
Η εξώδικη όχληση (οχλητήριο) είναι μια επιστολή με την οποία ο δανειστής ενημερώνει επίσημα τον οφειλέτη ότι υπάρχει ληξιπρόθεσμη οφειλή και του ζητά να την εξοφλήσει εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, προτού ο δανειστής προχωρήσει σε δικαστικές ενέργειες.
Η αποστολή τέτοιας επιστολής δεν αποτελεί απλή διοικητική διατύπωση: αποδεικνύει ότι ο οφειλέτης ενημερώθηκε επίσημα για την οφειλή, θέτει σε κίνηση τον υπολογισμό τυχόν τόκου υπερημερίας και μπορεί να αποτρέψει την ανάγκη προσφυγής στη δικαιοσύνη, αν ο οφειλέτης ανταποκριθεί εγκαίρως.
Σε πολλές περιπτώσεις η όχληση αποστέλλεται μέσω δικαστικού επιμελητή ή τουλάχιστον με συστημένη επιστολή ή άλλο μέσο που εξασφαλίζει απόδειξη παραλαβής, ώστε να μπορεί να αποδειχθεί μεταγενέστερα, ενδεχομένως και ενώπιον δικαστηρίου, ότι ο οφειλέτης έλαβε γνώση της οχλήσεως.
Όσον αφορά τον τόκο, οι διαθέσιμες πηγές αναφέρουν, σε ειδικό πλαίσιο εκπρόθεσμων οφειλών που βεβαιώνονται δικαστικά, επιτόκιο έξι τοις εκατό (6%) ετησίως ως νόμιμο τόκο και τόκο υπερημερίας από την ημερομηνία επίδοσης της αγωγής, εκτός αν προβλέπεται διαφορετικά από ειδικό νόμο ή σύμβαση, σύμφωνα με τον Κανονισμό Οικονομικής Οργάνωσης και Λογιστικής Λειτουργίας του Τ.Ε.Α.Δ.Υ., Άρθρ. 11. Πρόκειται όμως για ειδική ρύθμιση που αφορά συγκεκριμένο φορέα και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως γενικός κανόνας για κάθε ιδιωτική οφειλή.
Το γενικό ύψος του νόμιμου τόκου και του τόκου υπερημερίας για ιδιωτικές συναλλαγές, καθώς και η ακριβής χρονική στιγμή από την οποία αρχίζει να τρέχει η υπερημερία του οφειλέτη σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ρυθμίζονται από τον Αστικό Κώδικα και ειδικούς νόμους που δεν περιλαμβάνονται στις πηγές που έχουμε στη διάθεσή μας εδώ· ο αναγνώστης πρέπει να επαληθεύσει το ισχύον ποσοστό και τον χρόνο έναρξής του στην τρέχουσα νομοθεσία ή με τη βοήθεια δικηγόρου πριν το αναγράψει στην επιστολή του.
Ομοίως, δεν υπάρχει στις διαθέσιμες πηγές γενικός κανόνας για τη «σωστή» ή ελάχιστη διάρκεια της προθεσμίας που πρέπει να δοθεί στον οφειλέτη με την εξώδικη όχληση· στην πράξη επιλέγεται συνήθως μια εύλογη προθεσμία (π.χ. λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες), η οποία όμως πρέπει να κρίνεται κατά περίπτωση, ιδίως αν υπάρχει συμβατική ρύθμιση διαφορετική.
Αν ο οφειλέτης δεν ανταποκριθεί εντός της ταχθείσας προθεσμίας, ο δανειστής μπορεί να προχωρήσει σε δικαστική επιδίωξη της οφειλής, είτε με τακτική αγωγή είτε, εφόσον η οφειλή είναι χρηματική και αποδεικνύεται εγγράφως, μέσω αίτησης για διαταγή πληρωμής, η οποία αποτελεί συνήθως ταχύτερη οδό είσπραξης.
Η προηγούμενη αποστολή εξώδικης όχλησης ενισχύει τη θέση του δανειστή στη μετέπειτα δικαστική διαδικασία, καθώς τεκμηριώνει την ημερομηνία από την οποία ο οφειλέτης γνώριζε την οφειλή και είχε την ευκαιρία να την εξοφλήσει εκουσίως, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει και τον υπολογισμό των τόκων υπερημερίας.
Σε περίπτωση εντόκων οφειλών που τελικά βεβαιώνονται δικαστικά, η νομοθεσία προβλέπει σε ειδικές περιπτώσεις τόκο υπερημερίας από την επίδοση της αγωγής, όπως προκύπτει από τον Κανονισμό Οικονομικής Οργάνωσης και Λογιστικής Λειτουργίας του Τ.Ε.Α.Δ.Υ., Άρθρ. 11, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης και τεκμηριωμένης όχλησης του οφειλέτη.
