Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższegoz dnia 9 maja 2012 r.w sprawie standardów kształcenia dla kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położn

ictwa 2)Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia przepisów dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.). Spis treści Treść rozporządzenia Załącznik nr 2 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Kierunek lekarsko-dentystyczny - jednolite studia magisterskie Załącznik nr 3 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Farmacja - jednolite studia magisterskie Załącznik nr 4 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Pielęgniarstwo Załącznik nr 5 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Położnictwo Treść rozporządzenia Na podstawie art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572) zarządza się, co następuje: § 1. Określa się standardy kształcenia dla następujących kierunków studiów: 1) lekarskiego - stanowiące załącznik nr 1 do rozporządzenia; 2) lekarsko-dentystycznego - stanowiące załącznik nr 2 do rozporządzenia; 3) farmacji - stanowiące załącznik nr 3 do rozporządzenia; 4) pielęgniarstwa - stanowiące załącznik nr 4 do rozporządzenia; 5) położnictwa - stanowiące załącznik nr 5 do rozporządzenia. § 2. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone w zakresie standardów kształcenia dla kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166 oraz z 2009 r. Nr 180, poz. 1407), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 i Nr 112, poz. 654). 2) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia przepisów dyrektywy 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 22, z późn. zm.). 3) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone w zakresie standardów kształcenia dla kierunków studiów: lekarskiego, lekarsko-dentystycznego, farmacji, pielęgniarstwa i położnictwa rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie standardów kształcenia dla poszczególnych kierunków oraz poziomów kształcenia, a także trybu tworzenia i warunków, jakie musi spełniać uczelnia, by prowadzić studia międzykierunkowe oraz makrokierunki (Dz. U. Nr 164, poz. 1166 oraz z 2009 r. Nr 180, poz. 1407), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, na podstawie art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 84, poz. 455 i Nr 112, poz. 654). null Załącznik nr 2 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Kierunek lekarsko-dentystyczny - jednolite studia magisterskie I. WYMAGANIA OGÓLNE 1. Jednolite studia magisterskie na kierunku lekarsko-dentystycznym trwają nie krócej niż 10 semestrów. 2. Liczba godzin zajęć nie może być mniejsza niż 5000. 3. Liczba punktów ECTS wynosi nie mniej niż 300. 4. Kierunek studiów mieści się w obszarze kształcenia z zakresu nauk medycznych, nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej. II. OGÓLNE EFEKTY KSZTAŁCENIA Dyplom lekarza-dentysty uzyskuje absolwent studiów na kierunku lekarsko-dentystycznym, który: 1) posiada:

1. a)podstawową wiedzę w zakresie medycyny oraz nauk przyrodniczych,
2. b)zaawansowaną wiedzę w zakresie stomatologii,
3. c)wiedzę w zakresie edukacji prozdrowotnej,
4. d)podstawową wiedzę w zakresie prowadzenia badań i upowszechniania ich wyników,
5. e)wiedzę w zakresie organizacji praktyki lekarza-dentysty i zarządzania w ochronie zdrowia; 2) w zakresie umiejętności potrafi:
6. a)przeprowadzić diagnostykę najczęstszych chorób, ocenić i opisać stan somatyczny i psychiczny pacjenta,
7. b)prowadzić profesjonalną opiekę dentystyczną w zakresie profilaktyki, leczenia, promocji zdrowia i edukacji prozdrowotnej,
8. c)zaplanować leczenie w zakresie problemów stomatologicznych,
9. d)prowadzić postępowanie kliniczne oparte na wiedzy i respektujące zasady humanitaryzmu; 3) w zakresie kompetencji społecznych:
10. a)rozpoznaje ograniczenia diagnostyczne i lecznicze oraz potrzeby edukacyjne, a także potrafi zaplanować własną aktywność edukacyjną,
11. b)posiada umiejętność pracy w zespole profesjonalistów, w środowisku wielokulturowym i wielonarodowościowym,
12. c)wdraża zasady koleżeństwa zawodowego i współpracy z przedstawicielami innych zawodów w zakresie ochrony zdrowia,
13. d)przestrzega tajemnicy lekarskiej i praw pacjenta. III. SZCZEGÓŁOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA A. NAUKI MORFOLOGICZNE W zakresie wiedzy absolwent: A.W1. wykazuje znajomość struktur organizmu ludzkiego: komórek, tkanek, narządów i systemów, ze szczególnym uwzględnieniem układu stomatognatycznego; A.W2. charakteryzuje rozwój narządów i całego organizmu, ze szczególnym uwzględnieniem narządu żucia; A.W3. zna budowę ciała ludzkiego w podejściu topograficznym i czynnościowym; A.W4. rozumie rolę układu nerwowego w funkcjonowaniu poszczególnych narządów. W zakresie umiejętności absolwent: A.U1. syntetycznie omawia znaczenie czynnościowe poszczególnych narządów i tworzonych przez nie układów; A.U2. wyjaśnia anatomiczne uzasadnienie badania przedmiotowego; A.U3. interpretuje relacje anatomiczne zilustrowane podstawowymi metodami badań diagnostycznych z zakresu radiologii (zdjęcia przeglądowe i z użyciem środków kontrastowych); A.U4. obsługuje mikroskop, także w zakresie korzystania z immersji, oraz rozpoznaje pod mikroskopem strukturę histologiczną narządów i tkanek, a także dokonuje opisu i interpretacji budowy mikroskopowej komórek, tkanek i narządów oraz ich funkcji. B. NAUKOWE PODSTAWY MEDYCYNY W zakresie wiedzy absolwent: B.W1. zna znaczenie pierwiastków głównych i śladowych w procesach zachodzących w organizmie, z uwzględnieniem podaży, wchłaniania i transportu; B.W2. zna znaczenie elektrolitów, układów buforowych i reakcji chemicznych w układach biologicznych; B.W3. zna biochemiczne podstawy integralności organizmu ludzkiego; B.W4. zna budowę i funkcje ważnych związków chemicznych występujących w organizmie ludzkim, w szczególności właściwości, funkcje, metabolizm i energetykę reakcji: białek, kwasów nukleinowych, węglowodanów, lipidów, enzymów i hormonów; B.W5. zna zasady gospodarki wapniowej i fosforanowej; B.W6. zna rolę i znaczenie płynów ustrojowych, z uwzględnieniem śliny; B.W7. zna zasady statyki i biomechaniki w odniesieniu do organizmu ludzkiego; B.W8. zna mechanikę narządu żucia; B.W9. zna metody obrazowania tkanek i narządów oraz zasady działania urządzeń diagnostycznych służących do tego celu; B.W10. zna zasady działania urządzeń ultradźwiękowych; B.W11. zna zasady fotometrii i światłowodów oraz wykorzystania źródeł światła w stomatologii; B.W12. zna zasady działania laserów w stomatologii; B.W13. zna zasady działania sprzętu stomatologicznego; B.W14. zna podstawowe pojęcia z zakresu biologii i ekologii; B.W15. zna współzależności między organizmami w ekosystemie; B.W16. zna interakcje w układzie pasożyt - żywiciel; B.W17. posiada wiedzę z zakresu genetyki i biologii molekularnej; B.W18. zna kliniczne zastosowanie zasad genetyki; B.W19. charakteryzuje funkcje życiowe człowieka; B.W20. opisuje neurohormonalną regulację procesów fizjologicznych; B.W21. zna zasady równowagi kwasowo-zasadowej oraz transportu tlenu i dwutlenku węgla w organizmie; B.W22. zna zasady metabolizmu i żywienia; B.W23. zna wartość liczbową podstawowych zmiennych fizjologicznych i interpretuje zmiany wartości liczbowych. W zakresie umiejętności absolwent: B.U1. odnosi zjawiska chemiczne do procesów zachodzących w jamie ustnej; B.U2. interpretuje zjawiska fizyczne zachodzące w narządzie żucia; B.U3. wykorzystuje procesy fizyczne w pracy lekarza-dentysty; B.U4. wykorzystuje pojęcia biologiczne i ekologiczne w kontekście człowiek - środowisko życia; B.U5. stosuje wiedzę z zakresu genetyki i biologii molekularnej w pracy klinicznej. C. NAUKI PRZEDKLINICZNE W zakresie wiedzy absolwent: C.W1. zna rodzaje i gatunki oraz budowę wirusów, bakterii, grzybów i pasożytów, ich cechy biologiczne i mechanizmy chorobotwórczości; C.W2. zna i opisuje fizjologiczną florę bakteryjną człowieka; C.W3. zna i rozumie podstawy epidemiologii zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych, a także dróg szerzenia się zakażeń w organizmie człowieka; C.W4. zna gatunki bakterii, wirusów i grzybów będących najczęstszymi czynnikami etiologicznymi zakażeń i infekcji; C.W5. zna podstawy dezynfekcji, sterylizacji i postępowania aseptycznego; C.W6. zna czynniki chorobotwórcze zewnętrzne i wewnętrzne; C.W7. zna budowę układu odpornościowego i rozumie jego rolę; C.W8. zna humoralne i komórkowe mechanizmy odporności wrodzonej i nabytej oraz mechanizmy reakcji nadwrażliwości i procesów autoimmunologicznych; C.W9. zna i rozumie zjawisko powstawania lekooporności; C.W10. zna podstawy immunodiagnostyki i immunomodulacji; C.W11. zna patomechanizm chorób alergicznych, wybranych chorób uwarunkowanych nadwrażliwością, autoimmunizacyjnych i niedoborów odporności; C.W12. zna pojęcia: homeostazy, adaptacji, oporności, odporności, skłonności, podatności, mechanizmów kompensacyjnych, sprzężeń zwrotnych i mechanizmu „błędnego koła”; C.W13. zna i rozumie pojęcie zdrowia i choroby, mechanizmów powstawania oraz rozwoju procesu chorobowego na poziomie molekularnym, komórkowym, tkankowym oraz ogólnoustrojowym, objawów klinicznych choroby, rokowań i powikłań choroby; C.W14. zna i omawia mechanizmy odczynu zapalnego i gojenia się ran; C.W15. zna podstawowe zaburzenia: regulacji wydzielania hormonów, gospodarki wodnej i elektrolitowej, równowagi kwasowo-zasadowej, pracy nerek i płuc oraz mechanizmy powstawania i skutki zaburzeń w układzie sercowo-naczyniowym, w tym wstrząs; C.W16. zna metody diagnostyczne wykorzystywane w patomorfologii oraz rolę badań laboratoryjnych w profilaktyce i rozpoznawaniu zaburzeń narządowych i układowych; C.W17. rozpoznaje znamiona śmierci i zmiany pośmiertne oraz zna zasady techniki i diagnostyki sekcyjnej zwłok; C.W18. zna i rozumie mechanizmy działania leków oraz farmakokinetykę i biotransformację poszczególnych grup leków; C.W19. zna wskazania oraz przeciwwskazania do stosowania leków, ich dawkowanie, działania niepożądane i toksyczne oraz interakcje między lekami; C.W20. zna i rozumie zasady terapii zakażeń wirusowych, bakteryjnych, grzybiczych i pasożytniczych; C.W21. zna i rozumie zasady zapobiegania oraz zwalczania bólu i lęku oraz farmakologię leków stosowanych w stanach zagrożenia życia; C.W22. zna zasady zapisywania wybranych postaci leków gotowych i recepturowych na recepcie; C.W23. zna wyposażenie gabinetu stomatologicznego i instrumentarium stosowane w zabiegach stomatologicznych; C.W24. zna definicję oraz klasyfikację podstawowych i pomocniczych materiałów stomatologicznych; C.W25. zna skład, budowę, sposób wiązania, właściwości, przeznaczenie i sposób użycia materiałów stomatologicznych; C.W26. zna i opisuje właściwości powierzchniowe twardych tkanek zęba oraz biomateriałów stomatologicznych; C.W27. definiuje zjawisko adhezji i mechanizmów wytwarzania adhezyjnego połączenia oraz procedury adhezyjnego przygotowania powierzchni szkliwa, zębiny oraz biomateriałów stomatologicznych; C.W28. zna podstawowe procedury kliniczne rekonstrukcji tkanek twardych zębów i leczenia endodontycznego oraz metody i techniczno-laboratoryjne procedury wykonawstwa uzupełnień protetycznych; C.W29. zna mechanizmy degradacji (korozji) biomateriałów stomatologicznych w jamie ustnej i ich wpływ na biologiczne właściwości materiałów. W zakresie umiejętności absolwent: C.U1. pobiera odpowiednio dobrany rodzaj materiału biologicznego do badania mikrobiologicznego w zależności od umiejscowienia i przebiegu zakażenia; C.U2. interpretuje wyniki badań mikrobiologicznych, serologicznych i antybiogramu; C.U3. dobiera i wykonuje właściwe testy wskazujące na liczebność bakterii w płynach ustrojowych; C.U4. przewiduje i wyjaśnia złożone patomechanizmy zaburzeń prowadzących do powstawania chorób; C.U5. opisuje przebieg kliniczny chorób w procesach patologicznych; C.U6. opisuje zmiany patologiczne komórek, tkanek i narządów w zakresie zaburzeń w krążeniu, zmian wstecznych, zmian postępowych oraz zapaleń; C.U7. opisuje zmiany patologiczne wywołane infekcją HIV i obserwowane u chorych na AIDS; C.U8. dawkuje i zapisuje leki według wskazań; C.U9. przeprowadza leczenie endodontyczne oraz rekonstruuje brakujące zmineralizowane tkanki w zębie fantomowym; C.U10. stosuje techniki adhezyjne; C.U11. dokonuje wyboru biomateriałów odtwórczych, protetycznych oraz łączących, w oparciu o własności materiałów i warunki kliniczne; C.U12. odwzorowuje anatomiczne warunki zgryzowe i dokonuje analizy okluzji; C.U13. projektuje uzupełnienia protetyczne oraz zna zasady ich wykonawstwa laboratoryjnego. D. NAUKI BEHAWIORALNE W zakresie wiedzy absolwent: D.W1. zna aktualne poglądy na temat: społecznego wymiaru zdrowia i choroby, wpływu środowiska społecznego (rodziny, sieci relacji społecznych) i nierówności społecznych na stan zdrowia, społeczno-kulturowych różnic i roli stresu społecznego w zachowaniach zdrowotnych i autodestrukcyjnych; D.W2. zna formy przemocy, modele wyjaśniające przemoc w rodzinie i w instytucjach, społeczne uwarunkowania różnych form przemocy oraz rolę lekarza w rozpoznawaniu przemocy; D.W3. rozumie symboliczne znaczenie zdrowia, choroby, niepełnosprawności i starości w relacji do postaw społecznych, konsekwencje społeczne choroby i niepełnosprawności oraz bariery społeczno-kulturowe, a także zna aktualną koncepcję jakości życia uwarunkowaną stanem zdrowia; D.W4. rozumie znaczenie komunikacji werbalnej i niewerbalnej w procesie komunikowania się z pacjentem i pojęcie zaufania w interakcji z pacjentem; D.W5. rozumie funkcjonowanie instytucji medycznych oraz społeczną rolę lekarza; D.W6. zna podstawowe psychologiczne mechanizmy funkcjonowania człowieka w zdrowiu i w chorobie; D.W7. zna prawidłowości rozwoju psychicznego człowieka i rolę rodziny w procesie leczenia; D.W8. zna mechanizm i przebieg adaptacji do choroby jako sytuacji trudnej, etapy przystosowania do zagrażających wydarzeń i potrzeb pacjentów oraz zagadnienia związane z problematyką umierania i procesem żałoby rodziny; D.W9. rozpoznaje mechanizmy radzenia sobie ze stresem i jego rolę w etiopatogenezie i przebiegu chorób; D.W10. zna mechanizmy uzależnień od substancji psychoaktywnych oraz cele i sposoby leczenia; D.W11. zna zasady motywowania pacjentów do prozdrowotnych zachowań i informowania o niepomyślnym rokowaniu; D.W12. zna zasady altruizmu i odpowiedzialności klinicznej; D.W13. zna zasady funkcjonowania zespołu terapeutycznego (psychoterapeutycznego); D.W14. zna imperatyw i wzorzec zachowania lekarza ustalony przez samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy-dentystów; D.W15. zna prawa pacjenta; D.W16. zna historię medycyny, ze szczególnym uwzględnieniem historii