← Ελλάδα

24. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 42 της 13/14 Σεπτ. 1974 (ΦΕΚ Α’ 247) Περί αποκαταστάσεως των συνδικαλιστικών ελευθεριών και ρυθμίσεως συναφών θεμάτων.

Εν συντομία

Αυτός ο νόμος αποκαθιστά τις συνδικαλιστικές ελευθερίες στην Ελλάδα μετά τη δικτατορία, καταργώντας προηγούμενα νομοθετήματα και επαναφέροντας σε ισχύ παλαιότερες διατάξεις. Επίσης, ρυθμίζει τη διοίκηση των εργατοϋπαλληλικών σωματείων και ενώσεων, ορίζοντας προσωρινές διοικήσεις.

Τι ρυθμίζει

Ποιους αφορά

Βασικά σημεία

📄 Κείμενο νόμου
24. ΝΟΜΟΘΕΤ. ΔΙΑΤΑΓΜΑ υπ’ αριθ. 42 της 13/14 Σεπτ. 1974 (ΦΕΚ Α’ 247) Περί αποκαταστάσεως των συνδικαλιστικών ελευθεριών και ρυθμίσεως συναφών θεμάτων. Άρθρ.1.-1.Από της ισχύος του παρόντος καταργούνται τα κάτωθι εκδοθέντα κατά την περίοδον της δικτατορίας Ν.Δ/τα, αφορώντα εις τα εργατοϋπαλληλικά σωματεία και τας ενώσεις αυτών: α)το Ν.Δ. 795/1971 «περί σωματείων και ενώσεων», β)το Ν.Δ. 890/1971 «περί επαγγελματικών σωματείων και ενώσεων», γ)το Ν.Δ. 353/1974 «περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Ν.Δ. 890/1971 «περί επαγγελματικών σωματείων και ενώσεων», δ)άπαντα τα εις εκτέλεσιν των καταργουμένων νόμων εκδοθέντα βασιλικά ή Π.Δ/τα και υπουργικαί αποφάσεις. Επαναφέρονται δε εν ισχύϊ: α)άπασαι αι ισχύουσαι κατά την 21ην Απρ. 1967 διατάξεις περί επαγγελματικών σωματείων και ενώσεων, ως και αι δια του Ν.Δ. 795/1971 καταργηθείσαι διατάξεις, περί σωματείων και ενώσεων επιφυλασσομένης κατά την πρώτην εφαρμογήν, της ισχύος των διατάξεων του άρθρ. 2 του παρόντος, και β)αι διατάξεις του Α.Ν. 1803/1951 «περί προστασίας των συνδικαλιστικών στελεχών, ως ούτος ετροποποιήθη δια του άρθρ. 12 του Ν.Δ. 4361/64 τροποποιήσεως και συμπληρώσεως διατάξεών τινων της περί επαγγελματικών σωματείων νομοθεσίας». 2.Διατάξεις καταστατικών επαγγελματικών σωματείων και ενώσεων αντιτιθέμεναι εις τας επαναφερομένας εν ισχύϊ διατάξεις είναι αυτοδικαίως άκυροι από της ισχύος του παρόντος. Άρθρ.2.-1.Προς αποκατάστασιν της δημοκρατικής νομιμότητος εις τας διοικήσεις των εργατοϋπαλληλικών επαγγελματικών ενώσεων η εκλογή των οποίων εγένετο υπό συνθήκας μη εξασφαλιζούσας την γνησίαν και ελευθέραν εκδήλωσιν της βουλήσεως των μελών των, από της ισχύος του παρόντος και μέχρι της δημιουργίας ουσιαστικών προϋποθέσεων δια την διεξαγωγήν ελευθέρων αρχαιρεσιών κηρύσσεται λήξασα η θητεία της διοικήσεως πάσης ενώσεως (πρωτοβαθμίου ή δευτεροβαθμίου) επαγγελματικών εργατοϋπαλληλικών σωματείων, πλην των ναυτεργατικών και δημοσιογραφικών τοιούτων, παύει δε ισχύουσα πάσα εκλογή αντιπροσώπων των εργατοϋπαλληλικών επαγγελματικών σωματείων δια την ανάδειξιν διοικήσεως εις ένωσιν ως και αντιπροσώπων ενώσεων επαγγελματικών εργατοϋπαλληλικών σωματείων δι’ ανάδειξιν διοικήσεως εις δευτεροβάθμιον ένωσιν, γενομένη μέχρι της δημοσιεύσεως του παρόντος. 2.Τα Γραφεία των περί ων η παρ. 1 ενώσεων κλείονται και σφραγίζονται μερίμνη και ευθύνη του άχρι τούδε Γεν.