📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 listopada 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks karny wykonawczy
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Część OGÓLNA
Rozdział I - Zakres obowiązywania
Rozdział II - Organy postępowania wykonawczego
Rozdział III - Skazany
Rozdział IV - Postępowanie wykonawcze
Rozdział V - Nadzór penitencjarny
Rozdział VI - Zatarcie skazania
Rozdział VII - Uczestnictwo społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomoc w społecznej readaptacji
skazanych oraz Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej
Rozdział VIIa - System dozoru elektronicznego
Część SZCZEGÓLNA
Rozdział VIII - Grzywna
Rozdział IX - Kara ograniczenia wolności
Rozdział X - Kara pozbawienia wolności
Rozdział XI - Prawa i obowiązki kuratora sądowego, wykonywanie dozoru, warunkowego umorzenia postępowania
i warunkowego zawieszenia wykonania kary
Rozdział XII - Środki karne, środki kompensacyjne i przepadek
Rozdział XIII - Środki zabezpieczające
Rozdział XIV - Należności sądowe
Rozdział XV - Tymczasowe aresztowanie
Rozdział XVa - Umieszczanie tymczasowo aresztowanych i skazanych odbywających karę pozbawienia wolności
w wydzielonych pomieszczeniach lub pomieszczeniach dla osób zatrzymanych
Rozdział XVb - Kontrola skazanych, tymczasowo aresztowanych, miejsc i przedmiotów
Rozdział XVI - Przepisy ogólne
Rozdział XVII - Kara ograniczenia wolności
Rozdział XVIII - Kara pozbawienia wolności i kara aresztu wojskowego
Rozdział XIX - Środki karne
Rozdział XX - Tymczasowe aresztowanie
Część KOŃCOWA
Rozdział XXI - Objaśnienie wyrażeń ustawowych
Rozdział XXII - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2021 r. poz. 53), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2021 r. sygn. akt SK 9/18
(Dz. U. poz. 472),
2)
ustawą z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o prokuraturze, ustawy o finansach
publicznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1236),
3)
ustawą z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 2054 oraz z 2022 r. poz. 1265),
4)
ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o Narodowym Banku Polskim oraz ustawy
- Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2022 r. poz. 22),
5)
ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655),
6)
ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1855)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 9 listopada 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 7 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o prokuraturze, ustawy
o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1236), który stanowi:
„
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem art. 6 ust. 4-6, które
wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
2)
art. 15 ustawy z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2054 oraz z 2022 r. poz. 1265), który stanowi:
„
Art. 15.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem:
1)
art. 4 i art. 8, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2022 r.;
2)
art. 6 i art. 14a, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
3)
art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o Narodowym Banku Polskim
oraz ustawy - Kodeks karny wykonawczy
(Dz. U. z 2022 r. poz. 22), który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.
2, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
4)
art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655), który stanowi:
„
Art. 824.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
2)
art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
;
5)
art. 18, art. 22, art. 24, art. 29 ust. 2, art. 34 i art. 37 ustawy z dnia 5 sierpnia
2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1855), które stanowią:
„
Art. 18.
Jeżeli skazany dowiedział się o zdarzeniu będącym podstawą skargi, o której mowa w
art. 6 § 2 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 1 lit.
b, termin do złożenia skargi rozpoczyna bieg od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 1
lit. b.
”
„
Art. 22.
1.
W terminie 30 dni od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 38 i 80 dyrektor zakładu karnego
lub aresztu śledczego wyda decyzje w przedmiocie utrzymania, przedłużenia albo uchylenia
decyzji o objęciu skazanego lub tymczasowo aresztowanego szczególną ochroną wydanych
przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 38 i 80. W przypadku wydania decyzji o utrzymaniu
albo przedłużeniu decyzji o objęciu skazanego szczególną ochroną stosuje się przepisy
art. 88d lub art. 212ba ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2.
Do dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, nie dłużej jednak niż do upływu 30
dni od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 38 i 80, decyzje o objęciu skazanego lub tymczasowo
aresztowanego szczególną ochroną i decyzje o przedłużeniu jej stosowania, wydane przed
dniem wejścia w życie art. 1 pkt 38 i 80, pozostają w mocy, a szczególna ochrona jest
stosowana na podstawie przepisów dotychczasowych.
3.
Jeżeli termin, do którego ma trwać ochrona, określony w decyzji o objęciu skazanego
lub tymczasowo aresztowanego szczególną ochroną albo w decyzji o przedłużeniu jej
stosowania wydanej przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 38 i 80 upływa w okresie
30 dni od dnia wejścia w życie art. 1 pkt 38 i 80, szczególna ochrona ustaje z upływem
terminu określonego w tej decyzji.
”
„
Art. 24.
W roku kalendarzowym, w którym wchodzi w życie art. 1 pkt 41 lit. a i pkt 42 lit.
a i b, limity opuszczeń zakładu karnego wskazane w art. 91 pkt 4 i art. 92 pkt 4 ustawy
zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ustala się proporcjonalnie
do okresu obowiązywania ustawy w tym roku kalendarzowym.
”
Art. 29.
„2. Z dniem wejścia w życie art. 1 pkt 85 lit. a-e tracą moc wydane przed dniem wejścia
w życie tych przepisów zarządzenia o zgodzie na korzystanie z aparatu telefonicznego,
z wyłączeniem zarządzeń o zgodzie na korzystanie z aparatu telefonicznego do kontaktu
z obrońcą, pełnomocnikiem będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem
niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego
Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania tymczasowo aresztowanego
przed tym Trybunałem.
”
„
Art. 34.
1.
Dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego dostosuje porządek wewnętrzny zakładu
karnego lub aresztu śledczego do zmian wprowadzonych niniejszą ustawą w terminie do
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego dostosuje porządek wewnętrzny zakładu
karnego lub aresztu śledczego do zmian wprowadzonych w art. 1 pkt 2, 48 lit. a-c i
pkt 85 lit. a-e w terminie do dnia wejścia w życie tych przepisów.
”
„
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r., z wyjątkiem:
1)
art. 34, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 1, 2, 21, 34, 38, 40, 41, 42 lit. a, b, d i e, pkt 46 lit. a, pkt 47, 48
lit. a-c, pkt 49, 51 lit. b i c, pkt 64 lit. b, pkt 67 lit. a, pkt 68, 80, 81, 83
lit. a-c, pkt 85 lit. a-e, art. 18, art. 22, art. 24 i art. 29 ust. 2, które wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy
Część OGÓLNA
Rozdział I
Zakres obowiązywania
Art. 1.
§ 1.
Wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa
skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar
porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawienie wolności odbywa się według
przepisów niniejszego kodeksu, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 2.
W postępowaniu wykonawczym w kwestiach nieuregulowanych w niniejszym kodeksie stosuje
się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Rozdział II
Organy postępowania wykonawczego
Art. 2.