stomatologii; D.W17. zna zasady kształtowania się nowych dyscyplin medycznych; D.W18. zna osiągnięcia czołowych przedstawicieli medycyny polskiej; D.W19. zna zasady ochrony własności intelektualnej. W zakresie umiejętności absolwent: D.U1. uwzględnia w procesie postępowania terapeutycznego subiektywne potrzeby i oczekiwania pacjenta wynikające z uwarunkowań społeczno-kulturowych; D.U2. dostrzega i właściwie reaguje na oznaki zachowań antyzdrowotnych i autodestrukcyjnych; D.U3. wybiera takie leczenie, które minimalizuje konsekwencje społeczne dla chorego; D.U4. buduje pełną zaufania atmosferę podczas całego procesu diagnostycznego i leczenia; D.U5. podejmuje działania zmierzające do poprawy jakości życia pacjenta i zapobiegania jej pogorszeniu się w przyszłości; D.U6. przeprowadza rozmowę z pacjentem dorosłym, dzieckiem i rodziną z zastosowaniem techniki aktywnego słuchania i wyrażania empatii; D.U7. identyfikuje czynniki wystąpienia ryzyka przemocy, rozpoznaje przemoc i odpowiednio reaguje; D.U8. stosuje w podstawowym zakresie psychologiczne interwencje motywujące i wspierające; D.U9. rozpoznaje i stosuje środki przewidziane normatywnie, gdy istnieje konieczność podjęcia działań lekarskich bez zgody pacjenta lub z zastosowaniem przymusu wobec pacjenta; D.U10. pracuje w zespole wielospecjalistycznym, w środowisku wielokulturowym i wielonarodowościowym; D.U11. w działaniach zawodowych przestrzega obowiązujących regulacji prawnych i kieruje się wzorcem etycznym ustalonym przez korporację; D.U12. przestrzega praw pacjenta, w tym: prawa do ochrony danych osobowych, prawa do intymności, prawa do informacji o stanie zdrowia, prawa do wyrażenia świadomej zgody na leczenie lub odstąpienie od niego oraz prawa do godnej śmierci; D.U13. wykazuje odpowiedzialność za swój rozwój zawodowy i wkład w dalszy rozwój nauk medycznych; D.U14. rozpoznaje własne ograniczenia, ocenia własne deficyty i potrzeby edukacyjne oraz planuje aktywność edukacyjną i jej ewaluację; D.U15. wykorzystuje i przetwarza informacje, stosując technologię informatyczną i korzystając z nowoczesnych źródeł wiedzy medycznej; D.U16. przekazuje swoją wiedzę innym; D.U17. planuje pracę zespołu stomatologicznego oraz wyposażenie gabinetu stomatologicznego, zgodnie z zasadami ergonomii i bezpieczeństwa pracy; D.U18. porozumiewa się z pacjentem w jednym z języków obcych; D.U19. krytycznie analizuje piśmiennictwo (w tym w języku angielskim) i wyciąga wnioski. E. NAUKI KLINICZNE OGÓLNOLEKARSKIE (NIEZABIEGOWE) W zakresie wiedzy absolwent: E.W1. rozumie związek między nieprawidłowościami morfologicznymi a funkcją zmienionych narządów i układów oraz objawami klinicznymi a możliwościami diagnostyki i leczenia; E.W2. zna podstawowe metody badania lekarskiego oraz rolę badań dodatkowych w rozpoznawaniu, monitorowaniu, rokowaniu i profilaktyce zaburzeń narządowych i układowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich oddziaływania na tkanki jamy ustnej; E.W3. zna etiopatogenezę i symptomatologię chorób układu oddechowego, krążenia, krwiotwórczego, moczowo-płciowego, immunologicznego, pokarmowego, ruchu oraz gruczołów dokrewnych, ze szczególnym uwzględnieniem jednostek chorobowych, których objawy występują w jamie ustnej; E.W4. zna zasady postępowania z poszkodowanymi w urazach wielonarządowych; E.W5. zna zasady organizacji w katastrofach i awariach, fazy akcji ratunkowej i zakres udzielania pomocy poszkodowanym; E.W6. zna neurologiczne skutki przewlekłego zażywania leków; E.W7. zna objawy ostrych chorób jamy brzusznej, zatrucia, zakażenia i posocznicy; E.W8. zna objawy wirusowego zapalenia wątroby, zakażenia wirusem HIV i zespołu nabytego upośledzenia odporności (AIDS) w chorobach zakaźnych i pasożytniczych; E.W9. zna zasady uodparniania przeciw chorobom zakaźnym u dzieci i dorosłych; E.W10. zna uwarunkowania hormonalne kobiety w poszczególnych okresach życia; E.W11. zna wpływ odżywiania w ciąży i uzależnień na rozwój płodu; E.W12. zna zasady prowadzenia ciężarnej w zakresie opieki stomatologicznej; E.W13. zna zasady diagnostyki chorób oczu, w tym urazów oka; E.W14. zna rolę zakażeń odogniskowych w chorobach narządu wzroku; E.W15. zna metody diagnostyki cytologicznej oraz cytodiagnostyczne kryteria rozpoznawania i różnicowania chorób nowotworowych i nienowotworowych; E.W16. zna immunologiczne aspekty transplantacji i krwiolecznictwa; E.W17. zna przyczyny i mechanizmy zatrzymania krążenia i oddychania oraz zasady prowadzenia reanimacji i postępowania po reanimacji; E.W18. zna stany zagrożenia życia; E.W19. zna metody stosowane w rehabilitacji medycznej, jej cele i metodykę planowania; E.W20. wie, kiedy chorego należy skierować do szpitala. W zakresie umiejętności absolwent: E.U1. przeprowadza diagnostykę różnicową najczęstszych chorób osób dorosłych; E.U2. ocenia i opisuje stan somatyczny i psychiczny pacjenta; E.U3. planuje postępowanie diagnostyczne i terapeutyczne w przypadku najczęstszych chorób osób dorosłych; E.U4. interpretuje wyniki badań laboratoryjnych; E.U5. identyfikuje prawidłowe i patologiczne struktury i narządy w dodatkowych badaniach obrazowych (RTG, USG, CT - tomografia komputerowa); E.U6. planuje postępowanie w przypadku ekspozycji na zakażenie przenoszone drogą krwi; E.U7. dokonuje kwalifikacji pacjenta do szczepień; E.U8. rozpoznaje ryzyko zagrożenia życia; E.U9. opisuje i rozpoznaje objawy wstrząsu i ostrej niewydolności krążenia; E.U10. rozpoznaje objawy urazów mózgu i chorób naczyniowych mózgu, zespołów otępiennych i zaburzeń świadomości; E.U11. diagnozuje bóle głowy i twarzy oraz choroby neurologiczne dorosłych i dzieci stwarzające problemy w praktyce stomatologicznej; E.U12. rozpoznaje choroby jamy nosowo-gardłowej, zna ich etiologię i patomechanizm; E.U13. wstępnie diagnozuje zmiany nowotworowe w obrębie nosa, gardła i krtani; E.U14. diagnozuje i leczy choroby skóry: infekcyjne, alergiczne i przenoszone drogą płciową; E.U15. rozpoznaje nowotwory skóry i stany przednowotworowe; E.U16. rozpoznaje dermatozy i kolagenozy przebiegające z objawami w obrębie błony śluzowej jamy ustnej; E.U17. rozpoznaje choroby związane z nałogiem palenia tytoniu, alkoholizmem i uzależnieniami; E.U18. diagnozuje choroby przebiegające z powiększeniem węzłów chłonnych szyi i okolicy podżuchwowej oraz choroby zakaźne, ze szczególnym uwzględnieniem zmian w obrębie jamy ustnej; E.U19. omawia i diagnozuje wybrane jednostki chorobowe układu optycznego i ochronnego oka; E.U20. wykonuje podstawowe procedury i zabiegi lekarskie: pomiar temperatury, pomiar tętna, nieinwazyjny pomiar ciśnienia tętniczego, leczenie tlenem, wentylację wspomaganą i zastępczą, wprowadzenie rurki ustno-gardłowej, przygotowanie pola operacyjnego, higieniczne i chirurgiczne odkażanie rąk, wstrzyknięcie dożylne, domięśniowe i podskórne, pobieranie obwodowej krwi żylnej, pobieranie wymazów z nosa, gardła i skóry, proste testy paskowe, pomiar stężenia glukozy we krwi. F. NAUKI KLINICZNE, KIERUNKOWE (ZABIEGOWE) W zakresie wiedzy absolwent: F.W1. zna normy zgryzowe na różnych etapach rozwoju osobniczego i odchylenia od norm; F.W2. zna i rozumie mechanizmy prowadzące do patologii narządowych i ustrojowych (w tym chorób infekcyjnych, inwazyjnych, autoimmunologicznych, z niedoboru odporności, metabolicznych i genetycznych); F.W3. zna zasady postępowania profilaktyczno-leczniczego w chorobach narządu żucia w różnym okresie rozwoju; F.W4. zna florę wirusową, bakteryjną i grzybiczą jamy ustnej i jej znaczenie; F.W5. zna objawy, przebieg i sposoby postępowania w określonych jednostkach chorobowych jamy ustnej, głowy i szyi, z uwzględnieniem grup wiekowych; F.W6. zna zasady przeprowadzenia znieczulenia miejscowego tkanek narządu żucia; F.W7. zna zasady postępowania w przypadku chorób miazgi i mineralizowanych tkanek zębów oraz urazów zębów i kości twarzy; F.W8. zna zasady postępowania w przypadku chorób okołowierzchołkowych; F.W9. zna morfologię jam zębowych i zasady leczenia endodontycznego oraz instrumentarium; F.W10. zna zasady postępowania w przypadku torbieli, stanów przedrakowych oraz nowotworów głowy i szyi; F.W11. zna diagnostykę i sposoby leczenia przyzębia oraz chorób błony śluzowej jamy ustnej; F.W12. zna wskazania i przeciwwskazania do leczenia z wykorzystaniem wszczepów stomatologicznych; F.W13. zna wskazania i przeciwwskazania do wykonania zabiegów w zakresie stomatologii estetycznej; F.W14. zna przyczyny i zasady postępowania w przypadku powikłań chorób układu stomatognatycznego; F.W15. zna i rozumie podstawy antybiotykoterapii i oporności przeciwantybiotykowej; F.W16. zna metody rehabilitacji narządu żucia; F.W17. zna metody terapeutyczne ograniczania i znoszenia bólu oraz ograniczania lęku i stresu; F.W18. zna wpływ czynników fizycznych, chemicznych i biologicznych oraz awitaminoz i stresu; F.W19. zna zasady znieczulenia w zabiegach stomatologicznych i podstawowe środki farmakologiczne; F.W20. zna zasady budowy i działania aparatów ortodontycznych ruchomych i stałych; F.W21. zna zasady diagnostyki radiologicznej; F.W22. zna i rozumie patomechanizm oddziaływania chorób jamy ustnej na ogólny stan zdrowia. W zakresie umiejętności absolwent: F.U1. przeprowadza wywiad lekarski z pacjentem lub jego rodziną; F.U2. przeprowadza badanie fizykalne pacjenta; F.U3. wyjaśnia pacjentowi istotę jego dolegliwości, ustala sposób leczenia potwierdzony świadomą zgodą pacjenta oraz rokowanie; F.U4. przekazuje pacjentowi lub jego bliskim złe informacje o stanie zdrowia; F.U5. pobiera i zabezpiecza materiał do badań diagnostycznych, w tym cytologicznych; F.U6. interpretuje wyniki badań dodatkowych; F.U7. ustala wskazania do wykonania określonego zabiegu stomatologicznego; F.U8. zna profilaktykę chorób jamy ustnej; F.U9. zna zasady postępowania w przypadku chorób tkanek narządu żucia, urazów zębów i kości szczęk; F.U10. prowadzi leczenie ostrych i przewlekłych, zębopochodnych i niezębopochodnych procesów zapalnych tkanek miękkich jamy ustnej, przyzębia oraz kości szczęk; F.U11. zna zasady postępowania w przypadku wystąpienia powikłań ogólnych i miejscowych podczas zabiegów stomatologicznych i po zabiegach stomatologicznych; F.U12. przepisuje leki, z uwzględnieniem ich interakcji i działań ubocznych; F.U13. prowadzi bieżącą dokumentację pacjenta, wypisuje skierowania na badania lub leczenie specjalistyczne stomatologiczne i ogólnomedyczne; F.U14. formułuje problemy badawcze związane z jego pracą; F.U15. przedstawia wybrane problemy medyczne w formie ustnej lub pisemnej, w sposób adekwatny do poziomu odbiorców; F.U16. opisuje zmiany patologiczne komórek, tkanek i narządów według podstawowych mechanizmów; F.U17. dobiera i wykonuje właściwe testy wskazujące na liczebność bakterii próchnicotwórczych w jamie ustnej; F.U18. ustala leczenie w chorobach tkanek układu stomatognatycznego; F.U19. stosuje odpowiednie leki w czasie i po zabiegu stomatologicznym w celu zniesienia bólu i lęku; F.U20. diagnozuje i leczy w podstawowym zakresie choroby przyzębia; F.U21. diagnozuje, różnicuje i klasyfikuje wady zgryzu; F.U22. udziela pierwszej pomocy w przypadku uszkodzenia aparatu ortodontycznego; F.U23. wykonuje proste aparaty ortodontyczne; F.U24. przeprowadza leczenie zapobiegające wadom zgryzu w okresie uzębienia mlecznego i wczesnej wymiany uzębienia; F.U25. przeprowadza rehabilitację protetyczną w prostych przypadkach w zakresie postępowania klinicznego i laboratoryjnego. G. PRAWNO-ORGANIZACYJNE PODSTAWY MEDYCYNY W zakresie wiedzy absolwent: G.W1. zna pojęcie zdrowia publicznego oraz cele, zadania i strukturę systemu zdrowia publicznego; G.W2. zna koncepcje i modele promocji zdrowia; G.W3. zna podstawowe pojęcia związane ze zdrowiem, stylem życia i stanem zdrowia populacji; G.W4. zna metody określania potrzeb zdrowotnych społeczeństwa; G.W5. zna sytuację zdrowotną w Polsce i na świecie; G.W6. zna strategię polityki zdrowotnej i społecznej Polski oraz Unii Europejskiej; G.W7. zna aspekty organizacyjne i prawne funkcjonowania polskiego systemu opieki zdrowotnej; G.W8. zna zasady funkcjonowania, zarządzania i informatyzacji przedsiębiorstw podmiotu leczniczego i innych instytucji zdrowia publicznego; G.W9. zna zasady funkcjonowania podstawowej opieki medycznej i stomatologicznej; G.W10. zna zasady mediacji i zawierania umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w sektorze publicznym i niepublicznym; G.W11. zna etiologię aktualnie obowiązujących chorób zawodowych, w tym związanych z wykonywaniem zawodu lekarza-dentysty; G.W12. zna wskaźniki stanu zdrowia ludności i zasady ich oceny; G.W13. zna zasady zapobiegania chorobom i umacniania zdrowia; G.W14. zna zasady epidemiologicznego opracowania ogniska choroby zakaźnej; G.W15. zna zasady planowania i ewaluacji działań profilaktycznych; G.W16. zna ergonomiczne zasady prowadzenia zabiegów stomatologicznych i organizacji pracy w gabinecie stomatologicznym; G.W17. zna zasady bezpieczeństwa i higieny pracy w stomatologii; G.W18. zna zasady postępowania w sytuacji zagrożenia epidemiologicznego; G.W19. zna źródła stresu i możliwości ich eliminacji; G.W20. zna zasady odpowiedzialności zawodowej lekarza (moralnej, etycznej, prawnej, materialnej i służbowej); G.W21. zna problematykę błędu lekarskiego: diagnostycznego, technicznego, terapeutycznego i organizacyjnego; G.W22. zna przepisy prawne dotyczące wykroczeń związanych z pracą w zawodach medycznych; G.W23. zna ramy prawne komunikowania się w medycynie; G.W24. zna prawa pacjenta; G.W25. zna zasady etyki i deontologii lekarskiej, a także etycznego postępowania lekarza; G.W26. zna podstawy prawne funkcjonowania zawodów medycznych oraz samorządu zawodowego w Polsce; G.W27. zna przepisy prawne dotyczące prowadzenia działalności w zakresie opieki zdrowotnej; G.W28. charakteryzuje podstawowe obowiązki pracownika i pracodawcy; G.W29. zna zasady udzielania świadczeń w razie choroby, macierzyństwa, wypadków przy pracy i chorób zawodowych; G.W30. zna zasady orzekania o czasowej niezdolności do pracy i o niepełnosprawności dla celów rentowych; G.W31. zna zasady postępowania ze zwłokami; G.W32. zna zasady prowadzenia, przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej oraz ochrony danych osobowych; G.W33. zna zagadnienia dotyczące serologii i genetyki sądowo-lekarskiej; G.W34. zna podstawy toksykologii sądowo-lekarskiej; G.W35. zna zasady opiniowania w sprawach karnych; G.W36. zna sądowe aspekty etologii człowieka. W zakresie umiejętności absolwent: G.U1. analizuje wiarygodne dane o stanie zdrowia populacji; G.U2. opisuje wybrane zjawiska zdrowotne w skali populacyjnej oraz prognozuje ich wpływ na funkcjonowanie opieki zdrowotnej; G.U3. definiuje podstawowe pojęcia z zakresu profilaktyki, promocji zdrowia oraz higieny środowiskowej; G.U4. opisuje