Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka stomatologiczna, opiekunka dziecięca, ortoptystka…
Czego dotyczy ten akt?
Niniejsze rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w kilkunastu zawodach medycznych i pokrewnych, takich jak asystentka stomatologiczna czy dietetyk. Ma ono na celu ujednolicenie i zapewnienie odpowiedniego poziomu nauczania w tych specjalizacjach.
Kogo dotyczy: Szkół kształcących w zawodach wymienionych w rozporządzeniu, w tym asystentek stomatologicznych, dietetyków, ratowników medycznych; Absolwentów tych szkół, którzy będą wykonywać zawody medyczne i pokrewne.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo medyczne i farmaceutyczne
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Podstawy programowe kształcenia w czternastu zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.
- Wymagania psychofizyczne właściwe dla zawodu asystentki stomatologicznej.
- Zadania zawodowe, do których powinien być przygotowany absolwent kierunku asystentka stomatologiczna.
- Wymagane pomieszczenia dydaktyczne i ich wyposażenie dla szkół kształcących w zawodzie asystentka stomatologiczna.
Kogo dotyczy ten akt?
- Szkół kształcących w zawodach wymienionych w rozporządzeniu, w tym asystentek stomatologicznych, dietetyków, ratowników medycznych.
- Absolwentów tych szkół, którzy będą wykonywać zawody medyczne i pokrewne.
Jakie są kluczowe punkty?
- Rozporządzenie określa podstawy programowe dla 14 zawodów, m.in. asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka stomatologiczna, ratownik medyczny.
- Praktyczna nauka zawodu powinna stanowić nie mniej niż 65% ogólnej liczby godzin przewidzianych na zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia zawodowego.
- Dla asystentki stomatologicznej, blok "Asystowanie przy zabiegach stomatologicznych" ma minimalnie 67% godzin, a "Organizacja pracy w gabinecie dentystycznym" 20%.
- Szkoła kształcąca asystentki stomatologiczne musi posiadać gabinety dentystyczne i pracownię komputerową, odpowiednio wyposażone.
Prawo medyczne i farmaceutyczne
8
Prawo medyczne i farmaceutyczne
Tekst ustawy
Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 15 lutego 2005 r.
Nr 26 TREÂå:
Poz.:
ROZPORZÑDZENIE 217 — Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka stomatologiczna, opiekunka dzieci´ca, ortoptystka, protetyk s∏uchu, ratownik medyczny, technik dentystyczny, technik elektroniki medycznej, technik elektroradiolog, technik farmaceutyczny, technik masa˝ysta, technik ortopeda i terapeuta zaj´ciowy . . . . 1653 217 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU1) z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka stomatologiczna, opiekunka dzieci´ca, ortoptystka, protetyk s∏uchu, ratownik medyczny, technik dentystyczny, technik elektroniki medycznej, technik elektroradiolog, technik farmaceutyczny, technik masa˝ysta, technik ortopeda i terapeuta zaj´ciowy Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 2004 r.
Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarzàdza si´, co nast´puje:
§ 11. OkreÊla si´ podstawy programowe kszta∏cenia w nast´pujàcych zawodach obj´tych klasyfikacjà
zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiàcà za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 114, poz. 1195):
1)asystentka stomatologiczna 322[01];
2)dietetyk 321[11];
5)ortoptystka 322[05];
6)protetyk s∏uchu 322[17];
7)ratownik medyczny 322[06];
8)technik dentystyczny 322[09];
9)technik elektroniki medycznej 322[18];
10)technik elektroradiolog 322[19];
11)technik farmaceutyczny 322[10];
12)technik masa˝ysta 322[12];
13)technik ortopeda 322[13];
3)higienistka stomatologiczna 322[03];
14)terapeuta zaj´ciowy 322[15].
4)opiekunka dzieci´ca 513[01];
2.Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowià za∏àczniki nr 1—14 do rozporzàdzenia. ———————
1)Minister Edukacji Narodowej i Sportu kieruje dzia∏em ad- ministracji rzàdowej — oÊwiata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego zakresu dzia∏ania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu (Dz. U. Nr 134, poz. 1426).
§ 2Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu: M. Sawicki Dziennik Ustaw Nr 26 — 1654 — Poz. 217 Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. (poz. 217) Za∏àcznik nr 1 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE ASYSTENTKA STOMATOLOGICZNA SYMBOL CYFROWY 322[01] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu pedagogiki i psychologii w komunikowaniu si´ z pacjentem;
2)przygotowywaç gabinet i stanowisko pracy lekarza dentysty;
3)kompletowaç zestawy podstawowych leków, wyrobów medycznych stosowanych do zabiegów stomatologicznych;
4)przygotowywaç pacjentów do zabiegów stomatologicznych;
5)wspó∏pracowaç z lekarzem dentystà w czasie wykonywania zabiegów stomatologicznych;
6)wspó∏dzia∏aç z lekarzem dentystà przy udzielaniu pierwszej pomocy;
7)rozró˝niaç grupy leków stosowanych w leczeniu chorób jamy ustnej;
8)rozró˝niaç materia∏y stomatologiczne stosowane w lecznictwie stomatologicznym oraz wyjaÊniaç sposoby i zasady ich przygotowywania i przechowywania;
9)przygotowywaç materia∏y stomatologiczne do wype∏nieƒ i wycisków;
10)u˝ytkowaç, przechowywaç i konserwowaç urzàdzenia i aparaty oraz instrumenty stomatologiczne;
11)przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki;
12)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
13)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
14)prowadziç w gabinecie stomatologicznym dokumentacj´ wykonanych zabiegów stomatologicznych oraz rozliczenia zu˝ytych leków i wyrobów medycznych;
15)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1655 — Poz. 217
16)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
17)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
18)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)zainteresowania humanistyczne i medyczne;
2)dok∏adnoÊç i sumiennoÊç;
3)punktualnoÊç i zdyscyplinowanie;
4)wra˝liwoÊç, ˝yczliwoÊç i cierpliwoÊç w stosunku do ludzi;
5)poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego cz∏owieka;
6)gotowoÊç niesienia pomocy;
7)samokontrola;
8)zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
9)spostrzegawczoÊç i szybkoÊç reagowania;
10)opanowanie i rozwaga w trudnych sytuacjach.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie asystentka stomatologiczna powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)przygotowywania gabinetu i stanowiska pracy lekarza dentysty;
2)asystowania lekarzowi dentyÊcie w czasie wykonywania zabiegów dentystycznych;
3)przechowywania i przygotowywania leków, materia∏ów stomatologicznych, narz´dzi i sprz´tu stosowanego w gabinecie dentystycznym;
4)prowadzenia dokumentacji i wykonywania czynnoÊci administracyjnych zwiàzanych z funkcjonowaniem gabinetu dentystycznego;
5)komunikowania si´ z pacjentem;
6)u˝ytkowania, przechowywania i konserwowania urzàdzeƒ i aparatów oraz instrumentów stomatologicznych.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie asystentka stomatologiczna mo˝e podejmowaç prac´ w gabinetach dentystycznych publicznych i niepublicznych zak∏adów opieki zdrowotnej.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1656 — Poz. 217 4. Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie asystentka stomatologiczna powinna posiadaç nast´pujàce pomieszczenia dydaktyczne:
1)gabinety dentystyczne;
2)pracowni´ komputerowà.
