📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 9 lutego 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Służbie Ochrony Państwa
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organizacja SOP
Rozdział 3 - Formy działania i zakres uprawnień SOP
Rozdział 4 - Służba w SOP
Rozdział 5 - Korpusy i stopnie funkcjonariuszy
Rozdział 6 - Obowiązki i prawa funkcjonariuszy
Rozdział 7 - Uposażenie i inne świadczenia pieniężne funkcjonariuszy
Rozdział 8 - Mieszkania i inne należności funkcjonariuszy
Rozdział 9 - Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy
Rozdział 9a - Psy służbowe
Rozdział 10
Rozdział 11 - Zmiany w przepisach
Rozdział 12 - Przepisy dostosowujące i przejściowe
Rozdział 13 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
(Dz. U. z 2023 r. poz. 66), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. poz. 2600 oraz z 2023 r. poz. 403),
2)
ustawą z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. z 2023 r. poz. 240),
3)
ustawą z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem
świadczenia za długoletnią służbę
(Dz. U. poz. 347),
4)
ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych
ustaw
(Dz. U. poz. 641),
5)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących
realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1586),
6)
ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1860)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 7 lutego 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 33 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 2600 oraz z 2023 r. poz. 403), który stanowi:
„
Art. 33.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2023 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 14, 67 lit. c, pkt 68 lit. c oraz art. 9 pkt 11 i 12, które wchodzą w życie
z dniem 14 marca 2024 r.;
2)
art. 10 pkt 1-6, 12, 13 i 17, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.
”
;
2)
art. 17 i art. 21 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. z 2023 r. poz. 240), które stanowią:
„
Art. 17.
Do badań na zawartość środka odurzającego lub innych podobnie działających substancji
lub środka, o których mowa w art. 131 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu
dotychczasowym, których wyniku nie uzyskano przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 13 w brzmieniu dotychczasowym.
”
„
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
2, art. 3 pkt 1 i 3, art. 4 pkt 1 i 3, art. 5 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8, art.
9, art. 10 pkt 1, art. 12, art. 13 pkt 1 i 2, art. 15, art. 18 oraz art. 19, które
wchodzą w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 20 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzeniem
świadczenia za długoletnią służbę
(Dz. U. poz. 347), który stanowi:
„
Art. 20.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2023 r., z wyjątkiem art. 14, który wchodzi
w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
4)
art. 42 i art. 46 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 641), które stanowią:
„
Art. 42.
Przepisy art. 22 ust. 1, art. 26-36, art. 39 i art. 40 stosuje się odpowiednio do
policjanta, strażaka, żołnierza zawodowego oraz funkcjonariuszy: Straży Granicznej,
Służby Więziennej, Służby Ochrony Państwa, Służby Celno-Skarbowej i Straży Marszałkowskiej.
”
„
Art. 46.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
5)
art. 13 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1586), który stanowi:
„
Art. 13.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
6)
art. 38 i art. 40 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania
karnego oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1860), które stanowią:
„
Art. 38.
1.
Ilekroć przepisy wykonawcze wydane na podstawie:
1)
art. 19 ust. 21 ustawy zmienianej w art. 6,
2)
art. 9e ust. 20 ustawy zmienianej w art. 7,
3)
art. 11n ust. 28 ustawy zmienianej w art. 9,
4)
art. 31 ust. 20 ustawy zmienianej w art. 12,
5)
art. 27 ust. 18, art. 29 ust. 5, art. 30 ust. 5, art. 32c ust. 14 i art. 34a ust.
15 ustawy zmienianej w art. 13,
6)
art. 17 ust. 18, art. 19 ust. 6 i art. 23 ust. 15 ustawy zmienianej w art. 17,
7)
art. 31 ust. 16, art. 33 ust. 5 i art. 34 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 18,
8)
art. 23p ust. 28, art. 23q ust. 13 i art. 23r ust. 7 ustawy zmienianej w art. 19,
9)
art. 9 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 22,
10)
art. 118 ust. 18, art. 119 ust. 11 i art. 120 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 23,
11)
art. 54 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 25
- dotyczą uprawnień, obowiązków lub czynności Prokuratora Generalnego lub określają
dokumenty do niego kierowane, od niego pochodzące lub wzory dokumentów, od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy w zakresie odnoszącym się do zmian ustaw określonych w art.
6, art. 7, art. 9, art. 12, art. 13, art. 17-19, art. 22, art. 23 i art. 25, przepisy
te zamiast do Prokuratora Generalnego stosuje się do Pierwszego Zastępcy Prokuratora
Generalnego Prokuratora Krajowego.
2.
Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy w zakresie odnoszącym
się do zmian ustaw określonych w art. 6, art. 7, art. 9, art. 12, art. 13, art. 17-19,
art. 22, art. 23 i art. 25 na podstawie:
1)
art. 19 ust. 1, 9 i 16a oraz art. 20 ust. 11 ustawy zmienianej w art. 6,
2)
art. 9e ust. 1, 4 pkt 1 i ust. 17a oraz art. 10c ust. 10 ustawy zmienianej w art.
7,
3)
art. 11n ust. 1, 3, 7, 8, 15, 16, 17 pkt 2, ust. 18-21, 23, 26 i 27 pkt 2 oraz art.
11p ust. 11 ustawy zmienianej w art. 9,
4)
art. 31 ust. 1, 4 pkt 1 i ust. 17a ustawy zmienianej w art. 12,
5)
art. 22b ust. 3, art. 27 ust. 1, 3, 8, 9, 11a pkt 2, ust. 14, 15, 15f, 15g, 15h pkt
2, ust. 15i-15l i 16a-16c, art. 28 ust. 6, art. 29 ust. 2, 2a i 4, art. 30 ust. 2
i 4, art. 32c ust. 1, 4, 7, 10 i 12 oraz art. 34a ust. 10 ustawy zmienianej w art.
13,
6)
art. 17 ust. 1, 3, 8, 9, 14, 15, 15f pkt 2, ust. 15g-15j, 16a, 17 pkt 2 i ust. 17a,
art. 18 ust. 6, art. 19 ust. 2, 2a i 5, art. 23 ust. 10 i art. 46 ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 17,
7)
art. 27a ust. 3, art. 31 ust. 1, 3, 6, 7, 10 pkt 2, ust. 13, 14, 14f pkt 2, ust. 14g-14j,
15a i 15b, art. 32 ust. 8, art. 33 ust. 2, 2a i 4 oraz art. 34 ust. 2 i 4 ustawy zmienianej
w art. 18,
8)
art. 23p ust. 1, 3, 7, 8, 15, 16, 17 pkt 2, ust. 18-21, 23, 26 i ust. 27 pkt 2, art.
23q ust. 4-7, 9, 10 i 12, art. 23r ust. 2, 3, 5 i 6, art. 23s ust. 11 i art. 25c ust.
2 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 19,
9)
art. 9 ust. 4 i 6-9 ustawy zmienianej w art. 22,
10)
art. 118 ust. 1, 3, 6, 7, 9, 13, 15 i 16 pkt 2, art. 119 ust. 3-6 i 9, art. 120 ust.
2, art. 122 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3-5, art. 123 ust. 3 i art. 127a ust.
9 ustawy zmienianej w art. 23,
11)
art. 42 ust. 1 i 4, art. 44 ust. 1 i 2, art. 46 ust. 2, art. 48 ust. 1 i 2 pkt 2 i
ust. 3-5, art. 49 ust. 2 i 3, art. 50, art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 2 i art. 54 ust.
