← Polska

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 stycznia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Planie Strategiczn

W skrócie

Niniejsze obwieszczenie ogłasza jednolity tekst ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, uwzględniając zmiany wprowadzone do tej ustawy.

Co reguluje

Kogo dotyczy

Kluczowe punkty

📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 24 stycznia 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 Rozdział 1 - Przepisy ogólne Rozdział 2 - System instytucjonalny Rozdział 3 - Przepisy ogólne dotyczące pomocy Rozdział 4 - Pomoc przyznawana w drodze decyzji Rozdział 5 - Pomoc przyznawana na podstawie umowy Rozdział 6 - Kontrola Rozdział 7 - Instrumenty finansowe Rozdział 8 - Przyznawanie i wypłata pomocy technicznej Rozdział 9 - Krajowa sieć obszarów wiejskich+ Rozdział 10 - Usługi doradcze dla rolników i transfer wiedzy Rozdział 11 - Zmiany w przepisach Rozdział 11a - Przepisy epizodyczne Rozdział 12 - Przepisy przejściowe i końcowe Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych   (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 1530) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 17 stycznia 2024 r. 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje: 1) art. 118-147 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412), które stanowią: „  Art. 118. W ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów   (Dz. U. z 2022 r. poz. 1223) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 w ust. 2 w pkt 9 w lit. c średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. d w brzmieniu: „  d) budowie lub przebudowie urządzeń wodnych mających na celu zwiększenie retencji wód;  ”  ; 2) w art. 3: a) w ust. 1 w zdaniu pierwszym wyrazy „ust. 5-7” zastępuje się wyrazami „ust. 5-8”, b) w ust. 5 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „  2) inne środki publiczne na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju   (Dz. U. z 2023 r. poz. 225 i 412), w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 i w przepisach o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.  ”  , c) dodaje się ust. 8-10 w brzmieniu: „  8. W finansowanie zagospodarowania poscaleniowego w zakresie prac, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 9 lit. d, muszą być włączone środki, o których mowa w ust. 5 pkt 2, chyba że: 1) zagospodarowanie poscaleniowe w zakresie tych prac jest finansowane ze środków, o których mowa w ust. 6, lub 2) koszty zagospodarowania poscaleniowego w zakresie tych prac pokrywają podmioty określone w ust. 7. 9. W celu zapewnienia prawidłowej realizacji prac scaleniowo-wymiennych, o których mowa w ust. 4, minister właściwy do spraw rozwoju wsi może wydać wytyczne w zakresie sposobu koordynacji i wykonywania tych prac. 10. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi: 1) podaje do publicznej wiadomości na swojej stronie internetowej wytyczne w zakresie sposobu koordynacji i wykonywania prac scaleniowo-wymiennych oraz ich zmiany; 2) ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” komunikat o miejscu publikacji wytycznych w zakresie sposobu koordynacji i wykonywania prac scaleniowo-wymiennych oraz ich zmian.  ”  . Art. 119. W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach   (Dz. U. z 2022 r. poz. 672, 1726 i 2311) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 14 w ust. 7 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „lub na podstawie przepisów o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.”; 2) w art. 35 w ust. 5: a) w pkt 2 po wyrazach „zgodnie z tym planem” dodaje się wyrazy „, albo”, b) dodaje się pkt 3 w brzmieniu: „  3) na realizację inwestycji zwiększających bioróżnorodność lasów prywatnych - sporządza plan tej inwestycji oraz potwierdza jej wykonanie zgodnie z tym planem  ”  , c) w części wspólnej po wyrazach „na lata 2014-2020” dodaje się wyrazy „lub zgodnie z przepisami o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027”. Art. 120. W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2587, 2640 i 2745 oraz z 2023 r. poz. 185 i 326) w art. 17 w ust. 1 pkt 53b otrzymuje brzmienie: „  53b) przychody podmiotu wdrażającego instrument finansowy, o którym mowa w rozdziale 6a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422, 2433 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412) oraz w rozdziale 7 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412), w szczególności odsetki, opłaty gwarancyjne, dywidendy i inne przychody osiągnięte z inwestycji realizowanych przez ten podmiot - w części zwiększającej wkład finansowy odpowiednio z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;  ”  . Art. 121. W ustawie z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne   (Dz. U. z 2022 r. poz. 1613 oraz z 2023 r. poz. 28) w art. 34g w ust. 3 po pkt 1b dodaje się pkt 1c w brzmieniu: „  1c) środków finansowych, odsetek i innych przychodów, a także zysków, o których mowa w art. 110 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412);  ”  . Art. 122. W ustawie z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw   (Dz. U. z 2022 r. poz. 395) wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 2 otrzymuje brzmienie: „  Art. 2. 1. Osoby fizyczne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby prawne, które w ramach działalności rolniczej prowadzą gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dział specjalny produkcji rolnej, mogą organizować się w grupy producentów rolnych do realizacji co najmniej jednego celu spośród następujących celów: 1) dostosowanie produktów rolnych i procesu produkcyjnego do wymogów rynkowych; 2) wspólne wprowadzanie towarów do obrotu, w tym przygotowanie do sprzedaży, centralizacja sprzedaży i dostawy do odbiorców hurtowych; 3) optymalizacja kosztów produkcji oraz stabilizowanie cen producentów. 