Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Kodeks postępowania cywilnego – tekst jednolity 2019

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 lipca 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania cywilnego

Czego dotyczy ten akt?

wersja historyczna

Niniejsze obwieszczenie ogłasza jednolity tekst ustawy – Kodeks postępowania cywilnego z dnia 17 listopada 1964 r., uwzględniający szereg zmian wprowadzonych różnymi ustawami do dnia 17 lipca 2019 r.

Kogo dotyczy: Sądów i organów egzekucyjnych; Stron postępowania, prokuratorów, organizacji pozarządowych, Państwowej Inspekcji Pracy, powiatowych (miejskich) rzeczników konsumentów oraz innych podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo procesowe
Artykuły
1 557
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Zasady postępowania sądowego w sprawach cywilnych.
  • Postępowanie rozpoznawcze, w tym proces i postępowania odrębne.
  • Postępowanie nieprocesowe, zabezpieczające i egzekucyjne.
  • Przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz sądownictwa polubownego (arbitrażowego).

Kogo dotyczy ten akt?

  • Sądów i organów egzekucyjnych.
  • Stron postępowania, prokuratorów, organizacji pozarządowych, Państwowej Inspekcji Pracy, powiatowych (miejskich) rzeczników konsumentów oraz innych podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Kodeks dzieli się na pięć głównych części: Postępowanie rozpoznawcze, Postępowanie zabezpieczające, Postępowanie egzekucyjne, Przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego oraz Sąd polubowny (arbitrażowy).
  • Reguluje szczegółowo kwestie takie jak właściwość sądów (rzeczowa i miejscowa), skład sądu, wyłączenie sędziego, zdolność sądowa i procesowa stron, koszty procesu oraz pomoc prawna z urzędu.
  • Określa zasady prowadzenia postępowania przed sądami pierwszej instancji, w tym mediację, pozew, rozprawę, dowody oraz orzeczenia (wyroki, nakazy zapłaty, postanowienia).
  • Zawiera przepisy dotyczące środków odwoławczych, takich jak apelacja, zażalenie, skarga kasacyjna, a także wznowienie postępowania i skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Prawo procesowe

8
PL:legislativa:DU/2026/672
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania środków…
Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 5 czerwca 2026 r. w sprawie postępowania w zakresie obejmowania…
Ustawa z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie realizacji modułu 3…
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy… – tekst jednolity 2024
Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii – tekst jednolity 2019