Γραμματέως εκάστης από της ισχύος του παρόντος μέχρι της παραδόσεως εις την διορισθησομένην προσωρινήν διοίκησιν. Η παράδοσις ενεργείται υποχρεωτικώς υπό των άχρι τούδε αξιωματούχων εκάστου σωματείου ή ενώσεως, δια πρωτοκόλλου παραδόσεως και παραλαβής επί τη προσκλήσει της διορισθησομένης προσωρινής διοικήσεως. 3.Το Μονομελές Πρωτοδικείον της περιφερείας ένθα η έδρα της ενώσεως επαγγελματικών εργατοϋπαλλικών σωματείων, εξ’ ενός των αρχαιοτέρων παρ’ αυτώ υπηρετούντων Δικαστών οριζομένου (Αντί της σελ. 35 (γ) Σελ. 35 (δ) Τεύχος 560-Σελ. 41 Νόμοι περί επαγγελματικών σωματείων 14.Α.β.21-24 υπό του Προϊσταμένου του Δικαστηρίου ή το Ειρηνοδικείον, εφ’ όσον η έδρα της Ενώσεως ευρίσκεται επί νήσου ετέρας εκείνης της έδρας του Μονομελούς Πρωτοδικείου, διορίζει προσωρινάς Διοικήσεις εις τας περί ων η παρ. 1 ενώσεις, επί τη αιτήσει του οικείου Νομάρχου, δια την περιφέρειαν του Νομού Αττικής θεωρουμένου, ως οικείου Νομάρχου, του Νομάρχου Αττικής. Ο προϊστάμενος του Δικαστηρίου ανακοινώνει την υποβολήν της αιτήσεως δι’ αναρτήσεως εις την είσοδον του Δικαστηρίου σχετικής ανακοινώσεως. Πας ενδιαφερόμενος δύναται να καταθέση εις το Γραφείον του προϊσταμένου, έγγραφον υπόμνημα, περιλαμβάνον συνοπτικώς τας απόψεις του επί της αιτήσεως το βραδύτερον μέχρι της μεσημβρίας της επομένης. 4.Ο αρμόδιος Δικαστής, άνευ άλλης διατυπώσεως και άνευ άλλης ακροάσεως των ενδιαφερομένων, εκδίδει υποχρεωτικώς, το βραδύτερον εντός 48 ωρών από της καταθέσεως της σχετικής αιτήσεως, απόφασιν, μη υποκειμένην εις ουδέν τακτικόν ή έκτακτον ένδικον μέσον. 5.Ο αρμόδιος Δικαστής κατά τον διορισμόν και κατ’ ελευθέραν αυτού κρίσιν δύναται: α)να περιορίζη τον υπό του καταστατικού εκάστης ενώσεως προβλεπόμενον αριθμόν μελών διοικήσεως μέχρι των 12, προκειμένου περί δευτεροβαθμίων ενώσεων και των 7, προκειμένου περί πρωτοβαθμίων ενώσεων, β)να κατανέμη μεταξύ των διοριζομένων πάντα τα υπό του καταστατικού εκάστης επαγγελματικής ενώσεως προβλεπόμενα αξιώματα, γ)να διορίζη, ως μέλη διοικήσεως επαγγελματικών εργατοϋπαλληλικών ενώσεων, μέλη των απαρτιζόντων την ένωσιν σωματείων ή μισθωτούς και συνταξιούχους προερχομένους εκ του επαγγέλματος, εις ο αφορά η ένωσις, προκειμένου δε περί δευτεροβαθμίων ενώσεων και τοπικών ενώσεων, μισθωτούς και συνταξιούχους οιουδήποτε κλάδου. 6.Εις τους κατά την προηγουμένην παράγραφον διορισθησομένους, ως μέλη προσωρινών διοικήσεων, συνταξιούχους του Ταμείου Επικουρικής Ασφαλίσεως εκπροσώπων και υπαλλήλων εργατοϋπαλληλικών επαγγελματικών οργανώσεων, εξακολουθεί να καταβάλλεται η εκ του Ταμείου τούτου σύνταξις. Άρθρ.3.-(Κατηργήθη δια της παρ. 4 του άρθρ. 6 Νόμ. 6/1975, κατωτ. αριθ. 25). Σελ. 36 (δ) Τεύχος 560 – Σελ. 42 Άρθρ.4.-Αι διορισθησόμεναι προσωριναί διοικήσεις ασκούν την κατά νόμον και τα καταστατικά διοίκησιν, ως και τα κατά τον νόμον 3239/1955 «περί τρόπου ρυθμίσεως των συλλογικών διαφορών εργασίας κλπ.», ως ισχύει νυν, δικαιώματα δια την επίλυσιν συλλογικών διαφορών εργασίας και υπογραφήν συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Άρθρ.5.-1.