2. Uznaje się, że podmioty wymienione w ust. 1 prowadzą działalność rolniczą, jeżeli prowadzą działalność określoną w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412). 3. Grupy producentów rolnych mogą także realizować inne cele, w szczególności takie jak: 1) ustanowienie wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności produktów rolnych; 2) rozwijanie umiejętności biznesowych i marketingowych; 3) organizowanie i ułatwianie wprowadzania innowacji; 4) prowadzenie procesu produkcyjnego z uwzględnieniem zasad ochrony środowiska naturalnego.  ”  ; 2) w art. 3 w ust. 1 w pkt 1 wyrazy „w celach określonych w art. 2” zastępuje się wyrazami „do realizacji co najmniej jednego celu spośród celów, o których mowa w art. 2 ust. 1”; 3) w art. 3a: a) w pkt 1 po wyrazach „art. 2” dodaje się wyrazy „ust. 1 i 2”, b) w pkt 2 wyrazy „celami określonymi w art. 2” zastępuje się wyrazami „co najmniej jednym celem spośród celów, o których mowa w art. 2 ust. 1”; 4) art. 3b otrzymuje brzmienie: „  Art. 3b. Warunku, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 oraz art. 3a pkt 6, nie stosuje się w przypadku, gdy brak produkcji jest spowodowany działaniem siły wyższej lub wystąpieniem nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.)a)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1..  ”  ; 5) w art. 4 w ust. 1: a) w pkt 7 lit. b otrzymuje brzmienie: „  b) nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 3 albo art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 3a;  ”  , b) pkt 8 otrzymuje brzmienie: „  8) wskazanie celu albo celów realizowanych przez grupę.  ”  ; 6) w art. 8: a) w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu: „  6) numer nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.  ”  , b) po ust. 7a dodaje się ust. 7b w brzmieniu: „  7b. Wnioski o wydanie decyzji, o których mowa w art. 7 ust. 1, można składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  , c) w ust. 9 skreśla się wyrazy „w zakresie realizacji przez nie celów określonych w art. 2”; 7) w art. 12 w ust. 2a w pkt 2 wyrazy „raz na 2 lata” zastępuje się wyrazami „raz na trzy lata”. Art. 123. W ustawie z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych   (Dz. U. z 2022 r. poz. 1688, 2185 i 2254 oraz z 2023 r. poz. 177) w art. 13 w ust. 1 w pkt 2 lit. a otrzymuje brzmienie: „  a) krajowych systemów jakości uznanych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, które spełniają kryteria określone w art. 47 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/126 z dnia 7 grudnia 2021 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 o dodatkowe wymogi w odniesieniu do niektórych rodzajów interwencji określonych przez państwa członkowskie w ich planach strategicznych WPR na lata 2023-2027 na podstawie tego rozporządzenia, jak również o przepisy dotyczące współczynnika dotyczącego normy dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) nr 1   (Dz. Urz. UE L 20 z 31.01.2022, str. 52),  ”  . Art. 124. W ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2569 oraz z 2023 r. poz. 326) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 2a w ust. 4 w pkt 3 lit. a i b otrzymują brzmienie: „  a) przyznano jej pomoc finansową w ramach:   -   poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2422, 2433 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), lub   -   interwencji, o której mowa w art. 69 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)b)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136., ze względu na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników, b) nabycie nieruchomości rolnej będzie zgodne z warunkami przyznanej pomocy finansowej w ramach:   -   poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, lub   -   interwencji, o której mowa w art. 69 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników,  ”  ; 2) w art. 2b w ust. 4 w pkt 1 lit. e otrzymuje brzmienie: „  e) osobie, której została przyznana pomoc finansowa w ramach:   -   poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, lub   -   interwencji, o której mowa w art. 69 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, ze względu na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników,  ”  . Art. 125. W ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2026) w art. 5: 1) ust. 4b otrzymuje brzmienie: „  4b. Wnioski, o których mowa w ust. 4a, można również składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  ; 2) uchyla się ust. 4c; 3) uchyla się ust. 7. Art. 126. W ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 3: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie: „  1) gospodarstwo rolne - gospodarstwo w rozumieniu art. 3 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)c)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136., zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”;  ”  , b) w pkt 3 lit. b otrzymuje brzmienie: „  b) rolnikiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 2021/2115;  ”  , c) pkt 4 otrzymuje brzmienie: „  4) organizacja producentów - grupę producentów rolnych i związek grup producentów rolnych uznane na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw   (Dz. U. z 2022 r. poz. 395 oraz z 2023 r. poz. 412) oraz organizację producentów, zrzeszenie organizacji producentów, organizację międzybranżową, międzynarodową organizację producentów, międzynarodowe zrzeszenie organizacji producentów i międzynarodową organizację międzybranżową uznane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007   (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.)d)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 261, Dz. Urz. UE L 130 z 19.05.2016, str. 20, Dz. Urz. UE L 135 z 24.05.