Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 maja 2026 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie
Czego dotyczy ten akt?
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 4 maja 2026 r. ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie przy projektowaniu, budowie i przebudowie. Określa wymagania techniczne, środowiskowe i bezpieczeństwa dla szerokiej kategorii budowli wodnych w Polsce – od zapór i wałów po przepławki dla ryb i elektrownie wodne.
Kogo dotyczy: Rozporządzenie dotyczy projektantów, inwestorów, wykonawców i zarządców budowli hydrotechnicznych w Polsce. Obowiązuje przy każdym nowym projekcie, budowie lub przebudowie takich budowli. Rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej dnia 11 września 2025 r. pod numerem 2025/0517/PL zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/1535.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo energetyczne i sektorów sieciowych
- Paragrafy
- 135
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
Rozporządzenie reguluje warunki techniczne projektowania, budowy i przebudowy budowli hydrotechnicznych, w tym: zapory ziemne i betonowe, jazy, śluzy żeglugowe, wały przeciwpowodziowe, elektrownie wodne, pompownie, kanały, rurociągi hydrotechniczne, porty i falochrony śródlądowe, przepławki dla ryb. Obejmuje wymagania dotyczące: stateczności konstrukcji (§ 9), wodoszczelności i mrozoodporności betonu (§ 11), ochrony przed filtracją (§ 12), posadowienia (§ 13), badań odbiorczych i próbnego obciążenia wodą (§ 14–15), usytuowania z uwzględnieniem środowiska (§ 16–25) oraz dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami (§ 2). Nie dotyczy morskich budowli hydrotechnicznych ani urządzeń melioracji wodnych (§ 1 ust. 3).
Kogo dotyczy ten akt?
Rozporządzenie dotyczy projektantów, inwestorów, wykonawców i zarządców budowli hydrotechnicznych w Polsce. Obowiązuje przy każdym nowym projekcie, budowie lub przebudowie takich budowli. Rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej dnia 11 września 2025 r. pod numerem 2025/0517/PL zgodnie z dyrektywą (UE) 2015/1535.
Jakie są kluczowe punkty?
- Podstawa prawna: art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605 i 646)
- Zakres: projektowanie, budowa i przebudowa budowli hydrotechnicznych na wodach śródlądowych
- Wyłączone z zakresu: morskie budowle hydrotechniczne i urządzenia melioracji wodnych (§ 1 ust. 3)
- Kluczowe definicje (§ 4): budowla piętrząca, maksymalny poziom piętrzenia, normalny poziom piętrzenia, przepływ nienaruszalny, przepływ dozwolony, stała rezerwa powodziowa, zbiornik suchy (17 definicji)
- Budowle piętrząca musi być wyposażona w urządzenia upustowe (przelewy, spusty, sztolnie) – § 7
- Obowiązek budowy przepławki dla ryb lub innych organizmów przy przegrodzeniu rzeki – § 19
- Próbne obciążenie wodą wymagane przy każdej budowli piętrzącej; zwolnienia dla składowisk substancji płynnych i budowli przeciwpowodziowych bez zamknięć (§ 14 ust. 2)
- Wymóg zapewnienia przepływu nienaruszalnego – minimalnego przepływu utrzymującego życie biologiczne w cieku (§ 4 pkt 9 i § 24 ust. 4)
- Konstrukcje betonowe muszą spełniać wymagania Polskich Norm dotyczące wytrzymałości, rys, wodoszczelności i mrozoodporności (§ 11)
- Naprężenia rozciągające w betonie słabo zbrojonym nie mogą przekraczać 150% wytrzymałości betonu na rozciąganie (§ 4 pkt 2)
Prawo energetyczne i sektorów sieciowych
Prawo energetyczne i sektorów sieciowych
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Spis treści (135)
- § 1 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i p
- § 2 Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne,
- § 3 Jeżeli w przepisach rozporządzenia nie określono warunku technicznego,
- § 4 Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają
- § 5 1. Budowle hydrotechniczne i związane z nimi urządzenia oraz wyroby, o
- § 6 Budowlę piętrzącą służącą do retencjonowania, magazynowania i transpor
- § 7 Budowlę, o której mowa w § 6, wyposaża się w urządzenia upustowe, taki
- § 8 Kanały w nasypach wyposaża się w bramy awaryjne
- § 9
- § 10 Przecinanie ziemnej budowli piętrzącej innymi budowlami jest możliwe w
- § 11
- § 12 Podłoże i przyczółki budowli piętrzącej zabezpiecza się przed ujemnymi
- § 13
- § 14 1. Budowla hydrotechniczna i jej elementy podlegają badaniom odbiorczy
- § 15 Budowlę hydrotechniczną i jej elementy dopuszcza się do badań odbiorcz
- § 16 Budowlę hydrotechniczną projektuje się i sytuuje tak, aby
- § 17
- § 18 Zbocza i brzegi zbiorników wodnych oraz zabudowanych rzek i kanałów ks
- § 19
- § 20
- § 21
- § 22
- § 23 Dolne stanowisko budowli piętrzącej oraz związane z nim tereny i urząd
- § 24 1. Dla budowli piętrzącej określa się wielkość przepływu nienaruszalne
- § 25 1. Przy projektowaniu budowy lub przebudowy budowli piętrzącej uwzględ
- § 26 1. Budowle hydrotechniczne dzielą się na tymczasowe i stałe
- § 27 Stałe budowle hydrotechniczne zalicza się do jednej z czterech klas wa
- § 28 W zależności od klasy budowli hydrotechnicznej różnicuje się
- § 29 1. Klasy głównych budowli hydrotechnicznych określa się na podstawie w