zasady funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej; G.U5. ocenia skalę problemów zdrowotnych oraz wskazuje priorytety zdrowotne i określa ich znaczenie w polityce zdrowotnej; G.U6. analizuje uwarunkowania sytuacji epidemiologicznej w aspekcie procesów społecznych i demograficznych; G.U7. tworzy proste programy badawcze z zakresu profilaktyki i leczenia; G.U8. identyfikuje czynniki wpływające na politykę zdrowotną państwa; G.U9. planuje i wdraża działania promocyjne dotyczące zdrowia populacji; G.U10. analizuje dane epidemiologiczne i określa na ich podstawie stan zdrowia populacji; G.U11. określa potrzeby zdrowotne i planuje działania z zakresu profilaktyki i promocji zdrowia; G.U12. analizuje różne systemy finansowania świadczeń zdrowotnych w Polsce i na świecie; G.U13. zna zasady zarządzania instytucjami ochrony zdrowia; G.U14. przygotowuje ofertę konkursową związaną z udzielaniem świadczeń zdrowotnych; G.U15. potrafi zorganizować i prowadzić własny gabinet stomatologiczny; G.U16. potrafi pracować w zespole i kierować zespołem w gabinecie stomatologicznym; G.U17. rozpoznaje czynniki szkodliwe i uciążliwe w miejscu pracy, zamieszkania i nauki; G.U18. ocenia poziom zagrożeń dla zdrowia wynikających ze stanu powietrza, wody, gleby i jakości żywności; G.U19. jest w stanie potwierdzić lub wykluczyć związek czynników środowiskowych z etiologią choroby, w tym choroby zawodowej; G.U20. dostarcza pacjentom potrzebnych informacji w zakresie promocji zdrowia jamy ustnej; G.U21. przekazuje pacjentom informacje na temat czynników ryzyka i sposobów zapobiegania najczęstszym chorobom społecznym w Polsce; G.U22. interpretuje podstawowe wskaźniki epidemiologiczne, definiuje i ocenia rzetelność i trafność testów stosowanych w badaniach przesiewowych; G.U23. właściwie projektuje badania epidemiologiczne; G.U24. przeprowadza dochodzenie epidemiologiczne; G.U25. pracuje zgodnie z ergonomicznymi zasadami pracy; G.U26. stosuje podczas pracy przepisy sanitarno-epidemiologiczne oraz dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy; G.U27. jest w stanie działać w warunkach niepewności i stresu; G.U28. wskazuje podobieństwa i różnice między normami etycznymi i prawnymi; G.U29. stosuje przepisy prawne dotyczące wykonywania zawodu lekarza-dentysty; G.U30. stosuje normy zawarte w Kodeksie Etyki Lekarskiej; G.U31. wyjaśnia normy zawarte w Kodeksie Etyki Lekarskiej oraz międzynarodowe normy etyki lekarskiej; G.U32. okazuje szacunek pacjentowi i jego rodzinie oraz zrozumienie dla różnic światopoglądowych i kulturowych; G.U33. przedstawia wynikające z przepisów prawnych obowiązki lekarza wobec pacjenta; G.U34. określa zasady odpowiedzialności związanej z wykonywaniem zawodu lekarza; G.U35. wskazuje etyczne dylematy współczesnej medycyny wynikające z dynamicznego rozwoju nauk i technologii biomedycznych; G.U36. wdraża zasady koleżeństwa zawodowego; G.U37. efektywnie współpracuje z przedstawicielami innych zawodów w zakresie ochrony zdrowia; G.U38. potrafi sprawnie funkcjonować w samorządzie zawodowym; G.U39. prawidłowo prowadzi dokumentację medyczną; G.U40. prawidłowo wystawia orzeczenia lekarskie; G.U41. ocenia zmiany pośmiertne; G.U42. dokonuje identyfikacji zwłok na podstawie badania stomatologicznego; G.U43. ocenia skutki urazów twarzy i czaszki oraz dokonuje ich kwalifikacji w postępowaniu karnym i cywilnym. IV. ORGANIZACJA STUDIÓW 1. MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJĘĆ ZORGANIZOWANYCH ORAZ PUNKTÓW ECTS Grupy szczegółowych efektów kształcenia Godziny Punkty ECTS A. Nauki morfologiczne 225 18 B. Naukowe podstawy medycyny 330 24 C. Nauki przedkliniczne 255 20 D. Nauki behawioralne 135 8 E. Nauki kliniczne ogólnolekarskie (niezabiegowe) 565 32 F. Nauki kliniczne, kierunkowe (zabiegowe) 1520 85 G. Prawno-organizacyjne podstawy medycyny 75 5 Praktyczne nauczanie kliniczne na V roku studiów 900 60 Praktyki wakacyjne 480 16 Razem 4485 268 Do dyspozycji uczelni pozostawia się 515 godzin zajęć (32 punkty ECTS), które mogą być realizowane jako zajęcia obowiązkowe lub fakultatywne, uzupełniające wiedzę, umiejętności i kompetencje w grupach A-G szczegółowych efektów kształcenia lub poza tymi grupami. Zajęcia fakultatywne powinny stanowić nie mniej niż 2% wszystkich zajęć. 2. PRAKTYCZNE NAUCZANIE KLINICZNE NA V ROKU STUDIÓW Praktyczne nauczanie kliniczne prowadzone na V roku studiów obejmuje zajęcia w klinikach i zakładach uczelni medycznych w zakresie: stomatologii zachowawczej 145 godzin protetyki 145 godzin chirurgii stomatologicznej 115 godzin stomatologii dziecięcej 90 godzin chorób przyzębia i błony śluzowej 95 godzin chirurgii szczękowo-twarzowej 60 godzin ortodoncji 95 godzin gerostomatologii 45 godzin stomatologii zintegrowanej wieku rozwojowego 40 godzin stomatologii zintegrowanej wieku dorosłego 70 godzin Razem 900 godzin 3. PRAKTYKI Rodzaj praktyki Tygodnie Godziny Praktyka w zakresie organizacji ochrony zdrowia 2 60 Praktyka lekarska na chirurgii ogólnej, chorobach wewnętrznych lub na chirurgii szczękowo-twarzowej 2 60 Praktyka w zakresie asysty lekarzowi-dentyście 4 120 Praktyka lekarsko-dentystyczna w gabinecie stomatologicznym 8 240 Praktykom należy przypisać 20 punktów ECTS. Zasady i formę odbywania praktyk ustala jednostka uczelni prowadząca kształcenie. 4. INNE WYMAGANIA Zaleca się prowadzenie zajęć praktycznych (klinicznych) w systemie problemowym (zintegrowanym). Przynajmniej 85% zajęć obejmujących szczegółowe efekty kształcenia w grupie F szczegółowych efektów kształcenia powinno odbywać się w formie ćwiczeń przygotowujących do wykonywania zawodu lekarza-dentysty. Wychowanie fizyczne jest przedmiotem nieobowiązkowym. Uczelnie medyczne zapewniają studentom bezpłatny dostęp do obiektów sportowych, umożliwiając uprawianie sportu, uczestniczenie w zajęciach rekreacyjnych oraz kształtowanie prozdrowotnych postaw, w wymiarze co najmniej 60 godzin w ciągu 2 lat studiów. Programy kształcenia powinny obejmować treści poszerzające wiedzę humanistyczną. V. SPOSOBY OCENY EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Sprawdzenie osiągnięcia założonych efektów kształcenia wymaga zastosowania zróżnicowanych form oceniania studentów, adekwatnych do obszarów, których dotyczą te efekty. Efekty kształcenia w zakresie wiedzy można sprawdzać za pomocą egzaminów pisemnych lub ustnych. Jako formy egzaminów pisemnych można stosować eseje, raporty, krótkie ustrukturyzowane pytania oraz testy: wielokrotnego wyboru (MCQ - Multiple Choice Questions ), wielokrotnej odpowiedzi (MRQ - Multiple Response Questions ), wyboru Tak/Nie i dopasowania odpowiedzi. Egzaminy ustne powinny być standaryzowane oraz ukierunkowane na sprawdzenie wiedzy na poziomie wyższym niż sama znajomość faktów (poziom zrozumienia, umiejętność analizy, syntezy, rozwiązywania problemów). Sprawdzenie osiągnięcia efektów kształcenia w zakresie umiejętności praktycznych, zarówno tych, które dotyczą komunikowania się, jak i proceduralnych (manualnych), wymaga bezpośredniej obserwacji studenta demonstrującego umiejętność w czasie tradycyjnego egzaminu klinicznego lub egzaminu standaryzowanego (OSCE - Objective Structured Clinical Examination ) i jego modyfikacji ( Mini-Cex ). Egzamin OSCE jest w szczególności wskazany jako forma sprawdzania całości umiejętności klinicznych nabytych w trakcie nauczania praktycznego na ostatnim roku studiów. Załącznik nr 3 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Farmacja - jednolite studia magisterskie I. WYMAGANIA OGÓLNE 1. Jednolite studia magisterskie na kierunku farmacja trwają nie krócej niż 11 semestrów. 2. Liczba godzin zajęć i praktyk nie może być mniejsza niż 5300. 3. Liczba punktów ECTS wynosi nie mniej niż 330. 4. Kierunek studiów mieści się w obszarze kształcenia z zakresu nauk medycznych, nauk o zdrowiu i nauk o kulturze fizycznej. II. OGÓLNE EFEKTY KSZTAŁCENIA Dyplom magistra farmacji uzyskuje absolwent studiów na kierunku farmacja, który: 1) w zakresie wiedzy:
14. a)posiada zaawansowaną wiedzę ogólną w zakresie nauk farmaceutycznych, medycznych, biologicznych, chemicznych i społecznych oraz zaawansowaną wiedzę szczegółową o lekach i substancjach używanych do ich wytwarzania, o technologii farmaceutycznej, o metabolizmie i skutkach działania leków oraz o prawidłowym używaniu produktów leczniczych,
15. b)wykazuje znajomość metod i technik badań produktów leczniczych pod względem chemicznym, farmaceutycznym, farmakologicznym i toksykologicznym,
16. c)zna i rozumie zasady prowadzenia badań klinicznych, terapii monitorowanej stężeniem leku, a także monitorowania efektów farmakoterapii,
17. d)zna podstawy prawa farmaceutycznego i zarządzania w obszarze farmacji, system dystrybucji leków oraz zasady etyki i deontologii; 2) w zakresie umiejętności:
18. a)potrafi sporządzać, wytwarzać oraz oceniać jakość produktów leczniczych,
19. b)potrafi wydawać produkty lecznicze i wyroby medyczne oraz sprawować nadzór nad obrotem, przechowywaniem i wykorzystywaniem produktów leczniczych i wyrobów medycznych,
20. c)potrafi udzielić rzetelnej i obiektywnej informacji dotyczącej działania produktów leczniczych i stosowania wyrobów medycznych w warunkach racjonalizacji farmakoterapii,
21. d)posiada umiejętność prowadzenia badań chemicznych, farmaceutycznych, farmakologicznych i toksykologicznych substancji leczniczych i produktów leczniczych,
22. e)jest przygotowany do udziału w badaniach klinicznych i terapii monitorowanej stężeniem leku oraz do udziału w monitorowaniu niepożądanych działań produktów leczniczych,
23. f)potrafi twórczo i na zasadzie partnerstwa współpracować z pozostałymi pracownikami ochrony zdrowia w zakresie prowadzenia farmakoterapii, inicjowania i wspierania działań prozdrowotnych,
24. g)potrafi wyszukiwać, analizować, selekcjonować i integrować informacje z różnych źródeł, dokonywać ich krytycznej oceny oraz formułować opinie,
25. h)potrafi wykorzystywać różne źródła informacji do samodzielnego i twórczego rozwiązywania problemów,
26. i)potrafi skutecznie komunikować się ze współpracownikami, innymi pracownikami ochrony zdrowia oraz pacjentami,
27. j)potrafi współpracować z ludźmi, kierować zespołami oraz zarządzać placówkami ochrony zdrowia, szczególnie aptekami ogólnodostępnymi i szpitalnymi, placówkami prowadzącymi działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania i obrotu hurtowego produktami leczniczymi i materiałami medycznymi oraz instytutami badawczymi, placówkami inspekcyjnymi i administracyjnymi z obszaru farmacji i ochrony zdrowia,
28. k)potrafi prowadzić eksperymenty naukowe w zakresie nauk farmaceutycznych, biologicznych i chemicznych oraz stosować zasady ochrony własności intelektualnej,
29. l)potrafi posługiwać się językiem obcym na poziomie biegłości C1 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego oraz językiem obcym specjalistycznym z zakresu farmacji,
30. m)potrafi korzystać z wiedzy i umiejętności fachowych, zgodnie z zasadami etyki i deontologii oraz poszanowania i przestrzegania prawa; 3) w zakresie kompetencji społecznych:
31. a)jest przygotowany do pracy w aptekach ogólnodostępnych i szpitalnych oraz hurtowniach farmaceutycznych, przemyśle farmaceutycznym i innych podmiotach odpowiedzialnych za wprowadzenie produktu leczniczego na rynek oraz uprawnionych do wytwarzania produktów leczniczych i materiałów medycznych, przedsiębiorstwach podmiotu leczniczego prowadzących badania kliniczne, terapię monitorowaną stężeniem leku oraz monitorowanie niepożądanych działań produktów leczniczych; inspekcji farmaceutycznej oraz w innych urzędach i instytucjach państwowych i samorządowych działających w dziedzinie farmacji i ochrony zdrowia, kontroli i badania żywności oraz ochrony środowiska, zakładach, wytwórniach i laboratoriach branży kosmetycznej i chemicznej; instytutach badawczych i innych podmiotach prowadzących działalność badawczo-rozwojową oraz instytucjach zajmujących się poradnictwem i upowszechnianiem wiedzy z zakresu nauk farmaceutycznych,
32. b)dąży do ustawicznej aktualizacji wiedzy i umiejętności fachowych przez podnoszenie kwalifikacji zawodowych w toku szkoleń, kształcenia specjalizacyjnego oraz w trybie samokształcenia,
33. c)jest przygotowany do nauczania zawodu i realizacji celów edukacyjnych w pracy zawodowej,
34. d)jest przygotowany do prowadzenia pracy naukowej,
35. e)potrafi przygotowywać raporty i prezentacje,
36. f)potrafi postępować zgodnie z zasadami etyki zawodowej farmaceuty, przestrzegać zasad etycznych i prawnych w działalności ekonomicznej w obszarze farmacji,
37. g)potrafi kierować pracami zespołu i współpracować w środowisku multidyscyplinarnym oraz ponosić odpowiedzialność za pracę własną i innych,