Gabinet dentystyczny powinien byç wyposa˝ony w:
1)fotel stomatologiczny UNIT;
2)stolik lub asystor;
3)Unistom — aparat wieloczynnoÊciowy do wykonywania jonoforezy, badania ˝ywotnoÊci miazgi oraz diafanoskopii;
4)fotelik;
5)wyja∏awiacze, kaset´ do wyja∏awiania kàtnic i prostnic;
6)autoklaw i urzàdzenia do pakowania instrumentów oraz testy kontrolne;
7)biurko;
8)szafki na bielizn´, leki, materia∏y stomatologiczne, narz´dzia (w tym sterylne) lub kasety z narz´dziami;
9)umywalki do mycia ràk;
10)dwukomorowy zlewozmywak do mycia narz´dzi;
11)r´czniki jednorazowe;
12)wiadra peda∏owe;
13)aparat do usuwania z∏ogów naz´bnych;
14)p∏uczk´ ultrasonicznà;
15)zestawy diagnostyczne oraz zestawy instrumentów, produktów leczniczych i wyrobów medycznych stosowanych we wszystkich specjalnoÊciach stomatologicznych;
16)strzykawki jednorazowe;
17)ig∏y do znieczuleƒ nasi´kowych i przewodowych;
18)Êrodki odka˝ajàce i dezynfekcyjne;
19)formularze dokumentacji stomatologicznej obowiàzujàcej w poradniach;
20)przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy dotyczàce pracy w gabinecie dentystycznym;
21)apteczk´ pierwszej pomocy.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1)stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów (s∏uchaczy);
2)drukarki;
3)licencjonowane oprogramowanie.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1657 — Poz. 217 5. Praktyczna nauka zawodu powinna byç prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni˝ 65 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w gabinetach dentystycznych spe∏niajàcych warunki okreÊlone dla gabinetu dentystycznego.
6.Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1)organizacja pracy w gabinecie dentystycznym;
2)asystowanie przy zabiegach stomatologicznych;
3)podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
4)podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kszta∏cenia w %* Organizacja pracy w gabinecie dentystycznym 20 Asystowanie przy zabiegach stomatologicznych 67 Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej 5 Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia 3 Razem 95** ——————— * Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doro- s∏ych wy∏àcznie w formie stacjonarnej. ** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do- stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
III. BLOKI PROGRAMOWE BLOK: ORGANIZACJA PRACY W GABINECIE DENTYSTYCZNYM 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
2)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1658 — Poz. 217
3)dostrzegaç zagro˝enia i zapobiegaç wypadkom przy pracy;
4)przygotowywaç gabinet i organizowaç stanowisko pracy lekarza dentysty;
5)zg∏aszaç wnioski dotyczàce poprawy warunków pracy;
6)rozró˝niaç i stosowaç Êrodki odka˝ajàce stosowane w stomatologii;
7)wyja∏awiaç narz´dzia i materia∏y opatrunkowe;
8)przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki;
9)przechowywaç i ewidencjonowaç produkty lecznicze oraz wyroby medyczne, a tak˝e przestrzegaç terminów ich wa˝noÊci;
10)aktualizowaç wiedz´ o produktach leczniczych i materia∏ach stomatologicznych stosowanych w stomatologii;
11)sporzàdzaç zamówienia produktów leczniczych i materia∏ów stomatologicznych stosowanych w gabinecie dentystycznym;
12)okreÊlaç zasady i techniki podawania leków;
13)opisywaç standard wyposa˝enia gabinetu dentystycznego;
14)okreÊlaç zastosowanie i objaÊniaç zasady dzia∏ania urzàdzeƒ i sprz´tu w gabinecie dentystycznym;
15)stosowaç zasady konserwacji narz´dzi, urzàdzeƒ i sprz´tu stomatologicznego;
16)rozró˝niaç materia∏y do wype∏nieƒ czasowych i wype∏nieƒ sta∏ych oraz objaÊniaç zasady ich przygotowywania;
17)rozró˝niaç materia∏y stosowane w protetyce i ortodoncji oraz objaÊniaç zasady ich przygotowywania;
18)porzàdkowaç w∏asne stanowisko pracy oraz stanowisko pracy lekarza dentysty w trakcie i po zabiegu, a tak˝e po zakoƒczonej pracy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)organizacja stanowisk pracy w gabinetach dentystycznych ró˝nych specjalnoÊci;
2)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
3)prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy;
4)podstawowe zagro˝enia wypadkowe w miejscu pracy i metody zapobiegania wypadkom;
5)wybrane zagadnienia z mikrobiologii;
6)wp∏yw czynników fizycznych i chemicznych na drobnoustroje;
7)odka˝anie i wyja∏awianie w gabinecie dentystycznym;
8)podstawy farmakoterapii stomatologicznej;
9)materia∏oznawstwo stomatologiczne;
10)instrumentarium stomatologiczne;
11)podstawowe i specjalistyczne wyposa˝enie gabinetu dentystycznego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1659 — Poz. 217 BLOK: ASYSTOWANIE PRZY ZABIEGACH STOMATOLOGICZNYCH 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)opisywaç stany patologiczne narzàdu ˝ucia w zakresie niezb´dnym w pracy asystentki stomatologicznej;
2)wyjaÊniaç przyczyny powstawania próchnicy z´bów, chorób przyz´bia i b∏ony Êluzowej jamy ustnej;
3)pos∏ugiwaç si´ terminologià z dziedziny stomatologii oraz obowiàzujàcym nazewnictwem produktów leczniczych i materia∏ów stomatologicznych;
4)przygotowywaç stanowisko pracy lekarza dentysty;
5)przygotowywaç materia∏y do wype∏nieƒ czasowych i wype∏nieƒ sta∏ych;
6)przygotowywaç materia∏y stosowane w protetyce i ortodoncji;
7)odlewaç modele;
8)podawaç leki doustne zlecone przez lekarza dentyst´;
9)przygotowywaç produkty lecznicze, materia∏y stomatologiczne, narz´dzia i urzàdzenia do zabiegów stomatologicznych;
10)przygotowywaç pacjenta do zabiegu stomatologicznego;
11)ustalaç pozycj´ pacjenta na fotelu, stosownie do planowanego zabiegu stomatologicznego;
12)montowaç Êlinociàg;
13)asystowaç lekarzowi dentyÊcie w czasie wykonywania zabiegów stomatologicznych;
14)objaÊniaç zasady pracy metodà na cztery r´ce;
15)wykonywaç prac´ zgodnie z zasadami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
16)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe):
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)anatomia, fizjologia i patologia narzàdu ˝ucia;
2)profilaktyka próchnicy z´bów;
3)materia∏y do wype∏nieƒ sta∏ych i wype∏nieƒ czasowych;
4)zasady i techniki podawania leków;
5)zasady i metody asystowania przy zabiegach stomatologicznych;
6)metody piel´gnacji jamy ustnej;
7)przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej i ochrony Êrodowiska dotyczàce pracy w gabinecie dentystycznym;
8)organizacja stanowiska pracy lekarza dentysty.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1660 — Poz. 217 BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii, socjologii i pedagogiki w rozwiàzywaniu problemów zawodowych;
2)analizowaç zachowania pacjenta i motywy jego post´powania;
3)wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z pacjentem;
4)u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
5)prowadziç dokumentacj´ i sprawozdawczoÊç w zakresie nale˝àcym do asystentki stomatologicznej;
6)okreÊlaç zadania asystentki stomatologicznej w gabinecie dentystycznym;
7)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8)wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
9)tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
10)wspó∏pracowaç z zespo∏em stomatologicznym;
11)uczestniczyç w ró˝nych formach doskonalenia zawodowego;
12)wykonywaç prac´ zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
13)propagowaç stosowanie zasad higieny jamy ustnej w ˝yciu codziennym;
14)udzielaç pierwszej pomocy;
15)przestrzegaç praw pacjenta;
16)przestrzegaç tajemnicy zawodowej;
