📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 11 września 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Państwowej Straży Pożarnej
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organizacja Państwowej Straży Pożarnej
Rozdział 2a - Zasady finansowania Państwowej Straży Pożarnej
Rozdział 3 - Organizacja i prowadzenie akcji ratowniczej
Rozdział 4 - Czynności kontrolno-rozpoznawcze
Rozdział 5 - Służba w Państwowej Straży Pożarnej
Rozdział 5a - Wykonywanie zadań poza granicami państwa
Rozdział 6 - Korpusy i stopnie w Państwowej Straży Pożarnej
Rozdział 7 - Prawa i obowiązki strażaków
Rozdział 8 - Mieszkania strażaków w służbie państwowej
Rozdział 9 - Uposażenie i inne świadczenia pieniężne strażaków
Rozdział 10 - Służba kandydacka
Rozdział 11 - Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków
Rozdział 11a - Psy w Państwowej Straży Pożarnej
Rozdział 12 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 127), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1089) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 29 sierpnia 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 44 ustawy z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1089), który stanowi:
„
Art. 44.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8
pkt 3 i 4 oraz art. 16 pkt 2, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej1)Niniejsza ustawa wdraża w zakresie swojej regulacji następujące dyrektywy: 1) dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1152 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie
przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L
186 z 11.07.2019, str. 105); 2) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158
z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym
rodziców i opiekunów oraz uchylającą dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz. Urz. UE L 188
z 12.07.2019, str. 79).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Powołuje się Państwową Straż Pożarną jako zawodową, umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny
sprzęt formację, przeznaczoną do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi
zagrożeniami.
2.
Do podstawowych zadań Państwowej Straży Pożarnej należy:
1)
rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń;
2)
organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczych w czasie pożarów, klęsk żywiołowych
lub likwidacji miejscowych zagrożeń;
3)
wykonywanie pomocniczych specjalistycznych czynności ratowniczych w czasie klęsk żywiołowych
lub likwidacji miejscowych zagrożeń przez inne służby ratownicze;
4)
kształcenie kadr dla potrzeb Państwowej Straży Pożarnej i innych jednostek ochrony
przeciwpożarowej oraz powszechnego systemu ochrony ludności;
5)
nadzór nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych;
6)
prowadzenie prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony
ludności;
7)
współpraca z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym
do realizacji jego zadań ustawowych;
8)
współdziałanie ze strażami pożarnymi i służbami ratowniczymi innych państw oraz ich
organizacjami międzynarodowymi na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych
oraz odrębnych przepisów;
9)
realizacja innych zadań wynikających z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych
na zasadach i w zakresie w nich określonych.
3.
Służbę w Państwowej Straży Pożarnej pełnią funkcjonariusze pożarnictwa, zwani dalej
„strażakami”.
Art. 1a.
Obowiązku doręczenia korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi hybrydowej,
o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), albo publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego, o której mowa
w art. 2 pkt 8 tej ustawy, nie stosuje się:
1)
w sprawach osobowych strażaków;
2)
w sprawach osobowych byłych strażaków;
3)
jeżeli doręczenie korespondencji przy wykorzystaniu publicznej usługi hybrydowej albo
publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego mogłoby istotnie utrudniać
lub uniemożliwić realizację zadań Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 2.
(uchylony)
Art. 3.
1.
Zadania przewidziane dla Państwowej Straży Pożarnej w komórkach i jednostkach organizacyjnych
podległych Ministrowi Obrony Narodowej albo przez niego nadzorowanych wykonuje Wojskowa
Ochrona Przeciwpożarowa w trybie i na zasadach określonych, w drodze rozporządzenia,
przez Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych.
2.
W Wojskowej Ochronie Przeciwpożarowej mogą pełnić służbę także strażacy Państwowej
Straży Pożarnej, wyznaczeni za ich zgodą przez Komendanta Głównego Państwowej Straży
Pożarnej.
3.
Minister Obrony Narodowej oraz minister właściwy do spraw wewnętrznych określą, w
drodze rozporządzenia, zasady mianowania, przenoszenia i zwalniania ze stanowisk służbowych
oraz zawieszania w czynnościach służbowych strażaków, o których mowa w ust. 2, a także
organy właściwe do wymierzania im kar dyscyplinarnych.
Art. 4.
(uchylony)
Art. 5.
(uchylony)
Art. 6.
(uchylony)
Art. 7.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
akcjach ratowniczych - rozumie się przez to działania organizowane i kierowane przez
Państwową Straż Pożarną;
2)
pomocniczych specjalistycznych czynnościach ratowniczych - rozumie się przez to działania
Państwowej Straży Pożarnej w ramach udzielanej pomocy innym służbom ratowniczym, z
wyłączeniem działań porządkowo-ochronnych, zastrzeżonych dla innych jednostek podległych
ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych;
3)
staroście - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta w miastach na prawach
powiatu.
Rozdział 2
Organizacja Państwowej Straży Pożarnej
Art. 8.
1.
Jednostkami organizacyjnymi Państwowej Straży Pożarnej są:
1)
Komenda Główna;
2)
komenda wojewódzka;
3)
komenda powiatowa (miejska);
4)
Akademia Pożarnicza oraz pozostałe szkoły;
5)
instytuty badawcze;
6)
Centralne Muzeum Pożarnictwa.
1a.
W skład komendy wojewódzkiej mogą wchodzić ośrodki szkolenia.
2.
W skład komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej wchodzą jednostki
ratowniczo-gaśnicze.
2a.
W ramach jednostek ratowniczo-gaśniczych, o których mowa w ust. 2, mogą być wyodrębnione
czasowe posterunki Państwowej Straży Pożarnej. Pełnienie służby na czasowym posterunku
jest równoznaczne z pełnieniem służby w miejscowości, w której znajduje się dana jednostka
ratowniczo-gaśnicza.
3.
W skład jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, o których mowa w ust.
1 pkt 4, mogą wchodzić jednostki ratowniczo-gaśnicze.
3a.
Jednostki ratowniczo-gaśnicze utworzone w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży
Pożarnej, o których mowa w ust. 1 pkt 4, realizują zadania ratownicze na obszarze
i w zakresie ustalonych w porozumieniu z właściwym miejscowo komendantem powiatowym
(miejskim) Państwowej Straży Pożarnej.
4.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
(uchylony)
2)
szczegółowe zasady wyposażenia jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej,
a w szczególności:
a)
standardy wyposażenia jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej w
pojazdy gaśnicze i specjalne oraz w sprzęt i środki techniczne,
b)
normy wyposażenia w sprzęt specjalistyczny, pojazdy i środki techniczne do ratownictwa
technicznego, chemicznego, ekologicznego i medycznego,
c)
normy wyposażenia krajowych baz sprzętu specjalistycznego i środków gaśniczych.