38. h)posiada świadomość własnych ograniczeń. III. SZCZEGÓŁOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH A. BIOMEDYCZNE I HUMANISTYCZNE PODSTAWY FARMACJI (biologia i genetyka, anatomia, fizjologia, patofizjologia, biochemia, immunologia, biologia molekularna, mikrobiologia, botanika, kwalifikowana pierwsza pomoc, historia filozofii, psychologia i socjologia) W zakresie wiedzy absolwent: A.W1. wykazuje znajomość organizacji żywej materii, cytofizjologii komórki i ewolucji układu pasożyt - żywiciel; A.W2. zna podstawy genetyki klasycznej, populacyjnej i molekularnej oraz genetyczne aspekty różnicowania komórek; A.W3. rozumie dziedziczenie monogenowe i poligenowe cech człowieka, jest w stanie scharakteryzować genetyczny polimorfizm populacji ludzkiej; A.W4. zna prawidłową budowę anatomiczną organizmu ludzkiego i podstawowe zależności między budową i funkcją organizmu w warunkach zdrowia i choroby; A.W5. zna fizjologię układów: nerwowego, wydzielania wewnętrznego, krążenia, limfatycznego, rozrodczego, pokarmowego, moczowego i oddechowego, mechanizmy adaptacyjne, regulacji nerwowej, hormonalnej i termoregulacji; A.W6. zna i rozumie mechanizmy modyfikacji procesów fizjologicznych przez środki farmakologiczne; A.W7. zna podstawy patofizjologii komórki i układów organizmu ludzkiego; A.W8. zna zaburzenia funkcji adaptacyjnych i regulacyjnych organizmu oraz zaburzenia przemiany materii; objaśnia mechanizmy rozwoju nowotworów; A.W9. zna budowę i funkcje biologiczne białek, kwasów nukleinowych, węglowodanów, lipidów, hormonów i witamin; A.W10. zna strukturę i funkcje błon biologicznych oraz mechanizmy transportu przez błony; A.W11. zna molekularne aspekty transdukcji sygnałów; A.W12. zna główne szlaki metaboliczne i ich współzależności, mechanizmy regulacji metabolizmu i wpływu leków na te procesy; A.W13. zna funkcjonowanie układu odpornościowego organizmu i mechanizmy odpowiedzi immunologicznej; A.W14. zna zasady prowadzenia diagnostyki immunologicznej oraz zasady i metody immunoprofilaktyki i immunoterapii; A.W15. zna molekularne aspekty cyklu komórkowego - proliferację, apoptozę i transformację nowotworową; A.W16. zna problematykę rekombinacji i klonowania DNA; A.W17. zna metody badania genomu oraz zasady hybrydyzacji i reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR); A.W18. charakteryzuje bakterie, wirusy i grzyby chorobotwórcze; A.W19. opisuje wpływ chemioterapeutyków, środków dezynfekcyjnych i antyseptycznych na drobnoustroje; A.W20. zna zasady diagnostyki mikrobiologicznej; A.W21. zna charakterystykę morfologiczną i anatomiczną organizmów prokariotycznych, grzybów i roślin dostarczających surowce lecznicze i materiały stosowane w farmacji; A.W22. zna metody badawcze stosowane w systematyce oraz poszukiwaniu nowych gatunków i odmian roślin leczniczych; A.W23. zna podstawy biotechnologii w otrzymywaniu substancji leczniczej; A.W24. zna systemy ochrony roślin; A.W25. wie, jak prowadzić i wykorzystywać zielniki; A.W26. zna metody oceny podstawowych funkcji życiowych człowieka w stanie zagrożenia oraz zasady udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy; A.W27. zna kierunki rozwoju farmacji zawodowej i naukowej, a także rozwoju historycznego myśli filozoficznej oraz etycznych podstaw rozstrzygania dylematów moralnych związanych z wykonywaniem zawodu farmaceuty i zawodów medycznych; A.W28. zna psychologiczne i socjologiczne uwarunkowania funkcjonowania jednostki w społeczeństwie; A.W29. zna zasady komunikacji interpersonalnej w relacjach farmaceuta - pacjent oraz farmaceuta - pozostali pracownicy ochrony zdrowia; A.W30. zna problematykę inicjowania i wspierania działań grupowych; A.W31. zna społeczne uwarunkowania i ograniczenia wynikające z choroby i niepełnosprawności; A.W32. zna psychologiczne i społeczne aspekty postaw i działań pomocowych. W zakresie umiejętności absolwent: A.U1. analizuje i opisuje zależności między organizmami a środowiskiem; A.U2. wykorzystuje wiedzę o genetycznym podłożu różnicowania organizmów oraz o mechanizmach dziedziczenia do charakterystyki polimorfizmu genetycznego; A.U3. ocenia uwarunkowania genetyczne rozwoju chorób w populacji ludzkiej; A.U4. stosuje mianownictwo anatomiczne do opisu stanu zdrowia; A.U5. opisuje mechanizmy funkcjonowania organizmu ludzkiego na wszystkich poziomach jego organizacji, rozpatruje poszczególne funkcje organizmu ludzkiego jako powiązane elementy zintegrowanej całości, charakteryzuje możliwości adaptacyjne organizmu człowieka; A.U6. wykorzystuje nabytą wiedzę do analizy stanu czynnościowego organizmu w celu optymalizacji i indywidualizacji farmakoterapii i profilaktyki; A.U7. rozumie i opisuje mechanizmy rozwoju zaburzeń czynnościowych, prawidłowo interpretuje patofizjologiczne podłoże rozwoju chorób; A.U8. stosuje wiedzę biochemiczną do analizy i oceny procesów fizjologicznych i patologicznych, w tym do oceny wpływu leków i substancji toksycznych na te procesy; A.U9. wykrywa i oznacza białka, kwasy nukleinowe, węglowodany, lipidy, hormony i witaminy w materiale biologicznym; A.U10. wykonuje badania kinetyki reakcji enzymatycznych; A.U11. opisuje i tłumaczy mechanizmy i procesy immunologiczne w warunkach zdrowia i choroby; A.U12. analizuje podłoże molekularne procesów patologicznych; A.U13. izoluje, oznacza i amplifikuje kwasy nukleinowe oraz posługuje się współczesnymi technikami badania genomu; A.U14. stosuje techniki biologii molekularnej w biotechnologii farmaceutycznej, terapii genowej i diagnostyce laboratoryjnej; A.U15. przygotowuje podłoża i pożywki mikrobiologiczne, prowadzi posiewy i hodowle drobnoustrojów oraz wykonuje preparaty mikrobiologiczne; A.U16. identyfikuje drobnoustroje na podstawie cech morfologicznych oraz właściwości fizjologicznych i hodowlanych; A.U17. wykorzystuje metody immunologiczne oraz techniki biologii molekularnej w diagnostyce mikrobiologicznej; A.U18. bada wrażliwość drobnoustrojów na antybiotyki i chemioterapeutyki; A.U19. przeprowadza kontrolę mikrobiologiczną leków oraz wykorzystuje metody mikrobiologiczne w: badaniach mutagennego i karcynogennego działania leków, ocenie skuteczności dezynfekcji i sterylizacji, ilościowym oznaczaniu witamin i antybiotyków oraz badaniu aktywności antybiotyków; A.U20. identyfikuje i opisuje składniki strukturalne komórek, tkanek i organów roślin metodami mikroskopowymi i histochemicznymi oraz rozpoznaje rośliny na podstawie cech morfologicznych i anatomicznych (szczególnie gatunki o znaczeniu farmaceutycznym); A.U21. rozpoznaje sytuacje zagrażające zdrowiu lub życiu człowieka, stosuje zasady kwalifikowanej pierwszej pomocy oraz udziela kwalifikowanej pierwszej pomocy w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia; A.U22. inicjuje i wspiera działania grupowe, wpływa na kształtowanie postaw i działania pomocowe i zaradcze oraz wie, w jaki sposób kierować zespołami ludzkimi. W zakresie kompetencji społecznych absolwent: A.K1. ocenia działania oraz rozstrzyga dylematy moralne w oparciu o normy i zasady etyczne; A.K2. ma świadomość społecznych uwarunkowań i ograniczeń wynikających z choroby i potrzeby propagowania zachowań prozdrowotnych; A.K3. posiada nawyk wspierania działań pomocowych i zaradczych. B. FIZYKOCHEMICZNE PODSTAWY FARMACJI (biofizyka, chemia ogólna i nieorganiczna, chemia analityczna, chemia fizyczna, chemia organiczna, matematyka, statystyka, technologia informacyjna) W zakresie wiedzy absolwent: B.W1. zna fizyczne podstawy procesów fizjologicznych (krążenia, przewodnictwa nerwowego, wymiany gazowej, ruchu, wymiany substancji); B.W2. charakteryzuje wpływ czynników fizycznych środowiska na organizmy żywe; B.W3. zna metodykę pomiarów wielkości biofizycznych; B.W4. zna biofizyczne aspekty diagnostyki i terapii; B.W5. zna budowę atomu i cząsteczki, układ okresowy pierwiastków i właściwości izotopów promieniotwórczych w aspekcie ich wykorzystania w diagnostyce i terapii; B.W6. zna mechanizmy tworzenia i rodzaje wiązań chemicznych oraz mechanizmy oddziaływań międzycząsteczkowych w różnych stanach skupienia materii; B.W7. zna rodzaje i właściwości roztworów; B.W8. definiuje i objaśnia procesy utleniania i redukcji; B.W9. zna charakterystykę metali i niemetali oraz nomenklaturę i właściwości związków nieorganicznych i kompleksowych; B.W10. zna metody identyfikacji substancji nieorganicznych; B.W11. zna problematykę stosowania substancji nieorganicznych w farmacji; B.W12. zna i opisuje klasyczne metody analizy ilościowej: analizę wagową, analizę objętościową, alkacymetrię, redoksymetrię, argentometrię, kompleksonometrię i analizę gazową; B.W13. zna klasyfikację instrumentalnych technik analitycznych, objaśnia podstawy teoretyczne i metodyczne technik spektroskopowych, elektrochemicznych, chromatograficznych i spektrometrii mas oraz tłumaczy zasady funkcjonowania aparatów stosowanych w tych technikach; B.W14. zna kryteria wyboru metody analitycznej (klasycznej i instrumentalnej) oraz zasady walidacji metody analitycznej; B.W15. zna podstawy mechaniki kwantowej, termodynamiki i kinetyki chemicznej; B.W16. zna mechanizmy katalizy, fizykochemię układów wielofazowych i zjawisk powierzchniowych oraz podstawy elektrochemii; B.W17. zna podział związków węgla i zasady nomenklatury związków organicznych; B.W18. opisuje strukturę związków organicznych w ujęciu teorii orbitali atomowych i molekularnych oraz tłumaczy efekt mezomeryczny i indukcyjny; B.W19. zna typy i mechanizmy reakcji chemicznych związków organicznych (substytucja, addycja, eliminacja); B.W20. zna systematykę związków organicznych według grup funkcyjnych i opisuje właściwości węglowodorów, fluorowcowęglowodorów, związków metaloorganicznych, amin, nitrozwiązków, alkoholi, fenoli, eterów, aldehydów, ketonów, kwasów karboksylowych, funkcyjnych i szkieletowych pochodnych kwasów karboksylowych, pochodnych kwasu węglowego; B.W21. zna budowę i właściwości związków heterocyklicznych - pięcio- i sześcioczłonowych z atomami azotu, tlenu i siarki oraz budowę i właściwości związków pochodzenia naturalnego: alkaloidów, węglowodanów, steroidów, terpenów, lipidów, peptydów i białek; B.W22. zna preparatykę związków organicznych i metody analizy związków organicznych; B.W23. zna funkcje elementarne, funkcje odwrotne, elementy rachunku różniczkowego i całkowego oraz równania różniczkowe pierwszego rzędu; B.W24. zna elementy rachunku prawdopodobieństwa i statystyki matematycznej (zdarzenia i prawdopodobieństwo, zmienne losowe, dystrybuanta zmiennej losowej, wartość przeciętna i wariancja), podstawowych rozkładów zmiennych losowych, estymacji punktowej i przedziałowej parametrów; B.W25. zna metody testowania hipotez statystycznych oraz znaczenie korelacji i regresji; B.W26. zna podstawy technik informatycznych oraz zasady pracy z edytorami tekstu, arkuszami kalkulacyjnymi i programami graficznymi; B.W27. tworzy bazy danych oraz korzysta z internetowych baz danych. W zakresie umiejętności absolwent: B.U1. mierzy lub wyznacza wielkości fizyczne w przypadku organizmów żywych i ich środowiska; B.U2. opisuje i interpretuje właściwości i zjawiska biofizyczne oraz ocenia wpływ czynników fizycznych środowiska na organizmy żywe; B.U3. opisuje i analizuje zjawiska i procesy fizyczne występujące w farmakoterapii i diagnostyce chorób; B.U4. opisuje właściwości chemiczne pierwiastków i związków nieorganicznych, ocenia trwałość wiązań oraz reaktywność związków nieorganicznych na podstawie ich budowy; B.U5. identyfikuje substancje nieorganiczne; B.U6. wykorzystuje wiedzę o właściwościach substancji nieorganicznych w farmacji; B.U7. dobiera metodę analityczną do rozwiązania konkretnego zadania analitycznego oraz przeprowadza jej walidację; B.U8. wykonuje analizy jakościowe i ilościowe pierwiastków oraz związków chemicznych metodami klasycznymi i instrumentalnymi oraz ocenia wiarygodność wyniku analizy w oparciu o metody statystyczne; B.U9. mierzy lub wyznacza wielkości fizykochemiczne oraz opisuje i analizuje właściwości i procesy fizykochemiczne stanowiące podstawę farmakokinetyki; B.U10. opisuje strukturę i właściwości związków organicznych, wie, jak otrzymywać związki organiczne w skali laboratoryjnej oraz analizować wybrane związki organiczne; B.U11. dokonuje opisu matematycznego procesów zachodzących w przyrodzie; B.U12. wykorzystuje metody i modele matematyczne w farmacji; B.U13. wykorzystuje metody matematyczne w opracowaniu i interpretacji wyników analiz i pomiarów; B.U14. stosuje metody statystyczne do opracowania danych z badań, ocenia rozkład zmiennych losowych, wyznacza średnią, medianę, przedział ufności, wariancje i odchylenia standardowe, formułuje i testuje hipotezy statystyczne oraz dobiera i stosuje metody statystyczne w opracowywaniu wyników obserwacji i pomiarów; B.U15. obsługuje komputer w zakresie edycji tekstu, grafiki, analizy statystycznej, gromadzenia i wyszukiwania danych oraz przygotowania prezentacji; B.U16. wykorzystuje narzędzia informatyczne do opracowywania i przedstawiania wyników doświadczeń; B.U17. wykorzystuje technologie informacyjne do wyszukiwania potrzebnych informacji oraz do samodzielnego i twórczego rozwiązywania problemów. W zakresie kompetencji społecznych absolwent: B.K1. posiada nawyk korzystania z technologii informacyjnych do wyszukiwania i selekcjonowania informacji; B.K2. wyciąga i formułuje wnioski z własnych pomiarów i obserwacji; B.K3. posiada umiejętność pracy w zespole. GRUPA TREŚCI KIERUNKOWYCH C. ANALIZA, SYNTEZA I TECHNOLOGIA LEKÓW (chemia leków, synteza i technologia środków leczniczych, biotechnologia farmaceutyczna, technologia postaci leku, farmakognozja) W zakresie wiedzy absolwent: C.W1. zna chemiczne i biochemiczne mechanizmy działania leków; C.W2. zna właściwości fizykochemiczne substancji leczniczych wpływające na aktywność biologiczną leków; C.W3. dokonuje podziału substancji leczniczych według klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC) lub w układzie farmakologicznym, z uwzględnieniem mianownictwa międzynarodowego oraz nazw synonimowych; C.W4. zna leki znakowane izotopami i związki znakowane izotopami stosowane w diagnostyce i terapii chorób, metody ich otrzymywania i właściwości; C.W5. zna właściwości fizykochemiczne i metody otrzymywania substancji pomocniczych stosowanych w technologii postaci leku; C.W6. zna metody klasyczne i instrumentalne stosowane w ocenie jakości substancji do celów farmaceutycznych oraz w analizie ilościowej w produktach leczniczych; C.W7. rozumie znaczenie leku syntetycznego w systemie opieki zdrowotnej w Polsce i na świecie; C.W8. zna podstawowe kategorie leków oraz problematykę ochrony patentowej; C.W9. zna metody poszukiwania nowych substancji leczniczych; C.W10. zna metody wytwarzania przykładowych substancji leczniczych, stosowane operacje fizyczne oraz jednostkowe procesy chemiczne, ich ekonomikę i ekologię; C.W11. zna metody otrzymywania i rozdziału związków optycznie czynnych; C.W12. zna problematykę polimorfizmu; C.W13. zna problematykę potencjału produkcyjnego żywych komórek i organizmów - podstaw biochemicznych i możliwości ich regulacji metodami technologicznymi; C.W14. zna cele procesów biotechnologicznych: biosyntezy, biohydrolizy, biotransformacji i biodegradacji, zna czynniki katalityczne w nich stosowane i przykłady z zakresu biotechnologii farmaceutycznej; C.W15. zna problematykę hodowli drobnoustrojów oraz komórek zwierzęcych i roślinnych in vitro - prowadzenia procesów biosyntezy i biotransformacji pod kątem produkcji biofarmaceutyków; C.W16. zna zagadnienia dotyczące wybranych szczepów drobnoustrojów przemysłowych; C.W17. zna problematykę linii komórkowych; C.W18. zna i rozumie analityczne aspekty biotechnologii dotyczące kontroli procesu, sposoby prowadzenia bioprocesów, etapy procesu, procesy okresowe, półciągłe i ciągłe, ich zalety i wady; C.W19. rozumie cele i metody stosowania biokatalizatorów, enzymów i komórek unieruchomionych w procesach biotechnologicznych; C.W20. zna zasady doboru składników dotyczące formułowania podłoży hodowlanych; C.W21. zna metody pozyskiwania i ulepszania oraz zastosowanie produkcyjnych szczepów drobnoustrojów i linii komórkowych (mutageneza, inżynieria genetyczna i fuzja protoplastów); C.W22. zna nazewnictwo, skład, strukturę i właściwości poszczególnych postaci leku; C.W23. zna wymagania stawiane różnym postaciom produktów leczniczych, w szczególności wymagania farmakopealne; C.W24. zna i rozumie podstawowe procesy technologiczne oraz urządzenia stosowane w technologii wytwarzania postaci leku; C.W25. zna metody sporządzania płynnych, półstałych i stałych postaci leku w skali laboratoryjnej i przemysłowej oraz zasady pracy urządzeń do ich wytwarzania; C.W26. zna metody postępowania aseptycznego oraz uzyskiwania jałowości produktów leczniczych, substancji i