Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Kodeks postępowania karnego – tekst jednolity 2022

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego

Czego dotyczy ten akt?

wersja historyczna

Niniejsze obwieszczenie ogłasza jednolity tekst ustawy – Kodeks postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997 r., uwzględniający zmiany wprowadzone różnymi ustawami i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Jest to zbiór przepisów regulujących przebieg postępowań karnych.

Kogo dotyczy: Sądy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna; Osoby fizyczne i podmioty prawne uczestniczące w postępowaniach karnych jako oskarżeni, pokrzywdzeni, świadkowie, biegli itp.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo karne
Artykuły
890
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Organizacja i właściwość sądów w sprawach karnych.
  • Prawa i obowiązki stron postępowania (oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony, oskarżony, obrońcy, pełnomocnicy).
  • Czynności procesowe, takie jak orzeczenia, terminy, doręczenia, protokoły i dowody.
  • Środki przymusu, postępowanie przygotowawcze, postępowanie przed sądem pierwszej instancji oraz postępowanie odwoławcze.

Kogo dotyczy ten akt?

  • Sądy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna.
  • Osoby fizyczne i podmioty prawne uczestniczące w postępowaniach karnych jako oskarżeni, pokrzywdzeni, świadkowie, biegli itp.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Tekst jednolity Kodeksu postępowania karnego uwzględnia zmiany wprowadzone pięcioma aktami prawnymi, w tym ustawą o doręczeniach elektronicznych i ustawą o obronie Ojczyzny.
  • Niektóre przepisy ustawy o doręczeniach elektronicznych (odnośnik nr 1 oraz art. 155-158, art. 160, art. 165 i art. 166) nie zostały włączone do jednolitego tekstu Kodeksu postępowania karnego.
  • Organy administracji rządowej, organy władzy publicznej, ZUS, KRUS, NFZ oraz inne podmioty publiczne mają różne terminy na stosowanie przepisów o doręczeniach elektronicznych, od 5 lipca 2022 r. do 1 października 2029 r.
  • Sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy o doręczeniach elektronicznych od dnia 1 października 2029 r.

Prawo karne

8
PL:legislativa:DU/2026/661
Ustawa z dnia 27 marca 2026 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego
Kodeks postępowania karnego – tekst jednolity 2018
Kodeks postępowania karnego – tekst jednolity 2016
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie badań lekarskich osób…
Ustawa o żegludze śródlądowej – tekst jednolity 2020
Prawo wodne – tekst jednolity 2015
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości - Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych……

Prawo karne

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (890)
  1. Art. 155
  2. Art. 156
  3. Art. 157
  4. Art. 158
  5. Art. 160
  6. Art. 165
  7. Art. 166
  8. Art. 5
  9. Art. 6
  10. Art. 8
  11. Art. 21
  12. Art. 824
  13. Art. 1
  14. Art. 2
  15. § 1
  16. § 2
  17. Art. 3
  18. Art. 4
  19. Art. 7
  20. Art. 9
  21. Art. 10
  22. Art. 11
  23. § 3
  24. Art. 12
  25. § 1a
  26. Art. 13
  27. Art. 14
  28. Art. 15
  29. Art. 16
  30. Art. 17
  31. § 12
  32. § 4
  33. Art. 18
  34. Art. 19
  35. Art. 20
  36. § 1b
  37. § 2a
  38. Art. 22
  39. § 5
  40. Art. 23
  41. Art. 23a
  42. § 6
  43. § 7
  44. § 8
  45. Art. 23b
  46. Art. 24
  47. Art. 25
  48. Art. 26
  49. Art. 27
  50. Art. 28
  51. Art. 29
  52. Art. 30
  53. Art. 31
  54. Art. 32
  55. Art. 33
  56. Art. 34
  57. Art. 35
  58. Art. 36
  59. Art. 37
  60. Art. 38
  61. Art. 39
  62. Art. 40
  63. Art. 41
  64. § 13
  65. Art. 41a
  66. Art. 42
  67. Art. 43
  68. Art. 44
  69. Art. 45
  70. § 1c
  71. Art. 46
  72. Art. 47
  73. Art. 48
  74. Art. 49
  75. § 3a
  76. Art. 49a
  77. Art. 49b
  78. Art. 50
  79. Art. 51
  80. Art. 52
  81. Art. 52a
  82. Art. 53
  83. Art. 54
  84. Art. 55
  85. Art. 56
  86. Art. 56a
  87. Art. 57
  88. Art. 58
  89. Art. 59
  90. Art. 60
  91. Art. 60a
  92. Art. 61
  93. Art. 71
  94. Art. 72
  95. Art. 73
  96. Art. 74
  97. Art. 75
  98. Art. 76
  99. Art. 77
  100. Art. 78
  101. Art. 79
  102. Art. 80
  103. Art. 80a
  104. Art. 81
  105. Art. 81a
  106. Art. 82
  107. Art. 83
  108. Art. 84
  109. Art. 85
  110. § 26
  111. Art. 86
  112. Art. 87
  113. Art. 87a
  114. Art. 88
  115. Art. 89
  116. Art. 90
  117. Art. 91
  118. Art. 91a
  119. Art. 91b
  120. Art. 92
  121. Art. 93
  122. Art. 93a
  123. Art. 94
  124. Art. 95
  125. Art. 95a
  126. Art. 95b
  127. Art. 96
  128. Art. 96a
  129. Art. 97
  130. Art. 98
  131. Art. 99
  132. Art. 99a
  133. Art. 100
  134. § 9
  135. § 10
  136. Art. 101
  137. Art. 105
  138. Art. 106
  139. Art. 107
  140. Art. 108
  141. Art. 109
  142. Art. 110
  143. Art. 111
  144. Art. 112
  145. Art. 113
  146. Art. 114
  147. Art. 115
  148. Art. 1169
  149. Art. 1167
  150. Art. 117
  151. Art. 117a
  152. Art. 118
  153. Art. 119
  154. Art. 120
  155. § 19
  156. § 17
  157. Art. 121
  158. Art. 122
  159. Art. 123
  160. Art. 1249
  161. Art. 1247
  162. Art. 125
  163. Art. 126
  164. Art. 127
  165. Art. 127a
  166. Art. 127b
  167. Art. 127c
  168. Art. 128
  169. Art. 129
  170. Art. 130
  171. Art. 131
  172. Art. 132
  173. Art. 133
  174. § 2b
  175. § 2c
  176. Art. 134
  177. Art. 135
  178. Art. 136
  179. Art. 137
  180. Art. 138
  181. § 112
  182. § 27
  183. Art. 139
  184. Art. 1409
  185. Art. 1407
  186. Art. 1419
  187. Art. 1417
  188. Art. 142
  189. Art. 143
  190. Art. 144
  191. Art. 145
  192. Art. 146
  193. Art. 147
  194. Art. 148
  195. Art. 148a
  196. § 39
  197. § 37
  198. § 49
  199. § 47
  200. Art. 149
  201. Art. 150
  202. Art. 151
  203. Art. 152
  204. Art. 153
  205. Art. 154
  206. § 5a
  207. Art. 156a
  208. § 29
  209. Art. 159
  210. Art. 161
  211. Art. 162
  212. Art. 163
  213. Art. 164
  214. Art. 167
  215. Art. 168
  216. Art. 168a
  217. Art. 168b
  218. Art. 169
  219. Art. 170
  220. Art. 171
  221. Art. 172
  222. Art. 173
  223. Art. 174
  224. Art. 175
  225. Art. 176
  226. Art. 177
  227. Art. 178
  228. Art. 178a
  229. Art. 179
  230. Art. 180
  231. Art. 181
  232. Art. 182
  233. Art. 183
  234. Art. 184
  235. Art. 185
  236. Art. 185a
  237. Art. 185b
  238. Art. 185c
  239. Art. 185d
  240. Art. 186
  241. Art. 187
  242. Art. 188
  243. Art. 189
  244. Art. 190
  245. Art. 191
  246. Art. 192
  247. Art. 192a
  248. Art. 193
  249. Art. 194
  250. Art. 195
  251. Art. 196
  252. Art. 197
  253. Art. 198
  254. Art. 199
  255. Art. 199a
  256. Art. 200
  257. Art. 201
  258. Art. 202
  259. Art. 203
  260. Art. 204
  261. Art. 205
  262. Art. 206
  263. Art. 207
  264. Art. 208
  265. Art. 209
  266. Art. 210
  267. Art. 211
  268. Art. 212
  269. Art. 213
  270. Art. 214
  271. Art. 215
  272. Art. 216
  273. Art. 217
  274. Art. 218
  275. Art. 218a
  276. § 116
  277. § 317
  278. § 417
  279. Art. 219
  280. Art. 220
  281. Art. 221
  282. Art. 222
  283. Art. 223
  284. Art. 224
  285. Art. 225
  286. Art. 226
  287. Art. 227
  288. Art. 228
  289. Art. 229
  290. Art. 230
  291. Art. 231
  292. Art. 232
  293. Art. 232a
  294. Art. 232b
  295. Art. 233
  296. Art. 234
  297. Art. 235
  298. Art. 236
  299. Art. 236a
  300. Art. 237
  301. Art. 237a
  302. Art. 237b
  303. Art. 238
  304. Art. 239
  305. Art. 240
  306. Art. 241
  307. Art. 242
  308. Art. 243
  309. Art. 244
  310. Art. 245
  311. Art. 246
  312. Art. 247
  313. Art. 248
  314. Art. 249
  315. Art. 249a
  316. Art. 250
  317. § 3b
  318. § 3c
  319. § 3d
  320. § 3e
  321. § 3f
  322. § 3g
  323. § 3h
  324. Art. 251
  325. Art. 252
  326. Art. 253
  327. Art. 254
  328. Art. 255
  329. Art. 256
  330. Art. 257
  331. Art. 258
  332. Art. 258a
  333. Art. 259
  334. Art. 260
  335. Art. 261
  336. Art. 262
  337. Art. 263
  338. § 4a
  339. § 4b
  340. Art. 264
  341. Art. 265
  342. Art. 266
  343. Art. 267
  344. Art. 268
  345. Art. 269
  346. Art. 270
  347. Art. 271
  348. Art. 272
  349. Art. 273
  350. Art. 274
  351. Art. 275
  352. Art. 275a
  353. Art. 276
  354. Art. 276a
  355. Art. 277
  356. Art. 278
  357. Art. 279
  358. Art. 280
  359. Art. 281
  360. § 122
  361. § 223
  362. § 323
  363. § 423
  364. Art. 282
  365. § 324
  366. Art. 283
  367. Art. 284
  368. § 225
  369. Art. 285
  370. Art. 286
  371. Art. 287
  372. Art. 288
  373. Art. 289
  374. § 127
  375. Art. 290
  376. Art. 291
  377. § 228
  378. Art. 292
  379. Art. 292a
  380. Art. 292b
  381. Art. 293
  382. Art. 294
  383. Art. 295
  384. Art. 296
  385. Art. 297
  386. Art. 298
  387. Art. 299
  388. Art. 299a
  389. Art. 300
  390. Art. 301
  391. Art. 302
  392. Art. 303
  393. Art. 304
  394. Art. 304a
  395. Art. 304b
  396. Art. 305
  397. Art. 306
  398. Art. 307
  399. Art. 308
  400. Art. 309
  401. Art. 310
  402. Art. 311
  403. Art. 312
  404. Art. 313
  405. Art. 314
  406. Art. 315
  407. Art. 315a
  408. Art. 316
  409. Art. 317
  410. Art. 318
  411. Art. 319
  412. Art. 320
  413. Art. 321
  414. Art. 322
  415. Art. 323
  416. Art. 324
  417. Art. 325
  418. Art. 325a
  419. Art. 325b
  420. Art. 325c
  421. Art. 325d
  422. Art. 325e
  423. Art. 325f
  424. Art. 325g
  425. Art. 325h
  426. Art. 325i
  427. Art. 326
  428. Art. 327
  429. Art. 328
  430. Art. 329
  431. Art. 330
  432. Art. 331
  433. Art. 332
  434. Art. 333
  435. Art. 334
  436. Art. 335
  437. Art. 336
  438. Art. 337
  439. Art. 337a
  440. Art. 338
  441. § 432
  442. § 532
  443. Art. 338a
  444. Art. 338b
  445. Art. 339
  446. Art. 340
  447. Art. 341
  448. Art. 342
  449. Art. 343
  450. Art. 343a
  451. Art. 343b
  452. Art. 344
  453. Art. 344a
  454. Art. 344b
  455. Art. 345
  456. Art. 346
  457. Art. 347
  458. Art. 348
  459. § 11
  460. Art. 350
  461. Art. 350a
  462. Art. 351
  463. Art. 352
  464. Art. 353
  465. Art. 354
  466. Art. 354a
  467. Art. 355
  468. Art. 356
  469. Art. 357
  470. Art. 358
  471. Art. 359
  472. Art. 360
  473. Art. 361
  474. Art. 362
  475. Art. 363
  476. Art. 364
  477. Art. 365
  478. Art. 366
  479. Art. 367
  480. Art. 367a
  481. Art. 368
  482. Art. 369
  483. Art. 370
  484. Art. 371
  485. Art. 372
  486. Art. 373
  487. Art. 374
  488. Art. 375
  489. Art. 376
  490. Art. 377
  491. Art. 378
  492. Art. 378a
  493. Art. 379
  494. Art. 380
  495. Art. 381
  496. Art. 382
  497. Art. 383
  498. Art. 384
  499. Art. 385
  500. Art. 386
  501. Art. 387
  502. Art. 388
  503. Art. 389
  504. Art. 390
  505. Art. 391
  506. § 1d
  507. Art. 392
  508. Art. 393
  509. Art. 393a
  510. Art. 394
  511. Art. 394a
  512. Art. 395
  513. Art. 396
  514. Art. 396a
  515. Art. 397
  516. Art. 398
  517. Art. 399
  518. Art. 400
  519. Art. 401
  520. Art. 402
  521. Art. 403
  522. Art. 404
  523. Art. 404a
  524. Art. 405
  525. Art. 406
  526. Art. 407
  527. Art. 408
  528. Art. 409
  529. Art. 410
  530. Art. 411
  531. Art. 412
  532. Art. 413
  533. Art. 414
  534. Art. 415
  535. Art. 415a
  536. Art. 416
  537. Art. 417
  538. Art. 418
  539. Art. 418a
  540. Art. 419
  541. Art. 420
  542. Art. 421
  543. Art. 422
  544. Art. 423
  545. Art. 424
  546. Art. 425
  547. Art. 426
  548. Art. 427
  549. Art. 428
  550. Art. 429
  551. Art. 430
  552. Art. 431
  553. Art. 432
  554. Art. 433
  555. Art. 434
  556. Art. 435
  557. Art. 436
  558. Art. 437
  559. Art. 438
  560. Art. 439
  561. Art. 439a
  562. Art. 440
  563. Art. 441
  564. Art. 442
  565. Art. 443
  566. Art. 443a
  567. Art. 444
  568. Art. 445
  569. Art. 446
  570. Art. 447
  571. Art. 448
  572. Art. 449
  573. Art. 449a
  574. Art. 450
  575. Art. 451
  576. Art. 452
  577. Art. 453
  578. Art. 454
  579. Art. 455
  580. Art. 455a
  581. Art. 456
  582. Art. 457
  583. Art. 458
  584. Art. 459
  585. Art. 460
  586. Art. 461
  587. Art. 462
  588. Art. 463
  589. Art. 464
  590. Art. 465
  591. Art. 466
  592. Art. 467
  593. Art. 485
  594. Art. 486
  595. Art. 487
  596. Art. 488
  597. Art. 489
  598. Art. 490
  599. Art. 491
  600. Art. 492
  601. Art. 493
  602. Art. 494
  603. Art. 495
  604. Art. 496
  605. Art. 497
  606. Art. 498
  607. Art. 499
  608. Art. 500
  609. Art. 501
  610. Art. 502
  611. Art. 503
  612. Art. 504
  613. Art. 505
  614. Art. 506
  615. Art. 507
  616. Art. 517a
  617. Art. 517b
  618. § 2d
  619. Art. 517c
  620. Art. 517d
  621. Art. 517e
  622. Art. 517f
  623. Art. 517g
  624. Art. 517h
  625. Art. 517i
  626. Art. 517j
  627. Art. 518
  628. Art. 519
  629. Art. 520
  630. Art. 521
  631. Art. 522
  632. Art. 523
  633. § 335
  634. Art. 524
  635. Art. 525
  636. Art. 526
  637. Art. 527
  638. § 336
  639. Art. 528
  640. Art. 530
  641. Art. 531
  642. Art. 532
  643. Art. 533
  644. Art. 534
  645. Art. 535
  646. Art. 536
  647. Art. 537
  648. Art. 537a
  649. Art. 538
  650. Art. 539
  651. Art. 539a
  652. Art. 539b
  653. Art. 539c
  654. Art. 539d
  655. Art. 539e
  656. Art. 539f
  657. Art. 540
  658. Art. 540a
  659. Art. 540b
  660. Art. 541
  661. Art. 542
  662. Art. 543
  663. Art. 544
  664. Art. 545
  665. Art. 546
  666. Art. 547
  667. Art. 548
  668. Art. 549
  669. Art. 550
  670. Art. 551
  671. Art. 552
  672. Art. 552a
  673. Art. 552b
  674. Art. 553
  675. Art. 553a
  676. Art. 554
  677. Art. 555
  678. Art. 556
  679. Art. 557
  680. Art. 558
  681. Art. 559
  682. Art. 560
  683. Art. 561
  684. Art. 562
  685. Art. 563
  686. Art. 564
  687. Art. 565
  688. Art. 566
  689. Art. 567
  690. Art. 568
  691. Art. 568a
  692. Art. 569
  693. Art. 570
  694. Art. 571
  695. Art. 572
  696. Art. 573
  697. Art. 574
  698. Art. 575
  699. Art. 576
  700. Art. 577
  701. Art. 578
  702. Art. 579
  703. Art. 580
  704. Art. 581
  705. Art. 582
  706. Art. 583
  707. Art. 584
  708. Art. 585
  709. Art. 586
  710. Art. 587
  711. Art. 588
  712. Art. 589
  713. Art. 589a
  714. Art. 589b
  715. Art. 589c
  716. Art. 589d
  717. Art. 589e
  718. Art. 589f
  719. Art. 589g
  720. Art. 589h
  721. Art. 589i
  722. Art. 589j
  723. Art. 589k
  724. Art. 589l
  725. Art. 589m
  726. Art. 589n
  727. Art. 589o
  728. Art. 589p
  729. Art. 589r
  730. Art. 589s
  731. Art. 589t
  732. Art. 589u
  733. Art. 589v
  734. Art. 589w
  735. Art. 589x
  736. Art. 589y
  737. Art. 589z
  738. Art. 590
  739. Art. 591
  740. Art. 592
  741. Art. 592a
  742. Art. 592b
  743. Art. 592c
  744. Art. 592d
  745. Art. 592e
  746. Art. 592f
  747. Art. 593
  748. Art. 594
  749. Art. 595
  750. Art. 596
  751. Art. 597
  752. Art. 598
  753. Art. 599
  754. Art. 600
  755. Art. 601
  756. Art. 602
  757. Art. 603
  758. Art. 603a
  759. Art. 604
  760. Art. 605
  761. Art. 605a
  762. Art. 606
  763. Art. 607
  764. Art. 607a
  765. Art. 607b
  766. Art. 607c
  767. Art. 607d
  768. Art. 607e
  769. Art. 607f
  770. Art. 607g
  771. Art. 607h
  772. Art. 607i
  773. Art. 607j
  774. Art. 607k
  775. Art. 607l
  776. Art. 607m
  777. Art. 607n
  778. Art. 607o
  779. Art. 607p
  780. Art. 607r
  781. Art. 607s
  782. Art. 607t
  783. Art. 607u
  784. Art. 607w
  785. Art. 607x
  786. Art. 607y
  787. Art. 607z
  788. Art. 608
  789. Art. 609
  790. Art. 610
  791. Art. 611
  792. Art. 611a
  793. Art. 611b
  794. Art. 611c
  795. Art. 611d
  796. Art. 611e
  797. Art. 611f
  798. Art. 611g
  799. Art. 611h
  800. Art. 611i
  801. Art. 611j
  802. Art. 611k
  803. Art. 611l
  804. Art. 611m
  805. Art. 611n
  806. Art. 611o
  807. Art. 611p
  808. Art. 611r
  809. Art. 611s
  810. Art. 611t
  811. § 59
  812. § 57
  813. Art. 611u
  814. Art. 611w
  815. Art. 612
  816. Art. 613
  817. Art. 614
  818. Art. 615
  819. Art. 616
  820. Art. 617
  821. Art. 618
  822. Art. 618a
  823. Art. 618b
  824. Art. 618c
  825. Art. 618d
  826. Art. 618e
  827. Art. 618f
  828. Art. 618g
  829. Art. 618h
  830. Art. 618i
  831. Art. 618j
  832. Art. 618k
  833. Art. 618l
  834. Art. 619
  835. Art. 620
  836. Art. 621
  837. Art. 622
  838. Art. 623
  839. Art. 624
  840. Art. 626
  841. Art. 626a
  842. Art. 627
  843. Art. 628
  844. Art. 629
  845. Art. 630
  846. Art. 631
  847. Art. 632
  848. Art. 632a
  849. Art. 632b
  850. Art. 633
  851. Art. 634
  852. Art. 635
  853. Art. 636
  854. Art. 637
  855. Art. 637a
  856. Art. 638
  857. Art. 639
  858. Art. 640
  859. Art. 641
  860. Art. 646
  861. Art. 647
  862. Art. 648
  863. Art. 649
  864. Art. 650
  865. Art. 651
  866. Art. 652
  867. Art. 653
  868. Art. 654
  869. Art. 655
  870. Art. 656
  871. Art. 657
  872. Art. 658
  873. Art. 659
  874. Art. 660
  875. Art. 661
  876. Art. 662
  877. Art. 663
  878. Art. 664
  879. Art. 665
  880. Art. 666
  881. Art. 667
  882. Art. 668
  883. Art. 669
  884. Art. 670
  885. Art. 671
  886. § 143
  887. Art. 671a
  888. Art. 672
  889. Art. 672a
  890. Art. 673

