Εν συντομία
Αυτός ο νόμος αφορά τους αστυϊατρικούς ελέγχους και τον υγειονομικό έλεγχο των τροφίμων, καθορίζοντας κριτήρια για την καταλληλότητα, την ποιότητα και την ασφάλεια των τροφίμων για κατανάλωση.
Τι ρυθμίζει
- Τον χαρακτηρισμό των τροφίμων ως κατάλληλων, ακατάλληλων, επιβλαβών ή επικίνδυνων για βρώση.
- Τον χαρακτηρισμό των τροφίμων ως κανονικών, ακάθαρτων, αλλοιωμένων, μολυσμένων, ρυπαρών, δηλητηριωδών ή αποσυντεθειμένων/σεσηπότων.
- Την κατάταξη των τροφίμων με βάση τους παραπάνω χαρακτηρισμούς.
- Τις διαδικασίες γνωμάτευσης και εργαστηριακού ελέγχου για κάθε κατηγορία τροφίμων.
Ποιον αφορά
- Τους καταστηματάρχες και πωλητές τροφίμων.
- Τα Κρατικά Υγειονομικά και Αστυνομικά όργανα που είναι υπεύθυνα για την εκτέλεση του νόμου.
Βασικά σημεία
- Ένα τρόφιμο χαρακτηρίζεται "κατάλληλο προς βρώσιν" αν έχει κανονικούς οργανοληπτικούς χαρακτήρες και πληροί τους υγειονομικούς όρους.
- Ένα τρόφιμο χαρακτηρίζεται "επικίνδυνο" αν μπορεί να προκαλέσει βαριά βλάβη στην υγεία του ανθρώπου, ενώ "επιβλαβές" αν μπορεί να επιφέρει βλάβη ή διαταραχές χωρίς βαρύτερες συνέπειες.
- Τα αποσυντεθειμένα, δηλητηριώδη και μολυσμένα τρόφιμα κατατάσσονται στα επικίνδυνα.
- Τα ακάθαρτα, επιβλαβή και επικίνδυνα τρόφιμα καταστρέφονται, ενώ οι υπεύθυνοι (καταστηματάρχες/πωλητές) μηνύονται, εκτός αν αποδειχθεί άγνοια της ακαταλληλότητας για μη επικίνδυνα/επιβλαβή τρόφιμα.
📄 Κείμενο νόμου
1α. ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΥΠ. ΚΟΙΝΩΝ. ΠΡΟΝΟΙΑΣ Αριθ. ΔΥΑ/2805 της 30 Μαρτ./29 Απρ. 1960 (ΦΕΚ Β΄ 179) Περί Αστυϊατρικών επιθεωρήσεων και Υγειονομικού ελέγχου τροφίμων. Έχοντες υπ’ όψιν: 1)τας διατάξεις του Α.Ν. 2520/40 και 2)γνωμάτευσιν της προς τούτο συσταθείσης Ειδικής Επιτροπής καθορισμού κριτηρίων τροφίμων. Αποφασίζομεν: ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄ ΓΕΝΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ Άρθρ.1.-2.(Καταργήθηκαν από το άρθρ. 53 της Α1β/11261/1981, απόφ. Υπ. Κοιν. Υπηρεσιών (ανωτ. σελ. 376,12). ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Β΄ ΕΙΔΙΚΑΙ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΤΑΞΙΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Χαρακτηρισμός των τροφίμων αναλόγως της επιδράσεως αυτών επί της υγείας του ανθρώπου. Άρθρ.3.-1.Κατάλληλον προς βρώσιν: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον όπερ έχει τους συνήθεις κανονικούς οργανοληπτικούς χαρακτήρας, πληροί δε τους εκάστοτε ισχύοντας υγειονομικούς όρους και γενικώς τας διατάξεις περί τροφίμων. 2.Ακατάλληλον προς βρώσιν: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον του οποίου οι οργανοληπτικοί χαρακτήρες (οσμή, γεύσις, όψις) δεν είναι κανονικοί ή χαρακτηρίζεται ως ακατάλληλον δια των εκάστοτε ισχυουσών υγειονομικών και γενικώς των περί τροφίμων διατάξεων, ανεξαρτήτως του επιβλαβούς ή μη εις την υγείαν του ανθρώπου. ΣΗΜ.: Εν τη εννοία βλάβη της υγείας ή νόσησις δεν περιλαμβάνεται η αλλεργία ή αναφυλαξία. Υγειονομικός Έλεγχος Τροφίμων-Ποτών-Νερών 34.