informacji o dochodzie,
o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret trzydzieste piąte-trzydzieste siódme ustawy
zmienianej w art. 13.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie
podmiotowej obsługującego go urzędu termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których
mowa w ust. 1 i 2.
”
„
Art. 89.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem:
1)
art. 6, art. 61 i art. 85-87, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 59, pkt 67 lit. i, pkt 76 w zakresie art. 45b, pkt 77 i 78, art. 2 pkt
51, 58 i 64 oraz art. 9 pkt 25, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 3 pkt 1, art. 7 pkt 3, 11, 13, pkt 16 lit. b, pkt 17, 33 i 38, art. 12, art.
14 pkt 1-4, 9, 11-16, 18 i 19, art. 20 pkt 8 i art. 22 pkt 2 w zakresie art. 19a ust.
3, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2022 r.;
4)
art. 1 pkt 10 lit. b tiret trzecie w zakresie art. 14 ust. 2 pkt 22, pkt 39 i pkt
63 lit. c, art. 2 pkt 11 lit. a i c, pkt 27 lit. a tiret ósme w zakresie art. 12 ust.
1 pkt 16, pkt 31 lit. a tiret trzecie i lit. b, art. 9 pkt 11, art. 18, art. 22 pkt
1 oraz art. 66, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
5)
art. 7 pkt 7 w zakresie art. 20zu § 4, art. 20zw § 2 zdanie drugie i art. 20zx § 2,
które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
4)
art. 58 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym
(Dz. U. poz. 2270), który stanowi:
„
Art. 58.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem:
1)
art. 40 w zakresie dodawanego pkt 8d w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 48 pkt 1 lit. b i pkt 2-12, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2022 r.;
2)
art. 48 pkt 1 lit. a, art. 53, art. 54, art. 55 i art. 57, które wchodzą w życie z
dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania,
przyznawania i wypłacania tych świadczeń.
2.
Świadczenia rodzinne przysługują:
1)
obywatelom polskim;
2)
cudzoziemcom:
a)
do których stosuje się przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego,
b)
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu
społecznym,
c)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt
stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia
na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 oraz z 2022 r. poz. 91), lub w związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony
uzupełniającej, jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej,
d)
posiadającym kartę pobytu z adnotacją „dostęp do rynku pracy”, z wyłączeniem obywateli
państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego
na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu
podjęcia studiów lub pracy sezonowej oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo
do wykonywania pracy na podstawie wizy,
e)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
-
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub
-
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej pracownika kadry kierowniczej,
specjalisty lub pracownika odbywającego staż w ramach przeniesienia wewnątrz przedsiębiorstwa
na warunkach określonych w art. 139n ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
-
jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z członkami rodzin, z wyłączeniem
cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt i pracę na okres nieprzekraczający 9 miesięcy,
chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne
umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej,
f)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:
-
na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 151 lub art. 151b ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
-
na podstawie wizy krajowej w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych,
-
w związku z korzystaniem z mobilności krótkoterminowej naukowca na warunkach określonych
w art. 156b ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
-
z wyłączeniem cudzoziemców, którym zezwolono na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, chyba że przepisy o koordynacji systemów
zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym
stanowią inaczej.
3.
Świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2, jeżeli zamieszkują
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują
świadczenia rodzinne, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
lub dwustronne umowy międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Art. 2.