1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 25
- są skuteczne, jeżeli dokonano ich z zachowaniem wymogów określonych w tych przepisach
w brzmieniu dotychczasowym.
”
„
Art. 40.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 28 pkt 1, art. 30 pkt 2-6, art. 31 pkt 1 lit. a, c-e, f w zakresie pkt 67 lit.
b, oraz lit. g i h, pkt 2-4 oraz art. 39 ust. 1 i 2, które wchodzą w życie z dniem
1 października 2023 r.;
2)
art. 2 pkt 1, pkt 6 lit. b, pkt 14, 16 i 17 oraz art. 33, które wchodzą w życie z
dniem 1 stycznia 2024 r.;
3)
art. 6, art. 7, art. 9, art. 12, art. 13, art. 17-19 i art. 21 pkt 2 w zakresie art.
13 § 3a pkt 1 oraz art. 22, art. 23, art. 25 i art. 38, które wchodzą w życie po upływie
3 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 1 pkt 1-14, 21 i 33, art. 2 pkt 6 lit. a, pkt 8, 12 i 15, art. 3 pkt 1, 6, 10
i 16-20, art. 4, art. 5, art. 10, art. 11, art. 24 pkt 1, art. 28 pkt 2 - w zakresie
uchylenia art. 15zzs1 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 i 3, art. 28 pkt 3 oraz art. 39 ust. 3, które wchodzą w
życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
5)
art. 30 pkt 1, art. 31 pkt 1 lit. b oraz f w zakresie pkt 67 lit. c, które wchodzą
w życie z dniem 14 marca 2024 r.;
6)
art. 14, który wchodzi w życie z dniem 1 października 2029 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa1)[I)] Niniejsza ustawa wdraża w zakresie swojej regulacji następujące dyrektywy: 1)
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r.
w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz.
Urz. UE L 186 z 11.07.2019, str. 105); 2) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym
a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz.
UE L 188 z 12.07.2019, str. 79). [I)] Dodany przez art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca
2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
641), która weszła w życie z dniem 26 kwietnia 2023 r.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
zadania i uprawnienia Służby Ochrony Państwa, zwanej dalej „SOP”, oraz zasady jej
organizacji;
2)
obowiązki osób ochranianych;
3)
zakres oraz sposób ochrony obiektów służących Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
oraz członkom Rady Ministrów, a także placówek zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.
4)
(uchylony)
Art. 2.
1.
SOP jest jednolitą, umundurowaną, uzbrojoną formacją wykonującą zadania z zakresu
ochrony osób i obiektów oraz rozpoznawania i zapobiegania skierowanym przeciw nim
przestępstwom.
2.
Nazwa „Służba Ochrony Państwa”, jej skrót „SOP” oraz znak graficzny przysługują wyłącznie
formacji, o której mowa w ust. 1.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór znaku
graficznego SOP, mając na względzie stworzenie spójnego systemu identyfikacji wizualnej
SOP.
Art. 3.
Do zadań SOP należy:
1)
ochrona:
a)
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Prezesa Rady
Ministrów, wiceprezesa Rady Ministrów, ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz
ministra właściwego do spraw zagranicznych,
b)
byłych prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o uposażeniu byłego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 207),
c)
osób posiadających status głowy państwa, szefa rządu oraz ich zastępców, przewodniczącego
parlamentu lub izby parlamentu lub ministra spraw zagranicznych, wchodzących w skład
delegacji państw obcych przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d)
innych osób ze względu na dobro państwa,
e)
obiektów służących Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej, Prezesowi Rady Ministrów,
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz ministrowi właściwemu do spraw zagranicznych
oraz wskazanych w decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych innych obiektów
stanowiących siedziby członków Rady Ministrów, zwanych dalej „siedzibami członków
Rady Ministrów”, z wyłączeniem obiektów służących Ministrowi Obrony Narodowej i Ministrowi
Sprawiedliwości,
f)
placówek zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej wskazanych w decyzji, o której mowa
w art. 4 ust. 8;
2)
rozpoznawanie i zapobieganie przestępstwom przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, przestępstwom
przeciwko życiu lub zdrowiu, przestępstwom przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu,
przestępstwom przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przestępstwom przeciwko wolności,
przestępstwom przeciwko czci i nietykalności cielesnej, przestępstwom przeciwko porządkowi
publicznemu, zamachom i czynnej napaści skierowanym przeciwko osobom, o których mowa
w pkt 1 lit. a-d, oraz przeciwko bezpieczeństwu obiektów, o których mowa w pkt 1 lit.
e, z wyłączeniem dotyczących tych obiektów przestępstw przeciwko ochronie informacji;
3)
rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie popełnianych przez funkcjonariuszy SOP, zwanych
dalej „funkcjonariuszami”, i pracowników SOP przestępstw określonych w art. 228, art. 229, art. 231, art. 265 i art. 266 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.
- Kodeks karny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 17), zwanej dalej „Kodeksem karnym”, w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych,
a także, w zakresie wynikającym z art. 11j ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania
nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2487 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 1860), funkcjonariuszy i pracowników SOP, Policji i Straży Granicznej lub strażaków i pracowników
Państwowej Straży Pożarnej.
4)
(uchylony)
Art. 4.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji
niejawnych, podejmuje decyzję o objęciu ochroną osób, o których mowa w art. 3 pkt
1 lit. d.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji
niejawnych, podejmuje decyzję o objęciu ochroną obiektów, o których mowa w art. 3
pkt 1 lit. e. W odniesieniu do siedzib członków Rady Ministrów decyzja jest podejmowana
na wniosek poszczególnych członków Rady Ministrów, po zasięgnięciu opinii Komendanta
SOP oraz Komendanta Głównego Policji, z uwzględnieniem sił i środków pozostających
w dyspozycji SOP oraz oceny zagrożenia tych obiektów. W przypadkach uzasadnionych
względami bezpieczeństwa minister właściwy do spraw wewnętrznych może samodzielnie
podjąć decyzję o objęciu ochroną SOP lub Policji siedzib członków Rady Ministrów,
informując o tym Prezesa Rady Ministrów i członka Rady Ministrów, którego siedziby
dotyczy decyzja.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po uzyskaniu opinii Komendanta SOP, z zachowaniem
przepisów o ochronie informacji niejawnych, określa, w drodze decyzji, zakres ochrony
obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. e, z uwzględnieniem oceny zagrożenia
tych obiektów. W przypadku obiektów służących Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej
i Prezesowi Rady Ministrów minister właściwy do spraw wewnętrznych podejmuje decyzję
w uzgodnieniu odpowiednio z Szefem Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
oraz Szefem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
4.
Komendant SOP, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, określa dla
każdej z osób, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d, poziom zagrożenia, biorąc pod
uwagę posiadane informacje dotyczące przewidywanych i bezpośrednich zagrożeń względem
każdej z tych osób oraz zajmowane przez nie stanowisko. Poziom jest określany jako
niski, umiarkowany, wysoki albo bardzo wysoki.
5.
Komendant SOP, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, podejmuje
decyzję o zakresie ochrony osób, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d, i informuje
o tym ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
6.
Ochronę Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz obiektów jemu służących realizuje
wyodrębniona w tym celu komórka organizacyjna SOP.
7.
(uchylony)
8.