Δ.γ.1-1α 3.Επιβλαβές: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον εφ’ άπαξ ή κατ’ επανάληψιν λαμβανόμενον δύναται να επιφέρη βλάβην ή διαταραχάς, εις την κανονικήν λειτουργίαν του οργανισμού του ανθρώπου, άνευ βαρυτέρων συνεπειών. 4.Επικίνδυνον: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον εφ’άπαξ ή κατ’ επανάληψιν λαμβανόμενον δύναται να προκαλέση είτε αμέσως, είτε οψίμως βαρείαν βλάβην της υγείας του ανθρώπου παροδικήν ή μόνιμον. Χαρακτηρισμός των τροφίμων αναλόγως της ποιότητος και του περιεχομένου αυτών. Άρθρ.4.1.Κανονικόν: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον πληροί άπαντες τους όρους και διατάξεις περί τροφίμων. 2.Ακάθαρτον: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον ενέχει κονιορτόν ή ξένας προσμίξεις ουχί σκοπίμως προστεθείσας, μη εχούσας σχέσιν με την φυσικήν σύστασιν και τον τρόπον κατασκευής τούτου και μη περιλαμβανόμενον εις το υπ’ αριθ. 5 (ρυπαρόν). Εις ταύτα υπάγονται και τα δια ζέσεως παρασκευαζόμενα, ζακχαρώδη προϊόντα τα εμφανίζονται ευρωτίασιν εις την επιφάνειαν αυτών και προοριζόμενα δι’ άμεσον κατανάλωσιν. 3.Ηλλοιωμένον: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον υπέστη αφ’ εαυτού μεταβολήν των φυσικών του χαρακτηριστικών (όψις – συμπεριλαμβανομένης και της χρώσεως – υφή, γεύσις, οσμή) χωρίς η αλλοίωσις αύτη να έχη μεταβάλη τα κύρια συστατικά του είδους. «4.Μολυσμένο χαρακτηρίζεται το τρόφιμο, το οποίο περιέχει μικροοργανισμούς παθογόνους ή τοξικά αυτών προϊόντα ή παράσιτα ή ωά αυτών που μπορεί μετά την κατανάλωσή του να επιφέρει νόσηση ή παρασκευάζεται από άτομα για τα οποία αποδεικνύεται, ότι είναι πραγματικά μικροβιοφορείς». Η παρ. 4 τροποποιήθηκε ως άνω από την Α1β/5888/19 Ιουλ./30 Αυγ. 1979 (ΦΕΚ Β΄729) απόφ. Υπ. Κοιν. Υπηρεσιών, (Διόρθ. Σφαλμ. στο ΦΕΚ Β΄ 1008/3 Νοεμ. 1979). (Αντί για τη σελ. 377(δ) Σελ. 377(ε) Τεύχος 1308 Σελ. 5 5.Ρυπαρόν: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον περιέχει ζώντα ή τεθνεώτα αρθρόποδα ή σκώληκας ή άλλα έμβια όντα ή τμήματα τούτων ή παρουσιάζει σημεία ρυπάνσεως εκ ποντικών ή απεκκριμάτων ανθρώπων και ζώων ή άλλας ακαθαρσίας ή καθολικήν ευρωτίασιν ή φέρεται εις σκεύη ακάθαρτα ή προέρχεται εξ εξηκριβωμένως μεμολυσμένων περιοχών ή προσεμίγη μετά ρυπαρού ύδατος ή πάγου ή παρασκευάζεται εις χώρους ακαθάρτους και υπό ρυπαρών ατόμων. Σελ. 378(ε) Τεύχος 1308 Σελ. 6 34.Δ.γ.1α Υγειονομικός Έλεγχος Τροφίμων-Ποτών-Νερών 6.