3)
(uchylony)
4)
(uchylony)
5)
(uchylony)
5.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej określi, w drodze zarządzenia, w celu
ujednolicenia oraz zapewnienia racjonalnej gospodarki transportowej w jednostkach
organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej:
1)
sposoby korzystania ze sprzętu transportowego oraz prowadzenia ewidencji pracy sprzętu;
2)
metody utrzymywania sprawności technicznej sprzętu transportowego;
3)
sposoby uznawania sprzętu transportowego za zbędny oraz zagospodarowania tego sprzętu;
4)
sposób rozliczania zużycia paliw.
Art. 9.
1.
Centralnym organem administracji rządowej w sprawach organizacji krajowego systemu
ratowniczo-gaśniczego oraz ochrony przeciwpożarowej jest Komendant Główny Państwowej
Straży Pożarnej, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
2.
Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów Państwowej
Straży Pożarnej i odwołuje Prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do
spraw wewnętrznych.
3.
Zastępców Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów
Państwowej Straży Pożarnej i odwołuje minister właściwy do spraw wewnętrznych, na
wniosek Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 9a.
Strażacy, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 3, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1,
a także mianowani na stanowiska dyrektora i zastępcy dyrektora komórki organizacyjnej
oraz naczelnika, mogą zostać poddani weryfikacji, o której mowa w art. 11a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania
nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 309 i 1222). Weryfikacja, o której mowa w zdaniu pierwszym, może być prowadzona także wobec strażaków
zajmujących te stanowiska.
Art. 10.
1.
Do zadań Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej należy:
1)
kierowanie pracą Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej;
2)
kierowanie krajowym systemem ratowniczo-gaśniczym, a w szczególności:
a)
dysponowanie podmiotami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze kraju
poprzez swoje stanowisko kierowania,
b)
ustalanie zbiorczego planu sieci podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,
c)
ustalanie planu rozmieszczania na obszarze kraju sprzętu specjalistycznego w ramach
krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,
d)
dysponowanie odwodami operacyjnymi i kierowanie ich siłami,
e)
dowodzenie działaniami ratowniczymi, których rozmiary lub zasięg przekraczają możliwości
sił ratowniczych województwa,
f)
organizowanie centralnego odwodu operacyjnego oraz przeprowadzanie inspekcji gotowości
operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, których siły i środki
tworzą centralny odwód operacyjny,
g)
analizowanie działań ratowniczych prowadzonych przez podmioty krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego,
h)
ustalanie sposobu przeprowadzania inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego
systemu ratowniczo-gaśniczego;
3)
analizowanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń;
4)
inicjowanie przedsięwzięć oraz prac naukowo-badawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej
i ratownictwa;
5)
organizowanie kształcenia, szkolenia i doskonalenia zawodowego w jednostkach organizacyjnych
Państwowej Straży Pożarnej;
5a)
uzgadnianie opracowanych i przekazanych przez komendantów szkół Państwowej Straży
Pożarnej programów studiów lub programów nauczania dla zawodów inżynier pożarnictwa
i technik pożarnictwa oraz programów studiów podyplomowych w zakresie przeszkolenia
zawodowego;
5b)
opracowywanie i zatwierdzanie programów szkolenia i doskonalenia zawodowego oraz sprawowanie
nadzoru w zakresie dydaktycznym nad ich realizacją;
5c)
nadzór nad przestrzeganiem bezpieczeństwa i higieny służby w Państwowej Straży Pożarnej;
5d) opracowywanie i zatwierdzanie programu szkolenia inspektorów ochrony przeciwpożarowej
oraz programu szkolenia aktualizującego inspektorów ochrony przeciwpożarowej;
6)
inicjowanie oraz przygotowywanie projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony
przeciwpożarowej i ratownictwa;
7)
powoływanie i odwoływanie rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i
nadzór nad ich działalnością;
8)
ustalanie programów i zasad szkolenia pożarniczego dla jednostek ochrony przeciwpożarowej,
o których mowa w art. 15 pkt 2-6 i 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 275 i 1222);
9)
wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej i ratownictwa;
10)
współdziałanie z Zarządem Głównym Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej
Polskiej;
11)
prowadzenie współpracy międzynarodowej, udział w przygotowywaniu i wykonywaniu umów
międzynarodowych w zakresie określonym w ustawach i w tych umowach oraz kierowanie
jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej do akcji ratowniczych i humanitarnych
poza granicę państwa, na podstawie wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych;
12)
wprowadzanie podwyższonej gotowości operacyjnej w Państwowej Straży Pożarnej w sytuacji
zwiększonego prawdopodobieństwa katastrofy naturalnej lub awarii technicznej, których
skutki mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej liczby osób, mieniu w wielkich rozmiarach
albo środowisku na znacznych obszarach, oraz w przypadku wystąpienia i utrzymywania
się wzmożonego zagrożenia pożarowego;
13)
organizowanie krajowych oraz międzynarodowych ćwiczeń ratowniczych;
14)
ustalanie ramowego regulaminu służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży
Pożarnej oraz regulaminu musztry i ceremoniału pożarniczego;
15)
organizowanie działalności sportowej i ustalanie regulaminów sportowych zawodów pożarniczych
oraz innych zawodów dla strażaków;
16)
realizowanie zadań, wynikających z innych ustaw.
2.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej sprawuje nadzór nad:
1)
Akademią Pożarniczą, w zakresie wykonywania przez nią zadań jednostki organizacyjnej
Państwowej Straży Pożarnej;
2)
pozostałymi szkołami, instytutami badawczymi Państwowej Straży Pożarnej oraz w zakresie
dydaktycznym nad ośrodkami szkolenia w komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej;
3)
Centralnym Muzeum Pożarnictwa.
3.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej kontroluje działania organów i jednostek
organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej.
4.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej jest przełożonym strażaków pełniących
służbę w Państwowej Straży Pożarnej.
5.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustali, w drodze zarządzenia, sposób przeprowadzania
inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego.
6.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej ustali, w drodze zarządzenia, ramowy regulamin
służby w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej oraz regulamin musztry
i ceremoniał pożarniczy.
7.
Zasady, o których mowa w ust. 1 pkt 8, zamieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Komendanta Głównego Państwowej Straży
Pożarnej.
Art. 11.
1.
Zadania i kompetencje Państwowej Straży Pożarnej na obszarze województwa wykonują:
1)
wojewoda przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, jako kierownika
straży wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie;
2)
komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
2.
Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wykonuje w imieniu wojewody zadania
i kompetencje określone w ustawach.
Art. 11a.
1.
W postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji
Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym
jest komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej.
2.