Prezes Rady Ministrów w przypadkach uzasadnionych względami bezpieczeństwa, z zachowaniem
przepisów o ochronie informacji niejawnych, może podjąć decyzję o objęciu ochroną
placówek zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit.
f, jeżeli zapewnienie ochrony placówek zagranicznych w inny sposób okaże się lub może
okazać się niewystarczające. Decyzja jest podejmowana na wniosek ministra właściwego
do spraw zagranicznych, po uzyskaniu opinii ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
z uwzględnieniem sił i środków pozostających w dyspozycji SOP, oceny zagrożenia tych
obiektów oraz możliwego zakresu i sposobu zapewnienia ochrony.
9.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres wykonywania przez funkcjonariuszy zadań, o których mowa w ust. 8,
2)
tryb kierowania funkcjonariuszy do wykonywania zadań, o których mowa w ust. 8, oraz
odwoływania ich z tych zadań
- mając na względzie zapewnienie prawidłowej ochrony placówek zagranicznych Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 5.
1.
Osoby objęte ochroną SOP, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d, mogą, informując
o tym SOP, czasowo zrezygnować z ochrony, z wyłączeniem działań mających na celu pozyskanie
informacji dotyczących bezpośrednich zagrożeń względem osób objętych ochroną.
2.
Komendant SOP przekazuje ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych informację o
czasowej rezygnacji z ochrony, o której mowa w ust. 1.
3.
Podczas pobytu na obszarze lub w obiekcie, w stosunku do których wprowadzono trzeci
lub czwarty stopień alarmowy w trybie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 92), osoby, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a, nie mogą czasowo zrezygnować z ochrony.
4.
Podczas pobytu na obszarze, na którym wprowadzono stan wyjątkowy w trybie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyjątkowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1928), osoby, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a, nie mogą czasowo zrezygnować z ochrony.
5.
W przypadku określenia przez Komendanta SOP poziomu zagrożenia dotyczącego osoby czasowo
rezygnującej z ochrony jako wysokiego lub bardzo wysokiego Komendant SOP informuje
o poziomie zagrożenia tę osobę oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
6.
W przypadku braku możliwości ochrony w zakresie określonym w decyzji Komendanta SOP,
o której mowa w art. 4 ust. 5, wynikającego ze zdarzeń losowych lub innych nieprzewidzianych
okoliczności Komendant SOP informuje o tym ministra właściwego do spraw wewnętrznych
i podejmuje działania zmierzające do niezwłocznego przywrócenia realizacji ochrony
w zakresie określonym w decyzji Komendanta SOP.
7.
Komendant SOP, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, określi,
w drodze zarządzenia, sposób i tryb przekazywania informacji o:
1)
czasowej rezygnacji z ochrony przez osobę objętą ochroną SOP, o której mowa w ust.
1,
2)
poziomie zagrożenia, o którym mowa w ust. 5,
3)
braku możliwości ochrony, o którym mowa w ust. 6
- uwzględniając potrzebę zapewnienia sprawnego przepływu informacji.
Art. 6.
1.
Organy administracji rządowej, samorządu terytorialnego oraz państwowe i inne jednostki
organizacyjne zapewniają SOP niezbędne warunki do wykonywania zadań określonych w
niniejszej ustawie.
2.
Osoby, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a, b i d, przyjmujące delegacje określone
w art. 3 pkt 1 lit. c oraz podmioty zarządzające lub administrujące obiektami wymienionymi
w art. 3 pkt 1 lit. e i f niezwłocznie:
1)
przekazują SOP wszelkie informacje, w tym dane osobowe, mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo
ochranianych osób lub obiektów;
2)
stosują się do zaleceń związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ochranianym osobom
i obiektom, wydawanych przez SOP.
3.
Podmioty, o których mowa w ust. 2, udostępniają środki techniczne rejestrujące obraz,
jeżeli takie istnieją, zapewniają dostęp do infrastruktury teleinformatycznej i technicznej
obiektu, jeżeli taka istnieje, a także umożliwiają wykorzystanie środków technicznych,
w tym rejestrujących obraz, będących własnością SOP.
4.
W odniesieniu do obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. e, środki techniki ochronnej
są zapewniane przez SOP.
Art. 6a.
1.
Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego
doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej, o których mowa w ustawie z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 285, 1860 i 2699), nie stosuje się:
1)
w sprawach osobowych funkcjonariuszy i pracowników Służby Ochrony Państwa;
2)
w sprawach osobowych byłych funkcjonariuszy i pracowników Służby Ochrony Państwa;
3)
jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego
doręczenia elektronicznego albo publicznej usługi hybrydowej mogłoby istotnie utrudniać
lub uniemożliwić realizację zadań Służby Ochrony Państwa.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do byłych funkcjonariuszy i pracowników Biura
Ochrony Rządu.
Art. 7.
Dzień 12 czerwca ustanawia się świętem SOP.
Art. 8.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta SOP, nadaje sztandar
SOP.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wymagania
dotyczące sztandaru oraz jego wzór, wzór aktu nadania sztandaru oraz wzór aktu wręczenia
sztandaru, tryb i warunki nadania sztandaru oraz sposób jego wręczania, a także sposób
przechowywania sztandaru, uwzględniając tradycje służb publicznych zajmujących się
ochroną.
Rozdział 2
Organizacja SOP
Art. 9.
1.
Komendant SOP jest centralnym organem administracji rządowej podległym ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych.
2.
Komendant SOP jest przełożonym funkcjonariuszy.
3.
W SOP mogą być zatrudniani pracownicy, do których nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 1691 oraz z 2023 r. poz. 1195 i 1598).
4.
Do pracowników, o których mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy art. 72,
art. 73, art. 131 oraz art. 159 ust. 1 pkt 5 i ust. 2.
Art. 10.
1.
Komendant SOP wykonuje zadania przy pomocy SOP, która jest urzędem administracji publicznej.
2.
Komendanta SOP w czasie jego nieobecności zastępuje wyznaczony przez niego jeden z
jego zastępców.
Art. 11.
1.
Komendanta SOP powołuje i odwołuje Prezes Rady Ministrów, w uzgodnieniu z Prezydentem
Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
2.
Zastępców Komendanta SOP, na wniosek Komendanta SOP, powołuje i odwołuje minister
właściwy do spraw wewnętrznych.
3.
Komendantowi SOP i jego zastępcom uposażenie lub wynagrodzenie przyznaje minister
właściwy do spraw wewnętrznych.
4.
Komendantem SOP lub jego zastępcą może być osoba, która:
1)
posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
jest nieskazitelnego charakteru;
4)
ze względu na posiadane kwalifikacje i praktykę zawodową daje rękojmię należytego
wykonywania zadań;
5)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
6)
spełnia wymagania określone w przepisach o ochronie informacji niejawnych w zakresie
dostępu do informacji niejawnych o klauzuli „ściśle tajne”;
7)
posiada wyższe wykształcenie;
8)
nie pełniła służby zawodowej, nie pracowała i nie była współpracownikiem organów bezpieczeństwa
państwa wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach
organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
(Dz. U. z 2023 r. poz. 342, 497, 1195 i 1872) ani też nie była sędzią, który orzekając uchybił godności urzędu, sprzeniewierzając
się niezawisłości sędziowskiej.
Art. 12.
1.
W razie zwolnienia stanowiska Komendanta SOP minister właściwy do spraw wewnętrznych,
do czasu powołania nowego Komendanta SOP, powierza pełnienie obowiązków Komendanta
SOP jednemu z jego zastępców na okres nie dłuższy niż 3 miesiące.
2.