17)rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)elementy psychologii, socjologii i pedagogiki;
2)psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem;
3)dokumentacja i sprawozdawczoÊç;
4)organizacja pracy w poradni podstawowej opieki stomatologicznej i specjalistycznej opieki stomatologicznej;
5)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
6)bezpieczeƒstwo i higiena pracy;
7)ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
8)promocja zdrowia i edukacja zdrowotna;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1661 — Poz. 217
9)stany utraty przytomnoÊci;
10)pierwsza pomoc;
11)etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)okreÊlaç êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
2)wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
3)wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
4)wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji Êwiadczeƒ zdrowotnych;
5)opisywaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
6)uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7)rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
8)okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
9)wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
10)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)teoria wyboru konsumenta;
4)elementy teorii przedsi´biorstwa;
5)instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6)êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7)system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9)popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10)zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11)mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12)jakoÊç w ochronie zdrowia;
13)rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14)wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1662 — Poz. 217 Za∏àcznik nr 2 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE DIETETYK SYMBOL CYFROWY 321[11] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)okreÊlaç rol´ sk∏adników pokarmowych w organizmie cz∏owieka;
2)okreÊlaç wp∏yw sk∏adników nieod˝ywczych ˝ywnoÊci (w tym szkodliwych) i u˝ywek na organizm;
3)stosowaç normy zapotrzebowania na energi´ i sk∏adniki od˝ywcze;
4)okreÊlaç zasady doboru produktów spo˝ywczych do planowania jad∏ospisów dla poszczególnych grup ludnoÊci;
5)planowaç i oceniaç jad∏ospisy indywidualne i dla ró˝nych grup ludnoÊci;
6)stosowaç prawid∏owe ˝ywienie niemowlàt, w tym noworodków i wczeÊniaków, z uwzgl´dnieniem karmienia piersià;
7)ró˝nicowaç diety i stosowaç je w ˝ywieniu chorych;
8)uczestniczyç w realizacji leczenia ˝ywieniowego;
9)sporzàdzaç potrawy z produktów spo˝ywczych, z wykorzystaniem ró˝nych technik kulinarnych;
10)organizowaç produkcj´ potraw dla dzieci i m∏odzie˝y, doros∏ych oraz w kuchni niemowl´cej;
11)organizowaç ekspedycj´ potraw z kuchni;
12)organizowaç wydawanie potraw w oddzia∏ach szpitalnych;
13)stosowaç zasady systemu analizy zagro˝eƒ i krytycznych punktów kontrolnych w produkcji posi∏ków, ze szczególnym uwzgl´dnieniem zapobiegania chorobom infekcyjnym i inwazyjnym;
14)prowadziç dokumentacj´ ˝ywieniowà;
15)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1663 — Poz. 217
16)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
17)prowadziç edukacj´ zdrowotnà z zakresu ˝ywienia w zak∏adach lecznictwa podstawowego i specjalistycznego oraz wÊród spo∏eczeƒstwa;
18)korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii i pedagogiki w propagowaniu zasad zdrowego ˝ywienia i komunikowaniu si´ z pacjentami;
19)wybieraç wiarygodne êród∏a informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
20)udzielaç pierwszej pomocy;
21)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
22)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
23)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowywanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)dobry stan zdrowia;
2)koordynacja wzrokowo-ruchowa;
3)zainteresowania przyrodnicze, humanistyczne i plastyczne;
4)spostrzegawczoÊç;
5)wyobraênia przestrzenna;
6)zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
7)empatia, gotowoÊç niesienia pomocy;
8)samodzielnoÊç;
9)obowiàzkowoÊç, uczciwoÊç, odpowiedzialnoÊç;
10)wytrwa∏oÊç i zrównowa˝enie.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie dietetyk powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)planowania, nadzorowania i stosowania, opartego na podstawach naukowych, ˝ywienia indywidualnego i zbiorowego grup ludnoÊci;
2)stosowania ˝ywienia klinicznego z wykorzystaniem diet naturalnych oraz produktów leczniczych specjalnego ˝ywieniowego przeznaczenia w leczeniu chorób przebiegajàcych z niedo˝ywieniem, powstajàcych na tle wadliwego ˝ywienia i innych chorób;
3)planowania i przygotowania potraw wchodzàcych w sk∏ad poszczególnych rodzajów diet, zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami ˝ywienia;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1664 — Poz. 217
4)samodzielnego planowania jad∏ospisów w oparciu o obowiàzujàcà klasyfikacj´ diet;
5)nadzorowania i kontrolowania prawid∏owoÊci przebiegu procesów technologicznych na wszystkich etapach produkcji potraw z uwzgl´dnieniem systemu analizy zagro˝eƒ krytycznych punktów kontrolnych;
6)kontrolowania jakoÊci surowców i produktów ˝ywnoÊciowych oraz warunków ich przechowywania;
7)prowadzenia instrukta˝u dla pracowników zatrudnionych przy produkcji ˝ywnoÊci pod kàtem organizacji stanowisk pracy i przestrzegania zasad dobrej praktyki higienicznej i produkcyjnej;
8)uczestniczenia w prowadzeniu leczenia ˝ywieniowego na zlecenie, przy wspó∏pracy i pod nadzorem lekarza;
9)oceny stanu od˝ywienia, sposobu ˝ywienia i zapotrzebowania na sk∏adniki od˝ywcze pacjentów;
10)rozpoznawania, zapobiegania i leczenia niedo˝ywienia, w tym niedo˝ywienia szpitalnego;
11)prowadzenia dokumentacji dotyczàcej ˝ywienia pacjentów;
12)udzielania porad dietetycznych;
13)prowadzenia edukacji ˝ywieniowej;
14)prowadzenia samodzielnych gabinetów dietetycznych.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie dietetyk mo˝e podejmowaç prac´ w:
1)oddzia∏ach szpitalnych;
2)dzia∏ach ˝ywienia w szpitalach;
3)kuchniach szpitalnych;
4)kuchniach do przygotowywania posi∏ków dla niemowlàt;
5)sanatoriach;
6)domach wczasowych;
7)gabinetach dietetycznych poradni ogólnych i specjalistycznych;
8)jednostkach organizacyjnych pomocy spo∏ecznej;
9)˝∏obkach;
10)domach dla matki i dziecka;
11)placówkach funkcjonujàcych w systemie oÊwiaty, w szczególnoÊci przedszkolach, internatach i bursach prowadzàcych ˝ywienie zbiorowe;
12)zak∏adach ˝ywienia zbiorowego, w szczególnoÊci jad∏odajniach, restauracjach dietetycznych i sto∏ówkach pracowniczych;
13)dzia∏ach higieny ˝ywnoÊci i ˝ywienia zbiorowego stacji sanitarno-epidemiologicznych;
14)zak∏adach przemys∏u spo˝ywczego i farmaceutycznego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1665 — Poz. 217 4. Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie dietetyk powinna posiadaç nast´pujàce pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracowni´ poradnictwa ˝ywieniowego;
2)pracowni´ technologicznà;
3)pracowni´ komputerowà;
4)laboratorium biochemiczne;
5)laboratorium mikrobiologiczne.
Pracownia poradnictwa ˝ywieniowego powinna byç wyposa˝ona w:
1)Êrodki dydaktyczne umo˝liwiajàce prowadzenie çwiczeƒ z zakresu porad dietetycznych oraz pomoce, przyrzàdy i aparatur´ umo˝liwiajàcà ocen´ sposobu ˝ywienia i stanu od˝ywienia;
2)sprz´t do nauki udzielania pierwszej pomocy.
