📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 13 września 2013 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 września
2013 r. (poz. 1403) - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Zakres podmiotowy ubezpieczenia, składki na ubezpieczenie i świadczenia pieniężne
z ubezpieczenia
Rozdział 3 - Postępowanie w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia
Rozdział 4 - Inne sprawy związane z ubezpieczeniem
Rozdział 5 - Organizacja i zakres działania Kasy oraz Rady Rolników
Rozdział 6 - Gospodarka finansowa
Rozdział 7 - Umowa z następcą
Rozdział 8 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
Załącznik do ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. - Tabela rodzajów i rozmiarów działów specjalnych produkcji rolnej
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 70, poz. 416),
2)
ustawą z dnia 5 września 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wejściem w
życie Protokołu do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi,
z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego
przepływu osób
(Dz. U. Nr 180, poz. 1112),
3)
ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
(Dz. U. Nr 227, poz. 1505),
4)
ustawą z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych
(Dz. U. Nr 228, poz. 1507 oraz z 2012 r. poz. 637),
5)
ustawą z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o gromadzeniu, przetwarzaniu i przekazywaniu
informacji kryminalnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 69, poz. 595),
6)
ustawą z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. Nr 79, poz. 667),
7)
ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych
(Dz. U. Nr 97, poz. 800),
8)
ustawą z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli
i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 106, poz. 622 i Nr 187, poz. 1110),
9)
ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(Dz. U. Nr 149, poz. 887),
10)
ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 232, poz. 1378),
11)
ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 233, poz. 1382),
12)
ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 637),
13)
ustawą z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych
w gospodarce
(Dz. U. poz. 1342),
14)
ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. poz. 1529),
15)
ustawą z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 983)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 6 września 2013 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 1 i art. 22 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom
ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 70, poz. 416), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych norm dla
kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców
lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości
przyznawanej pomocy
(Dz. Urz. UE L 304 z 30.09.2004, str. 12; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 7, str. 96) oraz dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych
norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich
(Dz. Urz. UE L 326 z 13.12.2005, str. 13).
”
„
Art. 22.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
odnośnika nr 1 i art. 15 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wejściem
w życie Protokołu do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi,
z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego
przepływu osób
(Dz. U. Nr 180, poz. 1112), które stanowią:
„
1) Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości
przez cudzoziemców, ustawę z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, ustawę z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym, ustawę z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, ustawę z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, ustawę z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie
wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią
o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, ustawę z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych, ustawę z dnia 5 lipca 2002 r. o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej
w Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, ustawę z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, ustawę z dnia 17 października 2003 r. o wykonywaniu prac podwodnych, ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych i ustawę z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii.
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji dostosowania przepisów wymienionych
ustaw do Umowy między Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi, z jednej
strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu
osób (Dz. Urz. WE L 114 z 30.04.2002, str. 6, z późn. zm.) oraz Protokołu do Umowy
między Wspólnotą Europejską i Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją
Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób, w związku z udziałem
w charakterze Umawiających się Stron Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki
Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki
Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej, w następstwie
przystąpienia tych Państw do Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 89 z 28.03.2006, str.
30).
”
„
Art. 15.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 202, art. 203 i art. 216 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
(Dz. U. Nr 227, poz. 1505), które stanowią:
„
Art. 202.
W okresie 10 lat od dnia wejścia w życie ustawy warunek posiadania kompetencji kierowniczych
na stanowiskach, o których mowa w art. 52 oraz w ustawach zmienianych w art. 135-139,
141-143, 145-147, 149-156, 158, 159, 161-185 oraz 187-189, uważa się za spełniony
przez osoby, które:
1)
uzyskały świadectwo potwierdzające kwalifikacje do pracy na wysokim stanowisku państwowym,
wydane na podstawie art. 7 ust. 5 lub art. 8 ust. 7 ustawy uchylanej w art. 214;
2)
w wyniku postępowania kwalifikacyjnego dla pracowników służby cywilnej ubiegających
się o mianowanie w służbie cywilnej osiągnęły miejsce uprawniające do mianowania na
podstawie ustawy uchylanej w art. 215.
Art. 203.
W okresie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy, przy przeprowadzaniu naboru na wyższe
stanowiska w służbie cywilnej, do osób, o których mowa w art. 202, nie stosuje się
warunków określonych w art. 53 pkt 4 i 5.
”
„
Art. 216.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
7 ust. 1, art. 40-43, art. 45, art. 47-49, art. 160 i art. 186 pkt 2-6, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2010 r.
”
;
4)
art. 42, art. 43 i art. 46 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych
(Dz. U. Nr 228, poz. 1507 oraz z 2012 r. poz. 637), które stanowią:
„
Art. 42.
1.
Osobie urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., której przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy ustalono prawo do emerytury rolniczej, z zaliczeniem okresów, o których mowa
w art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy wymienionej w art. 33, a która po dniu wejścia w życie
ustawy osiągnie wiek, o którym mowa w art. 24 ust. 1a i 1b ustawy wymienionej w art.
37, i zgłosi wniosek o emeryturę z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określoną w art.
24 lub art. 184 ustawy wymienionej w art. 37, przysługuje - w zależności od jej wyboru
- emerytura rolnicza ustalona z zaliczeniem wskazanych okresów albo emerytura z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
2.
Prawo do emerytury rolniczej oraz do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli po wyłączeniu okresów wskazanych
w tym przepisie osoba ta spełnia warunki do emerytury rolniczej.
Art. 43.
Emerytura dla osoby urodzonej po dniu 31 grudnia 1948 r., której wysokość obliczono
wraz ze zwiększeniem lub częściową składkową emerytury rolniczej, ulega ponownemu
ustaleniu - bez uwzględnienia tego zwiększenia lub części składkowej, jeżeli osobie
tej została przyznana emerytura rolnicza z tytułu okresów, o których mowa w art. 20
ust. 1 i 2 ustawy wymienionej w art. 33, w brzmieniu ustalonym niniejszą ustawą.