Organami postępowania wykonawczego są:
1)
sąd pierwszej instancji lub inny sąd równorzędny;
2)
sąd penitencjarny;
2a)
referendarz sądowy;
3)
prezes sądu lub upoważniony sędzia;
4)
sędzia penitencjarny;
5)
dyrektor zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektor okręgowy i Dyrektor
Generalny Służby Więziennej albo osoba kierująca innym zakładem przewidzianym w przepisach
prawa karnego wykonawczego oraz komisja penitencjarna;
6)
sądowy kurator zawodowy oraz kierownik zespołu kuratorskiej służby sądowej;
7)
sądowy lub administracyjny organ egzekucyjny;
8)
naczelnik urzędu skarbowego;
9)
odpowiedni terenowy organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego;
10)
inny organ uprawniony przez ustawę do wykonywania orzeczeń.
Art. 3.
§ 1.
Sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, jest właściwy również w postępowaniu
dotyczącym wykonania tego orzeczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 1a.
(uchylony)
§ 2.
W sprawach zastrzeżonych w niniejszym kodeksie dla sądu penitencjarnego właściwy jest
ten sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany, chyba że ustawa stanowi
inaczej. Sądem penitencjarnym jest sąd okręgowy.
§ 3.
W stosunku do osób skazanych przez sąd wojskowy, w sprawach określonych w § 2, orzeka
wojskowy sąd garnizonowy.
§ 3a.
Na postanowienie w przedmiocie właściwości w postępowaniu wykonawczym zażalenie nie
przysługuje.
§ 4.
(uchylony)
§ 5.
(uchylony)
Rozdział III
Skazany
Art. 4.
§ 1.
Kary, środki karne, środki kompensacyjne, przepadek, środki zabezpieczające i środki
zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej
skazanego. Zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania
i karania skazanego.
§ 2.
Skazany zachowuje prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie
z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia.
Art. 5.
§ 1.
Skazany jest podmiotem określonych w niniejszym kodeksie praw i obowiązków.
§ 2.
Skazany ma obowiązek stosować się do wydanych przez właściwe organy poleceń zmierzających
do wykonania orzeczenia.
Art. 6.
§ 1.
Skazany może składać wnioski o wszczęcie postępowania przed sądem i brać w nim udział
jako strona oraz w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia
wydane w postępowaniu wykonawczym.
§ 2.
Skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie.
Skazany, składając wniosek, skargę lub prośbę, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych
w niej żądań w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie, w szczególności do dołączenia
odpowiednich dokumentów.
§ 3.
Jeżeli wniosek, skarga lub prośba:
1)
oparte są na tych samych podstawach faktycznych,
2)
zawierają wyrazy lub zwroty powszechnie uznawane za wulgarne lub obelżywe albo gwarę
przestępców,
3)
nie zawierają uzasadnienia zawartych w nich żądań w stopniu umożliwiającym ich rozpoznanie,
41)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1855), która wejdzie
w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.; weszła w życie z dniem 17 września 2022 r.)
są oczywiście bezzasadne
- właściwy organ może pozostawić wniosek, skargę lub prośbę bez rozpoznania.
§ 42)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1; weszła w życie
z dniem 17 września 2022 r..
Skarga przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od dnia, w którym dowiedział się on
o zdarzeniu będącym podstawą skargi. Po upływie tego terminu skargę pozostawia się
bez rozpoznania, chyba że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych
od skazanego.
Art. 7.
§ 1.
Skazany może zaskarżyć do sądu decyzję organu wymienionego w art. 2 pkt 3-6 i 10 z
powodu jej niezgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2.
Skargi rozpoznaje sąd właściwy zgodnie z art. 3. W sprawach dotyczących odbywania
kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego,
kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz środka przymusu skutkującego
pozbawienie wolności, wykonywania orzeczenia o warunkowym przedterminowym zwolnieniu
oraz środka zabezpieczającego polegającego na umieszczeniu w zakładzie psychiatrycznym
sądem właściwym jest sąd penitencjarny.
§ 3.
Skarga na decyzję, o której mowa w § 1, przysługuje skazanemu w terminie 7 dni od
dnia ogłoszenia lub doręczenia decyzji; decyzję ogłasza się lub doręcza wraz z uzasadnieniem
i pouczeniem o przysługującym skazanemu prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi.
Skargę wnosi się do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Jeżeli organ, który wydał
zaskarżoną decyzję, nie przychyli się do skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy
bezzwłocznie do właściwego sądu.
§ 4.
Sąd powołany do rozpoznania skargi może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Odmowa
wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.
§ 5.
Po rozpoznaniu skargi sąd orzeka o utrzymaniu w mocy, uchyleniu albo zmianie zaskarżonej
decyzji; na postanowienie sądu zażalenie nie przysługuje.
Art. 8.
§ 1.
W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy ustanowionego w
tym postępowaniu.
§ 2.
W postępowaniu przed sądem skazany musi mieć obrońcę, jeżeli:
1)
jest głuchy, niemy lub niewidomy;
2)
zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności;
3)
nie ukończył 18 lat;
4)
(uchylony)
5)
sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę.
§ 2a.
Przepis art. 78 Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
§ 3.
Skazany pozbawiony wolności może porozumiewać się ze swoim obrońcą, pełnomocnikiem
będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani
radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego Izby Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, podczas
nieobecności innych osób, a rozmowy z tymi osobami w trakcie widzeń i rozmowy telefoniczne
nie podlegają kontroli.
§ 43)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem
17 września 2022 r..
Skazany pozbawiony wolności może korzystać co najmniej raz w tygodniu, w terminach
ustalonych w porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym lub areszcie śledczym,
z samoinkasującego aparatu telefonicznego do kontaktu z osobą, o której mowa w § 3.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wyznaczone terminy czynności procesowych
wskazują na konieczność niezwłocznego skorzystania z samoinkasującego aparatu telefonicznego,
dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego udziela zgody na kontakt poza terminami
ustalonymi w porządku wewnętrznym obowiązującym w zakładzie karnym lub areszcie śledczym.
§ 53)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem
17 września 2022 r..
Warunkiem skorzystania przez skazanego pozbawionego wolności z samoinkasującego aparatu
telefonicznego do kontaktu z osobą, o której mowa w § 3, jest uprzednie poinformowanie
na piśmie dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego przez osobę, o której mowa
w § 3, o numerze telefonu tej osoby, pod którym można nawiązać z nią kontakt.
§ 63)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; wszedł w życie z dniem
17 września 2022 r..
Skorzystanie przez skazanego pozbawionego wolności z samoinkasującego aparatu telefonicznego
do kontaktu z osobą, o której mowa w § 3, w terminie, o którym mowa w § 4 zdanie pierwsze,
następuje po zgłoszeniu przez skazanego pozbawionego wolności funkcjonariuszowi Służby
Więziennej przed rozpoczęciem tego terminu.
Art. 8a.
§ 1.
Korespondencja skazanego pozbawionego wolności podlega cenzurze i nadzorowi, chyba
że ustawa stanowi inaczej.
§ 2.
Korespondencja skazanego pozbawionego wolności z obrońcą lub pełnomocnikiem będącym
adwokatem lub radcą prawnym nie podlega cenzurze, nadzorowi oraz zatrzymaniu i powinna
być bezzwłocznie przekazywana do adresata. Przepisy art. 73 § 3 i 4 oraz art. 225 § 3 Kodeksu postępowania karnego stosuje się.
§ 3.