- § 30
- § 31
- § 32
- § 33 Ziemną budowlę piętrzącą sprawdza się w zakresie
- § 34 W przypadku występowania w podłożu lub w korpusie budowli piętrzącej g
- § 35
- § 36 1. W budowlach hydrotechnicznych wykonanych z betonu słabo zbrojonego
- § 37 1. W przypadku budowli piętrzących żelbetowych, kamiennych oraz wykona
- § 38 1. Gradienty ciśnień filtracyjnych występujące w podłożu budowli hydro
- § 39
- § 40 1. Sprawdzenie stateczności skarp budowli hydrotechnicznej ziemnej wra
- § 41
- § 42
- § 43
- § 44 Najwyższy obliczeniowy stan wody wyznacza się jako najwyższy ze stanów
- § 45
- § 46
- § 47 1. Maksymalny przepływ budowlany określa się na podstawie przeprowadzo
- § 48 Jeżeli okres użytkowania tymczasowej budowli hydrotechnicznej jest kró
- § 49 Jeżeli istnieje możliwość redukcji maksymalnych przepływów budowlanych
- § 50 1. Korona budowli piętrzącej, spody konstrukcji mostowych, kładek, bel
- § 51
- § 52
- § 53
- § 54
- § 55
- § 56 1. Dla zbiorników, na których długość rozbiegu fali nie przekracza 3 k
- § 57 Bezpieczne wzniesienie górnej krawędzi elementów uszczelniających ziem
- § 58 1. Bezpieczne wzniesienie korony tymczasowej budowli hydrotechnicznej
- § 59 1. Bezpieczne wzniesienie spodu konstrukcji budowli hydrotechnicznej z
- § 60 1. Bezpieczne wzniesienie korony obwałowań kanałów nieprowadzących wód
- § 61
- § 62 1. Podczas budowy lub przebudowy budowli hydrotechnicznej zapewnia się
- § 63 1. Progi wlotów urządzeń do przepuszczania wody budowlanej umieszcza s
- § 64 Budowle hydrotechniczne projektuje się w taki sposób, aby zapewniały
- § 65
- § 66 1. Przepływy wezbraniowe miarodajny i kontrolny wprowadza się bezpiecz
- § 67
- § 68
- § 69 W przypadku awarii jednego z zamknięć przelewów konstrukcja budowli hy
- § 70 1. Jazy lub przelewy z zamknięciami mają co najmniej trzy przęsła
- § 71 1. Rurociągi i sztolnie odprowadzające wody z przelewów wieżowych zape
- § 72 Przęsła jazów i przelewów konstruuje się tak, aby przy przejściu przep
- § 73 1. Jazy i przelewy konstruuje się tak, aby zapewniały pełną zdolność p
- § 74
- § 75 1. Przewody spustowe w ziemnej budowli piętrzącej są monolityczne – że
- § 76 Wloty do spustów zabezpiecza się kratami o odpowiednio dobranych prześ
- § 77
- § 78
- § 79 1. Usytuowanie, kształty i wymiary wlotów do urządzeń upustowych budow
- § 80 Wloty budowli hydrotechnicznej upustowej, w których mogą się zatrzymyw
- § 81 Budowlę hydrotechniczną upustową zaopatruje się w urządzenia do rozpra
- § 82 Kształt powierzchni przelewów dobiera się tak, aby nie powstawały na n
- § 83
- § 84
- § 85 Rurociągi ujęcia wód powierzchniowych i elektrowni wodnej przecinające
- § 86 Górna krawędź wlotów do przewodów ujęcia wód powierzchniowych działają
- § 87 1. Pompownie odwadniające i przesyłowe zasila się energią elektryczną
- § 88
- § 89
- § 90
- § 91 1. Trasy kanałów otwartych prowadzi się w sposób ograniczający liczbę
- § 92 Konstrukcja kanałów otwartych zapewnia wymaganą zdolność przepustową,
- § 93 Brzegi i skarpy kanałów otwartych zabezpiecza się przed erozją i sufoz
- § 94 1. Sztolniom, kanałom zamkniętym i innym przewodom bezciśnieniowym pro
- § 95
- § 96
- § 97
- § 98 Szybkość zamykania i otwierania głównych zamknięć budowli piętrzącej d
- § 99
- § 100 1. Główne zamknięcia budowli piętrzącej wyposaża się w napęd elektrycz
- § 101
- § 102
- § 103 1. Mechanizmy głównych zamknięć budowli piętrzącej zabezpiecza się prz
- § 104
- § 105 Konstrukcja zamknięć awaryjnych budowli piętrzącej umożliwia
- § 106 1. Elektrownię wodną wyposaża się w zamknięcia awaryjne
- § 107 Zamknięcia awaryjne można wykorzystywać jako zamknięcia remontowe, prz
- § 108 1. Przepusty, jazy i ujęcia wody wyposaża się w zamknięcie remontowe
- § 109 1. Zamknięcia remontowe umożliwiają przeprowadzanie napraw i przeglądó
- § 110 1. Spusty wyposaża się w zamknięcia: główne, awaryjne, do regulacji pr
- § 111 1. Dno przewodu spustowego wykonuje się ze spadkiem podłużnym co najmn
- § 112 Wloty ujęć przeznaczone do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludnoś
- § 113
- § 114 Budowlę hydrotechniczną wyposaża się w urządzenia, instalacje i środki
- § 115
- § 116 Budowlę piętrzącą wyposaża się w miejsca do składowania części zamienn
- § 117 Budowlę piętrzącą i związane z nią urządzenia stanowiące przeszkodę w
- § 118 W przypadku budowli hydrotechnicznej
- § 119 Budowlę hydrotechniczną i jej otoczenie wyposaża się w urządzenia kont
- § 120
- § 121
- § 122
- § 123
- § 124
- § 125 1. Do budowli hydrotechnicznej doprowadza się drogi dojazdowe
- § 126 1. Galerie kontrolno-zastrzykowe i korytarze transportowe mają wysokoś
- § 127
- § 128 Włazy, otwory i zagłębienia w budowli hydrotechnicznej zabezpiecza się
- § 129 W budowli hydrotechnicznej zapewnia się warunki do transportu pionoweg
- § 130
- § 131
- § 132 1. W stałej budowli piętrzącej instaluje się urządzenia zapewniające ł
- § 133
- § 134 1. Do budowli hydrotechnicznych, dla których przed dniem wejścia w życ
- § 135 Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)
DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 27 maja 2026 r.