Prawo procesowe

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (1557)
  1. Art. 15
  2. Art. 627
  3. Art. 628
  4. Art. 629
  5. Art. 630
  6. Art. 631
  7. Art. 632
  8. Art. 730
  9. Art. 731
  10. Art. 732
  11. Art. 733
  12. Art. 734
  13. Art. 735
  14. Art. 736
  15. Art. 737
  16. Art. 738
  17. Art. 739
  18. Art. 740
  19. Art. 741
  20. Art. 742
  21. Art. 743
  22. Art. 744
  23. Art. 745
  24. Art. 746
  25. Art. 758
  26. Art. 759
  27. Art. 760
  28. Art. 761
  29. Art. 762
  30. Art. 763
  31. Art. 764
  32. Art. 765
  33. Art. 766
  34. Art. 767
  35. Art. 768
  36. Art. 769
  37. Art. 770
  38. Art. 771
  39. Art. 772
  40. Art. 773
  41. Art. 774
  42. Art. 775
  43. Art. 1096
  44. Art. 1154
  45. Art. 1155
  46. Art. 1156
  47. Art. 1157
  48. Art. 1158
  49. Art. 1159
  50. Art. 1160
  51. Art. 55
  52. Art. 17
  53. Art. 19
  54. Art. 125
  55. Art. 129
  56. Art. 130
  57. Art. 135
  58. Art. 16
  59. Art. 21
  60. Art. 28
  61. Art. 2
  62. Art. 3
  63. Art. 11
  64. Art. 12
  65. Art. 32
  66. Art. 36
  67. Art. 54
  68. Art. 6
  69. Art. 4
  70. Art. 5
  71. § 1
  72. § 1a
  73. § 2
  74. § 3
  75. Art. 7
  76. Art. 8
  77. Art. 9
  78. Art. 10
  79. Art. 13
  80. Art. 14
  81. Art. 18
  82. Art. 20
  83. Art. 22
  84. Art. 23
  85. Art. 231
  86. Art. 232
  87. Art. 24
  88. Art. 25
  89. Art. 26
  90. Art. 27
  91. Art. 29
  92. Art. 30
  93. Art. 31
  94. Art. 33
  95. Art. 34
  96. Art. 35
  97. Art. 37
  98. Art. 371
  99. Art. 38
  100. Art. 39
  101. Art. 40
  102. Art. 41
  103. Art. 42
  104. Art. 43
  105. Art. 44
  106. Art. 45
  107. Art. 46
  108. Art. 47
  109. § 4
  110. Art. 471
  111. Art. 48
  112. Art. 49
  113. Art. 50
  114. Art. 51
  115. Art. 52
  116. Art. 53
  117. Art. 531
  118. Art. 56
  119. Art. 57
  120. Art. 58
  121. Art. 59
  122. Art. 60
  123. Art. 61
  124. Art. 62
  125. Art. 63
  126. Art. 633
  127. Art. 634
  128. Art. 635
  129. Art. 64
  130. § 11
  131. Art. 65
  132. Art. 66
  133. Art. 67
  134. Art. 68
  135. § 15
  136. Art. 69
  137. § 5
  138. Art. 70
  139. Art. 71
  140. Art. 72
  141. Art. 73
  142. Art. 74
  143. Art. 75
  144. Art. 76
  145. Art. 77
  146. Art. 78
  147. Art. 79
  148. Art. 80
  149. Art. 81
  150. Art. 82
  151. Art. 83
  152. Art. 84
  153. Art. 85
  154. Art. 86
  155. Art. 87
  156. § 6
  157. Art. 871
  158. Art. 88
  159. Art. 89
  160. Art. 90
  161. Art. 91
  162. Art. 92
  163. Art. 93
  164. Art. 94
  165. Art. 95
  166. Art. 96
  167. Art. 97
  168. Art. 98
  169. Art. 981
  170. Art. 99
  171. Art. 100
  172. Art. 101
  173. Art. 102
  174. Art. 103
  175. Art. 104
  176. Art. 1041
  177. Art. 105
  178. Art. 106
  179. Art. 107
  180. Art. 108
  181. Art. 1081
  182. Art. 109
  183. Art. 110
  184. Art. 111
  185. Art. 112
  186. Art. 113
  187. Art. 114
  188. Art. 115
  189. Art. 116
  190. Art. 117
  191. Art. 1171
  192. Art. 1172
  193. Art. 1173
  194. Art. 118
  195. Art. 119
  196. Art. 1191
  197. Art. 120
  198. Art. 121
  199. Art. 122
  200. Art. 123
  201. Art. 124
  202. § 21
  203. § 22
  204. § 23
  205. § 24
  206. § 31
  207. Art. 126
  208. § 57
  209. § 68
  210. Art. 1261
  211. Art. 1262
  212. Art. 127
  213. Art. 128
  214. § 7
  215. § 8
  216. Art. 1301
  217. Art. 1302
  218. Art. 1303
  219. Art. 1304
  220. Art. 1305
  221. Art. 131
  222. Art. 1311
  223. Art. 132
  224. § 12
  225. Art. 133
  226. § 2a
  227. § 2b
  228. § 2c
  229. Art. 134
  230. Art. 136
  231. Art. 137
  232. Art. 138
  233. Art. 139
  234. § 41
  235. Art. 140
  236. Art. 141
  237. Art. 142
  238. Art. 143
  239. Art. 144
  240. Art. 145
  241. Art. 146
  242. Art. 147
  243. Art. 148
  244. Art. 1481
  245. Art. 149
  246. Art. 1491
  247. Art. 150
  248. Art. 151
  249. Art. 152
  250. Art. 153
  251. Art. 154
  252. Art. 155
  253. Art. 156
  254. Art. 157
  255. Art. 158
  256. Art. 159
  257. Art. 160
  258. Art. 161
  259. Art. 162
  260. Art. 1621
  261. Art. 163
  262. Art. 164
  263. Art. 165
  264. Art. 166
  265. Art. 167
  266. Art. 168
  267. Art. 169
  268. Art. 170
  269. Art. 171
  270. Art. 172
  271. Art. 173
  272. Art. 174
  273. § 212
  274. Art. 175
  275. Art. 1751
  276. Art. 176
  277. Art. 177
  278. Art. 178
  279. Art. 179
  280. Art. 180
  281. § 214
  282. Art. 181
  283. Art. 182
  284. Art. 1821
  285. Art. 183
  286. Art. 1831
  287. Art. 1832
  288. Art. 1833
  289. Art. 1833a
  290. Art. 1834
  291. Art. 1835
  292. Art. 1836
  293. Art. 1837
  294. Art. 1838
  295. Art. 1839
  296. Art. 184
  297. Art. 185
  298. Art. 186
  299. Art. 187
  300. Art. 1871
  301. Art. 1872
  302. Art. 188
  303. Art. 189
  304. Art. 1891
  305. Art. 190
  306. Art. 191
  307. Art. 192
  308. Art. 193
  309. Art. 194
  310. Art. 195
  311. Art. 196
  312. Art. 197
  313. Art. 198
  314. Art. 199
  315. Art. 1991
  316. Art. 200
  317. Art. 201
  318. Art. 202
  319. Art. 2021
  320. Art. 203
  321. Art. 204
  322. Art. 205
  323. Art. 206
  324. Art. 207
  325. Art. 208
  326. Art. 2081
  327. Art. 209
  328. Art. 210
  329. Art. 211
  330. Art. 212
  331. Art. 213
  332. Art. 214
  333. Art. 2141
  334. Art. 215
  335. Art. 216
  336. Art. 2161
  337. Art. 217
  338. Art. 218
  339. Art. 219
  340. Art. 220
  341. Art. 221
  342. Art. 222
  343. Art. 223
  344. Art. 224
  345. Art. 225
  346. Art. 226
  347. Art. 227
  348. Art. 228
  349. Art. 229
  350. Art. 230
  351. Art. 233
  352. Art. 234
  353. Art. 235
  354. Art. 236
  355. Art. 237
  356. Art. 238
  357. Art. 239
  358. Art. 240
  359. Art. 241
  360. Art. 242
  361. Art. 243
  362. Art. 2431
  363. Art. 244
  364. Art. 245
  365. Art. 246
  366. Art. 247
  367. Art. 248
  368. Art. 249
  369. Art. 250
  370. Art. 251
  371. Art. 252
  372. Art. 253
  373. Art. 254
  374. Art. 255
  375. Art. 256
  376. Art. 257
  377. Art. 258
  378. Art. 259
  379. Art. 2591
  380. Art. 260
  381. Art. 261
  382. Art. 262
  383. Art. 263
  384. Art. 264
  385. Art. 265
  386. Art. 266
  387. Art. 267
  388. Art. 268
  389. Art. 269
  390. Art. 270
  391. Art. 271
  392. Art. 272
  393. Art. 273
  394. Art. 274
  395. Art. 275
  396. Art. 276
  397. Art. 2761
  398. Art. 277
  399. Art. 278
  400. Art. 279
  401. Art. 280
  402. Art. 281
  403. Art. 282
  404. Art. 283
  405. Art. 284
  406. Art. 285
  407. Art. 286
  408. Art. 287
  409. Art. 288
  410. Art. 289
  411. Art. 290
  412. Art. 2901
  413. Art. 291
  414. Art. 292
  415. Art. 293
  416. Art. 294
  417. Art. 295
  418. Art. 296
  419. Art. 297
  420. Art. 298
  421. Art. 299
  422. Art. 300
  423. Art. 301
  424. Art. 302
  425. Art. 303
  426. Art. 304
  427. Art. 305
  428. Art. 306
  429. Art. 307
  430. Art. 308
  431. Art. 309
  432. Art. 310
  433. Art. 311
  434. Art. 312
  435. Art. 313
  436. Art. 314
  437. Art. 315
  438. Art. 316
  439. Art. 317
  440. Art. 318
  441. Art. 319
  442. Art. 3191
  443. Art. 320
  444. Art. 321
  445. Art. 322
  446. Art. 323
  447. Art. 324
  448. Art. 326
  449. Art. 327
  450. Art. 328
  451. Art. 329
  452. Art. 330
  453. Art. 331
  454. Art. 332
  455. Art. 333
  456. Art. 334
  457. Art. 335
  458. Art. 336
  459. Art. 337
  460. Art. 338
  461. Art. 339
  462. Art. 340
  463. Art. 341
  464. Art. 342
  465. Art. 343
  466. Art. 3431
  467. Art. 344
  468. Art. 345
  469. Art. 346
  470. Art. 347
  471. Art. 348
  472. Art. 349
  473. Art. 350
  474. Art. 351
  475. Art. 352
  476. Art. 353
  477. Art. 3531
  478. Art. 3532
  479. Art. 354
  480. Art. 355
  481. Art. 356
  482. Art. 357
  483. Art. 358
  484. Art. 359
  485. Art. 360
  486. Art. 361
  487. Art. 362
  488. Art. 3621
  489. Art. 363
  490. Art. 364
  491. Art. 365
  492. Art. 366
  493. Art. 367
  494. Art. 368
  495. Art. 369
  496. Art. 370
  497. Art. 3701
  498. Art. 372
  499. Art. 373
  500. Art. 374
  501. Art. 375
  502. Art. 376
  503. Art. 377
  504. Art. 378
  505. Art. 379
  506. Art. 380
  507. Art. 381
  508. Art. 382
  509. Art. 383
  510. Art. 384
  511. Art. 385
  512. Art. 386
  513. Art. 387
  514. Art. 3871
  515. Art. 388
  516. Art. 389
  517. Art. 390
  518. Art. 391
  519. Art. 394
  520. Art. 3941
  521. § 218
  522. Art. 3942
  523. Art. 395
  524. Art. 396
  525. Art. 397
  526. Art. 3971
  527. Art. 398
  528. Art. 3981
  529. Art. 3982
  530. Art. 3983
  531. Art. 3984
  532. Art. 3985
  533. Art. 3986
  534. § 219
  535. § 319
  536. Art. 3987
  537. Art. 3988
  538. Art. 3989
  539. Art. 399
  540. Art. 400
  541. Art. 401
  542. Art. 4011
  543. Art. 402
  544. Art. 403
  545. Art. 404
  546. Art. 405
  547. Art. 406
  548. Art. 407
  549. Art. 408
  550. Art. 409
  551. Art. 410
  552. Art. 411
  553. Art. 412
  554. Art. 413
  555. Art. 414
  556. Art. 415
  557. Art. 416
  558. Art. 4161
  559. Art. 4241
  560. Art. 4241a
  561. Art. 4241b
  562. Art. 4242
  563. Art. 4243
  564. Art. 4244
  565. Art. 4245
  566. Art. 4246
  567. Art. 4247
  568. Art. 4248
  569. Art. 4249
  570. Art. 425
  571. Art. 426
  572. Art. 427
  573. Art. 428
  574. Art. 429
  575. Art. 430
  576. Art. 431
  577. Art. 432
  578. Art. 433
  579. Art. 434
  580. Art. 4341
  581. Art. 435
  582. Art. 436
  583. Art. 437
  584. Art. 438
  585. Art. 439
  586. Art. 440
  587. Art. 441
  588. Art. 442
  589. Art. 443
  590. Art. 444
  591. Art. 445
  592. Art. 4451
  593. Art. 4452
  594. Art. 4453
  595. Art. 446
  596. Art. 447
  597. Art. 448
  598. Art. 449
  599. Art. 450
  600. Art. 451
  601. Art. 452
  602. Art. 453
  603. Art. 4531
  604. Art. 454
  605. § 1121
  606. § 1122
  607. § 221
  608. § 222
  609. § 321
  610. § 322
  611. Art. 4541
  612. Art. 455
  613. Art. 456
  614. § 323
  615. § 324
  616. Art. 4561
  617. Art. 457
  618. Art. 458
  619. Art. 459
  620. Art. 460
  621. Art. 461
  622. Art. 462
  623. Art. 463
  624. Art. 464
  625. Art. 465
  626. Art. 466
  627. Art. 467
  628. Art. 468
  629. Art. 469
  630. Art. 470
  631. Art. 472
  632. Art. 473
  633. Art. 474
  634. Art. 475
  635. Art. 4751
  636. Art. 476
  637. Art. 477
  638. Art. 4771
  639. Art. 4772
  640. Art. 4773
  641. Art. 4774
  642. Art. 4775
  643. Art. 4776
  644. Art. 4777
  645. Art. 4777a
  646. Art. 4778
  647. Art. 4779
  648. § 32
  649. § 33
  650. Art. 478
  651. Art. 479
  652. Art. 480
  653. Art. 481
  654. Art. 482
  655. Art. 483
  656. Art. 484
  657. Art. 4841
  658. Art. 485
  659. Art. 486
  660. Art. 487
  661. Art. 488
  662. Art. 489
  663. Art. 490
  664. Art. 491
  665. Art. 492
  666. Art. 4921
  667. Art. 493
  668. Art. 494
  669. Art. 495
  670. Art. 496
  671. Art. 497
  672. Art. 4971
  673. Art. 498
  674. Art. 499
  675. Art. 500
  676. Art. 501
  677. Art. 502
  678. Art. 5021
  679. Art. 503
  680. Art. 504
  681. Art. 505
  682. Art. 5051
  683. Art. 5052
  684. Art. 5053
  685. Art. 5054
  686. Art. 5055
  687. Art. 5056
  688. Art. 5057
  689. Art. 5058
  690. Art. 5059
  691. Art. 506
  692. Art. 507
  693. Art. 508
  694. Art. 509
  695. Art. 5091
  696. Art. 510
  697. Art. 511
  698. Art. 5111
  699. Art. 512
  700. Art. 513
  701. Art. 514
  702. Art. 515
  703. Art. 516
  704. Art. 517
  705. Art. 518
  706. Art. 5181
  707. § 3a
  708. Art. 5182
  709. Art. 519
  710. Art. 5191
  711. Art. 5192
  712. Art. 520
  713. Art. 521
  714. Art. 522
  715. Art. 523
  716. Art. 524
  717. Art. 525
  718. Art. 526
  719. Art. 527
  720. Art. 528
  721. Art. 529
  722. Art. 530
  723. Art. 532
  724. Art. 533
  725. Art. 534
  726. Art. 535
  727. Art. 536
  728. Art. 537
  729. Art. 538
  730. Art. 539
  731. Art. 540
  732. Art. 541
  733. Art. 542
  734. Art. 543
  735. Art. 544
  736. Art. 545
  737. Art. 546
  738. Art. 547
  739. Art. 548
  740. Art. 549
  741. Art. 550
  742. Art. 551
  743. Art. 552
  744. Art. 553
  745. Art. 554
  746. Art. 5541
  747. Art. 555
  748. Art. 556
  749. Art. 557
  750. Art. 558
  751. Art. 559
  752. Art. 560
  753. Art. 5601
  754. Art. 561
  755. Art. 5611
  756. Art. 562
  757. Art. 563
  758. Art. 564
  759. Art. 565
  760. Art. 5651
  761. Art. 566
  762. Art. 567
  763. Art. 5671
  764. Art. 5672
  765. Art. 5673
  766. Art. 5674
  767. Art. 5675
  768. Art. 568
  769. Art. 569
  770. Art. 5691
  771. Art. 570
  772. Art. 5701
  773. Art. 5701a
  774. Art. 5702
  775. Art. 571
  776. Art. 572
  777. Art. 573
  778. Art. 574
  779. Art. 575
  780. Art. 5751
  781. Art. 576
  782. Art. 577
  783. Art. 578
  784. Art. 5781
  785. Art. 5782
  786. Art. 579
  787. Art. 5791
  788. Art. 5792
  789. Art. 5793
  790. Art. 5794
  791. Art. 580
  792. Art. 581
  793. Art. 582
  794. Art. 5821
  795. Art. 583
  796. Art. 584
  797. Art. 585
  798. Art. 5851
  799. Art. 5852
  800. Art. 586
  801. Art. 5861
  802. Art. 587
  803. Art. 588
  804. Art. 589
  805. Art. 590
  806. Art. 591
  807. Art. 592
  808. Art. 593
  809. Art. 594
  810. Art. 595
  811. Art. 596
  812. Art. 597
  813. Art. 598
  814. Art. 5981
  815. Art. 5982
  816. Art. 5983
  817. Art. 5984
  818. Art. 5985
  819. Art. 5986
  820. Art. 5987
  821. Art. 5988
  822. Art. 5989
  823. § 9
  824. Art. 599
  825. Art. 600
  826. Art. 601
  827. Art. 602
  828. Art. 603
  829. Art. 6031
  830. Art. 6032
  831. Art. 6033
  832. Art. 6034
  833. Art. 604
  834. Art. 605
  835. Art. 606
  836. Art. 607
  837. Art. 608
  838. Art. 609
  839. Art. 610
  840. Art. 6101
  841. Art. 6102
  842. Art. 6103
  843. Art. 6104
  844. Art. 6105
  845. Art. 6106
  846. Art. 6107
  847. Art. 611
  848. Art. 612
  849. Art. 613
  850. Art. 614
  851. Art. 615
  852. Art. 616
  853. Art. 617
  854. Art. 618
  855. Art. 619
  856. Art. 620
  857. Art. 621
  858. Art. 622
  859. Art. 623
  860. Art. 624
  861. Art. 625
  862. Art. 626
  863. Art. 6261
  864. Art. 6262
  865. Art. 6263
  866. Art. 6264
  867. Art. 6265
  868. Art. 6266
  869. Art. 6267
  870. Art. 6268
  871. § 10
  872. Art. 6269
  873. § 235
  874. Art. 636
  875. Art. 6361
  876. Art. 6362
  877. Art. 6363
  878. Art. 637
  879. Art. 6371
  880. Art. 638
  881. Art. 6381
  882. Art. 6382
  883. Art. 6383
  884. Art. 6384
  885. Art. 6385
  886. Art. 6386
  887. Art. 6387
  888. Art. 6388
  889. Art. 6389
  890. Art. 639
  891. Art. 640
  892. Art. 641
  893. Art. 642
  894. Art. 643
  895. Art. 644
  896. Art. 645
  897. Art. 646
  898. Art. 647
  899. Art. 648
  900. Art. 649
  901. Art. 650
  902. Art. 651
  903. Art. 652
  904. Art. 653
  905. Art. 654
  906. Art. 655
  907. Art. 656
  908. Art. 657
  909. Art. 658
  910. Art. 659
  911. Art. 660
  912. Art. 661
  913. Art. 662
  914. Art. 663
  915. Art. 664
  916. Art. 665
  917. Art. 6651
  918. Art. 6652
  919. Art. 6653
  920. Art. 6654
  921. Art. 6655
  922. Art. 666
  923. Art. 667
  924. § 337
  925. Art. 668
  926. Art. 6681
  927. Art. 669
  928. Art. 6691
  929. Art. 670
  930. § 138
  931. § 239
  932. Art. 671
  933. Art. 672
  934. Art. 673
  935. Art. 674
  936. Art. 675
  937. Art. 676
  938. Art. 677
  939. Art. 678
  940. Art. 679
  941. Art. 6791
  942. Art. 6792
  943. Art. 680
  944. Art. 681
  945. Art. 682
  946. Art. 683
  947. Art. 684
  948. Art. 685
  949. Art. 686
  950. Art. 687
  951. Art. 688
  952. Art. 689
  953. Art. 690
  954. Art. 691
  955. Art. 6911
  956. Art. 6912
  957. Art. 6913
  958. Art. 6914
  959. Art. 6915
  960. Art. 6916
  961. Art. 6917
  962. Art. 6918
  963. Art. 6919
  964. Art. 692
  965. Art. 693
  966. Art. 6931
  967. Art. 6932
  968. Art. 6933
  969. Art. 6934
  970. Art. 6935
  971. Art. 6936
  972. Art. 6937
  973. Art. 6938
  974. Art. 6939
  975. Art. 6941
  976. Art. 6942
  977. Art. 6943
  978. § 3242
  979. § 3241
  980. § 442
  981. § 441
  982. § 641
  983. Art. 6943b
  984. Art. 6944
  985. § 27
  986. § 2241
  987. § 2341
  988. § 2441
  989. § 342
  990. Art. 6945
  991. Art. 6946
  992. Art. 6947
  993. Art. 6948
  994. Art. 716
  995. Art. 717
  996. Art. 718
  997. Art. 719
  998. Art. 720
  999. Art. 721
  1000. Art. 722
  1001. Art. 723
  1002. Art. 724
  1003. Art. 725
  1004. Art. 726
  1005. Art. 727
  1006. Art. 728
  1007. Art. 729
  1008. Art. 7301
  1009. § 143
  1010. Art. 7431
  1011. Art. 747
  1012. Art. 748
  1013. Art. 749
  1014. Art. 750
  1015. Art. 751
  1016. Art. 752
  1017. Art. 7521
  1018. Art. 7522
  1019. Art. 7523
  1020. Art. 7523a
  1021. Art. 7524
  1022. Art. 7525
  1023. Art. 7526
  1024. Art. 753
  1025. Art. 7531
  1026. Art. 7532
  1027. Art. 754
  1028. Art. 7541
  1029. Art. 755
  1030. Art. 756
  1031. Art. 7561
  1032. Art. 7562
  1033. Art. 7563
  1034. Art. 7564
  1035. Art. 757
  1036. Art. 7591
  1037. Art. 7592
  1038. Art. 7601
  1039. Art. 7621
  1040. Art. 7631
  1041. Art. 7632
  1042. Art. 7633
  1043. Art. 7671
  1044. Art. 7672
  1045. Art. 7673
  1046. Art. 7673a
  1047. Art. 7674
  1048. Art. 7681
  1049. Art. 7701
  1050. Art. 7731
  1051. Art. 7732
  1052. Art. 7733
  1053. Art. 7751
  1054. Art. 776
  1055. Art. 7761
  1056. Art. 777
  1057. Art. 778
  1058. Art. 7781
  1059. Art. 779
  1060. Art. 781
  1061. § 150
  1062. § 1250
  1063. § 13
  1064. Art. 7811
  1065. Art. 782
  1066. Art. 783
  1067. § 3250
  1068. § 450
  1069. Art. 784
  1070. Art. 785
  1071. Art. 786
  1072. Art. 7861
  1073. Art. 7862
  1074. Art. 787
  1075. Art. 7871
  1076. Art. 7872
  1077. Art. 788
  1078. § 251
  1079. Art. 789
  1080. Art. 7891
  1081. Art. 7892
  1082. Art. 790
  1083. Art. 791
  1084. Art. 792
  1085. Art. 793
  1086. Art. 794
  1087. Art. 7941
  1088. Art. 7942
  1089. Art. 795
  1090. § 2150
  1091. Art. 7951
  1092. Art. 7952
  1093. Art. 7952a
  1094. Art. 7953
  1095. Art. 7954
  1096. Art. 7955
  1097. Art. 7956
  1098. Art. 7957
  1099. Art. 7958
  1100. Art. 7959
  1101. Art. 796
  1102. Art. 797
  1103. Art. 7971
  1104. Art. 798
  1105. Art. 7981
  1106. Art. 799
  1107. Art. 800
  1108. Art. 801
  1109. Art. 8011
  1110. Art. 8012
  1111. Art. 802
  1112. Art. 803
  1113. Art. 804
  1114. Art. 8041
  1115. Art. 805
  1116. Art. 8051
  1117. Art. 806
  1118. Art. 807
  1119. Art. 808
  1120. Art. 809
  1121. Art. 8091
  1122. Art. 810
  1123. Art. 811
  1124. Art. 812
  1125. Art. 813
  1126. Art. 814
  1127. Art. 815
  1128. Art. 816
  1129. Art. 8161
  1130. Art. 817
  1131. Art. 818
  1132. Art. 8191
  1133. Art. 820
  1134. Art. 8201
  1135. Art. 8202
  1136. Art. 8203
  1137. Art. 821
  1138. Art. 8211
  1139. Art. 822
  1140. Art. 823
  1141. Art. 824
  1142. Art. 825
  1143. Art. 826
  1144. Art. 827
  1145. Art. 828
  1146. Art. 829
  1147. Art. 830
  1148. Art. 831
  1149. Art. 832
  1150. Art. 833
  1151. Art. 834
  1152. Art. 835
  1153. Art. 836
  1154. Art. 838
  1155. Art. 839
  1156. Art. 840
  1157. Art. 8401
  1158. Art. 8402
  1159. Art. 8403
  1160. Art. 841
  1161. Art. 842
  1162. Art. 843
  1163. Art. 844
  1164. Art. 8441
  1165. Art. 845
  1166. Art. 846
  1167. Art. 847
  1168. Art. 848
  1169. Art. 849
  1170. Art. 850
  1171. Art. 851
  1172. Art. 852
  1173. Art. 853
  1174. Art. 854
  1175. Art. 855
  1176. § 14
  1177. Art. 856
  1178. Art. 857
  1179. Art. 858
  1180. Art. 859
  1181. Art. 860
  1182. Art. 861
  1183. Art. 862
  1184. Art. 863
  1185. Art. 864
  1186. Art. 8641
  1187. Art. 865
  1188. Art. 866
  1189. Art. 8661
  1190. Art. 8662
  1191. Art. 867
  1192. Art. 8671
  1193. Art. 8672
  1194. Art. 8673
  1195. Art. 868
  1196. Art. 869
  1197. Art. 870
  1198. Art. 872
  1199. Art. 873
  1200. Art. 874
  1201. Art. 875
  1202. Art. 876
  1203. Art. 877
  1204. Art. 878
  1205. Art. 879
  1206. Art. 8791
  1207. Art. 8792
  1208. Art. 8793
  1209. Art. 8794
  1210. Art. 8795
  1211. Art. 8796
  1212. Art. 8797
  1213. Art. 8798
  1214. Art. 8799
  1215. Art. 880
  1216. Art. 881
  1217. Art. 882
  1218. Art. 8821
  1219. Art. 883
  1220. Art. 884
  1221. Art. 885
  1222. Art. 886
  1223. § 162
  1224. Art. 887
  1225. Art. 888
  1226. Art. 889
  1227. Art. 8891
  1228. Art. 8892
  1229. Art. 890
  1230. Art. 8901
  1231. Art. 891
  1232. Art. 8911
  1233. Art. 8912
  1234. Art. 892
  1235. Art. 893
  1236. Art. 8931
  1237. § 42
  1238. Art. 8932
  1239. Art. 8932a
  1240. Art. 8933
  1241. Art. 8934
  1242. Art. 894
  1243. Art. 895
  1244. Art. 896
  1245. Art. 897
  1246. Art. 898
  1247. Art. 899
  1248. Art. 900
  1249. Art. 901
  1250. Art. 902
  1251. Art. 9021
  1252. Art. 9022
  1253. Art. 903
  1254. Art. 904
  1255. Art. 9041
  1256. Art. 905
  1257. Art. 906
  1258. Art. 907
  1259. Art. 908
  1260. Art. 909
  1261. Art. 910
  1262. Art. 9101
  1263. Art. 9102
  1264. Art. 9103
  1265. Art. 9104
  1266. Art. 911
  1267. Art. 9111
  1268. Art. 9112
  1269. Art. 9113
  1270. Art. 9114
  1271. Art. 9115
  1272. Art. 9116
  1273. Art. 9117
  1274. Art. 9118
  1275. § 51
  1276. Art. 912
  1277. Art. 913
  1278. Art. 914
  1279. Art. 915
  1280. Art. 916
  1281. Art. 917
  1282. Art. 918
  1283. Art. 9181
  1284. Art. 919
  1285. Art. 920
  1286. Art. 9201
  1287. Art. 9202
  1288. Art. 921
  1289. Art. 9211
  1290. Art. 922
  1291. Art. 923
  1292. Art. 9231
  1293. Art. 924
  1294. Art. 925
  1295. Art. 926
  1296. Art. 927
  1297. Art. 928
  1298. Art. 929
  1299. Art. 930
  1300. Art. 931
  1301. Art. 932
  1302. Art. 933
  1303. Art. 934
  1304. Art. 935
  1305. Art. 936
  1306. Art. 937
  1307. Art. 938
  1308. Art. 939
  1309. Art. 940
  1310. Art. 941
  1311. Art. 942
  1312. Art. 943
  1313. Art. 944
  1314. Art. 945
  1315. Art. 946
  1316. Art. 947
  1317. Art. 948
  1318. Art. 949
  1319. Art. 950
  1320. Art. 951
  1321. Art. 952
  1322. Art. 953
  1323. Art. 954
  1324. Art. 955
  1325. Art. 956
  1326. Art. 957
  1327. Art. 958
  1328. Art. 959
  1329. Art. 960
  1330. Art. 961
  1331. Art. 962
  1332. Art. 963
  1333. Art. 964
  1334. Art. 965
  1335. Art. 966
  1336. Art. 967
  1337. Art. 968
  1338. Art. 969
  1339. Art. 970
  1340. Art. 971
  1341. Art. 972
  1342. Art. 973
  1343. Art. 974
  1344. Art. 975
  1345. Art. 976
  1346. Art. 977
  1347. Art. 978
  1348. Art. 979
  1349. Art. 980
  1350. Art. 982
  1351. Art. 983
  1352. Art. 984
  1353. Art. 985
  1354. Art. 986
  1355. Art. 987
  1356. Art. 988
  1357. Art. 989
  1358. Art. 990
  1359. Art. 991
  1360. Art. 992
  1361. Art. 993
  1362. Art. 994
  1363. Art. 995
  1364. Art. 996
  1365. Art. 997
  1366. Art. 998
  1367. Art. 999
  1368. Art. 1000
  1369. Art. 1001
  1370. Art. 1002
  1371. Art. 1003
  1372. Art. 1004
  1373. Art. 1005
  1374. Art. 1006
  1375. Art. 1007
  1376. Art. 1008
  1377. Art. 1009
  1378. Art. 1010
  1379. Art. 1011
  1380. Art. 1012
  1381. Art. 1013
  1382. Art. 1014
  1383. Art. 1015
  1384. Art. 1016
  1385. Art. 1017
  1386. Art. 1018
  1387. Art. 1019
  1388. Art. 1020
  1389. Art. 1021
  1390. Art. 1022
  1391. Art. 1023
  1392. Art. 1024
  1393. Art. 1025
  1394. Art. 1026
  1395. Art. 1027
  1396. Art. 1028
  1397. Art. 1029
  1398. Art. 1030
  1399. Art. 1031
  1400. Art. 1032
  1401. Art. 1033
  1402. Art. 1034
  1403. Art. 1035
  1404. Art. 1036
  1405. Art. 1037
  1406. Art. 1038
  1407. Art. 1039
  1408. Art. 1040
  1409. Art. 1042
  1410. Art. 1043
  1411. Art. 1044
  1412. Art. 1045
  1413. Art. 1046
  1414. Art. 1047
  1415. Art. 1048
  1416. Art. 1049
  1417. Art. 1050
  1418. § 1166
  1419. Art. 1051
  1420. Art. 1052
  1421. Art. 1053
  1422. Art. 1054
  1423. Art. 1055
  1424. Art. 1056
  1425. Art. 1057
  1426. Art. 1058
  1427. Art. 1059
  1428. Art. 1060
  1429. Art. 1061
  1430. Art. 1062
  1431. Art. 1063
  1432. Art. 1064
  1433. Art. 1065
  1434. Art. 1066
  1435. Art. 1067
  1436. Art. 1068
  1437. Art. 1069
  1438. Art. 1070
  1439. Art. 1071
  1440. Art. 1082
  1441. Art. 1083
  1442. Art. 1084
  1443. Art. 1085
  1444. Art. 1086
  1445. § 468
  1446. Art. 1087
  1447. Art. 1088
  1448. Art. 1097
  1449. Art. 1098
  1450. Art. 1099
  1451. Art. 1100
  1452. Art. 1101
  1453. Art. 1102
  1454. Art. 1103
  1455. Art. 1104
  1456. Art. 1105
  1457. Art. 1106
  1458. Art. 1107
  1459. Art. 1108
  1460. Art. 1109
  1461. Art. 1110
  1462. Art. 1111
  1463. Art. 1112
  1464. Art. 1113
  1465. Art. 1114
  1466. Art. 1115
  1467. Art. 1116
  1468. Art. 1117
  1469. Art. 1118
  1470. Art. 1119
  1471. Art. 1120
  1472. Art. 1121
  1473. Art. 1122
  1474. Art. 1123
  1475. Art. 1124
  1476. Art. 1125
  1477. Art. 1126
  1478. Art. 1127
  1479. Art. 1128
  1480. Art. 1129
  1481. Art. 1130
  1482. Art. 1131
  1483. Art. 1132
  1484. Art. 1133
  1485. Art. 1134
  1486. Art. 1135
  1487. Art. 1136
  1488. Art. 1137
  1489. Art. 1138
  1490. Art. 1139
  1491. Art. 1140
  1492. Art. 1141
  1493. Art. 1142
  1494. Art. 1143
  1495. Art. 1144
  1496. Art. 1145
  1497. Art. 1146
  1498. Art. 1147
  1499. Art. 1148
  1500. Art. 1149
  1501. Art. 1150
  1502. Art. 1151
  1503. Art. 1152
  1504. Art. 1153
  1505. Art. 1161
  1506. Art. 1162
  1507. Art. 1163
  1508. Art. 1164
  1509. Art. 1165
  1510. Art. 1166
  1511. Art. 1167
  1512. Art. 1168
  1513. Art. 1169
  1514. Art. 1170
  1515. Art. 1174
  1516. Art. 1175
  1517. Art. 1176
  1518. Art. 1177
  1519. Art. 1178
  1520. Art. 1179
  1521. Art. 1180
  1522. Art. 1181
  1523. Art. 1182
  1524. Art. 1183
  1525. Art. 1184
  1526. Art. 1185
  1527. Art. 1186
  1528. Art. 1187
  1529. Art. 1188
  1530. Art. 1189
  1531. Art. 1190
  1532. Art. 1192
  1533. Art. 1193
  1534. Art. 1194
  1535. Art. 1195
  1536. Art. 1196
  1537. Art. 1197
  1538. Art. 1198
  1539. Art. 1199
  1540. Art. 1200
  1541. Art. 1201
  1542. Art. 1202
  1543. Art. 1203
  1544. Art. 1204
  1545. Art. 1205
  1546. Art. 1206
  1547. Art. 1207
  1548. Art. 1208
  1549. Art. 1209
  1550. Art. 1210
  1551. Art. 1211
  1552. Art. 1212
  1553. Art. 1213
  1554. Art. 1214
  1555. Art. 1215
  1556. Art. 1216
  1557. Art. 1217