W postępowaniu administracyjnym, w sprawach, o których mowa w ust. 1, organami wyższego
stopnia są:
1)
w stosunku do komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej - komendant
wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej;
2)
w stosunku do komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej - Komendant Główny
Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 12.
1.
Komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej powołuje, spośród oficerów Państwowej
Straży Pożarnej, minister właściwy do spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego
Państwowej Straży Pożarnej złożony po uzyskaniu zgody wojewody.
2.
Komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej odwołuje minister właściwy do
spraw wewnętrznych - po zasięgnięciu opinii wojewody.
3.
W przypadku braku opinii, o której mowa w ust. 2, minister właściwy do spraw wewnętrznych
odwołuje komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej po upływie 14 dni od
dnia przedstawienia wniosku o odwołanie.
3a.
W razie zwolnienia stanowiska komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej,
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, do czasu powołania nowego komendanta,
powierza pełnienie obowiązków komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej
wyznaczonemu oficerowi Państwowej Straży Pożarnej, na okres nie dłuższy niż miesiąc.
W okresie tym wyznaczonemu oficerowi przysługuje uposażenie przewidziane dla stanowiska
komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, lecz nie niższe od dotychczasowego.
4.
Zastępców komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów
Państwowej Straży Pożarnej i odwołuje Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej
na wniosek komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
5.
Do zadań komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej należy:
1)
kierowanie komendą wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej;
2)
opracowywanie planów ratowniczych na obszarze województwa, z uwzględnieniem przepisów
art. 10 ust. 1 pkt 2 lit. b i c;
3)
organizowanie krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, w tym odwodów operacyjnych,
na obszarze województwa;
4)
dysponowanie oraz kierowanie siłami i środkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego
na obszarze województwa poprzez swoje stanowisko kierowania, a w szczególności dowodzenie
działaniami ratowniczymi, których rozmiary lub zasięg przekraczają możliwości sił
ratowniczych powiatu;
5)
kierowanie jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej z obszaru województwa
do akcji ratowniczych i humanitarnych poza granicę państwa, na podstawie wiążących
Rzeczpospolitą Polską umów i porozumień międzynarodowych;
6)
analizowanie działań ratowniczych prowadzonych przez podmioty krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego
na obszarze województwa;
7)
przeprowadzanie inspekcji gotowości operacyjnej podmiotów krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego
na obszarze województwa;
8)
wprowadzanie podwyższonej gotowości operacyjnej w Państwowej Straży Pożarnej na obszarze
województwa i powiatów, w sytuacji zwiększonego prawdopodobieństwa katastrofy naturalnej
lub awarii technicznej, których skutki mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej liczby
osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, oraz w
przypadku wystąpienia i utrzymywania się wzmożonego zagrożenia pożarowego;
9)
organizowanie wojewódzkich ćwiczeń ratowniczych;
10)
kontrolowanie uzgadniania projektów budowlanych w zakresie ochrony przeciwpożarowej;
10a)
nadzór nad działalnością rzeczoznawców do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;
11)
nadzór i kontrolowanie komendantów powiatowych (miejskich) i komend powiatowych (miejskich)
Państwowej Straży Pożarnej;
12)
sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem bezpieczeństwa i higieny służby w komendach
powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej;
13)
analizowanie stanu bezpieczeństwa województwa w zakresie zadań realizowanych przez
Państwową Straż Pożarną;
14)
opracowywanie programów szkolenia i doskonalenia zawodowego, z uwzględnieniem specyfiki
i potrzeb województwa, oraz organizowanie szkolenia i doskonalenia zawodowego, a także
inicjowanie przedsięwzięć w zakresie kultury fizycznej i sportu na obszarze województwa;
15)
uczestniczenie w przygotowywaniu projektu budżetu państwa w części, której dysponentem
jest właściwy wojewoda, w rozdziałach dotyczących ochrony przeciwpożarowej;
16)
wspieranie inicjatyw społecznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
5a.
Do zadań komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej ponadto należy:
1)
współdziałanie z zarządem oddziału wojewódzkiego związku ochotniczych straży pożarnych;
2)
realizowanie zadań wynikających z innych ustaw.
Art. 13.
1.
Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej powołuje spośród oficerów
Państwowej Straży Pożarnej komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w porozumieniu
ze starostą. Przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 107) nie stosuje się.
2.
W razie niezajęcia stanowiska lub niezaakceptowania zgłoszonej kandydatury na stanowisko
komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, w terminie 30 dni
od dnia jej przedstawienia staroście, przedstawia się niezwłocznie kolejną kandydaturę.
W przypadku braku porozumienia w stosunku do tej kandydatury w terminie 14 dni od
dnia jej przedstawienia staroście, na stanowisko komendanta powiatowego (miejskiego)
Państwowej Straży Pożarnej komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej powołuje
wskazanego przez wojewodę oficera Państwowej Straży Pożarnej.
3.
Komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej odwołuje komendant
wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej po zasięgnięciu opinii starosty. Przepis art.
12 ust. 3 stosuje się odpowiednio.
4.
W razie zwolnienia stanowiska komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży
Pożarnej, komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, do czasu powołania nowego
komendanta, powierza pełnienie obowiązków komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej
Straży Pożarnej wyznaczonemu oficerowi Państwowej Straży Pożarnej, na okres nie dłuższy
niż 2 miesiące. W okresie tym wyznaczonemu oficerowi przysługuje uposażenie przewidziane
dla stanowiska komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, lecz
nie niższe od dotychczasowego.
5.
Zastępców komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej powołuje
spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej i odwołuje komendant wojewódzki Państwowej
Straży Pożarnej, na wniosek komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży
Pożarnej.
6.
Do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej należy:
1)
kierowanie komendą powiatową (miejską) Państwowej Straży Pożarnej;
2)
organizowanie jednostek ratowniczo-gaśniczych;
3)
organizowanie na obszarze powiatu krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego;
4)
dysponowanie oraz kierowanie siłami i środkami krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego
na obszarze powiatu poprzez swoje stanowisko kierowania;
5)
kierowanie jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej z obszaru powiatu
do akcji ratowniczych i humanitarnych poza granicę państwa, na podstawie wiążących
Rzeczpospolitą Polską umów i porozumień międzynarodowych;
6)
analizowanie działań ratowniczych prowadzonych na obszarze powiatu przez podmioty
krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego;
7)
organizowanie i prowadzenie akcji ratowniczej;
8)
współdziałanie z komendantem gminnym ochrony przeciwpożarowej, jeżeli komendant taki
został zatrudniony w gminie;
8a)
współdziałanie z komendantem gminnym związku ochotniczych straży pożarnych;
9)
rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń;
10)
opracowywanie planów ratowniczych na obszarze powiatu;
11)
nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych;
12)
wykonywanie zadań z zakresu ratownictwa;
13)
wstępne ustalanie przyczyn oraz okoliczności powstania i rozprzestrzeniania się pożaru
oraz miejscowego zagrożenia;
14)
organizowanie szkolenia i doskonalenia pożarniczego;
15)
szkolenie członków ochotniczych straży pożarnych;
16)
inicjowanie przedsięwzięć w zakresie kultury fizycznej i sportu z udziałem podmiotów
krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego na obszarze powiatu;
17)
wprowadzanie podwyższonej gotowości operacyjnej w komendzie powiatowej (miejskiej)
Państwowej Straży Pożarnej w sytuacji zwiększonego prawdopodobieństwa katastrofy naturalnej
lub awarii technicznej, których skutki mogą zagrozić życiu lub zdrowiu dużej liczby
osób, mieniu w wielkich rozmiarach albo środowisku na znacznych obszarach, oraz w
przypadku wystąpienia i utrzymywania się wzmożonego zagrożenia pożarowego.