Poz. 692 RO ZPO RZ ĄD Z E N I E M IN I S TR A INF RA S T R UK TU RY 1) z dnia 4 maja 2026 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie2) Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2026 r. poz. 524, 605 i 646) zarządza się, co następuje:
DZIAŁ I
Przepisy ogólne
§ 11. Przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie budowli hydrotechnicznych
§ 2Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne, zapewniają dostępność w rozumieniu
art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411) ‒ tam, gdzie budowle hydrotechniczne są dostępne publicznie i przewidziano ruch pieszych.
§ 3Jeżeli w przepisach rozporządzenia nie określono warunku technicznego, jakiemu powinny odpowiadać budowle
hydrotechniczne, lub określono go w sposób ogólny, budowlę hydrotechniczną projektuje się, buduje lub przebudowuje zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy i techniki, w szczególności zgodnie z wymaganiami Polskich Norm.
§ 4Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają
Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 11 września 2025 r. pod numerem 2025/0517/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).
Dziennik Ustaw –3– Poz. 692
DZIAŁ II
Budowle hydrotechniczne
Rozdział 1
Ogólne warunki techniczne budowli hydrotechnicznych
§ 51. Budowle hydrotechniczne i związane z nimi urządzenia oraz wyroby, o których mowa w art. 10 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, spełniają wymagania dotyczące długotrwałego oddziaływania na nie wody i warunków atmosferycznych.
§ 6Budowlę piętrzącą służącą do retencjonowania, magazynowania i transportowania wody, substancji płynnych lub
półpłynnych oraz korzystania z wód zabezpiecza się przed przelaniem przez wzniesienie koron oraz brzegów tej budowli na bezpieczną wysokość.
§ 7Budowlę, o której mowa w § 6, wyposaża się w urządzenia upustowe, takie jak: przelewy, spusty, sztolnie lub inne
urządzenia umożliwiające bezpieczne odprowadzenie nagromadzonych wód lub substancji płynnych lub półpłynnych.
§ 8Kanały w nasypach wyposaża się w bramy awaryjne
§ 9
§ 10Przecinanie ziemnej budowli piętrzącej innymi budowlami jest możliwe wyłącznie w przypadku zastosowania
zabezpieczenia przed filtracją wzdłuż styków tych budowli z gruntem.
§ 11
Konstrukcje betonowe, betonowe zbrojone, kamienne oraz wykonane z betonu słabo zbrojonego budowli hydrotechnicznej spełniają wymagania dotyczące wytrzymałości, ustalonego zakresu odporności na powstawanie rys oraz wodoszczelności i mrozoodporności wynikające z aktualnego poziomu wiedzy i techniki, w szczególności wymagań Polskich Norm
§ 12
Podłoże i przyczółki budowli piętrzącej zabezpiecza się przed ujemnymi skutkami filtracji, takimi jak: kolmatacja, przebicie hydrauliczne, sufozja, wypieranie gruntu, w szczególności przez stosowanie przesłon przeciwfiltracyjnych i drenaży.
§ 13
Budowlę hydrotechniczną posadawia się na podłożu naturalnym lub wzmocnionym, które pod wpływem obciążeń konstrukcją tej budowli, wodą lub innymi czynnikami nie ulegnie zmianom zagrażającym bezpieczeństwu budowli lub zakłócającym jej użytkowanie.
§ 141. Budowla hydrotechniczna i jej elementy podlegają badaniom odbiorczym, a budowla piętrząca dodatkowo
próbnemu obciążeniu wodą, przy utrzymaniu normalnego poziomu piętrzenia lub, jeżeli jest to możliwe, maksymalnego poziomu piętrzenia.
§ 15Budowlę hydrotechniczną i jej elementy dopuszcza się do badań odbiorczych, o których mowa w § 14, po stwierdzeniu, że
Dziennik Ustaw –4– Poz. 692
Rozdział 2
Usytuowanie budowli hydrotechnicznych i ich oddziaływanie na środowisko
§ 16Budowlę hydrotechniczną projektuje się i sytuuje tak, aby
§ 17
Brzegom zbiorników wodnych oraz brzegom zabudowanych rzek i kanałów zapewnia się stateczność, zabezpieczając je odpowiednio przed uszkodzeniem przez wodę lub inne czynniki zagrażające utracie ich stateczności
§ 18Zbocza i brzegi zbiorników wodnych oraz zabudowanych rzek i kanałów kształtuje się tak, aby umożliwiały
zwierzętom dostęp do wody. Jeżeli utrudnienia dostępu do wody nie można uniknąć, buduje się odpowiednie dojścia do wody.
§ 19
Budowlę piętrzącą przegradzającą rzekę wyposaża się w urządzenia zapewniające migrację ryb lub innych organizmów żywych przez przeszkodę, jeżeli jest to uzasadnione warunkami lokalnymi, a zbiorniki wodne kształtuje się tak, aby pozostawić ostoje i tarliska dla ryb.
§ 20Czasza zbiornika wodnego przed spiętrzeniem odpowiada warunkom sanitarnym, użytkowym oraz ochrony środowiska określonych w przepisach odrębnych
§ 21Ukształtowanie zbiornika wodnego ogranicza możliwość powstawania zatorów lodowych i śryżowych oraz zapewnia właściwe jego funkcjonowanie
§ 22
Zamulanie zbiorników wodnych ogranicza się odpowiednią zabudową przeciwrumowiskową zlewni, z zastosowaniem rozwiązań technicznych ograniczających dopływ ciał stałych lub umożliwiających przepuszczanie rumowiska przez zbiornik.