”
„
Art. 46.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
5)
art. 9 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o gromadzeniu, przetwarzaniu
i przekazywaniu informacji kryminalnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 69, poz. 595), który stanowi:
„
Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
8 w części dotyczącej art. 29 ust. 2, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy
od dnia ogłoszenia.
”
;
6)
art. 2-5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym
rolników
(Dz. U. Nr 79, poz. 667), które stanowią:
„
Art. 2.
Przy ustalaniu liczby lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu
w ustawie, o której mowa w art. 1, w okresach przypadających przed dniem 1 października
2009 r., zalicza się cały kwartał, w którym powstało ubezpieczenie; to samo dotyczy
kwartału, w którym ubezpieczenie ustało. Poszczególne okresy podlegania ubezpieczeniu
obejmujące kwartały dodaje się, przyjmując 4 kwartały za jeden rok. Okresy niepełnych
lat oblicza się w miesiącach, przyjmując, że jeden kwartał to 3 miesiące, a 12 miesięcy
to jeden rok.
Art. 3.
Składka miesięczna na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, o którym
mowa w ustawie wymienionej w art. 1, w czwartym kwartale 2009 r. wynosi jedną trzecią
wysokości składki kwartalnej obowiązującej w trzecim kwartale 2009 r. ogłoszonej w
trybie określonym w art. 8 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1.
Art. 4.
1.
Informację o wysokości składki miesięcznej, o której mowa w art. 39 ust. 4 ustawy
wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, doręcza się rolnikowi
obowiązanemu do jej opłacenia w terminie do dnia 30 listopada 2009 r.
2.
Decyzje o stwierdzeniu obowiązku opłacania dodatkowej składki miesięcznej, o której
mowa w art. 17 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
wydaje się w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. W decyzji określa się wymiar dodatkowej
składki miesięcznej.
3.
Składki, o których mowa w ust. 1 i 2, za czwarty kwartał 2009 r. opłaca się w terminie
do dnia 31 grudnia 2009 r.
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2009 r.
”
;
7)
art. 30 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych
(Dz. U. Nr 97, poz. 800), który stanowi:
„
Art. 30.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia,
z wyjątkiem art. 26 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
8)
art. 105 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla
obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 106, poz. 622 i Nr 187, poz. 1110), który stanowi:
„
Art. 105.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r., z wyjątkiem:
1)
art. 36 pkt 3 i 4, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 44 i art. 103, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2011 r.;
3)
(uchylony).
”
;
9)
art. 251 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
(Dz. U. Nr 149, poz. 887), który stanowi:
„
Art. 251.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 77 ust. 1, który
wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., i art. 241, który wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
10)
art. 27 i art. 29 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków
obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 232, poz. 1378), które stanowią:
„
Art. 27.
1.
Do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy
wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg
rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r.
2.
Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie
z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego
terminu.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do:
1)
nadpłaconych lub nienależnie opłaconych składek, o których mowa w art. 41b ust. 11
ustawy wymienionej w art. 2;
2)
nienależnie opłaconych składek, o których mowa w art. 24 ust. 6g ustawy wymienionej
w art. 11.
”
„
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem:
1)
art. 21 pkt 1 lit. a-c i pkt 6 oraz art. 28, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 21 pkt 3-5, 7, 8 i 10-13, które wchodzą w życie z dniem 2 stycznia 2012 r.;
3)
art. 4 pkt 1-6, art. 5 pkt 2, art. 6, art. 7 pkt 2, art. 12-14, art. 17, art. 18,
art. 20 oraz art. 23, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
;
11)
art. 12 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 233, poz. 1382), który stanowi:
„
Art. 12.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
12)
art. 15-17 i art. 22 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 637), które stanowią:
„
Art. 15.
1.
Osobie, której upłynął okres, na jaki została przyznana jej renta strukturalna współfinansowana
ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji
Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich, a która nie osiągnęła wieku emerytalnego, przysługuje okresowa
emerytura rolnicza do dnia osiągnięcia tego wieku.
2.
Okresowa emerytura rolnicza przysługuje w wysokości emerytury podstawowej określonej
w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
(Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291, z późn. zm.a)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r.
Nr 67, poz. 411, Nr 70, poz. 416, Nr 180, poz. 1112, Nr 227, poz. 1505, Nr 228, poz.
1507 i Nr 237, poz. 1654 i 1656, z 2009 r. Nr 69, poz. 595, Nr 79, poz. 667 i Nr 97,
poz. 800, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 149, poz. 887, Nr 232, poz. 1378 i Nr 233,
poz. 1382.) bez względu na posiadany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu
w tej ustawie.
3.
Do okresowej emerytury rolniczej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy, o której
mowa w ust. 2, dotyczące emerytury rolniczej.
Art. 16.
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 64 ust. 3 ustawy, o której mowa w art.
3, zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie
art. 64 ust. 3 tej ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej
niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 17.
1.
Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają ustalone decyzją organu
rentowego prawo do:
1)
renty z tytułu niezdolności do pracy na okres do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego,
2)
świadczenia przedemerytalnego na podstawie ustawy, o której mowa w art. 11,
3)
emerytury pomostowej na podstawie ustawy, o której mowa w art. 13, albo
4)
nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego na podstawie ustawy, o której mowa w
art. 14
- zachowują te uprawnienia do dnia osiągnięcia wieku emerytalnego, o którym mowa w
art. 24 ust. 1a i 1b oraz w art. 27 ust. 2 i 3 ustawy, o której mowa w art. 1, chyba
że prawo do świadczenia ustanie lub wygaśnie przed tym dniem.
2.
Osoby, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy mają ustalone decyzją organu
rentowego prawo do okresowej emerytury kapitałowej na podstawie ustawy, o której mowa
w art. 12, zachowują te uprawnienia do dnia osiągnięcia 67 roku życia, z zastrzeżeniem
art. 7 ust. 2a ustawy, o której mowa w art. 12, chyba że prawo do świadczenia ustanie
lub wygaśnie przed tym dniem.