W razie czasowej niemożności sprawowania funkcji przez Komendanta SOP minister właściwy
do spraw wewnętrznych do czasu ustania przeszkody w sprawowaniu tej funkcji przez
dotychczasowego Komendanta SOP, nie dłużej jednak niż na 6 miesięcy, powierza pełnienie
obowiązków Komendanta SOP jednemu z jego zastępców.
Art. 13.
Funkcjonariusze oraz osoby powoływane na stanowiska, o których mowa w art. 11, a także
mianowane na stanowisko dyrektora i zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej oraz
naczelnika, mogą zostać poddani weryfikacji, o której mowa w art. 11a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania
nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Weryfikacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, może być prowadzona także wobec funkcjonariuszy
oraz osób zajmujących te stanowiska.
Art. 14.
Komendant SOP kieruje SOP i zapewnia sprawne oraz efektywne wykonywanie jej zadań
przez:
1)
organizowanie ochrony oraz działań, o których mowa w art. 3;
2)
prowadzenie polityki kadrowej;
3)
określanie oraz zapewnienie realizacji programu szkolenia funkcjonariuszy i doskonalenia
zawodowego pracowników, a także zapewnianie właściwych warunków i sposobu szkolenia;
3a)
określenie kryteriów zdrowotnych i użytkowych doboru psów do realizacji zadań SOP,
sposobu szkolenia przewodników psów służbowych, kandydatów na przewodników psów służbowych
i szkolenia psów służbowych oraz sposób prowadzenia ewidencji psów służbowych;
4)
współdziałanie z centralnymi organami administracji rządowej podległymi ministrowi
właściwemu do spraw wewnętrznych, jednostkami organizacyjnymi podporządkowanymi, podległymi
lub nadzorowanymi przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub Ministra Obrony
Narodowej, Szefa Kancelarii Sejmu oraz innymi organami administracji rządowej i samorządu
terytorialnego w zakresie zadań realizowanych przez SOP i te organy;
5)
współdziałanie z organami i służbami innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi
na podstawie umów i porozumień oraz odrębnych przepisów;
6)
zapewnienie przestrzegania dyscypliny służbowej przez funkcjonariuszy;
7)
określanie oraz zapewnienie przestrzegania zasad etyki zawodowej funkcjonariuszy.
Art. 15.
1.
Komendant SOP może upoważnić swoich zastępców, a także innych funkcjonariuszy oraz
pracowników do załatwiania w jego imieniu spraw w określonym zakresie.
2.
Zastępcy Komendanta SOP oraz kierownicy komórek organizacyjnych SOP wykonują zadania
zgodnie z zakresami zadań określonymi przez Komendanta SOP.
Art. 16.
Komendant SOP, w drodze zarządzenia, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji
niejawnych, określa sposoby, metody i formy podejmowanych czynności i działań przez
SOP w zakresie nieobjętym innymi przepisami.
Art. 17.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze zarządzenia, nadaje statut SOP określający
jej organizację wewnętrzną, z uwzględnieniem art. 4 ust. 6.
2.
Komendant SOP w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi,
w drodze zarządzenia, z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, regulamin
organizacyjny SOP, określający:
1)
wewnętrzną strukturę komórek organizacyjnych SOP;
2)
zakres zadań komórek organizacyjnych SOP.
Art. 18.
Wydatki związane z funkcjonowaniem SOP są pokrywane z budżetu państwa z części, której
dysponentem jest minister właściwy do spraw wewnętrznych.
Rozdział 3
Formy działania i zakres uprawnień SOP
Art. 19.
1.
W zakresie zadań, o których mowa w art. 3, funkcjonariusze wykonują czynności:
1)
administracyjno-porządkowe w celu zapewnienia ochrony, o której mowa w art. 3 pkt
1;
2)
operacyjno-rozpoznawcze w celu pozyskiwania informacji dotyczących zagrożeń względem
osób i obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-e, a także rozpoznawania i zapobiegania
przestępstwom, o których mowa w art. 3 pkt 2, oraz rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania
przestępstw, o których mowa w art. 3 pkt 3.
2.
Funkcjonariusz w toku wykonywania czynności służbowych jest obowiązany do respektowania
godności ludzkiej oraz przestrzegania i ochrony praw człowieka.
3.
W przypadku nagłego, bezpośredniego zamachu na życie lub zdrowie osoby ochranianej
lub podejrzenia możliwości jego bezpośredniego wystąpienia działania związane z ochroną
jej życia lub zdrowia oraz ewakuacją z miejsca zagrożenia są realizowane przed innymi
zadaniami wynikającymi z art. 3.
4.
W celu realizacji zadań, o których mowa w art. 3 pkt 1 i 2, SOP może używać psów służbowych.
Art. 20.
W celu zapewnienia ochrony osób i obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 1, SOP w szczególności:
1)
planuje sposoby zabezpieczenia osób oraz możliwości ich ewakuacji w przypadku powstania
zagrożenia;
2)
planuje sposoby zabezpieczenia obiektów oraz uzgadnia z ich administratorami niezbędny
zakres działań dostosowawczych w odniesieniu do tych obiektów;
3)
rozpoznaje i analizuje potencjalne zagrożenia;
4)
zapobiega powstawaniu zagrożeń;
5)
organizuje działania ochronne;
6)
wykonuje bezpośrednią ochronę;
7)
zabezpiecza obiekty;
8)
koordynuje realizację działań ochronnych w przypadku, o którym mowa w art. 38.
Art. 21.
Funkcjonariusz, wykonując zadania, o których mowa w art. 3, ma prawo:
1)
wydawać polecenia osobom, których zachowanie stwarza lub może stworzyć zagrożenie
dla bezpieczeństwa osób lub obiektów podlegających ochronie SOP, a w szczególności
wydawać polecenia:
a)
opuszczenia przez takie osoby określonego miejsca,
b)
zatrzymania pojazdu,
c)
usunięcia pojazdu z miejsca postoju,
d)
usunięcia innych urządzeń lub oddania ich do depozytu;
2)
legitymować osoby w celu ustalenia ich tożsamości, a w szczególności identyfikacji
osób, które mogą stworzyć bezpośrednie zagrożenie dla osób lub obiektów, o których
mowa w art. 3 pkt 1, podlegających ochronie SOP;
3)
dokonywać kontroli osobistej polegającej na sprawdzeniu zawartości odzieży i obuwia
osoby kontrolowanej oraz przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, włącznie z
żądaniem zdjęcia odzieży i obuwia oraz sprawdzeniu jamy ustnej, nosa, uszu i włosów
osoby kontrolowanej, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ochranianych
osób i obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 1;
3a)
przeglądać zawartość bagaży i sprawdzać ładunki poprzez manualne sprawdzenie ładunków
i elementów konstrukcyjnych bagaży oraz znajdujących się w nich przedmiotów lub sprawdzenie
bagaży i ładunków z wykorzystaniem urządzeń i sprzętu specjalistycznego lub psa służbowego,
jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa ochranianych osób i obiektów,
o których mowa w art. 3 pkt 1;
3b)
sprawdzać pomieszczenia oraz środki transportu z wykorzystaniem urządzeń i sprzętu
specjalistycznego lub psa służbowego, jeżeli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa
ochranianych osób lub obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 1;
4)
dokonywać kontroli bezpieczeństwa osób wchodzących na teren obiektów i placówek, o
których mowa w art. 3 pkt 1 lit. e i f, a także na teren innych wydzielonych przez
SOP stref bezpieczeństwa, oraz środków transportu lądowego, powietrznego lub wodnego
służących do przewozu osób ochranianych, tras ich przejazdu, pojazdów, bagaży, przesyłek,
obiektów lub obszaru w formie:
a)
kontroli manualnej lub
b)
sprawdzenia za pomocą środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i
urządzeń niebezpiecznych lub
c)
sprawdzenia biochemicznego lub
d)
sprawdzenia z wykorzystaniem psa służbowego
- w zakresie niezbędnym do realizacji zadań, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-e;
5)
ujmować osoby stwarzające bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, a także
zagrożenie dla chronionego mienia w celu niezwłocznego oddania tych osób Policji lub
innym właściwym organom;
6)
żądać niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych prowadzących działalność w
zakresie użyteczności publicznej; wymienione instytucje, organy i jednostki są obowiązane,
w zakresie swojego działania, do udzielenia tej pomocy;
7)
zwracać się o niezbędną pomoc do innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych,
jak również zwracać się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej
pomocy;
8)
obserwować i rejestrować przy użyciu środków technicznych obraz zdarzeń w miejscach
publicznych, a w przypadku czynności operacyjno-rozpoznawczych i administracyjno-porządkowych
wykonywanych na podstawie ustawy - również rejestrować dźwięk towarzyszący tym zdarzeniom,
a także obserwować i rejestrować przy użyciu środków technicznych obraz zdarzeń w
obiektach ochranianych lub wokół tych obiektów, w uzgodnieniu z ich administratorami,
oraz w miejscach zamieszkania osób ochranianych w zakresie uzgodnionym z tymi osobami
i niezbędnym do realizacji zadań, o których mowa w art. 3 pkt 1-3.