§ 23Dolne stanowisko budowli piętrzącej oraz związane z nim tereny i urządzenia zabezpiecza się przed erozją
§ 241. Dla budowli piętrzącej określa się wielkość przepływu nienaruszalnego, a dla budowli piętrzącej tworzącej
zbiornik retencyjny dodatkowo określa się wielkość przepływów: dozwolonego, wyprzedzającego, powodziowego i katastrofalnego poniżej tych budowli.
§ 251. Przy projektowaniu budowy lub przebudowy budowli piętrzącej uwzględnia się skutki potencjalnej katastrofy
budowlanej.
Dziennik Ustaw –5– Poz. 692
Rozdział 3
Podział budowli hydrotechnicznych
§ 261. Budowle hydrotechniczne dzielą się na tymczasowe i stałe
§ 27Stałe budowle hydrotechniczne zalicza się do jednej z czterech klas ważności: I, II, III albo IV. Najwyższą klasą
ważności jest klasa I.
§ 28W zależności od klasy budowli hydrotechnicznej różnicuje się
§ 291. Klasy głównych budowli hydrotechnicznych określa się na podstawie wskaźników opisanych w klasyfikacji
głównych budowli hydrotechnicznych, która stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia.
DZIAŁ III
Ocena stateczności budowli hydrotechnicznych
§ 30
Obliczanie stateczności i nośności budowli hydrotechnicznej wykonuje się zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy i techniki, w szczególności zgodnie z wymaganiami Polskich Norm
§ 31Budowle hydrotechniczne betonowe, żelbetowe, kamienne lub wykonane z betonu słabo zbrojonego, posadowione na podłożu nieskalnym, sprawdza się w zakresie
Dziennik Ustaw –6–
Poz. 692
§ 32Budowle hydrotechniczne betonowe, żelbetowe, kamienne lub wykonane z betonu słabo zbrojonego, posadowione na podłożu skalnym, sprawdza się w zakresie
§ 33Ziemną budowlę piętrzącą sprawdza się w zakresie
§ 34W przypadku występowania w podłożu lub w korpusie budowli piętrzącej gruntów podatnych na upłynnienie
sprawdza się możliwość wystąpienia tego zjawiska w wyniku działających obciążeń w układzie podstawowym i wyjątkowym.
§ 35
Estab – oznacza obliczeniowe oddziaływania stabilizujące, którymi są:
Poz. 692 2. Zależność, o której mowa w ust. 1, stosuje się przy sprawdzaniu nośności podłoża gruntowego budowli hydrotechnicznej, poślizgu budowli hydrotechnicznej po podłożu lub w podłożu, obrotu budowli hydrotechnicznej oraz jej wypłynięcia.
§ 361. W budowlach hydrotechnicznych wykonanych z betonu słabo zbrojonego oraz kamiennych posadowionych na
skale wypadkowe wszystkich sił poziomych i pionowych działających na tę budowlę, odniesione do dowolnego przekroju poziomego, w tym do podstawy budowli piętrzącej, dla podstawowego układu obciążeń mieszczą się w rdzeniu przekroju przy spełnieniu zależności: |x| ≤ 1/6 b gdzie: x– oznacza odległość położenia wypadkowej od środka przekroju, b– oznacza szerokość przekroju (podstawy).
Dla budowli hydrotechnicznej żelbetowej powyższy warunek powinien być spełniony w poziomie posadowienia.
§ 37
§ 381. Gradienty ciśnień filtracyjnych występujące w podłożu budowli hydrotechnicznej oraz w korpusie zapory
ziemnej spełniają zależność: γi ∙ i ≤ ikr gdzie: i– oznacza gradient ciśnień filtracyjnych, ikr – oznacza wartości krytyczne gradientu dla danego gruntu i charakteru przepływu, γi – oznacza współczynnik pewności.
Dziennik Ustaw –8– Poz. 692 2. Wartość współczynnika pewności (i) niezależnie od klasy budowli hydrotechnicznej wynosi:
§ 39
§ 401. Sprawdzenie stateczności skarp budowli hydrotechnicznej ziemnej wraz z podłożem oraz ze zboczami polega
na wykazaniu spełnienia zależności: ch ch γp ∙ Edest ≤ Estab gdzie:
Echstab, Echdest – oznaczają wartości charakterystyczne oddziaływań stabilizujących i destabilizujących, γp – oznacza współczynnik pewności.
Podana wartość współczynnika pewności (γp) dla wyjątkowego układu obciążeń dotyczy urządzeń wodnych służących kształtowaniu zasobów wodnych, o których mowa w przepisach prawa wodnego. Dla budowli hydrotechnicznej niebędącej urządzeniem wodnym, w szczególności zbiornikiem gromadzącym substancje płynne i półpłynne, dla której nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, podana wartość może być obniżona do wartości 1,2 pod warunkiem uzyskania pozytywnej, specjalistycznej opinii osoby posiadającej uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, w której przeanalizowano wszystkie składowe obciążeń wyjątkowych i czynniki, które na nie wpływają, z uwzględnieniem ich zmienności w całym przewidywanym okresie użytkowania.
§ 41Stateczność zboczy zbiornika retencyjnego sprawdza się z uwzględnieniem przewidywanego zakresu wahań poziomów piętrzenia i prędkości zmian poziomu wody
§ 42
W celu określenia nadwyżek wysokości nasypów ziemnych budowli hydrotechnicznej niezbędnych do utrzymania projektowanej rzędnej korony tej budowli opracowuje się prognozę osiadań na podstawie wyników badań polowych i laboratoryjnych gruntów.
