Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 19 stycznia 2017 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Min

Obwieszczenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowejz dnia 19 stycznia 2017 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim 1)Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 1909 i 2091). Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim Załącznik nr 1 - Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Załącznik nr 2 - Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego Załącznik nr 3 - Ramowy program szkolenia na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra klasy 1 rybołówstwa morskiego Załącznik nr 4 - Ramowy program szkolenia na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra żeglugi nieograniczonej rybołówstwa morskiego Załącznik nr 5 - Wymagania egzaminacyjne Załącznik nr 6 - Objaśnienia Treść obwieszczenia 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych   (Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim   (Dz. U. poz. 499), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 października 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim   (Dz. U. poz. 1529). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 października 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim   (Dz. U. poz. 1529), który stanowi: „  § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.  ”  . 1) Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej kieruje działem administracji rządowej - gospodarka morska, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 1909 i 2091). Załącznik   -   Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 24 marca 2014 r. w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim1)Obecnie działem administracji rządowej - gospodarka morska kieruje Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 1909 i 2091). Na podstawie art. 74 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim   (Dz. U. z 2016 r. poz. 281 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 32 i 60) zarządza się, co następuje: § 1. 1. Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 2. Ramowe programy szkoleń i wymagania egzaminacyjne: 1) na oficera wachtowego statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych - określa załącznik nr 2 do rozporządzenia; 2) na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych - określa załącznik nr 3 do rozporządzenia; 3) na szypra statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych - określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. 3. Wymagania egzaminacyjne: 1) na odnowienie dyplomu szypra rybołówstwa morskiego, 2) z wiedzy rybackiej i stateczności statku rybackiego, 3) z bezpieczeństwa żeglugi i wiedzy nautycznej, 4) ze znajomości narzędzi połowowych, 5) z polskiego prawa morskiego - określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. 4. Objaśnienia symboli i skrótów stosowanych w ramowych programach szkoleń, o których mowa w ust. 1 i 2, zawiera załącznik nr 6 do rozporządzenia. § 2. 1. Przepisy rozporządzenia stosuje się do szkoleń w zakresie kwalifikacji marynarzy w rybołówstwie morskim rozpoczętych po dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 2. Do osób, które ukończyły szkolenie przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nie stosuje się wymagań egzaminacyjnych określonych w tym rozporządzeniu, nie dłużej jednak niż do dnia 1 lipca 2014 r. 32)Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 października 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim (Dz. U. poz. 1529), które weszło w życie z dniem 21 listopada 2014 r.. Do osób, które przystąpiły do egzaminu przed dniem 1 lipca 2014 r. i otrzymały ocenę negatywną z nie więcej niż dwóch przedmiotów, jeżeli egzamin obejmował przynajmniej pięć przedmiotów, na egzaminie poprawkowym nie stosuje się wymagań egzaminacyjnych określonych w tym rozporządzeniu, nie dłużej jednak niż do dnia 1 lipca 2015 r. § 3. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia3)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 18 kwietnia 2014 r..4)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone pkt 7.1, 7.2 i 7.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w zakresie kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. poz. 1445, z 2009 r. poz. 355 oraz z 2010 r. poz. 334), które na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 281) utraciło moc z dniem 26 lipca 2013 r. 1) Obecnie działem administracji rządowej - gospodarka morska kieruje Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. poz. 1909 i 2091). 2) Dodany przez § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 29 października 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w rybołówstwie morskim (Dz. U. poz. 1529), które weszło w życie z dniem 21 listopada 2014 r. 3) Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 18 kwietnia 2014 r. 4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone pkt 7.1, 7.2 i 7.3 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 lipca 2005 r. w sprawie programów szkoleń i wymagań egzaminacyjnych w zakresie kwalifikacji zawodowych marynarzy (Dz. U. poz. 1445, z 2009 r. poz. 355 oraz z 2010 r. poz. 334), które na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 281) utraciło moc z dniem 26 lipca 2013 r. Załącznik nr 1   -   Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Tabela zbiorcza Przedmiot Liczba godzin W C L S ∑ I II III IV V VI VII 1.1 BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI 10 10 1.2 RATOWNICTWO MORSKIE 9 9 1.3 ŁĄCZNOŚĆ MORSKA 5 2 7 1.4 OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO 6 6 1.5 JĘZYK ANGIELSKI 10 10 Razem 30 10 2 42 1.1 Przedmiot: BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI Zakres szkolenia: Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 10 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Nawigacja 5 5   1.   Podstawowe wiadomości o mapach nawigacyjnych.   2.   Korzystanie z map nawigacyjnych: niebezpieczeństwa nawigacyjne na mapach morskich, oznakowanie nawigacyjne (w tym ECDIS).   3.   Zasadnicze rodzaje świateł nawigacyjnych, światła nabieżników, nazewnictwo świateł polskie i angielskie.   4.   Korzystanie ze spisu świateł i sygnałów mgłowych.   5.   Określanie przebytej drogi, pomiar prędkości po wodzie i nad dnem.   6.   Pozycja obserwowana statku.   7.   Pływy i prądy pływowe - podstawowe definicje.   8.   Ostrzeżenia nawigacyjne. 2 Urządzenia nawigacyjne i radiowe 0,5 0,5   1.   Obsługa kompasów i żyrokompasów.   2.   Systemy nawigacji satelitarnej.   3.   Korzystanie z informacji systemu automatycznej identyfikacji (AIS).   4.   Podstawowe informacje o wykorzystaniu radaru (w tym ARPA).   