”
„
Art. 22.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
;
13)
art. 24 i art. 29 ustawy z dnia 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń
administracyjnych w gospodarce
(Dz. U. poz. 1342), które stanowią:
„
Art. 24.
Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wydaniem
decyzji o interpretację indywidualną stosuje się przepisy art. 62a ustawy zmienianej
w art. 2, art. 83d ustawy zmienianej w art. 7 oraz art. 109a ustawy zmienianej w art.
12, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w zakresie obowiązku zamieszczania w Biuletynie
Informacji Publicznej.
”
„
Art. 29.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
.
14)
odnośnika nr 1 i art. 192 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. poz. 1529), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie
wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy
jakości usług
(Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, str. 14, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, str. 71, z późn. zm.).
”
„
Art. 192.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
;
15)
art. 8 ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 983), który stanowi:
„
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2013 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 8 lit. a,
który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.
”
.
a)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2008 r.
Nr 67, poz. 411, Nr 70, poz. 416, Nr 180, poz. 1112, Nr 227, poz. 1505, Nr 228, poz.
1507 i Nr 237, poz. 1654 i 1656, z 2009 r. Nr 69, poz. 595, Nr 79, poz. 667 i Nr 97,
poz. 800, z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 149, poz. 887, Nr 232, poz. 1378 i Nr 233,
poz. 1382.
Załącznik do obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 września
2013 r. (poz. 1403)
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ubezpieczenie społeczne rolników, zwane dalej „ubezpieczeniem”, obejmuje, na zasadach
określonych w ustawie, rolników i pracujących z nimi domowników, którzy:
1)
posiadają obywatelstwo polskie lub
21)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 ustawy z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy
o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. Nr 70, poz. 416), która weszła w życie z dniem 29 maja 2008 r.)
przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, zezwolenia na
zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt
rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich, zgody na pobyt tolerowany lub w
związku z uzyskaniem w Rzeczypospolitej Polskiej statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej,
lub
32)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 5 września 2008 r. o zmianie niektórych
ustaw w związku z wejściem w życie Protokołu do Umowy między Wspólnotą Europejską
i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej
strony, w sprawie swobodnego przepływu osób (Dz. U. Nr 180, poz. 1112), która weszła
w życie z dniem 25 października 2008 r.)
są obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej
lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
1a.
Ubezpieczenie obejmuje obywateli, o których mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli przepisy Unii
Europejskiej dotyczące stosowania systemów zabezpieczenia społecznego nie stanowią
inaczej.
2.
W ubezpieczeniu wyodrębnia się:
1)
ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie;
2)
ubezpieczenie emerytalno-rentowe.
Art. 2.
1.
Ubezpieczenie realizuje Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwana dalej „Kasą”.
2.
Prezes Kasy jest centralnym organem administracji rządowej, podległym ministrowi właściwemu
do spraw rozwoju wsi.
3.
Interesy ogółu ubezpieczonych i świadczeniobiorców, dotyczące ubezpieczenia i działalności
Kasy, reprezentuje Rada Ubezpieczenia Społecznego Rolników, zwana dalej „Radą Rolników”.
4.
W realizacji ubezpieczenia uczestniczą także, w zakresie określonym w ustawie i w
odrębnych przepisach, organy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zwanego dalej „Zakładem”,
oraz inne podmioty.
Art. 3.
1.
Ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek.
2.
Jeżeli ustawa przewiduje objęcie ubezpieczeniem na wniosek, z wnioskiem o objęcie
ubezpieczeniem może wystąpić zainteresowana osoba lub rolnik, na którego rachunek
ta osoba pracuje.
2a3)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu
społecznym rolników (Dz. U. Nr 79, poz. 667), która weszła w życie z dniem 1 października
2009 r..
Objęcie ubezpieczeniem na wniosek następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie
ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony.
3.
Osoba podlegająca ubezpieczeniu na wniosek może w każdym czasie odstąpić od ubezpieczenia,
składając oświadczenie w tej sprawie.
4.
Równoznaczne z odstąpieniem od ubezpieczenia na wniosek jest nieopłacenie w terminie
składki, chyba że rolnik obowiązany do jej opłacenia, przed upływem terminu płatności,
wystąpił o jego odroczenie albo nieopłacenie składki w terminie było skutkiem siły
wyższej.
Art. 3a4)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
1.
Ubezpieczenie ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ustały okoliczności uzasadniające
podleganie ubezpieczeniu, z zastrzeżeniem ust. 3.
2.
Ubezpieczenie na wniosek ustaje także:
1)
od dnia wskazanego w oświadczeniu ubezpieczonego, nie wcześniej jednak niż od dnia,
w którym to oświadczenie zostało złożone Kasie, albo
2)
od pierwszego dnia okresu ubezpieczenia, za który składka nie została opłacona.
3.
Jeżeli wraz z ustaniem okoliczności uzasadniających podleganie ubezpieczeniu z mocy
ustawy następują okoliczności uzasadniające objęcie ubezpieczeniem na wniosek, ubezpieczenie
istniejące z mocy ustawy ustaje od dnia następującego po dniu, w którym ubezpieczonemu
doręczono decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia z mocy ustawy.
4.
Jeżeli złożony został wniosek o rentę lub emeryturę, obowiązek ubezpieczenia ustaje
od dnia następującego po dniu, w którym wydana została decyzja o przyznaniu świadczenia,
jednak nie wcześniej niż od dnia, w którym ubezpieczony nabył to prawo.
Art. 4.
1.
Składki na ubezpieczenie za każdego ubezpieczonego opłaca rolnik. Jeżeli działalność
rolnicza jest prowadzona na rachunek kilku osób, obowiązek opłacenia składki ciąży
na nich solidarnie.
25)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Obowiązek opłacenia składki powstaje od dnia, w którym powstało ubezpieczenie, a ustaje
od dnia, w którym ustało ubezpieczenie.
Art. 5.