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 193 z 19.07.2016, str. 17, Dz. Urz. UE L 202 z 28.07.2016, str. 5, Dz. Urz. UE L 91 z 05.04.2017, str. 44, Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 350, Dz. Urz. UE L 114 z 04.05.2018, str. 39, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 437 oraz Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 435.;  ”  , d) po pkt 6a dodaje się pkt 6b w brzmieniu: „  6b) jednostka gruntu nierolniczego - jednostkę gruntu nierolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412);  ”  , e) pkt 7 otrzymuje brzmienie: „  7) działka rolna - działkę rolną w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;  ”  , f) pkt 9 otrzymuje brzmienie: „  9) płatności - pomoc finansową dla producentów rolnych, organizacji producentów i potencjalnych beneficjentów udzielaną w całości lub w części ze środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz przejściowe wsparcie krajowe, o którym mowa w przepisach o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.  ”  ; 2) w art. 4: a) pkt 3a otrzymuje brzmienie: „  3a) systemu identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 68 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.)e)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1., zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2116”;  ”  , b) po pkt 3a dodaje się pkt 3b w brzmieniu: „  3b) systemu monitorowania obszarów w rozumieniu art. 65 ust. 4 lit. b rozporządzenia 2021/2116;  ”  , c) pkt 4 otrzymuje brzmienie: „  4) dokumentacji związanej z prowadzeniem ewidencji i systemów, o których mowa w pkt 1-3b.  ”  ; 3) w art. 7: a) w ust. 1 w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu: „  7) numer telefonu i adres poczty elektronicznej, jeżeli zostały podane na podstawie art. 10c ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2157 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412) lub we wniosku o wpis producenta do ewidencji producentów.  ”  , b) w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie: „  1) wskazanie produktu lub grupy produktów, ze względu na które organizacja producentów została uznana;  ”  ; 4) w art. 9a: a) w ust. 1 pkt 1 i 1a otrzymują brzmienie: „  1) wektorowe granice oraz powierzchnię: a) maksymalnego kwalifikującego się obszaru, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością   (Dz. Urz. UE L 183 z 08.07.2022, str. 12), zwanego dalej „rozporządzeniem 2022/1172”, b) użytków rolnych, o których mowa w art. 2 ust. 7 lit. b rozporządzenia 2022/1172, c) elementów krajobrazu, o których mowa w art. 2 ust. 7 lit. e rozporządzenia 2022/1172, d) działek rolnych i jednostek gruntów nierolniczych; 1a) informacje wymienione w art. 2 ust. 7 lit. d, f oraz g rozporządzenia 2022/1172;  ”  , b) w ust. 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie: „  4) wyniki kontroli, o których mowa w rozporządzeniu 2022/1172 i rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2022/1173 z dnia 31 maja 2022 r. ustanawiającym zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej (Dz. Urz. UE L 183 z 08.07.2022, str. 23) oraz w przepisach ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.  ”  ; 5) w art. 11: a) ust. 1a otrzymuje brzmienie: „  1a. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może być złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  , b) uchyla się ust. 1b-1d; 6) w art. 12 w ust. 4b: a) uchyla się pkt 1, b) po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu: „  2a) przyznanie pomocy, o której mowa w art. 20 pkt 1-5 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027;  ”  ; 7) w art. 14 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „  2a. Podanie za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji numeru telefonu lub adresu poczty elektronicznej na podstawie art. 10c ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa lub zgodnie z ust. 2 uznaje się za zmianę danych w ewidencji producentów niewymagającą rozstrzygnięcia w drodze decyzji administracyjnej.  ”  ; 8) w art. 16a ust. 1 otrzymuje brzmienie: „  1. Prezes Agencji może nieodpłatnie udostępnić dane przestrzenne zawarte w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 66 ust. 1 lit. a rozporządzenia 2021/2116, oraz w systemie kontroli i kar, o którym mowa w art. 66 ust. 1 lit. e rozporządzenia 2021/2116, dotyczące wektorowych granic i powierzchni: 1) działek referencyjnych w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia 2022/1172, wraz z ich identyfikatorami, 2) maksymalnego kwalifikującego się obszaru, o którym mowa w art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia 2022/1172, 3) elementów, obszarów i gruntów wymienionych w art. 2 ust. 7 lit. e-g rozporządzenia 2022/1172, 4) upraw rolnych, elementów wymienionych w art. 2 ust. 7 lit. e rozporządzenia 2022/1172 oraz trwałych użytków zielonych w rozumieniu art. 2 pkt 29 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, deklarowanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności - jeżeli te dane będą wykorzystywane do celów naukowych, badawczych, statystycznych lub środowiskowych, na wniosek podmiotów realizujących ustawowe zadania dotyczące tych celów, a także na wniosek instytucji i organów Unii Europejskiej.  ”  ; 9) art. 17 otrzymuje brzmienie: „  Art. 17. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania, jakie powinien spełniać wniosek o wpis do ewidencji producentów, uwzględniając dane, o których mowa w art. 7, oraz biorąc pod uwagę zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemu.  ”  . Art. 127. W ustawie z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2101) w art. 6: 1) w ust. 1 w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu: „  6) numer identyfikacyjny nadany wnioskodawcy w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.  ”  ; 2) dodaje się ust. 3 w brzmieniu: „  3. Wniosek można składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  . Art. 128. W ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2629 i 2727) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 3 w ust. 2 w pkt 4 lit. c otrzymuje brzmienie: „  c) kontroli administracyjnych i kontroli na miejscu w zakresie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz w przepisach o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027,  ”  ; 2) art. 19g otrzymuje brzmienie: „  Art. 19g. Kontrole na miejscu, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 4 lit. c, przeprowadza się zgodnie z przepisami o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz przepisami o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.  ”  . Art. 129. W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych   (Dz. U. z 2023 r. poz. 287) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 38i po ust. 2a dodaje się ust. 2aa w brzmieniu: „  2aa. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, można składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  ; 2) w art. 38n w ust. 1 wyrazy „raz na dwa lata” zastępuje się wyrazami „raz na trzy lata”; 3) w art. 38q w ust. 1 wyrazy „art. 4 pkt 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009   (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.)f)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 280 z 24.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 281 z 25.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 367 z 23.12.2014, str. 16, Dz. Urz. UE L 135 z 02.06.2015, str. 8, Dz. Urz. UE L 28 z 04.02.2016, str. 8 oraz Dz. Urz. UE L 130 z 19.05.2016, str. 16.” zastępuje się wyrazami „art. 3 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)g)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136.”; 4) w art. 40c ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. Warunkiem uzyskania dopłaty jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, na których uprawia się gatunki roślin uprawnych objęte dopłatami, przy czym działka rolna oznacza działkę rolną w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha wchodzącą w skład gospodarstwa rolnego.  ”  ; 5) w art. 40d po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu: „  2a. Wniosek, o którym mowa w ust. 1, można składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  . Art. 130. W ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych   (Dz. U. z 2022 r. poz. 381) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 48a w ust. 3 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: „  Wniosek można składać za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.  ”  ; 2) w art. 49 w ust. 2 wyrazy „raz na dwa lata” zastępuje się wyrazami „raz na trzy lata”. Art. 131. W ustawie z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego   (Dz. U. z 2020 r. poz. 721) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 4 uchyla się ust. 1a; 2) w art. 11 w ust. 2 skreśla się wyrazy „, oraz na wykonywanie zadań w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1a”. Art. 132. W ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2142 i 2236) w art. 2 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie: „  3) dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa w sprawach z zakresu wykonywania przez te podmioty zadań w ramach realizacji Wspólnej Polityki Rolnej, w tym w sprawach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego określonych przepisami Unii Europejskiej i przyznawanej w drodze decyzji pomocy finansowej w ramach interwencji objętych Planem Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oraz w ramach przejściowego wsparcia krajowego, o którym mowa w art. 147 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)h)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136., pomocy de minimis w sektorze rolnictwa lub rybołówstwa oraz innych zadań dotyczących organizacji rynków rolnych, z wyłączeniem zadań w zakresie administrowania obrotem z zagranicą towarami rolno-spożywczymi;  ”  . Art. 133. W ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju   (Dz. U. z 2023 r. poz. 225) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1 ust. 2 otrzymuje brzmienie: „  2. Ustawy nie stosuje się do programu rozwoju obszarów wiejskich, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005   (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.)i)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 865, Dz. Urz. UE L 280 z 24.09.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 367 z 23.12.2014, str. 16, Dz. Urz. UE L 127 z 22.05.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 28 z 04.02.2016, str. 8, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 350 z 29.12.2017, str. 15, Dz. Urz. UE L 30 z 02.02.2018, str. 6, Dz. Urz. UE L 16 z 18.01.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 53 z 22.02.2019, str. 14, Dz. Urz. UE L 204 z 26.06.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 79 z 08.03.2021, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 224 z 24.06.2021, str. 1., zwanego dalej „programem rozwoju obszarów wiejskich”, planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 1, z późn. zm.)j)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 119 z 21.04.2022, str. 1, Dz. Urz. UE L 181 z 07.07.2022, str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 227 z 01.09.2022, str. 136., zwanego dalej „planem strategicznym dla wspólnej polityki rolnej”, programów realizowanych z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonych na zwalczanie deprywacji materialnej, z wyłączeniem przepisów rozdziałów 1, 2, 2b i 7 oraz przepisów art. 14e, art. 14f, art. 14g ust. 1 i 2, art. 14h, art. 14j i art. 14l, a w przypadku: 1) programu rozwoju obszarów wiejskich - także z wyłączeniem art. 14g ust. 4a, art. 14kc i art. 14kd; 2) programu realizowanego z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego - także z wyłączeniem art. 14g ust. 4, art. 14ke i art. 14kf; 3) programu realizowanego z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonych na zwalczanie deprywacji materialnej - także z wyłączeniem art. 14g ust. 4b, art. 14kh i art. 14ki; 4) planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej - także z wyłączeniem art. 14g ust. 4a, art. 14kca i art. 14kd.  ”  ; 2) w art. 5: a) pkt 1a otrzymuje brzmienie: „  1a) dokumenty programowe - umowę partnerstwa, programy służące jej realizacji oraz plan strategiczny dla wspólnej polityki rolnej;  ”  , b) w pkt 7a lit. b otrzymuje brzmienie: „  b) realizowane z wykorzystaniem funduszy wspierających sektory morski lub rybacki oraz funduszy wspierających sprawy wewnętrzne oraz program rozwoju obszarów wiejskich;  ”  ; 3) w art. 14g ust. 4a otrzymuje brzmienie: „  4a. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi opracowuje program rozwoju obszarów wiejskich oraz plan strategiczny dla wspólnej polityki rolnej, a także: 1) reprezentuje Rzeczpospolitą Polską w kontaktach z Komisją Europejską; 2) prowadzi negocjacje z Komisją Europejską mające na celu uzgodnienie treści tego programu oraz planu; 3) proponuje podmioty, które mają być odpowiedzialne za zarządzanie i kontrolę tego programu oraz planu.  ”  ; 4) w art. 14h wyraz „dokumentu” zastępuje się wyrazami „planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej”; 5) w art. 14j w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie: „  2) realizowane z wykorzystaniem środków funduszy wspierających sektory morski lub rybacki, funduszy wspierających sprawy wewnętrzne oraz środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus przeznaczonych na zwalczanie deprywacji materialnej, a także program rozwoju obszarów wiejskich, po przyjęciu przez Komisję Europejską, są przekazywane odpowiednio przez ministra właściwego do spraw rybołówstwa, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego lub ministra właściwego do spraw rozwoju wsi  ”  ; 6) użyte w art. 14kc w ust. 1-2a, w ust. 3 we wprowadzeniu do wyliczenia i w ust. 4 wyrazy „realizowanego z wykorzystaniem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020” zastępuje się wyrazami „rozwoju obszarów wiejskich”; 7) po art. 14kc dodaje się art. 14kca w brzmieniu: „  Art. 14kca. 1. Projekt zmiany planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej opracowuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi, po zasięgnięciu opinii komitetu monitorującego, o którym mowa w art. 124 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2115”. 2. Projekt zmiany planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej jest przyjmowany przez Radę Ministrów w drodze uchwały, a następnie jest przekazywany przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi Komisji Europejskiej. 3. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi współpracuje z Komisją Europejską w zakresie oceny przekazanego jej projektu zmiany planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej. 4. Zmiana planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej po: 1) zatwierdzeniu przez Komisję Europejską tej zmiany - w przypadku, o którym mowa w art. 119 ust. 4 rozporządzenia 2021/2115, 2) poinformowaniu Komisji Europejskiej o tej zmianie - w przypadku, o którym mowa w art. 119 ust. 9 rozporządzenia 2021/2115 - jest przekazywana przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do wiadomości członkom Rady Ministrów. 5. Rada Ministrów może, w drodze uchwały, upoważnić ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do przyjmowania projektów zmian planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej w zakresie, o którym mowa w art. 119 ust. 9 rozporządzenia 2021/2115.  ”  ; 8) art. 14kd otrzymuje brzmienie: „  Art. 14kd. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi: 1) podaje do publicznej wiadomości na swojej stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej program rozwoju obszarów wiejskich i plan strategiczny dla wspólnej polityki rolnej oraz ich zmiany; 2) ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” komunikat o: a) zatwierdzeniu przez Komisję Europejską programu rozwoju obszarów wiejskich i planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej oraz ich zmian, jeżeli wymagały zatwierdzenia przez Komisję Europejską, b) adresie strony internetowej, na której zostały zamieszczone program rozwoju obszarów wiejskich i plan strategiczny dla wspólnej polityki rolnej oraz ich zmiany.  ”  ; 9) w art. 35 w ust. 1 wyrazy „programów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i” zastępuje się wyrazami „programu współfinansowanego z”. Art. 134. W ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2138) wprowadza się następujące zmiany: 1) uchyla się art. 15; 2) w art. 24: a) w ust. 2 w zdaniu pierwszym wyrazy „formularzy udostępnionych na stronie internetowej Agencji” zastępuje się wyrazami „systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa”, b) uchyla się ust. 3 i 4. Art. 135. W ustawie z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2157 i 2727) wprowadza się następujące zmiany: 1) po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu: „  Art. 5a. 1. Zadaniem Agencji jest również udzielanie pomocy finansowej podmiotom określonym w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie   (Dz. U. z 2022 r. poz. 1327, 1265 i 1812) na sfinansowanie kosztów podatku od towarów i usług: 1) z tytułu zakupu towarów i usług będących kosztami kwalifikowalnymi ponoszonych w związku z realizacją przedsięwzięcia związanego z nieodpłatnym przechowywaniem, przetwarzaniem, redystrybucją żywności na cele społeczne i bezpłatnych posiłków; 2) niekwalifikujących się do finansowania ze środków planu rozwojowego w rozumieniu art. 5 pkt 7aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju   (Dz. U. z 2023 r. poz. 225 i 412) w związku z realizacją przedsięwzięcia, o którym mowa w pkt 1. 