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 13 maja 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania karnego Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

Dział I - Przepisy wstępne

Dział II - Sąd

Rozdział 1 - Właściwość i skład sądu

Rozdział 2 - Wyłączenie sędziego

Dział III - Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel

przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Rozdział 3 - Oskarżyciel publiczny

Rozdział 4 - Pokrzywdzony

Rozdział 5 - Oskarżyciel posiłkowy

Rozdział 6 - Oskarżyciel prywatny

Rozdział 7

Rozdział 8 - Oskarżony

Rozdział 9 - Obrońcy i pełnomocnicy

Rozdział 10 - Przedstawiciel społeczny

Rozdział 10a - Podmiot zobowiązany

Rozdział 10b - Właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Dział IV - Czynności procesowe

Rozdział 11 - Orzeczenia, zarządzenia i polecenia

Rozdział 12 - Narada i głosowanie

Rozdział 13 - Porządek czynności procesowych

Rozdział 14 - Terminy

Rozdział 15 - Doręczenia

Rozdział 16 - Protokoły

Rozdział 17 - Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów

Rozdział 18 - Odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt

Dział V - Dowody

Rozdział 19 - Przepisy ogólne

Rozdział 20 - Wyjaśnienia oskarżonego

Rozdział 21 - Świadkowie

Rozdział 22 - Biegli, tłumacze, specjaliści

Rozdział 23 - Oględziny. Otwarcie zwłok. Eksperyment procesowy

Rozdział 24 - Wywiad środowiskowy i badanie osoby oskarżonego

Rozdział 25 - Zatrzymanie rzeczy. Przeszukanie

Rozdział 26 - Kontrola i utrwalanie rozmów

Dział VI - Środki przymusu

Rozdział 27 - Zatrzymanie

Rozdział 28 - Środki zapobiegawcze

Rozdział 29 - Poszukiwanie oskarżonego i list gończy

Rozdział 30 - List żelazny

Rozdział 31 - Kary porządkowe

Rozdział 32 - Zabezpieczenie majątkowe

Dział VII - Postępowanie przygotowawcze

Rozdział 33 - Przepisy ogólne

Rozdział 34 - Wszczęcie śledztwa

Rozdział 35 - Przebieg śledztwa

Rozdział 36 - Zamknięcie śledztwa

Rozdział 36a - Dochodzenie

Rozdział 37 - Nadzór prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym

Rozdział 38 - Czynności sądowe w postępowaniu przygotowawczym

Rozdział 39 - Akt oskarżenia

Dział VIII - Postępowanie przed sądem pierwszej instancji

Rozdział 40 - Wstępna kontrola oskarżenia

Rozdział 41 - Przygotowanie do rozprawy głównej

Rozdział 42 - Jawność rozprawy głównej

Rozdział 43 - Przepisy ogólne o rozprawie głównej

Rozdział 44 - Rozpoczęcie rozprawy głównej

Rozdział 45 - Przewód sądowy

Rozdział 46 - Głosy końcowe

Rozdział 47 - Wyrokowanie

Dział IX - Postępowanie odwoławcze

Rozdział 48 - Przepisy ogólne

Rozdział 49 - Apelacja

Rozdział 50 - Zażalenie i sprzeciw

Dział X - Postępowania szczególne

Rozdział 51

Rozdział 52 - Postępowanie w sprawach z oskarżenia prywatnego

Rozdział 53 - Postępowanie nakazowe

Rozdział 54

Rozdział 54a - Postępowanie przyspieszone

Dział XI - Nadzwyczajne środki zaskarżenia

Rozdział 55 - Kasacja

Rozdział 55a - Skarga na wyrok sądu odwoławczego

Rozdział 56 - Wznowienie postępowania

Dział XII - Postępowanie po uprawomocnieniu się orzeczenia

Rozdział 57 - Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego

Rozdział 58 - Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie

Rozdział 59 - Ułaskawienie

Rozdział 60 - Orzekanie kary łącznej

Dział XIII - Postępowanie w sprawach karnych ze stosunków międzynarodowych

Rozdział 61 - Immunitety osób należących do przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych

państw obcych

Rozdział 62 - Pomoc prawna i doręczenia w sprawach karnych

Rozdział 62a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie postanowienia

o zatrzymaniu dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia

Rozdział 62b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o zatrzymaniu

dowodów lub mającego na celu zabezpieczenie mienia

Rozdział 62c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności

dochodzeniowych na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego

Rozdział 62d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przeprowadzenie czynności dochodzeniowych

na podstawie europejskiego nakazu dochodzeniowego

Rozdział 63 - Przejęcie i przekazanie ścigania karnego

Rozdział 64 - Wystąpienie o wydanie lub przewóz osób ściganych lub skazanych przebywających za granicą

oraz o wydanie przedmiotów

Rozdział 65 - Wydanie oraz przewóz osób ściganych albo skazanych lub wydanie przedmiotów na wniosek

państw obcych

Rozdział 65a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej

na podstawie europejskiego nakazu aresztowania

Rozdział 65b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o przekazanie osoby ściganej

na podstawie europejskiego nakazu aresztowania

Rozdział 65c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie środka zapobiegawczego

Rozdział 65d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia wydanego

w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania

Rozdział 66 - Przejęcie i przekazanie orzeczeń do wykonania

Rozdział 66a - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia dotyczącego

grzywny, nawiązki, świadczenia pieniężnego lub orzeczenia zasądzającego od sprawcy koszty procesu

Rozdział 66b - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia o karach

o charakterze pieniężnym

Rozdział 66c - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku

Rozdział 66d - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia przepadku

Rozdział 66e - Współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym

Rozdział 66f - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia

wolności

Rozdział 66g - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie kary pozbawienia

wolności

Rozdział 66h - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia skazującego

na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, karę ograniczenia wolności, samoistnie orzeczony środek karny, a także orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz warunkowym umorzeniu postępowania karnego

Rozdział 66i - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie orzeczenia karnego

związanego z poddaniem sprawcy próbie

Rozdział 66j - Wystąpienie do państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego

nakazu ochrony

Rozdział 66k - Wystąpienie państwa członkowskiego Unii Europejskiej o wykonanie europejskiego nakazu

ochrony

Rozdział 67 - Przepisy końcowe

Dział XIV - Koszty procesu

Rozdział 68 - Przepisy ogólne

Rozdział 69 - Zwolnienie od kosztów sądowych

Rozdział 70 - Zasądzenie kosztów procesu

Rozdział 71

Dział XV - Postępowanie karne w sprawach podlegających orzecznictwu sądów wojskowych

Rozdział 72 - Przepisy ogólne

Rozdział 73 - Środki przymusu i postępowanie przygotowawcze

Rozdział 74 - Postępowanie przed sądem

Rozdział 75

Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1)ustawą z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135),
2)ustawą z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1023),
3)ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (Dz. U. poz. 2447),
4)ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655),
5)wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt SK 53/20 (Dz. U. poz. 958) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 12 maja 2022 r.

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:

1)odnośnika nr 1 oraz art. 155-158, art. 160, art. 165 i art. 166 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320 oraz z 2021 r. poz. 1135), które stanowią: „
1)Niniejsza ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 29 października 2019 r. pod numerem 2019/533/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1). ” „

Art. 155

1.

Organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 5 lipca 2022 r.

2.

Organy władzy publicznej inne niż wymienione w ust. 1, w tym organy kontroli państwowej i ochrony prawa, oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 5 lipca 2022 r.

3.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 5 lipca 2022 r.

4.

Narodowy Fundusz Zdrowia jest obowiązany stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 5 lipca 2022 r.

5.

Agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej, państwowe fundusze celowe, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, uczelnie publiczne, Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne, państwowe i samorządowe instytucje kultury, inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 stycznia 2023 r.

6.

Jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz związki metropolitalne oraz samorządowe zakłady budżetowe są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego od dnia 1 stycznia 2024 r., a w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r.

7.

Sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r.

8.

Minister Sprawiedliwości, mając na uwadze warunki techniczne i organizacyjne oraz konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, może określić, w drodze rozporządzenia, terminy, od których w postępowaniach w sprawach z poszczególnych zakresów albo w poszczególnych sądach pismo procesowe będzie można wnosić także na adres do doręczeń elektronicznych sądu, a organy procesowe będą mogły dokonywać doręczeń na adresy do doręczeń elektronicznych wpisane do bazy adresów elektronicznych lub na adresy powiązane z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono pismo, jeżeli adres do doręczeń elektronicznych strony albo uczestnika postępowania nie został wpisany do bazy adresów elektronicznych, albo za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej.

9.

Podmioty publiczne inne niż wymienione w ust. 1-7 są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 stycznia 2025 r.

Art. 156Do podmiotów publicznych w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105, udostępniających

elektroniczną skrzynkę podawczą w systemie innym niż ePUAP w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, stosuje się art. 157 i art. 158.

Art. 157

1.

W przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego, o którym mowa w art. 156, dokument uznaje się za doręczony do tego podmiotu po wystawieniu urzędowego poświadczenia odbioru, które jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń.

2.

Za udostępnienie nadawcy urzędowego poświadczenia odbioru uważa się w szczególności jego przekazanie do pozostającej w dyspozycji odbiorcy poświadczenia skrytki w ramach systemu teleinformatycznego służącego do obsługi doręczeń.

3.

Jeżeli nie jest możliwe udostępnienie automatycznie wytworzonego urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w ust. 1, poświadczenie to wysyłane jest na adres elektroniczny wskazany przez nadawcę, w szczególności na:

1)adres poczty elektronicznej albo
2)inny adres elektroniczny, pod warunkiem, że jest obsługiwany przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń.

Art. 158

1.

W okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia poprzedzającego dzień zaistnienia obowiązku jej stosowania, o którym mowa w art. 155, do doręczania przez podmioty publiczne w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 105 do podmiotów niebędących podmiotami publicznymi w rozumieniu tej ustawy, dokonywanego w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej, stosuje się art. 39, art. 39 1, art. 40 § 4 oraz art. 46 § 4-9 ustawy zmienianej w art. 61 w brzmieniu dotychczasowym oraz art. 144a i art. 152a ustawy zmienianej w art. 84 w brzmieniu dotychczasowym.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli podmiot publiczny posiada adres do doręczeń elektronicznych. ” „

Art. 160

1.

Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, o których mowa w ustawie zmienianej w art.

82, od których daty doręczenia biegną terminy, można również doręczać na adres do doręczeń elektronicznych.

2.

Przepisu ust. 1 nie stosuje się do doręczania orzeczeń, zarządzeń, aktów oskarżenia, wniosków o wydanie wyroku skazującego, wniosków o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym, wniosków o warunkowe umorzenie postępowania oraz wniosków o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środka zabezpieczającego.

3.

Doręczenia w sposób wskazany w ust. 1, podmiotowi niepublicznemu dokonuje się po uzyskaniu przez organ procesowy jego zgody wyrażonej w tym postępowaniu. Uzyskana zgoda odnosi skutek procesowy tylko przed organem, przed którym została złożona. Przed odebraniem oświadczenia o wyrażeniu zgody albo o braku takiej zgody podmiot ten należy pouczyć o skutkach procesowych wyrażenia zgody albo jej braku.

4.

Jeżeli doręczenie jest dokonywane w sposób wskazany w ust. 1, w przypadku braku dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41, pismo uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od dnia wystawienia dowodu wysłania, o którym mowa w art. 40.

5.

Do doręczeń dokonywanych w sposób, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się art. 138 ustawy zmienianej w art. 82, jeżeli strona albo osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych.

6.

Przepis art. 139 § 1 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 82 stosuje się odpowiednio także do strony, która wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych i nie zawiadomiła organu o zmianie tego adresu lub o zaprzestaniu korzystania z niego.

7.

Za adres poczty elektronicznej w rozumieniu art. 148a § 1, 3 i 4 ustawy zmienianej w art. 82 uznaje się również adres do doręczeń elektronicznych, jeżeli pokrzywdzony lub świadek wyraził zgodę na dokonywanie doręczeń na ten adres. ” „

Art. 165

Przepisy art. 160 obowiązują do dnia 30 września 2029 r.

Art. 166Ustawa wchodzi w życie z dniem 5 października 2021 r., z wyjątkiem:

1)art. 145 i art. 146, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)art. 80, art. 115, art. 144 i art. 161, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia;
3)art. 96 pkt 18, art. 130, art. 134, art. 149 ust. 1 oraz art. 150, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
4)art. 38 ust. 6, art. 50, art. 52 ust. 5-7, art. 54 ust. 1-5 oraz art. 57 ust. 4, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
5)art. 9 ust. 1 pkt 1-8, art. 11 pkt 2, art. 16 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 28 pkt 2 lit. b i c, art. 31, art. 83 oraz art. 141, które wchodzą w życie z dniem 5 lipca 2022 r.;
6)art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.;
7)art. 58 ust. 1 pkt 4 i art. 63, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2022 r.;
8)art. 126 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
9)art. 9 ust. 1 pkt 9, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2026 r.;
10)art. 82 pkt 2, w zakresie dodawanego art. 100b, i art. 159, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2028 r.;
11)art. 82 pkt 1, 2, w zakresie dodawanego art. 100a, i pkt 3-21, art. 93, art. 96 pkt 1-17 i 19, art. 105 oraz art. 162, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2029 r. ” ;
2)odnośnika nr 1 oraz art. 5, art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1023), które stanowią: „
1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541/UE z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie zwalczania terroryzmu i zastępującą decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW oraz zmieniającą decyzję Rady 2005/671/WSiSW (Dz. Urz. UE L 88 z 31.03.2017, str. 6). ” „

Art. 5Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy

ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 6W sprawach, w których przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy rozpoczęto przewód

sądowy na rozprawie apelacyjnej, sąd orzeka w składzie dotychczasowym do czasu zakończenia postępowania w tej instancji. ” „

Art. 8

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

3)art. 21 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości (Dz. U. poz. 2447), który stanowi: „

Art. 21

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

4)art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655), który stanowi: „

Art. 824Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1)art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. ” .

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji realizuje postanowienia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/48/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie prawa dostępu do adwokata w postępowaniu karnym i w postępowaniu dotyczącym europejskiego nakazu aresztowania oraz w sprawie prawa do poinformowania osoby trzeciej o pozbawieniu wolności i prawa do porozumiewania się z osobami trzecimi i organami konsularnymi w czasie pozbawienia wolności (Dz. Urz. UE L 294 z 06.11.2013, str. 1) oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu karnym (Dz. Urz. UE L 65 z 11.03.2016, str. 1).

Dział I

Przepisy wstępne

Art. 1Postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów

niniejszego kodeksu.

Art. 2

§ 1

Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby:

1)sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności;
2)przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego;
3)zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności;
4)rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie.

§ 2

Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.

Art. 3W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika

społecznego.

Art. 4Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności

przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.

Art. 5

§ 1Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona

prawomocnym wyrokiem.

§ 2

Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

Art. 6

Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć.

Art. 7Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych

dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Art. 8

§ 1Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany

rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.

§ 2

Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące.

Art. 9

§ 1Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa

uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy.

§ 2Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również

tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu.

Art. 10

§ 1Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia

postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu.

§ 2Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może

być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.

Art. 11

§ 1Postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można

umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia.

§ 2Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można

zawiesić. Zawieszone postępowanie należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w § 1.

§ 3Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej

zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone.

Art. 12

§ 1W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku

toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym jej uprawnieniu.