7.
Do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej ponadto należy:
1)
współdziałanie z zarządem oddziału powiatowego związku ochotniczych straży pożarnych;
2)
przeprowadzanie inspekcji gotowości operacyjnej ochotniczych straży pożarnych na obszarze
powiatu, pod względem przygotowania do działań ratowniczych;
3)
realizowanie zadań wynikających z innych ustaw.
Art. 13a.
1.
Komendanci wykonują swoje zadania przy pomocy komend, o których mowa w art. 8 ust.
1 pkt 1-3.
2.
Organizację Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej określa statut nadany, w drodze
rozporządzenia, przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw
wewnętrznych.
3.
Regulamin organizacyjny komendy wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej jest ustalany
przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i zatwierdzany przez Komendanta
Głównego Państwowej Straży Pożarnej, po zasięgnięciu opinii wojewody. Regulamin ten
nie stanowi części regulaminu organizacyjnego urzędu wojewódzkiego.
4.
Regulamin organizacyjny komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej
jest ustalany przez komendanta powiatowego i zatwierdzany przez komendanta wojewódzkiego
Państwowej Straży Pożarnej.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, ramową organizację
komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej, z uwzględnieniem
w szczególności:
1)
podziału komend wojewódzkich i powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej
na kategorie w zależności od liczby stałych mieszkańców odpowiednio w województwie
i powiecie;
2)
trybu naliczania etatów dla komend wojewódzkich i powiatowych (miejskich) poszczególnych
kategorii;
3)
rodzajów komórek organizacyjnych oraz zakresów ich działania;
4)
stanowisk do kierowania poszczególnymi komórkami organizacyjnymi.
W rozporządzeniu należy uwzględnić dostosowanie organizacji komend Państwowej Straży
Pożarnej do realizowanych przez nie zadań ustawowych.
Art. 13b.
Kierownicy jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej są obowiązani współdziałać
z Biurem Nadzoru Wewnętrznego w zakresie realizacji jego zadań, w szczególności:
1)
udostępniać, na wniosek Inspektora Nadzoru Wewnętrznego, niezbędne wyposażenie, urządzenia
i środki techniczne;
2)
zapewniać warunki niezbędne do sprawnej realizacji zadań przez inspektorów Biura Nadzoru
Wewnętrznego, w szczególności przez zapewnienie swobodnego wstępu na teren jednostki
organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej, niezwłocznego przedstawiania żądanych informacji
i dokumentów, terminowego udzielania ustnych i pisemnych wyjaśnień, a także udostępnianie
niezbędnych urządzeń technicznych i zapewnienie dostępu do Internetu oraz, w miarę
możliwości, oddzielnego pomieszczenia z odpowiednim wyposażeniem;
3)
przekazywać dane strażaków objętych weryfikacją, o której mowa w art. 11a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania
nadzoru przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, najpóźniej w terminie 14 dni przed planowanym:
a)
powołaniem na stanowiska komendantów i ich zastępców, dyrektorów i zastępców dyrektorów
komórek organizacyjnych oraz naczelników,
b)
oddelegowaniem do pełnienia służby lub wykonywaniem zadań poza granicami kraju na
okres przekraczający 14 dni, z wyłączeniem oddelegowania do realizacji zadania poza
granicami państwa w grupie ratowniczej, o której mowa w art. 49b ust. 1 pkt 1,
c)
wystąpieniem o nadawanie stopni nadbrygadiera i generała brygadiera w Państwowej Straży
Pożarnej,
d)
wystąpieniem o przedterminowe nadanie stopnia w korpusie oficerów Państwowej Straży
Pożarnej,
e)
wystąpieniem o wyróżnienie, na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych,
orderami i odznaczeniami, o których mowa w ustawie z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach
(Dz. U. z 2023 r. poz. 2053),
f)
oddelegowaniem do wykonywania zadań w Biurze Nadzoru Wewnętrznego;
4)
udostępniać dokumentację z kontroli, o której mowa w art. 12 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 632 i 1222).
Art. 14.
1.
Rada powiatu (miasta) przynajmniej raz w roku rozpatruje informację komendanta powiatowego
(miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej o stanie bezpieczeństwa powiatu (miasta na
prawach powiatu) w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Na polecenie starosty (prezydenta
miasta) informację taką właściwy komendant jest obowiązany składać w każdym czasie.
2.
Rada powiatu (miasta) na podstawie informacji, o których mowa w ust. 1, może określić,
w drodze uchwały, kierunki działań zmierzających do usunięcia istotnych dla wspólnoty
samorządowej zagrożeń w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
3.
W przypadku bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa wspólnoty samorządowej, w szczególności
życia lub zdrowia, wójt (burmistrz, prezydent miasta) lub starosta może wydać komendantowi
powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej polecenie podjęcia działań w zakresie
właściwości Państwowej Straży Pożarnej, zmierzających do usunięcia tego zagrożenia.
4.
Uchwała, o której mowa w ust. 2, lub polecenie wydane na podstawie ust. 3 nie mogą
dotyczyć wykonania konkretnej czynności służbowej. Uchwała lub polecenie nie mogą
również określać sposobu wykonania zadania przez Państwową Straż Pożarną.
5.
Starosta lub wójt (burmistrz, prezydent miasta) ponoszą wyłączną odpowiedzialność
za treść i skutki polecenia, o którym mowa w ust. 4.
6.
Polecenie, o którym mowa w ust. 4, podlega niezwłocznemu wykonaniu. Polecenie przekazane
ustnie wymaga potwierdzenia na piśmie.
7.
Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej niezwłocznie przedkłada sprawę
komendantowi wojewódzkiemu Państwowej Straży Pożarnej, jeżeli nie jest w stanie wykonać
polecenia, o którym mowa w ust. 4.