Przepis § 2 zdanie pierwsze stosuje się odpowiednio do korespondencji skazanego pozbawionego
wolności prowadzonej z organami ścigania, wymiaru sprawiedliwości i innymi organami
państwowymi, organami samorządu terytorialnego, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, Rzecznikiem
Praw Dziecka, organami powołanymi na podstawie ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą
Polską umów międzynarodowych dotyczących ochrony praw człowieka oraz przedstawicielem
niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego
Izby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym
Trybunałem.
Art. 8b.
§ 1.
Rzecznik Praw Obywatelskich lub osoba przez niego upoważniona ma prawo wstępu w każdym
czasie, bez ograniczeń, do zakładów karnych, aresztów śledczych i innych miejsc, w
których przebywają osoby pozbawione wolności, oraz poruszania się po ich terenie,
przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek, a także
do przeprowadzania podczas nieobecności innych osób rozmów z osobami pozbawionymi
wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do prokuratora wykonującego czynności służbowe.
Rozdział IV
Postępowanie wykonawcze
Oddział 1
Wykonywanie orzeczeń
Art. 9.
§ 1.
Postępowanie wykonawcze wszczyna się bezzwłocznie, gdy orzeczenie stało się wykonalne.
§ 2.
Wyrok oraz postanowienia wydane w trybie art. 420 Kodeksu postępowania karnego, dotyczące przepadku albo dowodów rzeczowych, stają się wykonalne z chwilą uprawomocnienia,
chyba że ustawa stanowi inaczej.
§ 34)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 5..
Postanowienie w postępowaniu wykonawczym staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba
że ustawa stanowi inaczej lub sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania
zażalenia wstrzyma jego wykonanie.
§ 35)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
1..
Postanowienie w postępowaniu wykonawczym staje się wykonalne z chwilą wydania, chyba
że ustawa stanowi inaczej lub sąd wydający postanowienie albo sąd powołany do rozpoznania
zażalenia wstrzyma jego wykonanie. Odmowa wstrzymania wykonania postanowienia nie
wymaga uzasadnienia.
§ 44)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 5..
Złożenie wniosku o wydanie postanowienia w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje
wykonania orzeczenia, którego wniosek dotyczy, chyba że sąd, w szczególnie uzasadnionych
wypadkach, postanowi inaczej. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia
nie wymaga uzasadnienia.
§ 45)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
1..
Złożenie wniosku o wydanie postanowienia w postępowaniu wykonawczym nie wstrzymuje
wykonania orzeczenia, którego wniosek dotyczy, chyba że sąd właściwy do rozpoznania
wniosku, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, postanowi inaczej. Odmowa wstrzymania
wykonania orzeczenia nie wymaga uzasadnienia.
§ 56)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
W posiedzeniu w przedmiocie wstrzymania wykonania orzeczenia, którego dotyczy wniosek
o wydanie postanowienia w postępowaniu wykonawczym, ma prawo wziąć udział prokurator,
jeżeli wstrzymanie wykonania orzeczenia skutkowałoby zwolnieniem skazanego z aresztu
śledczego lub zakładu karnego. Posiedzenie wyznacza się niezwłocznie.
§ 66)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli prokurator oświadczy, najpóźniej na posiedzeniu po ogłoszeniu postanowienia
o wstrzymaniu wykonania orzeczenia, o którym mowa w § 5, że sprzeciwia się wstrzymaniu
wykonania orzeczenia, postanowienie o wstrzymaniu wykonania orzeczenia staje się wykonalne
z chwilą uprawomocnienia.
§ 76)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania orzeczenia prokuratorowi przysługuje zażalenie.
§ 86)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Zażalenie, o którym mowa w § 7, podlega rozpoznaniu w terminie 7 dni od daty wpływu
do sądu wyższej instancji.
Art. 10.
§ 1.
Policja w zakresie postępowania wykonawczego wykonuje polecenia sądu.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio również do Żandarmerii Wojskowej oraz dowódcy
wojskowego, jeżeli skazany jest żołnierzem, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną
służbę wojskową dyspozycyjnie.
§ 3.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio również do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej oraz innych organów, jeżeli
postępowanie wykonawcze dotyczy spraw, które zgodnie z przepisami prawa należą do
ich właściwości.
§ 4.
Organy i instytucje państwowe, organy samorządu terytorialnego oraz stowarzyszenia
i organizacje społeczne w zakresie swojego działania udzielają pomocy organom wykonującym
orzeczenia.
Art. 11.
§ 1.
Sąd, kierując orzeczenie do wykonania, przesyła jego odpis lub wyciąg, ze wzmianką
o wykonalności, a w wypadku orzeczenia prawomocnego - z datą jego uprawomocnienia
się, odpowiedniemu organowi powołanemu do wykonywania orzeczenia. Kierując do wykonania
orzeczenie dotyczące grzywny, nawiązki na rzecz Skarbu Państwa, świadczenia pieniężnego
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej oraz należności
sądowych, sąd przesyła także ostatnio uzyskaną informację, o której mowa w art. 213 § 1a Kodeksu postępowania karnego. Sąd przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego orzeczenie wraz z
uzasadnieniem, jeżeli zostało sporządzone i nie zawiera informacji niejawnych o klauzuli
tajności „tajne” lub „ściśle tajne”.
§ 1a7)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 8..
Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek, o którym mowa w art. 168a § 1, sąd, o którym mowa
w § 1, przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego ten wniosek oraz
dane zawierające imię, nazwisko i adres pokrzywdzonego. W wypadku, o którym mowa w
art. 168a § 6, sąd przesyła również dane zawierające imię, nazwisko i adres świadka.
§ 1a8)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli pokrzywdzony złożył wniosek, o którym mowa w art. 168a § 1 lub 1a, sąd, o którym
mowa w § 1, niezwłocznie przesyła dyrektorowi zakładu karnego lub aresztu śledczego
ten wniosek oraz dane zawierające imię, nazwisko i adres pokrzywdzonego. W wypadku,
o którym mowa w art. 168a § 6, sąd przesyła również dane zawierające imię, nazwisko
i adres świadka. Jeżeli skazany przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym,
sąd przesyła wniosek i wymienione dane nie później niż w terminie 7 dni od daty wpływu
wniosku do sądu.
§ 27)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 8..
Sąd po wydaniu wyroku skazującego przesyła dyrektorowi aresztu śledczego lub zakładu
karnego posiadane w sprawie informacje dotyczące osoby skazanego, w tym dane o uprzedniej
karalności oraz zastosowanych wobec niego środkach wychowawczych lub poprawczych,
informacje pozwalające na identyfikację skazanego, w szczególności numer Automatycznego
Systemu Identyfikacji Daktyloskopijnej (AFIS), numer Powszechnego Elektronicznego
Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), rysopis oraz opis znaków szczególnych i tatuaży,
a także zdjęcie skazanego, odpisy orzeczeń i opinii lekarskich oraz psychologicznych,
w tym stwierdzających u skazanego uzależnienia od alkoholu, środków psychotropowych
i odurzających, a także informacje dotyczące popełnienia przestępstwa określonego
w art. 197-203 Kodeksu karnego w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, a po uprawomocnieniu się wyroku,
na wniosek dyrektora zakładu lub aresztu - również akta sądowe.