Przepisy ustawy dotyczące ubezpieczenia rolnika i świadczeń przysługujących rolnikowi
stosuje się także do małżonka rolnika, chyba że ten małżonek nie pracuje w gospodarstwie
rolnika ani w gospodarstwie domowym bezpośrednio związanym z tym gospodarstwem rolnym.
Art. 5a.
1.
Rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy
nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności
gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega
nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności, jeżeli spełnia jednocześnie następujące
warunki:
1)
złoży w Kasie oświadczenie o kontynuowaniu tego ubezpieczenia w terminie 14 dni od
dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy
przy tej działalności;
2)
jednocześnie nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie
rolnym, obejmującym obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego, lub w dziale
specjalnym;
3)
nie jest pracownikiem i nie pozostaje w stosunku służbowym;
4)
nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5)
kwota należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej
działalności gospodarczej nie przekracza kwoty 2528 zł 6)Kwota podatku (roczna kwota graniczna) zgodnie z art. 5a ust. 8 niniejszej ustawy
podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem
i zgodnie z art. 5a ust. 9 niniejszej ustawy jest ogłaszana przez ministra właściwego
do spraw rozwoju wsi w drodze obwieszczenia w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”..
2.
Za rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje się także:
1)
wznowienie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, której prowadzenie
okresowo zawieszono;
2)
zmianę rodzaju lub przedmiotu wykonywanej działalności według Polskiej Klasyfikacji
Działalności (PKD).
37)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu
barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 106, poz. 622),
która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r..
Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego,
o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik obowiązany jest złożyć w Kasie wraz
z oświadczeniem, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, chyba że ten rolnik lub domownik nie
prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku podatkowym.
47)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu
barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 106, poz. 622),
która weszła w życie z dniem 1 lipca 2011 r..
Zaświadczenie albo oświadczenie, że nie została przekroczona kwota podatku dochodowego,
o której mowa w ust. 1 pkt 5, rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność
gospodarczą, podlegający ubezpieczeniu, obowiązany jest także złożyć w Kasie do dnia
31 maja każdego roku podatkowego.
58)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Niezachowanie terminu złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest równoznaczne
z ustaniem ubezpieczenia od dnia rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności
gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności.
69)W brzmieniu ustalonym przez art. 6 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
Niezłożenie zaświadczenia albo oświadczenia, o których mowa w ust. 4, lub niezachowanie
terminu do złożenia tego zaświadczenia albo oświadczenia, jest równoznaczne z ustaniem
ubezpieczenia z dniem, do którego rolnik lub domownik obowiązany był złożyć zaświadczenie
albo oświadczenie w Kasie, chyba że ten rolnik lub domownik zaprzestał prowadzenia
pozarolniczej działalności gospodarczej w sposób trwały lub okresowy przed upływem
terminu na złożenie tego zaświadczenia albo oświadczenia.
7.
Terminy określone w ust. 1 pkt 1 i ust. 4 mogą zostać przywrócone na wniosek zainteresowanego
rolnika lub domownika, jeżeli ten rolnik lub domownik udowodni, że niezachowanie terminu
nastąpiło wskutek zdarzeń losowych.
8.
Kwota podatku, o której mowa w ust. 1 pkt 5, zwana dalej „roczną kwotą graniczną”,
podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem,
określonym w ustawie budżetowej za rok, którego kwota dotyczy, ustawie o prowizorium
budżetowym lub ich projektach, jeżeli odpowiednie ustawy nie zostały uchwalone.
9.
Minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”, w drodze obwieszczenia, roczną kwotę graniczną, o której
mowa w ust. 8.
10.
Za pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się pozarolniczą działalność gospodarczą
prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizyczne na podstawie
przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, z wyłączeniem wspólników spółek prawa
handlowego oraz osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu:
1)
w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów
osiąganych przez osoby fizyczne;
2)
z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów
o podatku dochodowym od osób fizycznych.
11.
Za współpracującego przy prowadzeniu pozarolniczej działalności gospodarczej uważa
się rolnika lub domownika, który w stosunku do prowadzącego tę działalność spełnia
kryteria osoby współpracującej, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Art. 6.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
rolniku - rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w
pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów
rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa
rolnego do zalesienia;
2)
domowniku - rozumie się osobę bliską rolnikowi, która:
a)
ukończyła 16 lat,
b)
pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie
jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
c)
stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem
pracy;
3)
działalności rolniczej - rozumie się działalność w zakresie produkcji roślinnej lub
zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej;
4)
gospodarstwie rolnym - rozumie się każde gospodarstwo służące prowadzeniu działalności
rolniczej;
5)
dziale specjalnym - rozumie się dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w
załączniku do ustawy;
610)W brzmieniu ustalonym przez art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o emeryturach
kapitałowych (Dz. U. Nr 228, poz. 1507), która weszła w życie z dniem 8 stycznia 2009 r.)
przepisach emerytalnych - rozumie się przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227, z późn. zm.11)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r.
Nr 40, poz. 224, Nr 134, poz. 903, Nr 238, poz. 1578 i Nr 257, poz. 1726, z 2011 r.
Nr 75, poz. 398, Nr 149, poz. 887, Nr 168, poz. 1001, Nr 187, poz. 1112 i Nr 205,
poz. 1203, z 2012 r. poz. 118, 251, 637, 664 i 1548 oraz z 2013 r. poz. 240, 786,
960 i 1036.);
7)
emeryturze podstawowej - rozumie się kwotę miesięcznej najniższej emerytury, określoną
w przepisach emerytalnych;
8)
wskaźniku wymiaru - rozumie się ustaloną dla określonego świadczenia lub określonej
części świadczenia liczbę, wyrażającą stały stosunek tego świadczenia (tej części
świadczenia) do emerytury podstawowej, z zaokrągleniem do drugiego miejsca po przecinku;
wskaźnik wymiaru służy do obliczania wysokości świadczenia lub jego części w myśl
art. 48;
9)
(uchylony);
10)
emeryturze lub rencie z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków
ich rodzin - rozumie się odpowiednie świadczenie, przyznane przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy na podstawie ustaw powołanych w art. 99 i 122 albo innych
przepisów regulujących świadczenia emerytalno-rentowe dla rolników;
10a)
emeryturze lub rencie rolniczej z ubezpieczenia - rozumie się emeryturę lub rentę
inwalidzką z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich rodzin
oraz emeryturę rolniczą lub rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy;
10b12)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. poz. 637), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.)