8.
Polecenie, o którym mowa w ust. 4, naruszające prawo jest nieważne. O nieważności
polecenia stwierdza wojewoda.
Art. 15.
(uchylony)
Art. 16.
(uchylony)
Art. 17.
1.
Organizację i zakres działania Akademii Pożarniczej jako uczelni oraz tryb wyznaczania
i odwoływania Rektora-Komendanta i osoby pełniącej w uczelni służb państwowych funkcję
kierowniczą do spraw realizacji zadań uczelni jako jednostki organizacyjnej właściwej
służby oraz tryb powierzania funkcji kierowniczych strażakom pełniącym służbę na stanowiskach
nauczycieli akademickich reguluje ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
(Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 1088, 1234, 1672, 1872 i 2005 oraz z 2024 r. poz. 124, 227 i 1089.).
2.
Komendantów pozostałych szkół Państwowej Straży Pożarnej i ich zastępców powołuje
spośród oficerów Państwowej Straży Pożarnej i odwołuje Komendant Główny Państwowej
Straży Pożarnej.
Art. 17a.
Komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej może tworzyć i likwidować ośrodki
szkolenia, a także określać ich organizację i zakres działania.
Art. 18.
1.
Organizację i zakres działania instytutu badawczego Państwowej Straży Pożarnej oraz
tryb powoływania i odwoływania dyrektora i jego zastępców reguluje ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 534).
2.
Organizację i zakres działania oraz tryb powoływania i odwoływania dyrektora Centralnego
Muzeum Pożarnictwa regulują ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 87) oraz ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach
(Dz. U. z 2022 r. poz. 385), z tym że dyrektora powołuje się na czas nieokreślony.
Art. 19.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór oraz
tryb nadawania sztandaru jednostkom organizacyjnym Państwowej Straży Pożarnej.
Rozdział 2a
Zasady finansowania Państwowej Straży Pożarnej
Art. 19a.
1.
Koszty związane z funkcjonowaniem Państwowej Straży Pożarnej są pokrywane z budżetu
państwa.
2.
Koszty funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej na obszarze powiatu są pokrywane
z dotacji celowej budżetu państwa.
Art. 19b.
W pokrywaniu części kosztów funkcjonowania Państwowej Straży Pożarnej mogą uczestniczyć:
1)
gmina, powiat lub samorząd województwa;
2)
organizatorzy imprez masowych.
Art. 19c.
Wykonywanie zadań zleconych szkołom Państwowej Straży Pożarnej przez osoby prawne
lub fizyczne, wykraczających poza zakres ustawowych zadań, jest finansowane przez
właściwego zleceniodawcę na podstawie zawartej umowy.
Art. 19d.
Osoby prawne lub fizyczne mogą uczestniczyć w ponoszeniu kosztów budowy strażnic,
ich wyposażenia i utrzymania.
Art. 19e.
Tworzy się Fundusz Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej, zwany dalej „Funduszem”, składający
się z funduszy: centralnego, wojewódzkich i szkół Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 19f.
Fundusz jest państwowym funduszem celowym.
Art. 19g.
Środki finansowe uzyskane przez Państwową Straż Pożarną z wpływów uzyskanych na zasadach
określonych w art. 19b-19d zgodnie z zawartymi umowami lub porozumieniami oraz na
zasadach, o których mowa w art. 4a ust. 11 pkt 1 i 4 i art. 11d ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie
przeciwpożarowej, przez:
1)
Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej - są przychodami funduszu centralnego;
2)
komendantów wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej lub nadzorowanych przez nich komendantów
powiatowych (miejskich) Państwowej Straży Pożarnej - są przychodami funduszy wojewódzkich;
3)
komendantów szkół Państwowej Straży Pożarnej - są przychodami funduszy szkół Państwowej
Straży Pożarnej.
Art. 19h.
Środki Funduszu mogą być przeznaczone na:
1)
pokrywanie wydatków inwestycyjnych, modernizacyjnych i remontowych;
2)
pokrywanie kosztów utrzymania i funkcjonowania jednostek organizacyjnych Państwowej
Straży Pożarnej, a także na zakup niezbędnych na ich potrzeby towarów i usług;
3)
pokrywanie wydatków na potrzeby służby w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 9;
4)
cele statutowe szkół Państwowej Straży Pożarnej;
5)
pokrywanie wydatków związanych z przeprowadzeniem egzaminu dla osób ubiegających się
o przyznanie prawa do wykonywania zawodu rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych,
o którym mowa w art. 11b ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
6)
pokrywanie wydatków związanych z organizacją i przeprowadzeniem szkoleń, o których
mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej;
7)
pokrywanie wydatków związanych z prowadzeniem szkoleń, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.
Art. 19i.
Środkami Funduszu dysponują:
1)
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej - w zakresie funduszu centralnego;
2)
komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej - w zakresie funduszy wojewódzkich
obejmujących komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej oraz nadzorowane komendy
powiatowe (miejskie) Państwowej Straży Pożarnej;
3)
komendanci szkół Państwowej Straży Pożarnej - w zakresie funduszy szkół Państwowej
Straży Pożarnej.
Art. 19j.
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej sporządza łączny plan finansowy i łączne
sprawozdanie finansowe Funduszu.
Art. 19k3)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 ustawy z dnia 28 czerwca 2024 r. o zmianie ustawy
o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1089), która weszła
w życie z dniem 23 lipca 2024 r..
Zmiany kwot przychodów i kosztów lub dochodów i wydatków Funduszu ujętych w planie
finansowym Funduszu dokonuje dysponent środków Funduszu.
Art. 19l.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady gospodarki
finansowej Funduszu oraz tryb i terminy sporządzania jego planów i sprawozdań finansowych,
a także warunki i tryb przeznaczania przez komendantów wojewódzkich Państwowej Straży
Pożarnej środków funduszy wojewódzkich na nadzorowane przez nich komendy powiatowe
(miejskie) Państwowej Straży Pożarnej, uwzględniając postanowienia umów i porozumień
oraz racjonalne gospodarowanie środkami.
Rozdział 3
Organizacja i prowadzenie akcji ratowniczej
Art. 20.
1.
Akcję ratowniczą organizuje i kieruje nią Państwowa Straż Pożarna.
1a.
(uchylony)
2.
Podczas wykonywania czynności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3, jednostki organizacyjne
Państwowej Straży Pożarnej, biorące udział w akcjach ratowniczych, obowiązane są przestrzegać
wskazań lub instrukcji osób kierujących tymi służbami.
Art. 20a.
Państwowa Straż Pożarna może używać w akcjach ratowniczych psów.
Art. 21.
1.