§ 28)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Sąd po wydaniu wyroku skazującego przesyła dyrektorowi aresztu śledczego lub zakładu
karnego posiadane w sprawie informacje dotyczące osoby skazanego, w tym dane o uprzedniej
karalności oraz zastosowanych wobec niego środkach wychowawczych lub poprawczych,
informacje pozwalające na identyfikację skazanego, w szczególności numer Automatycznego
Systemu Identyfikacji Daktyloskopijnej (AFIS), numer Powszechnego Elektronicznego
Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), rysopis oraz opis znaków szczególnych i tatuaży,
a także fotografię skazanego, odpisy orzeczeń i opinii lekarskich oraz psychologicznych,
w tym stwierdzających u skazanego uzależnienia od substancji psychoaktywnej, a także
informacje dotyczące popełnienia przestępstwa określonego w art. 197-203 Kodeksu karnego w związku z zaburzeniami preferencji seksualnych, a po uprawomocnieniu się wyroku,
na wniosek dyrektora zakładu lub aresztu - również akta sądowe.
§ 3.
Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, określa, w
drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji przesyłanych dyrektorowi zakładu
karnego lub aresztu śledczego, o których mowa w § 2, mając na uwadze konieczność zebrania
danych osobopoznawczych niezbędnych do dokonania prawidłowej klasyfikacji skazanego
dla indywidualnego z nim postępowania zmierzającego do realizacji celów, jakim ma
służyć wykonanie kary pozbawienia wolności.
§ 4.
W razie skazania tymczasowo aresztowanego lub osoby odbywającej karę pozbawienia wolności
sąd przesyła zawiadomienie o skazaniu wraz z informacjami, o których mowa w § 2, dyrektorowi
aresztu śledczego lub zakładu karnego.
§ 5.
Organ, o którym mowa w § 1, zawiadamia sąd o przystąpieniu do wykonania orzeczenia
oraz o zakończeniu jego wykonywania.
Art. 129)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 717 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r..
O prawomocnych skazaniach osób podlegających obowiązkowi służby wojskowej lub służby
w formacjach obrony cywilnej na karę pozbawienia wolności bez zawieszenia jej wykonania,
jak również o zmianach dotyczących wykonywania kary pozbawienia wolności, sąd zawiadamia
również organy właściwe w sprawach obowiązku obrony Ojczyzny, na zasadach i w trybie
określonych w odrębnych przepisach.
Art. 12a.
§ 110)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 11..
W wezwaniu do uiszczenia grzywny, również orzeczonej jako kara zastępcza, nawiązki
na rzecz Skarbu Państwa, kwoty pieniężnej stanowiącej przedmiot przepadku, kosztów
sądowych lub pieniężnej kary porządkowej na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego
wydanego w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie, należy też pouczyć o tym, że w
razie nieuiszczenia tych należności w całości w terminie wynikającym z przepisów niniejszego
kodeksu sąd przekaże do biur informacji gospodarczej, działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie
danych gospodarczych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2057 oraz z 2022 r. poz. 1855), informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości.
§ 111)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
W wezwaniu do uiszczenia grzywny, również orzeczonej jako kara zastępcza, nawiązki
na rzecz Skarbu Państwa, kwoty pieniężnej stanowiącej przedmiot przepadku, nawiązki
lub świadczenia pieniężnego orzeczonych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej, kosztów sądowych lub pieniężnej kary porządkowej na podstawie
prawomocnego orzeczenia sądowego wydanego w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie,
należy też pouczyć o tym, że w razie nieuiszczenia tych należności w całości w terminie
wynikającym z przepisów niniejszego kodeksu sąd przekaże do biur informacji gospodarczej,
działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie
danych gospodarczych
(Dz. U. z 2021 r. poz. 2057 oraz z 2022 r. poz. 1855), informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości.
§ 2.
W razie nieuiszczenia przez skazanego w całości należności, o których mowa w § 1,
w terminie wynikającym z przepisów niniejszego kodeksu sąd niezwłocznie przekazuje
informację gospodarczą o powstaniu tej zaległości do biur informacji gospodarczej,
działających na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie
danych gospodarczych.
§ 3.
Sąd wykonuje obowiązki wierzyciela, o których mowa w art. 29 i art. 30 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczych
i wymianie danych gospodarczych.
Art. 12b.
Organ wykonujący orzeczenie w razie stwierdzenia, że zachodzą warunki do wydania wyroku
łącznego, niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy sąd.
Art. 12c.
Jeżeli kara lub inny środek podlegający wykonaniu według przepisów niniejszego kodeksu
są określone w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się w postępowaniu wykonawczym,
że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.
Art. 12d.
Za dzień trwania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności,
kary aresztu wojskowego, kary aresztu, zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz
środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności przyjmuje się okres 24 godzin liczony
od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.
Art. 13.
§ 1.
Organ wykonujący orzeczenie oraz każdy, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy, może
zwrócić się do sądu, który je wydał, o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonania
orzeczenia lub zarzutów co do obliczenia kary. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
Na postanowienie w przedmiocie określonym w § 1 zażalenie przysługuje również organowi
określonemu w art. 2 pkt 5-10 oraz każdemu, kogo orzeczenie bezpośrednio dotyczy.
Art. 14.
§ 1.
W postępowaniu wykonawczym organ postępowania wykonawczego może zarządzić zebranie
informacji dotyczących skazanego. Organ określony w art. 2 pkt 1-5 wykonujący orzeczenie
może także zarządzić zebranie informacji dotyczących skazanego w drodze wywiadu środowiskowego
przeprowadzonego przez kuratora sądowego. W razie uzasadnionych wątpliwości co do
tożsamości skazanego organ wykonujący orzeczenie może zażądać ustalenia jego tożsamości
przez Policję.
§ 2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw wewnętrznych i z Ministrem Obrony Narodowej, inne organy powołane
do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, uwzględniając w szczególności jego zakres
oraz tryb przeprowadzania.
Art. 14a12)Dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
§ 1.
Jeżeli miejsce pobytu skazanego na karę pozbawienia wolności na terenie kraju nie
jest znane, sąd wydaje postanowienie o poszukiwaniu go listem gończym.
§ 2.
W liście gończym podaje się:
1)
sąd, który wydał postanowienie o poszukiwaniu listem gończym;
2)
dane o osobie, które mogą ułatwić jej poszukiwanie, a przede wszystkim personalia,
rysopis, znaki szczególne, miejsce zamieszkania i pracy, z dołączeniem w miarę możliwości
fotografii poszukiwanego;
3)
informację o orzeczeniu, stanowiącym podstawę pozbawienia wolności;
4)
wezwanie każdego, kto zna miejsce pobytu poszukiwanego, do zawiadomienia o tym najbliższej
jednostki Policji lub sądu;
5)
ostrzeżenie o odpowiedzialności karnej za ukrywanie poszukiwanego lub dopomaganie
mu w ucieczce.
§ 3.
W liście gończym można wyznaczyć nagrodę za ujęcie lub przyczynienie się do ujęcia
poszukiwanego, a także udzielić zapewnienia o utrzymaniu tajemnicy co do osoby informującej.
§ 4.
List gończy podlega rozpowszechnieniu przez opublikowanie za pomocą Internetu, chyba
że sąd postanowi inaczej.
§ 5.