5.   Radiotelefon. 3 BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI 4,5 4,5   1.   Zasady zachowania się statków wzajemnie widocznych.   2.   Zasady zachowania się statków podczas ograniczonej widzialności.   3.   Światła i znaki statków, środki sygnalizacji dźwiękowej, pojęcie światła nawigacyjnego i znaczenie świateł, obowiązek pokazywania świateł, rozmieszczenie świateł na statku, znaki dzienne - obowiązek pokazywania.   4.   Światła i znaki poszczególnych statków.   5.   Sygnały manewrowe i ostrzegawcze, sygnały dźwiękowe statków podczas ograniczonej widzialności.   6.   Sygnały wzywania pomocy.   7.   Identyfikacja statku idącego na zderzenie.   8.   Organizacja wachty, obserwacja w różnych warunkach widzialności, kwalifikacje obserwatora, umiejętność zgłaszania przybliżonego namiaru i kąta kursowego, procedury wachtowe, zasady obejmowania i zdawania wachty, sytuacje awaryjne - procedury.   9.   Statki rybackie i sprzęt połowowy a bezpieczeństwo nawigacji.   10.   Postępowanie w przypadku kolizji z narzędziami połowowymi.   11.   Zalodzenie i walka z zalodzeniem, wpływ na stateczność.   12.   Stateczność statku rybackiego - przeładowanie, przesunięcie ładunku. Razem 10 10 II. Wiedza Ogólne zasady prowadzenia bezpiecznej i sprawnej nawigacji we wszystkich fazach podróży, w różnych warunkach hydrometeorologicznych, z uwzględnieniem oddziaływania tych warunków, występujących na oceanach, morzach i wodach śródlądowych uczęszczanych przez statki morskie, w tym zwłaszcza zasady zachowania się na mostku nawigacyjnym; zasady obsługi podstawowych typów urządzeń nawigacyjnych; zasady działania systemu AIS; sposoby wykorzystania radaru w nawigacji, podstawowe typy urządzeń; obowiązki marynarza wachtowego podczas pełnienia wachty, zasady współpracy na mostku; podstawy przepisów międzynarodowego prawa drogi morskiej, charakterystyka świateł i znaków; zasady prowadzenia obserwacji. III. Umiejętności Zachowanie się na mostku nawigacyjnym w różnych warunkach eksploatacji statku; obsługa podstawowych typów urządzeń nawigacyjnych; identyfikowanie echa obiektów na ekranie radaru na podstawie mapy nawigacyjnej bądź obserwacji wzrokowej; rozpoznawanie statku na podstawie świateł lub znaków dziennych, ocena sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów manewrowych, ostrzegawczych i sygnałów zwrócenia uwagi; rozpoznanie statku i ocena sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów mgłowych; prawidłowe meldowanie zaobserwowanych zjawisk oraz przyjęcie i zdanie wachty. 1.2 Przedmiot: RATOWNICTWO MORSKIE Zakres szkolenia: Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 9 9 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1   1.   Organizacja służby ratowniczej w strefach odpowiedzialności państw nadbrzeżnych, obowiązki państw nadbrzeżnych w podległych im strefach SAR, organizacja polskiej służby SAR. 9 9   2.   Prawidło 33 rozdziału V konwencji SOLAS „Sytuacje niebezpieczeństwa: obowiązki i sposoby postępowania”; zasady korzystania z IAMSAR, zasady współpracy z helikopterem.   3.   Plan postępowania w sytuacjach zagrożenia, ochrona życia ludzkiego.   4.   Środki ostrożności przy osadzaniu statku na mieliźnie lub na brzegu.   5.   Postępowanie bezpośrednio przed zderzeniem i po zderzeniu.   6.   Postępowanie w przypadku pożaru.   7.   Postępowanie w przypadku zalania przedziału wodoszczelnego.   8.   Zasady ratowania ludzi ze statku w niebezpieczeństwie i środki ratunkowe.   9.   Opuszczenie statku - zasady postępowania.   10.   Postępowanie tuż przed wejściem i po wejściu na mieliznę, sposoby ratowania statku unieruchomionego na morzu i mieliźnie.   11.   Postępowanie w przypadku przedostania się wody do kadłuba statku.   12.   Sterowanie awaryjne.   13.   Morskie holowania ratownicze, przygotowanie statku do holowania.   14.   Ratowanie mienia - umowa o ratowanie mienia i wynagrodzenie za ratowanie mienia.   15.   Szkolenie załogi na statku, metody szkolenia, alarmy ćwiczebne.   16.   Opieka medyczna, międzynarodowy poradnik medyczny dla statków. Razem 9 9 II. Wiedza Regulacje dotyczące zasad i organizacji ratowania życia i mienia na morzu; podstawowe charakterystyki techniczne środków SAR; organizacja załogi statku w sytuacji bezpośredniego zagrożenia statku i załogi (mielizna, przeciek, zderzenie, poszukiwanie i ratowanie ludzi). III. Umiejętności Zachowanie się na statku w sytuacjach zagrożenia. 1.3 Przedmiot: ŁĄCZNOŚĆ MORSKA Zakres szkolenia: Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 5 2 7 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1   1.   Radiotelefon przenośny UKF - zasady użycia. 5 2 7   2.   Łączność w niebezpieczeństwie, radiotelegraficzne i radiotelefoniczne sygnały wzywania pomocy (SOS, MAYDAY), sygnał ponaglenia (PAN-PAN) i ostrzeżenia (SECURITE), zasady użycia wymienionych sygnałów.   3.   EPIRB i SART.   4.   Środki łączności wewnętrznej statku, telefon statkowy, telefon awaryjny (bezbateryjny), rozgłośnia manewrowa, tuba głosowa, telegraf maszynowy.   5.   Budowa i zawartość MKS, sygnały jednoliterowe wielkiej pilności i flagi sygnałowe. Razem 5 2 7 II. Wiedza MKS - zasady sygnalizacji, alfabet Morse'a. III. Umiejętności Przekazywanie informacji za pomocą sygnałów z MKS, odbieranie i nadawanie jednoliterowych sygnałów Morse'a; wezwanie pomocy i komunikowanie się w niebezpieczeństwie, prowadzenie łączności w systemach meldunkowych. 1.4 Przedmiot: OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO Zakres szkolenia: Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 6 6 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1   1.   Podstawowe informacje o konwencjach międzynarodowych i krajowych przepisach dotyczących ochrony środowiska morskiego. 6 6   2.   Zanieczyszczenie środowiska morskiego przez statki, obszary specjalne i określenie „najbliższy ląd”.   3.   Zapobieganie zanieczyszczeniom olejowym ze statków, źródła zanieczyszczeń, warunki, w jakich wolno usuwać mieszaniny olejowe ze statków w obszarach specjalnych i poza nimi, techniczne sposoby zapobiegania zanieczyszczeniom olejowym, stacje odbioru mieszanin i pozostałości olejowych, zbiorniki osadowe na statkach, systemy i instalacje do oczyszczania wód zaolejonych, odolejacze, spalarki, środki chemiczne do neutralizacji rozlewów olejowych.   4.   Charakterystyka ścieków, zagrożenie dla środowiska, rodzaje urządzeń do przechowywania i obróbki ścieków stosowane na statkach, metody odbioru ścieków, znormalizowany łącznik odbioru ścieków, warunki usuwania ścieków za burtę poza obszarami specjalnymi i na obszarach specjalnych.   5.   Zapobieganie zanieczyszczeniom ściekami ze statków.   6.   