Strażacy biorący udział w akcji ratowniczej, w zakresie niezbędnym do prowadzenia
akcji, mają prawo korzystania z:
1)
dróg, gruntów i zbiorników wodnych państwowych, komunalnych i prywatnych;
2)
komunalnych i prywatnych ujęć wodnych i środków gaśniczych.
2.
W okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności strażak kierujący akcją
ratowniczą ma prawo zarządzenia:
1)
ewakuacji ludzi i mienia z terenu objętego akcją ratowniczą;
2)
koniecznych prac wyburzeniowych i rozbiórkowych;
3)
wstrzymania komunikacji w ruchu lądowym;
4)
udostępnienia pojazdów, środków i przedmiotów niezbędnych do akcji ratowniczej;
5)
zakazu przebywania osobom postronnym w rejonie akcji ratowniczej.
3.
Ponadto w okolicznościach, o których mowa w ust. 2, kierujący akcją ma prawo:
1)
żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji
społecznych i obywateli;
2)
odstąpienia od zasad działania uznanych powszechnie za bezpieczne.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb korzystania z praw,
o których mowa w ust. 2 i 3.
Art. 22.
1.
Osobie niebędącej strażakiem, która uległa wypadkowi, oraz członkom rodziny osoby
zmarłej wskutek takiego wypadku, w związku z wypełnianiem obowiązków, o których mowa
w art. 21 ust. 3 pkt 1, lub ćwiczeniami organizowanymi przez Państwową Straż Pożarną,
przysługują świadczenia odszkodowawcze.
2.
Za użycie, zniszczenie, uszkodzenie lub utratę bez winy właściciela środków transportowych,
inwentarza lub innego mienia w związku z akcją ratowniczą lub ćwiczeniami organizowanymi
przez Państwową Straż Pożarną przysługuje odszkodowanie.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, zakres,
szczegółowe zasady i tryb przyznawania świadczeń i odszkodowania, o których mowa w
ust. 1 i 2.
Rozdział 4
Czynności kontrolno-rozpoznawcze
Art. 23.
1.
W celu rozpoznawania zagrożeń, realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych
oraz przygotowania do działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności
kontrolno-rozpoznawcze oraz ćwiczenia.
2.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane na podstawie:
1)
rocznego planu czynności kontrolno-rozpoznawczych;
2)
art. 269 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
(Dz. U. z 2024 r. poz. 54, 834, 1089 i 1222), w zakresie zakładów o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej
i zakładów o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej;
3)
zlecenia starosty, o którym mowa w art. 35 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym;
4)
polecenia sądu, prokuratora lub Najwyższej Izby Kontroli;
5)
zgłoszenia obiektu, dla którego przepisy prawa wymagają wydania przez organy Państwowej
Straży Pożarnej opinii lub zajęcia przez nie stanowiska w zakresie ochrony przeciwpożarowej;
6)
zawiadomienia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o stwierdzeniu zagrożenia życia
lub zdrowia, niebezpieczeństwa powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach
lub bezpośredniego zagrożenia środowiska, o którym mowa w art. 60 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
(Dz. U. z 2024 r. poz. 236 i 1222);
7)
wystąpienia istotnych nowych okoliczności w zakresie stanu bezpieczeństwa na terenie
działania komendy powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej.
3.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane w zakresie:
1)
kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych;
2)
oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych
w obiekcie budowlanym;
3)
oceny zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym;
4)
ustalania spełnienia wymogów bezpieczeństwa w zakładzie o zwiększonym ryzyku wystąpienia
poważnej awarii przemysłowej lub zakładzie o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii
przemysłowej, na zasadach ustalonych dla kontroli w art. 269 oraz art. 269a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
5)
rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki
ochrony przeciwpożarowej;
6)
rozpoznawania innych miejscowych zagrożeń;
7)
wstępnego ustalania nieprawidłowości, które przyczyniły się do powstania pożaru oraz
okoliczności jego rozprzestrzenienia się;
8)
zbierania informacji niezbędnych do wykonania analizy poważnej awarii przemysłowej
i formułowania zaleceń dla prowadzącego zakład;
9)
postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, fluorowanymi gazami cieplarnianymi
i pozostałymi fluorowanymi gazami cieplarnianymi w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych
fluorowanych gazach cieplarnianych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 2065), wykorzystywanymi w ochronie przeciwpożarowej, a także systemami ochrony przeciwpożarowej
oraz gaśnicami zawierającymi te substancje lub gazy lub od nich uzależnionymi;
10)
oceny spełniania wymagań przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej w miejscach
zbierania, przetwarzania oraz wytwarzania odpadów lub warunków ochrony przeciwpożarowej
określonych przy wydawaniu zezwolenia na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie
odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów uwzględniającego przetwarzanie odpadów
oraz pozwolenia na wytwarzanie odpadów.
4.
Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych mają strażacy upoważnieni
przez właściwego komendanta Państwowej Straży Pożarnej.
5.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze mogą być przeprowadzane przez inne osoby upoważnione
przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
6.
Strażacy, o których mowa w ust. 4, w przypadku naruszenia:
1)
przepisów przeciwpożarowych lub
2)
przepisów art. 250 ust. 1, 4, 5, 8 i 9, art. 251 ust. 1, 5-8, art. 252 ust. 1, art. 253 ust.
1, art. 254 ust. 1, art. 255 ust. 1 i 2, art. 256-258, art. 261 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz
ust. 2-5, art. 261a ust. 1 i 2, art. 262, art. 263 lub art. 264 ustawy z dnia 27 kwietnia
2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przez prowadzącego zakład o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej
lub prowadzącego zakład o zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej
- mają prawo do nakładania grzywny w drodze mandatu karnego.
7.
Czynności kontrolno-rozpoznawcze mogą być przeprowadzane po doręczeniu kontrolowanemu
upoważnienia do przeprowadzenia tych czynności przynajmniej na 7 dni, a w przypadkach,
o których mowa w ust. 2 pkt 5, przynajmniej na 3 dni - przed terminem ich rozpoczęcia.
Upoważnienie może być doręczone kontrolowanemu w chwili przystąpienia do czynności
kontrolno-rozpoznawczych, jeżeli:
1)
powzięto informację o możliwości występowania w miejscu ich przeprowadzania zagrożenia
życia ludzi lub bezpośredniego niebezpieczeństwa powstania pożaru, lub poważnej awarii
przemysłowej;
2)
przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych jest niezbędne w celu dokonania
ustaleń w zakresie określonym w ust. 3 pkt 7 i 8.
8.