Sąd, zależnie od potrzeby, może postanowić o rozpowszechnieniu listu gończego przez
rozesłanie, rozplakatowanie lub opublikowanie, w szczególności za pomocą prasy, radia
i telewizji.
Art. 14b12)Dodany przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
§ 1.
Po otrzymaniu zawiadomienia o przystąpieniu do wykonania orzeczenia o karze pozbawieniu
wolności sąd niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania
zawiadomienia, może wydać postanowienie stwierdzające, że skazany bezprawnie utrudniał
wykonanie kary pozbawienia wolności, jeżeli w zamiarze utrudniania wykonania kary
pozbawienia wolności uciekł lub ukrywał się lub podjął działania w celu ucieczki lub
ukrycia się.
§ 2.
Na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia bezprawnego utrudniania przez skazanego
wykonania kary pozbawienia wolności przysługuje zażalenie.
§ 3.
Zażalenie, o którym mowa w § 2, podlega rozpoznaniu w terminie 7 dni od daty wpływu
do sądu wyższej instancji.
§ 4.
Odpis prawomocnego postanowienia stwierdzającego, że skazany bezprawnie utrudniał
wykonanie kary pozbawienia wolności, doręcza się dyrektorowi zakładu karnego.
Art. 15.
§ 113)Uznany za niezgodny z Konstytucją z dniem 19 lipca 2018 r. w zakresie, w jakim nie
czyni aktu abolicji indywidualnej negatywną przesłanką prowadzenia postępowania karnego
wykonawczego, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2018 r.
sygn. akt K 9/17 (Dz. U. poz. 1387)..
Sąd umarza postępowanie wykonawcze w razie przedawnienia wykonania kary, śmierci skazanego
lub innej przyczyny wyłączającej to postępowanie.
§ 2.
Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a
w szczególności jeżeli nie można ująć skazanego albo nie można wykonać wobec niego
orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby, postępowanie
zawiesza się w całości lub w części na czas trwania przeszkody.
§ 2a.
Na postanowienie w przedmiocie umorzenia lub zawieszenia postępowania wykonawczego
przysługuje zażalenie.
§ 3.
Zawieszenie postępowania wykonawczego nie wstrzymuje biegu przedawnienia, chyba że
skazany uchyla się od wykonania kary. Okres wstrzymania biegu przedawnienia nie może
przekroczyć 10 lat.
§ 4.
Wykonywanie kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary
aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej oraz
środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności w tej samej lub innej sprawie wstrzymuje
bieg przedawnienia.
Art. 16.
(uchylony)
Art. 17.
§ 1.
Sąd, kierując do wykonania orzeczenie o pozbawieniu wolności, zawiadamia:
1)
sąd opiekuńczy, jeżeli zachodzi potrzeba opieki nad dziećmi skazanego;
2)
właściwy organ, jeżeli zachodzi potrzeba opieki nad osobą niedołężną lub chorą, którą
opiekował się skazany, albo potrzeba przedsięwzięcia niezbędnych czynności do ochrony
mienia lub mieszkania skazanego.
§ 2.
O poczynionych wystąpieniach i wydanych zarządzeniach zawiadamia się skazanego.
Art. 17a.
§ 1.
W razie orzeczenia wobec skazanego kary pozbawienia wolności oraz kary ograniczenia
wolności na podstawie art. 37b lub art. 87 § 2 Kodeksu karnego, karę ograniczenia wolności kieruje się do wykonania w pierwszej kolejności tylko
wówczas, gdy zachodzą przeszkody prawne do niezwłocznego wykonania kary pozbawienia
wolności.
§ 2.
W wypadku ustania przeszkód, o których mowa w § 1, sąd - niezależnie od tego, czy
kara ograniczenia wolności została już w całości wykonana - zawiesza postępowanie
wykonawcze dotyczące kary ograniczenia wolności i niezwłocznie kieruje do wykonania
karę pozbawienia wolności.
Oddział 2
Postępowanie przed sądem
Art. 18.
§ 1.
W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka postanowieniem.
§ 2.
W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu lub upoważniony sędzia wydaje
zarządzenia.
§ 3.
W kwestiach niewymagających postanowienia sądu penitencjarnego zarządzenia wydaje
sędzia penitencjarny.
Art. 18a.
W postępowaniu wykonawczym czynności zastrzeżone dla sądu lub sędziego mogą być wykonywane
przez referendarza sądowego, z wyłączeniem:
1)
spraw zastrzeżonych dla sądu penitencjarnego oraz sędziego penitencjarnego;
2)
spraw dotyczących wykonania kary pozbawienia wolności;
3)
zarządzania wykonania zastępczej kary pozbawienia wolności;
4)
rozstrzygania wątpliwości co do wykonania orzeczenia sądu lub zarzutów co do obliczenia
kary;
5)
spraw, o których mowa w rozdziałach VI i XV-XX;
6)
wydawania postanowień w sprawach, o których mowa w rozdziałach XII i XIII.
Art. 19.
§ 1.
Sąd orzeka na wniosek prokuratora, skazanego albo jego obrońcy oraz z urzędu, a jeżeli
ustawa tak stanowi - na wniosek innych osób.
§ 2.
Wniosek lub skargę można zgłosić na piśmie lub ustnie. W wypadku ustnego zgłoszenia
spisuje się protokół.
§ 3.
Składający wniosek, o którym mowa w § 1, jest obowiązany do uzasadnienia zawartych
w nim żądań w stopniu umożliwiającym jego rozpoznanie, w szczególności do dołączenia
odpowiednich dokumentów. W przypadku niewykonania tego obowiązku można pozostawić
wniosek bez rozpoznania.
§ 4.
Wniosek lub skargę rozpoznaje się w terminie 21 dni od daty wpływu do sądu, chyba
że ustawa przewiduje rozpoznanie wniosku na posiedzeniu, w którym uprawnione osoby
mogą wziąć udział.
Art. 20.
§ 1.
W postępowaniu wykonawczym sąd orzeka jednoosobowo.
§ 2.
Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie; zostaje ono przekazane
bezzwłocznie zarządzeniem wraz z aktami sprawy do sądu wyższej instancji, chyba że
sąd orzekający w tym samym składzie przychyli się do zażalenia.
§ 3.
Sąd wyższej instancji rozpoznaje zażalenie jednoosobowo.
§ 4.
Sąd wyższej instancji rozpoznaje zażalenie w terminie 21 dni od daty jego przekazania
przez sąd pierwszej instancji, chyba że ustawa przewiduje rozpoznanie zażalenia na
posiedzeniu, w którym uprawnione osoby mogą wziąć udział.
Art. 20a.
§ 1.
Zażalenie na postanowienie referendarza sądowego rozpoznaje sąd, w którym wydano zaskarżone
postanowienie.
§ 2.
Wniesienie zażalenia na postanowienie referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonanie.
§ 3.
Przepisy dotyczące zażaleń na postanowienia referendarza sądowego stosuje się odpowiednio
do zażaleń na zarządzenia referendarza sądowego.
Art. 21.
W postępowaniu przed sądem prokurator jest stroną; w szczególności może składać wnioski,
a w wypadkach wskazanych w ustawie wnosić zażalenia na postanowienia wydane w postępowaniu
wykonawczym.
Art. 22.
§ 1.