emeryturze lub rencie z ubezpieczenia - rozumie się emeryturę lub rentę rolniczą z
ubezpieczenia, częściową emeryturę rolniczą, rentę rolniczą szkoleniową i rentę rodzinną;
10c13)W brzmieniu ustalonym przez art. 20 ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o nauczycielskich
świadczeniach kompensacyjnych (Dz. U. Nr 97, poz. 800), która weszła w życie z dniem
1 lipca 2009 r.)
ustalonym prawie do emerytury lub renty - rozumie się ustalone prawo do emerytury
lub renty z ubezpieczenia albo ustalone prawo do emerytury lub renty na podstawie
przepisów emerytalnych lub innych przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym, albo ustalone
prawo do emerytury pomostowej na podstawie przepisów o emeryturach pomostowych lub
do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych na podstawie przepisów o nauczycielskich
świadczeniach kompensacyjnych, a także ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego
lub świadczenia przedemerytalnego, przyznanego na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy, oraz świadczenia o charakterze rentowym z instytucji zagranicznej;
11)
ubezpieczeniu emerytalno-rentowym - rozumie się ubezpieczenie emerytalno-rentowe określone
w ustawie;
11a)
stwierdzeniu niezdolności do samodzielnej egzystencji - rozumie się przez to zaliczenie
do pierwszej grupy inwalidów 14)Kwestię tę obecnie regulują przepisy art. 10 ustawy z dnia 28 czerwca 1996 r. o zmianie
niektórych ustaw o zaopatrzeniu emerytalnym i ubezpieczeniu społecznym (Dz. U. Nr
100, poz. 461), która weszła w życie z dniem 1 września 1997 r.;
12)
innym ubezpieczeniu społecznym - rozumie się obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne
i rentowe określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenie
emerytalne określone w odrębnych przepisach;
13)
osobie podlegającej innemu ubezpieczeniu społecznemu - rozumie się osobę podlegającą
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym na podstawie przepisów o systemie
ubezpieczeń społecznych lub objętą przepisami o zaopatrzeniu emerytalnym;
13a)
świadczeniach z ubezpieczeń społecznych - rozumie się zasiłek chorobowy i świadczenie
rehabilitacyjne, do których przysługuje prawo z tytułu ubezpieczenia chorobowego na
podstawie przepisów o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa;
13b)
należnościach z tytułu składek - rozumie się składki, należne od nich odsetki i koszty
upomnienia;
14)
okresach podlegania określonemu ubezpieczeniu społecznemu - rozumie się tylko takie
okresy, za które opłacono przewidziane w odpowiednich przepisach składki na to ubezpieczenie,
chyba że w myśl tych przepisów nie istniał obowiązek opłacania składek;
15)
wójcie - rozumie się także burmistrza lub prezydenta miasta;
16)
ubezpieczeniu zdrowotnym - rozumie się ubezpieczenie określone w odrębnych przepisach.
Rozdział 2
Zakres podmiotowy ubezpieczenia, składki na ubezpieczenie i świadczenia pieniężne
z ubezpieczenia
A.
Ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie
Art. 7.
1.
Ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy:
1)
rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego
lub dział specjalny,
2)
domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1
- jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub
nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń
z ubezpieczeń społecznych.
2.
Ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim na wniosek obejmuje się innego
rolnika lub domownika, jeżeli działalność rolnicza stanowi stałe źródło jego utrzymania,
a także osobę, która będąc rolnikiem przeznaczyła grunty prowadzonego gospodarstwa
rolnego do zalesienia na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
3.
Innego rolnika, domownika lub osobę, która przeznaczyła grunty do zalesienia, obejmuje
się ubezpieczeniem wypadkowych, chorobowym i macierzyńskim na wniosek, wyłącznie w
zakresie ograniczonym do świadczeń określonych w art. 9 pkt 1, jeżeli podlegają innemu
ubezpieczeniu społecznemu albo mają ustalone prawo do emerytury lub renty lub do świadczeń
z ubezpieczeń społecznych.
4.
Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do emerytów i rencistów, którzy mają orzeczoną
niezdolność do samodzielnej egzystencji.
Art. 8.
115)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3..
Za każdego ubezpieczonego opłaca się miesięczną składkę w równej wysokości, z zastrzeżeniem
ust. 3.
2.
Wysokość składki za jednego ubezpieczonego ustala się w planie funduszu składkowego
stosownie do zasad określonych w art. 77.
2a16)Dodany przez art. 1 pkt 5 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadku gdy okres podlegania ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu
jest krótszy niż miesiąc, wysokość składki oblicza się proporcjonalnie do liczby dni
podlegania temu ubezpieczeniu.
3.
Za ubezpieczonego, o którym mowa w art. 7 ust. 3, opłaca się jedną trzecią składki,
o której mowa w ust. 2.
3a.
(uchylony).17)Przez art. 1 pkt 5 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
418)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku
3..
Prezes Kasy ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”,
ustaloną przez Radę Rolników, wysokość miesięcznej składki na jeden lub kilka kolejnych
kwartałów, co najmniej 14 dni przed pierwszym dniem danego kwartału. Wysokość ta może
być ustalana kwotowo - i korygowana w przypadku zmiany wysokości emerytury podstawowej
- albo za pomocą określonego procentu emerytury podstawowej.
5.
Na wniosek Rady Rolników minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia,
może ustanawiać ulgi w wysokości składki, określając szczegółowe zasady i tryb ich
przyznawania.
Art. 9.