Zapobieganie zanieczyszczeniom śmieciami, charakterystyka śmieci, warunki usuwania śmieci poza obszarami specjalnymi i w obrębie obszarów specjalnych, urządzenia do obróbki śmieci.   7.   Zagrożenie środowiska ciekłymi i stałymi substancjami szkodliwymi (chemikaliami), zagrożenie środowiska przez freon, halon, tlenki azotu.   8.   Zasady bunkrowania paliwa i zdawania wód zaolejonych. Razem 6 6 II. Wiedza Rodzaje zanieczyszczeń powstających na statku i zasady ich likwidacji. III. Umiejętności Postępowanie z różnymi zanieczyszczeniami powstającymi na statku. 1.5 Przedmiot: JĘZYK ANGIELSKI Zakres szkolenia: Oficer wachtowy na statkach rybackich o długości do 24 m na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 10 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L s ∑ 1   1.   Standardowe zwroty proceduralne w łączności na morzu, spelling, sygnały wzywania pomocy w niebezpieczeństwie, sygnały pilności i bezpieczeństwa. 10 10   2.   Ostrzeżenia meteorologiczne i prognozy.   3.   Zwroty z SMCP.   4.   Komunikacja w relacji statek - statek i statek - brzeg. Razem 10 10 II. Wiedza Język angielski w stopniu podstawowym, umożliwiającym poprawne nazewnictwo w zakresie terminologii morskiej. III. Umiejętności Komunikowanie się w języku angielskim w stopniu podstawowym, z zastosowaniem zwrotów z SMCP. Załącznik nr 2   -   Ramowy program szkolenia na oficera wachtowego statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych oraz wymagania egzaminacyjne na dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego Tabela zbiorcza Przedmiot Liczba godzin W C L S ∑ I II III IV V VI VII 2.1 NAWIGACJA 38 18 52 2 110 2.2 METEOROLOGIA 10 4 14 2.3 URZĄDZENIA NAWIGACYJNE 28 20 30 78 2.4 MANEWROWANIE STATKIEM 16 6 22 2.5 RATOWNICTWO MORSKIE 16 16 2.6 ŁĄCZNOŚĆ MORSKA 10 10 20 2.7 BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI 30 10 40 2.8 BUDOWA I STATECZNOŚĆ STATKU 34 12 46 2.9 SIŁOWNIE OKRĘTOWE 8 8 2.10 PRZEWOZY MORSKIE 16 16 2.11 BHP NA STATKACH RYBACKICH 10 10 2.12 BEZPIECZEŃSTWO STATKU 10 10 2.13 PRAWO MORSKIE 10 10 2.14 OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO 16 16 2.15 JĘZYK ANGIELSKI 40 40 2.16 ZABEZPIECZENIE SUROWCA RYBNEGO 20 20 2.17 BIOLOGIA RYBACKA 16 16 2.18 NARZĘDZIA I TECHNIKI POŁOWÓW 20 10 30 2.19 TAKTYKA POŁOWÓW I ICHTIOLOKACJA 15 15 Razem 323 28 148 38 537 2.1 Przedmiot: NAWIGACJA Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 38 18 52 2 110 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Podstawy nawigacji 10 6 12 2 30   1.   Kształt i wymiary Ziemi, układy odniesienia i współrzędnych na kuli i elipsoidzie, horyzont i widnokrąg.   2.   Morskie jednostki miar, odniesienie do układu SI.   3.   Zboczenie nawigacyjne. Żegluga po południku i równoleżniku.   4.   Określanie kierunku, kurs, namiar i kąt kursowy oraz systemy ich wyrażania.   5.   Oddziaływanie prądu i wiatru na statek. Pojęcia: kąt drogi nad dnem (KDd), kąt drogi po wodzie (KDw), kurs rzeczywisty (KR), dryf, znos.   6.   Określanie przebytej drogi, pomiar prędkości po wodzie i nad dnem.   7.   Magnetyzm Ziemi i statku, deklinacja, dewiacja, całkowita poprawka.   8.   Kursy i namiary kompasowe, magnetyczne i żyrokompasowe, poprawka żyrokompasu.   9.   Korzystanie ze spisu świateł.   10.   Charakterystyki świateł nawigacyjnych.   11.   Odległość do widnokręgu, zasięgi widoczności świateł nawigacyjnych i obiektów. 2 Dewiacja 4 2 6   1.   Kompas magnetyczny.   2.   Metody określania dewiacji kompasu, krzywa dewiacji, tabela dewiacji.   3.   Usytuowanie kompasu na statku, wymagania dla kompasu. 3 GEODEZYJNO - KARTOGRAFICZNE PODSTAWY NAWIGACJI 6 10 16   1.   Odwzorowanie Merkatora. Powiększona szerokość.   2.   Podstawowe wiadomości o mapach: numeracja map, tytuł, legenda, skala, datowanie map, zero mapy, poziomy odniesienia wysokości.   3.   Korzystanie z map nawigacyjnych: niebezpieczeństwa nawigacyjne na mapach morskich, oznakowanie nawigacyjne, system oznakowania nawigacyjnego IALA.   4.   Ostrzeżenia nawigacyjne.   5.   Korzystanie z brytyjskiego Catalogue of Admiralty Charts and Publications i polskiego Katalogu map i publikacji BHMW.   6.   Zasady korekty map. 4 ŻEGLUGA PO LOKSODROMIE 4 4 2 10   1.   Żegluga po loksodromie. Trójkąt loksodromiczny, drogowy i Merkatora.   2.   Automatyzacja obliczeń loksodromy. 5 Określanie pozycji statku 8 4 20 32   1.   Zliczenie graficzne drogi statku.   2.   Pozycja zliczona i estymowana statku.   3.   Uwzględnianie oddziaływania wiatru i prądu podczas żeglugi. Problemy żeglugi na wietrze i prądzie. Zadania na mapie nawigacyjnej.   4.   Pomiary nawigacyjne.   5.   Parametry nawigacyjne i ich linie pozycyjne.   6.   Zasady doboru obiektów i technika wykonywania pomiarów nawigacyjnych.   7.   Pozycja obserwowana statku.   8.   Wykreślanie pozycji obserwowanej statku z jednego lub kilku obiektów. Kompleksowe zadania na mapie nawigacyjnej.   9.   Zastosowanie linii pozycyjnych do określania granic niebezpieczeństw nawigacyjnych.   10.   Błędy pomiarów nawigacyjnych, błędy pozycji zliczonej i obserwowanej.   11.   Standardy dokładności IMO. 6 Planowanie przejścia nawigacyjnego 6 4 6 16   1.   Źródła informacji niezbędne do opracowania kompletnego planu przejścia nawigacyjnego.   2.   Treść i korekta morskich wydawnictw nautycznych, takich jak: locji, spisów świateł, spisów sygnałów radiowych.   3.   Obowiązki oficera wachtowego na różnych etapach realizacji podróży z uwzględnieniem aspektu ochrony środowiska.   4.   Praca zespołowa na mostku.   5.   Wymagania dotyczące metod i częstotliwości określania pozycji na różnych etapach podróży.   6.   Sposoby kontroli pozycji na wodach przybrzeżnych.   7.   Systemy meldunkowe.   8.   Dzienniki statkowe (klasyczne i elektroniczne). Rybackie dzienniki elektroniczne.   9.   Automatyzacja wybranych obliczeń nawigacyjnych. Razem 38 18 52 2 110 II. Wiedza Zasady prowadzenia bezpiecznej i sprawnej nawigacji we wszystkich fazach realizacji podróży, w różnych warunkach hydrometeorologicznych, z uwzględnieniem oddziaływania tych warunków, występujących na morzach i wodach śródlądowych uczęszczanych przez statki morskie, podstawy konstrukcji i szczegółowa treść map stosowanych w nawigacji oraz zakres i treść morskich pomocy nawigacyjnych; teoretyczne podstawy prowadzenia zliczenia drogi (graficzne i analityczne) z uwzględnieniem błędów wskazań logów, kompasów oraz oddziaływania wiatru i prądu; podstawy teorii określania pozycji statku za pomocą dostępnych technik wraz z oceną dokładności linii pozycyjnych i pozycji; zasady i procedury pełnienia wachty nawigacyjnej i współpracy w zespole obsady mostka nawigacyjnego. III. Umiejętności Definiowanie i weryfikowanie wszystkich potencjalnych niebezpieczeństw nawigacyjnych, wykorzystywanie publikacji nautycznych, uzyskanie ze wszystkich dostępnych źródeł ostrzeżeń nawigacyjnych i pogodowych; korekta map i publikacji; wyznaczanie pozycji statku metodami terrestrycznymi i elektronicznymi oraz określanie ich dokładności; prowadzenie bezpiecznej nawigacji, określanie i przewidywanie ruchu statku w zmiennych warunkach hydrometeorologicznych; obliczanie wartości poprawki kompasów; prowadzenie obliczeń nawigacyjnych dotyczących kursu i drogi statku, przygotowanie raportów i uczestniczenie w systemach meldunkowych; stosowanie procedury wachty nawigacyjnej, zastosowanie procedury w niebezpieczeństwie; przygotowanie mostka nawigacyjnego do wyjścia statku w morze. 