Art. 41 KK – Zakazy zajmowania stanowisk i wykonywania zawodu

Kodeks karny (KK) · Rozdział V – Środki karne · tytuł nieurzędowy

W skrócie

Przepis pozwala sądowi orzec zakaz zajmowania stanowiska lub wykonywania zawodu, jeśli sprawca je nadużył przy przestępstwie albo ich dalsze wykonywanie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Sąd obowiązkowo orzeka taki zakaz wobec osób skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej małoletnich oraz wobec osób pełniących funkcje publiczne skazanych za określone przestępstwa korupcyjne, a wobec innych sprawców takich przestępstw może go orzec fakultatywnie. Przy ponownym skazaniu w warunkach określonych w tych przepisach zakaz orzeka się dożywotnio. Sąd może też zakazać prowadzenia określonej działalności gospodarczej związanej z przestępstwem, jeśli jej kontynuowanie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

Przystępne streszczenie. Wiążące jest wyłącznie brzmienie przepisu.

§ 1.Sąd może orzec zakaz zajmowania określonego stanowiska albo wykonywania określonego zawodu, jeżeli sprawca nadużył przy popełnieniu przestępstwa stanowiska lub wykonywanego zawodu albo okazał, że dalsze zajmowanie stanowiska lub wykonywanie zawodu zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

§ 1a.Sąd orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio w razie skazania:

1)na karę pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu na szkodę małoletniego;

2)za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. § 1aa. Sąd orzeka zakaz:

1)zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk lub

2)wykonywania wszelkich lub określonych zawodów, lub

3)wykonywania wszelkiej lub określonej pracy na podstawie stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub umowy o dzieło

– w organach i instytucjach państwowych i samorządu terytorialnego, a także w spółkach prawa handlowego, w których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiadają bezpośrednio lub pośrednio przez inne podmioty co najmniej 10 % akcji lub udziałów, w razie skazania osoby pełniącej funkcję publiczną za przestępstwa określone w art. 228 § 1 i 3–6, art. 230 § 1, art. 230a § 1, art. 250a § 1 i 2, art. 271 § 3, art. 296a § 1, 2 i 4, art. 305 § 1–4 oraz art. 306b. § 1ab. W razie skazania innej osoby za przestępstwa określone w art. 229 § 1 i 3–5, art. 230 § 1, art. 230a § 1, art. 250a § 1 i 2, art. 271 § 3, art. 296a § 1, 2 i 4, art. 305 § 1–4 oraz art. 306b sąd może orzec zakaz, o którym mowa w § 1aa.

§ 1b.Sąd orzeka dożywotnio zakaz, o którym mowa w § 1a i 1aa, w razie ponownego skazania sprawcy w warunkach określonych w tych przepisach.

§ 2.Sąd może orzec zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

Źródło urzędowe: api.sejm.gov.pl · Stan: 2026-06-17 · Pełny tekst kodeksu · Spis artykułów