Από της ισχύος του παρόντος κηρύσσεται λήξασα η θητεία της Διοικούσης Επιτροπής του Οργανισμού Διαχειρίσεως Ειδικών Πόρων Εργατικών Σωματείων (Ο.Δ.Ε.Π.Ε.Σ.). 2.Ο Ο.Δ.Ε.Π.Ε.Σ. διοικείται προσωρινώς υπό 5μελούς διοικούσης επιτροπής, διοριζομένης δι’ αποφάσεως του Υπουργού Απασχολήσεως. Δια της αυτής αποφάσεως ορίζεται μεταξύ των μελών, ο Πρόεδρος της Επιτροπής και ο Αναπληρωτής τούτου. 3.Εντός 2μήνου από της αναδείξεως αιρετής διοικήσεως εις την μάλλον αντιπροσωπευτικήν εν τη Χώρα δευτεροβάθμιον ένωσιν εργατοϋπαλληλικών επαγγελματικών σωματείων θέλουσιν ενεργηθή εκλογαί δια την ανάδειξιν αιρετής Διοικούσης Επιτροπής του Ο.Δ.Ε.Π.Ε.Σ., κατά τας περί τούτου ισχυούσας διατάξεις. 4.Δια Π.Δ/τος, εφ’ άπαξ εκδοθησομένου επί τη προτάσει του Υπουργού Απασχολήσεως, δύναται να τροποποιηθούν, συμπληρωθούν ή καταργηθούν αι περί δικαιούχων και του ποσού της παρά του Ο.Δ.Ε.Π.Ε.Σ. οικονομικής ενισχύσεως των εργατοϋπαλληλικών επαγγελματικών σωματείων και ενώσεων τούτων κείμεναι διατάξεις και γενικώς να καθορισθούν όροι, προϋποθέσεις και περιορισμοί, δια την παρά τούτου χορήγησιν οικονομικής ενισχύσεως, ως και να μεταβληθή το ύψος της οικονομικής ενισχύσεως εκάστου δικαιούχου, το ποσόν, η βάσις υπολογισμού και τα κριτήρια προσδιορισμού ταύτης. Μέχρις εκδόσεως του κατά τα ανωτέρω Π.Δ/τος η Διοικούσα Επιτροπή δύναται να περιορίζη μέχρι του ημίσεος, δια το τρέχον έτος, την αναλογούσαν εις έκαστον σωματείον ή ένωσιν οικονομικήν ενίσχυσιν. 5.Από της ισχύος του παρόντος, πάσα τροποποίησις και συμπλήρωσις ή κατάργησις του υπό του άρθρ. 5 του Ν.Δ. 891/1971 «περί οικονομικής υποβοηθήσεως εργατικών σωματείων και ενώσεων» προβλεπομένου Β.Δ/τος διενεργείται δι’ αποφάσεων του Υπουργού Απασχολήσεως, εκδιδομένων μετά γνώμην της Διοικούσης Επιτροπής του Ο.Δ.Ε.Π.Ε.Σ. και δημοσιευομένων δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως. 14.Α.β.24 Νόμοι περί επαγγελματικών σωματείων Άρθρ.6.-Τιμωρείται δια φυλακίσεως μέχρις ενός έτους α)ο ενεργών κατά παράβασιν των διατάξεων του παρόντος και των επαναφερομένων εν ισχύϊ διατάξεων πράξεις διοικήσεως επαγγελματικών σωματείων και ενώσεων ή του Ο.Δ.Ε.Π.Ε.Σ., β)ο παραβαίνων τας διατάξεις της παρ. 2 του άρθρ. 2 και της παρ. 1 του άρθρ. 3 του παρόντος και γ)ο συμμετέχων ως αντιπρόσωπος σωματείου ή ενώσεως, εις αρχαιρεσίας προς ανάδειξιν διοικήσεως εις ένωσιν επαγγελματικών σωματείων, ούτινος η εκλογή παύει ισχύουσα δια του παρόντος. Άρθρ.7.-Δια Π.Δ/τος εκδοθησομένου επί τη προτάσει του Υπουργού Απασχολήσεως, δύναται να ορισθούν τα της λήξεως της θητείας, τα του διορισμού προσωρινών διοικήσεων και τα της διεξαγωγής αρχαιρεσιών και εις εργατοϋπαλληλικά επαγγελματικά σωματεία, τηρουμένων κατ’ αναλογίαν των διατάξεων του άρθρ. 2 του παρόντος ως προς το αρμόδιον δικαστήριον και την διαδικασίαν διορισμού προσωρινής διοικήσεως. Άρθρ.8.-Η ισχύς του παρόντος Ν.Δ/τος άρχεται από της δημοσιεύσεώς του δια της Εφημερίδος της Κυβερνήσεως.

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.