2.2 Przedmiot: METEOROLOGIA Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 4 14 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Meteorologia 10 4 14   1.   Elementy pogody obserwowane i mierzone.   2.   Temperatura powietrza.   3.   Wilgotność powietrza.   4.   Równowaga atmosfery.   5.   Rodzaje chmur.   6.   Opady atmosferyczne.   7.   Mgły i zamglenia.   8.   Widzialność.   9.   Ciśnienie atmosferyczne.   10.   Wiatry na kuli ziemskiej. Pasaty, monsuny, wiatry lokalne.   11.   Prawa ruchu mas powietrza.   12.   Niże i wyże baryczne. Strefy frontalne.   13.   Statkowe urządzenia meteorologiczne.   14.   Jednostki stosowane w meteorologii, zamiana jednostek.   15.   Odbiór i interpretacja informacji pogodowych uzyskiwanych na statku rybackim.   16.   Zamieszczanie informacji meteorologicznych w dzienniku pokładowym. Razem 10 4 14 II. Wiedza Zarys procesów i elementów determinujących pogodę, charakterystyka różnych układów pogodowych; instrumenty meteorologiczne i ich zastosowanie; główne prawidłowości funkcjonowania środowiska, w którym odbywa się żegluga (morze, atmosfera), wzajemne oddziaływanie obu podsystemów. III. Umiejętności Interpretowanie obserwacji meteorologicznych dokonanych bezpośrednio na statku oraz otrzymanych w komunikatach, wykorzystywanie stosownych publikacji nautycznych. 2.3 Przedmiot: URZĄDZENIA NAWIGACYJNE Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 28 20 30 78 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Podstawowe systemy nawigacyjne 10 6 16   1.   Zjawiska fizyczne wykorzystywane do wyznaczania kierunku w kompasach.   2.   Zasada działania żyrokompasów.   3.   Zasada działania i obsługa autopilotów.   4.   Pomiar prędkości statku - budowa i zasada działania logów.   5.   Pomiar głębokości - budowa i zasada działania echosond.   6.   Wykrywanie obiektów podwodnych w płaszczyźnie poziomej - zasada działania sonaru. 2 Satelitarne systemy radionawigacyjne 8 10 18   1.   System satelitarny GPS, zasada działania, dokładność.   2.   Wersje różnicowe GNSS (DGNSS) - metody, zasady działania, dokładność.   3.   System automatycznej identyfikacji (AIS).   4.   Wydawnictwa radionawigacyjne polskie i angielskie - ALRS.   5.   Eksploatacja odbiorników systemów radionawigacyjnych. 3 Radiolokacja - wykorzystanie urządzeń radarowych - szkolenie na poziomie operacyjnym 10 4 30 44   1.   Budowa i eksploatacja morskiego radaru nawigacyjnego.   2.   Interpretacja zobrazowania radarowego.   3.   Błędy i dokładność pomiarów radarowych.   4.   Urządzenia współpracujące z radarem nawigacyjnym.   5.   Sporządzenie nakresu radarowego - meldunek radarowy, planowanie i kontrola skuteczności manewrów antykolizyjnych.   6.   Wykorzystanie urządzeń radarowych do określania i kontroli pozycji statku.   7.   Pomoce nakresowe EPA i ATA - zasada działania i możliwości wykorzystania.   8.   ARPA - zasada działania, podstawowe funkcje. Razem 28 20 30 78 II. Wiedza Podstawowe systemy nawigacyjne: zasada działania żyrokompasów i repetytorów żyro, źródła błędów żyrokompasu i ich eliminacja, zasada działania autopilotów, zasady pomiaru prędkości, budowa i zasada działania logów mechanicznych, ciśnieniowych, elektromagnetycznych, dopplerowskich, specjalnych, błędy logów, ich źródła i metody kalibracji, teoria dotycząca rozchodzenia się fal hydroakustycznych, zasady pomiaru głębokości z wykorzystaniem echosondy, budowa i zasady działania echosond nawigacyjnych, błędy pomiaru głębokości, ich źródła oraz metody ich eliminowania. Satelitarne systemy radionawigacyjne: pojęcie linii pozycyjnej w radionawigacji i podział systemów radionawigacyjnych ze względu na mierzony parametr, teoria radionamierzania, zasada działań radionawigacyjnych naziemnych systemów stadiometrycznych i hiperbolicznych; zasada działań satelitarnych systemów pozycjonowania, dokładność określania pozycji w systemach radionawigacyjnych; rodzaje i zasady technik różnicowych korekty pozycji, wydawnictwa radionawigacyjne i ich struktura tematyczna; techniki zapisu i wyświetlania informacji nawigacyjnej w odbiornikach systemów radionawigacyjnych. Radiolokacja: zasada pracy radaru według schematu blokowego w stopniu pozwalającym na zrozumienie działania jego wszystkich elementów regulacyjnych i ich wpływu na obraz radarowy, sposoby wykonywania pomiarów radarowych, ich błędy i dokładność, problemy wykrywania związane z zasięgiem, refrakcją, szeroko rozumianymi cieniami i kształtem charakterystyki antenowej, sposoby interpretacji informacji radarowej, zasady sporządzania nakresów radarowych i ich dokładność, sposoby wykorzystania radaru w nawigacji, przepisy MPDM, niebezpieczeństwo wynikające ze zbytniego zaufania do uzyskiwanej informacji radarowej; podstawowe typy urządzeń, możliwości, ograniczenia i błędy urządzeń ARPA. III. Umiejętności Podstawowe systemy nawigacyjne: obsługiwanie podstawowych typów żyrokompasów nawigacyjnych, autopilotów, logów i echosond nawigacyjnych; kalibrowanie żyrokompasów, repetytorów żyro, logów; interpretowanie błędów żyrokompasów, interpretowanie nastaw autopilotów; wprowadzanie parametrów pracy do echosond, odczytywanie głębokości z echosond nawigacyjnych, rejestrowanie obrazów i wartości głębokości w echosondzie, przeprowadzanie podstawowych kalibracji i oceny dokładności echosond nawigacyjnych. Satelitarne systemy radionawigacyjne: posługiwanie się terminologią angielską stosowaną w odbiornikach systemów pozycyjnych, odczytywanie i zastosowanie informacji zawartych w wydawnictwach radionawigacyjnych, w szczególności w ALRS (Admiralty List of Radio Signals), określenie pozycji obserwowanej w wybranym układzie odniesienia za pomocą odbiorników radionawigacyjnych systemów naziemnych i satelitarnych, zweryfikowanie dokładności wskazywanej pozycji i jakość odbieranego sygnału, wprowadzenie parametrów wymaganych w odbiornikach poszczególnych systemów, wprowadzanie alarmów nawigacyjnych, zinterpretowanie informacji nawigacyjnej prezentowanej na wskaźniku odbiornika systemu pozycyjnego. Radiolokacja: włączanie