DZIAŁ IV
Ustalenie obliczeniowych stanów i przepływów wezbraniowych wód
§ 43
Dziennik Ustaw –9– Poz. 692 2. Przez przepływ miarodajny rozumie się wezbranie obliczeniowe o prawdopodobieństwie pojawiania się określonym w załączniku nr 3 do rozporządzenia, na podstawie którego projektuje się budowlę hydrotechniczną.
§ 44Najwyższy obliczeniowy stan wody wyznacza się jako najwyższy ze stanów obserwowanych lub na podstawie
analizy przyczyn powstawania wyjątkowych stanów wody, w szczególności takich jak zatory lodowe i cofki wiatrowe.
§ 45
Jeżeli jest zapewnione retencjonowanie wielkich wód przez zbiornik lub zespół zbiorników, dopuszcza się możliwość zmniejszenia przepływów obliczeniowych miarodajnego i kontrolnego o wartości wynikające z transformacji fali wezbrania, z uwzględnieniem zdolności zatrzymywania wody w zbiorniku lub w zespole zbiorników. Pojemnością retencyjną transformującą falę wezbrania jest w tym przypadku wielkość stałej rezerwy powodziowej.
§ 46
Konstrukcja, wymiary i sposób użytkowania tymczasowej budowli piętrzącej zapewniają bezpieczne przeprowadzenie przepływów budowlanych o prawdopodobieństwie pojawiania się niewiększym niż wskazane w załączniku nr 4 do rozporządzenia określającym prawdopodobieństwo pojawiania się maksymalnych przepływów budowlanych dla tej budowli.
§ 471. Maksymalny przepływ budowlany określa się na podstawie przeprowadzonej analizy nakładów na budowę
urządzeń do przeprowadzania wód i strat mogących wyniknąć z ich zbyt małej zdolności przepustowej, z uwzględnieniem osłony hydrologicznej.
§ 48Jeżeli okres użytkowania tymczasowej budowli hydrotechnicznej jest krótszy niż rok, to prawdopodobieństwo
pojawiania się maksymalnych przepływów budowlanych określa się dla tego okresu.
§ 49Jeżeli istnieje możliwość redukcji maksymalnych przepływów budowlanych przez samoczynną transformację
fali wezbraniowej, zmniejsza się maksymalne przepływy wód o wartość wynikającą z obniżenia wezbrania.
DZIAŁ V
Bezpieczne wzniesienie budowli hydrotechnicznych ponad poziomy wód i przepuszczanie wód przez budowle hydrotechniczne
Rozdział 1
Wymagania ogólne
§ 501. Korona budowli piętrzącej, spody konstrukcji mostowych, kładek, belek poddźwigowych i innych konstrukcji
rozpiętych nad wodą oraz powierzchnie niezalewane i górne krawędzie elementów uszczelniających wznosi się ponad charakterystyczne poziomy wody na bezpieczną wysokość, zwaną dalej „bezpiecznym wzniesieniem”.
§ 51Dla tymczasowej budowli hydrotechnicznej przyjmuje się poziomy wód odpowiadające maksymalnemu przepływowi budowlanemu określonemu w § 47–49
Dziennik Ustaw
§ 52
Bezpieczne wzniesienie budowli hydrotechnicznej ma być zachowane po uwzględnieniu osiadania budowli hydrotechnicznej i jej podłoża oraz obniżenia korony tej budowli spowodowanego ruchem pojazdów i drganiami, których przyczyną może być praca elektrowni wodnej lub pompowni.
Rozdział 2
Bezpieczne wzniesienie elementów konstrukcji budowli hydrotechnicznych
§ 53
Bezpieczne wzniesienie korony stałej budowli hydrotechnicznej nie może być mniejsze niż wskazane w załączniku nr 5 do rozporządzenia określającym bezpieczne wzniesienie korony stałych budowli hydrotechnicznych
§ 54
§ 55
§ 561. Dla zbiorników, na których długość rozbiegu fali nie przekracza 3 km, można nie uwzględniać spiętrzenia
spowodowanego przez wiatr (spiętrzenia eolicznego).
§ 57Bezpieczne wzniesienie górnej krawędzi elementów uszczelniających ziemnej budowli hydrotechnicznej nad
normalny poziom piętrzenia i maksymalny poziom piętrzenia nie może być mniejsze niż wskazane w załączniku nr 6 do rozporządzenia określającym bezpieczne wzniesienie górnej krawędzi elementów uszczelniających budowli ziemnych.
§ 581. Bezpieczne wzniesienie korony tymczasowej budowli hydrotechnicznej nad poziom wody przy maksymalnym
przepływie budowlanym obliczonym zgodnie z § 47–49 wynosi niemniej niż:
§ 591. Bezpieczne wzniesienie spodu konstrukcji budowli hydrotechnicznej zlokalizowanej nad wodą wynosi co najmniej
Dziennik Ustaw
§ 601. Bezpieczne wzniesienie korony obwałowań kanałów nieprowadzących wód wezbraniowych ustala się zgodnie
z załącznikiem nr 5 do rozporządzenia.
§ 61Jako bezpieczne wzniesienie korony obwałowań kanałów prowadzących wody wezbraniowe przyjmuje się wartość wyższą z wartości ustalonych zgodnie z § 53 albo § 60
Rozdział 3
Przepuszczanie wód przez budowle hydrotechniczne
§ 621. Podczas budowy lub przebudowy budowli hydrotechnicznej zapewnia się przepuszczanie wód
§ 631. Progi wlotów urządzeń do przepuszczania wody budowlanej umieszcza się co najmniej 0,5 m ponad dnem
koryta lub osadnika rumowiska specjalnie wykonanego przed wlotem do tych urządzeń.