Pracownia technologiczna powinna sk∏adaç si´ z:
1)sali çwiczeƒ;
2)magazynu owoców i warzyw;
3)magazynu ˝ywnoÊciowego;
4)jadalni;
5)zmywalni naczyƒ sto∏owych.
Sala çwiczeƒ powinna byç wyposa˝ona w:
1)tablic´;
2)ekran;
3)oÊwietlenie centralne;
4)lodówk´ z zamra˝arkà;
5)centralny zlewozmywak dwukomorowy;
6)pojemnik na odpadki, kosz na Êmieci;
7)pomoce dydaktyczne (atrapy, okazy naturalne);
8)stojak na plansze;
9)taborety, krzes∏a;
10)robot kuchenny wieloczynnoÊciowy;
11)malakser;
12)m∏ynek elektryczny;
13)szybkowar;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1666 — Poz. 217
14)ro˝en i piekarnik elektryczny;
15)grill;
16)opiekacz do grzanek;
17)kuchni´ mikrofalowà;
18)stanowisko pracy ucznia, które powinno byç wyposa˝one w:
a)kuchni´ gazowà lub elektrycznà czteropalnikowà,
b)komplet garnków, rondle, patelnie, blachy i formy do pieczenia,
c)miski ze stali nierdzewnej,
d)misk´ kamiennà,
e)podstawowe naczynia sto∏owe i sztuçce do wydawania gotowych potraw,
f)pomocniczy sprz´t kuchenny do przyrzàdzania potraw,
g)wiadro wysuwane na odpadki,
h)przybory do mycia sprz´tu i naczyƒ.
Magazyn owoców i warzyw jest przeznaczony do mycia, przechowywania i rozwa˝ania owoców i warzyw. Magazyn owoców i warzyw powinien byç wyposa˝ony w:
1)skrzynie drewniane;
2)wag´;
3)kosze;
4)stanowisko do mycia owoców i warzyw.
Magazyn ˝ywnoÊciowy jest przeznaczony do przechowywania mi´sa, drobiu, nabia∏u i produktów sypkich oraz do rozwa˝ania tych produktów na poszczególne stanowiska. Magazyn ˝ywnoÊciowy powinien byç wyposa˝ony w:
1)szafki;
2)sto∏y;
3)wag´, tace i naczynia do wa˝enia;
4)szaf´ ch∏odniczà;
5)podesty drewniane.
Jadalnia powinna byç wyposa˝ona w:
1)szaf´ na bielizn´ sto∏owà, w szczególnoÊci na obrusy bia∏e i kolorowe, serwetki, Êcierki;
2)szaf´ na porcelan´ i szk∏o;
3)stoliki i krzes∏a;
4)stó∏-pomocnik;
5)stó∏ na brudne naczynia;
6)naczynia sto∏owe;
7)zastaw´ sto∏owà.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1667 — Poz. 217 Zmywalnia naczyƒ sto∏owych powinna byç po∏àczona z jadalnià za pomocà dwóch okienek. Zmywalnia naczyƒ sto∏owych powinna byç wyposa˝ona w:
1)stó∏ do segregowania brudnych naczyƒ i zbierania odpadków;
2)zlewozmywak dwu- lub trzykomorowy;
3)maszyn´ do mycia naczyƒ;
4)szafk´ na czyste naczynia i sztuçce;
5)szafk´ na Êcierki i Êrodki czystoÊci oraz przybory do mycia;
6)wózek do przewo˝enia naczyƒ czystych;
7)suszark´ do naczyƒ.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1)stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów;
2)drukarki, skaner;
3)licencjonowane oprogramowanie;
4)pod∏àczenie do Internetu.
Laboratorium biochemiczne powinno byç wyposa˝one w drobny sprz´t laboratoryjny oraz aparatur´ i odczynniki do doÊwiadczeƒ biochemicznych.
Laboratorium mikrobiologiczne powinno byç wyposa˝one w aparatur´ i sprz´t umo˝liwiajàcy prac´ w warunkach ja∏owych, dokonywanie analiz materia∏ów biologicznych i klinicznych oraz przeprowadzanie prostych doÊwiadczeƒ z zakresu mikrobiologii.
5.Praktyczna nauka zawodu powinna byç prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni˝ 40 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w:
1)oddzia∏ach szpitalnych;
2)dzia∏ach ˝ywienia w szpitalach;
3)kuchniach szpitalnych;
4)kuchniach do przygotowywania posi∏ków dla niemowlàt;
5)gabinetach dietetycznych poradni ogólnych i specjalistycznych;
6)zak∏adach ˝ywienia zbiorowego.
6.Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1)˝ywienie w zdrowiu i chorobie;
2)technologiczny;
3)opieka nad pacjentem;
4)podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
5)podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1668 — Poz. 217 II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kszta∏cenia w %* Nazwa bloku programowego ˚ywienie w zdrowiu i chorobie 35 Technologiczny 15 Opieka nad pacjentem 35 Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej 7 Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia 3 Razem 95** ——————— * Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia wy∏àcznie w szko∏ach dla m∏odzie˝y. ** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do- stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
III. BLOKI PROGRAMOWE BLOK: ˚YWIENIE W ZDROWIU I CHOROBIE 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç podstawowe zagadnienia z zakresu biochemii i mikrobiologii;
2)okreÊlaç budow´ chemicznà zwiàzków wchodzàcych w sk∏ad organizmu cz∏owieka;
3)omawiaç budow´ chemicznà enzymów i hormonów;
4)charakteryzowaç poszczególne grupy mikroorganizmów;
5)wyjaÊniaç podstawowe zagadnienia z zakresu biofizyki;
6)pos∏ugiwaç si´ podstawowà wiedzà z zakresu anatomii, fizjologii i ontogenezy cz∏owieka, w tym w szczególnoÊci umieç opisywaç budow´ i czynnoÊci komórek, tkanek oraz narzàdów i uk∏adów w organizmie cz∏owieka;
7)charakteryzowaç w´glowodany, t∏uszcze, aminokwasy, bia∏ka, nukleotydy i kwasy nukleinowe;
8)wyjaÊniaç znaczenie procesów metabolicznych organizmu cz∏owieka;
9)charakteryzowaç procesy energetyczne oraz metabolizm bia∏ek, t∏uszczów i w´glowodanów w organizmie cz∏owieka;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1669 — Poz. 217
10)charakteryzowaç sk∏adniki pokarmowe i ich rol´ w organizmie cz∏owieka oraz ich êród∏a w diecie;
11)charakteryzowaç rol´ enzymów i hormonów w organizmie cz∏owieka;
12)objaÊniaç znaczenie sk∏adników mineralnych, witamin i wody w ˝ywieniu cz∏owieka;
13)ró˝nicowaç zasady i normy ˝ywienia cz∏owieka zdrowego w zale˝noÊci od wieku, p∏ci, aktywnoÊci fizycznej (wykonywanej pracy) oraz stanu fizjologicznego;
14)uzasadniaç wp∏yw racjonalnego ˝ywienia na zdrowie cz∏owieka;
15)okreÊlaç i wykorzystywaç zasady dietoprofilaktyki dla ró˝nych grup populacyjnych;
16)zestawiaç racje pokarmowe zgodnie z obowiàzujàcymi normami ˝ywienia i zaleceniami dietetycznymi;
17)klasyfikowaç i okreÊlaç za∏o˝enia diet stosowanych w ró˝nych stanach chorobowych: w chorobach powstajàcych z powodu b∏´dów w ˝ywieniu, w tym z powodu b∏´dów ˝ywieniowych, w chorobach uk∏adu krà˝enia, w chorobach metabolicznych, w stanach patologii cià˝y, w chorobach przewodu pokarmowego, w chorobach nerek, wàtroby i innych;
18)korzystaç z wiedzy z zakresu patologii i diagnostyki chorób w planowaniu i ustalaniu post´powania dietetycznego;
19)objaÊniaç leczenie ˝ywieniowe;
20)planowaç i oceniaç jad∏ospisy stosowane w ˝ywieniu dzieci, m∏odzie˝y i doros∏ych, zdrowych i chorych;
21)oceniaç sposób ˝ywienia cz∏owieka;
22)prowadziç poradnictwo w zakresie racjonalnego i dietetycznego ˝ywienia.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)podstawy anatomii, fizjologii i ontogenezy cz∏owieka (budowa i funkcjonowanie organizmu cz∏owieka w ró˝nym wieku i stanie fizjologicznym);
2)podstawowe zjawiska fizyczne zwiàzane z funkcjonowaniem organizmu cz∏owieka;
3)podstawy biochemii;
4)przemiana materii i procesy energetyczne w organizmie cz∏owieka;
5)gospodarka wodno-elektrolitowa w organizmie cz∏owieka;
6)sk∏adniki od˝ywcze i ich znaczenie w ˝ywieniu: bia∏ka, t∏uszcze, w´glowodany, sk∏adniki mineralne, witaminy;
7)normy ˝ywienia i wy˝ywienia;
8)dzienne racje pokarmowe;
9)zasady planowania i oceny ˝ywienia ró˝nych grup ludnoÊci;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1670 — Poz. 217
10)zasady ˝ywienia osób doros∏ych, kobiet w cià˝y i kobiet karmiàcych, dzieci i m∏odzie˝y;
11)podstawy patologii chorób wymagajàcych leczenia dietetycznego;
12)klasyfikacja i charakterystyka diet;
13)zasady post´powania dietetycznego w ró˝nych stanach chorobowych i niedoborach pokarmowych;
14)planowanie jad∏ospisów dla wybranych grup ludzi zdrowych i chorych;
15)zasady organizacji i interpretacji badaƒ naukowych w zakresie ˝ywienia;
16)mikroflora w organizmie cz∏owieka.