Upoważnienie, o którym mowa w ust. 7, powinno zawierać:
1)
określenie podstawy prawnej przeprowadzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych;
2)
oznaczenie organu przeprowadzającego czynności kontrolno-rozpoznawcze;
3)
datę i miejsce wystawienia;
4)
imię i nazwisko, określenie stanowiska służbowego strażaka upoważnionego do przeprowadzenia
czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz numer jego legitymacji służbowej;
5)
imię i nazwisko oraz określenie rodzaju i numeru dokumentu tożsamości innej osoby
upoważnionej do przeprowadzenia czynności kontrolno-rozpoznawczych;
6)
oznaczenie podmiotu objętego czynnościami kontrolno-rozpoznawczymi i miejsca ich przeprowadzenia;
7)
informacje o zakresie przedmiotowym czynności kontrolno-rozpoznawczych;
8)
wskazanie daty rozpoczęcia i przewidywanego terminu zakończenia kontroli;
9)
podpis osoby udzielającej upoważnienia z podaniem zajmowanego stanowiska lub funkcji;
10)
pouczenie o prawach i obowiązkach kontrolowanego.
9.
W chwili przystąpienia do czynności kontrolno-rozpoznawczych upoważnieni do przeprowadzania
tych czynności, zwani dalej „kontrolującymi”, okazują kontrolowanemu: strażak - legitymację
służbową, a inna osoba - dokument tożsamości.
10.
Kontrolowany jest obowiązany umożliwić kontrolującemu przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych,
a w tym:
1)
udzielić niezbędnych informacji i wyjaśnień w sprawach objętych zakresem tych czynności
oraz wyrazić zgodę na sporządzenie dokumentacji fotograficznej;
2)
umożliwić dostęp do obiektów, urządzeń i innych składników majątkowych, w stosunku
do których mają być przeprowadzone czynności;
3)
zapewnić wgląd w dokumentację i prowadzone ewidencje objęte zakresem czynności;
4)
umożliwić sporządzenie kopii niezbędnych dokumentów;
5)
zapewnić warunki do pracy, w tym, w miarę możliwości, samodzielne pomieszczenie i
miejsce do przechowywania dokumentów;
6)
udostępnić środki łączności i inne konieczne środki techniczne, jakimi dysponuje,
w zakresie niezbędnym do przeprowadzania czynności.
11.
Kontrolujący ma prawo wstępu do wszystkich obiektów i pomieszczeń, chyba że stanowią
one część mieszkalną lub ich właścicielami albo zarządzającymi są:
1)
komórki lub jednostki organizacyjne podległe Ministrowi Obrony Narodowej albo przez
niego nadzorowane, Policja, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu,
Służba Ochrony Państwa, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Marszałkowska lub Straż
Graniczna;
2)
obce misje dyplomatyczne, urzędy konsularne albo inne instytucje międzynarodowe korzystające
z immunitetów dyplomatycznych lub konsularnych.
12.
Kontrolujący podlega obowiązującym w obiektach i pomieszczeniach kontrolowanego przepisom
o bezpieczeństwie i higienie pracy, o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie
przeciwpożarowej. Kontrolujący nie podlega przeszukaniu przewidzianemu w regulaminie
ochrony obiektów i pomieszczeń kontrolowanego.
13.
Z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolno-rozpoznawczych kontrolujący sporządza
protokół, który podpisują kontrolujący oraz kontrolowany albo osoba przez niego upoważniona.
14.
Kontrolowany lub osoba przez niego upoważniona mają prawo wniesienia zastrzeżeń do
protokołu przed jego podpisaniem.
15.
W razie odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego albo osobę, o której mowa
w ust. 14, kontrolujący czyni o tym wzmiankę w protokole.
16.
Kontrolujący doręcza oryginał protokołu bez zbędnej zwłoki właściwemu miejscowo komendantowi
powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej. Kopię protokołu kontrolujący
doręcza kontrolowanemu lub osobie przez niego upoważnionej, a także - w przypadku
gdy kontrola dotyczyła działalności polegającej na gospodarowaniu odpadami w rozumieniu
przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, 1597, 1688, 1852 i 2029) - właściwemu miejscowo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.
17.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób planowania i warunki przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych;
2)
sposób sporządzania i zakres protokołów z czynności kontrolno-rozpoznawczych;
3)
warunki, jakie powinni spełniać strażacy i inne osoby, które mogą być upoważnione
do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych;
4)
zakres właściwości komendantów Państwowej Straży Pożarnej odnośnie upoważniania strażaków
do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych;
5)
sposób gromadzenia i przekazywania wyników czynności kontrolno-rozpoznawczych oraz
wzory zestawień tych wyników.
Rozporządzenie powinno umożliwiać właściwą realizację czynności kontrolno-rozpoznawczych
oraz ich dokumentację.
Art. 23a.
Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Art. 24.
(uchylony)
Art. 25.
(uchylony)
Art. 26.
1.
Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia
przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do:
1)
nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie;
2)
wstrzymania robót (prac), zakazania używania maszyn, urządzeń lub środków transportowych
oraz eksploatacji pomieszczeń, obiektów lub ich części, jeżeli stwierdzone uchybienia
mogą powodować zagrożenie życia ludzi lub bezpośrednie niebezpieczeństwo powstania
pożaru.
2.
Decyzje w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 2, podlegają natychmiastowemu wykonaniu.
Art. 27.
Organem odwoławczym od decyzji, o których mowa w art. 26, jest komendant wojewódzki
Państwowej Straży Pożarnej.
Rozdział 5
Służba w Państwowej Straży Pożarnej
Art. 28.
1.
Służbę w Państwowej Straży Pożarnej może pełnić obywatel polski, niekarany za przestępstwo
lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej
wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną i psychiczną do
pełnienia tej służby.
2.
Nabór do służby w Państwowej Straży Pożarnej jest otwarty i konkurencyjny.
3.
Nabór do służby w Państwowej Straży Pożarnej rozpoczyna się z chwilą publikacji ogłoszenia
o planowanym postępowaniu kwalifikacyjnym.
4.
Przyjęcie kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej poprzedza postępowanie
kwalifikacyjne, które zarządza i prowadzi kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej
Straży Pożarnej. Postępowanie kwalifikacyjne ma na celu ustalenie, czy kandydat spełnia
warunki przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej, oraz określenie jego kwalifikacji,
kompetencji, predyspozycji i przydatności do pełnienia tej służby.
5.
Postępowanie kwalifikacyjne składa się z następujących etapów:
1)
ocena złożonych dokumentów związanych z postępowaniem kwalifikacyjnym;
2)
test sprawności fizycznej;
3)
rozmowa kwalifikacyjna;
4)
ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Państwowej Straży
Pożarnej.
6.
Kandydat ubiegający się o przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany
dostarczyć przed przystąpieniem do testu sprawności fizycznej zaświadczenie lekarskie
o braku przeciwwskazań zdrowotnych.
7.