materiałów; C.W27. zna właściwości funkcjonalne substancji pomocniczych i wie, jak dokonywać ich doboru w zależności od rodzaju postaci leku; C.W28. zna rodzaje opakowań i systemów dozujących oraz wie, jak dokonywać ich doboru w celu zapewnienia odpowiedniej jakości leku; C.W29. zna i rozumie metody badań oceny jakości postaci leku; C.W30. zna i rozumie czynniki wpływające na trwałość leku, procesy, jakim może podlegać lek podczas przechowywania, oraz metody badania trwałości produktów leczniczych; C.W31. zna i rozumie wpływ parametrów procesu technologicznego na właściwości postaci leku; C.W32. zna zasady Dobrej Praktyki Wytwarzania i dokumentowania prowadzonych procesów technologicznych; C.W33. zna zasady sporządzania i kontroli leków recepturowych, w tym preparatów do żywienia pozajelitowego i cytostatyków, oraz sposoby ustalania warunków ich przechowywania; C.W34. zna zasady sporządzania leków homeopatycznych; C.W35. zna metody sporządzania radiofarmaceutyków; C.W36. zna surowce pochodzenia naturalnego stosowane w lecznictwie oraz wykorzystywane w przemyśle farmaceutycznym, kosmetycznym i spożywczym; C.W37. zna grupy związków chemicznych - metabolitów pierwotnych i wtórnych, decydujących o aktywności biologicznej i farmakologicznej surowców roślinnych; C.W38. zna struktury chemiczne związków występujących w roślinach leczniczych, ich działanie i zastosowanie; C.W39. zna lecznicze surowce roślinne farmakopealne i niefarmakopealne oraz metody oceny ich jakości i wartości leczniczej; C.W40. zna surowce roślinne silnie i bardzo silnie działające, a także skład chemiczny, właściwości lecznicze i toksyczność roślin narkotycznych; C.W41. zna zasady stosowania i dawkowania leczniczych surowców roślinnych, ich toksyczność, skutki działań niepożądanych oraz interakcje z lekami syntetycznymi, innymi surowcami i substancjami pochodzenia roślinnego. W zakresie umiejętności absolwent: C.U1. wyjaśnia zależność między budową chemiczną a działaniem leków; C.U2. przeprowadza kontrolę jakości substancji do celów farmaceutycznych oraz leków zgodnie z wymaganiami farmakopealnymi; proponuje odpowiednią metodę analityczną do określonego celu i przeprowadza walidację metody analitycznej; C.U3. wyjaśnia zastosowanie radiofarmaceutyków w lecznictwie; C.U4. ocenia prawidłowość doboru warunków wytwarzania substancji leczniczych mających wpływ na jakość produktów leczniczych; C.U5. projektuje syntezy substancji czynnych w oparciu o znajomość podstawowych operacji fizycznych i procesów chemicznych oraz kontrolę przebiegu procesu produkcyjnego; C.U6. dokonuje właściwego doboru odczynników, ich odzysku i utylizacji; C.U7. stosuje metody i procesy biotechnologiczne do wytwarzania substancji farmakologicznie czynnych; C.U8. projektuje proces biotechnologiczny z uwzględnieniem jego aspektów technologicznych i kontroli; C.U9. ocenia właściwości produktu leczniczego i przedstawia sposób jego wytwarzania; C.U10. wyjaśnia znaczenie formy farmaceutycznej i składu produktu leczniczego dla jego działania; C.U11. ocenia właściwości aplikacyjne leku na podstawie jego składu i doradza właściwy sposób użycia, w zależności od postaci leku; C.U12. charakteryzuje czynniki, które wpływają na trwałość postaci leku, oraz dokonuje doboru właściwego opakowania bezpośredniego i warunków przechowywania; C.U13. wykrywa kwalifikujące się do zgłoszenia do nadzoru farmaceutycznego wady jakościowe produktu leczniczego na podstawie jego obserwacji; C.U14. określa metodami makro- i mikroskopowymi tożsamość surowca roślinnego, w formie krojonej i sproszkowanej, w tym jako składnika mieszanki ziołowej i mieszaniny surowców sproszkowanych; C.U15. udziela informacji o leczniczym surowcu roślinnym, określa jego skład chemiczny, właściwości lecznicze, działania uboczne i interakcje; C.U16. stosuje techniki i metody analityczne oraz biologiczne w badaniach jakościowych i ilościowych substancji czynnych występujących w surowcach roślinnych; C.U17. przeprowadza analizę substancji leczniczej metodami farmakopealnymi oraz dokonuje jej izolacji z produktu leczniczego; C.U18. interpretuje wyniki uzyskane w zakresie oceny jakości substancji do celów farmaceutycznych oraz potwierdza zgodność uzyskanych wyników; C.U19. stosuje techniki komputerowe do interpretacji wyników analizy i zebrania informacji o leku; C.U20. proponuje metody kontroli jakości leków znakowanych izotopami; C.U21. przygotowuje wyniki badań analitycznych do dokumentacji rejestracyjnej substancji i produktów leczniczych; C.U22. proponuje i realizuje technologię wytwarzania substancji czynnej; C.U23. wie, jak wpływać na wydajność poszczególnych etapów i całego procesu produkcyjnego leku; C.U24. proponuje rozwiązanie problemu badawczego związanego z lekiem syntetycznym; C.U25. planuje przeprowadzenie procesu biosyntezy lub biotransformacji; C.U26. dobiera typ bioreaktora dla projektowanego procesu, przygotowuje go do przeprowadzenia hodowli i planuje skład podłoża hodowlanego; C.U27. korzysta z farmakopei, receptariuszy i przepisów technologicznych, wytycznych oraz literatury dotyczącej technologii i jakości postaci leku, w szczególności w odniesieniu do leków recepturowych; C.U28. prawidłowo wykonuje lek recepturowy, dokonuje właściwego doboru opakowania oraz określa termin ważności i sposób przechowywania; C.U29. rozpoznaje i rozwiązuje problemy wynikające ze składu leku recepturowego przepisanego na recepcie, dokonuje weryfikacji jego składu, w celu prawidłowego jego sporządzenia oraz dokonuje kontroli dawek; C.U30. wykonuje preparaty w warunkach aseptycznych i wybiera metodę wyjaławiania; C.U31. wykonuje mieszaninę do żywienia pozajelitowego i przygotowuje lek cytostatyczny; C.U32. planuje cykl wytwarzania podstawowych stałych postaci leku oraz pozajelitowych postaci leku, z uwzględnieniem warunków wytwarzania oraz rodzaju aparatury; C.U33. planuje badania trwałości produktu leczniczego; C.U34. wykonuje badania w zakresie oceny jakości postaci leku i obsługuje odpowiednią aparaturę kontrolno-pomiarową oraz interpretuje wyniki badań jakości produktu leczniczego; C.U35. rozpoznaje leczniczy surowiec roślinny i kwalifikuje go do właściwej grupy botanicznej na podstawie jego cech morfologicznych i anatomicznych; C.U36. ocenia jakość surowca roślinnego i jego wartość leczniczą w oparciu o monografię farmakopealną oraz z użyciem innych metod analitycznych i biologicznych; C.U37. przeprowadza analizę fitochemiczną surowca roślinnego i określa związek chemiczny lub grupę związków chemicznych występujących w tym surowcu; C.U38. wyszukuje w piśmiennictwie informacje naukowe, dokonuje ich wyboru i oceny oraz wykorzystuje je w celach praktycznych. D. BIOFARMACJA I SKUTKI DZIAŁANIA LEKÓW (biofarmacja, farmakokinetyka, farmakologia i farmakodynamika, toksykologia, bromatologia, leki pochodzenia naturalnego) W zakresie wiedzy absolwent: D.W1. zna budowę i funkcję barier biologicznych w organizmie, które wpływają na wchłanianie i dystrybucję leku; D.W2. rozumie procesy, jakim podlega lek w organizmie, w zależności od drogi podania; D.W3. zna i rozumie kryteria oceny dostępności biologicznej substancji leczniczej z postaci leku oraz sposoby oceny dostępności farmaceutycznej; D.W4. rozumie znaczenie czynników charakteryzujących substancję leczniczą i postać leku dla poprawy dostępności biologicznej substancji leczniczej i modyfikacji czasu jej działania; D.W5. zna zagadnienia związane z korelacją wyników badań in vitro - in vivo (IVIVC); D.W6. zna zagadnienia związane z oceną biofarmaceutyczną leków oryginalnych i generycznych; D.W7. zna i rozumie procesy farmakokinetyczne: wchłanianie, rozmieszczenie, metabolizm, uwalnianie (ADME) decydujące o zależności dawka - stężenie - czas; D.W8. zna parametry farmakokinetyczne opisujące procesy wchłaniania, dystrybucji i eliminacji leków oraz sposoby ich wyznaczania; D.W9. zna i rozumie uwarunkowania fizjologiczne, patofizjologiczne i środowiskowe wpływające na przebieg procesów farmakokinetycznych; D.W10. zna podstawy terapii monitorowanej stężeniem leku; D.W11. zna i rozumie zagadnienia związane z biorównoważnością leków; D.W12. zna i rozumie podstawowe pojęcia i zagadnienia związane z działaniem leków; D.W13. zna i rozumie czynniki wpływające na działanie leków; D.W14. zna czynniki dziedziczne wpływające na skuteczność i bezpieczeństwo stosowanych leków; D.W15. zna drogi podania i dawkowanie leków; D.W16. zna punkty uchwytu i mechanizmy działania leków; D.W17. rozumie komórkowe i molekularne mechanizmy działania leków; D.W18. zna właściwości farmakologiczne poszczególnych grup leków; D.W19. zna wskazania i przeciwwskazania dla poszczególnych grup leków; D.W20. zna działania niepożądane swoiste dla leku i zależne od dawki; D.W21. zna klasyfikację działań niepożądanych; D.W22. zna problemy wzajemnego oddziaływania między lekami oraz między lekami a produktami spożywczymi; D.W23. zna zasady prawidłowego kojarzenia leków; D.W24. zna możliwości unikania niekorzystnych interakcji; D.W25. zna zasady monitorowania działań niepożądanych; D.W26. zna podstawowe pojęcia związane z toksykologią, w tym zagadnienia dotyczące toksykokinetyki, toksykometrii oraz metod alternatywnych stosowanych w toksykologii; D.W27. zna procesy, jakim podlega ksenobiotyk w ustroju, ze szczególnym uwzględnieniem procesów biotransformacji, w zależności od dróg podania i dróg narażenia; D.W28. zna różnorodne mechanizmy działania toksycznego ksenobiotyków oraz zasady postępowania w zatruciach; D.W29. zna i rozumie zasady monitoringu powietrza i monitoringu biologicznego w ocenie narażenia na podstawie stosowanych metod detekcji (jakościowych i ilościowych) różnych trucizn w powietrzu i materiale biologicznym (toksykologia środowiska pracy); D.W30. zna zagadnienia związane z toksykologią szczegółową, w tym między innymi z działaniem toksycznym wybranych leków i substancji uzależniających, metali, związków nieorganicznych i organicznych, takich jak alkohole, pestycydy i tworzywa sztuczne; D.W31. zna zagrożenia i konsekwencje zdrowotne związane z zanieczyszczeniem środowiska naturalnego (toksykologia środowiskowa); D.W32. zna źródła żywieniowe podstawowych składników odżywczych, rozumie ich znaczenie, fizjologiczną dostępność, metabolizm i zapotrzebowanie na nie organizmu człowieka; D.W33. zna i rozumie zagadnienia związane z bezpieczeństwem żywności i żywienia dotyczące działań niepożądanych substancji dodawanych celowo i zanieczyszczeń; D.W34. zna metody stosowane do oceny wartości odżywczej żywności, metody oznaczania zawartości dodatków do żywności i zanieczyszczeń; D.W35. zna i rozumie podstawowe procesy zagrażające jakości zdrowotnej żywności zachodzące w produktach spożywczych w wyniku przetwarzania, pakowania, przechowywania i transportu; D.W36. zna problematykę żywności wzbogaconej, suplementów diety oraz środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego; D.W37. zna i rozumie metody pobierania i przygotowania próbek; D.W38. zna i rozumie możliwe interakcje leków z żywnością, takie jak wpływ pożywienia na leki (na poziomie wchłaniania, transportu, biotransformacji i wydalania leków) oraz wpływ leków na wchłanianie, transport, metabolizm i wydalanie składników odżywczych pożywienia; D.W39. zna i rozumie metody oceny sposobu żywienia człowieka w zakresie podaży energii oraz składników odżywczych; D.W40. zna podstawowe regulacje z zakresu prawa żywnościowego krajowego i Unii Europejskiej; D.W41. zna problematykę leków pochodzenia naturalnego oraz suplementów diety zawierających lecznicze surowce roślinne oraz ich zastosowanie w profilaktyce i terapii różnych jednostek chorobowych; D.W42. zna zasady projektowania złożonych preparatów roślinnych, z uwzględnieniem składu chemicznego surowców roślinnych, ich dawkowania, działań niepożądanych i interakcji z innymi lekami; D.W43. zna kryteria oceny jakości leczniczych produktów roślinnych i suplementów diety; D.W44. zna zasady wprowadzania na rynek leczniczych produktów roślinnych i suplementów diety zawierających surowce roślinne; D.W45. zna problematykę badań klinicznych leków roślinnych oraz pozycję i znaczenie fitoterapii w systemie medycyny konwencjonalnej; D.W46. zna mechanizmy działania substancji roślinnych na poziomie biochemicznym i molekularnym; D.W47. zna rynkowe produkty lecznicze pochodzenia roślinnego oraz metody ich wytwarzania. W zakresie umiejętności absolwent: D.U1. przedstawia znaczenie badań dostępności biologicznej oraz biorównoważności w ocenie leków i określa wymagania dotyczące tych badań; D.U2. wyjaśnia znaczenie badań dostępności farmaceutycznej dla oceny biorównoważności różnych postaci leku i przedstawia wpływ postaci leków i warunków badania na wyniki tych badań; D.U3. uzasadnia możliwość zwolnienia produktu leczniczego z badań biorównoważności in vivo w oparciu o system klasyfikacji BCS; D.U4. przewiduje skutki zmiany dostępności farmaceutycznej i biologicznej substancji leczniczej w wyniku modyfikacji postaci leku; D.U5. ocenia różnice we wchłanianiu substancji leczniczej w zależności od składu leku, jego formy oraz warunków fizjologicznych i patologicznych; D.U6. oblicza i interpretuje parametry farmakokinetyczne leku wyznaczone z zastosowaniem modeli farmakokinetycznych lub techniką bezmodelową; D.U7. uzasadnia konieczność zmian dawkowania leku u indywidualnego chorego (w zależności od schorzeń, wieku, czynników genetycznych itp.); D.U8. określa zmiany dawkowania leku u indywidualnego chorego w oparciu o monitorowanie stężenia tego leku we krwi; D.U9. wyjaśnia przyczyny i skutki interakcji w fazie farmakokinetycznej i interpretuje wpływ czynników na działanie leków; D.U10. uzasadnia wpływ czynników dziedzicznych na skuteczność i bezpieczeństwo leków; D.U11. wyjaśnia właściwości farmakologiczne leku w oparciu o punkt uchwytu i mechanizm działania; D.U12. przewiduje działania niepożądane, w zależności od dawki i drogi podania leku; D.U13. wymienia wskazania i przeciwwskazania dla poszczególnych grup leków; D.U14. uzasadnia korzyści wynikające ze stosowania leku złożonego; D.U15. wyjaśnia przyczyny i skutki interakcji między lekami oraz między lekami a pożywieniem; D.U16. przewiduje skutki niekorzystnych interakcji i im zapobiega; D.U17. wykorzystuje nabyte wiadomości z fizjologii, patofizjologii, mikrobiologii, immunologii, farmakokinetyki oraz chemii leków do zrozumienia mechanizmów działań niepożądanych oraz interakcji lekowych; D.U18. udziela informacji o działaniu leku w sposób zrozumiały dla pacjenta; D.U19. przedstawia i charakteryzuje biotransformację trucizn w ustroju oraz ocenia jej znaczenie w detoksykacji ksenobiotyków; D.U20. przewiduje rodzaje, kryteria i znaczenie badań w ocenie toksyczności ksenobiotyków oraz określa