Świadczeniami rodzinnymi są:
1)
zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego;
2)
świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie
pielęgnacyjne;
3)
zapomoga wypłacana przez gminy, na podstawie art. 22a;
3a)
świadczenia wypłacane przez gminy na podstawie art. 22b;
4)
jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka;
5)
świadczenie rodzicielskie.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych
osób:
a)
przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1128, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1163, 1243, 1551, 1574, 1834, 1981, 2071, 2105, 2133, 2232, 2269, 2270, 2328,
2376, 2427, 2430 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 1, 24, 64 i 138.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych,
składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz
składki na ubezpieczenie zdrowotne,
b)
dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym
podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne,
c)
inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym
od osób fizycznych:
-
renty określone w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz
ich rodzin,
-
renty wypłacone osobom represjonowanym i członkom ich rodzin, przyznane na zasadach
określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich
rodzin,
-
świadczenie pieniężne, dodatek kompensacyjny oraz ryczałt energetyczny określone w
przepisach o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej
służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach
rud uranu i batalionach budowlanych,
-
dodatek kombatancki, ryczałt energetyczny i dodatek kompensacyjny określone w przepisach
o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu
powojennego,
-
świadczenie pieniężne określone w przepisach o świadczeniu pieniężnym przysługującym
osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III
Rzeszę Niemiecką lub Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich,
-
ryczałt energetyczny, emerytury i renty otrzymywane przez osoby, które utraciły wzrok
w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie
niewypałów i niewybuchów,
-
renty inwalidzkie z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia otrzymywane przez
ofiary wojny oraz członków ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało
w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
otrzymywane z zagranicy,
-
zasiłki chorobowe określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz
w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych,
-
środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji
międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków
bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych
z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego
ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków
jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej
pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
-
należności ze stosunku pracy lub z tytułu stypendium osób fizycznych mających miejsce
zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przebywających czasowo za granicą
- w wysokości odpowiadającej równowartości diet z tytułu podróży służbowej poza granicami
kraju ustalonych dla pracowników zatrudnionych w państwowych lub samorządowych jednostkach
sfery budżetowej na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 oraz z 2021 r. poz. 1162),
-
należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom, celnikom i pracownikom jednostek
wojskowych i jednostek policyjnych użytych poza granicami państwa w celu udziału w
konflikcie zbrojnym lub wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej,
akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne
wypłacone żołnierzom, policjantom, celnikom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów
w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
-
należności pieniężne ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej
przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura
Ochrony Rządu i Służby Więziennej, obliczone za okres, w którym osoby te uzyskały
dochód,
-
dochody członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu członkostwa w rolniczej
spółdzielni produkcyjnej, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne,
-
alimenty na rzecz dzieci,
-
stypendia doktoranckie przyznane na podstawie art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce
(Dz. U. z 2021 r. poz. 478, 619, 1630, 2141 i 2232), stypendia sportowe przyznane na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1133 oraz z 2021 r. poz. 2054 i 2142) oraz inne stypendia o charakterze socjalnym przyznane uczniom lub studentom,
-
kwoty diet nieopodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, otrzymywane przez
osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich,
- należności pieniężne otrzymywane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych
położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym osobom przebywającym na wypoczynku
oraz uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób, - dodatki za tajne nauczanie określone
w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1762), - dochody uzyskane z działalności gospodarczej prowadzonej na podstawie zezwolenia
na terenie specjalnej strefy ekonomicznej określonej w przepisach o specjalnych strefach
ekonomicznych, - ekwiwalenty pieniężne za deputaty węglowe określone w przepisach
o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie
Koleje Państwowe”, - ekwiwalenty z tytułu prawa do bezpłatnego węgla określone w przepisach
o restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego w latach 2003-2006, - świadczenia określone
w przepisach o wykonywaniu mandatu posła i senatora, - dochody uzyskane z gospodarstwa
rolnego, - dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio
o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na
obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne, - renty
określone w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących
z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu
Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, - zaliczkę alimentacyjną określoną w
przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej,
- świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów,
-
pomoc materialną o charakterze socjalnym określoną w art. 90c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1915) oraz świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-3 i 5 oraz art. 212 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o
szkolnictwie wyższym i nauce,
-
kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, - świadczenie pieniężne określone w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach
represjonowanych z powodów politycznych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1255), - świadczenie rodzicielskie, - zasiłek macierzyński, o którym mowa w przepisach
o ubezpieczeniu społecznym rolników, -2)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie
niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. poz. 1162),
która weszła w życie z dniem 13 lipca 2021 r.; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2021 r. stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej lub Funduszu
Pracy, niezależnie od podmiotu, który je wypłaca,
-
przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia
zdrowotne,
-
3)Dodane przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2022 r. przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. a i b oraz pkt 153 lit. a i b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych, oraz art. 21 ust. 1 pkt 154 tej ustawy w zakresie przychodów ze stosunku służbowego,
stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy, z umów zlecenia,
o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenia
zdrowotne,
-
3)Dodane przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2022 r. przychody wolne od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c oraz pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca
1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanych według zasad określonych
w art. 27 i art. 30c tej ustawy, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne
oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne,
-
3)Dodane przez art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2022 r. dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej w formie ryczałtu
od przychodów ewidencjonowanych, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 lit. c, pkt 153 lit. c i pkt 154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustalone zgodnie z art. 5 ust. 7a;
2)
dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny;
2a)
dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny
osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art.