BLOK: TECHNOLOGICZNY 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)okreÊlaç sk∏ad i wartoÊç od˝ywczà produktów spo˝ywczych;
2)wykazywaç wp∏yw obróbki wst´pnej, wtórnej i termicznej na wartoÊç od˝ywczà produktów i potraw oraz na wydajnoÊç surowca;
3)stosowaç ró˝ne techniki obróbki wst´pnej i termicznej produktów;
4)wyjaÊniaç zjawiska fizykochemiczne zachodzàce podczas obróbki wst´pnej i termicznej produktów;
5)dobieraç produkty oraz wskazywaç ich wykorzystanie w ˝ywieniu ludzi zdrowych i chorych;
6)charakteryzowaç asortyment produktów spo˝ywczych wyst´pujàcych na rynku;
7)odczytywaç informacje umieszczane na opakowaniach produktów;
8)ustalaç sk∏ad potraw oraz doprawiaç i porcjowaç potrawy zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami ˝ywienia i estetyki podania;
9)stosowaç podstawowe technologie produkcji, przechowywania i przetwarzania ˝ywnoÊci;
10)oceniaç jakoÊç produktów spo˝ywczych ze wzgl´du na ich przydatnoÊç u˝ytkowà oraz wymagania higieny ˝ywienia;
11)sporzàdzaç potrawy z zastosowaniem ró˝nych technik i procesów produkcyjnych;
12)okreÊlaç wp∏yw procesów technologicznych na zachowanie wartoÊci od˝ywczej produktów spo˝ywczych i posi∏ków;
13)charakteryzowaç mikroflor´ wa˝niejszych produktów spo˝ywczych;
14)wyjaÊniaç rol´ drobnoustrojów w podstawowych procesach technologicznych;
15)dobieraç urzàdzenia i sprz´t w zale˝noÊci od rodzaju procesu kulinarnego;
16)u˝ytkowaç maszyny i urzàdzenia gastronomiczne;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1671 — Poz. 217
17)oszcz´dnie gospodarowaç sprz´tem, energià i produktami spo˝ywczymi;
18)dbaç o higien´ osobistà i stanowisko pracy;
19)stosowaç zasady systemu analizy zagro˝eƒ i krytycznych punktów kontrolnych w produkcji potraw;
20)okreÊlaç zagro˝enia epidemiologiczne wyst´pujàce w obiektach zbiorowego wy˝ywienia;
21)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska, podczas u˝ytkowania maszyn i urzàdzeƒ gastronomicznych;
22)organizowaç prac´ w dziale ˝ywienia;
23)organizowaç ˝ywienie dietetyczne w zak∏adach opieki zdrowotnej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)podstawy technologii gastronomicznej:
a)obróbka wst´pna i wtórna produktów spo˝ywczych,
b)zasady obróbki termicznej surowców,
c)t∏uszcze i ich wykorzystanie w przygotowywaniu potraw,
d)organizacja procesu produkcji;
2)wp∏yw procesów technologicznych na wartoÊç od˝ywczà produktów spo˝ywczych i potraw;
3)technologia produkcji ˝ywnoÊci;
4)asortyment produktów spo˝ywczych;
5)warunki przechowywania i konserwowania ˝ywnoÊci;
6)charakterystyka sensoryczna produktów spo˝ywczych (smak, barwa, zapach);
7)substancje celowo dodawane i zanieczyszczenia ˝ywnoÊci;
8)mikroflora wa˝niejszych produktów spo˝ywczych;
9)maszyny i urzàdzenia do obróbki wst´pnej i cieplnej surowca oraz do mycia i sterylizacji naczyƒ;
10)urzàdzenia ch∏odnicze;
11)transport wewn´trzny;
12)wyposa˝enie pomieszczeƒ produkcyjnych i ekspedycyjnych;
13)wymagania higieniczne dla przedmiotów przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià;
14)wymagania higieniczno-sanitarne dotyczàce produkcji potraw oraz przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy w obiektach zbiorowego wy˝ywienia, system HACCP w obiektach zbiorowego wy˝ywienia.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1672 — Poz. 217 BLOK: OPIEKA NAD PACJENTEM 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)charakteryzowaç procesy immunologiczne organizmu cz∏owieka;
2)charakteryzowaç zmiany patologiczne w organizmie i ich zwiàzek z metabolizmem;
3)charakteryzowaç procesy psychiczne i cechy osobowoÊci cz∏owieka;
4)interpretowaç wyniki badaƒ biochemicznych i czynnoÊciowych stosowanych w diagnostyce chorób dietozale˝nych;
5)charakteryzowaç podstawowe zasady farmakoterapii chorób dietozale˝nych;
6)sporzàdzaç charakterystyk´ diety zleconej pacjentowi;
7)udzielaç pierwszej pomocy;
8)sporzàdzaç dokumentacj´ ˝ywieniowà;
9)korzystaç z wiedzy z zakresu pedagogiki i psychologii w komunikowaniu si´ z pacjentem;
10)prowadziç edukacj´ ˝ywieniowà z wykorzystaniem uznanych metod i Êrodków dydaktycznych;
11)wspieraç oraz motywowaç pacjenta i jego rodzin´ do przestrzegania zasad racjonalnego ˝ywienia i stosowania zalecanej diety;
12)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym;
13)realizowaç zasady racjonalnego ˝ywienia i zalecenia dietetyczne w poradnictwie.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)podstawy patofizjologii;
2)podstawowe zagadnienia z immunologii;
3)zmiany patologiczne wyst´pujàce w organizmie cz∏owieka;
4)choroby powstajàce z powodu b∏´dów ˝ywienia, niedobory pokarmowe towarzyszàce ostrym i przewlek∏ym procesom, stanom chorobowym i ich terapii;
5)zatrucia pokarmowe;
6)ogólna charakterystyka procesów psychicznych i cech osobowoÊci cz∏owieka;
7)problemy wieku starszego;
8)Êrodowisko a zdrowie cz∏owieka;
9)podstawy diagnostyki oraz farmakoterapii chorób dietozale˝nych;
10)interakcje leków z po˝ywieniem;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1673 — Poz. 217
11)klasyfikacja i charakterystyka diet;
12)pierwsza pomoc;
13)organizacja pracy w dziale ˝ywienia na przyk∏adzie szpitala;
14)planowanie, realizacja i ocena wy˝ywienia w szpitalach;
15)edukacja i poradnictwo ˝ywieniowe;
16)psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem;
17)psychologiczno-pedagogiczne podstawy edukacji ˝ywieniowej;
18)zadania dietetyka w zespole terapeutycznym.