i wstępna regulacja wskaźnika radarowego, dobieranie właściwego położenia elementów regulacyjnych stosownie do wykonywanego zadania, w tym wpływanie na wykrywalność, rozmiary ech oraz rozróżnialność; sprawne identyfikowanie echa obiektów na ekranie na podstawie mapy nawigacyjnej bądź obserwacji wzrokowej; biegłe wykonywanie pomiarów radarowych dostępnymi metodami, minimalizowanie błędów i określanie pozycji obserwowanej; interpretowanie poprawnych obrazów radarowych, w tym w warunkach zniekształceń i zakłóceń z szacowaniem położenia, kursu, prędkości, odległości najmniejszego zbliżenia i czasu do osiągnięcia tej odległości, obsługiwanie ze zrozumieniem funkcji nakresowych dostępnych w radarze; rozpoznawanie i wykorzystywanie sygnałów urządzeń współpracujących z radarem; uzyskiwanie informacji o obiektach widocznych na ekranie radaru, ocena sytuacji kolizyjnej, planowanie i wykonanie manewrów antykolizyjnych oraz sprawdzenie skuteczności podjętych działań; wykorzystanie urządzeń radarowych do prowadzenia bezpiecznej nawigacji i unikania kolizji na różnych akwenach nawigacyjnych; zainicjowanie śledzenia obiektu, uzyskanie i właściwa interpretacja informacji wypracowanej przez system ARPA, uwzględnianie błędów i ograniczeń urządzeń ARPA, korzystanie z ARPA i radaru z uwzględnieniem prawideł MPDM, testowanie urządzenia ARPA. 2.4 Przedmiot: MANEWROWANIE STATKIEM Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 16 6 22 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Podstawy teorii manewrowania 6 6   1.   Kinematyka i dynamika ruchu statku; kąt dryfu, cyrkulacja, zatrzymywanie, chwilowy środek obrotu.   2.   Siły i moment kadłuba oraz śruby okrętowej (napór, moment, boczne działanie śruby), rodzaje śrub.   3.   Sterowanie silnikiem głównym, moc napędu. Zatrzymywanie swobodne i wymuszone.   4.   Siły i moment steru, rodzaje sterów.   5.   Efekty płytkowodzia.   6.   Efekt brzegowy.   7.   Oddziaływania statek - statek (mijanie, wyprzedzanie, statek zacumowany).   8.   Siły i moment wiatru oraz fali. Ruchy statku podczas falowania morza.   9.   Dryf statku przy awarii napędu.   10.   Pozostałe efekty dynamiczne: kotwice, cumy, odbijacze. 2 Praktyka manewrowania (procedury) 10 10   1.   Podstawowe zasady manewrowania w różnych warunkach ograniczenia akwenu. Wpływ wiatru i prądu.   2.   Manewry „człowiek za burtą”.   3.   Manewry w trakcie prowadzenia połowów, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji zagrożenia dla statku lub sprzętu połowowego.   4.   Manewry kotwiczenia.   5.   Cumowanie statkiem jednośrubowym i dwuśrubowym.   6.   Podstawy manewrowania w sztormie.   7.   Opuszczanie i podnoszenie środków ratunkowych w warunkach falowania morza.   8.   Holowania morskie - podstawowe zasady i procedury.   9.   Manewrowanie w lodach. 3 Praktyczne wykonywanie manewrów na symulatorach manewrowych 6 6   1.   Manewry „człowiek za burtą”.   2.   Kotwiczenie w celu postoju.   3.   Żegluga kanałem płytkowodnym.   4.   Mijanie i wyprzedzanie w kanale.   5.   Podstawy samodzielnego cumowania i odcumowania statku jednośrubowego.   6.   Sztormowanie. Razem 16 6 22 II. Wiedza Mechanika manewrowania statkiem oraz zalecenia manewrowe w przypadku podstawowych manewrów, w zakresie umożliwiającym samodzielne rozwiązywanie problemów manewrowych dla typowych warunków: statek - akwen -środowisko. III. Umiejętności Obserwowanie stanu ruchu jednostki w czasie manewru, przewidywanie bezwładności ruchu, dobieranie czasu i wielkości nastawy napędu i wychylenia steru. 2.5 Przedmiot: RATOWNICTWO MORSKIE Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 16 16 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Ratowanie życia na morzu 16 16   1.   Podstawowe rezolucje i akty prawne dotyczące ratowania życia na morzu.   2.   Organizacja Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa (SAR).   3.   Urządzenia i środki ratunkowe na statku. Wymagania zawarte w rozdziale III konwencji SOLAS (kodeks LSA) oraz w rozdziale VII Protokołu Torremolińskiego z 1993 r. do Międzynarodowej Konwencji Torremolińskiej o bezpieczeństwie statków rybackich, z 1977 r.   4.   Wyposażenie łodzi i tratw ratunkowych oraz łodzi ratowniczych.   5.   Systemy wodowania łodzi, tratw ratunkowych i szybkich tratw ratowniczych.   6.   Metody ewakuacji ludzi z zagrożonych statków towarowych i rybackich.   7.   Zachowanie się rozbitków na statkowych środkach ratunkowych.   8.   Zasady przetrwania człowieka w morzu.   9.   Systemy walki z pożarami na statku, sprzęt przeciwpożarowy.   10.   Procedury, obowiązki załogi i oficerów w walce z pożarem na statku rybackim. Alarmy pożarowe i szkolenia.   11.   Poradnik poszukiwania i ratowania - IAMSAR.   12.   Ogólne zasady holowań ratowniczych. Razem 16 16 II. Wiedza Regulacje dotyczące zasad i organizacji ratowania życia na morzu, zasady pracy globalnych systemów i polskiego systemu poszukiwania i ratownictwa morskiego; podstawowe charakterystyki techniczne środków SAR, zasady współdziałania z ratownikami; organizacja załogi statku w sytuacji bezpośredniego zagrożenia statku i załogi (mielizna, przeciek, zderzenie, pożar na statku, poszukiwanie i ratowanie ludzi). III. Umiejętności Posługiwanie się międzynarodowymi procedurami współdziałania i koordynacji w ratownictwie morskim oraz właściwie zachowanie się na statku w sytuacjach zagrożenia; obsługiwanie sprzętu i jednostek ratunkowych. 2.6 Przedmiot: ŁĄCZNOŚĆ MORSKA Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 10 20 I. Program szkolenia Lp. Treść szkolenia Liczba godzin W C L s ∑ 1   1.   Odbiór i nadawanie sygnałów dźwiękowych i świetlnych. 10 10 20   2.   MKS, sygnalizacja flagami, użycie sygnałów literowych.   3.   Systemy meldunkowe.   4.   Zagadnienia ogólne dotyczące radiokomunikacji morskiej.   5.   Charakterystyka morskiej służby ruchomej. Stosowane zakresy częstotliwości. Rodzaje i oznaczenia emisji radiowych. Kolejność pierwszeństwa łączności radiowej. Identyfikacja stacji radiowych. Dokumenty i publikacje służbowe.   6.   Zasady prowadzenia łączności w niebezpieczeństwie i dla zapewnienia bezpieczeństwa w GMDSS.   7.   Organizacja akcji poszukiwania i ratowania (SAR).   8.   Częstotliwości (kanały) do łączności w niebezpieczeństwie i łączności bezpieczeństwa.   9.   Zasady prowadzenia łączności w niebezpieczeństwie (procedury dla zakresu VHF). Odwoływanie fałszywych alarmów.   10.   