5 ust. 4-4c;
3)
dochodzie osoby uczącej się albo dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego
- oznacza to przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym
okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c;
4)
dziecku - oznacza to dziecko własne, małżonka, przysposobione oraz dziecko, w sprawie
którego toczy się postępowanie o przysposobienie, lub dziecko znajdujące się pod opieką
prawną;
5)
emeryturach i rentach - oznacza to emerytury i renty inwalidzkie oraz renty z tytułu
niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowe określone w przepisach o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o ubezpieczeniu społecznym rolników,
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony
Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz
ich rodzin, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, o zaopatrzeniu
inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, o kombatantach oraz niektórych osobach
będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a także uposażenia w stanie
spoczynku określone w przepisach prawa o ustroju sądów powszechnych, przepisach o prokuraturze oraz w przepisach o Sądzie Najwyższym, a także renty szkoleniowe
i renty z tytułu niezdolności do pracy określone w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, renty z tytułu niezdolności do pracy
określone w przepisach o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych
w szczególnych okolicznościach, a także renty strukturalne określone w przepisach
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji
Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu
rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz
Rozwoju Obszarów Wiejskich;
6)
gospodarstwie rolnym - oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku
rolnym;
7)
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej,
młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt
śledczy, zakład karny, szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje te zapewniają
nieodpłatnie pełne utrzymanie;
8)
koszyku żywnościowym - oznacza to asortyment artykułów spożywczych, określony wartościowo
i ilościowo w badaniach progu wsparcia dochodowego rodzin, których spożycie jest niezbędne
do prawidłowego rozwoju dziecka w określonym wieku;
9)
niepełnosprawnym dziecku - oznacza to dziecko w wieku do ukończenia 16. roku życia
legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji
zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych;
10)
okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października
następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych;
11)
organie właściwym - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub
otrzymującej świadczenie rodzinne;
12)
osobach pozostających na utrzymaniu - oznacza to członków rodziny utrzymujących się
z połączonych dochodów tych osób;
13)
osobie uczącej się - oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu
rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub
ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony;
14)
opiekunie faktycznym dziecka - oznacza to osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem,
jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka;
15)
pełnoletniej osobie niepełnosprawnej - oznacza to osobę pełnoletnią, legitymującą
się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a także osobę,
która ukończyła 75 lat;
15a)
przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego - oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia
2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września
2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji
systemów zabezpieczenia społecznego
(Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1);
16)
rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców
dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku
do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące
się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością
przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek
dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1297); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego
własne dziecko;
16a)
rodzinie wielodzietnej - oznacza to rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających
prawo do zasiłku rodzinnego;
17)
(utracił moc)4)Z dniem 31 grudnia 2005 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 (Dz. U. poz. 806).
17a)
osobie samotnie wychowującej dziecko - oznacza to pannę, kawalera, wdowę, wdowca,
osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną,
chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem;
18)
szkole - oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę artystyczną,
w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy
ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy
dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod
pracy i wychowania oraz ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy;
19)
szkole wyższej - oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz kolegium pracowników służb społecznych;
20)
umiarkowanym stopniu niepełnosprawności - oznacza to:
a)
niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów;
21)
znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to:
a)
niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej
egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie
rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu
społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
e)
niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym
rolników;
22)
zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie
stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy
lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło
albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek
rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności
gospodarczej;
23)
utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a)
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b)
utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c)
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d)
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej
lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym
(Dz. U. z 2021 r. poz. 419 i 1621),
e)
(uchylona)
f)
wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej
wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2021 r. poz. 266, 1535 i 1621) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 432, 619, 1621, 1834, 1981 i 2105.),
g)
(uchylona)
h)
utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,
przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
i)
utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej
do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych;
j)
utratą świadczenia rodzicielskiego,
k)
utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników,
l)
utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce;
24)
uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
a)
zakończeniem urlopu wychowawczego,
b)
uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c)
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d)
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej
lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
e)
(uchylona)
f)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania
po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
g)
(uchylona)
h)
uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,
przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
i)
uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,
j)
uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników,
k)
uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce.