Art. 21a.
1.
Sprawdzenia, o którym mowa w art. 21 pkt 3, można dokonać w formie:
1)
kontroli manualnej lub
2)
sprawdzenia za pomocą środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i
urządzeń niebezpiecznych, lub
3)
sprawdzenia biochemicznego, lub
4)
sprawdzenia z wykorzystaniem psa służbowego.
2.
Kontrola bezpieczeństwa, o której mowa w art. 21 pkt 4, polega na sprawdzeniu zawartości
odzieży i obuwia osoby oraz przedmiotów, które znajdują się na jej ciele, włącznie
z żądaniem zdjęcia odzieży i obuwia, sprawdzeniu jamy ustnej, nosa, uszu i włosów
osoby, przeglądaniu zawartości jej bagaży lub sprawdzaniu ładunków oraz znajdujących
się w nich przedmiotów.
Art. 22.
1.
Funkcjonariusz nie wykonuje uprawnień, o których mowa w art. 21 pkt 3-5, w stosunku
do:
1)
członków personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz innych
osób zrównanych z nimi na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli
nie są obywatelami polskimi;
2)
innych osób korzystających z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych na mocy
ustaw, umów międzynarodowych albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych;
3)
osób, które w sposób niebudzący wątpliwości wykażą, że korzystają z immunitetu parlamentarnego,
sędziowskiego lub prokuratorskiego.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy działań podejmowanych w obronie koniecznej lub stanie wyższej
konieczności.
3.
O podjęciu działań, o których mowa w ust. 2, wobec osób, o których mowa w ust. 1 pkt
1 i 2, należy niezwłocznie powiadomić urząd obsługujący ministra właściwego do spraw
zagranicznych, a wobec osób, o których mowa w ust. 1 pkt 3, odpowiednio Marszałka
Sejmu i Marszałka Senatu, Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego lub Prokuratora Generalnego.
Art. 23.
1.
Czynności, o których mowa w art. 21, powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej
naruszający dobra osobiste osoby, wobec której zostają podjęte, oraz w zakresie niezbędnym
w danych okolicznościach do zrealizowania celu dokonywanej czynności.
2.
Po przeprowadzeniu czynności, o których mowa w art. 21, funkcjonariusz poucza osobę,
wobec której dokonano czynności, o prawie złożenia zażalenia, o którym mowa odpowiednio
w ust. 3 lub 4.
3.
Na sposób prowadzenia czynności, o których mowa w art. 21 pkt 1, 2 i 3b-8, przysługuje
zażalenie do właściwego miejscowo prokuratora w terminie 7 dni od dnia dokonania czynności.
Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 37), zwanej dalej „Kodeksem postępowania karnego”.
4.
W celu zbadania zasadności, legalności i prawidłowości dokonania czynności, o których
mowa w art. 21 pkt 3 i 3a, przysługuje zażalenie do sądu rejonowego właściwego ze
względu na miejsce przeprowadzania czynności w terminie 7 dni od dokonania czynności.
Do zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 50 Kodeksu postępowania karnego.
5.
Zażalenie, o którym mowa w ust. 4, składa się za pośrednictwem komórki organizacyjnej
SOP, w której pełni służbę funkcjonariusz SOP, który dokonał czynności, o których
mowa w art. 21 pkt 3 lub 3a. Komórka organizacyjna SOP, o której mowa w zdaniu pierwszym,
jest obowiązana do niezwłocznego przekazania zażalenia sądowi rejonowemu właściwemu
ze względu na miejsce przeprowadzania czynności.
Art. 24.
1.
Funkcjonariusz, przystępując do czynności służbowych, o których mowa w art. 21 pkt
1-7, jest obowiązany:
1)
podać stopień oraz imię i nazwisko; funkcjonariusz nieumundurowany okazuje ponadto
legitymację służbową w sposób umożliwiający odczytanie i zanotowanie nazwiska funkcjonariusza
i nazwy organu, który wydał legitymację:
2)
podać podstawę prawną oraz przyczynę podjęcia czynności służbowej.
2.
W przypadku realizacji czynności służbowych, o których mowa w art. 21 pkt 4, podanie
informacji wskazanych w ust. 1 następuje na żądanie osoby, wobec której czynność służbowa
jest realizowana.
3.
Funkcjonariusz może odstąpić od obowiązku, o którym mowa w ust. 1, w przypadku gdy
jego realizacja mogłaby spowodować bezpośrednie zagrożenie dla osób lub obiektów,
o których mowa w art. 3 pkt 1, podlegających ochronie SOP.
Art. 25.
1.
Tożsamość osoby legitymowanej funkcjonariusz ustala na podstawie:
1)
dokumentów tożsamości;
2)
oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona na podstawie dokumentów
tożsamości;
3)
oświadczenia osoby, która jest funkcjonariuszowi znana.
2.
Funkcjonariusz ustala tożsamość osób, o których mowa w ust. 1, w sposób umożliwiający
odnotowanie:
1)
imienia lub imion oraz nazwiska oraz adresów zamieszkania lub pobytu;
2)
numeru PESEL, a w przypadku braku informacji o numerze PESEL - daty i miejsca urodzenia
oraz imion rodziców i nazwiska rodowego;
3)
rodzaju i cech identyfikacyjnych dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość
osoby legitymowanej.
3.
W razie legitymowania osób znajdujących się w pojeździe, gdy uzasadniają to względy
bezpieczeństwa, funkcjonariusz ma prawo żądać opuszczenia pojazdu przez te osoby.
4.
Funkcjonariusz może odstąpić od legitymowania osoby, która jest mu znana.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje dokumentów, o których mowa w ust. 1,
2)
postać dokumentowania czynności ustalania tożsamości osób, o których mowa w ust. 1
- mając na względzie zapewnienie prawidłowego ustalenia tożsamości osoby oraz dokumentowania
procesu legitymowania.
Art. 26.
1.