Zasady prowadzenia łączności pilnej oraz ostrzegawczej (procedury dla zakresu VHF). Razem: 10 10 20 II. Wiedza Zasady nadawania i odbioru sygnałów dźwiękowych, świetlnych i za pomocą flag zgodnie z MKS. Rodzaje i kolejność pierwszeństwa łączności radiowej, dokumenty i publikacje służbowe; zasady wykorzystania pasma VHF, podstawowe regulacje i procedury łączności. Zasady działania systemu GMDSS i jego podsystemów używanych w obszarze morza Al. Zasady obsługi urządzeń systemu GMDSS stosowanych w obszarze morza Al. III. Umiejętności Nadawanie i odbieranie sygnałów dźwiękowych, świetlnych i za pomocą flag - zgodnie z MKS. Wywoływanie statkowych i nadbrzeżnych stacji radiowych za pomocą DSC VHF, prowadzenie łączności w niebezpieczeństwie, łączności bezpieczeństwa i łączności publicznej w zakresie częstotliwości VHF; uzyskiwanie morskich informacji bezpieczeństwa - MSI oraz porad i pomocy medycznej; rozliczanie korespondencji publicznej. Obsługiwanie urządzeń podsystemów systemu GMDSS stosowanych w obszarze morza Al. 2.7 Przedmiot: BEZPIECZEŃSTWO NAWIGACJI Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 30 10 40 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu 30 10 40   1.   Międzynarodowe prawo drogi morskiej - MPDM postanowienia ogólne, definicje i określenia. MPDM - ŚWIATŁA I ZNAKI   1.   Zakres zastosowania, sektory pionowe i poziome, barwa, zasięg widzialności, rozmieszczenie pionowe i poziome.   2.   Statki o napędzie mechanicznym w drodze.   3.   Holowanie i pchanie.   4.   Statki żaglowe i wiosłowe w drodze.   5.   Statki zajęte połowem w drodze i na kotwicy, dodatkowe światła statków łowiących blisko siebie.   6.   Statki o ograniczonej zdolności manewrowej i statki nieodpowiadające za swoje ruchy.   7.   Statki ograniczone zanurzeniem.   8.   Statki pilotowe.   9.   Statki zakotwiczone i na mieliźnie.   10.   Światła pozycyjne. Ćwiczenia na symulatorze świateł, rozpoznawanie statków na podstawie widzianych świateł - rodzaj statku, wykonywana czynność, wielkość, kąt widzenia.   11.   Znaki dzienne, ich znaczenie i rozmieszczenie. Rozpoznawanie statków na podstawie znaków dziennych. MPDM - Sygnały dźwiękowe i świetlne   1.   Wyposażenie statku w środki do sygnalizacji dźwiękowej i świetlnej.   2.   Znaczenie sygnałów i sposób ich nadawania, postępowanie po odebraniu sygnału.   3.   Sygnały statków widzących się wzajemnie.   4.   Sygnały statków w ograniczonej widzialności.   5.   Sygnały manewrowe i ostrzegawcze.   6.   Sygnały zwrócenia uwagi.   7.   Sygnały mgłowe.   8.   Sygnały wzywania pomocy. MPDM- Prawidła   1.   Obserwacja. Cel, zakres, rodzaje i sposoby prowadzenia obserwacji w różnych warunkach widzialności.   2.   Szybkość bezpieczna, czynniki warunkujące jej wartość, ustalanie wartości liczbowej w zależności od okoliczności.   3.   Ryzyko zderzenia, działanie w celu uniknięcia zderzenia.   4.   Sposoby ustalania i ocena istnienia ryzyka zderzenia w różnych warunkach widzialności.   5.   Charakterystyka działania podjętego w celu uniknięcia zderzenia, sprawdzenie skuteczności tego działania.   6.   Manewry zapobiegające zderzeniu w zależności od stopnia zagrożenia i rodzaju spotkań statków, działanie zdecydowane i wykonane wystarczająco wcześnie.   7.   Wąskie przejścia i systemy rozgraniczenia ruchu.   8.   Pojęcie i elementy składowe systemu rozgraniczenia ruchu, reguły zachowania się, stosowanie prawideł wymijania.   9.   Zasady poruszania się, przecinania, włączania się do ruchu, pierwszeństwa drogi, ustępowanie.   10.   Statki widzące się wzajemnie. Warunki stosowania prawideł wymijania statków widzących się wzajemnie.   11.   Rodzaje spotkań statków, stosowanie odpowiednich prawideł wymijania w zależności od rodzaju spotkania, ustalenie pierwszeństwa drogi.   12.   Postępowanie statku ustępującego i mającego pierwszeństwo drogi.   13.   Obowiązek trzymania parametrów ruchu, obowiązki w poszczególnych etapach, obowiązek podjęcia działania antykolizyjnego.   14.   Ograniczona widzialność, zasady zachowania się statków.   15.   Postępowanie w zależności od położenia echa wykrytego statku za pomocą radaru lub po usłyszeniu sygnału mgłowego, sytuacja nadmiernego zbliżenia.   16.   Nakresy radarowe.   17.   Manewrowanie kursem i szybkością. Procedury wachtowe   1.   Zasady pełnienia wachty nawigacyjnej zgodnie z zaleceniami konwencji STCW-F. Objęcie i przekazywanie wachty.   2.   Pełnienie wachty nawigacyjnej w trakcie prowadzenia połowów.   3.   Zapisy w dzienniku pokładowym, dzienniku połowowym i innych dokumentach.   4.   Elektroniczne środki rejestracji i identyfikacji stosowane na statkach rybackich.   5.   Wachta portowa w porcie krajowym i zagranicznym. Razem 30 10 40 II. Wiedza Obowiązki oficera podczas pełnienia wachty; zakres stosowania przepisów prawa drogi morskiej, charakterystyka świateł i znaków, zasady prowadzenia obserwacji, zdolności manewrowe statku; zastosowanie i ograniczenia urządzeń technicznych. III. Umiejętności Stosowanie przepisów prawa drogi morskiej, rozpoznawanie statku na podstawie świateł lub znaków dziennych i ocenianie jego możliwości manewrowych, ocenianie sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów manewrowych, ostrzegawczych i sygnałów zwrócenia uwagi, rozpoznawanie statku i ocenianie sytuacji na podstawie słyszanych sygnałów mgłowych; prawidłowe przyjmowanie i zdawanie wachty; właściwe wykorzystanie dostępnych urządzeń technicznych; prawidłowe ocenianie bezpieczeństwa nawigacji podczas pełnienia wachty. 2.8 Przedmiot: BUDOWA I STATECZNOŚĆ STATKU Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 34 12 46 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Konstrukcja kadłuba 10 10   1.   Podstawowe charakterystyki eksploatacyjne statku.   2.   Podstawowe elementy konstrukcyjne kadłuba, nazewnictwo.   3.   Konstrukcja pokładów, burt, dna, grodzi, nadbudówek, dziobu, rufy, steru i śruby podstawowych typów statków rybackich.   4.   Plan ogólny, plan zbiorników statków rybackich różnych typów.   5.   Wolna burta, znak wolnej burty. 2 Wiedza okrętowa 4 4   1.   Wyposażenie kadłuba, zamknięcia ładowni i międzypokładów.   2.   Urządzenia kotwiczne, zabezpieczanie kotwic.   3.   Urządzenia cumownicze, łańcuchy, liny. 3 PODSTAWY STATECZNOŚCI I NIEZATAPIALNOŚCI STATKU 20 12 22   1.   Warunki równowagi statku.   2.   Ciężar i współrzędne środka ciężkości statku.   3.   Środek wyporu, linia działania siły wyporu.   4.   Ramię stateczności kształtu, ramię stateczności ciężaru, ramię prostujące.   5.   Charakterystyki geometrii kadłuba, krzywe hydrostatyczne.   6.   Zmiana wyporu i współrzędnych środka ciężkości statku po przyjęciu, zdjęciu lub przesunięciu ładunku.   7.   Poprawka na swobodne powierzchnie cieczy, wpływ ładunków podwieszonych, wpływ oblodzenia na zmianę położenia środka ciężkości statku.   8.   Metacentrum poprzeczne, poprzeczna początkowa wysokość metacentryczna.   9.   Przechylanie statku pod wpływem zewnętrznego momentu przechylającego o charakterze dynamicznym.   10.   