Świadczeniami z ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego są:
1)
jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu
albo śmierci wskutek wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej,
zwane dalej „jednorazowym odszkodowaniem”;
2)
zasiłek chorobowy;
3)
(uchylony);
4)
zasiłek macierzyński.
Art. 10.
1.
Jednorazowe odszkodowanie przysługuje:
1)
ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek
wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej;
2)
(uchylony);
3)
członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy rolniczej
lub rolniczej choroby zawodowej;
4)
(uchylony).
1a.
Członkami rodziny, o których mowa w ust. 1 pkt 3, są:
1)
małżonek;
2)
dzieci własne i przysposobione, pasierbowie, wnuki, rodzeństwo spełniające w dniu
śmierci ubezpieczonego warunki wymagane do uzyskania renty rodzinnej;
3)
rodzice, osoby przysposabiające, macocha, ojczym, jeżeli w dniu śmierci ubezpieczonego
prowadzili z nim wspólne gospodarstwo domowe lub jeżeli ubezpieczony przyczyniał się
w znacznym stopniu do ich utrzymania albo jeżeli zostało ustalone, wyrokiem sądowym
lub ugodą sądową, prawo do alimentów z jego strony.
2.
Jednorazowe odszkodowanie nie przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli:
1)
spowodował wypadek umyślnie albo wskutek rażącego niedbalstwa lub
2)
będąc w stanie nietrzeźwości lub będąc pod wpływem środków odurzających, substancji
psychotropowych lub innych środków o podobnym działaniu, sam w znacznym stopniu przyczynił
się do wypadku.
Art. 11.
1.
Za wypadek przy pracy rolniczej uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną,
które nastąpiło podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem działalności
rolniczej albo pozostających w związku z wykonywaniem tych czynności:
1)
na terenie gospodarstwa rolnego, które ubezpieczony prowadzi lub w którym stale pracuje,
albo na terenie gospodarstwa domowego bezpośrednio związanego z tym gospodarstwem
rolnym lub
2)
w drodze ubezpieczonego z mieszkania do gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt
1, albo w drodze powrotnej, lub
3)
podczas wykonywania poza terenem gospodarstwa rolnego, o którym mowa w pkt 1, zwykłych
czynności związanych z prowadzeniem działalności rolniczej albo w związku z wykonywaniem
tych czynności, lub
4)
w drodze do miejsca wykonywania czynności, o których mowa w pkt 3, albo w drodze powrotnej.
2.
Na wniosek Rady Rolników minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w drodze rozporządzenia,
może określić, jakie czynności niewymienione w ust. 1 pkt 3 traktuje się, w zakresie
uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia z tytułu wypadku przy pracy rolniczej, na równi
z czynnościami związanymi z prowadzeniem działalności rolniczej.
Art. 12.
Za rolniczą chorobę zawodową uważa się chorobę, która powstała w związku z pracą w
gospodarstwie rolnym, jeżeli choroba ta jest objęta wykazem chorób zawodowych określonych
w przepisach wydanych na podstawie Kodeksu pracy.
Art. 13.
1.
Jednorazowe odszkodowanie ustala się dla ubezpieczonego w wysokości proporcjonalnej
do określonego procentowo stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu.
2.
Za stały uszczerbek na zdrowiu uznaje się takie naruszenie sprawności organizmu, które
powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy.
3.
Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu,
które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy,
mogące ulec poprawie.
4.
Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, w uzgodnieniu z Radą Rolników, może określić,
w drodze rozporządzenia, wysokość jednorazowego odszkodowania przysługującego za każdy
procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, uwzględniając:
1)
stan finansów funduszu składkowego;
2)
wysokość jednorazowego odszkodowania przysługującego na podstawie przepisów o ubezpieczeniu
społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
5.
Jeżeli nie określono wysokości jednorazowego odszkodowania w sposób, o którym mowa
w ust. 4, wynosi ono 66% emerytury podstawowej za każdy procent stałego lub długotrwałego
uszczerbku na zdrowiu.
6.
Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, ulega zwiększeniu o kwotę równą
jednorazowemu odszkodowaniu za 20% uszczerbek na zdrowiu, jeżeli ubezpieczony wskutek
wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej jest niezdolny do samodzielnej
egzystencji.
7.
Jeżeli wskutek pogorszenia się stanu zdrowia stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu
będący następstwem wypadku przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, który
był podstawą przyznania jednorazowego odszkodowania, ulegnie zwiększeniu co najmniej
o 10 punktów procentowych, jednorazowe odszkodowanie zwiększa się o kwotę równą wysokości
jednorazowego odszkodowania, określoną w ust. 4 lub 5, za każdy procent uszczerbku
na zdrowiu przewyższający procent, według którego ustalone było to odszkodowanie.
8.
Jeżeli do jednorazowego odszkodowania jest uprawniony tylko jeden członek rodziny,
o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 i ust. 1a, jednorazowe odszkodowanie przysługuje
w wysokości:
1)
kwoty jednorazowego odszkodowania za 100% uszczerbek na zdrowiu, jeżeli do świadczenia
jest uprawniony małżonek lub dziecko;
2)
50% kwoty określonej w pkt 1, jeżeli do świadczenia jest uprawniony inny członek rodziny.
9.
Jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie:
1)
małżonek i jedno lub więcej dzieci, świadczenie to przysługuje w wysokości określonej
w ust. 8 pkt 1, zwiększonej na każde dziecko o kwotę określoną w ust. 6;
2)
dwoje lub więcej dzieci, świadczenie to przysługuje w wysokości określonej w ust.
8 pkt 1, zwiększonej na drugie i każde następne dziecko o kwotę określoną w ust. 6.
10.
Jeżeli obok małżonka lub dzieci do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni równocześnie
inni członkowie rodziny, każdemu z nich świadczenie to przysługuje w kwocie określonej
w ust. 6, niezależnie od świadczenia przysługującego małżonkowi lub dzieciom.
11.
Jeżeli do jednorazowego odszkodowania są uprawnieni tylko członkowie rodziny inni
niż małżonek lub dzieci, świadczenie to przysługuje w wysokości określonej w ust.