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 19 lipca 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania cywilnego Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Tytuł WSTĘPNY - Przepisy ogólne Część PIERWSZA - POSTĘPOWANIE ROZPOZNAWCZE Księga PIERWSZA - PROCES Tytuł I - Sąd

Dział I - Właściwość sądu

Art. 15

Rozdział 1 - Właściwość rzeczowa

Rozdział 2 - Właściwość miejscowa

Dział II - Skład sądu

Dział III - Wyłączenie sędziego

Tytuł II - Prokurator Tytuł III - Organizacje pozarządowe Tytuł IIIa - Państwowa Inspekcja Pracy Tytuł IIIb - Powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów Tytuł IIIc - Podmioty uprawnione do udziału w postępowaniu na podstawie odrębnych przepisów Tytuł IV - Strony

Dział I - Zdolność sądowa i procesowa

Dział II - Współuczestnictwo w sporze

Dział III - Interwencja główna i uboczna

Dział IV - Przypozwanie

Dział V - Pełnomocnicy procesowi

Tytuł V - Koszty procesu

Dział I - Zwrot kosztów procesu

Dział II - Pomoc prawna z urzędu

Tytuł VI - Postępowanie

Dział I - Przepisy ogólne o czynnościach procesowych

Rozdział 1 - Pisma procesowe

Rozdział 2 - Doręczenia

Rozdział 3 - Posiedzenia sądowe

Rozdział 4 - Terminy

Rozdział 5 - Uchybienie i przywrócenie terminu

Rozdział 6 - Zawieszenie postępowania

Dział II - Postępowanie przed sądami pierwszej instancji

Rozdział 1 - Mediacja i postępowanie pojednawcze

Rozdział 2 - Pozew

Rozdział 3 - Rozprawa

Dział III - Dowody

Rozdział 1 - Przedmiot i ocena dowodów

Rozdział 2 - Postępowanie dowodowe

Rozdział 3 - Zabezpieczenie dowodów

Dział IV - Orzeczenia

Rozdział 1 - Wyroki

Rozdział 1a - Nakazy zapłaty

Rozdział 2 - Postanowienia sądu

Rozdział 3 - Prawomocność orzeczeń

Dział V - Środki odwoławcze

Rozdział 1 - Apelacja

Rozdział 1_1

Rozdział 2 - Zażalenie

Dział Va - Skarga kasacyjna Dział Vb - Skarga na orzeczenie referendarza sądowego

Dział VI - Wznowienie postępowania

Dział VII

Dział VIII - Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

Tytuł VII - Postępowania odrębne

Dział I - Postępowanie w sprawach małżeńskich

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Sprawy o rozwód i o separację

Rozdział 3 - Inne sprawy

Dział II - Postępowanie w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi

Dział III - Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy

Rozdział 3 - Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych

Dział IV - Postępowanie w sprawach o naruszenie posiadania

Dział IVa - Postępowanie w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów oraz w sprawie praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową

Rozdział 1

Dział IVb Dział IVc - Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji energetyki Dział IVd - Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji telekomunikacji i poczty Dział IVe - Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji transportu kolejowego Dział IVf - Postępowanie w sprawach z zakresu regulacji rynku wodno-kanalizacyjnego

Dział V - Postępowanie nakazowe i upominawcze

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Postępowanie nakazowe

Rozdział 3 - Postępowanie upominawcze

Dział VI - Postępowanie uproszczone

Dział VII - Europejskie postępowania w sprawach transgranicznych

Rozdział 1 - Europejskie postępowanie nakazowe

Rozdział 2 - Europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń

Dział VIII - Postępowania elektroniczne

Rozdział 1 - Elektroniczne postępowanie upominawcze

Księga DRUGA - POSTĘPOWANIE NIEPROCESOWE Tytuł I - Przepisy ogólne Tytuł II - Przepisy dla poszczególnych rodzajów spraw

Dział I - Sprawy z zakresu prawa osobowego

Rozdział 1 - Uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu

Rozdział 2 - Ubezwłasnowolnienie

Dział II - Sprawy z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli

Rozdział 1 - Sprawy małżeńskie

Rozdział 2 - Inne sprawy rodzinne oraz sprawy opiekuńcze

Rozdział 3 - Sprawy z zakresu kurateli

Dział III - Sprawy z zakresu prawa rzeczowego

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Stwierdzenie zasiedzenia

Rozdział 2a - Przepadek rzeczy

Rozdział 3 - Zarząd związany ze współwłasnością i użytkowaniem

Rozdział 4 - Zniesienie współwłasności

Rozdział 5 - Ustanowienie drogi koniecznej i służebności przesyłu

Rozdział 6 - Postępowanie wieczystoksięgowe

Dział IV - Sprawy z zakresu prawa spadkowego

Art. 627

Art. 628

Art. 629

Art. 630

Art. 631

Art. 632

Rozdział 1 - Zabezpieczenie spadku, wykaz inwentarza i spis inwentarza

Rozdział 2 - Przyjęcie lub odrzucenie spadku

Rozdział 3 - Ogłoszenie testamentu

Rozdział 4 - Wyjawienie przedmiotów spadkowych

Rozdział 5 - Przesłuchanie świadków testamentu ustnego

Rozdział 6 - Sprawy dotyczące wykonawcy testamentu

Rozdział 6a - Sprawy dotyczące zarządu sukcesyjnego

Rozdział 7 - Zarząd spadku nieobjętego

Rozdział 8 - Stwierdzenie nabycia spadku i przedmiotu zapisu windykacyjnego

Rozdział 9 - Dział spadku

Rozdział 10 - Inne sprawy spadkowe

Dział IVa - Sprawy z zakresu przepisów o przedsiębiorstwach państwowych i o samorządzie załogi przedsiębiorstwa państwowego Dział IVb - Sprawy z zakresu prawa pracy

Dział V - Sprawy depozytowe

Rozdział 1 - Złożenie przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego

Rozdział 2 - Zwrot depozytu sądowego składającemu i wydanie depozytu sądowego uprawnionemu

Rozdział 3 - Postępowanie w sprawach o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu

Dział VI - Postępowanie rejestrowe

Księga TRZECIA Księga CZWARTA - POSTĘPOWANIE W RAZIE ZAGINIĘCIA LUB ZNISZCZENIA AKT Część DRUGA - POSTĘPOWANIE ZABEZPIECZAJĄCE (oznaczenie oraz tytuł księgi pierwszej - uchylone) Tytuł I - Przepisy ogólne

Art. 730

Art. 730_1

Art. 731

Art. 732

Art. 733

Art. 734

Art. 735

Art. 736

Art. 737

Art. 738

Art. 739

Art. 740

Art. 741

Art. 742

Art. 743

Art. 743_1

Art. 744

Art. 745

Art. 746Tytuł II - Zabezpieczenie roszczeń pieniężnych

Tytuł III - Inne wypadki zabezpieczenia Część TRZECIA - POSTĘPOWANIE EGZEKUCYJNE Tytuł I - Przepisy ogólne

Dział I - Organy egzekucyjne, ich właściwość i postępowanie w ogólności

Art. 758

Art. 759

Art. 759_1

Art. 759_2

Art. 760

Art. 760_1

Art. 761

Art. 762

Art. 762_1

Art. 763

Art. 763_1

Art. 763_2

Art. 763_3

Art. 764

Art. 765

Art. 766

Art. 767

Art. 767_1

Art. 767_2

Art. 767_3

Art. 767_3_a

Art. 767_4

Art. 768

Art. 768_1

Art. 769

Art. 770

Art. 770_1

Art. 771

Art. 772

Art. 773

Art. 773_1

Art. 773_2

Art. 773_3

Art. 774

Art. 775

Art. 775_1

Dział II - Tytuły egzekucyjne i klauzula wykonalności

Dział IIa - Zaświadczenie europejskiego tytułu egzekucyjnego Dział IIb - Stwierdzenie wykonalności europejskiego nakazu zapłaty Dział IIc - Zaświadczenie dotyczące orzeczenia wydanego w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń Dział IId - Zaświadczenia dotyczące orzeczeń, ugód i innych tytułów egzekucyjnych w sprawach cywilnych i handlowych Dział IIe - Wyciągi z orzeczeń, ugód i innych tytułów egzekucyjnych w sprawach alimentacyjnych Dział IIf - Zaświadczenia dotyczące orzeczeń obejmujących środki ochrony w sprawach cywilnych

Dział III - Wszczęcie egzekucji i dalsze czynności egzekucyjne

Dział IV - Zawieszenie i umorzenie postępowania

Dział V - Ograniczenia egzekucji

Dział VI - Powództwa przeciwegzekucyjne

Tytuł II - Egzekucja świadczeń pieniężnych

Dział I - Egzekucja z ruchomości

Rozdział 1 - Zajęcie

Rozdział 2 - Sprzedaż

Rozdział 3 - Sprzedaż w drodze licytacji elektronicznej

Dział II - Egzekucja z wynagrodzenia za pracę

Dział III - Egzekucja z rachunków bankowych

Dział IV - Egzekucja z innych wierzytelności

Dział IVa - Egzekucja z innych praw majątkowych

Dział V - Wyjawienie majątku

Dział VI - Egzekucja z nieruchomości

Rozdział 1 - Przepisy wstępne

Rozdział 2 - Zajęcie

Rozdział 3 - Opis i oszacowanie

Rozdział 4 - Obwieszczenie o licytacji

Rozdział 5 - Warunki licytacyjne

Rozdział 6 - Licytacja

Rozdział 7 - Przybicie

Rozdział 8 - Przysądzenie własności

Rozdział 9 - Egzekucja z ułamkowej części nieruchomości oraz użytkowania wieczystego

Dział VIa - Uproszczona egzekucja z nieruchomości

Dział VII - Egzekucja ze statków morskich

Dział VIII - Podział sumy uzyskanej z egzekucji

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Podział sumy uzyskanej przez egzekucję z wynagrodzenia za pracę