Kryteria stateczności statku nieuszkodzonego, krzywa dopuszczalnych wzniesień środka ciężkości statku.   11.   Metody kontroli stateczności w eksploatacji statku, określenie wysokości metacentrycznej na podstawie okresu kołysań.   12.   Obliczanie wyporności na podstawie pomiaru zanurzeń.   13.   Niezatapialność statku, klasa niezatapialności. Razem 34 12 36 II. Wiedza Charakterystyki eksploatacyjne podstawowych typów statków rybackich; nazewnictwo i typowe rozwiązania węzłów konstrukcyjnych kadłuba; urządzenia pokładowe - zasady budowy i obsługi; podstawy teoretyczne w zakresie stateczności statków; elementy dokumentacji w zakresie konstrukcji i stateczności statków; procedury kontroli stateczności. III. Umiejętności Czytanie i posługiwanie się rysunkami konstrukcyjnymi statku rybackiego; wykonywanie podstawowych obliczeń związanych ze statecznością statku, interpretowanie dokumentacji statecznościowej; ocena stanu załadowania statku pod kątem wytrzymałości i stateczności. 2.9 Przedmiot: SIŁOWNIE OKRĘTOWE Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 8 8 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Siłownie okrętowe 8 8   1.   Urządzenia główne i pomocnicze w siłowni.   2.   Rodzaje układów napędowych.   3.   Silnik spalinowy, budowa i zasada działania.   4.   Pędniki okrętowe, rodzaje.   5.   Budowa i zasady działania maszyny sterowej, sterów strumieniowych.   6.   Agregaty prądotwórcze, zasilanie awaryjne.   7.   Urządzenia i mechanizmy pomocnicze (pompy, sprężarki, urządzenia do produkcji wody słodkiej).   8.   System balastowy, budowa i zasada działania.   9.   System wody słodkiej i sanitarnej, budowa i zasada działania.   10.   System zęzowy, budowa i zasada działania. Razem 8 8 II. Wiedza Rozwiązania siłowni okrętowych, okrętowych systemów napędowych; zasady eksploatacji głównych i pomocniczych instalacji okrętowych: zęzowej, balastowej, paliwowej, wody słodkiej i sanitarnej; zasady wytwarzania i dystrybucji energii elektrycznej na statku. III. Umiejętności Rozpoznanie poszczególnych rodzajów siłowni; identyfikowanie zagrożenia wynikającego ze zmian aktualnego stanu eksploatacyjnego siłowni. 2.10 Przedmiot: PRZEWOZY MORSKIE Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 16 16 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Ładunki i zasady ich przewozu 6 6   1.   Charakterystyka właściwości ładunków w transporcie morskim.   2.   Jednostki ładunkowe w transporcie morskim.   3.   Ochrona ładunków w transporcie morskim ze szczególnym uwzględnieniem surowca rybnego i innych ładunków przewożonych przez statki rybackie.   4.   Opieka nad ładunkiem, przygotowanie ładowni, separacja ładunkowa, zasady wentylacji ładowni.   5.   Materiały sztauerskie i separacyjne, sprzęt do mocowania ładunków, zasady mocowania.   6.   Wymagania dotyczące utrzymania i kontroli pokryw lukowych.   7.   Środki ostrożności przy wchodzeniu do pomieszczeń zamkniętych lub zanieczyszczonych. 2 Operacje ładunkowe na statkach rybackich 10 10   1.   Technika operacji ładunkowych dotyczących surowca pozyskanego z morza na różnego typu statkach rybackich i zagrożenia z tym związane.   2.   Mocowanie sprzętu połowowego i zasady jego przechowywania na statku rybackim.   3.   Statkowe urządzenia i osprzęt przeładunkowy, obsługa urządzeń i bezpieczeństwo prac przeładunkowych.   4.   Technika przeładunków dokonywanych na pełnym morzu.   5.   Technika bunkrowania na pełnym morzu i w porcie.   6.   Zastosowanie przepisów międzynarodowych, kodeksów i poradników dotyczących bezpieczeństwa statku i ładunku. Razem 16 16 II. Wiedza Istota i zakres ładunkoznawstwa; klasyfikacja ładunków i szkód ładunkowych; problemy związane z przewozem wybranych ładunków typowych dla statku rybackiego, zagadnienia dotyczące przewozu ładunków płynnych. III. Umiejętności Dobranie stosownej dokumentacji i korzystanie z niej w celu dokonania obliczeń związanych z załadunkiem i balastowaniem; bezpieczne operowanie sprzętem połowowym i pozyskanym surowcem po jego podjęciu z wody; bezpieczne prowadzenie operacji przeładunkowych tak w porcie, jak i na pełnym morzu. 2.11 Przedmiot: BHP NA STATKACH RYBACKICH Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 10 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 BHP NA STATKACH RYBACKICH 10 10   1.   Bezpieczne stosowanie narzędzi połowowych.   2.   Wyposażenie w sprzęt ochrony indywidualnej.   3.   Stosowanie profilaktyki i procedur związanych z bezpieczeństwem operacji połowowych statku rybackiego.   4.   Bezpieczeństwo załogi - część A kodeksu FAO/ILO/IMO dotyczącego bezpieczeństwa rybaków i statków rybackich, z 2005 r.   5.   Wymagania bezpieczeństwa w czasie pracy na statku rybackim.   6.   Miejsca pracy na pokładzie szczególnie niebezpieczne.   7.   Działalność zapobiegawcza na statku rybackim.   8.   Ergonomia.   9.   Pracoholizm i lobbing. Razem 10 10 II. Wiedza Zagrożenia wypadkowe na statkach, procedury powypadkowe, procedury postępowania w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku; akty prawne - konwencje, rezolucje, kodeksy i podstawowe wymagania z nich wynikające. III. Umiejętności Poprawne interpretowanie wymagań dotyczących bezpieczeństwa zawartych w konwencjach i kodeksach; podejmowanie w każdych warunkach efektywnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku. 2.12 Przedmiot: BEZPIECZEŃSTWO STATKU Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 10 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Bezpieczeństwo statku i ludzi 10 10   1.   Obsada statku i wachty podczas podróży morskiej oraz prowadzenia połowów. Wymagania konwencji STCW-F dotyczące pełnienia wachty.   2.   Konwencja SOLAS, kodeks ISM, kodeks ISPS - informacje ogólne.   3.   Protokół Torremoliński z 1993 r. do Międzynarodowej KonwencjiTorremolińskiej o bezpieczeństwie statków rybackich, z 1977 r. - informacje ogólne.   4.   Bezpieczeństwo żeglugi. Wymagania zawarte w V rozdziale konwencji SOLAS dotyczące oficera wachtowego.   5.   Postępowanie oficera wachtowego w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa statku, opuszczenie statku.   6.   Procedury awaryjne obowiązujące oficera wachtowego w sytuacji:   a)   wejścia statku na mieliznę,   b)   zaczepienia narzędziami połowowymi o dno lub inną przeszkodę,   c)   zderzenia z innym statkiem bądź obiektem lądowym,   d)   pożaru lub wybuchu,   e)   akcji „człowiek za burtą”,   f)   skażenia środowiska,   g)   awarii zasilania, napędu bądź steru. Razem 10 10 II. Wiedza Zagrożenia wypadkowe na statkach, procedury powypadkowe, procedury awaryjne, rozkłady alarmowe, procedury postępowania w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku; akty prawne, konwencje, rezolucje, kodeksy i podstawowe wymagania z nich wynikające. III. Umiejętności Poprawne interpretowanie wymagań dotyczących bezpieczeństwa zawartych w konwencjach i kodeksach; efektywne stosowanie procedur awaryjnych, podejmowanie w każdych warunkach efektywnych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi, statku i ładunku. 