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)stosowaç wiedz´ z zakresu psychologii, socjologii i pedagogiki w poradnictwie ˝ywieniowym i dietetycznym oraz w rozwiàzywaniu problemów zawodowych;
2)analizowaç zachowania pacjenta i motywy jego post´powania;
3)analizowaç czynniki spo∏eczne majàce wp∏yw na kszta∏towanie nawyków ˝ywieniowych;
4)wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z pacjentem;
5)charakteryzowaç funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia;
6)organizowaç stanowisko pracy dietetyka w obiektach zbiorowego wy˝ywienia, zgodnie z wymaganiami ergonomii;
7)u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
8)wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
9)tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
10)aktualizowaç swojà wiedz´ poprzez kszta∏cenie ustawiczne;
11)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym;
12)przestrzegaç praw pacjenta;
13)przestrzegaç zasad etyki i tajemnicy zawodowej;
14)rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)elementy psychologii, socjologii i pedagogiki;
2)system ochrony zdrowia;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1674 — Poz. 217
3)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
4)organizacja ˝ywienia w obiektach zbiorowego wy˝ywienia;
5)psychologiczne problemy wykonywania zadaƒ zawodowych;
6)prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy;
7)ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
8)pierwsza pomoc;
9)etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)charakteryzowaç sytuacj´ ˝ywnoÊciowà i ˝ywieniowà w Polsce i na Êwiecie;
2)wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
3)okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
4)objaÊniaç rol´ czynników wp∏ywajàcych na zachowania konsumentów;
5)organizowaç i prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà;
6)obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
7)uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
8)wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
9)okreÊlaç êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
10)wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
11)wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
12)wskazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
13)wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji Êwiadczeƒ zdrowotnych;
14)wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
15)wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
16)uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
17)rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne i okreÊlaç procedur´ kontraktowania us∏ug medycznych;
18)wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
19)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1675 — 2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)sytuacja ˝ywnoÊciowa i ˝ywieniowa w Polsce i na Êwiecie;
2)funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
3)rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
4)zachowania konsumenta na rynku ˝ywnoÊci i us∏ug medycznych;
5)elementy teorii przedsi´biorstwa;
6)instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7)êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
8)system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
9)specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
10)popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
11)zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
12)mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
13)jakoÊç w ochronie zdrowia;
14)rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
15)wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa gospodarczego.
Poz. 217 Dziennik Ustaw Nr 26 — 1676 — Poz. 217 Za∏àcznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE HIGIENISTKA STOMATOLOGICZNA SYMBOL CYFROWY 322[03] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)rozró˝niaç budow´ i czynnoÊci narzàdów i uk∏adów organizmu cz∏owieka;
2)opisywaç budow´ g∏owy, z uwzgl´dnieniem narzàdu ˝ucia;
3)rozró˝niaç elementy narzàdu ˝ucia, wyjaÊniaç ich czynnoÊci fizjologiczne oraz podstawowe zmiany patologiczne;
4)okreÊlaç rol´ i zadania profilaktyki próchnicy z´bów oraz profilaktyki periodontologicznej, ortodontycznej, stomatologicznej i onkologicznej;
5)rozpoznawaç podstawowe stany zagro˝enia ˝ycia wyst´pujàce u pacjentów;
6)udzielaç pierwszej pomocy;
7)prowadziç edukacj´ prozdrowotnà i promocj´ zdrowia w ró˝nych Êrodowiskach;
8)korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii w profilaktyce i kszta∏towaniu postaw prozdrowotnych;
9)prowadziç dzia∏alnoÊç edukacyjnà wÊród dzieci i m∏odzie˝y w zakresie higieny stomatologicznej;
10)samodzielnie wykonywaç badania diagnostyczne zlecone przez lekarza dentyst´ oraz wyciski do modeli orientacyjnych;
11)wykonywaç zabiegi profilaktyczno-lecznicze na zlecenie i pod nadzorem lekarza dentysty;
12)czynnie asystowaç w zabiegach ortodontycznych;
13)rozró˝niaç i stosowaç metody fizykoterapii stomatologicznej;
14)prowadziç i wykonywaç çwiczenia ortodontyczne na zlecenie lekarza dentysty;
15)rozró˝niaç i przygotowywaç produkty lecznicze i materia∏y stomatologiczne;
16)przechowywaç i ewidencjonowaç produkty lecznicze oraz materia∏y stomatologiczne, a tak˝e przestrzegaç terminów ich wa˝noÊci;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1677 — Poz. 217
17)u˝ytkowaç, przechowywaç i konserwowaç urzàdzenia i aparaty oraz instrumenty stomatologiczne;
18)przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki, w szczególnoÊci w sytuacji zwi´kszonego ryzyka epidemiologicznego (HIV, WZW);
19)stosowaç obowiàzujàce zasady dezynfekcji i sterylizacji;
20)prowadziç obowiàzujàcà w gabinecie dentystycznym dokumentacj´ medycznà oraz rozliczenia zu˝ytych leków i materia∏ów stomatologicznych;
21)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
22)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
23)komunikowaç si´ z pacjentami;
24)wspó∏pracowaç z zespo∏em stomatologicznym;
25)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
26)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
27)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
28)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)zainteresowania humanistyczne, przyrodnicze i medyczne;
2)zainteresowania psychologiczne i predyspozycje pedagogiczne;
3)umiej´tnoÊci plastyczne;
4)zdolnoÊci manualne;
5)dok∏adnoÊç i sumiennoÊç;
6)planowoÊç i systematycznoÊç dzia∏aƒ;
7)spostrzegawczoÊç i szybkoÊç reagowania;
8)zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
9)samodzielnoÊç w realizacji zadaƒ;
10)opanowanie i umiej´tnoÊç rozstrzygania sytuacji konfliktowych;
11)poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego cz∏owieka;
12)wra˝liwoÊç, ˝yczliwoÊç, cierpliwoÊç;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1678 — Poz. 217
13)rzetelnoÊç;
14)poczucie odpowiedzialnoÊci;
15)zdolnoÊci organizatorskie.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie higienistka stomatologiczna powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)prowadzenia stomatologicznej edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia w ró˝nych Êrodowiskach;
2)wykonywania zabiegów profilaktyczno-leczniczych na zlecenie i pod nadzorem lekarza dentysty;
3)samodzielnego wykonywania badaƒ diagnostycznych zaleconych przez lekarza dentyst´;
4)przygotowywania gabinetu i organizowania stanowiska pracy lekarza dentysty zgodnie z zasadami ergonomii;
5)wykonywania czynnoÊci administracyjnych i prowadzenia dokumentacji zwiàzanej z funkcjonowaniem gabinetu dentystycznego;
6)komunikowania si´ z pacjentem;
7)bie˝àcego konserwowania i obs∏ugi urzàdzeƒ, aparatów i instrumentów dentystycznych.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie higienistka stomatologiczna mo˝e podejmowaç prac´ w:
1)gabinetach dentystycznych publicznych i niepublicznych zak∏adów opieki zdrowotnej;
2)gabinetach profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej w przedszkolach i szko∏ach.