Rozdział 3 - Podział sumy uzyskanej przez egzekucję z ruchomości, wierzytelności i innych praw

majątkowych

Rozdział 4 - Podział sumy uzyskanej przez egzekucję z nieruchomości

Tytuł III - Przepisy szczególne o egzekucji

Dział I - Egzekucja świadczeń niepieniężnych

Dział II - Przepisy szczególne o egzekucji z udziałem Skarbu Państwa oraz przedsiębiorców

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Egzekucja przez zarząd przymusowy

Rozdział 3 - Egzekucja przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego

Dział III - Egzekucja w celu zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży publicznej

Dział IV

Dział V - Egzekucja świadczeń alimentacyjnych

Dział VI

Część CZWARTA - PRZEPISY Z ZAKRESU MIĘDZYNARODOWEGO POSTĘPOWANIA CYWILNEGO (Przepis wstępny - uchylone)

Art. 1096Księga PIERWSZA - JURYSDYKCJA KRAJOWA

Tytuł I - Przepisy ogólne Tytuł III - Jurysdykcja krajowa w procesie Tytuł IV - Jurysdykcja krajowa w postępowaniu nieprocesowym Tytuł IVa - Jurysdykcja krajowa w postępowaniu zabezpieczającym i egzekucyjnym Księga PIERWSZA - IMMUNITET SĄDOWY I EGZEKUCYJNY Księga DRUGA - POSTĘPOWANIE Tytuł I - Zdolność sądowa i procesowa Tytuł II - Zabezpieczenie kosztów procesu Tytuł III - Zwolnienie cudzoziemców od kosztów sądowych Tytuł IV - Pomoc prawna Tytuł V - Zabezpieczenie dowodów Tytuł VI - Zagraniczne dokumenty urzędowe Tytuł VII - Czynności dotyczące spadku po cudzoziemcach Tytuł VIIA - Europejskie poświadczenie spadkowe Tytuł VIII - Stwierdzenie obcego prawa i wzajemności Tytuł IX - Uzasadnienie prawomocnych orzeczeń i wydawanie zaświadczeń Tytuł X - Wniosek o uchylenie wyroku wydanego w sprawie alimentacyjnej Tytuł XI - Europejski nakaz zabezpieczenia na rachunku bankowym Księga TRZECIA - UZNANIE I STWIERDZENIE WYKONALNOŚCI Tytuł I - Uznanie orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych Tytuł II - Wykonalność orzeczeń sądów państw obcych lub rozstrzygnięć innych organów państw obcych oraz ugód zawartych przed takimi sądami i organami lub przez nie zatwierdzonych Tytuł III Tytuł IV Tytuł V Tytuł VI Księga CZWARTA - UZNANIE I WYKONANIE NIEKTÓRYCH ORZECZEŃ SĄDÓW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH UNII EUROPEJSKIEJ ORAZ POCHODZĄCYCH Z TYCH PAŃSTW UGÓD I DOKUMENTÓW URZĘDOWYCH Tytuł I - Przepisy ogólne Tytuł II - Wykonanie Tytuł III - Odmowa uznania lub wykonania Część PIĄTA - SĄD POLUBOWNY (ARBITRAŻOWY) Tytuł I - Przepisy ogólne

Art. 1154

Art. 1155

Art. 1156

Art. 1157

Art. 1158

Art. 1159

Art. 1160Tytuł II - Zapis na sąd polubowny

Tytuł III - Skład sądu polubownego Tytuł IV - Właściwość sądu polubownego Tytuł V - Postępowanie przed sądem polubownym Tytuł VI - Wyrok sądu polubownego i zakończenie postępowania Tytuł VII - Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego Tytuł VIII - Uznanie i stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

1)ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398 oraz z 2019 r. poz. 55),
2)ustawą z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1467),
3)ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1499 oraz z 2019 r. poz. 694),
4)ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629),
5)ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1637),
6)ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1693),
7)ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 2385),
8)ustawą z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (Dz. U. poz. 2432),
9)ustawą z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2019 r. poz. 55),
10)ustawą z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 60 i 934),
11)ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1043),
12)ustawą z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 1146) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 17 lipca 2019 r.

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:

1)odnośnika nr 1 oraz art. 55 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398 oraz z 2019 r. poz. 55), które stanowią: „
1)Niniejsza ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie niektórych aspektów prawa spółek (Dz. Urz. UE L 169 z 30.06.2017, str. 46-127). ” „

Art. 55Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2018 r., z wyjątkiem:

1)art. 7 pkt 2-4, art. 30, art. 44 oraz art. 54, które wchodzą w życie z dniem 9 kwietnia 2018 r.;
2)art. 1 pkt 13 w zakresie dodawanego art. 19e ust. 5, art. 1 pkt 14 lit. b w zakresie dodawanego ust. 1g, art. 8, art. 9, art. 10 pkt 1-5, art. 16, art. 17 pkt 2, art.

31, art. 50 oraz art. 51, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2018 r.;

3)art. 1 pkt 16 i 17, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego 2019 r.;
4)art. 1 pkt 2, pkt 5 lit. a w zakresie zmienianego pkt 3, pkt 7, 9, 11 i pkt 13 w zakresie dodawanego art. 19d oraz art. 19e ust. 4, art. 3 pkt 12, pkt 13 lit. c i e, pkt 14 w zakresie dodawanego art. 6943a, pkt 15 lit. c i d, pkt 18, art. 7 pkt 1, art. 17 pkt 7 i 8, art. 40 oraz art. 43, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2020 r.;
5)art. 1 pkt 18 w zakresie dodawanego art. 21c, pkt 23, pkt 30 w zakresie uchylenia art. 55 i art. 57, art. 3 pkt 19, art. 5, art. 6, art. 18-20, art. 21 pkt 6, art.

25 oraz art. 45, które wchodzą w życie z dniem 1 grudnia 2020 r. ” ;

2)art. 17 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1467), który stanowi: „

Art. 17Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem:

1)art. 1 pkt 15 lit. f oraz pkt 16 w zakresie dodawanego art. 11a i art. 11b, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)art. 1 pkt 5 w zakresie dodawanego art. 3b, pkt 9, pkt 10 lit. a tiret pierwsze i tiret drugie w zakresie dodawanego pkt 6b, pkt 11 w zakresie art. 8 ust. 1-7, 9 i 10, pkt 13, pkt 14 lit. a w zakresie pkt 2 oraz lit. b, pkt 15 lit. a-d, i, l, n oraz o, pkt 18 i 19 oraz art. 9-15, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)art. 1 pkt 15 lit. j oraz pkt 16 w zakresie dodawanego art. 11c, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. ” ;
3)art. 15 i art. 19 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1499 oraz z 2019 r. poz. 694), które stanowią: „

Art. 15Do postępowań w sprawach blokady rachunku podmiotu kwalifikowanego, wszczętych i niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. ” „

Art. 19Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1)art. 1 pkt 1 lit. b w zakresie art. 119zg pkt 5 lit. a, c oraz d, pkt 6 lit. c w zakresie art. 119zr § 3 pkt 9, pkt 8, art. 4, art. 9, art. 11 oraz art. 16, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)art. 1 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r.;
2a)art. 1 pkt 1 lit. b w zakresie art. 119zg pkt 5 lit. b, pkt 6 lit. a, art. 12 oraz art. 16a, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)art. 1 pkt 6 lit. b oraz c w zakresie art. 119zr § 3 pkt 7 i 8, pkt 7 oraz pkt 9 lit. b w zakresie art. 119zv § 4b-4d, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2019 r. ” ;
4)art. 125, art. 129, art. 130 i art. 135 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629), które stanowią: „

Art. 125Przepisy ustawy stosuje się, jeżeli śmierć przedsiębiorcy nastąpiła po dniu poprzedzającym

dzień wejścia w życie niniejszej ustawy. ” „

Art. 129Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej

ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 63 i art. 91, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 130Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie

niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 63 i art. 64, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” „

Art. 135Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1)art. 30, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
2)art. 122, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r. ” ;
5)odnośnika nr 1 oraz art. 15 ust. 2 i art. 16 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1637), które stanowią: „
1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/943 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie ochrony niejawnego know-how i niejawnych informacji handlowych (tajemnic przedsiębiorstwa) przed ich bezprawnym pozyskiwaniem, wykorzystywaniem i ujawnianiem (Dz. Urz. UE L 157 z 15.06.2016, str. 1). ” „

Art. 15

2.

Przepisy ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia wżycie niniejszej ustawy.

Art. 16

Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

6)art. 21 ust. 1 i 2 i art. 28 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1693), które stanowią: „

Art. 21

1.

Do postępowań w sprawie wyboru partnera prywatnego, postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz postępowań o zawarcie umowy koncesji, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

2.

Do postępowań w sprawie wyboru partnera prywatnego wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, do których zastosowano przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1579 i 2018 oraz z 2018 r. poz. 1560, 1603, 1669 i 1693) i wynagrodzenie partnera prywatnego będzie określone w sposób, o którym mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. poz. 1920 oraz z 2018 r. poz. 1669 i 1693), stosuje się art. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” „

Art. 28Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 3 i

art. 25, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;

7)art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 2385), które stanowią: „

Art. 2

Do postępowań o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko wspólnikowi spółki partnerskiej, spółki komandytowej lub spółki komandytowo-akcyjnej wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 7781 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 3

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

8)art. 11 ust. 1 i art. 12 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych (Dz. U. poz. 2432), które stanowią: „

Art. 11

1.

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. ” „

Art. 12Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

1)art. 3, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2020 r.;
2)art. 5 pkt 3, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)art. 7 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2019 r.;
4)art. 8 i art. 9, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2019 r. ” ;
9)odnośnika nr 1 oraz art. 32 i art. 36 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2019 r. poz. 55), które stanowią: „
1)Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego (Dz. Urz. UE L 141 z 05.06.2015, str. 19). ” „

Art. 32Konta założone na podstawie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 126

§ 6 ustawy zmienianej w art. 14 stają się kontami w rozumieniu przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 53d ustawy zmienianej w art. 18. ” „

Art. 36Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2020 r., z wyjątkiem:

1)art. 16 pkt 2 lit. a, c i d w zakresie dodawanego ust. 7a oraz art. 25 pkt 7 i 10 oraz art. 33, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)art. 16 pkt 1, art. 19 pkt 1, pkt 10 lit. b i pkt 15, art. 24 pkt 38 lit. a i pkt 40 lit. c oraz art. 29, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
3)art. 25 pkt 2, 4, 6, 8, 9 i 11-13, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego 2019 r.;
4)art. 16 pkt 2 lit. b i d w zakresie dodawanego ust. 7b, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2019 r. ” ;
10)art. 54 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 60 i 934), który stanowi: „

Art. 54Ustawa wchodzi w życie z dniem 4 marca 2019 r., z wyjątkiem:

1)art. 45 pkt 6, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)(uchylony)
3)art. 23 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 2019 r.;
4)art. 26 pkt 2 oraz art. 45 pkt 1, 2, 4 i 5, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;
5)art. 9 i art. 40 w zakresie wniosków składanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;
11)art. 6 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1043), który stanowi: „

Art. 6

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.

3, który wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia. ” ;

12)art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. poz. 1146), które stanowią: „

Art. 4W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy

stosuje przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 5

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” .

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego Tytuł WSTĘPNY Przepisy ogólne

Art. 11)Utracił moc z dniem 17 lipca 2000 r., rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia

„sprawy cywilnej” nie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r. sygn. akt SK. 12/99 (Dz. U. poz. 665).2)Utracił moc z dniem 11 września 2017 r.:- w zakresie, w jakim dotyczy zagadnienia oceny prawidłowości procedury wyboru sędziego Trybunału Konstytucyjnego;- w zakresie, w jakim dotyczy zagadnienia oceny prawidłowości procedury przedstawienia kandydatów na stanowisko Prezesa oraz Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i powołania ich przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiejna podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 września 2017 r. sygn. akt K 10/17 (Dz. U. poz. 1727)..

Kodeks postępowania cywilnego normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

Art. 2

§ 1Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie

należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy.

§ 1a(uchylony)

§ 2(uchylony)

§ 3Nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne

przekazują je do właściwości innych organów.

Art. 3Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie

z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przedstawiać dowody.

Art. 4(uchylony)

Art. 5W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom postępowania

występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.

Art. 6

§ 1Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie

nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy.

§ 2Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie okoliczności faktyczne

i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.

Art. 7Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział

w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego. W sprawach niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego prokurator może wytaczać powództwa tylko w wypadkach wskazanych w ustawie.

Art. 8Organizacje pozarządowe, których zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalności

gospodarczej, mogą dla ochrony praw obywateli, w wypadkach przewidzianych w ustawie, wszcząć postępowanie oraz wziąć udział w toczącym się postępowaniu.

Art. 9

§ 1

Rozpoznawanie spraw odbywa się jawnie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Treść protokołów i pism może być także udostępniana w postaci elektronicznej za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe (system teleinformatyczny) albo innego systemu teleinformatycznego służącego udostępnianiu tych protokołów lub pism.

§ 2Strony i uczestnicy postępowania mają prawo do otrzymania z akt sprawy zapisu dźwięku

albo obrazu i dźwięku, chyba że protokół został sporządzony wyłącznie pisemnie. Przewodniczący wydaje z akt sprawy zapis dźwięku, jeżeli wydaniu zapisu obrazu i dźwięku sprzeciwia się ważny interes publiczny lub prywatny.

§ 3Jeżeli posiedzenie odbyło się przy drzwiach zamkniętych strony i uczestnicy postępowania

mają prawo do otrzymania z akt sprawy jedynie zapisu dźwięku.

Art. 10W sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne, sąd dąży w każdym stanie postępowania

do ich ugodowego załatwienia, w szczególności przez nakłanianie stron do mediacji.

Art. 11Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia

przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną.

Art. 12Roszczenia majątkowe wynikające z przestępstwa mogą być dochodzone w postępowaniu

cywilnym albo w wypadkach w ustawie przewidzianych w postępowaniu karnym.

Art. 13

§ 1Sąd rozpoznaje sprawy w procesie, chyba że ustawa stanowi inaczej. W wypadkach przewidzianych

w ustawie sąd rozpoznaje sprawy według przepisów o postępowaniach odrębnych.

§ 2Przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych

w niniejszym kodeksie, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Art. 14(uchylony)

Część PIERWSZA POSTĘPOWANIE ROZPOZNAWCZE Księga PIERWSZA PROCES Tytuł I Sąd

Dział I

Właściwość sądu Przepis wstępny

Art. 15

§ 1

Sąd właściwy w chwili wniesienia pozwu pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy.

§ 2

Sąd nie może uznać, że jest niewłaściwy, jeżeli w toku postępowania stał się właściwy.

Rozdział 1

Właściwość rzeczowa

Oddział 1

Podstawy właściwości

Art. 16§

Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.

§ 2(uchylony)

Art. 17Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy:

1)o prawa niemajątkowe i łącznie z nimi dochodzone roszczenia majątkowe oprócz spraw o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie przysposobienia;
2)o ochronę praw autorskich i pokrewnych, jak również dotyczących wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych;
3)o roszczenia wynikające z Prawa prasowego;
4)o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych, oprócz spraw o alimenty, o naruszenie posiadania, o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz spraw rozpoznawanych w elektronicznym postępowaniu upominawczym;
41)o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni;
42)o uchylenie, stwierdzenie nieważności albo o ustalenie nieistnienia uchwał organów osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną;
43)o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji;
44)o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem;
45)o roszczenia wynikające z naruszenia praw przysługujących na mocy przepisów o ochronie danych osobowych.
5)(uchylony)
6)(uchylony)

Art. 18

§ 1Jeżeli przy rozpoznawaniu sprawy w sądzie rejonowym powstanie zagadnienie prawne budzące

poważne wątpliwości, sąd ten może przekazać sprawę do rozpoznania sądowi okręgowemu.

Postanowienie o przekazaniu sprawy wymaga uzasadnienia.

§ 2Sąd okręgowy może przed pierwszą rozprawą odmówić przyjęcia sprawy do rozpoznania

i zwrócić sprawę sądowi rejonowemu, jeżeli uzna, że poważne wątpliwości nie zachodzą.

Postanowienie zapada na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów i wymaga uzasadnienia.

Ponowne przekazanie tej samej sprawy przez sąd rejonowy nie jest dopuszczalne.

Oddział 2

Wartość przedmiotu sporu

Art. 19

§ 1W sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu, podana

kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu.