wymagania dotyczące tych badań; D.U21. wyjaśnia sposób prowadzenia badań w celu oceny narażenia na związki toksyczne; D.U22. przewiduje podstawowy profil działania toksycznego ksenobiotyku na podstawie jego budowy chemicznej; D.U23. ocenia różnice w zagadnieniach związanych z rodzajem narażenia na trucizny (toksyczność ostra, przewlekła, efekty odległe); D.U24. charakteryzuje i ocenia zagrożenia związane z zanieczyszczeniem środowiska przez związki chemiczne z grupy trucizn środowiskowych; D.U25. uzasadnia rolę zdrowotną i znaczenie składników pokarmowych występujących w żywności w stanie zdrowia i choroby człowieka; D.U26. charakteryzuje produkty spożywcze pod kątem ich składu i wartości odżywczej; D.U27. przedstawia znaczenie badań w zakresie oceny jakości zdrowotnej żywności; D.U28. wyjaśnia sposób prowadzenia badań w zakresie oznaczania wartości odżywczej poszczególnych składników pokarmowych, a także określa wymagania dotyczące tych badań; D.U29. ocenia zagrożenie wynikające z niewłaściwej jakości zdrowotnej żywności, stosowanych dodatków do żywności oraz wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością; D.U30. wyjaśnia zasady i rolę prawidłowego żywienia w profilaktyce metabolicznych chorób niezakaźnych; D.U31. wyjaśnia znaczenie wody w żywieniu i wód mineralnych w lecznictwie; D.U32. przewiduje skutki zmiany dostępności farmaceutycznej i biologicznej leków w wyniku spożywania określonych produktów spożywczych; D.U33. ocenia jakość produktów zawierających lecznicze surowce roślinne różnego pochodzenia; D.U34. przeprowadza analizę prostego i złożonego preparatu roślinnego w oparciu o metody fitochemiczne i identyfikuje zawarte w nim związki lub grupy związków czynnych; D.U35. projektuje skład preparatu roślinnego o określonym działaniu; D.U36. ocenia profil działania określonego preparatu na podstawie znajomości jego składu; D.U37. udziela pełnej informacji na temat preparatu roślinnego znajdującego się w obrocie, podaje jego zastosowanie lecznicze, opisuje interakcje oraz skutki działań niepożądanych; D.U38. korzysta ze źródeł informacji na temat badań dostępności biologicznej i biorównoważności oraz dostępności farmaceutycznej, w tym wytycznych, publikacji naukowych i przepisów prawa; D.U39. łączy informacje z różnych dyscyplin w celu przewidywania skuteczności terapeutycznej, w zależności od rodzaju postaci leku i miejsca aplikacji; D.U40. przeprowadza badanie uwalniania z doustnych postaci leku, w celu wykazania podobieństwa różnych produktów leczniczych; D.U41. interpretuje wyniki badań w zakresie oceny biofarmaceutycznej różnych postaci leku; D.U42. dokonuje oceny biofarmaceutycznej leku na podstawie analizy uzyskanych informacji; D.U43. określa właściwy sposób aplikacji leku, z uwzględnieniem jego właściwości; D.U44. doradza w zakresie właściwego dawkowania oraz przyjmowania leku; D.U45. zapobiega interakcjom w fazie farmakokinetycznej; D.U46. współdziała w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności farmakoterapii; D.U47. udziela informacji o mechanizmie działania, właściwościach farmakologicznych i działaniu niepożądanym leku; D.U48. przewiduje wystąpienie działania niepożądanego leku; D.U49. zapobiega interakcjom między lekami oraz między lekami a pożywieniem; D.U50. monitoruje działania niepożądane leków; D.U51. przekazuje zdobyte wiadomości z zakresu farmakologii w sposób zrozumiały dla pacjenta; D.U52. współpracuje z lekarzem w celu wyboru właściwego leku; D.U53. samodzielnie korzysta ze źródeł informacji dotyczących toksyczności ksenobiotyków i wytycznych do oceny narażenia i ryzyka zdrowotnego; D.U54. weryfikuje informacje z różnych dyscyplin, w celu przewidywania kierunku i siły działania toksycznego ksenobiotyków, w zależności od ich budowy chemicznej i rodzaju narażenia; D.U55. interpretuje wyniki badań w zakresie oceny działania toksycznego ksenobiotyku; D.U56. przeprowadza izolację trucizn z materiału biologicznego i wybiera odpowiednią metodę ich detekcji; D.U57. przeprowadza ocenę narażenia (monitoring biologiczny) na podstawie analizy toksykologicznej w materiale biologicznym; D.U58. przeprowadza analizę zanieczyszczeń chemicznych powietrza oraz dokonuje oceny narażenia na podstawie wybranych normatywów higienicznych; D.U59. korzysta ze źródeł informacji na temat badań w zakresie jakości zdrowotnej żywności i żywienia, w tym wytycznych, publikacji naukowych i przepisów prawa, oraz dokonuje krytycznej oceny źródeł zgodnie z zasadami evidence based bromatology i evidence based nutrition ; D.U60. interpretuje i stosuje wyniki badań w zakresie oceny jakości zdrowotnej żywności oraz materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością; D.U61. dokonuje oceny narażenia organizmu ludzkiego na zanieczyszczenia obecne w żywności; D.U62. przeprowadza ocenę wartości odżywczej żywności metodami analitycznymi i obliczeniowymi; D.U63. udziela porad pacjentom w zakresie interakcji leków z żywnością; D.U64. właściwie udziela informacji o stosowaniu suplementów diety i preparatów żywieniowych; D.U65. dokonuje oceny sposobu żywienia w zakresie pokrycia zapotrzebowania na energię oraz podstawowe składniki odżywcze; D.U66. przedstawia informacje dotyczące leku pochodzenia naturalnego w sposób przystępny i dostosowany do poziomu odbiorców; D.U67. udziela porad w zakresie stosowania, przeciwwskazań, interakcji i działań niepożądanych leków pochodzenia roślinnego; D.U68. formułuje problemy badawcze związane z lekiem pochodzenia roślinnego; D.U69. przeprowadza procedurę standaryzacji leczniczego produktu roślinnego i opracowuje wniosek o jego rejestrację. E. PRAKTYKA FARMACEUTYCZNA (farmacja praktyczna, opieka farmaceutyczna, farmakoterapia i informacja o lekach, prawo farmaceutyczne, farmakoekonomika, farmakoepidemiologia, historia farmacji, etyka zawodowa, język obcy) W zakresie wiedzy absolwent: E.W1. zna zasady wydawania leków z apteki na podstawie zlecenia lekarskiego i bez recepty, a także system dystrybucji leków w Polsce; E.W2. zna przepisy prawne dotyczące wydawania produktów leczniczych, wyrobów medycznych, kosmetyków i suplementów diety z apteki; E.W3. zna i rozumie zasady funkcjonowania aptek ogólnodostępnych i szpitalnych oraz funkcjonowania hurtowni i zaopatrywania aptek; E.W4. zna zasady ewidencjonowania recept lekarskich oraz przechowywania leków; E.W5. zna zasady aplikacji leku w zależności od rodzaju postaci leku, a także rodzaju opakowania i systemu dozującego; E.W6. zna i rozumie ideę opieki farmaceutycznej; E.W7. zna zasady prowadzenia wywiadu medycznego, służącego do wykrywania, klasyfikowania i rozwiązywania problemów lekowych, a także stosowane na świecie systemy klasyfikacji problemów lekowych; E.W8. zna narzędzia i zasady dokumentowania opieki farmaceutycznej; E.W9. zna i rozumie podstawy prawne prowadzenia opieki farmaceutycznej w polskim systemie zdrowotnym; E.W10. zna akty prawne dotyczące rynku farmaceutycznego; E.W11. zna i rozumie zasady monitorowania skuteczności i bezpieczeństwa farmakoterapii indywidualnego pacjenta w procesie opieki farmaceutycznej, a także narzędzia ułatwiające wykrywanie problemów lekowych; E.W12. zna i rozumie znaczenie i rolę farmaceuty w nadzorowaniu farmakoterapii pacjentów przewlekle chorych; E.W13. zna i rozumie zasady określania potrzeb lekowych pacjenta; E.W14. zna i rozumie zasady indywidualizacji farmakoterapii uwzględniające różnice w działaniu leków spowodowane czynnikami fizjologicznymi w stanach chorobowych; E.W15. zna i rozumie przyczyny występowania oraz metody zapobiegania i zmniejszania częstości występowania niepożądanych działań leków; E.W16. zna i rozumie przyczyny występowania oraz metody zapobiegania i zmniejszania częstości występowania powikłań polekowych spowodowanych: stosowaniem leków poza wskazaniami rejestracyjnymi ( off-label ), nieuwzględnianiem przeciwwskazań i ograniczeń do ich stosowania, nieracjonalną farmakoterapią, reklamą leków w środkach masowego przekazu oraz powszechną dostępnością leków, zwłaszcza dostępnych bez recepty lekarskiej (OTC); E.W17. zna kryteria wyboru leków oraz wskazania kliniczne do prowadzenia terapii monitorowanej stężeniami leków w płynach biologicznych organizmu; E.W18. zna podstawowe źródła informacji o leku (książki, czasopisma, bazy danych); E.W19. zna zasady tworzenia Charakterystyki Produktu Leczniczego i redagowania ulotki informacyjnej o leku dla pacjenta; E.W20. zna różnice między ulotką informacyjną o leku a ulotką dołączaną do suplementów diety oraz innych produktów dostępnych w aptece; E.W21. rozumie znaczenie charakterystyki produktu leczniczego i wyrobu medycznego w optymalizacji farmakoterapii; E.W22. zna prawne, etyczne i metodyczne aspekty prowadzenia badań klinicznych i zasady funkcjonowania ośrodka badań klinicznych; E.W23. zna rolę farmaceuty w prowadzeniu badań klinicznych; E.W24. zna zagadnienia dotyczące nowoczesnej farmakoterapii wybranych chorób cywilizacyjnych oraz chorób wymagających przewlekłego leczenia, w oparciu o zasady postępowania medycznego określanego jako medycyna oparta na dowodach ( evidence based medicine ), standardy terapeutyczne oraz wytyczne polskich i europejskich towarzystw lekarskich; E.W25. zna zagadnienia dotyczące farmakoterapii uzależnienia od opioidów, wytyczne dotyczące terapii substytucyjnej metadonem i buprenorfiną oraz rolę farmaceuty w redukcji szkód zdrowotnych wynikających z przyjmowania narkotyków; E.W26. zna rolę farmaceuty w monitorowaniu terapii bólu, ze szczególnym uwzględnieniem zagrożeń związanych z samoleczeniem; E.W27. zna zasady współpracy farmaceuty i lekarza, które są podstawą współczesnej farmakoterapii, z uwzględnieniem zagadnień dotyczących opracowywania receptariusza szpitalnego oraz standardów terapeutycznych; E.W28. zna i rozumie zasady dopuszczania do obrotu produktów leczniczych, wyrobów medycznych, kosmetyków i suplementów diety; E.W29. zna instytucje publiczne i niepubliczne biorące udział w procesie planowania, prowadzenia, nadzorowania i kontrolowania badań klinicznych; E.W30. zna określony prawem zakres obowiązków oraz wymogi formalne dla osób dających rękojmię prowadzenia apteki (ogólnodostępnej i szpitalnej), punktu aptecznego i hurtowni farmaceutycznej; E.W31. zna i rozumie wymogi formalne dla procesu organizacji wytwarzania produktów leczniczych; E.W32. zna zasady funkcjonowania samorządu zawodowego aptekarzy; E.W33. zna zasady organizacji rynku farmaceutycznego w zakresie obrotu hurtowego i detalicznego oraz metody marketingu farmaceutycznego i przepisy prawne w tym zakresie; E.W34. zna różne systemy opieki zdrowotnej funkcjonujące na świecie, a także zasady organizacji i finansowania opieki zdrowotnej w Polsce; E.W35. zna podstawowe definicje z zakresu ekonomiki zdrowia i farmakoekonomiki; E.W36. zna i rozumie zasady finansowania świadczeń zdrowotnych, w szczególności leków, z funduszy publicznych; E.W37. zna zasady oceny, podziału i dyskontowania kosztów oraz ustalania wielkości i wartości zużytych zasobów; E.W38. zna zasady oceny, podziału i dyskontowania efektów oraz sposoby ich pomiaru; E.W39. zna rodzaje oraz etapy analiz farmakoekonomicznych; E.W40. zna i rozumie wytyczne w zakresie przeprowadzania oceny technologii medycznych, w szczególności w obszarze oceny efektywności kosztowej i wpływu na budżet, a także metodykę oceny skuteczności i bezpieczeństwa leków; E.W41. zna i rozumie zasady przeprowadzania i organizacji badań z udziałem ludzi, w tym badań opisowych i eksperymentalnych; E.W42. zna i rozumie znaczenie wskaźników zdrowotności populacji; E.W43. zna i rozumie zasady monitorowania bezpieczeństwa produktów leczniczych po wprowadzeniu ich do obrotu; E.W44. zna i rozumie zasady bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy; E.W45. zna historię odkryć wybranych leków; E.W46. zna historię aptekarstwa i zawodu farmaceuty oraz kierunki rozwoju nauczania zawodowego, a także światowe organizacje farmaceutyczne i inne organizacje zrzeszające farmaceutów; E.W47. zna formy piśmiennictwa farmaceutycznego; E.W48. zna przykłady historycznych postaci leków; E.W49. zna podstawowe pojęcia z zakresu etyki, deontologii i bioetyki oraz problematykę historycznego rozwoju systemów etycznych; E.W50. zna genezę i zapisy Kodeksu Etyki Aptekarza RP; E.W51. zna przepisy prawne dotyczące etyki badań naukowych, badań prowadzonych na zwierzętach i eksperymentów medycznych; E.W52. zna zasady etyczne współczesnego marketingu; E.W53. identyfikuje podstawowe problemy etyczne dotyczące współczesnej medycyny, ochrony życia i zdrowia; E.W54. zna prawa pacjenta; E.W55. rozumie potrzebę rozwoju postawy i wrażliwości etyczno-moralnej w praktyce zawodowej. W zakresie umiejętności absolwent: E.U1. różnicuje kategorie dostępności produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz omawia podstawowe zasady gospodarki lekiem w szpitalach; E.U2. ustala zakres obowiązków poszczególnych osób należących do personelu fachowego w aptekach, w tym wskazuje podział odpowiedzialności w obszarze ekspedycji leków z apteki i udzielania informacji o lekach; E.U3. wskazuje produkty lecznicze i wyroby medyczne wymagające specjalnych warunków przechowywania; E.U4. wskazuje właściwy sposób postępowania z lekiem w czasie jego używania, opisuje etapy postępowania z lekiem w aptece otwartej i szpitalnej od momentu decyzji o zamówieniu do wydania pacjentowi, demonstruje sposób użycia wyrobów medycznych i testów diagnostycznych, a także przeprowadza rozmowę z pacjentem w celu doradzenia produktu leczniczego lub innego produktu w aptece; E.U5. przygotowuje plan opieki farmaceutycznej obejmujący ustalenie celów terapii oraz wskazanie działań pozwalających na ich realizację; E.U6. przygotowuje plan monitorowania farmakoterapii, określając rodzaj wskaźników wykorzystywanych w ocenie skuteczności oraz częstotliwość pomiaru tych wskaźników; E.U7. określa i różnicuje zakres informacji zdrowotnych niezbędnych w procesie opieki farmaceutycznej dla pacjentów z różnymi chorobami przewlekłymi; E.U8. przygotowuje plan edukacji pacjenta w celu rozwiązania wykrytych problemów lekowych; E.U9. określa zagrożenia związane ze stosowaną farmakoterapią w różnych grupach pacjentów oraz planuje działania prewencyjne; E.U10. wstępnie ocenia związek przyczynowo-skutkowy między stosowanym lekiem a obserwowaną reakcją; E.U11. określa korzyści terapeutyczne i ekonomiczne monitorowania stężeń leków w płynach organizmu; E.U12. zarządza gospodarką produktów leczniczych przeznaczonych do badań klinicznych; E.U13. wskazuje instytucje publiczne odpowiedzialne za kontrolę i nadzorowanie działalności jednostek w zakresie wytwarzania oraz prowadzenia obrotu hurtowego i detalicznego produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, kosmetykami