Prokurator, skazany oraz jego obrońca, sądowy kurator zawodowy, pokrzywdzony, a także
inne osoby, o których mowa w art. 19 § 1, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu, gdy
ustawa tak stanowi. W posiedzeniu sądu wyższej instancji mają prawo wziąć udział osoby,
którym przysługuje prawo do udziału w posiedzeniu sądu pierwszej instancji.
§ 1a.
Niestawiennictwo osób, o których mowa w § 1, należycie zawiadomionych o terminie i
celu posiedzenia, nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, z wyjątkiem obrońcy w wypadkach
określonych w art. 8 § 2, chyba że sąd orzeka na korzyść lub zgodnie z wnioskiem skazanego.
§ 2.
Sąd może dopuścić do udziału w posiedzeniu również inne osoby niż wymienione w § 1,
jeżeli ich udział może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.
§ 2a14)Dodany przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Udział prokuratora w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli ustawa tak stanowi.
§ 3.
Udział sądowego kuratora zawodowego w posiedzeniu jest obowiązkowy, jeżeli ustawa
tak stanowi lub sąd uzna to za konieczne.
Art. 23.
§ 1.
Sąd może zarządzić sprowadzenie skazanego na posiedzenie sądu.
§ 2.
Sąd może zlecić przesłuchanie skazanego sądowi wezwanemu, w którego okręgu skazany
przebywa.
§ 3.
Jeżeli postępowanie sądowe dotyczy skazanego pozbawionego wolności, posiedzenie może
odbyć się w zakładzie, w którym on przebywa.
Art. 23a15)Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
§ 1.
Jeżeli postępowanie sądowe dotyczy skazanego pozbawionego wolności, posiedzenie sądu
może odbyć się przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej
czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W miejscu
przebywania skazanego w czynności tej bierze udział przedstawiciel administracji zakładu
karnego lub aresztu śledczego, obrońca, jeżeli został ustanowiony lub wyznaczony,
oraz tłumacz, jeżeli został powołany.
§ 2.
Przepisy art. 517ea Kodeksu postępowania karnego stosuje się odpowiednio.
§ 3.
W wypadku zarządzenia sprowadzenia skazanego na posiedzenie sądu prezes sądu lub upoważniony
sędzia lub sędzia penitencjarny wydaje w tym przedmiocie zarządzenie, chyba że posiedzenie
odbywa się w zakładzie karnym. Zarządzenie wymaga uzasadnienia.
Art. 24.
§ 1.
Jeżeli ujawnią się nowe lub poprzednio nieznane okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia,
sąd może w każdym czasie zmienić lub uchylić poprzednie postanowienie.
§ 2.
Niedopuszczalna jest zmiana lub uchylenie postanowienia, przewidzianego w § 1, na
niekorzyść skazanego po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia.
§ 3.
Na postanowienie wydane na podstawie § 1 przysługuje zażalenie tylko wtedy, gdy przysługiwało
również na postanowienie podlegające zmianie lub uchyleniu.
Oddział 3
Postępowanie egzekucyjne
Art. 25.
§ 1.
Egzekucję zasądzonych roszczeń cywilnych, orzeczonej grzywny, świadczenia pieniężnego
oraz należności sądowych prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2.
(uchylony)
§ 3.
W pierwszej kolejności podlegają zaspokojeniu zasądzone roszczenia cywilne mające
na celu naprawienie szkody lub zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a następnie należności
sądowe.
Art. 26.
Do tytułów egzekucyjnych mają zastosowanie przepisy art. 776-795 Kodeksu postępowania cywilnego.
Art. 27.
Egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu
skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza
ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 27a.
§ 1.
Do wykonania postanowień o zabezpieczeniu grzywny, świadczenia pieniężnego, środka
kompensacyjnego oraz kosztów sądowych mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
§ 2.
Do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku mają zastosowanie przepisy o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej.
Art. 27b16)Dodany przez art. 4 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o prokuraturze,
ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1236), która
weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Środki pieniężne podlegające zabezpieczeniu majątkowemu lub pochodzące z podlegającego
zabezpieczeniu mienia przechowuje się na rachunkach depozytowych Ministra Finansów,
o których mowa w art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, 1692, 1725, 1747, 1768 i 1964).
Art. 28.
§ 1.
Orzeczone w stosunku do jednego z małżonków, pozostających we wspólności majątkowej,
kary grzywny, nawiązki i należności sądowe podlegają zaspokojeniu z osobistego majątku
skazanego oraz z wynagrodzenia za pracę lub za inne usługi świadczone przez niego
osobiście, jak również z praw twórcy wynalazku, wzoru użytkowego oraz projektu racjonalizatorskiego.
Jeżeli zaspokojenie z tych źródeł okaże się niemożliwe, egzekucja może być prowadzona
z majątku wspólnego. Niemożność zaspokojenia z majątku osobistego skazanego stwierdza
się w protokole.
§ 2.
Egzekucja z majątku wspólnego jest niedopuszczalna w razie skazania za przestępstwo,
którym pokrzywdzony jest małżonek skazanego albo osoby, w stosunku do których małżonek
ten obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym.
§ 3.
W razie skierowania egzekucji do majątku wspólnego, małżonek skazanego może żądać
ograniczenia lub wyłączenia w całości zaspokojenia należności, wymienionych w § 1,
z majątku wspólnego lub niektórych jego składników, jeżeli skazany nie przyczynił
się lub przyczynił się w stopniu nieznacznym do powstania tego majątku albo do nabycia
określonych jego składników lub jeżeli zaspokojenie z majątku wspólnego tych należności
jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Art. 29.
§ 1.
Z chwilą prawomocnego orzeczenia przepadku wobec jednego z małżonków pozostających
we wspólności majątkowej, przedmioty majątkowe, których dotyczy przepadek lub które
podlegają egzekucji przepadku równowartości przedmiotów lub korzyści, tracą z mocy
prawa charakter składników majątku wspólnego. Od tej chwili stosuje się do nich odpowiednio
przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych, przy czym udział Skarbu Państwa
stanowi część orzeczona przepadkiem. Małżonek skazanego może wystąpić odpowiednio
z żądaniem określonym w art. 28 § 3.
§ 2.
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio w wypadku orzeczenia przepadku przedmiotów objętych
innym rodzajem współwłasności łącznej.
Art. 29a.
§ 1.
Przy egzekucji przepadku korzyści majątkowej uzyskanej z popełnienia przestępstwa
lub jej równowartości domniemywa się, że rzeczy oraz prawa majątkowe, które są we
władaniu skazanego po orzeczeniu przepadku, należały do niego już w chwili wydania
orzeczenia.
§ 2.
Osoba fizyczna, w stosunku do której działa domniemanie ustanowione w art. 45 § 3 Kodeksu karnego lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, może wnosić o wyłączenie z jego zakresu przedmiotów majątkowych, których łączna
wartość według oszacowania organu egzekucyjnego nie przekracza przeciętnego sześciomiesięcznego
dochodu tej osoby; wniosek o wyłączenie zgłasza się do tego organu.
§ 3.
W razie nieuwzględnienia wniosku, o którym mowa w § 2, osoba zainteresowana może w
drodze powództwa żądać wyłączenia przedmiotów z zakresu domniemania i zwolnienia ich
od egzekucji lub dokonanego zabezpieczenia.