[Ονοματεπώνυμο/Επωνυμία δανειστή] [Διεύθυνση κατοικίας/έδρας] [ΑΦΜ, αν υπάρχει] [Τηλέφωνο/e-mail] Προς: [Ονοματεπώνυμο/Επωνυμία οφειλέτη] [Διεύθυνση κατοικίας/έδρας οφειλέτη] [Τόπος], [Ημερομηνία] ΘΕΜΑ: Εξώδικη όχληση για την εξόφληση ληξιπρόθεσμης οφειλής Κύριε/Κυρία [ονοματεπώνυμο οφειλέτη], Με την παρούσα σας γνωστοποιώ ότι, δυνάμει [αναφορά στην αιτία της οφειλής: π.χ. σύμβαση δανείου, πώλησης, παροχής υπηρεσιών, τιμολόγιο με αριθμό/ημερομηνία], οφείλετε προς εμένα το ποσό των [ποσό αριθμητικώς] ([ποσό ολογράφως]) ευρώ, το οποίο κατέστη ληξιπρόθεσμο και απαιτητό από τις [ημερομηνία λήξης προθεσμίας πληρωμής]. Παρά την παρέλευση εύλογου χρόνου, το ανωτέρω ποσό δεν έχει μέχρι σήμερα εξοφληθεί. Σας καλώ όπως, εντός προθεσμίας [αριθμός ημερών] ημερών από τη λήψη της παρούσας, ήτοι το αργότερο μέχρι την [ημερομηνία], καταβάλετε το συνολικό ποσό των [ποσό αριθμητικώς] ευρώ [+ τυχόν τόκους υπερημερίας, εφόσον υπολογίζονται και αναγράφονται αναλυτικά], με κατάθεση στον τραπεζικό λογαριασμό με IBAN [αριθμός IBAN], δικαιούχος [ονοματεπώνυμο/επωνυμία], ή με άλλον τρόπο που θα συμφωνηθεί εγγράφως μεταξύ μας. Σας επισημαίνω ότι, σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης της ανωτέρω προθεσμίας, θα προβώ, χωρίς νεότερη ειδοποίηση, στις αναγκαίες δικαστικές ενέργειες για την είσπραξη της οφειλής, συμπεριλαμβανομένης της υποβολής αίτησης έκδοσης διαταγής πληρωμής ή άσκησης αγωγής, με επιβάρυνση της οφειλής με τον νόμιμο τόκο υπερημερίας και τα σχετικά δικαστικά έξοδα, τα οποία θα βαρύνουν εσάς. Με την επιφύλαξη παντός νομίμου δικαιώματός μου. [Ιδιόχειρη ή ψηφιακή υπογραφή] [Ονοματεπώνυμο δανειστή ή πληρεξουσίου δικηγόρου]
Συμπληρώστε όλα τα στοιχεία σε αγκύλες με τα πραγματικά δεδομένα της περίπτωσής σας και επαληθεύστε στην τρέχουσα νομοθεσία το ακριβές ισχύον ποσοστό νόμιμου τόκου/τόκου υπερημερίας πριν την αποστολή.
Οι διαθέσιμες πηγές δεν προσδιορίζουν γενική υποχρέωση προηγούμενης όχλησης για κάθε είδος οφειλής. Στην πράξη όμως συνιστάται πάντα, καθώς διευκολύνει τη διαπραγμάτευση, τεκμηριώνει τη γνώση του οφειλέτη και μπορεί να επηρεάσει τον χρόνο έναρξης του τόκου υπερημερίας. Ελέγξτε επίσης αν υπάρχει συμβατικός όρος που την απαιτεί.
Οι πηγές αναφέρουν ενδεικτικά επιτόκιο 6% ετησίως ως νόμιμο τόκο και τόκο υπερημερίας σε ειδικό πλαίσιο δικαστικά βεβαιωμένων οφειλών, χωρίς αυτό να ισχύει αναγκαστικά ως γενικός κανόνας για κάθε ιδιωτική σύμβαση. Πριν συμπληρώσετε το ποσοστό στην επιστολή σας, επαληθεύστε το ισχύον επιτόκιο νόμιμου τόκου και τόκου υπερημερίας στην τρέχουσα νομοθεσία ή με τη βοήθεια δικηγόρου.
Δεν προκύπτει από τις διαθέσιμες πηγές συγκεκριμένη υποχρεωτική προθεσμία για την εξόφληση μετά από εξώδικη όχληση. Επιλέξτε μια εύλογη προθεσμία ανάλογα με το ύψος και το είδος της οφειλής και ελέγξτε τυχόν σχετικό συμβατικό όρο.
Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία που τέθηκε, ο δανειστής μπορεί να προχωρήσει σε δικαστική διεκδίκηση της οφειλής, συνήθως μέσω αίτησης διαταγής πληρωμής (εφόσον η οφειλή αποδεικνύεται εγγράφως) ή μέσω αγωγής. Συνιστάται η συνδρομή δικηγόρου για την επιλογή της κατάλληλης διαδικασίας.
Το υπόδειγμα βασίζεται στη νομοθεσία Ελλάδα του σώματος κειμένων Europaius. Πριν τη χρήση, επαληθεύστε το ισχύον κείμενο· δεν αποτελεί νομική συμβουλή. Νομικός σύμβουλος · Europaius GR