§ 2W innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotą pieniężną

wartość przedmiotu sporu, uwzględniając postanowienia zawarte w artykułach poniższych.

Art. 20Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych

obok roszczenia głównego.

Art. 21

Jeżeli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość.

Art. 22W sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się wartość przedmiotu sporu stanowi

suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok - za cały czas ich trwania.

Art. 23

W sprawach o istnienie, unieważnienie albo rozwiązanie umowy najmu lub dzierżawy, o wydanie albo odebranie przedmiotu najmu lub dzierżawy, wartość przedmiotu sporu stanowi przy umowach zawartych na czas oznaczony - suma czynszu za czas sporny, lecz nie więcej niż za rok; przy umowach zawartych na czas nieoznaczony - suma czynszu za okres trzech miesięcy.

Art. 231W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania

stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi, przy umowach na czas określony - suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a przy umowach na czas nieokreślony - za okres jednego roku.

Art. 232W sprawach o wydanie nieruchomości posiadanej bez tytułu prawnego lub na podstawie

tytułu innego niż najem lub dzierżawa wartość przedmiotu sporu oblicza się przyjmując, stosownie do rodzaju nieruchomości i sposobu korzystania z niej, podaną przez powoda sumę odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy należnemu od danego rodzaju nieruchomości.

Art. 24W sprawach o zabezpieczenie, zastaw lub hipotekę wartość przedmiotu sporu stanowi

suma wierzytelności. Jeżeli jednak przedmiot zabezpieczenia lub zastawu ma mniejszą wartość niż wierzytelność, rozstrzyga wartość mniejsza.

Art. 25

§ 1Sąd może na posiedzeniu niejawnym sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez

powoda i zarządzić w tym celu dochodzenie.

§ 2Po doręczeniu pozwu sprawdzenie nastąpić może jedynie na zarzut pozwanego, zgłoszony

przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

§ 3

Jeżeli sąd w wyniku sprawdzenia wartości przedmiotu sporu uzna się za niewłaściwy, przekaże sprawę sądowi właściwemu; jeżeli jest kilka sądów właściwych - przekaże temu z nich, który wskaże powód.

Art. 26Po ustaleniu w myśl artykułu poprzedzającego, wartość przedmiotu sporu nie podlega

ponownemu badaniu w dalszym toku postępowania.

Rozdział 2

Właściwość miejscowa

Oddział 1

Właściwość ogólna

Art. 27

§ 1Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu pozwany ma miejsce

zamieszkania.

§ 2

Miejsce zamieszkania określa się według przepisów kodeksu cywilnego.

Art. 28Jeżeli pozwany nie ma miejsca zamieszkania w Polsce, ogólną właściwość oznacza się

według miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie leży w Polsce

-według ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce.

Art. 29Powództwo przeciwko Skarbowi Państwa wytacza się według siedziby państwowej jednostki

organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie.

Art. 30Powództwo przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi niebędącemu osobą fizyczną

wytacza się według miejsca ich siedziby.

Oddział 2

Właściwość przemienna

Art. 31Powództwo w sprawach objętych przepisami oddziału niniejszego wytoczyć można bądź

według przepisów o właściwości ogólnej, bądź przed sąd oznaczony w przepisach poniższych.

Art. 32Powództwo o roszczenie alimentacyjne oraz o ustalenie pochodzenia dziecka i związane

z tym roszczenia wytoczyć można według miejsca zamieszkania osoby uprawnionej.

Art. 33

Powództwo o roszczenie majątkowe przeciwko przedsiębiorcy można wytoczyć przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład główny lub oddział, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z działalnością tego zakładu lub oddziału.

Art. 34Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie

istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem.

Art. 35Powództwo o roszczenie z czynu niedozwolonego wytoczyć można przed sąd, w którego

okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Art. 36

Powództwo o zapłatę należności za prowadzenie sprawy wytoczyć można przed sąd miejsca, gdzie pełnomocnik procesowy sprawę prowadził.

Art. 37Powództwo o roszczenie ze stosunku najmu lub dzierżawy nieruchomości wytoczyć można

przed sąd miejsca położenia nieruchomości.

Art. 371

§ 1Powództwo przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku można wytoczyć przed sąd miejsca

płatności.

§ 2Kilku zobowiązanych z weksla lub czeku można łącznie pozwać przed sąd miejsca płatności

lub sąd właściwości ogólnej dla akceptanta albo wystawcy weksla własnego lub czeku.

Oddział 3

Właściwość wyłączna

Art. 38

§ 1

Powództwo o własność lub o inne prawa rzeczowe na nieruchomości, jak również powództwo o posiadanie nieruchomości można wytoczyć wyłącznie przed sąd miejsca jej położenia. Jeżeli przedmiotem sporu jest służebność gruntowa, właściwość oznacza się według położenia nieruchomości obciążonej.

§ 2

Właściwość powyższa rozciąga się na roszczenia osobiste związane z prawami rzeczowymi i dochodzone łącznie z nimi przeciwko temu samemu pozwanemu.

Art. 39Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia

oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeżeli miejsca jego zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić, przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Art. 40Powództwo ze stosunku członkostwa spółdzielni, spółki lub stowarzyszenia wytacza się

wyłącznie według miejsca ich siedziby.

Art. 41Powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu

małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda.

Art. 42Powództwo ze stosunku między rodzicami a dziećmi oraz między przysposabiającym a przysposobionym

wytacza się wyłącznie przed sąd miejsca zamieszkania powoda, jeżeli brak jest podstaw do wytoczenia powództwa według przepisów o właściwości ogólnej.

Oddział 4

Przepisy szczególne

Art. 43

§ 1Jeżeli uzasadniona jest właściwość kilku sądów albo jeżeli powództwo wytacza się przeciwko

kilku osobom, dla których według przepisów o właściwości ogólnej właściwe są różne sądy, wybór między tymi sądami należy do powoda.

§ 2To samo dotyczy wypadku, gdy nieruchomość, której położenie jest podstawą oznaczenia

właściwości sądu, jest położona w kilku okręgach sądowych.

Art. 44Jeżeli sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej

czynności, sąd nad nim przełożony wyznaczy na posiedzeniu niejawnym inny sąd.

Art. 45Jeżeli w myśl przepisów kodeksu nie można na podstawie okoliczności sprawy ustalić

właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.

Art. 46

§ 1Strony mogą umówić się na piśmie o poddanie sądowi pierwszej instancji, który według

ustawy nie jest miejscowo właściwy, sporu już wynikłego lub sporów mogących w przyszłości wyniknąć z oznaczonego stosunku prawnego. Sąd ten będzie wówczas wyłącznie właściwy, jeżeli strony nie postanowiły inaczej lub jeżeli powód nie złożył pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Strony mogą również ograniczyć umową pisemną prawo wyboru powoda pomiędzy kilku sądami właściwymi dla takich sporów.

§ 2

Strony nie mogą jednak zmieniać właściwości wyłącznej.

Dział II

Skład sądu

Art. 47

§ 1W pierwszej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego, chyba że

przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 2W pierwszej instancji sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch

ławników rozpoznaje sprawy:

1)z zakresu prawa pracy o: a) ustalenie istnienia, nawiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy, o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzone roszczenia i o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy, b) naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu i o roszczenia z tym związane, c) odszkodowanie lub zadośćuczynienie w wyniku stosowania mobbingu;
2)ze stosunków rodzinnych o: a) rozwód, b) separację, c) ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa, d) rozwiązanie przysposobienia.

§ 3

Postanowienia poza rozprawą oraz zarządzenia wydaje przewodniczący.

§ 4

Prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów zawodowych, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy.

Art. 471Referendarz sądowy może wykonywać czynności w postępowaniu cywilnym w wypadkach wskazanych

w ustawie. W zakresie powierzonych mu czynności referendarz sądowy ma kompetencje sądu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Dział III

Wyłączenie sędziego

Art. 48

§ 1Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy:

1)w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki;
2)w sprawach swego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3)w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4)w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą prawnym jednej ze stron;
53)Utracił moc z dniem 30 lipca 2004 r. w związku z art. 401 pkt 1 i art. 379 pkt 4, w zakresie, w jakim ogranicza wyłączenie sędziego z mocy samej ustawy tylko do spraw, w których rozstrzyganiu brał udział w instancji bezpośrednio niższej, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r. sygn. akt SK 19/02 (Dz. U. poz. 1783).) w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6)w sprawach o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem, jeżeli brał udział w wydaniu tego orzeczenia.

§ 2

Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 3Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie lub skargą

nadzwyczajną, nie może orzekać co do tej skargi.

Art. 49Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie

lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

Art. 50

§ 1

Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

§ 2Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna

wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana.

§ 3Do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziego:

1)sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować dalsze czynności;
2)nie może zostać wydane orzeczenie lub zarządzenie kończące postępowanie w sprawie.

Art. 51

Sędzia zawiadamia sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia.

Art. 52

§ 1O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd, w którym sprawa się toczy, a gdyby sąd ten nie

mógł wydać postanowienia z powodu braku dostatecznej liczby sędziów - sąd nad nim przełożony.

§ 2Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów zawodowych po złożeniu wyjaśnienia

przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

§ 3Uwzględniając wniosek o wyłączenie sędziego, sąd znosi postępowanie w zakresie obejmującym

udział tego sędziego w sprawie po złożeniu wniosku, chyba że czynności przez niego podejmowane były czynnościami niecierpiącymi zwłoki.

Art. 53(utracił moc)4)Z dniem 18 grudnia 2002 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11

grudnia 2002 r. sygn. akt SK. 27/01 (Dz. U. poz. 1849).

Art. 531Ponowny wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych okolicznościach podlega

odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. O odrzuceniu orzeka sąd rozpoznający sprawę. Przepis art. 51 stosuje się odpowiednio. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Art. 54

Przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego, ławnika, jak również innych organów sądowych oraz prokuratora. Wniosek o wyłączenie referendarza sądowego oraz ławnika sąd rozstrzyga zgodnie z przepisami poprzedzającymi, a wniosek o wyłączenie pozostałych osób przekazuje odpowiedniemu organowi nadrzędnemu.

Tytuł II Prokurator

Art. 55Prokurator, wytaczając powództwo na rzecz oznaczonej osoby, powinien ją wskazać w

pozwie. Nie dotyczy to spraw niemajątkowych z zakresu prawa rodzinnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Art. 56

§ 1Osobę, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo, sąd zawiadamia o tym, doręczając

jej odpis pozwu. Osoba ta może wstąpić do sprawy w każdym jej stanie w charakterze powoda; w tym wypadku do udziału prokuratora w sprawie stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie jednolitym.

§ 2

Prokurator nie może samodzielnie rozporządzać przedmiotem sporu.

Art. 57Jeżeli prokurator, wytaczając powództwo, nie działa na rzecz oznaczonej osoby, wnosi

on pozew przeciwko wszystkim osobom będącym stronami stosunku prawnego, którego dotyczy powództwo.

Art. 58Wyrok prawomocny zapadły w sprawie wytoczonej przez prokuratora ma powagę rzeczy osądzonej

pomiędzy stroną, na rzecz której prokurator wytoczył powództwo, a stroną przeciwną.

Jednakże w sprawach o roszczenia majątkowe prawomocne rozstrzygnięcie sprawy nie pozbawia strony zainteresowanej, która nie brała udziału w sporze, możności dochodzenia swoich roszczeń w całości lub w tej części, w której nie zostały zasądzone.

Art. 59

Sąd zawiadamia prokuratora o każdej sprawie, w której udział jego uważa za potrzebny.

Art. 60

§ 1Prokurator może wstąpić do postępowania w każdym jego stadium. Prokurator nie jest

związany z żadną ze stron. Może on składać oświadczenia i zgłaszać wnioski, jakie uzna za celowe, oraz przytaczać fakty i dowody na ich potwierdzenie. Od chwili, kiedy prokurator zgłosił udział w postępowaniu, należy mu doręczać pisma procesowe, zawiadomienia o terminach i posiedzeniach oraz orzeczenia sądowe.

§ 2

Prokurator może zaskarżyć każde orzeczenie sądowe, od którego służy środek odwoławczy.

Terminy do zaskarżenia orzeczeń sądowych, ustanowione dla stron, wiążą również prokuratora.

Tytuł III Organizacje pozarządowe

Art. 61

§ 1Organizacje pozarządowe w zakresie swoich zadań statutowych mogą, za zgodą osoby fizycznej

wyrażoną na piśmie, wytaczać powództwa na jej rzecz w sprawach o:

1)alimenty;
2)ochronę środowiska;
3)ochronę konsumentów;
4)ochronę praw własności przemysłowej;
5)ochronę równości oraz niedyskryminacji przez bezpodstawne bezpośrednie lub pośrednie zróżnicowanie praw i obowiązków obywateli.

§ 2W sprawach wymienionych w § 1 organizacje pozarządowe w zakresie swoich zadań statutowych

mogą, za zgodą osoby fizycznej wyrażoną na piśmie, przystąpić do niej w toczącym się postępowaniu.

§ 3

Za zgodą przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną, wyrażoną na piśmie, organizacja pozarządowa, której jest on członkiem, może na jego rzecz wytoczyć powództwo lub przystąpić do niego w toczącym się postępowaniu w sporze z innym przedsiębiorcą o roszczenia wynikające z prowadzonej działalności gospodarczej.

§ 4Do pozwu lub pisma obejmującego przystąpienie organizacja pozarządowa dołącza wyrażoną

na piśmie zgodę osoby fizycznej.

Art. 62

§ 1Do organizacji pozarządowych wytaczających powództwa na rzecz osób fizycznych stosuje

się odpowiednio przepisy o prokuratorze wytaczającym powództwo na rzecz oznaczonej osoby, z wyjątkiem art. 58 zdanie drugie.

§ 2Do przystąpienia organizacji pozarządowych do strony w toczącym się postępowaniu stosuje

się odpowiednio przepisy o interwencji ubocznej, do której nie mają odpowiedniego zastosowania przepisy o współuczestnictwie jednolitym.

Art. 63Organizacje pozarządowe wymienione w artykułach poprzedzających, które nie uczestniczą

w sprawie, mogą przedstawiać sądowi istotny dla sprawy pogląd wyrażony w uchwale lub w oświadczeniu ich należycie umocowanych organów.

Tytuł IIIa Państwowa Inspekcja Pracy

Art. 631W sprawach o ustalenie istnienia stosunku pracy inspektorzy pracy mogą wytaczać powództwa

na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium.

Art. 632W sprawach wymienionych w artykule poprzedzającym do inspektorów pracy stosuje się

odpowiednio przepisy o prokuratorze.

Tytuł IIIb Powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów

Art. 633Wsprawach o ochronę konsumentów powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów może wytaczać

powództwa na rzecz obywateli, a także wstępować, za zgodą powoda, do postępowania w tych sprawach w każdym jego stadium.

Art. 634

W sprawach, o których mowa w art. 633, do powiatowego (miejskiego) rzecznika konsumentów stosuje się odpowiednio przepisy o prokuratorze.

Tytuł IIIc Podmioty uprawnione do udziału w postępowaniu na podstawie odrębnych przepisów

Art. 635

§ 1

Jeżeli przepisy odrębne przyznają określonym podmiotom, które nie uczestniczą w sprawie, uprawnienie do przedstawiania sądowi istotnego dla sprawy poglądu, do podmiotów tych stosuje się odpowiednio przepis art. 63. Jednak na wniosek podmiotu uprawnionego sąd może zezwolić, aby pogląd został przedstawiony także ustnie na rozprawie.

§ 2Na wniosek podmiotu uprawnionego sąd udostępnia akta sprawy w zakresie niezbędnym

do przedstawienia poglądu.

Tytuł IV Strony

Dział I

Zdolność sądowa i procesowa

Art. 64

§ 1Każda osoba fizyczna i prawna ma zdolność występowania w procesie jako strona (zdolność

sądowa).

§ 11Zdolność sądową mają także jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym

ustawa przyznaje zdolność prawną.

§ 2(uchylony)

Art. 65

§ 1Zdolność do czynności procesowych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające

pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 64 § 11.

§ 2Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność procesową

w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie.

Art. 66Osoba fizyczna niemająca zdolności procesowej może podejmować czynności procesowe

tylko przez swego przedstawiciela ustawowego.