Δηλητηριώδες: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον το οποίον ενέχει χημικά δηλητήρια τιθέμενα είτε δια την συντήρησιν ή χρωματισμόν ή νόθευσιν ή εισερχόμενα κατόπιν ατυχήματος ή εκ λάθους ή αγνοίας ή δια ραντισμού ή ενέχει δηλητήρια εντόμων ή εντομοκτόνα ή δηλητηριώδη φυτά ή σπόρους αυτών ή εν γένει πάσαν τοξικήν ουσίαν. «Ως δηλητηριώδες χαρκτηρίζεται και το τρόφιμον το περιεχόμενον εις δοχεία, τα οποία εχηρσιμοποιήθησαν άλλοτε ως περιέκται δια την συσκευασίαν φυτοφαρμάκων ή εντομοκτόνων ή οιωνδήποτε παρομοίων δηλητηρίων». Το ανωτέρω εντός « » εδάφιον προσετέθη δια της υπ’ αριθ. Αιβ/1795 της 21 Απρ./5 Μαΐου 1977 (ΦΕΚ Β΄ 426) αποφ .Υπ. Κοινων. Υπηρεσιών. 7.Αποσυντεθειμένον ή σεσηπός: χαρακτηρίζεται το τρόφιμον, το οποίον υπέστη αλλαγήν των φυσιολογικών και χημικών αυτού χαρακτηριστικών. Προκειμένου περί ζωϊκών τροφίμων εκείνο όπερ υπέστη μερικήν ή ολικήν διάσπασιν των συστατικών του τη επιδράσει μικροβιακών ή άλλων παραγόντων με τελικόν αποτέλεσμα την παραγωγήν προϊόντων αποσυνθέσεως προσδιδόντων ή μη αποκρουστικήν οσμήν. Άρθρον 5 Κατάταξις τροφίμων Βάσει των κατά τα άρθρα 3 και 4 της παρούσης χαρακτηρισμών τα τρόφιμα κατατάσσονται ως κάτωθι: 1.Εις τα επικίνδυνα κατατάσσονται τα αποσυντεθειμένα, τα δηλητηριώδη και τα μεμολυσμένα τρόφιμα. 2.Εις τα επιβλαβή κατατάσσονται τα ρυπαρά τρόφιμα. 3.Εις τα ακατάλληλα κατατάσσονται τα ακάθαρτα και τα ηλλοιωμένα τρόφιμα. ΓΝΩΜΑΤΕΥΣΕΙΣ Άρθρ.6.-Δια τα τρόφιμα τα χαρακτηριζόμενα ως: 1.Ακάθαρτον: απαιτείται Γνωμάτευσις κατόπιν μακροσκοπικής εξετάσεως του υπευθύνου δια την Αστυϊατρικήν Υπηρεσίαν Υγειονομικού υπαλλήλου, εν περιπτώσει δε αμφιβολίας του και εργαστηριακός έλεγχος. 2.Ηλλοιωμένον – ομοίως Γνωμάτευσις κατόπιν μακροσκοπικής εξετάσεως του αρμοδίου Υγειονομικού οργάνου και εν περιπτώσει αμφιβολίας του και εργαστηριακός έλεγχος. 3.Ρυπαρόν – απαιτείται Γνωμάτευσις κατόπιν μακροσκοπικής εξετάσεως του Υγειονομικού οργάνου δι’ όλας τας περιπτώσεις πλην της τοιαύτης ότι το τρόφιμον προέρχεται εκ μεμολυσμένων περιοχών δι’ ην απαιτείται και εργαστηριακή εξέτασις. 4.Μεμολυσμένον – απαιτείται πλην της Γνωματεύσεως του Υγειονομικού υπαλλήλου και εργαστηριακή έκθεσις. 5.Δηλητηριώδες – απαιτείται πλην της Γνωματεύσεως του Υγειονομικού οργάνου και εργαστηριακή έκθεσις. «Εις ήν περίπτωσιν εκ των υφισταμένων ενδείξεων (τύπος δοχείου, επιγραφαί κ.τ.τ.) προκύπτει ότι το δοχείον, εις ο περιέχεται τρόφιμον, εχρησιμοποιήθη άλλοτε ως περιέκτης δια την συσκευασίαν φυτοφαρμάκων ή εντομοκτόνων ή οιωνδήποτε παρομοίων δηλητηρίων, δεν είναι απαραίτητος η εργαστηριακή έκθεσις:. Το ανωτέρω εντός « » εδάφιον προσετέθη δια της υπ’ αριθ. Αιβ/1795 της 21 Απρ. / 5 Μαΐου 1977 (ΦΕΚ Β΄ 426) αποφ. Υπ. Κοινων. Υπηρεσιών. 6.