Osoba, która ma być poddana kontroli osobistej, może żądać obecności przy tej czynności
osoby wskazanej przez siebie oraz osoby przybranej przez prowadzącego czynności, jeżeli
obecność tych osób nie utrudni lub nie uniemożliwi dokonania kontroli.
2.
Kontroli osobistej dokonuje funkcjonariusz tej samej płci, co osoba kontrolowana,
w miejscu niedostępnym w czasie wykonywania kontroli dla osób postronnych.
3.
W przypadku gdy kontrola osobista musi być dokonana niezwłocznie, w szczególności
ze względu na okoliczności mogące stanowić zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego
lub mienia, może jej dokonać funkcjonariusz płci odmiennej niż osoba kontrolowana,
a także może ona zostać dokonana w miejscu niespełniającym warunku określonego w ust.
2.
4.
Funkcjonariusz dokonujący kontroli osobistej, poza czynnościami, o których mowa w
art. 24:
1)
legitymuje osobę kontrolowaną oraz inne osoby, jeżeli uczestniczą w czynności;
2)
może wezwać osobę kontrolowaną do dobrowolnego wydania przez nią broni lub innych
niebezpiecznych przedmiotów służących do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary lub których posiadanie jest zabronione oraz może żądać opróżnienia przez osobę
kontrolowaną kieszeni, innych części odzieży lub przedmiotów znajdujących się na ciele
osoby kontrolowanej lub przez nią posiadanych;
3)
odbiera osobie kontrolowanej broń lub inne niebezpieczne przedmioty, które służą do
popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione;
4)
sprawdza czy informacje o osobie kontrolowanej, przedmiotach lub dokumentach posiadanych
przez tę osobę są przetwarzane w dostępnych SOP krajowych i międzynarodowych systemach
informacyjnych, w których przetwarza się informacje, w tym dane osobowe, o osobach
podejrzanych o popełnienie przestępstw, osobach zaginionych lub osobach poszukiwanych
w związku z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego lub w których przetwarza
się informacje o skradzionych lub utraconych dokumentach lub przedmiotach w celu ich
odnalezienia.
Art. 27.
1.
Przeglądanie zawartości bagażu lub sprawdzanie ładunku i pomieszczeń przeprowadza
się w obecności właściciela bagażu, ładunku i pomieszczenia albo przedstawiciela przewoźnika
lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia, a gdy jest to niemożliwe - w obecności
osoby przybranej przez funkcjonariusza.
2.
Przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania ładunku przyjętego do przewozu dokonuje
się wyłącznie w obecności przedstawiciela przewoźnika lub spedytora.
3.
W razie nieobecności właściciela, użytkownika, przewoźnika lub spedytora przeglądania
zawartości bagażu lub sprawdzania ładunku i pomieszczenia dokonuje się, gdy z ustaleń
SOP wynika, że zwłoka może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego.
Art. 28.
1.
Ujęcie osoby, o której mowa w art. 21 pkt 5, może nastąpić tylko wówczas, gdy czynności,
o których mowa w art. 21 pkt 1-3, okazały się bezcelowe lub nieskuteczne.
2.
Osobie ujętej na podstawie art. 21 pkt 5 przysługują uprawnienia przewidziane w Kodeksie postępowania karnego dla osoby zatrzymanej.
3.
Funkcjonariusz o każdym przypadku ujęcia osoby jest obowiązany powiadomić swojego
przełożonego pisemnym meldunkiem.
Art. 29.
1.
Przy wykonywaniu czynności, o której mowa w art. 21 pkt 5, funkcjonariusz jest obowiązany:
1)
wydawać osobie ujętej polecenia;
2)
sprawdzić, czy osoba ujęta posiada broń lub inne niebezpieczne przedmioty mogące służyć
do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia albo stanowić dowody rzeczowe lub podlegać
przepadkowi;
3)
odebrać broń i przedmioty, o których mowa w pkt 2;
4)
poinformować osobę o ujęciu i jego przyczynach oraz uprzedzić o obowiązku zastosowania
się do wydanych poleceń.
2.
Osobę ujętą funkcjonariusz niezwłocznie doprowadza do jednostki Policji lub przekazuje
Policji. Funkcjonariusz niezwłocznie przekazuje Policji także odebrane osobie ujętej
broń i przedmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 2.
Art. 30.
1.
W przypadku gdy w toku przeprowadzania czynności, o których mowa w art. 21 pkt 3-4,
znaleziono przedmioty mogące stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego
lub mienia lub przedmioty, które służą do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą
kary lub których posiadanie jest zabronione, lub na żądanie osoby kontrolowanej złożone
bezpośrednio po dokonaniu czynności, sporządza się odpowiednio protokół kontroli osobistej,
protokół przeglądania zawartości bagaży i sprawdzenia ładunków lub protokół sprawdzenia
pomieszczenia oraz środków transportu. Czynności, o których mowa w art. 21 pkt 5,
dokumentuje się w protokole ujęcia.
2.
Protokoły, o których mowa w ust. 1, zawierają w szczególności:
1)
oznaczenie czynności, podstawy prawnej i przyczyny jej podjęcia, jej miejsca oraz
danych osoby, wobec której dokonano czynności i osób w nich uczestniczących, obejmujących
w szczególności imię, nazwisko, numer PESEL lub datę urodzenia oraz rodzaj i cechy
identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość osoby;
2)
datę i godzinę rozpoczęcia i zakończenia czynności;
3)
dane funkcjonariusza dokonującego czynności obejmujące stopień, imię, nazwisko oraz
nazwę komórki organizacyjnej SOP, w której pełni służbę;
4)
przebieg czynności, oświadczenia i wnioski jej uczestników;
5)
spis znalezionych i odebranych przedmiotów oraz w miarę potrzeby ich opis;
6)
pouczenie osoby kontrolowanej o jej prawach;
7)
w miarę potrzeby stwierdzenie innych okoliczności dotyczących przebiegu czynności.
3.
Jeżeli w toku przeprowadzania czynności, o których mowa w art. 21 pkt 3-5, znaleziono
przedmioty mogące stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia
lub przedmioty, które służą do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary lub
których posiadanie jest zabronione, protokół, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się
do jednostki organizacyjnej Policji właściwej dla miejsca przeprowadzenia czynności.
4.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku czynności służbowych stwarzają niebezpieczeństwo
dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz jest obowiązany podjąć działania
zmierzające do usunięcia niebezpieczeństwa.
5.
W przypadku gdy w toku przeprowadzania czynności, o których mowa w art. 21 pkt 3-4,
nie znaleziono przedmiotów mogących stworzyć niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia
ludzkiego lub mienia lub przedmiotów, które służą do popełnienia czynu zabronionego
pod groźbą kary lub których posiadanie jest zabronione, lub osoba poddana tym czynnościom
nie zgłosiła żądania sporządzenia protokołu z dokonanych czynności, dokonanie czynności
dokumentuje się w dokumentacji służbowej, odnotowując rodzaj, czas, miejsce i wynik
czynności oraz imiona, nazwiska i funkcje osób w nich uczestniczących.
6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, treść pouczeń o prawach przysługujących
osobie kontrolowanej lub ujętej oraz wzory protokołów, o których mowa w ust. 1, mając
na względzie prawidłowe pouczenie osoby kontrolowanej albo ujętej o przysługującej
jej prawach oraz z uwzględnieniem niezbędnych danych osobowych osób objętych tymi
czynnościami, uczestniczących w tych czynnościach oraz dokonujących tych czynności,
a także informacji niezbędnych do ustalenia przebiegu i wyniku tych czynności.