§ 1aUzyskanie wniosku o ściganie należy do oskarżyciela. Jeżeli powodem uzyskania wniosku

jest wyłącznie uprzedzenie przez sąd stron o możliwości zakwalifikowania czynu według innego przepisu prawnego, przewidującego ściganie na wniosek, uzyskanie wniosku o ściganie należy do sądu.

§ 2W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje

również inne osoby, których czyny pozostają w ścisłym związku z czynem osoby wskazanej we wniosku, o czym należy uprzedzić składającego wniosek. Przepisu tego nie stosuje się do najbliższych osoby składającej wniosek.

§ 3Wniosek może być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w

postępowaniu sądowym za zgodą sądu - aż do zamknięcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. W sprawach, w których akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, cofnięcie wniosku po rozpoczęciu przewodu sądowego jest skuteczne, jeżeli nie sprzeciwi się temu oskarżyciel publiczny obecny na rozprawie lub posiedzeniu. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne.

Art. 13

Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.

Art. 14

§ 1Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub

innego uprawnionego podmiotu.

§ 2Oskarżyciel publiczny może cofnąć akt oskarżenia do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego

na pierwszej rozprawie głównej. W toku przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji cofnięcie aktu oskarżenia dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżonego. Ponowne wniesienie aktu oskarżenia przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn jest niedopuszczalne.

Art. 15

§ 1Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza

sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie.

§ 2Wszystkie instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane w zakresie swego działania

do udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym przez te organy.

§ 3Osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej inne niż określone

w § 2, a także osoby fizyczne są obowiązane do udzielenia pomocy na wezwanie organów prowadzących postępowanie karne w zakresie i w terminie przez nie wyznaczonym, jeżeli bez tej pomocy przeprowadzenie czynności procesowej jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.

Art. 16

§ 1Jeżeli organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć uczestników postępowania

o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach, brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej osoby, której to dotyczy.

§ 2Organ prowadzący postępowanie powinien ponadto w miarę potrzeby udzielać uczestnikom

postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi. W razie braku takiego pouczenia, gdy w świetle okoliczności sprawy było ono nieodzowne, albo mylnego pouczenia, stosuje się odpowiednio § 1.

Art. 17

§ 12)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 19 lipca 2018 r. w zakresie, w jakim nie

czyni aktu abolicji indywidualnej negatywną przesłanką prowadzenia postępowania karnego, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2018 r. sygn. akt K 9/17 (Dz. U. poz. 1387)..

Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

1)czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia;
2)czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa;
3)społeczna szkodliwość czynu jest znikoma;
4)ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze;
5)oskarżony zmarł;
6)nastąpiło przedawnienie karalności;
7)postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się;
8)sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych;
9)brak skargi uprawnionego oskarżyciela;
10)brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej;
11)zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

§ 2

Do chwili otrzymania wniosku lub zezwolenia władzy, od których ustawa uzależnia ściganie, organy procesowe dokonują tylko czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy wniosek będzie złożony lub zezwolenie będzie wydane.

§ 3Niemożność przypisania winy sprawcy czynu nie wyłącza postępowania dotyczącego zastosowania

środków zabezpieczających.

§ 4Istnienie okoliczności określonych w § 1 pkt 4-6 nie wyłącza postępowania w przedmiocie

przepadku, o którym mowa w art. 45a § 2 Kodeksu karnego i art. 43a Kodeksu karnego skarbowego.

Art. 18

§ 1Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania

lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie do właściwego sądu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

§ 2Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo

naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego, może odmawiając wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Art. 19

§ 1W razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji

państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym uchybieniu organ powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ kontroli. Policja powiadamia prokuratora o ujawnionych przez siebie uchybieniach.

§ 2Zawiadamiając o uchybieniu, sąd lub prokurator może zażądać nadesłania w wyznaczonym

terminie wyjaśnień i podania środków podjętych w celu zapobieżenia takim uchybieniom w przyszłości.

§ 3W razie nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie można nałożyć na kierownika

organu zobowiązanego do wyjaśnień karę pieniężną w wysokości do 10 000 złotych.

§ 4Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie

prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie.

Art. 20

§ 1W razie rażącego naruszenia przez obrońcę lub pełnomocnika strony ich obowiązków procesowych

sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych, żądając od dziekana właściwej rady nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 30 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 1aW razie nienadesłania w wyznaczonym terminie informacji, o których mowa w § 1, można

nałożyć na dziekana właściwej rady karę pieniężną w wysokości do 10 000 złotych.

§ 1bNa postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Na postanowienie o ukaraniu wydane

przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym zażalenie przysługuje do sądu rejonowego, w którego okręgu toczy się postępowanie.

§ 2W razie rażącego naruszenia obowiązków procesowych przez oskarżyciela publicznego

lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze sąd zawiadamia o tym bezpośredniego przełożonego osoby, która dopuściła się uchybienia, żądając nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia; w stosunku do Policji oraz innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie takie przysługuje również prokuratorowi.

§ 2a

Odpis zawiadomienia, o którym mowa w § 2, sąd przesyła Prokuratorowi Generalnemu, jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, a w wypadku gdy uchybienia dopuścił się oskarżyciel publiczny niebędący prokuratorem - właściwemu organowi przełożonemu w stosunku do bezpośredniego przełożonego tego oskarżyciela.

Art. 21

§ 1O wszczęciu i ukończeniu postępowania toczącego się z urzędu przeciw:

1)funkcjonariuszom publicznym, osobom zatrudnionym w instytucjach państwowych, samorządowych i społecznych, uczniom i słuchaczom szkół, żołnierzom, a także duchownym i członkom zakonów oraz diakonatów - należy bezzwłocznie zawiadomić przełożonych tych osób;
2)osobom będącym członkami samorządu zawodowego - należy bezzwłocznie zawiadomić właściwy organ tego samorządu;
3)komornikom sądowym, asesorom komorniczym i aplikantom komorniczym - należy bezzwłocznie zawiadomić Ministra Sprawiedliwości, prezesa sądu apelacyjnego oraz prezesa sądu rejonowego właściwych ze względu na siedzibę kancelarii komorniczej.

§ 2

O wszczęciu postępowania przeciw osobom, o których mowa w § 1, zawiadamia prokurator.

Art. 22

§ 1

Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody.

§ 2

Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie.

§ 3W czasie zawieszenia postępowania należy jednak dokonać odpowiednich czynności w celu

zabezpieczenia dowodów przed ich utratą lub zniekształceniem.

§ 4

W razie istnienia podstaw określonych w art. 45a § 2 Kodeksu karnego lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego po uprawomocnieniu się postanowienia o zawieszeniu postępowania sąd orzeka w przedmiocie przepadku z urzędu, a w postępowaniu przygotowawczym - na wniosek prokuratora. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy, do udziału w postępowaniu dotyczącym przepadku wyznacza się obrońcę z urzędu.

§ 5

Na postanowienie w przedmiocie przepadku przysługuje zażalenie.

Art. 23W sprawie o przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim

lub w okolicznościach, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym wpływie na niego, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia sąd rodzinny w celu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Art. 23a

§ 1Sąd lub referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator lub inny organ

prowadzący to postępowanie, może z inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym, o czym się ich poucza, informując o celach i zasadach postępowania mediacyjnego, w tym o treści art. 178a.

§ 2Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza

się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.

§ 3Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w sprawie zachodzą

okoliczności określone w art. 40 i art. 41 § 1, czynny zawodowo sędzia, prokurator, asesor prokuratorski, a także aplikant wymienionych zawodów, ławnik, referendarz sądowy, asystent sędziego, asystent prokuratora oraz funkcjonariusz instytucji uprawnionej do ścigania przestępstw. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.

§ 4Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę

na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do mediacji lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania mediacyjnego.

§ 5Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania

mediacyjnego.

§ 6Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania

mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.

§ 7

Postępowanie mediacyjne prowadzi się w sposób bezstronny i poufny.

§ 8Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania

postępowania mediacyjnego, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do jego przeprowadzenia, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania im akt sprawy oraz formę i zakres sprawozdania z wyników postępowania mediacyjnego, mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania.

Art. 23b(uchylony)

Dział II

Sąd

Rozdział 1

Właściwość i skład sądu

Art. 24

§ 1Sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw

przekazanych ustawą do właściwości innego sądu.

§ 2

Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie.

Art. 25

§ 1Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:

1)o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;
2)o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140-142, art. 148 § 4, art.

149, art. 150 § 1, art. 151-154, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i 4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 189a § 2, art. 210 § 2, art.

211a, art. 252 § 3, art. 258 § 1-3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 284 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 286 § 1 w zw. z art. 294, art. 287 § 1 w zw. z art. 294, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego;

3)o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

§ 2

Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.

§ 3Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych

w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Art. 26Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej

instancji w sądzie okręgowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Art. 27Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach

określonych w ustawie.

Art. 28

§ 1Na rozprawie głównej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli ustawa nie stanowi

inaczej. Sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.

§ 2

W sprawach o zbrodnie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 3Ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę sąd pierwszej instancji może

postanowić o jej rozpoznaniu w składzie trzech sędziów albo jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 4W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia

wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników.

Art. 29

§ 1Na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli

ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2Apelację lub kasację od wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności

albo wnoszącą o wymierzenie takiej kary rozpoznaje sąd w składzie pięciu sędziów.

Art. 30

§ 1Na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo ze względu

na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów.

§ 2

Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka jednoosobowo, a w składzie trzech sędziów wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy albo ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 31

§ 1

Miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo.

§ 2Jeżeli przestępstwo popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, a § 1 nie

może mieć zastosowania, właściwy jest sąd macierzystego portu statku.

§ 3Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy jest ten sąd, w którego

okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

Art. 32

§ 1Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego

okręgu:

1)ujawniono przestępstwo,
2)ujęto oskarżonego,
3)oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał
-zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przestępstwo popełniono za granicą.

§ 3

Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 33

§ 1Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości

różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego

rzędu.

Art. 34

§ 1Sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy

oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie.

§ 2Sprawy osób wymienionych w § 1 powinny być połączone we wspólnym postępowaniu; przepis

art. 33 stosuje się odpowiednio.

§ 3Jeżeli zachodzą okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie spraw, o których mowa

w § 1 i 2, można wyłączyć i odrębnie rozpoznać sprawę poszczególnych osób lub o poszczególne czyny; sprawa wyłączona podlega rozpoznaniu przez sąd właściwy według zasad ogólnych.

Art. 35

§ 1Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje

sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

§ 2Jeżeli sąd na rozprawie głównej stwierdza, że nie jest właściwy miejscowo lub że właściwy

jest sąd niższego rzędu, może przekazać sprawę innemu sądowi jedynie wtedy, gdy powstaje konieczność odroczenia rozprawy.

§ 3

Na postanowienie w kwestii właściwości przysługuje zażalenie.

Art. 36

Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego.

Art. 37Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu

sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Art. 38

§ 1Spór o właściwość między sądami rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu właściwy

ze względu na siedzibę sądu, który pierwszy wszczął spór. Spór o właściwość między sądem rejonowym a sądem okręgowym rozstrzyga sąd apelacyjny, a spór o właściwość między sądem apelacyjnym a innym sądem powszechnym - Sąd Najwyższy.

§ 2

W czasie trwania sporu każdy z tych sądów przedsiębierze czynności niecierpiące zwłoki.

Art. 39Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej

mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

Rozdział 2

Wyłączenie sędziego

Art. 40

§ 1Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:

1)sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;
2)jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;
3)jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;
4)był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły;
5)brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;
6)brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;
7)brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;
8)(uchylony)
9)brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;
10)prowadził mediację.

§ 2

Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 3Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie, zaskarżonego

w trybie kasacji lub objętego skargą nadzwyczajną, nie może orzekać co do tego wniosku, kasacji lub skargi.

Art. 41

§ 13)Utracił moc z dniem 12 marca 2020 r. w związku z art. 42 § 1, stosowany odpowiednio

na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r. sygn. akt P 22/19 (Dz. U. poz. 413)..

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

§ 2Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na podstawie § 1 po rozpoczęciu przewodu

sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu.

Art. 41aWniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek

wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania; przepisu art. 42 § 3 nie stosuje się.

Art. 42

§ 1

Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.

§ 2Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza

się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.

§ 3Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć

do akt stosowne oświadczenie na piśmie. Wniosek rozpoznaje się niezwłocznie. Z chwilą wyłączenia sędziego czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku stają się bezskuteczne.

§ 4

Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie; w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu.

Art. 43

Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Art. 44Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i

ławników. O wyłączeniu referendarza orzeka sąd w składzie jednego sędziego.

Dział III

Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Rozdział 3

Oskarżyciel publiczny

Art. 45

§ 1

Oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator.