2.13 Przedmiot: PRAWO MORSKIE Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 10 10 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Prawo Morskie 10 10   1.   Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa FAO.   2.   Odpowiedzialne praktyki połowowe.   3.   Utracone narzędzia połowowe.   4.   Szkody dla środowiska.   5.   Kolizje z narzędziami połowowymi.   6.   Selektywność narzędzi połowowych.   7.   Raportowanie pozycji, połowów.   8.   Oznakowanie statków.   9.   Inspekcje, dokumenty i zezwolenia połowowe.   10.   Statki bez przynależności państwowej. Razem 10 10 II. Wiedza Ogólne zasady kodeksu odpowiedzialnego rybołówstwa FAO i przepisy dotyczące dokumentacji statku rybackiego. III. Umiejętności Właściwie podejmowanie decyzji dotyczących postępowania z narzędziami połowowymi oraz z dokumentacją statku. 2.14 Przedmiot: OCHRONA ŚRODOWISKA MORSKIEGO Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 16 16 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Ochrona środowiska 16 16   1.   Bezpośrednie zagrożenie środowiska morskiego poprzez prowadzenie działalności połowowej.   2.   Międzynarodowe przepisy o ochronie środowiska - konwencje globalne i regionalne: konwencja MARPOL, konwencja helsińska.   3.   Obowiązki załogi statku, w tym oficera wachtowego, wynikającez konwencji międzynarodowych i innych przepisów prawnych dotyczących zanieczyszczenia morza.   4.   Wybrane zagadnienia dotyczące zanieczyszczenia środowiska w świetle przepisów prawa krajowego, w tym przepisów portowych.   5.   Procedury, środki i sposoby zwalczania zanieczyszczeń pochodzących ze statku podczas normalnej eksploatacji i kolizji.   6.   Inspekcje, dokumentacja dotycząca ochrony środowiska morskiego.   7.   Okrętowe urządzenia i systemy oczyszczające oraz zapobiegające zanieczyszczaniu.   8.   Optymalizacja zużycia energii. Razem 16 16 II. Wiedza Rodzaje zanieczyszczeń powstających na statku, źródła zanieczyszczeń; przepisy dotyczące zapobiegania zanieczyszczeniom morza o zasięgu międzynarodowym, regionalnym i krajowym; zasady obsługi urządzeń okrętowych ochrony środowiska stosowanych na statkach morskich ze szczególnym uwzględnieniem statków rybackich. III. Umiejętności Obsługiwanie urządzeń ochrony środowiska stosowanych na statkach; poprawna ocena ryzyka zanieczyszczenia środowiska i podejmowanie właściwych środków zaradczych. 2.15 Przedmiot: JĘZYK ANGIELSKI Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 40 40 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Podstawy gramatyczne języka angielskiego 40 40 2 Język zawodowy (morski)   1.   Standardowe wiadomości: pilna i bezpieczeństwa; standardowe komendy na ster, człowiek za burtą, wzywanie pomocy; budowa statku.   2.   Nazwy miar długości, objętości, wagi, czas: określenie godziny, dnia tygodnia, miesiąca, roku, pory roku.   3.   Sprzęt nawigacyjny, bezpieczeństwo na statku - standardowe zwroty używane do porozumiewania się z VTS.   4.   Typy statków rybackich, ogólna znajomość angielskiej terminologii technicznej dotyczącej narzędzi połowowych i technik połowowych.   5.   Pogoda, komunikaty pogodowe i sztormowe, ostrzeżenia nawigacyjne.   6.   Ćwiczenia w rozumieniu i utrzymywaniu łączności radiowej na wybrane tematy zawodowe z użyciem zwrotów z SMCP.   7.   Dokumentacja rybacka, inspekcje. Razem 40 40 II. Wiedza Język angielski w stopniu umożliwiającym poprawne funkcjonowanie w zawodzie na poziomie operacyjnym: sytuacje dnia codziennego, terminologia morska; zastosowanie rejestru nautycznego języka angielskiego w porozumiewaniu się w podstawowych sprawach zawodowych. III. Umiejętności Odczytywanie informacji z publikacji nautycznych, rozumienie treści informacji meteorologicznych i ostrzeżeń nawigacyjnych, prowadzenie komunikacji z innymi statkami i stacjami brzegowymi w zakresie bezpieczeństwa statku i akcji SAR; stosowanie zwrotów z SMCP. 2.16 Przedmiot: ZABEZPIECZENIE SUROWCA RYBNEGO Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach ograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 20 20 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Zabezpieczenie surowca rybnego 20 20   1.   Sztauowanie i zabezpieczenie surowca i narzędzi połowowych.   2.   Spełnienie wymogów higieny.   3.   Przygotowanie połowu do składowania.   4.   Odkrwawianie, odgławianie, patroszenie, płukanie.   5.   Znaczenie szybkiego przeprowadzenia operacji związanych z zabezpieczeniem surowca rybnego.   6.   Składowanie luzem.   7.   Składowanie w skrzynkach.   8.   Składowanie w schłodzonej wodzie morskiej.   9.   Potencjalne zagrożenie dla konsumentów.   10.   Kontrola ryzyka - punkty krytyczne (ocena przydatności do spożycia ryb).   11.   Zapewnienie jakości (HACCP).   12.   Czynniki powodujące utratę jakości ryb oraz zapobieganie psuciu się surowca.   13.   Znaczenie schładzania.   14.   Ocena organoleptyczna zapachu i smaku.   15.   Własności termiczne ryb.   16.   Prawidłowe stosowanie lodu.   17.   Inne metody schładzania.   18.   Przestrzeganie procedur załadunku i wyładunku ze specjalnym zwróceniem uwagi na moment przechylający.   19.   Wpływ urządzeń załadunkowych i wyładunkowych używanych do przeładunku ryb na jakość surowca rybnego.   20.   Sortowanie.   21.   Wpływ nasłonecznienia i wiatru. Razem 20 20 II. Wiedza Podstawowe pojęcia z zakresu technicznej i technologicznej eksploatacji produkcji, konserwacji i jakości produktów rybnych pochodzenia morskiego; właściwości przemysłowego wykorzystania gatunków organizmów morskich; ciągłość przemian chemicznych przed konserwacją i po konserwacji ryb oraz ich wpływ na jakość i właściwości zdrowotne produkowanego surowca rybnego oraz produktów rybnych. III. Umiejętności Odróżnianie wydajności surowca rybnego i stopnia wypełnienia ładowni; kontrolowanie pracy ludzi i maszyn podczas wstępnej obróbki ryb; kontrolowanie wielkości i jakości produkcji ryb ochładzanych; analizowanie wpływu odchyłki parametrów produkcyjnych na zmiany jakości surowców i produktów rybnych; odróżnianie wpływu cyklu biologicznego ryb i zmiany jakości ładunku na jego kwalifikację cenową. 2.17 Przedmiot: BIOLOGIA RYBACKA Zakres szkolenia: Oficer wachtowy statku rybackiego o długości powyżej 24 m uprawiającego żeglugę na wodach nieograniczonych Forma zajęć: W C L S ∑ Liczba godzin: 16 16 I. Program szkolenia Lp. Treść programu Liczba godzin W C L S ∑ 1 Biologia rybacka 16 16   1.   Flora i fau …