Art. 31.
1.
Osobę ujętą należy niezwłocznie poddać, w przypadku uzasadnionej potrzeby lub na jej
prośbę, badaniu lekarskiemu lub udzielić jej pierwszej pomocy.
2.
Funkcjonariusz ma obowiązek udzielenia pierwszej pomocy, w granicach dostępnych środków,
osobie ujętej, która ma widoczne obrażenia ciała lub utraciła przytomność.
3.
Osobie ujętej należy zapewnić pomoc lekarską zawsze, gdy będzie potrzebna, a w szczególności
w przypadkach:
1)
wymienionych w ust. 2;
2)
żądania przez osobę ujętą niezwłocznego zbadania przez lekarza;
3)
oświadczenia osoby ujętej, że cierpi na schorzenia wymagające stałego lub okresowego
leczenia, którego przerwanie zagrażałoby jej życiu lub zdrowiu;
4)
gdy z posiadanych przez funkcjonariusza informacji lub z okoliczności ujęcia wynika,
że osoba ujęta jest chora zakaźnie.
4.
Funkcjonariusz odstępuje od wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 2, w przypadku
gdy:
1)
udzielenie pomocy zagroziłoby w sposób bezpośredni bezpieczeństwu funkcjonariusza
albo osób lub obiektów podlegających ochronie SOP oraz
2)
udzielenie pomocy zostanie zapewnione przez inne właściwe podmioty, które są obowiązane
do udzielenia pomocy na podstawie odrębnych przepisów.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1)
tryb przeprowadzania badań lekarskich, o których mowa w ust. 1, w sposób zapewniający
ochronę zdrowia osoby ujętej,
2)
osoby właściwe do przeprowadzenia badań,
3)
przypadki użycia specjalnego środka transportu,
4)
sposób dokumentowania przypadków uniemożliwienia przeprowadzenia badania
- mając na względzie zapewnienie właściwej pomocy medycznej.
Art. 32.
1.
Funkcjonariusz może zwracać się z żądaniem lub prośbą o udzielenie pomocy, o której
mowa w art. 21 pkt 6 i 7, jeżeli wykonanie czynności służbowej byłoby bez tej pomocy
niemożliwe lub znacznie utrudnione.
2.
Z żądaniem lub prośbą, o których mowa w ust. 1, funkcjonariusz występuje na piśmie
za pośrednictwem kierownika właściwej komórki organizacyjnej SOP lub upoważnionego
przez niego funkcjonariusza.
3.
Wystąpienie, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać określenie podstawy prawnej,
rodzaju i zakresu pomocy, uzasadnienie faktyczne oraz upoważnienie dla funkcjonariusza.
4.
Z wystąpieniem, o którym mowa w ust. 2, funkcjonariusz zwraca się do osób fizycznych,
a w przypadku podmiotów, o których mowa w art. 21 pkt 6 i 7, do ich kierowników, a
w przypadku ich nieobecności - do osób aktualnie dysponujących możliwościami udzielenia
pomocy.
5.
O wystąpieniu o pomoc lub skorzystaniu z pomocy, jej zakresie i rodzaju oraz o osobie
udzielającej pomocy funkcjonariusz jest obowiązany powiadomić przełożonego w pisemnym
meldunku.
Art. 33.
1.
Warunkiem skorzystania przez funkcjonariusza z pomocy podmiotów i osób, o których
mowa w art. 21 pkt 7, jest wyrażenie przez nie zgody na piśmie.
2.
Funkcjonariusz może odstąpić od uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, w przypadku
gdy jej uzyskanie mogłoby spowodować bezpośrednie zagrożenie dla osób lub obiektów
podlegających ochronie SOP lub w przypadku zwracania się o udzielenie doraźnej pomocy
w nagłych przypadkach.
Art. 34.
1.
W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, w szczególności
w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób lub obiektów podlegających ochronie SOP, wystąpienie,
o którym mowa w art. 32 ust. 2, nie jest wymagane.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, do żądania udzielenia pomocy lub zwracania
się z prośbą o jej udzielenie jest upoważniony każdy funkcjonariusz.
3.
Funkcjonariusz, występując z żądaniem udzielenia pomocy lub prośbą o jej udzielenie,
jest obowiązany ustnie poinformować osobę, do której się zwraca, o istnieniu sytuacji,
o której mowa w ust. 1, oraz o podstawie prawnej, rodzaju i zakresie pomocy.
Art. 35.
1.
Żądanie udzielenia pomocy lub prośba o jej udzielenie mogą obejmować również użyczenie
rzeczy lub dokumentu.
2.
Zwrot rzeczy lub dokumentu odbywa się protokolarnie w terminie i miejscu uzgodnionych
z posiadaczem lub właścicielem rzeczy lub dokumentu. Posiadacz lub właściciel otrzymuje
pokwitowanie na użyczone w ramach pomocy rzeczy lub dokumenty.
3.
W razie wykonania czynności służbowych przed uzgodnionym terminem albo ustania potrzeby
korzystania z rzeczy lub dokumentu należy je niezwłocznie zwrócić posiadaczowi lub
właścicielowi.
4.
W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, w szczególności
w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób lub obiektów podlegających ochronie SOP, funkcjonariusz
może odstąpić od wydania pokwitowania.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres informacji, jakie powinny zawierać protokół oraz pokwitowanie, o których mowa
w ust. 2,
2)
zakres informacji przekazywanych posiadaczowi lub właścicielowi w przypadkach, o których
mowa w ust. 4,
3)
sposób postępowania z rzeczami i dokumentami nieodebranymi przez posiadacza lub właściciela,
4)
sposób ustalania utraty wartości rzeczy lub dokumentów użyczonych funkcjonariuszowi
- mając na względzie zapewnienie prawidłowej organizacji oraz udokumentowania uzyskania
rzeczy lub dokumentów, postępowania z nimi oraz zwrotu tych rzeczy lub dokumentów.
Art. 36.
1.
Materiały z czynności, o których mowa w art. 21, które nie stanowią informacji potwierdzających
popełnienie przestępstwa albo nie są istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa ochranianym
osobom lub obiektom lub nie są istotne dla bezpieczeństwa państwa, podlegają protokolarnemu,
komisyjnemu zniszczeniu. Weryfikacji tych materiałów dokonuje się nie rzadziej niż
co 3 lata od dnia ich uzyskania.
2.
Materiały uzyskane z czynności, o których mowa w art. 21 pkt 8, są przechowywane przez
okres co najmniej 30 dni, nie dłużej jednak niż 60 dni.
3.
Komendant SOP zarządza protokolarne, komisyjne zniszczenie materiałów uzyskanych z
czynności, o których mowa w art. 21 pkt 8.
Art. 37.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 11 pkt 1-6 i 9-14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego
i broni palnej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 202, 547, 1053, 1088, 1489 i 1963), funkcjonariusz może użyć środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art.
12 ust. 1 pkt 1, pkt 2 lit. a, pkt 5, 7, 9, 11, pkt 12 lit. a, c i d, pkt 13 i 17-20
tej ustawy, lub wykorzystać te środki.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 45 pkt 1 lit. a-c i e, pkt 2 i pkt 3 lit. a z
wyłączeniem pościgu za osobą, o której mowa w art. 45 pkt 1 lit. d, oraz w art. 47 pkt 1, pkt 2 lit. a i pkt 3-7 ustawy z dnia 24
maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, funkcjonariusz może użyć broni palnej lub ją wykorzystać.