Rozdział 2
Zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego
Art. 4.
1.
Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka.
2.
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje:
1)
rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka;
2)
opiekunowi faktycznemu dziecka;
3)
osobie uczącej się.
Art. 5.
1.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód
rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty
504,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy..
2.
W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności
lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek
rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby
uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy..
3.
W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną
przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych
wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest
ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w
kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a.
3a.
W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego,
o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują
w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której
mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny.
3b.
Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, stanowi
suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:
1)
zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest
ustalane prawo do tych zasiłków;
2)
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11a, art. 12a i art.
13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo
do tych dodatków;
3)
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych
przez 12.
3c.
W przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej
rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie
przysługują.
3d.
W przypadku osoby uczącej się przepisy ust. 3-3c stosuje się odpowiednio.
4.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające
pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub
po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego.
4a.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko
pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres
zasiłkowy, ustalając dochód członka rodziny, osoby uczącej się lub dziecka pozostającego
pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę
miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w
okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.
4b.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko
pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres
zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby
uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego
o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło
uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane
lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.
4c7)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia
lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wykreślenia z rejestru lub rozpoczęcia
pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny, osoba ucząca się
lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów
i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego
pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą
działalność gospodarczą.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
W przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub w instytucji
zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę,
nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej lub w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie.
7a.
W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy przyjmuje
się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia,
przez ministra właściwego do spraw rodziny w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” w terminie do dnia 1 sierpnia każdego roku.
8.
W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego
uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze
obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym
(Dz. U. z 2020 r. poz. 333).
8a.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa
stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę
z wyjątkiem:
1)
oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu
rodziny gospodarstwa rolnego;
2)
gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną;
3)
gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej
w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o
wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
8b.
Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w
dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8a, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego
pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
8c.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Krajowego Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa gospodarstwa rolnego, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego pomniejsza
się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
9.
W przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego
oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się.
10.
(utracił moc)8)Z dniem 30 listopada 2005 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia
15 listopada 2005 r. sygn. akt P 3/05 (Dz. U. poz. 1994).
11.
W przypadku gdy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na dziecko pozostające pod
opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód uwzględnia się tylko dochód dziecka.
Art. 6.
1.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2, do
ukończenia przez dziecko:
1)
18. roku życia lub
2)
nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo
3)
24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje
się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.
1a.
Zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak
nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia.
1b.
W przypadku ukończenia przez dziecko, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, lub osobę, o której
mowa w ust. 1a, szkoły wyższej w trakcie ostatniego roku studiów prawo do zasiłku
rodzinnego przysługuje do zakończenia tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do
ukończenia przez dziecko, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, lub osobę, o której mowa w
ust. 1a, 24. roku życia.
2.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:
1)
44,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia;
2)
56,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 18. roku życia;
3)
65,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. na dziecko w wieku powyżej 18. roku życia do ukończenia 24. roku życia.
Art. 7.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:
1)
dziecko lub osoba ucząca się pozostają w związku małżeńskim;
2)
dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo
w pieczy zastępczej;
3)
osoba ucząca się została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie;
4)
pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na
własne dziecko;
5)
osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone, na rzecz dziecka od jego
rodzica, świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub
zatwierdzonego przez sąd, chyba że:
a)
rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,
b)
ojciec dziecka jest nieznany,
c)
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,
d)
sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka
i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego
dziecka,
e)
dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obojga rodziców
sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach;
6)
członkowi rodziny przysługuje na dziecko zasiłek rodzinny za granicą, chyba że przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu
społecznym stanowią inaczej.
Art. 8.
Do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki z tytułu:
1)
urodzenia dziecka;
2)
opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
3)
(utracił moc)4)Z dniem 31 grudnia 2005 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 (Dz. U. poz. 806).
3a)
samotnego wychowywania dziecka;
4)
(utracił moc)4)Z dniem 31 grudnia 2005 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 (Dz. U. poz. 806).
4a)
wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej;
5)
kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;
6)
rozpoczęcia roku szkolnego;
7)
podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania.