Art. 67

§ 1

Osoby prawne oraz jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 64 § 11, dokonują czynności procesowych przez swoje organy albo przez osoby uprawnione do działania w ich imieniu.

§ 11

W zakresie określonym odrębną ustawą za inne niż Skarb Państwa państwowe osoby prawne, osoby z udziałem Skarbu Państwa i osoby prawne z udziałem państwowych osób prawnych czynności procesowe może podejmować Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 2

Za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej.

W zakresie określonym odrębną ustawą za Skarb Państwa czynności procesowe podejmuje Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3(uchylony)

Art. 68

§ 15)Utracił moc z dniem 11 września 2017 r. w związku z art. 67 w zakresie, w jakim dopuszcza

ocenę prawidłowości procedury przedstawienia kandydatów na stanowisko Prezesa oraz Wiceprezesa Trybunału Konstytucyjnego przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i powołania ich przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który prowadzi do wystawienia dokumentu, o którym stanowi ten przepis, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, o którym mowa w odnośniku 2..

Przedstawiciel ustawowy, organy oraz osoby wymienione w art. 67 mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności procesowej.

§ 2Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy stwierdzenie umocowania przez sąd jest możliwe na

podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną, a także gdy czynność procesowa jest dokonywana za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, w przypadku gdy przepis szczególny przewiduje, że czynności można dokonać wyłącznie za pośrednictwem tego systemu. Przedstawiciel ustawowy, organy oraz osoby wymienione w art. 67 mają jednak obowiązek wskazać podstawę swojego umocowania.

Art. 69

§ 1Sąd orzekający, na wniosek strony przeciwnej, ustanawia kuratora dla strony niemającej

zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, dla strony będącej osobą prawną, gdy w jej organie zachodzą braki uniemożliwiające jej reprezentację, albo dla strony będącej jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 64 § 11, gdy brak jest osób uprawnionych do jej reprezentowania. W toku postępowania sąd orzekający w uzasadnionych przypadkach może z urzędu ustanowić kuratora dla osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 64 § 11. Postanowienie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

§ 2Sąd niezwłocznie zawiadamia właściwy sąd rejestrowy o ustanowieniu kuratora dla strony

wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego.

§ 3Kurator ustanowiony na podstawie § 1 jest umocowany do dokonywania wszystkich czynności

łączących się ze sprawą.

§ 4Po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 603 § 5, sąd orzekający odwołuje

kuratora ustanowionego na podstawie § 1. W miejsce odwołanego kuratora wstępuje kurator ustanowiony na podstawie art.

42 § 1 Kodeksu cywilnego. Czynności odwołanego kuratora pozostają w mocy.

§ 5

Czynności, o których mowa w § 1 i 4, mogą być wykonywane przez referendarza sądowego.

Art. 70

§ 1Jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych

organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy w tym celu odpowiedni termin. W wypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się o to do właściwego sądu opiekuńczego.

§ 2Sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej

albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę.

Art. 71Jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić albo nie zostały one w wyznaczonym terminie

uzupełnione, sąd zniesie postępowanie w zakresie, w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie.

Dział II

Współuczestnictwo w sporze

Art. 72

§ 1Kilka osób może w jednej sprawie występować w roli powodów lub pozwanych, jeżeli przedmiot

sporu stanowią:

1)prawa lub obowiązki im wspólne lub oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej (współuczestnictwo materialne);
2)roszczenia lub zobowiązania jednego rodzaju, oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, jeżeli ponadto właściwość sądu jest uzasadniona dla każdego z roszczeń lub zobowiązań z osobna, jako też dla wszystkich wspólnie (współuczestnictwo formalne).

§ 2Jeżeli przeciwko kilku osobom sprawa może toczyć się tylko łącznie (współuczestnictwo

konieczne), przepis paragrafu poprzedzającego stosuje się także do osób, których udział w sprawie uzasadniałby jej rozpoznanie w postępowaniu odrębnym.

§ 3Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w wypadku współuczestnictwa materialnego, innego

niż współuczestnictwo konieczne.

Art. 73

§ 1

Każdy współuczestnik działa w imieniu własnym.

§ 2

W wypadku jednak, gdy z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników (współuczestnictwo jednolite), czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne wobec niedziałających.

Do zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa potrzeba zgody wszystkich współuczestników.

Art. 74Każdy ze współuczestników sporu ma prawo samodzielnie popierać sprawę. Na posiedzenie

sądowe wzywa się wszystkich tych współuczestników, co do których sprawa nie jest zakończona.

Dział III

Interwencja główna i uboczna

Art. 75Kto występuje z roszczeniem o rzecz lub prawo, o które sprawa toczy się pomiędzy innymi

osobami, może aż do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji wytoczyć powództwo o tę rzecz lub prawo przeciwko obu stronom przed sąd, w którym toczy się sprawa (interwencja główna).

Art. 76Kto ma interes prawny w tym, aby sprawa została rozstrzygnięta na korzyść jednej ze

stron, może w każdym stanie sprawy aż do zamknięcia rozprawy w drugiej instancji przystąpić do tej strony (interwencja uboczna).

Art. 77

§ 1Wstąpienie swe do sprawy interwenient uboczny powinien zgłosić w piśmie, w którym

poda, jaki ma interes prawny we wstąpieniu i do której ze stron przystępuje. Pismo to należy doręczyć obu stronom.

§ 2Interwenient uboczny może ze wstąpieniem do sprawy połączyć dokonanie innej czynności

procesowej.

Art. 78

§ 1

Każda ze stron może zgłosić opozycję przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego, jednakże nie później niż przy rozpoczęciu najbliższej rozprawy.

§ 2

Sąd oddali opozycję po przeprowadzeniu co do niej rozprawy, jeżeli interwenient uprawdopodobni, że ma interes prawny we wstąpieniu do sprawy.

§ 3Mimo wniesienia opozycji interwenient uboczny bierze udział w sprawie, dopóki orzeczenie

uwzględniające opozycję nie stanie się prawomocne. W razie prawomocnego uwzględnienia opozycji czynności interwenienta ubocznego uważane będą za niebyłe.

Art. 79Interwenient uboczny jest uprawniony do wszelkich czynności procesowych dopuszczalnych

według stanu sprawy. Nie mogą one jednak pozostawać w sprzeczności z czynnościami i oświadczeniami strony, do której przystąpił.

Art. 80Interwenientowi ubocznemu należy od chwili jego wstąpienia do sprawy doręczać, tak

jak stronie, zawiadomienia o terminach i posiedzeniach sądowych, jako też orzeczenia sądu.

Art. 81Jeżeli z istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok

w sprawie ma odnieść bezpośredni skutek prawny w stosunku między interwenientem a przeciwnikiem strony, do której interwenient przystąpił, do stanowiska interwenienta w procesie stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie jednolitym.

Art. 82Interwenient uboczny nie może w stosunku do strony, do której przystąpił, podnieść

zarzutu, że sprawa została rozstrzygnięta błędnie albo że strona ta prowadziła proces wadliwie, chyba że stan sprawy w chwili przystąpienia interwenienta uniemożliwił mu korzystanie ze środków obrony albo że strona umyślnie lub przez niedbalstwo nie skorzystała ze środków, które nie były interwenientowi znane.

Art. 83

Za zgodą stron interwenient uboczny może wejść na miejsce strony, do której przystąpił.

Dział IV

Przypozwanie

Art. 84

§ 1Strona, której w razie niekorzystnego dla niej rozstrzygnięcia przysługiwałoby roszczenie

względem osoby trzeciej albo przeciwko której osoba trzecia mogłaby wystąpić z roszczeniem, może zawiadomić taką osobę o toczącym się procesie i wezwać ją do wzięcia w nim udziału.

§ 2W tym celu strona wnosi do sądu pismo procesowe wskazujące przyczynę wezwania i stan

sprawy. Pismo to doręcza się niezwłocznie osobie trzeciej, która może zgłosić swe przystąpienie do strony jako interwenient uboczny.

Art. 85

Skutki związane z interwencją uboczną określone w art. 82 powstają w stosunku do wezwanego, który nie zgłosił przystąpienia, z chwilą, w której przystąpienie było możliwe.

Dział V

Pełnomocnicy procesowi

Art. 86Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście

lub przez pełnomocników.

Art. 87

§ 1Pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, w sprawach własności przemysłowej

także rzecznik patentowy, a w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również małżonek, rodzeństwo, zstępni lub wstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia.

§ 2Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości

prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego

-w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot.

§ 3W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne

pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie.

§ 4W sprawach związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pełnomocnikiem rolnika może

być również przedstawiciel organizacji zrzeszającej rolników indywidualnych, której rolnik jest członkiem.

§ 5W sprawach związanych z ochroną praw konsumentów pełnomocnikiem może być przedstawiciel

organizacji, do której zadań statutowych należy ochrona konsumentów.

§ 6W sprawach związanych z ochroną własności przemysłowej pełnomocnikiem twórcy projektu

wynalazczego może być również przedstawiciel organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych.

Art. 871

§ 1W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów

lub radców prawnych, a w sprawach własności przemysłowej także przez rzeczników patentowych.

Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji.

§ 2Przepisu § 1 nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz

o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 3Przepisu § 1 nie stosuje się także wtedy, gdy zastępstwo procesowe Skarbu Państwa

albo państwowej osoby prawnej jest wykonywane przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 88Pełnomocnictwo może być albo procesowe - bądź to ogólne, bądź do prowadzenia poszczególnych

spraw - albo do niektórych tylko czynności procesowych.

Art. 89

§ 1Pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy

pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa wraz z odpisem dla strony przeciwnej. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Złożenie dokumentu wykazującego umocowanie lub jego uwierzytelnionego odpisu nie jest wymagane, jeżeli stwierdzenie przez sąd umocowania jest możliwe na podstawie wykazu lub innego rejestru, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną.

§ 11Przepisu § 1 nie stosuje się do czynności procesowej dokonanej za pośrednictwem systemu

teleinformatycznego, w przypadku gdy przepis szczególny przewiduje, że czynności można dokonać wyłącznie za pośrednictwem tego systemu. W takim przypadku pełnomocnik powołuje się na pełnomocnictwo, wskazując jego zakres oraz okoliczności wymienione w art. 87.

§ 2W toku sprawy pełnomocnictwo może być udzielone ustnie na posiedzeniu sądu przez oświadczenie

złożone przez stronę i wciągnięte do protokołu.

§ 3(uchylony)

Art. 90

Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pełnomocnictwo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała.

Art. 91Pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do:

1)wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych, nie wyłączając powództwa wzajemnego, skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego ich wniesieniem, jako też wniesieniem interwencji głównej przeciwko mocodawcy;
2)wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji;
3)udzielenia dalszego pełnomocnictwa procesowego adwokatowi lub radcy prawnemu;
4)zawarcia ugody, zrzeczenia się roszczenia albo uznania powództwa, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie;
5)odbioru kosztów procesu od strony przeciwnej.

Art. 92Zakres, czas trwania i skutki umocowania szerszego niż pełnomocnictwo procesowe, jak

również umocowanie do poszczególnych czynności procesowych, ocenia się według treści pełnomocnictwa oraz przepisów prawa cywilnego.

Art. 93Mocodawca stawający jednocześnie z pełnomocnikiem może niezwłocznie prostować lub

odwoływać oświadczenia pełnomocnika.

Art. 94

§ 1Wypowiedzenie pełnomocnictwa procesowego przez mocodawcę odnosi skutek prawny w stosunku

do sądu z chwilą zawiadomienia go o tym, w stosunku zaś do przeciwnika i innych uczestników

-z chwilą doręczenia im tego zawiadomienia przez sąd.

§ 2Adwokat lub radca prawny, który wypowiedział pełnomocnictwo, obowiązany jest działać

za stronę jeszcze przez dwa tygodnie, chyba że mocodawca zwolni go od tego obowiązku.

Każdy inny pełnomocnik powinien, mimo wypowiedzenia, działać za mocodawcę przez ten sam czas, jeżeli jest to konieczne do uchronienia mocodawcy od niekorzystnych skutków prawnych.

Art. 95Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio do adwokata lub radcy prawnego

ustanowionego przez sąd w przypadku zwolnienia go od obowiązku zastępowania strony w procesie.

Art. 96

W razie śmierci strony albo utraty przez nią zdolności sądowej pełnomocnictwo wygasa.

Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania.

Art. 97

§ 1Po wniesieniu pozwu sąd może dopuścić tymczasowo do podjęcia naglącej czynności procesowej

osobę niemogącą na razie przedstawić pełnomocnictwa. Zarządzenie to sąd może uzależnić od zabezpieczenia kosztów.

§ 2Sąd wyznaczy równocześnie termin, w ciągu którego osoba działająca bez pełnomocnictwa

powinna je złożyć albo przedstawić zatwierdzenie swej czynności przez stronę. Jeżeli termin upłynął bezskutecznie, sąd pominie czynności procesowe tej osoby. W tym wypadku przeciwnik może żądać od działającego bez umocowania zwrotu kosztów spowodowanych jego tymczasowym dopuszczeniem.

Tytuł V Koszty procesu

Dział I

Zwrot kosztów procesu

Art. 98

§ 1Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie

koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 2

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

§ 3

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów

stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Art. 981

§ 1Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania

przez sąd.

§ 2Jeżeli postępowanie cywilne zostało wszczęte w ciągu trzech miesięcy od dnia zakończenia

mediacji, która nie została zakończona ugodą albo w ciągu trzech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o odmowie zatwierdzenia ugody przez sąd, do niezbędnych kosztów procesu zalicza się także koszty mediacji w wysokości nieprzekraczającej czwartej części opłaty.

§ 3

Do określenia kosztów mediacji stosuje się odpowiednio art. 98 § 2 i 3.

§ 4Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wysokość wynagrodzenia

mediatora, w tym stałego mediatora, za prowadzenie postępowania mediacyjnego wszczętego na podstawie skierowania sądu i wydatki mediatora, w tym stałego mediatora, podlegające zwrotowi, biorąc pod uwagę rodzaj sprawy i wartość przedmiotu sporu oraz sprawny przebieg postępowania mediacyjnego, a także niezbędne wydatki związane z prowadzeniem mediacji.

Art. 99Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię

Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.

Art. 100W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub

stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Art. 101Zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał

powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu.

Art. 102W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko

część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Art. 103

§ 1Niezależnie od wyniku sprawy sąd może włożyć na stronę lub interwenienta obowiązek

zwrotu kosztów, wywołanych ich niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem.

§ 2Przepis § 1 dotyczy zwłaszcza kosztów powstałych wskutek uchylenia się od wyjaśnień

lub złożenia wyjaśnień niezgodnych z prawdą, zatajenia lub opóźnionego powołania dowodów, a także oczywiście nieuzasadnionej odmowy poddania się mediacji.

Art. 104Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły

inaczej.

Art. 1041Koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania przez sąd i zakończonej ugodą znosi

się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.

Art. 105

§ 1Współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych. Sąd może jednak

nakazać zwrot kosztów odpowiednio do udziału każdego ze współuczestników w sprawie, jeżeli pod tym względem zachodzą znaczne różnice.

§ 2Na współuczestników sporu odpowiadających solidarnie co do istoty sprawy sąd włoży

solidarny obowiązek zwrotu kosztów. Za koszty wynikłe z czynności procesowych, podjętych przez poszczególnych współuczestników wyłącznie we własnym interesie, inni współuczestnicy nie odpowiadają.

Art. 106Udział prokuratora w sprawie nie uzasadnia zasądzenia zwrotu kosztów na rzecz Skarbu

Państwa ani od Skarbu Państwa.

Art. 107Interwenient uboczny, do którego nie mają zastosowania przepisy o współuczestnictwie

jednolitym, nie zwraca kosztów przeciwnikowi strony, do której przystąpił. Sąd może jednak przyznać od interwenienta na rzecz wygrywającego sprawę przeciwnika strony, do której interwenient przystąpił, zwrot kosztów wywołanych samoistnymi czynnościami procesowymi interwenienta. Sąd może także przyznać interwenientowi koszty interwencji od przeciwnika obowiązanego do zwrotu kosztów.

Art. 108

§ 1Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Sąd może

jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; w tej sytuacji, po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w sądzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wyliczenia kosztów obciążających strony.