8 pkt 2, zwiększonej na drugiego i każdego następnego uprawnionego o kwotę określoną
w ust. 6.
12.
Jednorazowe odszkodowanie ustalone na podstawie ust. 9 i 11 dzieli się między uprawnionych
w równych częściach.
13.
Jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmierci ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku
przy pracy rolniczej lub rolniczej choroby zawodowej, zmniejsza się o kwotę jednorazowego
odszkodowania z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wypłaconego
temu ubezpieczonemu.
Art. 14.
1.
Zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który wskutek choroby jest niezdolny
do pracy nieprzerwanie przez co najmniej 30 dni.
2.
Zasiłek chorobowy przysługuje za okres czasowej niezdolności do pracy, jednak nie
dłużej niż przez 180 dni.
3.
Jeżeli po wyczerpaniu okresu zasiłkowego, o którym mowa w ust. 2, ubezpieczony jest
nadal niezdolny do pracy, a w wyniku dalszego leczenia i rehabilitacji rokuje odzyskanie
zdolności do pracy, zasiłek chorobowy przedłuża się na okres niezbędny do przywrócenia
zdolności do pracy, jednak nie dłużej niż o dalsze 360 dni.
4.
Zasiłek chorobowy, o którym mowa w ust. 2, przyznaje się i wypłaca na podstawie zaświadczenia
o czasowej niezdolności do pracy wydanego przez lekarza, lekarza dentystę, felczera
lub starszego felczera, upoważnionego przez Zakład na zasadach określonych w przepisach
o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.
5.
Prezes Kasy zwraca Zakładowi koszty związane z wyprodukowaniem i dystrybucją druków
zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy proporcjonalnie do liczby
ubezpieczonych.
6.
Zasiłek chorobowy z tytułu czasowej niezdolności do pracy, trwającej dłużej niż 180
dni, przyznaje się i wypłaca na podstawie orzeczenia wydanego w trybie określonym
w art. 46.
7.
Zasiłek chorobowy nie przysługuje za okres:
1)
przebywania ubezpieczonego, na koszt Kasy, w zakładzie opieki zdrowotnej w celu rehabilitacji;
2)
po ustaniu ubezpieczenia.
8.
Minister właściwy do spraw rozwoju wsi, po zasięgnięciu opinii Rady Rolników, może
określić, w drodze rozporządzenia, wysokość zasiłku chorobowego oraz przypadki, w
których zasiłek chorobowy przysługuje przy niezdolności do pracy trwającej nieprzerwanie
krócej niż 30 dni, uwzględniając stan finansów funduszu składkowego.
9.
Jeżeli nie określono wysokości zasiłku chorobowego w sposób, o którym mowa w ust.
8, wynosi on jedną trzydziestą emerytury podstawowej za każdy dzień niezdolności do
pracy.
Art. 15.
119)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
983), która weszła w życie z dniem 1 września 2013 r..
Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonemu z tytułu:
1)
urodzenia dziecka,
2)
przyjęcia dziecka w wieku do 7 roku życia na wychowanie, a w przypadku dziecka, wobec
którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, jeżeli
w tym czasie został złożony wniosek o przysposobienie,
3)
przyjęcia dziecka w wieku do 7 roku życia na wychowanie w ramach rodziny zastępczej,
z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto
decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia
- w wysokości czterokrotnej emerytury podstawowej.
1a20)Dodany przez art. 2 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
Jeżeli ubezpieczeniu podlegają oboje rodzice, zasiłek, o którym mowa w ust. 1, przysługuje
im łącznie.
2.
Na wniosek Rady Rolników minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze
rozporządzenia, korzystniejszy sposób ustalania wysokości zasiłku, o którym mowa w
ust. 1.
Art. 15a.
1.
Osobie, która została objęta ubezpieczeniem na wniosek, świadczenia przewidziane w
art. 14 i 15, z wyjątkiem zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy rolniczej,
przysługują, jeżeli okres podlegania ubezpieczeniu bezpośrednio przed wystąpieniem
zdarzenia uzasadniającego nabycie prawa do świadczenia trwał nieprzerwanie co najmniej
rok.
1a.
Osobie, która podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu z mocy
ustawy, do okresu zasiłkowego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 i 2, zalicza się okresy
pobierania zasiłku chorobowego z innego ubezpieczenia społecznego.
2.
(uchylony).
B.
Ubezpieczenie emerytalno-rentowe
Art. 16.
1.
Ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy:
1)
rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego
lub dział specjalny;
2)
domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1;
3)
osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z Sekcji
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub ze środków pochodzących
z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich;
4)
małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana
ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji
Rolnej lub ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
Obszarów Wiejskich wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka.
2.
Ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się:
1)
innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu
i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem
emerytalno-rentowym;
221)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik i zaprzestała prowadzenia działalności
rolniczej, nie nabywając prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia, jeżeli podlegała
ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 12 lat i 6 miesięcy;
3)
osobę pobierająca rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową.
3.
Przepisów ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 i 2 nie stosuje się do osoby, która podlega innemu
ubezpieczeniu społecznemu lub ma ustalone prawo do emerytury lub renty, lub ma ustalone
prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Art. 16a22)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
1.
Za rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy
albo na wniosek, w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem, trwającej
przez okres do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia,
a w przypadku dziecka, które z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności
lub stopniu niepełnosprawności wymaga osobistej opieki tej osoby, przez okres do 6
lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia, składka na to
ubezpieczenie jest finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego
przeznaczonej na te składki.
2.
Składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe za osoby, o których mowa w ust. 1, jest
finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego od dnia zgłoszenia
przez rolnika opłacającego składki za te osoby wniosku wraz z oświadczeniem o sprawowaniu
przez te osoby osobistej opieki nad dzieckiem.