Art. 29b.
§ 1.
Pozew przeciwko Skarbowi Państwa, o którym mowa w art. 293 § 7 Kodeksu postępowania karnego, lub w art. 33 § 4 Kodeksu karnego skarbowego, jest tymczasowo wolny od opłat sądowych, a w razie oddalenia powództwa powód jest
obowiązany uiścić opłaty na zasadach ogólnych.
§ 2.
Jeżeli w celu obalenia domniemania powód powołuje się na nabycie odpłatne, powinien
wskazać źródło nabycia i udowodnić pochodzenie potrzebnych do nabycia środków.
§ 3.
Sprzedaż ruchomości lub nieruchomości nie może nastąpić przed prawomocnym rozstrzygnięciem
sprawy.
Art. 30.
W sprawach wytoczonych przeciwko Skarbowi Państwa reprezentuje go prezes sądu okręgowego
lub naczelnik urzędu skarbowego w sprawach, w których wykonał wyrok w zakresie orzeczonego
nim przepadku.
Art. 31.
W razie dokonania przez dłużnika Skarbu Państwa czynności prawnej z pokrzywdzeniem
wierzyciela, z powództwem występuje prezes sądu okręgowego lub naczelnik urzędu skarbowego
w sprawach, w których wykonuje orzeczenie.
Rozdział V
Nadzór penitencjarny
Art. 32.
Nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej
kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary
aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu
skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem
w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny.
Art. 33.
§ 1.
Sędzia penitencjarny wizytuje zakłady karne, areszty śledcze oraz inne miejsca, w
których przebywają osoby pozbawione wolności. Ma on prawo wstępu w każdym czasie,
bez ograniczeń, do tych zakładów, aresztów i miejsc oraz poruszania się po ich terenie,
przeglądania dokumentów i żądania wyjaśnień od administracji tych jednostek.
§ 2.
Sędzia penitencjarny ma prawo przeprowadzania podczas nieobecności innych osób rozmów
z osobami pozbawionymi wolności oraz badania ich wniosków, skarg i próśb.
Art. 34.
§ 1.
Sędzia penitencjarny uchyla sprzeczną z prawem decyzję organu wymienionego w art.
2 pkt 5 i 6, o ile dotyczy ona osoby pozbawionej wolności.
§ 2.
Na decyzję sędziego skazanemu i organom określonym w § 1 przysługuje skarga do sądu
penitencjarnego, w którego okręgu wydano decyzję.
§ 3.
Przepisy art. 7 § 3-5 stosuje się odpowiednio.
§ 4.
W wypadku stwierdzenia niezgodnego z prawem pozbawienia wolności, sędzia penitencjarny
niezwłocznie zawiadamia o tym organ, do którego dyspozycji osoba pozbawiona wolności
pozostaje, a w wypadku odbywania przez nią kary lub wykonywania wobec niej środka,
o którym mowa w art. 32 - organ, który skierował orzeczenie do wykonania, a w razie
potrzeby zarządza zwolnienie takiej osoby.
Art. 35.
§ 1.
Jeżeli zdaniem sędziego penitencjarnego zachodzi potrzeba wydania decyzji nienależącej
do jego właściwości, a w szczególności decyzji o charakterze administracyjnym, przekazuje
on swoje spostrzeżenia wraz z odpowiednimi wnioskami właściwemu organowi.
§ 2.
Organ wymieniony w § 1 zawiadamia sędziego penitencjarnego, w terminie 14 dni albo
w innym wyznaczonym przez sędziego terminie, o zajętym stanowisku. Jeżeli sędzia penitencjarny
uzna to stanowisko za niezadowalające, przedstawia sprawę organowi nadrzędnemu nad
organem wymienionym w § 1; organ nadrzędny zawiadamia sędziego o sposobie załatwienia
sprawy.
§ 3.
W wypadku powtarzania się rażących uchybień w funkcjonowaniu zakładu karnego, aresztu
śledczego lub innego miejsca, w którym przebywają osoby pozbawione wolności, albo
gdy istniejące w nim warunki nie zapewniają poszanowania praw osób tam przebywających,
sędzia penitencjarny występuje do właściwego organu nadrzędnego z wnioskiem o usunięcie
w określonym terminie istniejących uchybień. Jeżeli w wymienionym terminie uchybienia
te nie zostały usunięte, sędzia penitencjarny występuje z wnioskiem do właściwego
ministra o zawieszenie działalności bądź likwidację w całości lub w części określonego
zakładu, aresztu lub miejsca.
Art. 36.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i tryb sprawowania
nadzoru penitencjarnego, uwzględniając w szczególności legalność i prawidłowość wykonywania
kary pozbawienia wolności, sposób eliminowania stwierdzonych uchybień oraz sposoby
dokumentowania i przeprowadzania tego nadzoru, a także rodzaj i typ zakładu karnego.
Rozdział VI
Zatarcie skazania
Art. 37.
§ 1.
W przedmiocie zatarcia skazania orzeka sąd, chyba że zatarcie nastąpiło z mocy prawa.
§ 2.
Jeżeli w pierwszej instancji wyroki wydało kilka sądów, właściwy jest sąd, który jako
ostatni wydał wyrok skazujący. Jeżeli orzekały sądy różnego rzędu, właściwy jest sąd
wyższego rzędu.
§ 3.
Wniosek skazanego o zatarcie skazania, złożony przed upływem roku od wydania postanowienia
odmawiającego zatarcia, można pozostawić bez rozpoznania.
§ 4.
Na postanowienie w przedmiocie zatarcia skazania przysługuje zażalenie.
Rozdział VII
Uczestnictwo społeczeństwa w wykonywaniu orzeczeń, pomoc w społecznej readaptacji
skazanych oraz Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej
Art. 38.
§ 1.
W wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających i zapobiegawczych,
w szczególności związanych z pozbawieniem wolności, oraz przepadku mogą współdziałać
stowarzyszenia, fundacje, organizacje oraz instytucje, których celem działania jest
realizacja zadań określonych w niniejszym rozdziale, jak również kościoły i inne związki
wyznaniowe oraz osoby godne zaufania.
§ 1a.
W zakresie zapobiegania przestępczości i readaptacji społecznej podmioty, o których
mowa w § 1, podejmują działania w celu zwiększenia efektywności działania organów
państwowych oraz wzmacniania praworządnego działania tych organów.
§ 2.
Podmioty, o których mowa w § 1, mogą w porozumieniu z dyrektorem zakładu karnego lub
aresztu śledczego uczestniczyć w prowadzeniu działalności resocjalizacyjnej, społecznej,
kulturalnej, oświatowej, sportowej i religijnej w tych zakładach lub aresztach.
Art. 39.
§ 1.
Przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art. 38 § 1, mogą uczestniczyć w radach
oraz innych organach kolegialnych - powoływanych przez Prezesa Rady Ministrów, Ministra
Sprawiedliwości lub podległe mu organy albo wojewodów - których zadaniem jest świadczenie
pomocy skazanym i ich rodzinom albo koordynowanie współdziałania społeczeństwa z zakładami
karnymi i aresztami śledczymi. Przedstawiciele ci oraz osoby godne zaufania mogą też
uczestniczyć w społecznej kontroli nad wykonywaniem kar, środków karnych, kompensacyjnych,
zabezpieczających i zapobiegawczych oraz przepadku.