§ 2Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę sądowi

pierwszej instancji do rozpoznania, pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

Art. 1081Jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku poniesienia kosztów sądowych

lub orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wydaje na posiedzeniu niejawnym sąd, przed którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji.

Art. 109

§ 1Roszczenie o zwrot kosztów wygasa, jeśli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy

bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie złoży sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego sąd orzeka z urzędu.

§ 2Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość

poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy.

Przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Art. 110Sąd może zasądzić od świadka, biegłego, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego

-po ich wysłuchaniu - zwrot kosztów wywołanych ich rażącą winą. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Dział II

Pomoc prawna z urzędu

Art. 111(uchylony)

Art. 112(uchylony)

Art. 113(uchylony)

Art. 114(uchylony)

Art. 115(uchylony)

Art. 116(uchylony)

Art. 117

§ 1Strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać

się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

§ 2Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia

adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

§ 3

Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego.

§ 4Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem

o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwłocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu.

§ 5Sąd uwzględni wniosek, jeżeli udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie uzna za

potrzebny. Podstawą oddalenia wniosku nie może być skorzystanie przez osobę fizyczną z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 294).6)Zdanie drugie dodane przez art. 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. poz. 1467), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.

§ 6Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu

apelacyjnym, kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sąd przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za uzasadniony.

Art. 1171

§ 1Osoba fizyczna dołącza do wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oświadczenie

obejmujące szczegółowe dane o swoim stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego składany jest łącznie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, osoba fizyczna dołącza tylko jedno oświadczenie.

§ 2Sąd może odebrać od osoby fizycznej przyrzeczenie o treści: „Świadomy znaczenia mych

słów i odpowiedzialności przed prawem zapewniam, że złożone przeze mnie oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania jest prawdziwe i rzetelne”.

Przed odebraniem przyrzeczenia poucza się stronę ubiegającą się o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego o treści art. 120 § 4.

§ 3Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego złożony przez stronę reprezentowaną

przez adwokata lub radcę prawnego bez dołączenia oświadczenia, o którym mowa w § 1, przewodniczący zwraca bez wzywania do uzupełnienia braków.

§ 4W razie złożenia wniosku ustnie do protokołu, oświadczenie, o którym mowa w § 1, może

być złożone także do protokołu.

§ 5

Przepisów § 1-4 nie stosuje się, jeżeli wniosek składa strona, o której mowa w art.

117 § 1.

§ 6Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór oświadczenia o stanie

rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, o którym mowa w § 1, a także sposób udostępniania osobom fizycznym wzoru druków tych oświadczeń, mając na względzie umożliwienie stronie złożenia jednego oświadczenia w razie składania wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i komunikatywność niezbędnych pouczeń dla stron co do sposobu wypełnienia, skutków niezłożenia oraz złożenia nieprawdziwego oświadczenia.

Art. 1172

§ 1W razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona nie może

ponownie domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, powołując się na te same okoliczności, które stanowiły uzasadnienie oddalonego wniosku.

§ 2Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oparty na tych samych

okolicznościach, podlega odrzuceniu. Na postanowienie o odrzuceniu wniosku nie przysługuje zażalenie.

Art. 1173

§ 1O wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady

adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych.

§ 2Właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, wyznacza

adwokata lub radcę prawnego niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie dwóch tygodni, zawiadamiając o tym sąd. W zawiadomieniu właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wskazuje imię i nazwisko wyznaczonego adwokata lub radcy prawnego oraz jego adres do doręczeń.

§ 3Jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata lub radcę prawnego, właściwa okręgowa rada

adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem lub radcą prawnym, wyznaczy adwokata lub radcę prawnego wskazanego przez stronę.

Art. 118

§ 1Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem

pełnomocnictwa procesowego.

§ 2Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę do

prawomocnego zakończenia postępowania, chyba że z postanowienia sądu wynika, iż obowiązek zastępowania strony ustaje wcześniej.

§ 3Z ważnych przyczyn adwokat lub radca prawny może wnosić o zwolnienie od obowiązku

zastępowania strony w procesie. Sąd, zwalniając adwokata lub radcę prawnego, zwraca się jednocześnie do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie innego adwokata lub radcy prawnego. Przepis art. 1173§ 2 stosuje się odpowiednio.

§ 4Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd ma podjąć czynności poza siedzibą

sądu orzekającego, sąd, na uzasadniony wniosek ustanowionego adwokata lub radcy prawnego, zwróci się w razie potrzeby do właściwej okręgowej rady adwokackiej lub rady okręgowej izby radców prawnych o wyznaczenie adwokata lub radcy prawnego z innej miejscowości.

Przepis art. 1173§ 2 stosuje się odpowiednio.

§ 5Jeżeli adwokat lub radca prawny ustanowiony w związku z postępowaniem kasacyjnym lub

postępowaniem ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi, jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić na piśmie o tym stronę oraz sąd, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu. Do zawiadomienia adwokat lub radca prawny dołącza sporządzoną przez siebie opinię o braku podstaw do wniesienia skargi. Opinia nie jest załączana do akt sprawy i nie jest doręczana stronie przeciwnej.

§ 6Jeżeli opinia, o której mowa w § 5, nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej

staranności, sąd zawiadamia o tym właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy adwokat lub radca prawny. W takim przypadku właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wyznaczy innego adwokata lub radcę prawnego.

Przepis art. 1173§ 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 119

Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.

Jednakże na zasadzie tego ustanowienia adwokat lub radca prawny strony podejmuje czynności niecierpiące zwłoki.

Art. 1191Sąd może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub

oświadczeń strony przeciwnej powziął wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się ustanowienia lub zastępowanej przez ustanowionego adwokata lub radcę prawnego.

Art. 120

§ 1

Sąd cofnie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jeżeli okaże się, że okoliczności, na których podstawie je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.

§ 2W wypadkach, o których mowa w § 1, strona obowiązana jest uiścić wynagrodzenie adwokata

lub radcy prawnego dla niej ustanowionego.

§ 3Ponadto, w wypadku gdy okoliczności, na podstawie których przyznano ustanowienie adwokata

lub radcy prawnego, przestały istnieć, sąd może obciążyć stronę tym obowiązkiem tylko częściowo, stosownie do zmiany, jaka nastąpiła w jej stosunkach.

§ 4Stronę, która uzyskała ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na podstawie podania

świadomie nieprawdziwych okoliczności, sąd skaże na grzywnę, niezależnie od jej obowiązku uiszczenia wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego.

Art. 121(uchylony)

Art. 122

§ 1Adwokat lub radca prawny ustanowiony zgodnie z przepisami niniejszego działu ma prawo

-z wyłączeniem strony - ściągnąć sumę należną mu tytułem wynagrodzenia i zwrotu wydatków z kosztów zasądzonych na rzecz tej strony od przeciwnika. Przeciwnik nie może czynić żadnych potrąceń, z wyjątkiem kosztów nawzajem mu przyznanych od strony korzystającej z pomocy prawnej z urzędu.

§ 2Na kosztach, przypadających od przeciwnika strony korzystającej z pomocy prawnej z

urzędu, należności adwokata lub radcy prawnego ustanowionego według przepisów poprzedzających przysługuje pierwszeństwo przed roszczeniami osób trzecich.

Art. 123

§ 1

Postanowienia, o których mowa w dziale niniejszym sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym.

Postanowienia doręcza się tylko stronie, która złożyła wniosek o ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego.

§ 2Postanowienie o ustanowieniu albo odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego

może wydać także referendarz sądowy.

Art. 124

§ 1Zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jak również wniesienie

środka odwoławczego od odmowy ich ustanowienia nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. Sąd może jednak wstrzymać rozpoznanie sprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku i w związku z tym nie wyznaczać rozprawy, a wyznaczoną rozprawę odwołać lub odroczyć.

§ 2W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem

terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Jeżeli strona prawidłowo zażądała doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, odpis postanowienia doręcza się pełnomocnikowi z uzasadnieniem.

§ 3W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem

terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, która prawidłowo zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu orzeczenie z uzasadnieniem z urzędu, a termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem.

§ 4W razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszonego

w przypadkach, o których mowa w § 2 lub § 3, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do złożenia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia.

§ 5Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oparty na tych samych

okolicznościach, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Tytuł VI Postępowanie

Dział I

Przepisy ogólne o czynnościach procesowych

Rozdział 1

Pisma procesowe

Art. 125

§ 1

Pisma procesowe obejmują wnioski i oświadczenia stron składane poza rozprawą.

§ 2

Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, pisma procesowe wnosi się na urzędowych formularzach.

§ 21Jeżeli przepis szczególny tak stanowi albo dokonano wyboru wnoszenia pism procesowych

za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, pisma procesowe w tej sprawie wnosi się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Pisma niewniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego nie wywołują skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma do sądu, o czym sąd poucza wnoszącego pismo.

§ 22W przypadku niewniesienia pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przewodniczący

zawiadamia wnoszącego pismo o bezskuteczności czynności.

§ 23Jeżeli z przyczyn technicznych leżących po stronie sądu nie jest możliwe wniesienie

pisma za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w wymaganym terminie, stosuje się przepisy art. 168-172.

§ 24Oświadczenie o wyborze lub rezygnacji z wyboru wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem

systemu teleinformatycznego składa się za pośrednictwem tego systemu. Oświadczenie to jest wiążące tylko w stosunku do osoby, która je złożyła.

§ 3Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory i sposób udostępniania

stronom urzędowych formularzy, o których mowa w § 2, odpowiadających wymaganiom przewidzianym dla pism procesowych, szczególnym wymaganiom postępowania, w którym mają być stosowane, oraz zawierających niezbędne pouczenia dla stron, co do sposobu ich wypełniania, wnoszenia i skutków niedostosowania pisma do tych wymagań, uwzględniając, że urzędowe formularze powinny być udostępniane w siedzibach sądów oraz bezpłatnie w sieci Internet w formie pozwalającej na dogodną edycję treści formularza.

§ 31Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji

określi, w drodze rozporządzenia, sposób wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, mając na względzie skuteczność wnoszenia pism, szczególne wymagania postępowań obsługiwanych przez ten system oraz ochronę praw osób wnoszących pisma.

§ 4(uchylony)

Art. 126

§ 1Każde pismo procesowe powinno zawierać:

1)oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników;
2)oznaczenie rodzaju pisma;
3)osnowę wniosku lub oświadczenia oraz dowody na poparcie przytoczonych okoliczności;
4)podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
5)wymienienie załączników.

§ 2Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie

przedmiotu sporu oraz:

1)oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron albo, w przypadku gdy strona jest przedsiębiorcą wpisanym do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej - adres do korespondencji wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;
11)oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron;
2)numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku lub
3)numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP powoda niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.

§ 21Dalsze pisma procesowe, poza elementami określonymi w § 1, powinny zawierać sygnaturę

akt.

§ 3

Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo albo uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pełnomocnik dokonał wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa wnosi się za pośrednictwem tego systemu.

§ 31

Przepisu § 3 nie stosuje się do pism wnoszonych w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

§ 4

Za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała.

§ 57)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 3 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy

o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem 4 marca 2019 r..

Pismo procesowe wniesione za pośrednictwem systemu teleinformatycznego opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

§ 68)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 9

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji określi, w drodze rozporządzenia, tryb zakładania i udostępniania konta w systemie teleinformatycznym, za pomocą którego można wnosić pisma procesowe, z uwzględnieniem sprawności postępowania, ochrony praw stron postępowania oraz możliwości składania jednorazowo wielu pism.

§ 6

(uchylony)9)Przez art. 14 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz.

U. z 2019 r. poz. 55), która wejdzie w życie z dniem 1 grudnia 2020 r.

Art. 1261

§ 1

W każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna.

§ 2Pisma dotyczące części przedmiotu sporu lub zaskarżenia podlegają opłacie tylko w

stosunku do wartości tej części.

§ 3Wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia podaje się w złotych, zaokrąglając w górę

do pełnego złotego.

Art. 1262

§ 1Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona

należna opłata.

§ 2

Nie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu.

Art. 127W pismach procesowych mających na celu przygotowanie rozprawy (pisma przygotowawcze)

należy podać zwięźle stan sprawy, wypowiedzieć się co do twierdzeń strony przeciwnej i dowodów przez nią powołanych, wreszcie wskazać dowody, które mają być przedstawione na rozprawie, lub je załączyć. W pismach przygotowawczych strony mogą wskazywać podstawy prawne swoich żądań lub wniosków.

Art. 128

§ 1Do pisma procesowego należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia

ich uczestniczącym w sprawie osobom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.

§ 2Do pisma procesowego wnoszonego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego dołącza

się poświadczone elektronicznie odpisy załączników.

Art. 129

§ 1Strona powołująca się w piśmie na dokument obowiązana jest na żądanie przeciwnika

złożyć oryginał dokumentu w sądzie jeszcze przed rozprawą.

§ 2Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność

z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

§ 21Elektroniczne poświadczenie odpisu dokumentu przez występującego w sprawie pełnomocnika

strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej następuje z chwilą wprowadzenia przez tego pełnomocnika dokumentu do systemu teleinformatycznego.

§ 3Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego

w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ma charakter dokumentu urzędowego.

§ 4

Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd, na wniosek strony albo z urzędu, zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału tego dokumentu.

§ 5Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, formaty, w jakich odpisy

pism, dokumentów i pełnomocnictw mogą być poświadczane elektronicznie, mając na względzie minimalne wymagania dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej.

Art. 130

§ 1Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania

warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.

§ 11Jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma

w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznacza termin do poprawienia lub uzupełnienia pisma albo uiszczenia opłaty nie krótszy niż miesiąc.

§ 2Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pismo zwrócone

nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu.

§ 3

Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od chwili jego wniesienia.

§ 4

Zarządzenie przewodniczącego o zwrocie pozwu doręcza się tylko powodowi.

§ 5

Pisma procesowe sporządzone z naruszeniem art. 871 podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia braków, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 6Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że pismo może być wniesione wyłącznie za pośrednictwem

systemu teleinformatycznego, pismo wnosi się wraz z opłatą. Pismo wniesione bez opłaty nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma do sądu, o czym sąd poucza wnoszącego pismo. W razie jednoczesnego wniesienia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego więcej niż jednego pisma podlegającego opłacie żadne z tych pism nie wywołuje skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma do sądu, jeżeli nie uiszczono opłaty w wysokości sumy opłat należnych od wszystkich pism.

§ 7W przypadku wniesienia pisma podlegającego opłacie z naruszeniem § 6 przewodniczący

zawiadamia wnoszącego pismo o bezskuteczności czynności.

§ 8Przepisów § 6 i 7 nie stosuje się, jeżeli wnoszący pismo jest zwolniony z mocy prawa

od kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej należnej od tego pisma, a także w razie zwolnienia od tych kosztów przyznanego przez sąd lub w razie zgłoszenia wniosku o takie zwolnienie.

Art. 1301

§ 1

(utracił moc)10)Z dniem 25 marca 2002 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2002 r. sygn. akt P. 9/01 (Dz. U. poz. 265).

§ 11Jeżeli pismo procesowe, które powinno być wniesione na urzędowym formularzu, nie zostało

wniesione na takim formularzu lub nie może otrzymać prawidłowego biegu na skutek niezachowania innych warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego poprawienia lub uzupełnienia w terminie tygodniowym, przesyłając złożone pismo. Wezwanie powinno wskazywać wszystkie braki pisma oraz zawierać pouczenie o treści § 2.

§ 2W razie bezskutecznego upływu terminu lub ponownego złożenia pisma dotkniętego brakami

przewodniczący zarządza zwrot pisma. Sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty oraz sprzeciw od nakazu zapłaty sąd odrzuca.

§ 3(uchylony)

§ 4(uchylony)

Art. 1302

§ 1Pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, które nie

zostało należycie opłacone, przewodniczący zwraca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu.

§ 2W terminie tygodniowym od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie pisma z przyczyn określonych

w § 1 strona może uiścić brakującą opłatę. Jeżeli opłata została wniesiona we właściwej wysokości, pismo wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek taki nie następuje w razie kolejnego zwrotu pisma z tej samej przyczyny.

§ 3(uchylony)

§ 4(uchylony)

§ 5Przepisu § 1 nie stosuje się, gdy obowiązek uiszczenia opłaty stosunkowej powstał

na skutek sprawdzenia przez sąd wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia.