i suplementami diety; E.U14. opisuje rolę i zadania poszczególnych organów samorządu zawodowego oraz wskazuje prawa i obowiązki jego członków; E.U15. wymienia formy wykonywania zawodu farmaceuty oraz przedstawia regulacje w zakresie uzyskania prawa wykonywania zawodu farmaceuty; E.U16. wybiera rodzaj analizy farmakoekonomicznej odpowiedniej dla określonego zadania badawczego; E.U17. różnicuje koszty i efekty oraz dobiera metodę oceny kosztów i efektów odpowiednią do schorzenia i procedury terapeutycznej; E.U18. przeprowadza krytyczną analizę publikacji z zakresu oceny efektywności kosztowej oraz wpływu na budżet; E.U19. określa różnice metodologiczne między różnymi typami badań epidemiologicznych; E.U20. definiuje podstawowe pojęcia z zakresu epidemiologii, w tym farmakoepidemiologii i epidemiologii klinicznej; E.U21. opisuje zasady prowadzenia metaanalizy z badań eksperymentalnych i opisowych; E.U22. opisuje podstawowe błędy pojawiające się w badaniach epidemiologicznych i bierze udział w działaniach promocji zdrowia; E.U23. przedstawia historyczne uwarunkowania rozdziału zawodu aptekarza i lekarza oraz zmiany w misji zawodu aptekarza; E.U24. przedstawia kierunki rozwoju przemysłu farmaceutycznego i historię najważniejszych odkryć w zakresie farmacji, a także wskazuje właściwą organizację farmaceutyczną lub urząd zajmujący się danym problemem zawodowym; E.U25. rozumie potrzebę funkcjonowania kodeksu etyki w praktyce zawodowej; E.U26. dyskutuje o problemach zawodowych, z uwzględnieniem obowiązujących zasad etycznych; E.U27. prezentuje prawidłowe postawy etyczno-moralne w sytuacjach pojawiających się w praktyce aptecznej; E.U28. realizuje receptę lekarską z wykorzystaniem aptecznego programu komputerowego oraz udziela odpowiednich informacji dotyczących wydawanego leku, z uwzględnieniem sposobu przyjmowania, w zależności od jego formy farmaceutycznej; E.U29. przeprowadza konsultację farmaceutyczną podczas wydawania leku dostępnego bez recepty lekarskiej (OTC); E.U30. przygotowuje informację szczegółową dotyczącą warunków przechowywania leków i wyrobów medycznych, realizuje zamówienie leku do apteki oraz informuje pacjenta o sposobie użycia wyrobu medycznego i testu diagnostycznego; E.U31. przeprowadza wywiad z pacjentem w celu zebrania informacji niezbędnych do wdrożenia i prowadzenia opieki farmaceutycznej; E.U32. przygotowuje dla pacjenta zindywidualizowane materiały edukacyjne, w tym ulotki dotyczące leków oraz zasad samodzielnego monitorowania wybranych parametrów klinicznych; E.U33. wykrywa i klasyfikuje problemy lekowe oraz proponuje sposób ich rozwiązania; E.U34. określa potrzeby lekowe pacjenta oraz ocenia stopień ich zaspokojenia na podstawie analizy uzyskanych informacji; E.U35. przeprowadza edukację pacjenta związaną ze stosowanymi przez niego lekami oraz innymi problemami dotyczącymi jego zdrowia i choroby, jeżeli mogą mieć wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii; E.U36. korzysta z drukowanych i elektronicznych narzędzi dokumentowania opieki farmaceutycznej; E.U37. przewiduje wpływ różnych czynników na właściwości farmakokinetyczne i farmakodynamiczne leków i rozwiązuje problemy dotyczące indywidualizacji i optymalizacji farmakoterapii; E.U38. aktywnie monitoruje i raportuje niepożądane działania leków, wdraża działania prewencyjne, udziela informacji związanych z powikłaniami farmakoterapii pracownikom służby zdrowia, pacjentom lub ich rodzinom; E.U39. aktywnie uczestniczy w pracach zespołu terapeutycznego, współpracując z lekarzem, pielęgniarką oraz diagnostą laboratoryjnym, w celu wyboru optymalnego sposobu leczenia pacjenta; E.U40. aktywnie uczestniczy w badaniach klinicznych; E.U41. korzysta z różnych źródeł informacji o lekach, w tym w języku angielskim, i krytycznie interpretuje te informacje; E.U42. podaje podstawowe definicje związane z wytwarzaniem oraz obrotem produktami leczniczymi, wyrobami medycznymi, kosmetykami i suplementami diety oraz wskazuje źródłowe akty prawne; E.U43. szacuje koszty i efekty farmakoterapii; E.U44. wylicza i interpretuje współczynniki kosztów i efektywności uzyskane w różnych typach analiz farmakoekonomicznych i wskazuje procedurę efektywniejszą kosztowo; E.U45. określa wpływ nowej technologii medycznej na budżet systemu ochrony zdrowia; E.U46. wskazuje dostępne w systemie ochrony zdrowia źródła danych o zużytych zasobach medycznych oraz bezpieczeństwie i skuteczności technologii medycznej; E.U47. wylicza i interpretuje wskaźniki zdrowotności populacji; E.U48. porównuje częstotliwość występowania zjawisk zdrowotnych; E.U49. interpretuje wyniki badań epidemiologicznych; E.U50. przygotowuje zgłoszenie działania niepożądanego leku do odpowiednich organów; E.U51. interpretuje wyniki metaanalizy z badań eksperymentalnych i klinicznych; E.U52. czerpie wzory i inspirację do działań z bogatej tradycji farmacji; E.U53. stosuje Kodeks Etyki Aptekarza RP; E.U54. odnosi się do zasad etyki zawodowej farmaceuty i praw pacjenta w relacji z pacjentem i personelem medycznym; E.U55. porozumiewa się z pacjentem w jednym z języków obcych. F. METODOLOGIA BADAŃ NAUKOWYCH (ćwiczenia specjalistyczne i metodologia badań) W zakresie wiedzy absolwent: F.W1. posiada poszerzoną wiedzę w zakresie wybranych obszarów nauk farmaceutycznych; F.W2. zna metody i techniki badawcze stosowane w ramach realizowanego projektu. W zakresie umiejętności absolwent: F.U1. planuje eksperyment i omawia jego cel oraz spodziewane wyniki; F.U2. interpretuje dane doświadczalne i odnosi je do aktualnego stanu wiedzy w danej dziedzinie farmacji; F.U3. korzysta z literatury naukowej krajowej i zagranicznej; F.U4. samodzielnie przeprowadza eksperyment, interpretuje i dokumentuje wyniki badań; F.U5. przygotowuje pracę magisterską, zgodnie z regułami redagowania prac naukowych; F.U6. dokonuje prezentacji wyników badań. IV. ORGANIZACJA STUDIÓW 1. MINIMALNA LICZBA GODZIN ZAJĘĆ ZORGANIZOWANYCH ORAZ PUNKTÓW ECTS Grupa treści podstawowych Grupy szczegółowych treści kształcenia Godziny Punkty ECTS A. Biomedyczne i humanistyczne podstawy farmacji 660 B. Fizykochemiczne podstawy farmacji 765 Razem 1425 98 Grupa treści kierunkowych Grupy szczegółowych treści kształcenia Godziny Punkty ECTS C. Analiza, synteza i technologia leków 840 D. Biofarmacja i skutki działania leków 480 E. Praktyka farmaceutyczna 410 F. Metodologia badań naukowych 375 Razem 2105 140 Zajęcia fakultatywne 2. PRAKTYKI Rodzaj praktyk Zakres praktyk Godziny Punkty ECTS PRAKTYKI WAKACYJNE miesięczna, w aptece ogólnodostępnej (po III roku studiów) 160 5 miesięczna, w aptece szpitalnej, z możliwością zastąpienia dwóch tygodni praktyką w przemyśle farmaceutycznym, w laboratoriach kontroli leków lub w stacjach sanitarno-epidemiologicznych (po IV roku studiów) 160 5 PRAKTYKA W APTECE 6-miesięczna praktyka w aptece ogólnodostępnej, z możliwością odbycia części praktyki w aptece szpitalnej (po przygotowaniu i obronie pracy magisterskiej) 960 30 Sześciomiesięczna praktyka (staż) w aptece stanowi integralny element procesu kształcenia - zgodnie z art. 2b ust. 1 pkt 1 oraz art. 2c ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2008 r. Nr 136, poz. 856, z późn. zm.). Powinna ona umożliwiać nabycie umiejętności w zakresie: 1) organizacji pracy w aptece; 2) sporządzania, przechowywania i wydawania produktów leczniczych; 3) udzielania informacji o lekach zgodnie z zasadami dobrej praktyki aptecznej; 4) rozumienia zasad opieki farmaceutycznej; 5) stosowania zasad etyki zawodowej i obowiązującego prawa. Praktykom należy przypisać 40 punktów ECTS. Zasady i formę odbywania praktyk ustala jednostka uczelni prowadząca kształcenie. 3. INNE WYMAGANIA Wychowanie fizyczne jest przedmiotem nieobowiązkowym. Uczelnie medyczne zapewniają studentom bezpłatny dostęp do obiektów sportowych, umożliwiając uprawianie sportu, uczestniczenie w zajęciach rekreacyjnych oraz kształtowanie prozdrowotnych postaw, w wymiarze co najmniej 30 godzin rocznie. Programy kształcenia powinny obejmować treści humanistyczne lub z zakresu postępu nauk farmaceutycznych w wymiarze nie mniejszym niż 60 godzin, którym należy przypisać nie mniej niż 3 punkty ECTS. Programy kształcenia powinny przewidywać zajęcia z zakresu ochrony własności intelektualnej, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii. Przynajmniej 60% zajęć powinny stanowić seminaria, ćwiczenia audytoryjne lub laboratoryjne. Za przygotowanie pracy magisterskiej i przygotowanie do egzaminu dyplomowego student otrzymuje 20 punktów ECTS. Egzamin dyplomowy powinien być przeprowadzony w formie umożliwiającej sprawdzenie wiedzy i umiejętności zdobytych w całym okresie studiów. V. SPOSOBY OCENY EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Sprawdzenie osiągnięcia założonych efektów kształcenia wymaga zastosowania zróżnicowanych form oceniania studentów, adekwatnych do obszarów, których dotyczą te efekty. Efekty kształcenia w zakresie wiedzy można sprawdzać za pomocą egzaminów ustnych lub pisemnych. Jako formy egzaminów pisemnych można stosować: eseje, raporty, krótkie ustrukturyzowane pytania oraz testy: wielokrotnego wyboru (MCQ - Multiple Choice Questions ), wielokrotnej odpowiedzi (MRQ - Multiple Response Questions ), wyboru Tak/Nie i dopasowania odpowiedzi. Egzaminy ustne powinny być standaryzowane oraz ukierunkowane na sprawdzenie wiedzy na poziomie wyższym niż sama znajomość faktów (poziom zrozumienia, umiejętność analizy, syntezy, rozwiązywania problemów). Sprawdzenie osiągnięcia efektów kształcenia w zakresie umiejętności praktycznych, zarówno tych, które dotyczą komunikowania się, jak i proceduralnych (manualnych), wymaga bezpośredniej obserwacji studenta demonstrującego umiejętność w standaryzowanych warunkach. Załącznik nr 4 - Standardy kształcenia dla kierunku studiów: Pielęgniarstwo A. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. WYMAGANIA OGÓLNE 1. Studia pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo trwają nie krócej niż 6 semestrów. 2. Liczba godzin zajęć i praktyk nie może być mniejsza niż 4720. 3. Liczba punktów ECTS wynosi nie mniej niż 180. 4. Studia mają profil praktyczny. 5. Kierunek studiów mieści się w obszarze kształcenia z zakresu nauk medycznych, nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej. II. OGÓLNE EFEKTY KSZTAŁCENIA Dyplom licencjata pielęgniarstwa uzyskuje absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo, który: 1) w zakresie wiedzy posiada:
39. a)szczegółową wiedzę z zakresu pielęgniarstwa,
40. b)ogólną wiedzę z zakresu innych nauk medycznych,
41. c)znajomość regulacji prawnych, norm etycznych i deontologii odnoszących się do wykonywania zawodu pielęgniarki; 2) w zakresie umiejętności potrafi:
42. a)korzystać z aktualnej wiedzy dla zapewnienia bezpieczeństwa i wysokiego poziomu opieki,
43. b)udzielać świadczeń w zakresie promowania, zachowania zdrowia i zapobiegania chorobom,
44. c)sprawować całościową i zindywidualizowaną opiekę nad pacjentem niepełnosprawnym i umierającym,
45. d)samodzielnie wykonywać zawód, zgodnie z zasadami etyki ogólnej i zawodowej oraz holistycznego podejścia do pacjenta, uwzględniającego poszanowanie i respektowanie jego praw,
46. e)organizować pracę własną; nawiązywać współpracę w zespołach opieki zdrowotnej oraz inicjować i wspierać działania społeczności lokalnej na rzecz zdrowia; 3) w zakresie kompetencji społecznych:
47. a)skutecznie i z empatią porozumiewa się z pacjentem,
48. b)posiada świadomość czynników wpływających na reakcje własne i pacjenta,
49. c)posiada świadomość konieczności permanentnego, ustawicznego kształcenia się. Absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku pielęgniarstwo jest przygotowany do podjęcia studiów drugiego stopnia. III. SZCZEGÓŁOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA A. NAUKI PODSTAWOWE (anatomia, fizjologia, patologia, genetyka, biochemia i biofizyka, mikrobiologia i parazytologia, farmakologia, radiologia) W zakresie wiedzy absolwent: A.W1. posługuje się mianownictwem anatomicznym; A.W2. omawia budowę ciała ludzkiego w podejściu topograficznym (kończyna górna i dolna, klatka piersiowa, brzuch, miednica, grzbiet, szyja, głowa) oraz czynnościowym (układ kostno-stawowy, układ mięśniowy, układ krążenia, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ moczowy, układy płciowe, układ nerwowy i narządy zmysłów, powłoka wspólna); A.W3. rozumie neurohormonalną regulację procesów fizjologicznych oraz procesów elektrofizjologicznych; A.W4. charakteryzuje specyfikację i znaczenie gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej w utrzymaniu homeostazy ustroju; A.W5. określa podstawowe reakcje związków nieorganicznych i organicznych w roztworach wodnych oraz prawa fizyczne wpływające na przepływ cieczy, a także czynniki oddziałujące na opór naczyniowy przepływu krwi; A.W6. wyjaśnia podstawy fizykochemiczne działania zmysłów wykorzystujących fizyczne nośniki informacji (fale dźwiękowe i elektromagnetyczne); A.W7. określa fizyczne podstawy nieinwazyjnych i inwazyjnych metod obrazowania; A.W8. posiada wiedzę z zakresu diagnostyki radiologicznej; A.W9. różnicuje budowę aminokwasów, nukleozydów, monosacharydów, kwasów karboksylowych i ich pochodnych, wchodzących w skład makrocząsteczek obecnych w komórkach, macierzy zewnątrzkomórkowej i płynach ustrojowych, różnicuje witaminy; A.W10. omawia funkcje genomu, transkryptomu i proteomu człowieka oraz podstawowe koncepcje regulacji ekspresji genów, w tym regulacji epigenetycznej; A.W11. opisuje budowę chromosomów oraz molekularne podłoże mutagenezy; zna profile metaboliczne podstawowych narządów; A.W12. wymienia zasady dziedziczenia różnej liczby cech, dziedziczenia cech ilościowych, niezależnego dziedziczenia cech oraz dziedziczenia pozajądrowej informacji genetycznej; A.W13. wylicza enzymy biorące udział w trawieniu, objaśnia podstawowe defekty enzymów trawiennych oraz określa skutki tych zaburzeń; A.W14. definiuje podstawowe pojęcia z zakresu mikrobiologii i parazytologii; A.W15. różnicuje epidemiologię zakażeń wirusami, bakteriami oraz zakażeń grzybami i pasożytami, z uwzględnieniem geograficznego zasięgu ich występowania; A.W16. charakteryzuje poszczególne grupy środków leczniczych, główne mechanizmy działania, przemiany w ustroju i działania uboczne; A.W17. omawia podstawowe zasady farmakoterapii; A.W18. charakteryzuje poszczególne grupy leków i ich zastosowanie lecznicze oraz zasady leczenia krwią i środkami krwiozastępczymi; A.W19. definiuje podstawowe pojęcia z zakresu patologii ogólnej, w tym zaburzeń w krążeniu, zmian wstecznych, zmian postępowych, zapaleń i nowotworów; A.W20. omawia wybrane zagadnienia z zakresu patologii narządowej układu krążenia, układu oddechowego, trawiennego, moczowo-płciowego