§ 1aW wypadkach określonych w ustawie czynności procesowe wykonuje prokurator bezpośrednio

przełożony lub prokurator nadrzędny.

§ 1b(uchylony)

§ 1c(uchylony)

§ 2Inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych przepisów

ustawy, określających zakres jego działania.

Art. 46

§ 1W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego udział oskarżyciela publicznego

w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2Jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, niestawiennictwo

oskarżyciela publicznego na rozprawie nie tamuje jej toku. Przewodniczący lub sąd mogą uznać obecność oskarżyciela publicznego za obowiązkową.

Art. 47

§ 1Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4, 6 i 10, § 2 oraz art. 41, art. 41a i art. 42 stosuje

się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze oraz innych oskarżycieli publicznych.

§ 2Osoby wymienione w § 1 ulegają również wyłączeniu, jeżeli brały udział w sprawie jako

obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony.

Art. 48

§ 1O wyłączeniu prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze oraz oskarżyciela

publicznego orzeka prokurator nadzorujący postępowanie lub bezpośrednio przełożony.

§ 2Czynności dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, zanim ono nastąpiło, nie są

z tej przyczyny bezskuteczne; jednakże czynność dowodową należy na żądanie strony, w miarę możności, powtórzyć.

Rozdział 4

Pokrzywdzony

Art. 49

§ 1Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio

naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

§ 2Pokrzywdzonym może być także niemająca osobowości prawnej:

1)instytucja państwowa lub samorządowa;
2)inna jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną.

§ 3Za pokrzywdzonego uważa się zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną

pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

§ 3aW sprawach o przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o których

mowa w art. 218-221 oraz w art. 225 § 2 Kodeksu karnego, organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego, jeżeli w zakresie swego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

§ 4W sprawach o przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji lub jednostki

organizacyjnej, o której mowa w § 2, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji lub jednostki organizacyjnej, prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

Art. 49aPokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie

głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

Art. 49bJeżeli wątpliwości co do wieku pokrzywdzonego nie da się usunąć, a zachodzi uzasadnione

przypuszczenie, że jest on małoletni, stosuje się do niego przepisy niniejszego kodeksu dotyczące małoletnich pokrzywdzonych.

Art. 50W postępowaniu sądowym z uprawnień pokrzywdzonego określonych w art. 53 nie może korzystać

osoba występująca w tej samej sprawie w charakterze oskarżonego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 497 i art. 498 § 3.

Art. 51

§ 1Za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ

uprawniony do działania w jego imieniu.

§ 2

Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.

§ 3Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub

stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.

Art. 52

§ 1W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby

najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia

-prokurator, działając z urzędu.

§ 2W przypadku gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o osobach najbliższych

dla pokrzywdzonego lub osobach pozostających na jego utrzymaniu, poucza o przysługujących uprawnieniach co najmniej jedną z nich.

Art. 52aMając na względzie potrzebę zastosowania wobec pokrzywdzonego art. 147 § 1 w odniesieniu

do czynności, o której mowa w art. 143 § 1 pkt 2, a także art. 177 § 1a, art. 184-185c, art. 299a § 1, art. 360 § 1 pkt 1 lit. d oraz pkt 3, art. 390 § 2 i 3 oraz art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o ochronie i pomocy dla pokrzywdzonego i świadka (Dz. U. z 2015 r. poz. 21), organ prowadzący postępowanie karne ustala okoliczności sprawy, w szczególności dotyczące właściwości i warunków osobistych pokrzywdzonego, a także rodzaju i rozmiaru ujemnych następstw przestępstwa. Przed rozpoczęciem czynności wskazanych w przepisach wymienionych w zdaniu pierwszym organ odbiera od pokrzywdzonego oświadczenie, czy chce zastosowania przewidzianych w nich środków, chyba że odebranie oświadczenia jest niemożliwe, zastosowanie określonego środka jest obowiązkowe lub organ prowadzący postępowanie działa na wniosek pokrzywdzonego. Organ bierze pod uwagę oświadczenie pokrzywdzonego.

Rozdział 5

Oskarżyciel posiłkowy

Art. 53W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać

jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.

Art. 54

§ 1Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu

rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

§ 2Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie pozbawia uprawnień oskarżyciela

posiłkowego. Pokrzywdzony, który uprzednio nie korzystał z uprawnień oskarżyciela posiłkowego, może w terminie 14 dni od powiadomienia go o cofnięciu przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia oświadczyć, że przystępuje do postępowania jako oskarżyciel posiłkowy.

Art. 55

§ 1W razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania

w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora.4)Zdanie pierwsze w tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 5.W razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu prokuratora nadrzędnego o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednej kopii dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora.5)Zdanie pierwsze wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz.

2320 oraz z 2021 r. poz. 1135). Przepis art. 488 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepisów art. 339 § 3 pkt 3a i art.

396a nie stosuje się.

§ 2Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany

przez adwokata, radcę prawnego albo radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i art. 333 § 1.

§ 2a

O wniesieniu aktu oskarżenia zawiadamia się innych pokrzywdzonych znanych sądowi.

§ 3Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie

głównej przyłączyć się do postępowania.

§ 4Do sprawy wszczętej na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego

może w każdym czasie wstąpić prokurator, stając się oskarżycielem publicznym. Postępowanie toczy się wówczas z oskarżenia publicznego, a pokrzywdzony, który wniósł akt oskarżenia, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 54. Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego jest dopuszczalne jedynie za zgodą pokrzywdzonego, który wniósł akt oskarżenia, a w razie przyłączenia się do postępowania pokrzywdzonego, o którym mowa w § 3 - również tego pokrzywdzonego.

Art. 56

§ 1Sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli posiłkowych występujących w sprawie, jeżeli

jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Sąd orzeka, że oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, gdy bierze w nim już udział określona przez sąd liczba oskarżycieli.

§ 1a

Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 1 zażalenie nie przysługuje.

§ 2Sąd orzeka także, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeżeli

stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadczenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie.

§ 3Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 2 przysługuje zażalenie do innego równorzędnego

składu tego sądu.

§ 4Oskarżyciel posiłkowy, który nie bierze udziału w postępowaniu z przyczyn określonych

w § 1, może przedstawić sądowi na piśmie swoje stanowisko w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Art. 56a

Oskarżycielowi posiłkowemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżyciela posiłkowego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Art. 57

§ 1W razie odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia nie może on ponownie przyłączyć

się do postępowania.

§ 1aW sprawie, w której oskarżyciel publiczny nie bierze udziału, niestawiennictwo oskarżyciela

posiłkowego i jego pełnomocnika na rozprawie głównej bez usprawiedliwienia uważa się za odstąpienie od oskarżenia.

§ 2O odstąpieniu oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia w sprawie, w której oskarżyciel

publiczny nie bierze udziału, sąd zawiadamia prokuratora. Nieprzystąpienie przez niego do oskarżenia w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia powoduje umorzenie postępowania.

Postanowienie o umorzeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

Art. 58

§ 1Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub

osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania.

§ 2

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, stosuje się odpowiednio art. 61.

Rozdział 6

Oskarżyciel prywatny

Art. 59

§ 1Pokrzywdzony może jako oskarżyciel prywatny wnosić i popierać oskarżenie o przestępstwa

ścigane z oskarżenia prywatnego.

§ 2Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie

głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania.

Art. 60

§ 1W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie

albo wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

§ 2Postępowanie toczy się wówczas z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem wniósł oskarżenie

prywatne, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego; do pokrzywdzonego, który przedtem nie wniósł oskarżenia prywatnego, stosuje się art. 54, 55 § 3 i art. 58.

§ 3Jeżeli prokurator, który wstąpił do postępowania, odstąpił potem od oskarżenia, pokrzywdzony

powraca w dalszym postępowaniu do praw oskarżyciela prywatnego.

§ 4Pokrzywdzony, który nie wniósł oskarżenia, może w terminie zawitym 14 dni od daty

powiadomienia go o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia złożyć akt oskarżenia lub oświadczenie, że podtrzymuje oskarżenie jako prywatne, a jeżeli takiego oświadczenia nie złoży, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

Art. 60a

Oskarżycielowi prywatnemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżyciela prywatnego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Art. 61

§ 1W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe

lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Postanowienie o zawieszeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

§ 2Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba

uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

Rozdział 7

(zawierający art. 62-70 - uchylony)

Rozdział 8

Oskarżony

Art. 71

§ 1Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu

zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.

§ 2Za oskarżonego uważa się osobę, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu, a także

osobę, co do której prokurator złożył wniosek wskazany w art. 335 § 1 lub wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

§ 3Jeżeli kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogólnym określenia „oskarżony”, odpowiednie

przepisy mają zastosowanie także do podejrzanego.

Art. 72

§ 1Oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w

wystarczającym stopniu językiem polskim.

§ 2Tłumacza należy wezwać do czynności z udziałem oskarżonego, o którym mowa w § 1. Na

wniosek oskarżonego lub jego obrońcy tłumacza należy wezwać również w celu porozumienia się oskarżonego z obrońcą w związku z czynnością, do udziału w której oskarżony jest uprawniony.

§ 3Oskarżonemu, o którym mowa w § 1, postanowienie o przedstawieniu, uzupełnieniu lub

zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżonego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Art. 73

§ 1Oskarżony tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności

innych osób oraz korespondencyjnie.

§ 2W postępowaniu przygotowawczym prokurator, udzielając zezwolenia na porozumiewanie

się, może zastrzec w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego, że będzie przy tym obecny sam lub osoba przez niego upoważniona.

§ 3Jeżeli wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego, prokurator, w szczególnie

uzasadnionych wypadkach, może również zastrzec kontrolę korespondencji podejrzanego z obrońcą.

§ 4Zastrzeżenia, o których mowa w § 2 i 3, nie mogą być utrzymywane ani dokonane po upływie

14 dni od dnia tymczasowego aresztowania podejrzanego.

Art. 74

§ 1Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania

dowodów na swoją niekorzyść.

§ 2Oskarżony jest jednak obowiązany poddać się:

1)oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom;
2)badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3;
3)pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych osób.

§ 3W stosunku do osoby podejrzanej można dokonać badań lub czynności, o których mowa

w § 2 pkt 1, a także, przy zachowaniu wymagań określonych w § 2 pkt 2 lub 3, pobrać krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny organizmu.

§ 3aOskarżonego lub osobę podejrzaną wzywa się do poddania się obowiązkom wynikającym

z § 2 i 3. W razie odmowy poddania się tym obowiązkom oskarżonego lub osobę podejrzaną można zatrzymać i przymusowo doprowadzić, a także stosować wobec nich siłę fizyczną lub środki techniczne służące obezwładnieniu, w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności.

§ 4

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób poddawania oskarżonego oraz osoby podejrzanej badaniom, a także wykonywania z ich udziałem czynności, o których mowa w § 2 pkt 1 i 3 oraz § 3, mając na uwadze, aby gromadzenie, utrwalanie i analiza materiału dowodowego były dokonywane zgodnie z aktualną wiedzą w zakresie kryminalistyki i medycyny sądowej.

Art. 75

§ 1Oskarżony jest obowiązany zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie

miejsca swojego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, jak również o każdej zmianie danych umożliwiających kontaktowanie się, wskazanych w art. 213 § 1, o których wie, że są znane organowi prowadzącemu postępowanie. Oskarżony jest obowiązany ponadto stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego. O powyższych obowiązkach należy oskarżonego uprzedzić przy pierwszym przesłuchaniu.

§ 2W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego można zatrzymać go i sprowadzić

przymusowo.

§ 3Przepisy art. 246 stosuje się odpowiednio. Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje

ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Art. 76Jeżeli oskarżony jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy

lub osoba, pod której pieczą oskarżony pozostaje, może podejmować na jego korzyść wszelkie czynności procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać wnioski oraz ustanowić obrońcę.

Art. 77

Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców.

Art. 78

§ 1Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z

urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny. Podstawą odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu nie może być skorzystanie przez oskarżonego z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 945).

§ 1aPrzepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony żąda wyznaczenia obrońcy z urzędu

w celu dokonania określonej czynności procesowej.

§ 2

Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności, na podstawie których go wyznaczono. Na postanowienie o cofnięciu wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

Art. 79

§ 1W postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli:

1)nie ukończył 18 lat;
2)jest głuchy, niemy lub niewidomy;
3)zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona;
4)zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.

§ 2Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu

na inne okoliczności utrudniające obronę.

§ 3W wypadkach, o których mowa w § 1 i 2, udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie

oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.

§ 4Uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyn oskarżonego nie

został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Prezes sądu albo sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków, chyba że zachodzą inne okoliczności przemawiające za tym, aby oskarżony miał obrońcę wyznaczonego z urzędu.