Art. 1303

§ 1

Przepisy art. 1261, art. 1262, art. 130 § 1 i § 11, art. 1302 stosuje się odpowiednio, gdy przed wysłaniem odpisu pisma innym stronom, a w braku takich stron - przed wysłaniem zawiadomienia o terminie posiedzenia, powstał obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty na skutek ustalenia przez sąd wyższej wartości przedmiotu sporu, cofnięcia zwolnienia od kosztów sądowych albo uchylenia kurateli.

§ 2Jeżeli obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstał na skutek rozszerzenia

lub innej zmiany żądania, z innych przyczyn niż wymienione w § 1, albo po wysłaniu odpisu pisma innym stronom, a w braku takich stron - po wysłaniu zawiadomienia o terminie posiedzenia, przewodniczący wzywa zobowiązanego do uiszczenia należnej opłaty w terminie tygodnia, a jeżeli mieszka on lub ma siedzibę za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela

-w terminie nie krótszym od miesiąca. W razie bezskutecznego upływu terminu sąd prowadzi sprawę bez wstrzymywania biegu postępowania, a o obowiązku uiszczenia opłaty orzeka w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu.

Art. 1304

§ 1Strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić

zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Jeżeli więcej niż jedna strona wnosi o podjęcie czynności, sąd zobowiązuje każdą stronę, która z czynności wywodzi skutki prawne, do uiszczenia zaliczki w równych częściach lub w innym stosunku według swego uznania.

§ 2Przewodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym

terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę. Jeżeli strona mieszka lub ma siedzibę za granicą, wyznaczony termin nie może być krótszy niż miesiąc.

§ 3Jeżeli okazuje się, że przewidywane lub rzeczywiste wydatki są większe od wniesionej

zaliczki, przewodniczący wzywa o jej uzupełnienie w trybie określonym w § 2.

§ 4Sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami, jeżeli zaliczka zostanie uiszczona w

oznaczonej wysokości.

§ 5

W razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami.

Art. 1305

W przypadkach, o których mowa w art. 125 oraz art. 130-1304, czynności przewodniczącego może wykonywać referendarz sądowy.

Rozdział 2

Doręczenia

Art. 131

§ 1

Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051), osoby zatrudnione w sądzie, komornika lub sądową służbę doręczeniową.

§ 2

Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych przez podmioty, o których mowa w § 1, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także realizacji gwarancji procesowych jego uczestników, ochronę praw osób, którym pisma są doręczane, oraz ochronę ich danych osobowych.

§ 3

Minister Sprawiedliwości, na uzasadniony wniosek prezesa sądu, w drodze zarządzenia, tworzy i znosi w tym sądzie sądową służbę doręczeniową.

§ 4Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki organizacji oraz

strukturę sądowej służby doręczeniowej, mając na względzie wielkość sądu, koszty oraz zapewnienie skuteczności doręczeń i zachowanie wymogów postępowania sądowego.

Art. 1311

§ 1

Sąd dokonuje doręczeń za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (doręczenie elektroniczne), jeżeli adresat wniósł pismo za pośrednictwem systemu teleinformatycznego albo dokonał wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

§ 2W przypadku doręczenia elektronicznego pismo uznaje się za doręczone w chwili wskazanej

w elektronicznym potwierdzeniu odbioru korespondencji. Przepisu art. 134 § 1 nie stosuje się. W przypadku braku takiego potwierdzenia doręczenie elektroniczne uznaje się za skuteczne po upływie 14 dni od daty umieszczenia pisma w systemie teleinformatycznym.

§ 21

Adresat, który dokonał wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, może zrezygnować z doręczenia elektronicznego.

§ 3Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji

określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób dokonywania doręczeń elektronicznych, mając na względzie zapewnienie skuteczności doręczeń oraz ochronę praw osób, którym pisma są doręczane.

Art. 132

§ 1W toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca Prokuratorii Generalnej

Rzeczypospolitej Polskiej doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą.

Pisma, niezawierające powyższego oświadczenia, podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku.

§ 11

Przepis § 1 nie dotyczy wniesienia pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza sądowego, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej.

§ 12

Przepis § 1 nie dotyczy pism wnoszonych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, podlegających doręczeniu adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dokonali wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.

§ 2Doręczenie adresatowi może nastąpić także przez wręczenie mu pisma bezpośrednio w

sekretariacie sądu.

Art. 133

§ 1Jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie

ma ona zdolności procesowej - jej przedstawicielowi ustawowemu.

§ 2Pisma procesowe lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla organizacji, która

nie ma osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism.

§ 2aPisma procesowe dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru

sądowego albo Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), doręcza się na adres udostępniany w rejestrze albo CEIDG, chyba że strona wskazała inny adres dla doręczeń. Jeżeli ostatni udostępniony adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, który podlegałby udostępnieniu, adres wykreślony jest uważany za adres udostępniony w rejestrze albo CEIDG.

§ 2b(uchylony)

§ 2cPisma procesowe lub orzeczenia dla osób reprezentujących podmiot wpisany do Krajowego

Rejestru Sądowego, likwidatorów, prokurentów, członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu doręcza się na adres do doręczeń wskazany zgodnie z przepisami art. 19a ust. 5-5b i 5d ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 986 i 1544 oraz z 2019 r. poz. 55, 60 i 534).

§ 3Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism

sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom. Jednakże Skarbowi Państwa doręczenia dokonuje się zawsze w sposób określony w § 2.

Art. 134

§ 1W dni ustawowo uznane za wolne od pracy, jako też w porze nocnej doręczać można tylko

w wyjątkowych wypadkach za uprzednim zarządzeniem prezesa sądu.

§ 2

Za porę nocną uważa się czas od godziny dwudziestej pierwszej do godziny siódmej.

Art. 135

§ 1Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata

zastanie.

§ 2Na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki

pocztowej. W tym wypadku pismo sądowe przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe składa się w placówce pocztowej tego operatora, umieszczając zawiadomienie o tym w skrytce pocztowej adresata.

Art. 136

§ 1Strony i ich przedstawiciele mają obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swego

zamieszkania.

§ 2W razie zaniedbania tego obowiązku pismo sądowe pozostawia się w aktach sprawy ze

skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. O powyższym obowiązku i skutkach jego niedopełnienia sąd powinien pouczyć stronę przy pierwszym doręczeniu.

§ 3Przepisu § 2 nie stosuje się do doręczenia skargi o wznowienie postępowania lub skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

§ 4Strona, która zgłosiła wniosek o dokonywanie doręczeń na adres oznaczonej skrytki

pocztowej, ma obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie tego adresu. Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 137

§ 1Doręczenia żołnierzom zasadniczej służby wojskowej, funkcjonariuszom Policji i Służby

Więziennej dokonuje się przez ich organy bezpośrednio przełożone.

§ 2

Doręczenia osobom pozbawionym wolności dokonuje się przez zarząd odpowiedniego zakładu.

Art. 138

§ 1Jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo sądowe

dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli osoby te nie są przeciwnikami adresata w sprawie i podjęły się oddania mu pisma.

§ 2Dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo

osobie upoważnionej do odbioru pism.

Art. 139

§ 1

W razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe należy złożyć w placówce pocztowej tego operatora, a doręczane w inny sposób - w urzędzie właściwej gminy, umieszczając zawiadomienie o tym w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej ze wskazaniem gdzie i kiedy pismo pozostawiono, oraz z pouczeniem, że należy je odebrać w terminie siedmiu dni od dnia umieszczenia zawiadomienia. W przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, czynność zawiadomienia należy powtórzyć.

§ 11

Pismo złożone w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych, w rozumieniu tej ustawy.

§ 2Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane. W takim

przypadku doręczający zwraca pismo do sądu z adnotacją o odmowie jego przyjęcia.

§ 3Pisma dla osób prawnych, organizacji, osób fizycznych podlegających wpisowi do rejestru

albo ewidencji na podstawie odrębnych przepisów - w razie niemożności doręczenia w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających z uwagi na nieujawnienie w rejestrze albo w ewidencji zmiany adresu, a w przypadku osób fizycznych miejsca zamieszkania i adresu - pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowe miejsce zamieszkania i adres są sądowi znane.

§ 31

Pisma dla osób reprezentujących podmiot wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego, likwidatorów, prokurentów, członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu, w razie niemożności doręczenia ich w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających z uwagi na niezgłoszenie oświadczenia o zmianie adresu do doręczeń, pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że inny adres do doręczeń lub miejsce zamieszkania i adres są sądowi znane.

§ 4Sąd rejestrowy przy ogłoszeniu lub doręczeniu postanowienia o pierwszym wpisie poucza

wnioskodawcę o skutkach zaniedbania ujawnienia w rejestrze zmian określonych w § 3.

§ 41Sąd rejestrowy przy doręczeniu postanowienia w przedmiocie wpisu do Krajowego Rejestru

Sądowego osób reprezentujących podmiot, likwidatorów, prokurentów, członków organów lub osób uprawnionych do powołania zarządu poucza podmiot wpisany do rejestru o określonych w § 31 skutkach zaniedbania zgłoszenia oświadczenia o zmianie adresu do doręczeń. Pouczenie podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego jest jednoznaczne z pouczeniem osób, o których mowa w zdaniu pierwszym.

§ 5

Na wniosek strony sąd albo referendarz sądowy na posiedzeniu niejawnym wydaje zaświadczenie, w którym stwierdza, że wyrok zaoczny lub nakaz zapłaty został uznany za doręczony na oznaczony adres w trybie określonym w § 1.

Art. 140

§ 1

Pisma i orzeczenia doręcza się w odpisach.

§ 2Zamiast odpisu pisma lub orzeczenia może być doręczony dokument uzyskany z systemu

teleinformatycznego, o ile ma on cechy umożliwiające weryfikację istnienia i treści pisma lub orzeczenia w tym systemie.

§ 3W przypadku doręczenia elektronicznego pisma i orzeczenia mają postać dokumentów zawierających

dane z systemu teleinformatycznego.

Art. 141

§ 1

Pełnomocnikowi procesowemu kilku osób doręcza się jeden egzemplarz pisma i załączników.

§ 2Uprawnionemu przez kilku współuczestników sporu do odbioru pism sądowych doręcza się

po jednym egzemplarzu dla każdego współuczestnika.

§ 3

Jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich.

Art. 142

§ 1Doręczenie pisma jest potwierdzane pisemnie przez odbiorcę albo za pośrednictwem systemu

teleinformatycznego operatora pocztowego, o którym mowa w art. 131 § 1, albo dokumentem uzyskanym z systemu teleinformatycznego.

§ 2W przypadku potwierdzenia pisemnego odbiorca potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym

podpisem. Jeżeli tego nie może lub nie chce uczynić, doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczyny braku podpisu.

§ 3Doręczający stwierdza na potwierdzeniu odbioru sposób doręczenia, a na doręczonym

piśmie zaznacza dzień doręczenia i opatruje to stwierdzenie swoim podpisem.

Art. 143Jeżeli stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, ma być doręczony pozew lub inne

pismo procesowe wywołujące potrzebę podjęcia obrony jej praw, doręczenie może do chwili zgłoszenia się strony albo jej przedstawiciela lub pełnomocnika nastąpić tylko do rąk kuratora ustanowionego na wniosek osoby zainteresowanej przez sąd orzekający.

Art. 144

§ 1Przewodniczący ustanowi kuratora, jeżeli wnioskodawca uprawdopodobni, że miejsce pobytu

strony nie jest znane. W sprawach o roszczenia alimentacyjne, jak również w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka i o związane z tym roszczenia, przewodniczący przed ustanowieniem kuratora przeprowadzi stosowne dochodzenie w celu ustalenia miejsca zamieszkania lub pobytu pozwanego.

§ 2O ustanowieniu kuratora przewodniczący ogłosi publicznie w budynku sądowym i lokalu

wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w sprawach zaś większej wagi, gdy uzna to za potrzebne, także w prasie.

§ 3Z chwilą doręczenia pisma kuratorowi doręczenie staje się skuteczne. Sąd może jednak

uzależnić skuteczność doręczenia od upływu oznaczonego terminu od chwili wywieszenia obwieszczenia w budynku sądowym.

§ 4

Czynności określone w § 1-3 może wykonywać także referendarz sądowy.

Art. 145W wypadkach, w których ustanowienie kuratora według przepisów poprzedzających nie

jest wymagane, pismo doręcza się stronie, której miejsce pobytu nie jest znane, przez wywieszenie w budynku sądowym. Doręczenie takie staje się skuteczne z upływem miesiąca od dnia wywieszenia.

Art. 146Do kuratora ustanowionego zgodnie z art. 143 i art. 144 stosuje się odpowiednio przepis

art. 69 § 3.

Art. 147

Gdy okaże się, że żądanie ustanowienia kuratora lub wywieszenia pisma nie było uzasadnione, sąd zarządzi doręczenie pisma w sposób właściwy, a w miarę potrzeby zniesie na wniosek strony zainteresowanej postępowanie przeprowadzone z udziałem kuratora lub po wywieszeniu pisma w budynku sądowym.

Rozdział 3

Posiedzenia sądowe

Art. 148

§ 1Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, posiedzenia sądowe są jawne, a sąd

orzekający rozpoznaje sprawy na rozprawie.

§ 2

Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym.

Art. 1481

§ 1Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub

gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, sąd uzna

-mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych
-że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne.

§ 2W przypadkach, o których mowa w § 1, sąd wydaje postanowienia dowodowe na posiedzeniu

niejawnym.

§ 3Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w

pierwszym piśmie procesowym złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że pozwany uznał powództwo.

Art. 149

§ 1

Posiedzenia sądowe wyznacza przewodniczący z urzędu, ilekroć wymaga tego stan sprawy.

§ 2O posiedzeniach jawnych zawiadamia się strony i osoby zainteresowane przez wezwanie

lub ogłoszenie podczas posiedzenia. Stronie nieobecnej na posiedzeniu jawnym należy zawsze doręczyć wezwanie na następne posiedzenie. Wezwanie powinno być doręczone co najmniej na tydzień przed posiedzeniem. W wypadkach pilnych termin ten może być skrócony do trzech dni.

Art. 1491Sąd może wzywać strony, świadków, biegłych lub inne osoby w sposób, który uzna za

najbardziej celowy, z pominięciem sposobów doręczeń przewidzianych w rozdziale 2, jeżeli uzna to za niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy. Wezwanie dokonane w ten sposób wywołuje skutki przewidziane w niniejszym kodeksie, jeżeli jest niewątpliwe, że doszło ono do wiadomości adresata w terminach określonych w art. 149 § 2.

Art. 150W wezwaniu na posiedzenie oznacza się:

1)imię, nazwisko i miejsce zamieszkania wezwanego;
2)sąd oraz miejsce i czas posiedzenia;
3)strony i przedmiot sprawy;
4)cel posiedzenia;
5)skutki niestawiennictwa.

Art. 151

§ 1

Posiedzenia sądowe odbywają się w budynku sądowym, a poza tym budynkiem tylko wówczas, gdy czynności sądowe muszą być wykonane w innym miejscu albo gdy odbycie posiedzenia poza budynkiem sądowym ułatwia przeprowadzenie sprawy lub przyczynia się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.

§ 2Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia jawnego przy użyciu urządzeń

technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość. W takim przypadku uczestnicy postępowania mogą brać udział w posiedzeniu sądowym, gdy przebywają w budynku innego sądu, i dokonywać tam czynności procesowych, a przebieg czynności procesowych transmituje się z sali sądowej sądu prowadzącego postępowanie do miejsca pobytu uczestników postępowania oraz z miejsca pobytu uczestników postępowania do sali sądowej sądu prowadzącego postępowanie.

Art. 152

§ 1Na posiedzenia jawne wstęp na salę sądową mają - poza stronami i osobami wezwanymi

-tylko osoby pełnoletnie. Przewodniczący może zezwolić na obecność na posiedzeniu małoletnim.

§ 2

Na posiedzenia niejawne mają wstęp tylko osoby wezwane.

Art. 153

§ 1

Sąd z urzędu zarządza odbycie całego posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych, jeżeli publiczne rozpoznanie sprawy zagraża porządkowi publicznemu lub moralności lub jeżeli mogą być ujawnione okoliczności objęte ochroną informacji niejawnych.

§ 11

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.