3.
Użycie i wykorzystanie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej oraz dokumentowanie
tego użycia i wykorzystania odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej.
Art. 38.
1.
W przypadku zagrożenia realizacji zadań, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. c i d,
jeżeli siły SOP są niewystarczające lub mogą okazać się niewystarczające do wykonania
swoich zadań, do udzielenia pomocy SOP:
1)
Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych uzgodniony
z Ministrem Obrony Narodowej, może zarządzić użycie żołnierzy Żandarmerii Wojskowej;
2)
minister właściwy do spraw wewnętrznych może zarządzić użycie funkcjonariuszy Policji
lub Straży Granicznej.
2.
Pomoc, o której mowa w ust. 1, może zostać udzielona przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej
oraz funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej również w formie samodzielnych działań.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, żołnierzom Żandarmerii Wojskowej oraz funkcjonariuszom
Policji i Straży Granicznej przysługują, w zakresie niezbędnym do wykonania ich zadań,
wobec wszystkich osób uprawnienia funkcjonariuszy określone w art. 21 i art. 37.
4.
Korzystanie z uprawnień, o których mowa w ust. 3, następuje na zasadach i w trybie
określonych dla funkcjonariuszy.
Art. 39.
1.
Komendant SOP, w celu realizacji zadań określonych w art. 3 pkt 1, może zarządzić
zastosowanie urządzeń uniemożliwiających telekomunikację na określonym obszarze przez
czas niezbędny do wykonywania czynności przez SOP, z uwzględnieniem konieczności minimalizacji
skutków braku możliwości korzystania z usług telekomunikacyjnych.
2.
O zastosowaniu urządzeń, o których mowa w ust. 1, Komendant SOP niezwłocznie informuje
Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.
Art. 40.
1.
SOP, w celu realizacji zadań określonych w art. 3, uzyskuje, gromadzi i przetwarza,
także bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą, informacje, w tym dane osobowe,
od organów władzy publicznej, służb lub innych podmiotów lub ze zbiorów danych prowadzonych
przez te organy, służby i podmioty.
2.
SOP nie realizuje czynności, o których mowa w ust. 1, wobec osób ochranianych, o których
mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d.
3.
W zakresie, o którym mowa w ust. 1, SOP może nieodpłatnie uzyskiwać dane ze zbiorów
danych, w tym zbiorów danych osobowych oraz danych pochodzących z organizacji międzynarodowych,
prowadzonych przez organy władzy publicznej oraz państwowe lub samorządowe jednostki
organizacyjne.
Art. 41.
1.
Jeżeli przepisy odrębnych ustaw nie stanowią inaczej, administratorzy zbiorów danych
podmiotów, o których mowa w art. 40 ust. 1, udostępniają SOP przetwarzane w nich dane
na podstawie pisemnego wniosku Komendanta SOP lub osoby przez niego upoważnionej.
2.
Organy, służby lub podmioty, o których mowa w art. 40 ust. 1, uprawnione do wykonywania
czynności operacyjno-rozpoznawczych mogą odmówić przekazania SOP informacji lub ograniczyć
ich zakres, jeżeli mogłoby to uniemożliwić wykonywanie ich ustawowych zadań lub spowodować
ujawnienie danych o osobie niebędącej ich funkcjonariuszem i udzielającej pomocy tym
podmiotom.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
oznaczenie sprawy;
2)
określenie zbioru danych, z którego te dane mają zostać udostępnione;
3)
wskazanie danych podlegających udostępnieniu.
4.
Administratorzy zbiorów danych podmiotów, o których mowa w art. 40 ust. 1, na wniosek
Komendanta SOP mogą, w drodze decyzji, wyrazić zgodę na udostępnianie SOP informacji
zgromadzonych w zbiorach w drodze teletransmisji bez konieczności składania każdorazowo
pisemnych wniosków o udostępnienie danych, jeżeli właściwe do ich otrzymania komórki
organizacyjne SOP spełniają łącznie następujące warunki:
1)
posiadają urządzenia umożliwiające odnotowanie w systemie, kto, kiedy, w jakim celu
oraz jakie dane uzyskał;
2)
posiadają zabezpieczenia techniczne i organizacyjne uniemożliwiające wykorzystanie
danych niezgodnie z celem ich uzyskania;
3)
specyfika lub zakres wykonywanych przez nie zadań uzasadnia takie udostępnienie.
Art. 42.
1.
Przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych przez SOP w celu:
12)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 19 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy
- Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2600 oraz z 2023 r. poz.
403), która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r.)
rozpoznania i zapobiegania ściganych z oskarżenia publicznego umyślnych przestępstw
określonych w art. 134, art. 135 § 1, art. 136 § 1, art. 148, art. 148a, art. 156 § 1 i 3, art.
157 § 1, art. 163 § 1 i 3, art. 164 § 1, art. 165 § 1 i 3, art. 166, art. 167, art.
173 § 1 i 3, art. 189, art. 223, art. 252 § 1-3, art. 258 oraz art. 280-282 Kodeksu
karnego i skierowanych przeciwko osobom, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. a-d lub przeciwko
bezpieczeństwu obiektów wymienionych w art. 3 pkt 1 lit. e,
2)
rozpoznania, zapobiegania i wykrywania ściganych z oskarżenia publicznego, umyślnych
przestępstw określonych w art. 228, art. 229, art. 231, art. 265 oraz art. 266 Kodeksu karnego, popełnionych przez funkcjonariuszy i pracowników SOP w związku z wykonywaniem obowiązków
służbowych
- gdy inne środki okazały się bezskuteczne albo będą nieprzydatne, Sąd Okręgowy w
Warszawie może, w drodze postanowienia, zarządzić kontrolę operacyjną na pisemny wniosek
Komendanta SOP złożony po uzyskaniu pisemnej zgody Pierwszego Zastępcy Prokuratora
Generalnego Prokuratora Krajowego.3)Część wspólna ze zmianą wprowadzoną przez art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o
zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych,
ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1860);
wszedł w życie z dniem 14 grudnia 2023 r.
2.
Wniosek Komendanta SOP, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać w szczególności:
1)
numer sprawy i jej kryptonim, jeżeli został nadany;
2)
opis przestępstwa z podaniem, w miarę możliwości, jego kwalifikacji prawnej;
3)
okoliczności uzasadniające potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej, w tym stwierdzonej
bezskuteczności lub nieprzydatności innych środków;
4)
dane osoby lub inne dane pozwalające na jednoznaczne określenie podmiotu lub przedmiotu,
wobec którego stosowana będzie kontrola operacyjna, ze wskazaniem miejsca lub sposobu
jej stosowania;
5)
cel, czas i rodzaj prowadzonej kontroli operacyjnej.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, przedstawia się wraz z materiałami uzasadniającymi
potrzebę zastosowania kontroli operacyjnej.
44)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 25 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadkach niecierpiących zwłoki, jeżeli mogłoby to spowodować utratę informacji
lub zatarcie albo zniszczenie dowodów przestępstwa, Komendant SOP może zarządzić,
po uzyskaniu pisemnej zgody Pierwszego Zastępcy Prokuratora Generalnego Prokuratora
Krajowego, kontrolę operacyjną, zwracając się jednocześnie do Sądu Okręgowego w Warszawie
z wnioskiem o wydanie postanowienia w tej sprawie. W razie nieudzielenia przez Sąd
Okręgowy …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.