Art. 80Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono

mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy.

Art. 80a(uchylony)

Art. 81

§ 1Jeżeli w sytuacji określonej w art. 78 § 1 lub 1a, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 oskarżony

nie ma obrońcy z wyboru, prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznacza mu obrońcę z urzędu.

§ 1aNa zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do

sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a na postanowienie sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy - zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

§ 1bPonowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia

się bez rozpoznania.

§ 2Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes lub referendarz sądowy

sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego.

Art. 81a

§ 1

Obrońca z urzędu wyznaczany jest z listy obrońców.

§ 2Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy rozpoznaje

niezwłocznie.

§ 3Jeżeli okoliczności wskazują na konieczność natychmiastowego podjęcia obrony:

1)wniosek o wyznaczenie obrońcy oraz inne dokumenty niezbędne do rozpoznania wniosku mogą być przekazane przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze do właściwego sądu za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej;
2)prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy, w sposób wskazany w art. 137, powiadamia oskarżonego oraz obrońcę o wyznaczeniu obrońcy z urzędu.

§ 4Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

1)sposób zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, w tym sposób ustalania listy obrońców udzielających pomocy prawnej z urzędu oraz sposób wyznaczania obrońcy udzielającego pomocy prawnej z urzędu,
2)tryb przekazywania do sądu wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz szczegółowy tryb rozpoznawania takiego wniosku
-mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego toku postępowania oraz prawidłowej realizacji prawa do obrony.

Rozdział 9

Obrońcy i pełnomocnicy

Art. 82Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury

lub ustawy o radcach prawnych.

Art. 83

§ 1Obrońcę ustanawia oskarżony; do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego

wolności, obrońcę może ustanowić inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego.

§ 2Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu

organu prowadzącego postępowanie karne.

Art. 84

§ 1Ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym

postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń.

§ 2Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych

do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak czynności należy dokonać poza siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z urzędu, prezes sądu, przed którym ma być dokonana czynność, lub referendarz sądowy tego sądu, a w postępowaniu przygotowawczym prezes sądu rejonowego miejsca czynności lub referendarz sądowy tego sądu, na uzasadniony wniosek dotychczasowego obrońcy może wyznaczyć do dokonania tej czynności innego obrońcę spośród miejscowych adwokatów lub radców prawnych.

§ 3Obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w postępowaniu o uchylenie

wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania lub w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien sporządzić i podpisać kasację, skargę od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania lub wniosek o wznowienie postępowania albo poinformować na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia kasacji, skargi lub wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli kasacja, skarga lub wniosek zostaną wniesione, obrońca ten jest uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu.

Art. 85

§ 1

Obrońca może bronić kilku oskarżonych, jeżeli ich interesy nie pozostają w sprzeczności.

§ 26)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 6 maja 2022 r. w związku z art. 85 § 3 w

zakresie, w jakim nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie prezesa sądu, w którym stwierdza się, że interesy kilku podejrzanych, reprezentowanych przez tego samego obrońcę, nie pozostają w sprzeczności, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt SK 53/20 (Dz. U. poz. 958)..

Stwierdzając sprzeczność sąd wydaje postanowienie, zakreślając oskarżonym termin do ustanowienia innych obrońców. W wypadku obrony z urzędu sąd wyznacza innego obrońcę.

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 3W postępowaniu przygotowawczym uprawnienia sądu określone w § 2 przysługują prezesowi

sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Art. 86

§ 1

Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego.

§ 2

Udział obrońcy w postępowaniu nie wyłącza osobistego działania w nim oskarżonego.

Art. 87

§ 1

Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika.

§ 2Osoba niebędąca stroną może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy

w toczącym się postępowaniu.

§ 3Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia do udziału

w postępowaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 2, jeżeli uzna, że nie wymaga tego obrona interesów osoby niebędącej stroną.

Art. 87a(uchylony)

Art. 88

§ 1Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej

Polskiej. Pełnomocnika z urzędu wyznacza prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 77, art.

78, art. 81 § 1a-2, art. 81a § 1-3, art. 83, art. 84, art. 86 § 2 oraz przepisy wydane na podstawie art. 81a § 4.

§ 2Na zasadach określonych w odrębnej ustawie czynności zastępstwa wykonuje Prokuratoria

Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 89W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nieunormowanych przez przepisy niniejszego

kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

Rozdział 10

Przedstawiciel społeczny

Art. 90

§ 1W postępowaniu sądowym udział w postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli

zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

§ 2W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje interes społeczny lub indywidualny, objęty

zadaniami statutowymi tej organizacji, oraz przedstawiciela, który ma reprezentować tę organizację. Do zgłoszenia dołącza się odpis statutu lub innego dokumentu regulującego działalność tej organizacji. Przedstawiciel organizacji społecznej przedkłada sądowi pisemne upoważnienie.

§ 3Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie, jeżeli

przynajmniej jedna ze stron wyrazi na to zgodę. Strona może w każdym czasie cofnąć wyrażoną zgodę. W wypadku braku zgody choćby jednej ze stron na występowanie w sprawie przedstawiciela organizacji społecznej sąd wyłącza tego przedstawiciela od udziału w sprawie, chyba że jego udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 4Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie pomimo

braku zgody stron, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 5Sąd odmawia dopuszczenia przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w

sprawie, jeżeli stwierdzi, że wskazany w zgłoszeniu interes społeczny lub indywidualny nie jest objęty zadaniami statutowymi tej organizacji lub nie jest związany z rozpoznawaną sprawą.

§ 6Sąd może ograniczyć liczbę przedstawicieli organizacji społecznych występujących w

sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.

Sąd wzywa wówczas oskarżyciela i oskarżonego do wskazania nie więcej niż dwóch przedstawicieli organizacji społecznych, którzy będą mogli występować w sprawie. Jeżeli w sprawie występuje więcej niż jeden oskarżony lub więcej niż jeden oskarżyciel, każdy z nich może wskazać jednego przedstawiciela. Niewskazanie przedstawiciela uznaje się za cofnięcie zgody na jego występowanie w sprawie. Niezależnie od stanowisk stron sąd może postanowić o dalszym udziale poszczególnych przedstawicieli organizacji społecznych, jeżeli ich udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Art. 91Dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciel organizacji społecznej

może uczestniczyć w rozprawie, wypowiadać się i składać oświadczenia na piśmie.

Rozdział 10a

Podmiot zobowiązany

Art. 91a

§ 1Jeżeli w związku z popełnieniem czynu zabronionego osoba fizyczna, prawna albo jednostka

organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, uzyskała korzyść majątkową lub świadczenie określone w art. 405-407, art. 410 i art. 412 Kodeksu cywilnego od Skarbu Państwa, jednostki samorządowej, państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej, podmiotu, dla którego organ samorządu jest organem założycielskim, lub spółki prawa handlowego z większościowym udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządowej, na wniosek prokuratora sąd, stosując przepisy prawa cywilnego, zobowiązuje tę osobę lub jednostkę do zwrotu korzyści albo jej równowartości uprawnionemu podmiotowi lub orzeka przepadek świadczenia albo jego równowartości na rzecz Skarbu Państwa.

§ 2Podmiot zobowiązany określony w § 1 jest przesłuchiwany w postępowaniu karnym w charakterze

świadka. W przypadku podmiotu innego niż osoba fizyczna przesłuchuje się osobę lub osoby uprawnione do działania w jego imieniu.

§ 3

Osoba, o której mowa w § 2, może odmówić zeznań.

§ 4Przepisy art. 72, art. 75, art. 87 § 1, art. 89, art. 156 § 1 zdanie pierwsze oraz

art. 167 stosuje się odpowiednio. Osoba, o której mowa w § 2, może zadawać pytania osobie przesłuchiwanej oraz zabrać głos końcowy przed obrońcą oskarżonego i oskarżonym.

Rozdział 10b

Właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Art. 91b

Właścicielowi przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w art. 44a § 2 Kodeksu karnego, przysługują prawa strony w zakresie czynności procesowych odnoszących się do tego środka.

Dział IV

Czynności procesowe

Rozdział 11

Orzeczenia, zarządzenia i polecenia

Art. 92

Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Art. 93

§ 1

Jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie.

§ 2W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący

składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydają zarządzenia.

§ 3W postępowaniu przygotowawczym postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator oraz

inny uprawniony organ, a sąd - w wypadkach przewidzianych w ustawie.

§ 4W wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub

innym organom.

Art. 93a

§ 1

W wypadkach określonych w ustawie referendarz sądowy może wydawać postanowienia lub zarządzenia.

§ 2

Polecenia, które zgodnie z ustawą wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy.

§ 3Od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego może być wniesiony

sprzeciw. Sprzeciw przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W razie wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie traci moc.

§ 4Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez

osobę nieuprawnioną.

Art. 94

§ 1Postanowienie powinno zawierać:

1)oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydających postanowienie;
2)datę wydania postanowienia;
3)wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy;
4)rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej;
5)uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zarządzeń.

Art. 95

§ 1

Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych - na posiedzeniu.

Orzeczenia wydawane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.

§ 2

Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.

Art. 95a

§ 1

W sprawach wskazanych w art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń orzeka na posiedzeniu sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

§ 2

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Art. 95aa.

§ 1

W sprawach wskazanych w art. 4 § 2-4 Kodeksu karnego orzeka na posiedzeniu sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

§ 2Przy orzekaniu sąd bierze pod uwagę czyn objęty wyrokiem i przypisany sprawcy na podstawie

ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę tego wyroku.

§ 3

Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Art. 95b

§ 1Posiedzenie odbywa się z wyłączeniem jawności, chyba że ustawa stanowi inaczej albo

prezes sądu lub sąd zarządzi inaczej.

§ 1a

Do posiedzeń stosuje się odpowiednio przepis art. 358.

§ 2

Jawne są posiedzenia, o których mowa w art. 339 § 3 pkt 1, 2 i 5, art. 340, art. 341, art. 343 § 5, art. 343a, art. 603, art. 607l § 1, art. 607s § 3, art. 611c § 4 i art.

611ti § 1.

§ 3

Do posiedzeń, które odbywają się jawnie, przepisy rozdziału 42 stosuje się odpowiednio.

Art. 96

§ 1

Strony oraz osoby niebędące stronami, jeżeli wykażą interes prawny w rozstrzygnięciu, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu wówczas, gdy ustawa tak stanowi, chyba że ich udział jest obowiązkowy. Przepis art. 451 stosuje się odpowiednio.

§ 2

W pozostałych wypadkach nie zawiadamia się ich o posiedzeniu, a mogą wziąć w nim udział, jeżeli się stawią, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 96a

Przepisy art. 374 § 3-8 i art. 517ea stosuje się odpowiednio do posiedzeń.

Art. 97Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczności faktycznych przed wydaniem orzeczenia

na posiedzeniu, sąd dokonuje tego sam albo w tym celu wyznacza sędziego ze składu orzekającego bądź zwraca się o wykonanie określonych czynności do sądu miejscowo właściwego.

Jeżeli czynność nie wymaga przeprowadzenia dowodu, może ją wykonać także referendarz sądowy.

Art. 98

§ 1

Uzasadnienie postanowienia sporządza się na piśmie wraz z samym postanowieniem.

§ 2W sprawie zawiłej lub z innych ważnych przyczyn można odroczyć sporządzenie uzasadnienia

postanowienia na czas do 7 dni.

§ 3Nie wymaga uzasadnienia dopuszczenie dowodu, jak również uwzględnienie wniosku, któremu

inna strona nie sprzeciwiła się, chyba że orzeczenie podlega zaskarżeniu.

Art. 99

§ 1

Tryb i formę uzasadnienia wyroku określają przepisy szczególne.

§ 2

Zarządzenie wymaga pisemnego uzasadnienia, jeżeli podlega zaskarżeniu.

Art. 99a

§ 1

Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji, w tym wyroku nakazowego i wyroku łącznego, oraz wyroku sądu odwoławczego i wyroku wydanego w postępowaniu o wznowienie postępowania sporządza się na formularzu według ustalonego wzoru.

§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory formularzy uzasadnień

wyroków oraz sposób ich wypełniania, mając na uwadze konieczność zamieszczenia w nich niezbędnych informacji wskazanych w ustawie, w sposób umożliwiający należyte sporządzenie przez uprawnionego środka zaskarżenia, a także właściwe dokonanie kontroli wyroku w razie wniesienia takiego środka.

Art. 100

§ 1

Orzeczenie lub zarządzenie wydane na rozprawie ogłasza się ustnie.