§ 2.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres, formy i tryb współdziałania
oraz wymogi, jakie muszą spełniać przedstawiciele podmiotów, o których mowa w art.
38 § 1, w wykonywaniu kar, środków karnych, kompensacyjnych, zabezpieczających, zapobiegawczych
oraz przepadku, a także społecznej kontroli, o której mowa w § 1, uwzględniając cele,
jakim powinno służyć współdziałanie tych podmiotów w readaptacji społecznej i zapobieganiu
przestępczości.
Art. 39a17)Dodany przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
§ 1.
W celu realizacji zadań wynikających z niniejszego kodeksu Minister Sprawiedliwości
może współpracować z instytutami badawczymi, o których mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 498).
§ 2.
Instytuty badawcze, o których mowa w § 1, współpracują z Ministrem Sprawiedliwości
w realizacji zadań wynikających z niniejszego kodeksu na podstawie porozumienia podpisanego
z Ministrem Sprawiedliwości.
§ 3.
W porozumieniu, o którym mowa w § 2, Minister Sprawiedliwości i instytut badawczy
określą zakres, zasady i warunki współpracy w realizacji zadań wynikających z niniejszego
kodeksu.
Art. 40.
§ 1.
W celu koordynowania współdziałania organów państwowych i przedstawicieli społeczeństwa
w zapobieganiu przestępczości i wykonywaniu orzeczeń oraz w celu świadczenia pomocy
w readaptacji społecznej, a także wykonywania kontroli społecznej i dokonywania oceny
polityki penitencjarnej, Prezes Rady Ministrów powołuje Radę Główną do Spraw Społecznej
Readaptacji i Pomocy Skazanym, zwaną dalej „Radą Główną”.
§ 2.
W skład Rady Głównej wchodzą przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości, Ministra Sprawiedliwości,
Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania,
ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz Policji i Służby Więziennej. W skład
Rady Głównej mogą też wchodzić przedstawiciele stowarzyszeń, fundacji, organizacji
i instytucji, o których mowa w art. 38 § 1, kościołów i innych związków wyznaniowych,
a także związków zawodowych i samorządu zawodowego, przedstawiciele nauki oraz osoby
godne zaufania, mogące przyczynić się do realizacji celów wymienionych w § 1.
§ 3.
Stosownie do potrzeb, wojewoda może powołać terenowe rady do spraw społecznej readaptacji
i pomocy skazanym, zwane dalej „radami terenowymi”. Do składu rady terenowej zaprasza
się również przedstawicieli organów odpowiedniego szczebla, o których mowa w § 2,
a także organów samorządu terytorialnego. Do uczestniczenia w pracach rady terenowej
można zaprosić również przedstawicieli innych podmiotów, o których mowa w § 2. Rady
terenowe wykonują zadania określone w § 1.
§ 4.
Prezes Rady Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb
powoływania oraz działania Rady Głównej i rad terenowych.
Art. 41.
§ 1.
W celu ułatwienia społecznej readaptacji, a w szczególności przeciwdziałania powrotowi
do przestępstwa, powinno udzielać się skazanym oraz ich rodzinom niezbędnej pomocy,
zwłaszcza materialnej, medycznej, w znalezieniu pracy i zakwaterowaniu, a także porad
prawnych.
§ 2.
Pomocy, o której mowa w § 1, udzielają właściwe organy administracji rządowej i samorządu
terytorialnego oraz kuratorzy sądowi; pomocy tej mogą również udzielać podmioty, o
których mowa w art. 38 § 1.
Art. 42.
§ 1.
Skazany może ustanowić, na piśmie, jako swojego przedstawiciela osobę godną zaufania,
za jej zgodą, zwłaszcza spośród przedstawicieli stowarzyszeń, fundacji, organizacji
oraz instytucji, o których mowa w art. 38 § 1.
§ 2.
Przedstawiciel skazanego, o którym mowa w § 1, może działać wyłącznie w interesie
skazanego i w tym celu składać w jego imieniu wnioski, skargi i prośby do właściwych
organów oraz instytucji, stowarzyszeń, fundacji, organizacji, kościołów i innych związków
wyznaniowych.
§ 3.
Prezes sądu, upoważniony sędzia, a w toku posiedzenia sąd, może na wniosek skazanego
dopuścić do udziału w postępowaniu przed sądem przedstawiciela skazanego, o którym
mowa w § 1.
Art. 43.
§ 1.
Tworzy się Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, zwany dalej
„Funduszem”.
§ 1a.
Fundusz może posługiwać się skrótem nazwy w brzmieniu „Fundusz Sprawiedliwości”.
§ 2.
Fundusz jest państwowym funduszem celowym ukierunkowanym na pomoc pokrzywdzonym i
świadkom, przeciwdziałanie przestępczości oraz pomoc postpenitencjarną, którego dysponentem
jest Minister Sprawiedliwości, zwany dalej „dysponentem Funduszu”.
§ 3.
Sąd, który wydał orzeczenie w I instancji, prowadzi wyodrębnioną, szczegółową ewidencję
księgową nawiązek i świadczeń pieniężnych zasądzonych na rzecz Funduszu.
§ 4.
Sąd, o którym mowa w § 3, wzywa osobę zobowiązaną do uiszczenia nawiązki albo świadczenia
pieniężnego, do ich uiszczenia w terminie 30 dni.
§ 5.
Postępowanie egzekucyjne dotyczące nawiązek i świadczeń pieniężnych zasądzonych na
rzecz Funduszu wszczyna komornik na wniosek sądu, o którym mowa w § 3, według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. W tym celu sąd z urzędu nadaje tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności.
§ 6.
Zaliczka na koszty egzekucji jest finansowana ze środków Funduszu.
§ 7.
Przychodami Funduszu są środki pieniężne pochodzące z:
1)
orzeczonych przez sądy nawiązek oraz świadczeń pieniężnych;
2)
potrąceń w wysokości 7% wynagrodzenia przysługującego za pracę skazanych zatrudnionych
w formach określonych w art. 121 § 2;
3)
wykonania kar dyscyplinarnych, o których mowa w art. 143 § 1 pkt 7;
4)
spadków, zapisów i darowizn;
5)
dotacji, zbiórek i innych źródeł.
§ 8.
Środki Funduszu są przeznaczane na:
1)
pomoc osobom pokrzywdzonym przestępstwem oraz osobom im najbliższym, zwłaszcza pomoc
medyczną, psychologiczną, rehabilitacyjną, prawną oraz materialną, udzielaną przez
jednostki niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia
zysku, w tym stowarzyszenia, fundacje, organizacje i instytucje;
1a)
pomoc, o której mowa w pkt 1, udzielaną przez jednostki zaliczane do sektora finansów
publicznych;
1b)
szkolenia dla organów prowadzących postępowania karne i ich pracowników podnoszące
kompetencje w zakresie postępowania z osobami pokrzywdzonymi przestępstwem i świadkami
oraz propagowania alternatywnych metod rozwiązywania konfliktów, w szczególności mediacji
w sprawach rodzinnych, nieletnich i karnych;
1c)
realizację przez jednostki sektora finansów publicznych zadań ustawowych związanych
z ochroną interesów osób pokrzywdzon …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.