§ 64Budowle hydrotechniczne projektuje się w taki sposób, aby zapewniały
Dziennik Ustaw
§ 65
§ 661. Przepływy wezbraniowe miarodajny i kontrolny wprowadza się bezpiecznie przez urządzenia upustowe
budowli hydrotechnicznej do koryta rzeki lub kanału poniżej tej budowli.
§ 67
Stosowanie działających ciśnieniowo spustów i sztolni, jako jedynych urządzeń do przepuszczenia wód wezbraniowych, jest możliwe tylko pod warunkiem, że przepływy te mogą być w całości przeprowadzone również awaryjnymi urządzeniami do przepuszczania wód, takimi jak kanały ulgi lub przelewy awaryjne.
§ 68
W przypadku braku możliwości uzyskania ostrzeżenia o zbliżającym się wezbraniu wód, dającego czas na przygotowanie rezerwy powodziowej w zbiorniku lub otwarcie na czas budowli upustowej, w szczególności na rzekach o gwałtownych wezbraniach, zapewnia się możliwość przeprowadzenia całego przepływu wezbraniowego przez przelewy działające samoczynnie
§ 69W przypadku awarii jednego z zamknięć przelewów konstrukcja budowli hydrotechnicznej zapewnia możliwość
przeprowadzenia przepływu miarodajnego przez pozostałe przęsła przelewu, a także przez spusty, sztolnie, lewary i turbiny, których liczba jest pomniejszona o liczbę określoną w załączniku nr 7 do rozporządzenia, oraz przez śluzę, jeżeli przystosowano ją do przepuszczenia wezbrań, przy zachowaniu bezpiecznego wzniesienia korony budowli hydrotechnicznej niemniejszego niż wymagane w wyjątkowych warunkach pracy tej budowli.
§ 701. Jazy lub przelewy z zamknięciami mają co najmniej trzy przęsła
§ 711. Rurociągi i sztolnie odprowadzające wody z przelewów wieżowych zapewniają bezciśnieniowy odpływ wody
występujący przy maksymalnym poziomie piętrzenia, jednak nieprzekraczający 1,5-krotnej wielkości przepływu kontrolnego.
§ 72Przęsła jazów i przelewów konstruuje się tak, aby przy przejściu przepływu miarodajnego przez wszystkie czynne
przęsła budowli hydrotechnicznej nie wystąpiła nadmierna erozja dna koryta odpływowego i aby na progach przęseł jazów i przelewów nie został przekroczony przepływ jednostkowy w wysokości 30 m3/(sm).
§ 731. Jazy i przelewy konstruuje się tak, aby zapewniały pełną zdolność przepustową w okresie zimowym
Dziennik Ustaw
§ 74
§ 751. Przewody spustowe w ziemnej budowli piętrzącej są monolityczne – żelbetowe lub z betonu słabo zbrojonego
W projektowaniu przewodów spustowych uwzględnia się wpływ przemieszczeń i deformacji zapory wraz z podłożem.
§ 76Wloty do spustów zabezpiecza się kratami o odpowiednio dobranych prześwitach, z możliwością podnoszenia
i oczyszczania krat.
§ 77
§ 78
Dopuszcza się przepuszczanie części przepływu po terenie zalewowym obok jazu lub przelewu, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia życia ludzi, mienia, środowiska lub infrastruktury
§ 791. Usytuowanie, kształty i wymiary wlotów do urządzeń upustowych budowli hydrotechnicznej projektuje się
w taki sposób, aby zapewnić:
§ 80
Wloty budowli hydrotechnicznej upustowej, w których mogą się zatrzymywać przedmioty pływające lub lód, chroni się kratami lub fartuchami lodowymi i izbicami.
§ 81Budowlę hydrotechniczną upustową zaopatruje się w urządzenia do rozpraszania energii strumienia wody oraz
umacnia się skarpy i dno koryta cieku w celu ochrony budowli i brzegów przed podmyciem zagrażającym ich stateczności i trwałości. Urządzenia te dostosowuje się do przepływów odpowiadających wielkości przepływu kontrolnego.
§ 82Kształt powierzchni przelewów dobiera się tak, aby nie powstawały na nich podciśnienia mogące spowodować
kawitację, lub wykonuje się je w taki sposób, aby kawitacja nie powodowała ich niszczenia. W spustach stosuje się napowietrzanie lub dodatkowo opancerzenie zmniejszające skutki kawitacji.
Dziennik Ustaw
DZIAŁ VI
Urządzenia do poboru i przerzutu wód
Rozdział 1
Ujęcia wód
§ 83
§ 841. Wloty ujęcia wód powierzchniowych kształtuje się w sposób ograniczający występowanie zawirowań, zasysania powietrza i zaburzeń przepływu wody
§ 85Rurociągi ujęcia wód powierzchniowych i elektrowni wodnej przecinające ziemne budowle piętrzące poniżej
zwierciadła wody górnej konstruuje się zgodnie z warunkami, o których mowa w § 75.
§ 86Górna krawędź wlotów do przewodów ujęcia wód powierzchniowych działających ciśnieniowo jest położona na
głębokości zabezpieczającej przed zasysaniem powietrza i ciał pływających, a także fauny wodnej i osadów, o których mowa w § 83 ust. 1.
Rozdział 2
Pompownie wód powierzchniowych
§ 871. Pompownie odwadniające i przesyłowe zasila się energią elektryczną z dwóch niezależnych źródeł. Jednym ze
źródeł zasilania może być agregat prądotwórczy lub zespół agregatów prądotwórczych.
§ 88
§ 89
Pompownie wód powierzchniowych i podpory rurociągów tłocznych, doprowadzających wodę do zbiornika położonego powyżej pompowni lub kanału, projektuje się tak, aby uniemożliwić ich zatopienie lub podmycie spowodowane rozszczelnieniem rurociągów.