4.Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie higienistka stomatologiczna powinna posiadaç nast´pujàce pomieszczenia dydaktyczne:
1)gabinety dentystyczne;
2)pracowni´ edukacji zdrowotnej;
3)pracowni´ çwiczeƒ przedklinicznych;
4)pracowni´ komputerowà.
Gabinet dentystyczny powinien byç wyposa˝ony w:
1)fotel stomatologiczny UNIT;
2)stolik lub asystor;
3)Unistom — aparat wieloczynnoÊciowy do wykonywania jonoforezy, badania ˝ywotnoÊci miazgi oraz diafanoskopii;
4)fotelik;
5)wyja∏awiacze, kaset´ do wyja∏awiania kàtnic i prostnic;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1679 — Poz. 217
6)autoklaw i urzàdzenia do pakowania instrumentów oraz testy kontrolne;
7)biurko;
8)szafki na bielizn´, leki, materia∏y stomatologiczne, narz´dzia (w tym sterylne) lub kasety z narz´dziami;
9)umywalki do mycia ràk;
10)dwukomorowy zlewozmywak do mycia narz´dzi;
11)r´czniki jednorazowe;
12)wiadra peda∏owe;
13)aparat do usuwania z∏ogów naz´bnych;
14)p∏uczk´ ultrasonicznà;
15)zestawy diagnostyczne oraz zestawy instrumentów, produktów leczniczych i wyrobów medycznych, stosowanych we wszystkich specjalnoÊciach stomatologicznych;
16)strzykawki jednorazowe;
17)ig∏y do znieczuleƒ nasi´kowych i przewodowych;
18)Êrodki odka˝ajàce i dezynfekcyjne;
19)formularze dokumentacji stomatologicznej obowiàzujàcej w poradniach;
20)przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy dotyczàce pracy w gabinecie dentystycznym;
21)apteczk´ pierwszej pomocy.
Pracownia edukacji zdrowotnej powinna byç wyposa˝ona w:
1)pomoce dydaktyczne do prowadzenia edukacji prozdrowotnej;
2)sprz´t audiowizualny;
3)zestawy kaset przedmiotowych VHS;
4)foliogramy;
5)plansze;
6)przezrocza;
7)tablice;
8)fantomy;
9)modele anatomiczne.
Pracownia çwiczeƒ przedklinicznych powinna byç wyposa˝ona w:
1)g∏owy fantomowe;
2)fantomy;
3)zestaw instrumentów, produktów leczniczych i materia∏ów stomatologicznych oraz sprz´t do ostrzenia narz´dzi dentystycznych;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1680 — Poz. 217
4)model szcz´ki i ˝uchwy;
5)zestaw pomocniczy do nauki prawid∏owej higieny jamy ustnej;
6)aparat Water-Pik.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1)stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów (s∏uchaczy);
2)drukarki;
3)licencjonowane oprogramowanie.
5.Praktyczna nauka zawodu powinna byç prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni˝ 45 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w gabinetach dentystycznych spe∏niajàcych warunki okreÊlone dla gabinetu dentystycznego.
6.Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1)profilaktyczny;
2)edukacja prozdrowotna;
3)podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
4)podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kszta∏cenia w %* Nazwa bloku programowego Profilaktyczny 39 Edukacja prozdrowotna 40 Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej 13 Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia 3 Razem 95** ——————— * Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doro- s∏ych, wy∏àcznie w formie stacjonarnej. ** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do- stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1681 — Poz. 217 III. BLOKI PROGRAMOWE BLOK: PROFILAKTYCZNY 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)stosowaç w pracy zawodowej wiedz´ z anatomii, fizjologii i patologii cz∏owieka;
2)rozró˝niaç elementy narzàdu ˝ucia oraz okreÊlaç prawid∏owy stan dziàse∏ i b∏ony Êluzowej, w zale˝noÊci od wieku pacjenta;
3)okreÊlaç przyczyny i czynniki sprzyjajàce powstawaniu chorób jamy ustnej, z´bów i przyz´bia;
4)charakteryzowaç stany chorobowe narzàdu ˝ucia;
5)przeprowadzaç badanie jamy ustnej przy u˝yciu instrumentów diagnostycznych;
6)rozró˝niaç i znakowaç z´by mleczne i sta∏e;
7)obliczaç najcz´Êciej stosowane wskaêniki próchnicy, parodontopatii i higieny jamy ustnej;
8)okreÊlaç rol´ drobnoustrojów i skutki ich oddzia∏ywania na organizm cz∏owieka;
9)wykazywaç wp∏yw budowy anatomicznej i sk∏adu spo˝ywanych pokarmów na ekosystem jamy ustnej;
10)przygotowywaç roztwory dezynfekcyjne u˝ywane w stomatologii;
11)wyja∏awiaç sprz´t, narz´dzia i materia∏y stomatologiczne;
12)przestrzegaç zasad aseptyki w czasie wykonywania zabiegów stomatologicznych;
13)zabezpieczaç substancje i materia∏y ska˝one oraz odpadki po wykonanych zabiegach stomatologicznych;
14)przygotowywaç zestawy narz´dzi do zabiegów stomatologicznych;
15)przygotowywaç ró˝nymi metodami materia∏y do wype∏nieƒ stomatologicznych i wycisków;
16)wykonywaç zabiegi higieniczno-profilaktyczne i lecznicze oraz wyciski na zlecenie i pod kierunkiem lekarza dentysty;
17)wspó∏pracowaç z lekarzem dentystà, w tym z zastosowaniem metody na cztery r´ce;
18)przechowywaç i ewidencjonowaç produkty lecznicze oraz materia∏y stomatologiczne, a tak˝e przestrzegaç terminów ich wa˝noÊci;
19)wspó∏pracowaç z lekarzem dentystà w ustalaniu planu profilaktyczno-leczniczego;
20)stosowaç çwiczenia z zakresu profilaktyki ortodontycznej;
21)u˝ytkowaç aparatur´ diagnostyczno-leczniczà;
22)pos∏ugiwaç si´ terminologià z zakresu stomatologii oraz obowiàzujàcym nazewnictwem produktów leczniczych i wyrobów medycznych;
23)stosowaç obowiàzujàce w stomatologii zasady i techniki pracy;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1682 — Poz. 217
24)dostrzegaç zagro˝enia i zapobiegaç wypadkom w miejscu pracy;
25)udzielaç pierwszej pomocy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)budowa i funkcjonowanie organizmu cz∏owieka;
2)patologia uk∏adów i narzàdów cz∏owieka;
3)anatomia i fizjologia narzàdu ˝ucia;
4)patologia narzàdu ˝ucia;
5)rola drobnoustrojów w chorobach uz´bienia i jamy ustnej oraz w z´bopochodnych zaka˝eniach odogniskowych;
6)dezynfekcja i sterylizacja w stomatologii;
7)podstawy farmakoterapii stomatologicznej;
8)charakterystyka wybranych grup leków;
9)problemy wynikajàce ze stosowania stomatologicznych produktów leczniczych;
10)profilaktyka próchnicy z´bów;
11)profilaktyka ortodontyczna;
12)profilaktyka periodontologiczna;
13)podstawowe zadania profilaktyki onkologicznej;
14)podstawowe zagro˝enia wypadkowe w miejscu pracy i metody zapobiegania wypadkom;
15)pierwsza pomoc;
16)ogólne i specjalistyczne poradnie stomatologiczne;
17)gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej;
18)poradnie stomatologiczne dla dzieci w wieku przedszkolnym;
19)czynnoÊci i zabiegi wykonywane w poradniach stomatologicznych;
20)materia∏oznawstwo stomatologiczne.