2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana, jeżeli podmiot ubiegający się o tę pomoc zawarł umowę o objęciu przedsięwzięcia określonego w ust. 1 wsparciem na podstawie art. 14lzh ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. 3. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na wniosek podmiotu określonego w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na podstawie umowy, która określa co najmniej warunki wypłaty tej pomocy oraz jej rozliczenia. 4. Wypłata pomocy, o której mowa w ust. 1, następuje na wniosek podmiotu określonego w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w kwocie wynikającej z faktur w rozumieniu art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług   (Dz. U. z 2022 r. poz. 931, z późn. zm.k)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 974, 1137, 1301, 1488, 1561, 2180 i 2707.), uwzględnionych przez ten podmiot we wniosku o płatność ze środków planu rozwojowego w rozumieniu art. 5 pkt 7aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w terminach określonych w umowie, o której mowa w ust. 2.  ”  ; 2) w art. 6 w ust. 2 w pkt 6 na końcu skreśla się przecinek i uchyla się pkt 7; 3) art. 10c otrzymuje brzmienie: „  Art. 10c. 1. Złożenie wniosku za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji następuje po uwierzytelnieniu w tym systemie podmiotu składającego ten wniosek, a w przypadku gdy wniosek jest składany przez podmiot niebędący osobą fizyczną - po uwierzytelnieniu osoby: 1) uprawnionej do reprezentacji tego podmiotu - jeżeli jego reprezentacja jest jednoosobowa; 2) upoważnionej przez osoby uprawnione do reprezentacji tego podmiotu - jeżeli jego reprezentacja jest wieloosobowa. 2. Uwierzytelnienie w systemie teleinformatycznym Agencji następuje: 1) w sposób określony w art. 20a ust. 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne   (Dz. U. z 2023 r. poz. 57) lub 2) za pomocą loginu i kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji. 3. Jeżeli postępowanie administracyjne lub inne postępowanie zostało wszczęte na wniosek złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, wymiany korespondencji dotyczącej postępowania, w tym składania pism przez stronę postępowania i doręczania pism stronie postępowania, oraz wykonywania przez stronę postępowania innych czynności dotyczących postępowania, w tym podpisywania dokumentów, dokonuje się za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji zgodnie z ust. 7, pod warunkiem że strona tego postępowania wyraziła na to zgodę za pomocą tego systemu. 4. Zgoda, o której mowa w ust. 3, jest: 1) równoznaczna z żądaniem doręczania pism stronie postępowania za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji; 2) skuteczna, jeżeli strona postępowania została pouczona o skutkach jej wyrażenia, w szczególności o tym, że wymiana korespondencji dotyczącej postępowania oraz wykonywanie przez stronę postępowania innych czynności dotyczących postępowania będą dokonywane zgodnie z ust. 7. 5. Warunek, o którym mowa w ust. 3, nie ma zastosowania do postępowań w sprawach dotyczących pomocy, do której mają zastosowanie przepisy rozdziałów 5 i 8 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027   (Dz. U. poz. 412). 6. W postępowaniach dotyczących pomocy, do której mają zastosowanie przepisy rozdziałów 5 i 8 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, oraz w postępowaniach, w których strona postępowania wyraziła zgodę, o której mowa w ust. 3, strona postępowania, jej pełnomocnik lub jej przedstawiciel podają za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji numer telefonu lub adres poczty elektronicznej. 7. Złożenie wniosku, wymiana korespondencji oraz wykonywanie innych czynności dotyczących postępowania za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji następują zgodnie z następującymi regułami: 1) do złożenia wniosku lub innego pisma oraz do wykonania innej czynności dotyczącej postępowania przez stronę postępowania nie jest wymagany podpis elektroniczny, ale ponowne uwierzytelnienie w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 podczas odpowiednio składania pisma albo wykonywania innej czynności dotyczącej postępowania, a jeżeli wykonanie czynności dotyczącej postępowania polega na podpisaniu dokumentu, uznaje się, że ponowne uwierzytelnienie w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 podczas wykonywania tej czynności jest równoznaczne z podpisaniem dokumentu; 2) załączniki do wniosku lub innego pisma dołącza się jako dokumenty utworzone za pomocą tego systemu, a w przypadku gdy stanowią dokumenty wymagające opatrzenia podpisem przez osobę trzecią, dołącza się je w postaci elektronicznej jako: a) dokumenty opatrzone przez tę osobę kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem osobistym albo podpisem zaufanym albo b) elektroniczne kopie dokumentów sporządzonych w postaci papierowej i opatrzonych przez tę osobę podpisem własnoręcznym, zapisane w formacie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne; 3) stronie postępowania po wysłaniu wniosku lub innego pisma oraz po wykonaniu innej czynności dotyczącej postępowania jest wystawiane przez ten system potwierdzenie odpowiednio złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania, które zawiera unikalny numer nadany przez ten system oraz datę odpowiednio złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania; 4) datą wszczęcia postępowania na wniosek złożony za pomocą tego systemu jest dzień wystawienia potwierdzenia złożenia pisma, o którym mowa w pkt 3; 5) za datę złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania przez stronę postępowania