§ 1aOrzeczenie lub zarządzenie wydane na posiedzeniu jawnym ogłasza się ustnie. Jeżeli

na ogłoszeniu nikt się nie stawił, można uznać wydane orzeczenie lub zarządzenie za ogłoszone. Przyczynę odstąpienia od ogłoszenia należy wskazać w protokole albo notatce urzędowej z posiedzenia.

§ 2Orzeczenie lub zarządzenie wydane na innym posiedzeniu ogłasza się ustnie, jeżeli

bierze w nim udział strona.

§ 3Wyrok doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia środka zaskarżenia, jeżeli ustawa

tak stanowi.

§ 4Postanowienie albo zarządzenie wydane poza rozprawą, od którego przysługuje środek

zaskarżenia, doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia tego środka, a postanowienie kończące postępowanie jego stronom, chyba że byli obecni przy ogłoszeniu postanowienia albo zarządzenia. Stronom doręcza się również postanowienie wraz z uzasadnieniem w wypadku wskazanym w art. 98 § 2.

§ 5Strony należy powiadomić o treści innych postanowień i zarządzeń wydanych poza rozprawą

i posiedzeniem, a także wydanych na posiedzeniu, o którego terminie strona nie była zawiadomiona.

§ 6Jeżeli ustawa nie zwalnia od równoczesnego sporządzenia uzasadnienia, orzeczenie i

zarządzenie doręcza się lub ogłasza wraz z uzasadnieniem. W wypadku określonym w art.

98 § 2 po ogłoszeniu postanowienia, na wniosek strony obecnej przy ogłoszeniu tego postanowienia, podaje się ustnie najważniejsze powody rozstrzygnięcia. Obecne strony należy pouczyć o możliwości złożenia takiego wniosku.

§ 7

Jeżeli sprawę rozpoznano z wyłączeniem jawności ze względu na ważny interes państwa, zamiast uzasadnienia doręcza się zawiadomienie, że uzasadnienie zostało sporządzone.

§ 8Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu orzeczenia i zarządzenia należy pouczyć uczestników

postępowania o przysługującym im prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia lub o tym, że orzeczenie lub zarządzenie nie podlega zaskarżeniu.

§ 9

W razie skazania z zastosowaniem art. 60 § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego po ogłoszeniu lub przy doręczeniu wyroku należy pouczyć oskarżonego o treści art.

434 § 4 oraz art. 443.

§ 10Podmiot lub stronę, która bierze udział w posiedzeniu przy użyciu urządzeń technicznych

umożliwiających udział w posiedzeniu na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, na którym wydano postanowienie albo zarządzenie, uznaje się za „obecną przy ogłoszeniu” postanowienia albo zarządzenia w rozumieniu § 4 lub 6.

Art. 100a7)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Niezwłocznie po wydaniu orzeczenia albo podlegającego zaskarżeniu zarządzenia kopię tego orzeczenia albo zarządzenia zamieszcza się w systemie teleinformatycznym i opatruje się unikalnym oznaczeniem identyfikującym.

Art. 100b8)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2028 r. na podstawie art. 166 pkt 10 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

§ 1

System teleinformatyczny, o którym mowa w art. 100a, prowadzi Minister Sprawiedliwości.

Realizację zadań związanych z prowadzeniem systemu teleinformatycznego Minister Sprawiedliwości może powierzyć, w całości lub w części, jednostce organizacyjnej jemu podległej lub przez niego nadzorowanej lub Prokuratorowi Krajowemu.

§ 2W systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 100a, gromadzi się kopie:

1)orzeczeń i podlegających zaskarżeniu zarządzeń;
2)aktów oskarżenia, wniosków o wydanie wyroku skazującego, wniosków o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym, wniosków o warunkowe umorzenie postępowania, wniosków o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środka zabezpieczającego.

§ 3System teleinformatyczny, o którym mowa w art. 100a, służy weryfikacji treści i autentyczności

kopii dokumentów, o których mowa w § 2.

§ 4Administratorem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 100a, jest Minister

Sprawiedliwości.

§ 5

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, strukturę systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 100a, jego minimalną funkcjonalność, warunki organizacyjno-techniczne gromadzenia i pobierania zgromadzonych w nim danych oraz sposób opatrywania kopii, o których mowa w § 2, unikalnym oznaczeniem identyfikującym, a ponadto może określić podmiot, któremu powierza realizację zadań związanych z prowadzeniem tego systemu, oraz zakres zadań powierzonych do realizacji, uwzględniając konieczność zapewnienia powszechnej dostępności zgromadzonych danych, zapewnienia sprawności wprowadzania danych do systemu, zapewnienia kompletności i prawidłowości danych przetwarzanych w systemie oraz potrzebę zabezpieczenia danych przed nieuprawnionym dostępem do nich.

Art. 101-104. (uchylone)

Art. 105

§ 1Oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe oraz w obliczeniu terminów w orzeczeniu lub

zarządzeniu albo w ich uzasadnieniu można sprostować w każdym czasie.

§ 2Sprostowania dokonuje organ, który popełnił omyłkę. Jeżeli postępowanie toczy się

przed instancją odwoławczą, może ona z urzędu sprostować orzeczenie pierwszej instancji.

§ 3Sprostowanie orzeczenia lub jego uzasadnienia następuje w drodze postanowienia, a

sprostowanie zarządzenia w drodze zarządzenia.

§ 4Na postanowienie lub zarządzenie co do sprostowania wydane w pierwszej instancji służy

zażalenie.

Art. 106

Przepisy art. 100 § 4-8 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przygotowawczym.

Art. 107

§ 1Sąd lub referendarz sądowy nadaje na żądanie osoby uprawnionej klauzulę wykonalności

orzeczeniu podlegającemu wykonaniu w drodze egzekucji.

§ 2Orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną

krzywdę oraz nawiązkę orzeczoną na rzecz pokrzywdzonego uważa się za orzeczenia co do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

§ 3Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do obowiązku wynikającego z ugody zawartej

przed sądem lub referendarzem sądowym, a także ugody zawartej w postępowaniu mediacyjnym.

§ 4Sąd lub referendarz sądowy odmawia nadania klauzuli wykonalności ugodzie zawartej

przed mediatorem, w całości lub w części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

Rozdział 12

Narada i głosowanie

Art. 108

§ 1Przebieg narady i głosowania nad orzeczeniem jest tajny, a zwolnienie od zachowania

w tym względzie tajemnicy nie jest dopuszczalne.

§ 2Podczas narady i głosowania oprócz członków składu orzekającego może być obecny jedynie

protokolant, chyba że przewodniczący uzna jego obecność za zbędną.

Art. 109

§ 1Naradą i głosowaniem kieruje przewodniczący, a jeżeli co do porządku i sposobu narady

oraz głosowania podniesione zostaną wątpliwości, rozstrzyga je skład orzekający.

§ 2Po naradzie przewodniczący zbiera głosy poczynając od najmłodszego, najpierw od ławników

według ich wieku, następnie od sędziów według ich starszeństwa służbowego, a sam głosuje ostatni. Sprawozdawca, jeżeli nie jest przewodniczącym, głosuje pierwszy.

Art. 110Narada i głosowanie nad wyrokiem odbywają się osobno co do winy i kwalifikacji prawnej

czynu, co do kary, co do środków karnych, co do przepadku, co do środków kompensacyjnych oraz co do pozostałych kwestii.

Art. 111

§ 1

Orzeczenia zapadają większością głosów.

§ 2Jeżeli zdania tak się podzielą, że żadne z nich nie uzyska większości, zdanie najmniej

korzystne dla oskarżonego przyłącza się do zdania najbardziej doń zbliżonego, aż do uzyskania większości.

Art. 112Sędzia, który głosował przeciwko uznaniu oskarżonego za winnego, może wstrzymać się

od głosowania nad dalszymi kwestiami; wówczas głos tego sędziego przyłącza się do zdania najprzychylniejszego dla oskarżonego.

Art. 113

Orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie zamieszczono w protokole.

Art. 114

§ 1Przy składaniu podpisu członek składu orzekającego ma prawo zaznaczyć na orzeczeniu

swoje zdanie odrębne podając, w jakiej części i w jakim kierunku kwestionuje orzeczenie.

§ 2Zdanie odrębne może dotyczyć również samego uzasadnienia orzeczenia; wówczas zdanie

to zaznacza się przy podpisywaniu uzasadnienia.

§ 3Jeżeli ustawa nie wymaga sporządzenia uzasadnienia wraz z wydaniem orzeczenia, w razie

zgłoszenia zdania odrębnego, uzasadnienie należy sporządzić z urzędu w terminie 7 dni od wydania orzeczenia, a składający zdanie odrębne dołącza w ciągu następnych 7 dni jego uzasadnienie; obowiązek ten nie dotyczy ławnika.

Art. 115

§ 1Uzasadnienie orzeczenia podpisują osoby, które orzeczenie wydały, nie wyłączając osoby

przegłosowanej.

§ 2W sprawach rozpoznawanych w składzie sędziego i dwóch ławników uzasadnienie podpisuje

tylko przewodniczący, chyba że zgłoszono zdanie odrębne. W sprawach rozpoznawanych w składzie dwóch sędziów i trzech ławników uzasadnienie podpisują obaj sędziowie, chyba że zgłoszono zdanie odrębne.

§ 3

Jeżeli nie można uzyskać podpisu przewodniczącego lub innego członka składu orzekającego, jeden z podpisujących czyni o tym wzmiankę na uzasadnieniu z zaznaczeniem przyczyny tego faktu.

Rozdział 13

Porządek czynności procesowych

Art. 1169)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu.

Art. 1167

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

§ 1Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności

procesowej mogą składać oświadczenia, w tym wnioski, na piśmie albo ustnie do protokołu.

Za oświadczenie złożone na piśmie uważa się również oświadczenie złożone elektronicznie.

§ 2

Oświadczenie składane elektronicznie opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i wysyła na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 569), zwany dalej „adresem do doręczeń elektronicznych”, wpisany do bazy adresów elektronicznych, o której mowa w art. 25 tej ustawy.

§ 3

Oświadczenie złożone elektronicznie włącza się do akt sprawy.

Art. 117

§ 1Uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie

i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2

Czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona, oraz jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo wynikło z powodu przeszkód żywiołowych lub innych wyjątkowych przyczyn, a także wtedy, gdy osoba ta usprawiedliwiła należycie niestawiennictwo i wnosi o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2a

Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby oskarżonych, świadków, obrońców, pełnomocników i innych uczestników postępowania, których obecność była obowiązkowa lub którzy wnosili o dopuszczenie do czynności, będąc uprawnionymi do wzięcia w niej udziału, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie, wystawionego przez lekarza sądowego.

§ 3W razie niestawiennictwa strony, obrońcy lub pełnomocnika, których stawiennictwo jest

obowiązkowe, czynności procesowej nie przeprowadza się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 3a

Niestawiennictwo strony, która została należycie zawiadomiona o czynności procesowej, niezależnie od jego przyczyny, nie stoi na przeszkodzie przeprowadzeniu tej czynności, jeżeli stawił się jej obrońca lub pełnomocnik. Nie dotyczy to czynności, w której udział strony jest obowiązkowy.

§ 4(uchylony)

§ 5Przepisu § 2a nie stosuje się do osób pozbawionych wolności, których zasady usprawiedliwiania

niestawiennictwa regulują odrębne przepisy.

Art. 117a

§ 1Jeżeli strona ma więcej niż jednego obrońcę lub pełnomocnika, czynność procesową można

przeprowadzić w wypadku stawiennictwa przynajmniej jednego z nich, chyba że strona wyrazi zgodę na przeprowadzenie czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, których udział nie jest obowiązkowy.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której

mowa w art. 87 § 2.

Art. 118

§ 1

Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia.

§ 2Niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej, a zwłaszcza środka zaskarżenia, nie pozbawia

czynności znaczenia prawnego.

§ 3Pismo w sprawie należącej do właściwości sądu, prokuratora, Policji lub innego organu

dochodzenia, skierowane do niewłaściwego organu, przekazuje się właściwemu organowi.

Art. 119

§ 1Pismo procesowe powinno zawierać:

1)oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy;
29)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7.) oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo, a także - w pierwszym piśmie złożonym w sprawie
-numer telefonu, telefaksu i adres poczty elektronicznej lub oświadczenie o ich nieposiadaniu;
27)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.) oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo, a także - w pierwszym piśmie złożonym w sprawie: a) oświadczenie wnoszącego pismo będącego podmiotem niepublicznym, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, o wyrażeniu zgody na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych, wraz ze wskazaniem tego adresu albo braku takiej zgody, chyba że takie oświadczenie już zostało przez niego w tym postępowaniu złożone, b) numer telefonu, telefaksu i adres poczty elektronicznej lub oświadczenie o ich nieposiadaniu;
3)treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem;
4)datę i podpis składającego pismo.