§ 90Rurociągi pompowni wód powierzchniowych przechodzące przez ziemne budowle trwale piętrzące wodę spełniają warunki określone w § 75
Rozdział 3
Urządzenia do przerzutu wody
§ 911. Trasy kanałów otwartych prowadzi się w sposób ograniczający liczbę skrzyżowań z liniami komunikacyjnymi
i z ciekami oraz liczbę przejść przez osiedla, zakłady przemysłowe, obszary cennych upraw, obszary chronione oraz obszary zagrożeń sanitarnych, a także tereny osuwiskowe, górnicze, bagniste, o znacznej przepuszczalności, wymagające prowadzenia kanału w nasypie.
Dziennik Ustaw
§ 92
Konstrukcja kanałów otwartych zapewnia wymaganą zdolność przepustową, szczelność, stateczność, trwałość, łatwość utrzymania i spełnia wymagania ochrony środowiska.
§ 93Brzegi i skarpy kanałów otwartych zabezpiecza się przed erozją i sufozją wywołanymi przez wody powierzchniowe i gruntowe
§ 941. Sztolniom, kanałom zamkniętym i innym przewodom bezciśnieniowym prowadzącym wodę zapewnia się napowietrzanie
§ 95
§ 96Przewody bezciśnieniowe i ciśnieniowe prowadzące wodę, przecinające ziemne budowle piętrzące, spełniają warunki określone w § 75
DZIAŁ VII
Wyposażenie budowli hydrotechnicznych
Rozdział 1
Główne zamknięcia budowli piętrzących
§ 97Główne zamknięcia budowli piętrzącej konstruuje się tak, aby umożliwiały manewrowanie nimi w płynącej wodzie i zapewniały bezpieczną ich eksploatację
§ 98Szybkość zamykania i otwierania głównych zamknięć budowli piętrzącej dostosowuje się do przepływu wód
niepowodującego szkód w dolnym i górnym stanowisku budowli oraz do charakteru wezbrań i wymagań eksploatacyjnych.
§ 99
Główne zamknięcia budowli piętrzącej wyposaża się w materiały i urządzenia techniczne zapewniające ich prawidłową eksploatację, w szczególności przeprowadzanie wezbrań w okresie zimowym
§ 1001. Główne zamknięcia budowli piętrzącej wyposaża się w napęd elektryczny zasadniczy i rezerwowy
§ 101
Główne zamknięcia budowli piętrzącej konstruuje się tak, aby nie dopuszczać do drgań zagrażających ich trwałości, w szczególności napowietrza się przestrzenie pod strumieniami wody przelewającymi się nad zamknięciami i progami
§ 1021. Wzniesienie górnej krawędzi głównych zamknięć przelewów i jazów nad maksymalnym poziomem piętrzenia wynosi niemniej niż
§ 1031. Mechanizmy głównych zamknięć budowli piętrzącej zabezpiecza się przed przypadkowym ich uruchomieniem lub uszkodzeniem
Dziennik Ustaw
§ 104
Rozdział 2
Zamknięcia awaryjne i remontowe budowli piętrzących
§ 105Konstrukcja zamknięć awaryjnych budowli piętrzącej umożliwia
§ 1061. Elektrownię wodną wyposaża się w zamknięcia awaryjne
§ 107Zamknięcia awaryjne można wykorzystywać jako zamknięcia remontowe, przy czym jeden komplet zamknięć
awaryjnych powinien być zawsze do dyspozycji użytkownika budowli hydrotechnicznej.
§ 1081. Przepusty, jazy i ujęcia wody wyposaża się w zamknięcie remontowe
§ 1091. Zamknięcia remontowe umożliwiają przeprowadzanie napraw i przeglądów głównych zamknięć oraz innych
elementów budowli piętrzącej przy normalnym poziomie piętrzenia.
Rozdział 3
Wyposażenie spustów oraz wlotów do spustów i ujęć wód powierzchniowych
§ 1101. Spusty wyposaża się w zamknięcia: główne, awaryjne, do regulacji przepływów oraz remontowe od strony
wody górnej i wody dolnej.
§ 1111. Dno przewodu spustowego wykonuje się ze spadkiem podłużnym co najmniej 0,2 % w kierunku wody dolnej
Dziennik Ustaw
§ 112Wloty ujęć przeznaczone do poboru wody na potrzeby zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia
przez ludzi i na potrzeby przemysłu oraz wloty wody kierowanej do pomp, turbin i innych urządzeń wyposaża się w kraty o konstrukcji umożliwiającej ich oczyszczanie.
§ 113
Otwory wlotowe ujęć wody zaopatruje się w zamknięcia remontowe, a w przypadku gdy przewiduje się potrzebę regulacji przepływu na wlocie ujęcia wody lub konieczność szybkiego odcięcia dopływu wody do ujęcia – również w zamknięcia główne i awaryjne.
Rozdział 4
Wyposażenie budowli hydrotechnicznych w sprzęt, materiały i zabezpieczenia
§ 114Budowlę hydrotechniczną wyposaża się w urządzenia, instalacje i środki transportu oraz zapewnia miejsce do
składowania materiałów niezbędnych do normalnej eksploatacji tej budowli i przeznaczonych do użycia w przypadku awarii i działań przeciwpowodziowych.
§ 1151. Zbiornik wodny wyposaża się w urządzenia do usuwania przedmiotów pływających, w szczególności pochodzących ze zlewni i z czaszy tego zbiornika
§ 116Budowlę piętrzącą wyposaża się w miejsca do składowania części zamiennych urządzeń lub instalacji (magazyny, place)
§ 117Budowlę piętrzącą i związane z nią urządzenia stanowiące przeszkodę w uprawianiu turystyki wodnej wyposaża
się w urządzenia umożliwiające przeprowadzanie łodzi i sprzętu turystycznego między stanowiskami dolnym i górnym tej budowli.