Art. 9.
1.
Dodatek z tytułu urodzenia dziecka przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu
dziecka.
2.
Dodatek przysługuje opiekunowi faktycznemu dziecka w wieku do ukończenia przez dziecko
pierwszego roku życia, jeżeli nie został przyznany rodzicom lub opiekunowi prawnemu
dziecka.
3.
Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1000,00 zł.
4.
W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia
więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
5.
(uchylony)
6.
Dodatek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje, jeżeli kobieta pozostawała pod opieką
medyczną nie później niż od 10 tygodnia ciąży do porodu.
7.
Pozostawanie pod opieką medyczną potwierdza się zaświadczeniem lekarskim lub zaświadczeniem
wystawionym przez położną.
8.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia
społecznego określi, w drodze rozporządzenia, formę opieki medycznej, o której mowa
w ust. 6, oraz wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 7, uwzględniając odpowiednio
rodzaje świadczeń zdrowotnych udzielanych kobiecie w okresie ciąży przez lekarza i
położną oraz zakres danych niezbędnych do zapewnienia należytego udokumentowania pozostawania
jej pod opieką medyczną w okresie od 10 tygodnia ciąży do porodu.
9.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się do osób będących prawnymi lub faktycznymi opiekunami
dziecka, a także do osób, które przysposobiły dziecko.
Art. 10.
1.
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu
dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu
wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
1)
24 miesięcy kalendarzowych;
2)
36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem
urodzonym podczas jednego porodu;
3)
72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się
orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
2.
Osobie, o której mowa w ust. 1, przysługuje jeden dodatek w wysokości 400,00 zł miesięcznie
niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jej opieką.
3.
Kwotę dodatku przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia
przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży
się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia
przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.
4.
W przypadku równoczesnego korzystania z urlopu wychowawczego przez oboje rodziców
lub opiekunów prawnych dziecka przysługuje jeden dodatek.
5.
Dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli:
1)
(uchylony)
2)
bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku
pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy;
3)
podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie
osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego;
4)
dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym
ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą,
i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, oraz w innych
przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
5)
w okresie urlopu wychowawczego korzysta z zasiłku macierzyńskiego;
6)
korzysta ze świadczenia rodzicielskiego.
6.
Obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego
do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia prawa do dodatku zalicza się okres zatrudnienia
na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Art. 11.
(uchylony)
Art. 11a.
1.
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym
dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka,
jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego
z rodziców dziecka, ponieważ:
1)
drugi z rodziców dziecka nie żyje;
2)
ojciec dziecka jest nieznany;
3)
powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
2.
Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej
się nie żyją. Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio.
3.
Dodatek przysługuje w wysokości 170,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. na wszystkie dzieci.
4.
W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem
o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko,
nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.
5.
W przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwot, o których mowa w art. 5 ust.
1 i 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 100,00
zł na wszystkie dzieci.
6.
W przypadku wyboru dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa
do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, dodatek,
o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie.
7.
Przepis ust. 5 obowiązuje do dnia 31 sierpnia 2006 r.
Art. 12.
(utracił moc)4)Z dniem 31 grudnia 2005 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18
maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 (Dz. U. poz. 806).
Art. 12a.
1.
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce lub
ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
2.
Dodatek przysługuje w wysokości 50,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.
Art. 13.
1.
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi
faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na
pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka
w wieku:
1)
do ukończenia 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności;
2)
powyżej 16. roku życia do ukończenia 24. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem
o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
2.
Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:
1)
50,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. na dziecko w wieku do ukończenia 5. roku życia;
2)
70,00 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 24. roku życia.
Art. 14.
1.
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi
faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na
częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.
1a.
Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.
2.
Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego
przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko.
3.
Wniosek o wypłatę dodatku składa się do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym
rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne.
4.
Wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania.
Art. 15.
1.
Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu
dziecka lub osobie uczącej się:
1)
w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły
ponadpodstawowej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny
i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej w przypadku dziecka lub osoby uczącej
się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności
- w wysokości 80 zł 6)Wysokość świadczeń rodzinnych jest ustalana na podstawie art. 19 niniejszej ustawy. miesięcznie na dziecko albo
2)
w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się
siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadpodstawowej, a także szkoły artystycznej, …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.