§ 2

Za osobę, która nie może się podpisać, pismo podpisuje osoba przez nią upoważniona, ze wskazaniem przyczyny złożenia swego podpisu.

Art. 120

§ 19)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Jeżeli pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 lub w przepisach szczególnych, a brak jest tego rodzaju, że pismo nie może otrzymać biegu, albo brak polega na niezłożeniu należytych opłat lub upoważnienia do podjęcia czynności procesowej, wzywa się osobę, która wniosła pismo, do usunięcia braku w terminie 7 dni.

§ 17

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Jeżeli:

1)pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 § 1 pkt 1, pkt 2 lit. b, pkt 3 i 4 lub § 2 lub w przepisach szczególnych, a brak jest tego rodzaju, że pismo nie może otrzymać biegu,
2)pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 § 1 pkt 2 lit. a,
3)brak polega na niezłożeniu należytych opłat lub upoważnienia do podjęcia czynności procesowej
-wzywa się osobę, która wniosła pismo, do usunięcia braku w terminie 7 dni. § 1a7)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Wzywając do usunięcia braku, o którym mowa w § 1 pkt 2, osobę, która wniosła pismo należy pouczyć o skutkach procesowych wyrażenia zgody albo jej braku.

§ 2

W razie uzupełnienia braku w terminie, pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia.

W razie nieuzupełnienia braku w terminie, pismo uznaje się za bezskuteczne, o czym należy pouczyć przy doręczeniu wezwania.

§ 3W postępowaniu przed sądem zarządzenia w sprawach, o których mowa w § 1 i 2, może

wydać także referendarz sądowy.

Art. 121Jeżeli osoba uczestnicząca w czynności procesowej odmawia podpisu lub nie może go

złożyć, organ dokonujący czynności zaznacza przyczynę braku podpisu.

Rozdział 14

Terminy

Art. 122

§ 1

Czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna.

§ 2Zawite są terminy do wnoszenia środków zaskarżenia oraz inne, które ustawa za zawite

uznaje.

Art. 123

§ 1

Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin.

§ 2Jeżeli termin jest oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach, koniec terminu przypada

na ten dzień tygodnia lub miesiąca, który odpowiada początkowi terminu; jeżeli w danym miesiącu nie ma takiego dnia, koniec terminu przypada na ostatni dzień tego miesiąca.

§ 3Jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy

lub na sobotę, czynność można wykonać następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.

Art. 1249)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku.

Art. 1247

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

1)nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej albo w polskim urzędzie konsularnym;
2)złożone przez żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego
-kapitanowi statku;
3)wysłane na adres do doręczeń elektronicznych.

Art. 125

Pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

Art. 126

§ 1

Jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami.

§ 2W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało

dokonać czynności.

§ 3

Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie.

Art. 127

Wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, jednakże organ, do którego wniosek złożono, lub organ powołany do rozpoznania środka zaskarżenia może wstrzymać wykonanie orzeczenia; odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

Art. 127a

§ 1Jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez obrońcę

lub pełnomocnika, termin do jej dokonania ulega zawieszeniu dla strony postępowania na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie.

§ 2W wypadku wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu termin do dokonania czynności

przez wyznaczonego przedstawiciela procesowego rozpoczyna bieg od daty doręczenia mu postanowienia lub zarządzenia o tym wyznaczeniu.

Art. 127b

Jeżeli czas trwania środków przymusu jest określony w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.

Art. 127cZa dzień trwania środka przymusu skutkującego pozbawieniem wolności przyjmuje się

okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.

Rozdział 15

Doręczenia

Art. 128

§ 19)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie.

§ 17

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Orzeczenie albo podlegające zaskarżeniu zarządzenie doręcza się w postaci kopii tego orzeczenia albo zarządzenia zamieszczonego w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 100a, opatrzonej unikalnym oznaczeniem identyfikującym. § 1a7)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Orzeczenie albo zarządzenie doręcza się, jeżeli ustawa tak stanowi. § 1b7)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do aktu oskarżenia, wniosku o wydanie wyroku skazującego, wniosku o rozpoznanie sprawy w postępowaniu przyspieszonym, wniosku o warunkowe umorzenie postępowania, wniosku o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środka zabezpieczającego.

§ 2

Wszelkie pisma przeznaczone dla uczestników postępowania doręcza się w taki sposób, by treść ich nie była udostępniona osobom niepowołanym.

Art. 129

§ 1W wezwaniu należy oznaczyć organ wysyłający oraz podać, w jakiej sprawie, w jakim

charakterze, miejscu i czasie ma się stawić adresat i czy jego stawiennictwo jest obowiązkowe, a także uprzedzić o skutkach niestawiennictwa.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zawiadomień.

§ 3Jeżeli od dnia doręczenia pisma biegnie termin wykonania czynności procesowej, należy

pouczyć o tym adresata.

Art. 130Pisma doręcza się za pokwitowaniem odbioru. Odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym

podpisem zawierającym imię i nazwisko na zwrotnym pokwitowaniu, na którym doręczający potwierdza swym podpisem sposób doręczenia.10)Zdanie drugie w tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 11.Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko na zwrotnym pokwitowaniu, na którym doręczający potwierdza swym podpisem sposób doręczenia.11)Zdanie drugie wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.

Art. 131

§ 19)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez:

1)operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896);
2)pracownika organu wysyłającego;
3)organ procesowy dokonujący czynności procesowej - w toku tej czynności;
4)Policję - tylko w razie niezbędnej konieczności.

§ 17

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma doręcza się:

1)na adres do doręczeń elektronicznych; doręczenia podmiotowi niepublicznemu, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, dokonuje się za jego zgodą wyrażoną w tym postępowaniu;
2)przez organ procesowy dokonujący czynności procesowej - w toku tej czynności. § 1a7)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w § 1, doręczenia dokonuje się:

1)przez operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych;
2)przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896);
3)przez pracownika organu wysyłającego;
4)przez Policję - tylko w razie niezbędnej konieczności.

§ 2Jeżeli w sprawie ustalono tylu pokrzywdzonych, że ich indywidualne zawiadomienie o

przysługujących im uprawnieniach spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu postępowania, zawiadamia się ich poprzez ogłoszenie w prasie, radiu, telewizji lub na stronie internetowej sądu albo prokuratury.

§ 3

Jeżeli istnieje obowiązek doręczenia postanowienia, przepis § 2 stosuje się odpowiednio.

Należy jednak zawsze doręczyć je temu pokrzywdzonemu, który w zawitym terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o to się zwróci.

Art. 131a7)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Jeżeli doręczenie jest dokonywane w sposób wskazany w art. 131 § 1 pkt 1, w wypadku braku dowodu otrzymania, w rozumieniu ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, pismo uznaje się za doręczone po upływie 14 dni od dnia wystawienia dowodu wysłania w rozumieniu tej ustawy.

Art. 132

§ 19)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Pismo doręcza się adresatowi osobiście.

§ 17

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Pismo doręczane w sposób wskazany w art. 131 § 1 pkt 2 lub § 1a doręcza się adresatowi osobiście.

§ 1aNa wniosek adresata doręczenie może być dokonane na wskazany przez niego adres skrytki

pocztowej. W tym wypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego, o którym mowa w art. 131 § 1 pkt 1, składa się w placówce pocztowej tego operatora, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.10)Zdanie drugie w tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 11.W tym wypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 131 § 1a pkt 1 lub 2, składa się w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.11)Zdanie drugie wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.

§ 2W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu

domownikowi. W razie nieobecności domownika pismo doręcza się administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Przepis art.

133 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3

Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej.

W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.

§ 4Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia

o pierwszym terminie rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art.

341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a i art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1.

Art. 133

§ 19)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.

§ 17

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 131 § 1a pkt 1 lub 2, pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.

§ 2O pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do

doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone.

§ 2a

Pismo pozostawione w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, adresowane do:

1)obrońcy albo pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym,
2)osoby, której stan zdrowia uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie pisma w placówce pocztowej
-może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy.

§ 2bStwierdzenie, że stan zdrowia osoby, która udzieliła pełnomocnictwa pocztowego do

odbioru przesyłek pocztowych w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, uniemożliwia lub w znacznym stopniu utrudnia osobiste odebranie pisma w placówce pocztowej, następuje na podstawie zaświadczenia lekarza podstawowej opieki zdrowotnej wystawionego na wniosek tej osoby lub osoby upoważnionej na podstawie pełnomocnictwa pocztowego. Zaświadczenie wydaje się na czas określony albo bezterminowo. Czynności związane z wydaniem zaświadczenia oraz zaświadczenie są nieodpłatne.

§ 2c

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 2b, jego formę oraz wzór zaświadczenia wystawianego w formie papierowej, mając na uwadze konieczność zapewnienia skuteczności dokonania doręczenia oraz właściwej realizacji gwarancji procesowych adresata pisma.

§ 3Pismo można również pozostawić osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu

stałego zatrudnienia adresata.

Art. 134

§ 1Pisma adresowane do żołnierzy oraz funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa

Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej można doręczyć adresatom za pośrednictwem ich przełożonych, przy czym wezwania przeznaczone dla żołnierzy pełniących zasadniczą służbę wojskową przesyła się do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, w celu doręczenia i zarządzenia stawienia się stosownie do wezwania.

§ 2Osobom pozbawionym wolności doręcza się pismo za pośrednictwem administracji odpowiedniego

zakładu.

§ 3Pismo przeznaczone dla adresata niebędącego osobą fizyczną albo dla obrońcy lub pełnomocnika

doręcza się w biurze adresata osobie tam zatrudnionej.

Art. 135

Prokuratora zawiadamia się o rozprawach i posiedzeniach przez doręczenie wykazu spraw, które mają być w danym dniu rozpoznane.

Art. 136

§ 1W razie odmowy przyjęcia pisma lub odmowy albo niemożności pokwitowania odbioru przez

adresata, doręczający sporządza na zwrotnym pokwitowaniu odpowiednią wzmiankę; wówczas doręczenie uważa się za dokonane.

§ 2

Pismo nie przyjęte przez adresata zwraca się organowi wysyłającemu.

Art. 137W wypadkach niecierpiących zwłoki można wzywać lub zawiadamiać osoby telefonicznie

albo w inny sposób stosownie do okoliczności, pozostawiając w aktach odpis nadanego komunikatu z podpisem osoby nadającej.

Art. 138

§ 112)Oznaczenie § 1 wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166

pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, nieprzebywająca w kraju ani w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej; w razie nieuczynienia tego pismo wysłane na ostatnio znany adres w kraju lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej albo, jeżeli adresu tego nie ma, załączone do akt sprawy uważa się za doręczone.

§ 27

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli strona, a także osoba niebędąca stroną, której prawa zostały naruszone, wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych.

Art. 139

§ 1Jeżeli strona, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa

pod wskazanym przez siebie adresem, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone. Dotyczy to także strony, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki pocztowej i nie zawiadomiła organu o zmianie tego adresu lub zaprzestaniu korzystania z niego.10)Zdanie drugie w tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 11.Dotyczy to także strony, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki pocztowej albo wyraziła zgodę na dokonywanie doręczeń na adres do doręczeń elektronicznych i nie zawiadomiła organu o zmianie tego adresu lub o zaprzestaniu korzystania z niego.11)Zdanie drugie wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5.

§ 1a

Przepis § 1 stosuje się do pokrzywdzonego także wtedy, gdy nie jest stroną.

§ 2(uchylony)

§ 3Przepis § 1 nie dotyczy pism wysłanych po raz pierwszy po prawomocnym uniewinnieniu

oskarżonego.

Art. 1409)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom.

Art. 1407

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i kopie, które ustawa nakazuje doręczać stronom, doręcza się również obrońcom, pełnomocnikom i ustawowym przedstawicielom.

Art. 1419)W tym brzmieniu obowiązuje do dnia, o którym mowa w odnośniku 7

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb doręczania pism organów procesowych, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji gwarancji procesowych jego uczestników.

Art. 1417

)Wejdzie w życie z dniem 1 października 2029 r. na podstawie art. 166 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 5..

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb doręczania pism organów procesowych, z wyłączeniem doręczeń, o których mowa w art. 131 § 1 pkt 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także właściwej realizacji gwarancji procesowych jego uczestników.

Art. 142Doręczenie bez zachowania przepisów niniejszego rozdziału uważa się za dokonane, jeżeli

osoba, dla której pismo było przeznaczone, oświadczy, że pismo to otrzymała.

Rozdział 16

Protokoły

Art. 143

§ 1Spisania protokołu wymagają:

1)przyjęcie ustnego zawiadomienia o przestępstwie, wniosku o ściganie i jego cofnięcie;

2)

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.