uważa się dzień ponownego uwierzytelnienia w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 podczas odpowiednio składania pisma albo wykonywania innej czynności dotyczącej postępowania; 6) stronie postępowania po otrzymaniu pisma w tym systemie jest wystawiane przez ten system zawiadomienie o otrzymaniu tego pisma, które jest przesyłane na numer telefonu lub adres poczty elektronicznej podane za pomocą tego systemu, oraz potwierdzenie otrzymania pisma zawierające unikalny numer nadany przez ten system oraz datę otrzymania pisma; 7) za datę doręczenia stronie postępowania pisma za pomocą tego systemu uznaje się dzień: a) potwierdzenia odczytania pisma przez stronę postępowania w tym systemie, z tym że strona postępowania uzyskuje dostęp do treści tego pisma i do jego załączników po dokonaniu tego potwierdzenia, b) następujący po upływie 14 dni od dnia otrzymania pisma w tym systemie, jeżeli strona postępowania nie potwierdziła odczytania pisma przed upływem tego terminu; 8) niewykonanie czynności dotyczącej postępowania przez stronę postępowania w terminie wyznaczonym w piśmie wzywającym do wykonania tej czynności jest równoznaczne z odmową jej wykonania; 9) decyzje administracyjne, postanowienia oraz inne pisma doręczane stronie, sporządzone z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego Agencji, mogą zamiast podpisu zawierać imię i nazwisko wraz ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do ich wydania; 10) w przypadku ustanowienia pełnomocnika, a także w przypadku gdy strona postępowania działa przez przedstawiciela, wystawiane przez system teleinformatyczny Agencji potwierdzenie złożenia pisma oraz wykonania innej czynności dotyczącej postępowania, a także wystawiane przez ten system zawiadomienie o otrzymaniu pisma w tym systemie oraz potwierdzenie otrzymania tego pisma, otrzymuje odpowiednio pełnomocnik lub przedstawiciel strony postępowania za pomocą tego systemu. 8. W przypadku gdy kopie dokumentów, o których mowa w ust. 7 pkt 2 lit. b, nie zostały dołączone do wniosku złożonego za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, dokumenty te można złożyć bezpośrednio w jednostce organizacyjnej Agencji albo podmiotu wdrażającego w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 lub nadać w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe   (Dz. U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042) lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, albo wysłać na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych   (Dz. U. z 2023 r. poz. 285). 9. Zawarcie umowy za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji jest dokonywane zgodnie z następującymi regułami: 1) Agencja albo podmiot wdrażający w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 przekazuje stronie postępowania za pomocą tego systemu pismo zawierające oświadczenie woli zawarcia umowy przez Agencję albo ten podmiot wraz z umową oraz wezwaniem strony postępowania do zawarcia tej umowy; 2) jeżeli strona postępowania zgadza się na zawarcie umowy, składa oświadczenie woli zawarcia umowy przez ponowne uwierzytelnienie w tym systemie zgodnie z ust. 1 i 2 nie później niż przed upływem 14 dni od dnia otrzymania pisma, o którym mowa w pkt 1; 3) dniem zawarcia umowy jest data złożenia oświadczenia woli zawarcia umowy przez stronę postępowania. 10. Przepisu ust. 9 nie stosuje się do sposobu zawierania umowy o objęcie przedsięwzięcia wsparciem z planu rozwojowego w rozumieniu art. 5 pkt 7aa ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. 11. W przypadku gdy z przepisów prawa wynika obowiązek wydania, przekazania lub dostarczenia akt spraw objętych postępowaniami, do których mają zastosowanie reguły określone w ust. 7, lub dokumentów składających się na te akta, lub odpisów, wyciągów lub kopii tych dokumentów, do spełnienia tego obowiązku jest wystarczające wydanie, przekazanie lub dostarczenie uwierzytelnionego wydruku elektronicznej kopii tych dokumentów. 12. Udzielenie pełnomocnictwa w sprawach, w których wniosek jest składany za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, może być dokonywane za pomocą tego systemu. 13. Do zgłoszeń, informacji lub innych dokumentów składanych za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, a także do wymiany korespondencji z podmiotem, który je złożył, przepisy ust. 1-8 i 12 stosuje się odpowiednio, z tym że warunek, o którym mowa w ust. 3, nie ma zastosowania do wymiany tej korespondencji. 14. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania dotyczące loginu i kodu dostępu do systemu teleinformatycznego Agencji, mając na względzie identyfikację strony postępowania lub podmiotu składającego zgłoszenie, informację lub inny dokument za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, a także zabezpieczenie przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych. 15. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w zakresie wymiany korespondencji dotyczącej postępowania lub wykonywania innych czynności dotyczących postępowania za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji lub wymiany korespondencji z podmiotem, który złożył zgłoszenie, informację lub inny dokument za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji, mając na względzie wymagania określone w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz identyfikację strony postępowania lub tego podmiotu, a także zabezpieczenie przekazywanych danych przed dostępem osób nieuprawnionych.  ”  ; 4) w art. 29: a) w ust. 1 część wspólna otrzymuje brzmienie: „    -   podlegają zwrotowi, jeżeli płatność lub pomoc finansowa wypłacone z tych środków zostały pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości w wyniku naruszenia prawa albo regulaminu naboru wniosków o przyznanie pomocy finansowej lub w przypadkach określonych w przepisach odrębnych dotyczących przyznawania lub wypłaty płatności lub pomocy finansowej lub zwrotu tych środków lub w postanowieniach umów o przyznaniu pomocy finansowej.  ”  , b) ust. 1c i 2 otrzymują brzmienie: „  1c. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji administracyjnej. 2. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, o których mowa w ust. 1, jest: 1) organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej z tych środków publicznych przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej; 2) w przypadku pomocy finansowej ze środków publicznych przyznawanej na podstawie umowy: a) kierownik jednostki organizacyjnej Agencji wyznaczonej do rozpoznania sprawy, b) Prezes Agencji - w przypadku gdy do rozpoznania sprawy nie została wyznaczona jednostka organizacyjna Agencji, c) organ podmiotu wykonującego zadania delegowane - w przypadku pomocy finansowej przyznanej przez taki podmiot.  ”  , c) w ust. 3 po wyrazach „ust. 2” dodaje się wyrazy „pkt 1”, d) w ust. 5 skreśla się wyrazy „art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego   (Dz. U. z 2022 r. poz. 1775) oraz”; 5) uchyla się art. 30; 6) skreśla się użyte w art. 31 w ust. 1-2a wyrazy „przez Prezesa Agencji albo inny organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w art. 29 ust. 1,”. Art. 136. W ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych   (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634, z późn. zm.l)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r. poz. 1692, 1725, 1747, 1768, 1964 i 2414.) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 111 w pkt 16 po wyrazach „ „rozporządzeniem nr 1306/2013”,” dodaje się wyrazy „a także środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013   (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, z późn. zm.)m)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1., zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/2116”,”; 2) w art. 117 w ust. 1 po wyrazach „rozporządzenia nr 1306/2013” dodaje się wyrazy „oraz w art. 5 ust. 3 rozporządzenia 2021/2116”. Art. 137. W ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin   (Dz. U. z 2023 r. poz. 340) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 58 w ust. 8 w pkt 1 wyrazy „art. 60” zastępuje się wyrazami „art. 60 ust. 1 pkt 1-2, 3 i 4”; 2) w art. 60: a) dotychczasową treść oznacza się jako ust. 1 i w tym ust. po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu: „  2a) przekazywać Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję wykaz producentów roślin będących producentami, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności   (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), którzy spełniają wymagania integrowanej produkcji roślin, do dnia 30 września każdego roku;  ”  , b) dodaje się ust. 2-7 w brzmieniu: „  2. Wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, zawiera: 1) imię, nazwisko albo nazwę producenta roślin; 2) numer PESEL producenta roślin, a jeżeli nie posiada numeru PESEL - numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, lub numer REGON producenta roślin, o ile producentowi roślin taki numer został nadany; 3) numer działki ewidencyjnej, na której producent roślin prowadzi integrowaną produkcję roślin; 4) inne informacje, niestanowiące danych osobowych, niezbędne do udzielenia producentom roślin, którzy spełniają wymagania integrowanej produkcji roślin, pomocy finansowej z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji. 3. Wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, do celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem producentom roślin, którzy spełniają wymagania integrowanej produkcji roślin, pomocy finansowej z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. 4. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewnia podmiotom certyfikującym dostęp do administrowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa danych o producentach roślin, które są zgromadzone w prowadzonych przez tę Agencję ewidencjach, rejestrach oraz wykazach, w zakresie niezbędnym do przekazania wykazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a. 5. Podmiot certyfikujący ma dostęp do danych, o których mowa w ust. 4, tylko w odniesieniu do producentów roślin, którzy są objęci kontrolą przeprowadzaną przez ten podmiot, i wykorzystuje udostępnione dane do przekazania wykazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a. 6. Minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe informacje, niestanowiące danych osobowych, zawarte w wykazie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, mając na względzie uzyskanie informacji niezbędnych do przyznania pomocy finansowej z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji producentom roślin, którzy spełniają wymagania integrowanej produkcji roślin. 7. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 6, minister właściwy do spraw rolnictwa może określić szczegółową formę, w jakiej jest sporządzany wykaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2a, mając na względzie zapewnienie jednolitego sposobu przekazywania informacji i danych zawartych w tym wykazie.  ”  ; 3) w art. 61 w ust. 3a po wyrazie „inspektorowi” dodaje się wyrazy „oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa”; 4) w art. 62: a) w ust. 1 w pkt 4 wyrazy „art. 60” zastępuje się wyrazami „art. 60 ust. 1”, b) w ust. 6 w pkt 1 wyrazy „art. 60” zastępuje się wyrazami „art. 60 ust. 1 pkt 1-2, 3 i 4”. Art. 138. W ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności   (Dz. U. z 2022 r. poz. 943) wprowadza się następujące zmiany: 1) w art. 1: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie: „  1) zadania oraz właściwość organów w zakresie określonym w rozporządzeniu …

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.