Αποσυντεθειμένον – απαιτείται Γνωμάτευσις μακροσκοπικής εξετάσεως του αρμοδίου Υγειονομικού υπαλλήλου και εν περιπτώσει αμφιβολίας του Καταστηματάρχου θα καλήται κατόπιν αιτήσεως τούτου προς γνωμάτευσιν και ο Προϊστάμενος του Υγειονομικού οργάνου Υγειονολόγος Ιατρός όστις και θα αποφαίνηται οριστικώς δυνάμενος εάν είναι απαραίτητον να ζητήση και εργαστηριακόν έλεγχον. 7.Όπου εν τοις ανωτέρω αναφέρεται «εργαστηριακός έλεγχος» ή «εργαστηριακή εξέτασις», νοείται ο μικροβιολογικός ή χημικός ή «τοξικολογικός έλεγχος». ΚΥΡΩΣΕΙΣ Άρθρ.7.-1.α)Τα ως ακατάλληλα χαρακτηριζόμενα υπό του Υγειονομικού υπαλλήλου τρόφιμα καθώς και τα επιβλαβή και επικίνδυνα τοιαύτα καταστρέφονται επί τη βάσει γνωματεύσεως τούτου ο δε Καταστηματάρχης ή ο πωλητής μηνύεται. β)Αν τα τρόφιμα χαρακτηρισθούν ως ακατάλληλα ουχί δε και ως επικίνδυνα ή επιβλαβή και αποδειχθή ότι ο Καταστηματάρχης ή ο πωλητής δεν ήτο εν γνώσει της ακαταλληλότητος, τα τρόφιμα δεσμεύονται ή καταστρέφονται ως εν τη παρ. 3 κατωτέρω άνευ μηνύσεως αυτών. γ)Προκειμένου περί προϊόντος σοκολατοποιΐας, χαρακτηριζομένου ως επιβλαβούς, εάν αποδειχθή ότι υπεύθυνος είναι ο κατέχων προς πώλησιν είτε λόγω κακής συντηρήσεως είτε μη επιστροφής εντός μηνός μεν κατά το θέρος εντός τριμήνου δε κατά την λοιπήν εποχήν του έτους, από της παραλαβής, μηνύεται ο κατέχων προς πώλησιν και ουχί ο παραγωγός, του τελευταίου τούτου υποχρεουμένου μόνον εις αποζημίωσιν δια το καταστρεφόμενον είδος. 2.Πας όστις πωλεί, ή κατέχει προς πώλησιν ή διανέμει προς κατανάλωσιν τρόφιμα ακατάλληλα, τιμωρείται κατά τας διατάξεις του άρθρ. 429 του Ποινικού Κώδικος, εάν δε ταύτα (Αντί της σελ. 379(β) Σελ. 379(γ) Τεύχος 661 Σελ. 107 Υγειονομικός Έλεγχος Τροφίμων-Ποτών-Νερών 34.Δ.γ.1α είναι επιβλαβή ή επικίνδυνα τιμωρείται κατά τας διατάξεις του άρθρ. 281 εφ’ όσον και κατ’ άλλην τινά διάταξιν δεν τιμωρείται βαρύτερον. 3.Αι μικραί ποσότητες τροφίμων ή εδεσμάτων χαρακτηριζομένων ως ακαταλλήλων ή επικινδύνων ή επιβλαβών, καταστρέφονται επί τόπου, αι μεγαλύτεραι δε τοιαύται δεσμεύονται. Εν τη περιπτώσει ταύτη εφ’ όσον είναι δυνατή η βιομηχανοποίησίς των, βιομηχανοποιούνται τη αιτήσει του ενδιαφερομένου ή διατίθενται δι’ άλλην χρήσιν κατόπιν αποφάσεως αρμοδίας αρχής, άλλως καταστρέφονται. Ομοίως και τα εκ βιομηχανοποιήσεως προερχόμενα προϊόντα διατίθενται δι’ ην χρήσιν αρμοδία αρχή αποφασίσει. 4.Δια πάσαν άλλην περίπτωσιν προβλεπομένην υπό του Αγορανομικού Κώδικος ισχύουσιν αι σχετικαί διατάξεις τούτου. Άρθρ.8.-Η ισχύς της παρούσης εχούσης εφαρμογήν καθ’ άπασαν την επικράτειαν άρχεται 15 ημέρας μετά την δημοσίευσίν της εις την Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Η εκτέλεσις αυτής ανατίθεται εις τα Κρατικά Υγειονομικά και Αστυνομικά όργανα, οι δε παραβάται διώκονται και τιμωρούνται κατά τας διατάξεις του ισχύοντος ποινικού Κώδικος.
Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.