W przypadku gdy nabór do pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej jest prowadzony
na stanowisko wymagające szczególnych predyspozycji i umiejętności, kierownik jednostki
organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej może zarządzić przeprowadzenie następujących
dodatkowych etapów postępowania kwalifikacyjnego:
1)
test wiedzy;
2)
test kompetencyjny;
3)
sprawdzian lęku wysokości (akrofobia);
4)
sprawdzian z pływania.
8.
Przeprowadzenie dodatkowych etapów postępowania kwalifikacyjnego, o których mowa w
ust. 7, kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej może zarządzić
po ocenie złożonych dokumentów związanych z postępowaniem kwalifikacyjnym, a przed
ustaleniem zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w Państwowej Straży
Pożarnej.
9.
Z udziału w teście wiedzy wyklucza się kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej,
który podczas testu:
1)
korzysta z pomocy innych osób;
2)
posługuje się urządzeniami służącymi do przekazywania lub odbioru informacji lub korzysta
z materiałów pomocniczych, które nie zostały dopuszczone przez komisję do wykorzystania;
3)
rażąco zakłóca przebieg testu w sposób inny niż określony w pkt 1 i 2.
10.
Postępowanie kwalifikacyjne wobec kandydata kończy się z chwilą uzyskania przez kandydata
negatywnego wyniku z któregokolwiek z etapów postępowania kwalifikacyjnego lub nieprzystąpienia
przez kandydata do któregokolwiek z etapów postępowania kwalifikacyjnego, wymienionych
w ogłoszeniu o postępowaniu kwalifikacyjnym.
11.
Po zakończeniu etapu, o którym mowa w ust. 5 pkt 4, komisja przedkłada kierownikowi
jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej listę kandydatów do przyjęcia
do służby w Państwowej Straży Pożarnej.
12.
Postępowanie kwalifikacyjne kończy się zatwierdzeniem przez kierownika jednostki organizacyjnej
Państwowej Straży Pożarnej listy kandydatów do przyjęcia do służby w Państwowej Straży
Pożarnej.
13.
Informację o wyniku zakończonego postępowania kwalifikacyjnego kierownik jednostki
organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej zamieszcza niezwłocznie na stronie internetowej
i w Biuletynie Informacji Publicznej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej
oraz na tablicy ogłoszeniowej w jej siedzibie.
14.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
zakres informacji o planowanym postępowaniu kwalifikacyjnym oraz sposób podawania
ich do wiadomości publicznej,
2)
organizację i sposób przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego,
3)
dokumenty wymagane od kandydata do służby i ich wzory,
4)
zakres testu sprawności fizycznej,
5)
sposób dokonywania oceny kandydatów oraz preferencje z tytułu posiadanego przez nich
wykształcenia, wyszkolenia lub posiadanych umiejętności
- biorąc pod uwagę potrzebę obiektywnego sprawdzenia przygotowania i przydatności
kandydata do służby.
Art. 28a.
1.
Strażak pełni służbę w jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 28b.
1.
Państwowa Straż Pożarna jest uprawniona do przetwarzania informacji, w tym przetwarzania
danych osobowych, w celu prowadzenia postępowań kwalifikacyjnych do służby w Państwowej
Straży Pożarnej, przenoszenia do służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz w zakresie
wynikającym z przebiegu stosunku służbowego strażaków, także po jego ustaniu, w tym
przetwarza dane osobowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 i art. 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)4)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2..
2.
Administratorami danych osobowych, o których mowa w ust. 1, są Komendant Główny Państwowej
Straży Pożarnej, komendanci wojewódzcy Państwowej Straży Pożarnej, komendanci powiatowi
(miejscy) Państwowej Straży Pożarnej, Rektor-Komendant Akademii Pożarniczej, komendanci
szkół Państwowej Straży Pożarnej, dyrektor Centrum Naukowo-Badawczego Ochrony Przeciwpożarowej
i dyrektor Centralnego Muzeum Pożarnictwa, zwani dalej „administratorami”, w zakresie,
w jakim przetwarzają te dane.
3.
Informacje, w tym dane osobowe, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniom
zapobiegającym nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazywaniu polegającym
co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratorów;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich w poufności.
4.
Administratorzy dokonują przeglądu danych osobowych, o których mowa w ust. 1, nie
rzadziej niż co 10 lat od dnia ich pozyskania, w celu potwierdzenia zasadności ich
dalszego przetwarzania.
5.
W ramach Państwowej Straży Pożarnej inspektorów ochrony danych, o których mowa w art. 37 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych), wyznacza się w Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej, Akademii Pożarniczej,
szkołach Państwowej Straży Pożarnej, Centrum Naukowo-Badawczym Ochrony Przeciwpożarowej,
Centralnym Muzeum Pożarnictwa, komendach wojewódzkich Państwowej Straży Pożarnej dla
obszaru województwa oraz komendach miejskich Państwowej Straży Pożarnej I kategorii.
Wyznaczając inspektora ochrony danych, uwzględnia się strukturę organizacyjną i wielkość
jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 29.
1.
Oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej dokonują
komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
2.
(uchylony)
Art. 29a.
1.
Kierownik jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej jest obowiązany zapewnić
strażakom bezpieczeństwo i higienę służby.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
warunki bezpieczeństwa i higieny służby strażaków, z uwzględnieniem wymagań:
1)
bezpieczeństwa i higieny służby w obiektach przeznaczonych dla jednostek ratowniczo-gaśniczych
Państwowej Straży Pożarnej;
2)
w zakresie wyposażenia strażaków w środki ochrony indywidualnej;
3)
w zakresie zabezpieczenia medycznego strażaków podczas akcji ratowniczych, ćwiczeń
i szkolenia;
4)
bezpieczeństwa i higieny służby podczas akcji ratowniczych, ćwiczeń i szkolenia.
Rozporządzenie powinno ponadto uwzględniać optymalne warunki bezpieczeństwa i higieny
służby w stosunku do zadań wykonywanych przez strażaków.
3.
W sprawach związanych z bezpieczeństwem i higieną służby, w zakresie nieuregulowanym
ustawą i rozporządzeniem, o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy
działu dziesiątego ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 oraz z 2024 r. poz. 878 i 1222).
4.
Wymagania, o których mowa w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 2, mają odpowiednie
zastosowanie do innych osób biorących udział w akcjach ratowniczych, ćwiczeniach lub
szkoleniu.
Art. 30.
1.
Podejmując służbę w Państwowej Straży Pożarnej, strażak składa ślubowanie według następującej
roty:
„
Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków strażaka,
uroczyście ślubuję być ofiarnym i mężnym w ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego i
wszelkiego mienia - nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ślubuję
przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać polecenia przełożonych. Ślubuję
strzec tajemnic związanych ze służbą, a także honoru, godności i dobrego imienia służby
oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej.
”
.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, ceremoniał
składania ślubowania, z uwzględnieniem w s …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.