§ 118W przypadku budowli hydrotechnicznej
Dziennik Ustaw
Rozdział 5
Urządzenia kontrolno-pomiarowe
§ 119Budowlę hydrotechniczną i jej otoczenie wyposaża się w urządzenia kontrolno-pomiarowe do kontroli stanu
technicznego i stanu bezpieczeństwa budowli.
§ 120Budowlę hydrotechniczną wyposaża się, w zależności od potrzeb, w urządzenia kontrolno-pomiarowe umożliwiające obserwacje i pomiary, w szczególności dotyczące
§ 121
Rodzaj, liczbę i rozmieszczenie urządzeń kontrolno-pomiarowych oraz dokładność pomiarów ustala się indywidualnie dla każdej budowli hydrotechnicznej, w zależności od jej klasy oraz konstrukcji i rodzaju podłoża pod tą budowlą, w taki sposób, aby wyniki obserwacji pomiarów umożliwiały ocenę stanu technicznego i stanu bezpieczeństwa tej budowli.
Zakres monitorowanych wielkości dostosowuje się do projektowanych wartości i może być zmieniany od największego (badawczego) do minimalnego (ostrzegawczego).
§ 122
Budowle hydrotechniczne klasy I i II wyposaża się w urządzenia kontrolno-pomiarowe przystosowane do automatycznego odczytu oraz zapewniające okresową kontrolę prawidłowości wskazań urządzeń automatycznych za pomocą innych urządzeń, w szczególności nieautomatycznych, w taki sposób, aby istniała możliwość weryfikacji wyników obserwacji za pomocą urządzeń automatycznych.
§ 1231. Urządzenia kontrolno-pomiarowe rozmieszcza się, uwzględniając zachowanie elementów budowli hydrotechnicznej pod wpływem obciążeń
§ 124Na etapie projektowania budowli hydrotechnicznej dla pomiarów dokonywanych z użyciem urządzeń kontrolno-pomiarowych ustala się
Dziennik Ustaw
Poz. 692
DZIAŁ VIII
Dojazd, łączność i pomieszczenia budowli hydrotechnicznych
§ 1251. Do budowli hydrotechnicznej doprowadza się drogi dojazdowe
§ 1261. Galerie kontrolno-zastrzykowe i korytarze transportowe mają wysokość co najmniej 2,2 m oraz szerokość
niemniejszą niż 1,4 m. Szerokość galerii kontrolno-zastrzykowych może być zmniejszona do 1,2 m, jeżeli w galerii kontrolno-zastrzykowej nie przewidziano koryta dla odprowadzenia wód z przecieków.
§ 127
Korytarze transportowe, galerie kontrolno-zastrzykowe, szyby, pochylnie transportowe i komunikacyjne wewnątrz budowli hydrotechnicznej lub w jej podłożu, wyposaża się co najmniej w
§ 128Włazy, otwory i zagłębienia w budowli hydrotechnicznej zabezpiecza się pokrywami lub barierami
§ 129W budowli hydrotechnicznej zapewnia się warunki do transportu pionowego sprzętu i urządzeń schodami oraz
szybami lub pochylniami za pomocą wózków i dźwigów z napędem elektrycznym.
§ 130
Na terenie budowli hydrotechnicznej umieszcza się tablice kierunkowe, tablice określające dopuszczalne obciążenie i maksymalne gabaryty transportowanych przedmiotów oraz znaki drogowe
§ 131
Zbiorniki wodne mogą posiadać przystań z nabrzeżem lub pochylnią do podnoszenia i wodowania łodzi inspekcyjnych i taboru eksploatacyjnego. W przypadku ich wykorzystania do transportu wodnego zbiorniki wodne wyposaża się w miejsca i urządzenia przeładunkowe dla sprzętu i materiałów.
§ 1321. W stałej budowli piętrzącej instaluje się urządzenia zapewniające łączność wewnętrzną i zewnętrzną
§ 133W budowli hydrotechnicznej pomieszczenia, w których znajdują się urządzenia wraz z ich mechanizmami i instalacjami, wyposaża się w
Dziennik Ustaw
DZIAŁ IX
Przepis przejściowy i przepis końcowy
§ 1341. Do budowli hydrotechnicznych, dla których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia
§ 135Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)
Minister Infrastruktury: D. Klimczak
Dziennik Ustaw
Dziennik Ustaw
1 2 Rodzaj budowli Przepływ I II III IV 0,1 0,3 0,5 1,0 0,02 0,05 0,2 0,5 miarodajny 0,5 1,0 2,0 3,0 kontrolny 0,1 0,3 0,5 1,0 Budowle miarodajny posadowione na kontrolny podłożu łatwo rozmywalnym, zbudowanym z gruntów nieskalistych, rumoszu skalnego lub miękkich skał oraz wszystkie budowle ziemne, ale bez wałów przeciwpowodziowych Pozostałe budowle, w tym wały przeciwpowodziowe Prawdopodobieństwo pojawienia się (p) % dla klasy Objaśnienia:
Dziennik Ustaw
Rodzaj budowli Prawdopodobieństwo pojawiania się (p) % 1 Grodze ziemne 5 2 Grodze nieulegające zniszczeniu przy przelaniu się przez nie wody 10 Dziennik Ustaw
Dla wałów przeciwpowodziowych górna krawędź uszczelnień nie może być niższa niż poziom wód przy przepływie kontrolnym.
Dziennik Ustaw
Ogólna liczba zainstalowanych urządzeń spustów, sztolni, lewarów turbin elektrowni wodnych Liczba nieuwzględnianych w obliczeniach spustów, sztolni i lewarów oraz turbin 1 1–3 1–5 1 2 4–6 6–10 2 3 7–9 11–15 3