Art. 16b22)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
Przepisy art. 16a stosuje się także do rolnika lub domownika podlegającego ubezpieczeniu
społecznemu rolników na podstawie art. 5a, pod warunkiem zaprzestania prowadzenia albo zawieszenia wykonywania pozarolniczej
działalności gospodarczej na podstawie art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r.
o swobodzie działalności gospodarczej
(Dz. U. z 2013 r. poz. 672, z późn. zm.23)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
poz. 675, 983, 1036, 1238 i 1304.), albo współpracy przy prowadzeniu tej działalności w okresie sprawowania osobistej
opieki nad dzieckiem.
Art. 16c22)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
1.
Rolnik albo domownik, który nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, albo osoba
będąca członkiem rodziny rolnika lub domownika, która nie spełnia warunków do podlegania
temu ubezpieczeniu, sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem na zasadach i w okresach,
o których mowa w art. 16a ust. 1, może zgłosić wniosek do Kasy o objęcie ubezpieczeniem
emerytalno-rentowym w tym okresie.
2.
Za osobę, o której mowa w ust. 1, składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest
finansowana z dotacji budżetu państwa do funduszu emerytalno-rentowego przez okres
nie dłuższy niż określony w art. 16a ust. 1, jeżeli ta osoba nie podlega innemu ubezpieczeniu
społecznemu.
Art. 16d22)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
Składka na ubezpieczenie emerytalno-rentowe osób, o których mowa w art. 16a oraz art.
16c, jest równa składce, o której mowa w art. 17 ust. 1. Do osób tych nie ma zastosowania
przepis art. 17 ust. 4.
Art. 16e22)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
Prawo do skorzystania z uprawnień określonych w art. 16a, art. 16b lub art. 16c przysługuje
jednemu z rodziców, pod warunkiem że drugi rodzic nie korzysta z tych samych uprawnień
albo z prawa do finansowania składek na podstawie art. 16 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
(Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.24)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2009 r.
Nr 218, poz. 1690, z 2010 r. Nr 105, poz. 668, Nr 182, poz. 1228, Nr 225, poz. 1474,
Nr 254, poz. 1700 i Nr 257, poz. 1725, z 2011 r. Nr 45, poz. 235, Nr 75, poz. 398,
Nr 138, poz. 808, Nr 171, poz. 1016, Nr 197, poz. 1170, Nr 199, poz. 1175, Nr 232,
poz. 1378 i Nr 291, poz. 1706, z 2012 r. poz. 611, 637, 769, 1342 i 1548 oraz z 2013 r.
poz. 675, 827 i 983.).
Art. 16f22)Dodany przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 19..
Za osobę sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem, o której mowa w art. 16a, art.
16b i art. 16c, uważa się osobę sprawującą osobistą opiekę nad dzieckiem własnym lub
swojego małżonka, lub dzieckiem przysposobionym.
Art. 17.
125)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3..
Składka miesięczna za każdego ubezpieczonego wynosi 10% emerytury podstawowej.
2.
Za ubezpieczonego, o którym mowa w art. 5a, składka wynosi dwukrotność kwoty ustalonej
w sposób określony w ust. 1.
326)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadku gdy okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu jest krótszy niż
miesiąc, wysokość składki oblicza się proporcjonalnie do liczby dni podlegania ubezpieczeniu
w tym miesiącu.
426)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
Rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 50 ha przeliczeniowych,
opłaca dodatkową składkę miesięczną w wysokości:
1)
12% emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych do 100 ha przeliczeniowych;
2)
24% emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych powyżej 100 ha przeliczeniowych do 150 ha przeliczeniowych;
3)
36% emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych powyżej 150 ha przeliczeniowych do 300 ha przeliczeniowych;
4)
48% emerytury podstawowej - w przypadku gdy gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków
rolnych powyżej 300 ha przeliczeniowych.
526)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadku zmiany obszaru użytków rolnych gospodarstwa rolnego powodującego zmianę
wymiaru dodatkowej składki miesięcznej, o której mowa w ust. 4, rolnikowi obowiązanemu
do opłacania tej składki wydaje się decyzję w tej sprawie.
Art. 18.
Świadczeniami z ubezpieczenia emerytalno-rentowego są:
127)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12.)
emerytura rolnicza, w tym częściowa emerytura rolnicza, lub renta rolnicza z tytułu
niezdolności do pracy;
2)
renta rolnicza szkoleniowa;
3)
renta rodzinna;
4)
emerytura i renta z ubezpieczenia społecznego rolników indywidualnych i członków ich
rodzin;
5)
dodatki do emerytur i rent, o których mowa w pkt 1-4;
6)
zasiłek pogrzebowy.
Art. 19.
1.
Emerytura rolnicza przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia łącznie następujące warunki:
128)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
12.)
osiągnął wiek emerytalny określony w ust. 1a i 1b;
229)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.)
podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez okres co najmniej 25 lat, z uwzględnieniem
art. 20.
1a30)Dodany przez art. 3 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 12..
Wiek emerytalny dla kobiet urodzonych w okresie:
1)
do dnia 31 grudnia 1952 r. wynosi co najmniej 60 lat;
2)
od dnia 1 stycznia 1953 r. do dnia 31 marca 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 1
miesiąc;
3)
od dnia 1 kwietnia 1953 r. do dnia 30 czerwca 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i
2 miesiące;
4)
od dnia 1 lipca 1953 r. do dnia 30 września 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat i 3
miesiące;
5)
od dnia 1 października 1953 r. do dnia 31 grudnia 1953 r. wynosi co najmniej 60 lat
i 4 miesiące;
6)
od dnia 1 stycznia 1954 r. do dnia 31 marca 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i 5
miesięcy;
7)
od dnia 1 kwietnia 1954 r. do dnia 30 czerwca 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i
6 miesięcy;
8)
od dnia 1 lipca 1954 r. do dnia 30 września 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat i 7
miesięcy;
9)
od dnia 1 października 1954 r. do dnia 31 grudnia 1954 r. wynosi co najmniej 60 lat
i 8 miesięcy;
10)
od dnia 1 stycznia 1955 r. do dnia 31 marca 1955 r. wynosi co najmniej …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.