i nerwowego; A.W21. wymienia czynniki chorobotwórcze zewnętrzne i wewnętrzne, modyfikowalne i niemodyfikowalne. W zakresie umiejętności absolwent: A.U1. posługuje się w praktyce mianownictwem anatomicznym oraz wykorzystuje znajomość topografii narządów ciała ludzkiego; A.U2. wykazuje różnice w budowie i charakteryzuje funkcje życiowe człowieka dorosłego i dziecka; A.U3. prognozuje kierunek procesów biochemicznych w poszczególnych stanach klinicznych; A.U4. konstruuje wzór wykorzystania podstaw wiedzy anatomicznej w badaniu przedmiotowym; A.U5. rozpoznaje najczęściej spotykane pasożyty człowieka na podstawie ich budowy i cykli życiowych oraz objawów chorobowych; A.U6. szacuje ryzyko ujawnienia się danej choroby w oparciu o zasady dziedziczenia i wpływ czynników środowiskowych; A.U7. wykorzystuje znajomość praw fizyki do opisu zagadnień z zakresu biologii komórek, tkanek oraz procesów fizjologicznych, w szczególności do wyjaśnienia wpływu na organizm ludzki czynników zewnętrznych, takich jak: temperatura, grawitacja, ciśnienie, pole elektromagnetyczne oraz promieniowanie jonizujące; A.U8. ocenia wpływ leczenia farmakologicznego na fizjologiczne i biochemiczne procesy zachodzące w poszczególnych narządach; A.U9. różnicuje poszczególne grupy leków i ich zastosowanie lecznicze; A.U10. zna problematykę leczenia krwią i środkami krwiozastępczymi; A.U11. opisuje zmiany w funkcjonowaniu organizmu jako całości w sytuacji zaburzenia jego homeostazy; A.U12. powiązuje obrazy uszkodzeń tkankowych i narządowych z objawami klinicznymi choroby, wywiadem i wynikami badań diagnostycznych; A.U13. wykorzystuje wiedzę na temat chorób uwarunkowanych genetycznie w profilaktyce nowotworów oraz diagnostyce prenatalnej; A.U14. klasyfikuje drobnoustroje, z uwzględnieniem mikroorganizmów chorobotwórczych i obecnych we florze fizjologicznej; A.U15. wykorzystuje wiedzę na temat funkcjonowania układu pasożyt - żywiciel dla prawidłowej terapii chorób wywołanych przez pasożyty; A.U16. szacuje niebezpieczeństwo toksykologiczne w określonych grupach wiekowych oraz w różnych stanach klinicznych; A.U17. ocenia szkodliwość dawki promieniowania jonizującego i stosuje się do zasad ochrony radiologicznej. B. NAUKI SPOŁECZNE (psychologia, socjologia, pedagogika, prawo, zdrowie publiczne, filozofia i etyka zawodu pielęgniarki) W zakresie wiedzy absolwent: B.W1. zna podstawy psychologii w zakresie zachowania i rozwoju człowieka, uwarunkowań jego prawidłowego i zaburzonego funkcjonowania; B.W2. zna problematykę relacji człowiek - środowisko społeczne; B.W3. omawia mechanizmy funkcjonowania człowieka w sytuacjach trudnych; B.W4. wymienia etapy i prawidłowości rozwoju psychicznego człowieka; B.W5. różnicuje pojęcie emocji i motywacji oraz zna pojęcie osobowości i jej zaburzeń; B.W6. charakteryzuje istotę i strukturę zjawisk zachodzących w procesie przekazywania i wymiany informacji; B.W7. definiuje modele i style komunikacji interpersonalnej; B.W8. zna techniki redukowania lęku i sposoby relaksacji oraz mechanizmy powstawania, działania i zapobiegania zespołowi wypalenia zawodowego; B.W9. omawia mające zastosowanie w pielęgniarstwie wybrane teorie i metody modelowania rzeczywistości z perspektywy socjologii; B.W10. omawia wybrane obszary odrębności kulturowych i religijnych; B.W11. charakteryzuje zakres interakcji społecznej i procesu socjalizacji oraz działanie lokalnych społeczności i ekosystemu; B.W12. definiuje pojęcia grupy, organizacji, instytucji, populacji, społeczności i ekosystemu oraz zna zasady ich funkcjonowania; B.W13. różnicuje pojęcia dewiacji i zaburzenia ze szczególnym uwzględnieniem patologii dziecięcej; B.W14. rozumie procesy poznawcze i różnicuje zachowania prawidłowe, zaburzone i patologiczne; B.W15. definiuje i interpretuje zjawisko nierówności klasowej, etnicznej i płci oraz dyskryminacji; B.W16. objaśnia podstawowe pojęcia i zagadnienia z zakresu pedagogiki jako nauki stosowanej i procesu wychowania w aspekcie zjawiska społecznego (chorowania, zdrowienia, hospitalizacji, umierania); B.W17. wykazuje znajomość procesu kształcenia w ujęciu edukacji zdrowotnej; B.W18. zna problematykę metodyki edukacji zdrowotnej w odniesieniu do dzieci, młodzieży i dorosłych; B.W19. zna podstawowe pojęcia z zakresu prawa i jego miejsce w życiu społeczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem praw człowieka i prawa pracy; B.W20. zna na poziomie podstawowym problematykę ubezpieczeń zdrowotnych i ich systemu w Polsce i w Unii Europejskiej, charakteryzuje ubezpieczenia obowiązkowe i dobrowolne oraz wybrane kierunki polityki ochrony zdrowia w Polsce i w państwach członkowskich Unii Europejskiej; B.W21. zna podstawy prawne wykonywania zawodów medycznych: prawa i obowiązki pielęgniarki, strukturę organizacyjną i zasady funkcjonowania samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, zadania samorządu w zakresie przyznawania prawa wykonywania zawodu i wydawania pozwolenia na wykonywanie indywidualnej lub grupowej praktyki pielęgniarskiej; B.W22. różnicuje odpowiedzialność karną, cywilną i pracowniczą związaną z wykonywaniem zawodu pielęgniarki; B.W23. zna Kartę Praw Pacjenta, Kartę Praw Człowieka i Kartę Praw Dziecka; B.W24. przedstawia genezę, założenia i zadania zdrowia publicznego w ramach systemowej koncepcji ochrony zdrowia; B.W25. wskazuje kulturowe, społeczne i ekonomiczne uwarunkowania zdrowia publicznego; B.W26. zna podstawowe pojęcia dotyczące zdrowia i choroby; B.W27. klasyfikuje czynniki warunkujące zdrowie w ujęciu jednostkowym i globalnym; B.W28. omawia zasady racjonalnego żywienia w świetle najnowszych badań naukowych; B.W29. charakteryzuje istotę profilaktyki i prewencji chorób; B.W30. omawia podstawy organizacji Narodowego Systemu Zdrowia w Polsce; B.W31. wyjaśnia założenia modeli edukacji zdrowotnej, w tym model medycyny rodzinnej, rolę i zadania pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej; B.W32. wymienia zasady funkcjonowania rynku usług medycznych w Polsce oraz w wybranych krajach Unii Europejskiej; B.W33. określa swoiste zagrożenia zdrowotne występujące w środowisku zamieszkania, edukacji i pracy; B.W34. omawia strukturę i funkcje jednostek opieki zdrowotnej; B.W35. omawia pojęcia: stanowisko pracy, odpowiedzialność, obowiązki i uprawnienia, czas pracy, praca zmianowa, rozkład czasu pracy, standard opieki, procedura, algorytm; B.W36. charakteryzuje podstawowe metody organizacji opieki pielęgniarskiej i rodzaje dokumentacji obowiązującej na pielęgniarskich stanowiskach pracy; B.W37. definiuje pojęcia: obciążenie pracą, choroba zawodowa i wypadek przy pracy; B.W38. wskazuje typowe etapy procesu poszukiwania pracy; B.W39. opisuje etapy planowania pracy własnej i ich znaczenie w rozwoju zawodowym; B.W40. definiuje pojęcie jakości w opiece zdrowotnej i pielęgnowaniu, różnicuje kryteria opieki zdrowotnej oraz pielęgniarskiej; B.W41. różnicuje przedmiot etyki ogólnej i zawodowej; B.W42. posiada wiedzę z zakresu koncepcji filozoficzno-etycznych przydatnych w pielęgniarstwie (psychologiczno-personalistyczna, egzystencjalistyczna, personalistyczna, kosmiczno-ewolucyjna, etyka niezależna Tadeusza Kotarbińskiego); B.W43. charakteryzuje istotę podejmowania decyzji etycznych i rozwiązywania dylematów moralnych w pracy pielęgniarki; B.W44. zna problematykę etyki normatywnej, w tym aksjologii wartości, powinności i sprawności moralnych istotnych w pracy pielęgniarki; B.W45. rozumie treść kodeksu etyki zawodowej pielęgniarki; B.W46. zna język angielski na poziomie biegłości B1 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. W zakresie umiejętności absolwent: B.U1. opracowuje zestawienia podstawowych determinantów zdrowia; B.U2. ocenia wpływ choroby, hospitalizacji i innych sytuacji trudnych na stan fizyczny, psychiczny i funkcjonowanie społeczne człowieka; B.U3. projektuje i realizuje w warunkach symulowanych elementarne formy pomocy psychologicznej; B.U4. prognozuje wpływ choroby i hospitalizacji na stan psychiczny człowieka oraz zależności somatopsychiczne; B.U5. analizuje postawy ludzkie, proces ich kształtowania i zmiany; B.U6. ocenia funkcjonowanie człowieka w sytuacjach trudnych (stres, konflikt, frustracja); B.U7. zna psychologiczne aspekty funkcjonowania człowieka w różnych okresach rozwojowych; B.U8. zna psychospołeczne aspekty wychowania seksualnego i prorodzinnego; B.U9. kontroluje błędy i bariery w procesie komunikowania się; B.U10. wykazuje umiejętność aktywnego słuchania; B.U11. wykorzystuje techniki komunikacji werbalnej, niewerbalnej i parawerbalnej w opiece zdrowotnej; B.U12. tworzy warunki do prawidłowej komunikacji pielęgniarka - pacjent oraz pielęgniarka - personel medyczny; B.U13. dokonuje wyboru właściwych technik redukowania lęku i metod relaksacyjnych; B.U14. stosuje techniki zapobiegania zespołowi wypalenia zawodowego; B.U15. analizuje i krytycznie ocenia zjawisko dyskryminacji i rasizmu; B.U16. kontroluje i koordynuje działania zapobiegające dewiacjom i patologiom wśród dzieci i młodzieży; B.U17. zna przepisy prawne dotyczące wykonywania zawodu pielęgniarki i udzielania świadczeń zdrowotnych; B.U18. zna możliwości stosowania odpowiedzialności zawodowej, karnej i cywilnej w zakresie funkcjonowania systemu ochrony zdrowia i udzielania świadczeń zdrowotnych; B.U19. opracowuje projekty pielęgniarskich działań prozdrowotnych w środowisku zamieszkania, edukacji i pracy; B.U20. ocenia globalne trendy dotyczące ochrony zdrowia w aspekcie najnowszych danych epidemiologicznych i demograficznych; B.U21. interpretuje działania w zakresie polityki zdrowotnej i społecznej prowadzonej przez państwo na rzecz zdrowia publicznego; B.U22. dokonuje analizy i oceny funkcjonowania różnych systemów opieki medycznej oraz identyfikowania źródeł ich finansowania; B.U23. projektuje metody i formy profilaktyki i prewencji chorób oraz kształtowania prawidłowych zachowań zdrowotnych wobec różnych grup społecznych; B.U24. kontroluje czynniki obciążające w pracy pielęgniarki oraz sprzyjające występowaniu chorób zawodowych i wypadków przy pracy; B.U25. rozwija umiejętności aktywnego poszukiwania pracy (metody poszukiwania, curriculum vitae, list motywacyjny, rozmowa kwalifikacyjna, autoprezentacja); B.U26. przeprowadza ocenę jakości opieki pielęgniarskiej dla potrzeb doskonalenia pielęgnowania; B.U27. różnicuje zakres uprawnień, obowiązków zawodowych i powinności moralnych w zindywidualizowanej sytuacji podmiotu opieki; B.U28. szanuje godność osoby ludzkiej w relacji z podopiecznym i jego rodziną; B.U29. wie, jak rozwiązywać dylematy moralne w praktyce zawodowej; B.U30. dba o rozwój moralny i kształtowanie sumienia; B.U32. analizuje piśmiennictwo w języku angielskim; B.U33. porozumiewa się w języku angielskim w sposób odpowiadający poziomowi biegłości B1 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego. C. NAUKI W ZAKRESIE PODSTAW OPIEKI PIELĘGNIARSKIEJ (podstawy pielęgniarstwa, promocja zdrowia, podstawowa opieka, dietetyka, badania fizykalne, badania naukowe w pielęgniarstwie, zajęcia fakultatywne do wyboru: zakażenia szpitalne, język migowy, promocja zdrowia psychicznego) W zakresie wiedzy absolwent: C.W1. wskazuje uwarunkowania rozwoju pielęgniarstwa z perspektywy czasu (przeszłość, teraźniejszość, przyszłość) na tle transformacji opieki; C.W2. omawia istotę współczesnego pielęgniarstwa w wymiarze teoretycznym i praktycznym oraz proces jego profesjonalizacji; C.W3. definiuje pielęgnowanie oraz określa w nim miejsce wspierania, pomagania i towarzyszenia; C.W4. charakteryzuje rolę i funkcje zawodowe pielęgniarki oraz rolę pacjenta w procesie realizacji opieki zdrowotnej; C.W5. opisuje proces pielęgnowania (istota, etapy, zasady stosowania) i primary nursing (istota, odrębności) oraz wpływ pielęgnowania tradycyjnego na funkcjonowanie praktyki pielęgniarskiej; C.W6. zna i stosuje klasyfikacje diagnoz pielęgniarskich; C.W7. określa istotę opieki pielęgniarskiej opartej o założenia teoretyczne F. Nightingale, V. Henderson, D. Orem, C. Roy i B. Neuman oraz innych teorii klasycznych pielęgniarstwa; C.W8. różnicuje udział pielęgniarki w zespole interdyscyplinarnym w procesie promowania zdrowia, profilaktyki, diagnozowania, leczenia i rehabilitacji; C.W9. wyjaśnia zakres działań pielęgniarki w zależności od stanu pacjenta, w tym: długotrwale unieruchomionego, z bólem, gorączką, zaburzeniami snu; C.W10. różnicuje zadania pielęgniarki w opiece nad pacjentem zdrowym, zagrożonym chorobą, chorym i o niepomyślnym rokowaniu; C.W11. charakteryzuje warunki pracy i zakres zadań zawodowych pielęgniarki; C.W12. opisuje istotę, cel, wskazania, przeciwwskazania, niebezpieczeństwa, obowiązujące zasady i strukturę wykonywania podstawowych czynności pielęgniarskich; C.W13. definiuje zdrowie, promocję zdrowia, profilaktykę, zachowania zdrowotne, styl życia oraz wskazuje ich podstawy teoretyczne; C.W14. wyjaśnia paradygmaty zdrowia i ich wpływ na promocję zdrowia i profilaktykę zdrowotną; C.W15. określa zakres i charakter zadań pielęgniarki w promocji zdrowia, zna zasady konstruowania programów promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej; C.W16. zna strategie promocji zdrowia o zasięgu lokalnym, narodowym i ponadnarodowym; C.W17. charakteryzuje podstawową opiekę zdrowotną w Polsce i na świecie z uwzględnieniem zadań pielęgniarki i innych pracowników ochrony zdrowia; C.W18. zna system zarządzania informacją w podstawowej opiece zdrowotnej; C.W19. wskazuje determinanty i mierniki jakości podstawowej opieki zdrowotnej; C.W20. omawia modele opieki środowiskowo-rodzinnej i formy świadczenia opieki pielęgniarskiej w ramach podstawowej opieki zdrowotnej; C.W21. formułuje odrębności w opiece środowiskowo-rodzinnej w zakresie gromadzenia informacji, diagnozowania, metod pracy i dokumentowania, ze względu na środowisko zamieszkania, nauki i pracy; C.W22. formułuje odrębności w opiece środowiskowo-rodzinnej w zakresie gromadzenia informacji, diagnozowania, metod pracy i dokumentowania, ze względu na odbiorcę indywidualnego i jego stan, charakterystykę rodziny i społeczności lokalnej; C.W23. realizuje świadczenia zdrowotne w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, w tym świadczenia gwarantowane i zapewnianie opieki nad pacjentem chorym; C.W24. ocenia środowisko nauczania i wychowania w zakresie rozpoznawania problemów zdrowotnych dzieci i młodzieży; C.W25. przygotowuje sprzęt i środki do realizacji opieki pielęgniarskiej w środowisku zamieszkania pacjenta; C.W26. stosuje standardy i procedury pielęgniarskie w podstawowej opiece zdrowotnej; C.W27. definiuje zapotrzebowanie (ilościowe i jakościowe) organizmu na składniki pokarmowe niezbędne do utrzymania życia w warunkach zdrowia i choroby; C.W28