BLOK: EDUKACJA PROZDROWOTNA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)pos∏ugiwaç si´ podstawowymi metodami badawczymi do oceny stanu uz´bienia;
2)organizowaç i braç udzia∏ w badaniach profilaktycznych;
3)uzasadniaç celowoÊç stosowania Êrodków farmakologicznych, wskazywaç niebezpieczeƒstwa zwiàzane z ich nadu˝ywaniem;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1683 — Poz. 217
4)przedstawiaç pozytywne i negatywne skutki oddzia∏ywania drobnoustrojów na organizm cz∏owieka;
5)organizowaç i prowadziç edukacj´ prozdrowotnà, indywidualnie i zbiorowo, z zakresu profilaktyki stomatologicznej w ró˝nych Êrodowiskach;
6)propagowaç stosowanie zasad higieny jamy ustnej w ˝yciu codziennym;
7)instruowaç dzieci i m∏odzie˝ o sposobach wykonywania zabiegów higienicznych jamy ustnej;
8)udzielaç porad na temat racjonalnego od˝ywiania;
9)organizowaç i prowadziç profilaktyk´ próchnicy z´bów i chorób przyz´bia w placówkach funkcjonujàcych w systemie oÊwiaty;
10)organizowaç i prowadziç profilaktyk´ fluorkowà próchnicy z´bów;
11)wspó∏organizowaç i przeprowadzaç akcje z zakresu profilaktyki ortodontycznej;
12)prowadziç çwiczenia ortodontyczne na zlecenie lekarza;
13)przygotowywaç prezentacje multimedialne;
14)wykonywaç pomoce dydaktyczne do prowadzenia promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej;
15)zorganizowaç pracowni´ metodycznà;
16)oceniaç pod wzgl´dem merytorycznym i metodycznym Êrodki dydaktyczne i metody prowadzenia edukacji w zakresie higieny stomatologicznej;
17)przekonywaç do zachowaƒ s∏u˝àcych zdrowiu;
18)wspó∏pracowaç z instytucjami publikujàcymi materia∏y dotyczàce higieny stomatologicznej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)zagadnienia stomatologicznej edukacji prozdrowotnej;
2)stan zdrowia ludnoÊci, metody oceny i organizacja systemu opieki zdrowotnej;
3)metodyka i organizacja stomatologicznej edukacji prozdrowotnej;
4)stacje sanitarno-epidemiologiczne;
5)promocja zdrowia;
6)edukacja prozdrowotna;
7)pracownia metodyczna stomatologicznej edukacji prozdrowotnej.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1684 — Poz. 217 BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii i pedagogiki w dzia∏alnoÊci edukacyjnej oraz w rozwiàzywaniu problemów zawodowych;
2)analizowaç zachowania pacjenta i motywy jego post´powania;
3)korzystaç z wiedzy socjologicznej w rozpoznawaniu potrzeb pacjenta;
4)analizowaç czynniki spo∏eczne majàce wp∏yw na kszta∏towanie postaw prozdrowotnych;
5)wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z pacjentem;
6)organizowaç prac´ w poradniach stomatologicznych ró˝nych specjalnoÊci;
7)u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
8)prowadziç karty badaƒ kontrolnych pacjentów;
9)korzystaç z medycznych baz danych i tezaurusów;
10)wykonywaç prac´ zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
11)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
13)tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
14)charakteryzowaç specyfik´ pracy higienistki stomatologicznej w poradniach stomatologicznych ró˝nych specjalnoÊci;
15)zg∏aszaç wnioski dotyczàce poprawy warunków pracy;
16)zachowywaç odpowiednie proporcje czasu pracy i wypoczynku;
17)stosowaç Êrodki ochrony osobistej zabezpieczajàce przed dzia∏aniem czynników szkodliwych dla zdrowia;
18)udzielaç pierwszej pomocy;
19)przestrzegaç praw pacjenta;
20)przestrzegaç tajemnicy zawodowej;
21)rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)ogólna charakterystyka procesów psychicznych i cech osobowoÊci cz∏owieka;
2)psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1685 — Poz. 217
3)psychologiczne i socjologiczne aspekty wykonywania zadaƒ zawodowych;
4)organizacja czasu pracy i wypoczynku;
5)bezpieczeƒstwo i higiena pracy;
6)ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
7)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8)organizacja i metody pracy;
9)specyfika pracy w poradniach stomatologicznych ró˝nych specjalnoÊci;
10)obowiàzki higienistki stomatologicznej w poradniach stomatologicznych;
11)pierwsza pomoc;
12)metody i Êrodki dydaktyczne stosowane w edukacji prozdrowotnej;
13)licencjonowane programy komputerowe dotyczàce zarzàdzania jednostkami ochrony zdrowia;
14)etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)objaÊniaç podstawowe za∏o˝enia teorii wyboru konsumenta;
4)obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
5)uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
6)wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7)wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
9)wykazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
10)wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji us∏ug medycznych;
11)okreÊlaç sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
12)wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
13)wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
14)uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1686 — Poz. 217
15)rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
16)okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
17)wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
18)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)teoria wyboru konsumenta;
4)elementy teorii przedsi´biorstwa;
5)instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6)êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7)system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9)popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10)zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11)mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12)jakoÊç w ochronie zdrowia;
13)rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14)wybrane zagadnienia w zakresie prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1687 — Poz. 217 Za∏àcznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE OPIEKUNKA DZIECI¢CA SYMBOL CYFROWY 513[01] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE W ZAWODZIE KSZTA¸CENIA A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)wyjaÊniaç poj´cia z zakresu rozwoju psychomotorycznego dziecka;
2)diagnozowaç i oceniaç poziom rozwoju psychomotorycznego dziecka;
3)stwarzaç warunki do wszechstronnego i harmonijnego rozwoju dziecka;
4)doskonaliç sprawnoÊç motorycznà i manualnà dziecka;
5)planowaç i organizowaç zabawy w poszczególnych okresach rozwojowych dziecka;
6)uczyç dzieci pos∏ugiwania si´ przedmiotami codziennego u˝ytku i zabawkami;
7)planowaç oddzia∏ywania wychowawcze, z uwzgl´dnieniem sfery emocjonalnej i spo∏ecznej dziecka;
8)wykorzystywaç utwory literackie w pracy z dzieckiem;
9)stwarzaç warunki zapobiegajàce powstawaniu choroby sierocej u dzieci;
10)wykonywaç pomoce do zabaw;
11)wykorzystywaç muzyk´ w pracy z dzieçmi;
12)kszta∏towaç u dzieci pozytywne przyzwyczajenia i nawyki;
13)nawiàzywaç i podtrzymywaç emocjonalny kontakt z dzieçmi;
14)organizowaç prac´ wychowawczà z dzieçmi w poszczególnych grupach rozwojowych;
15)stymulowaç aktywnoÊç poznawczà dzieci, kszta∏towaç osobowoÊç i pozytywne stany emocjonalne u dzieci;
16)modyfikowaç metody wychowawcze w pracy z dzieçmi z zaburzeniami w rozwoju i z problemami wychowawczymi;
17)wykonywaç czynnoÊci piel´gnacyjne zaspokajajàce potrzeby biologiczne dziecka;
18)prowadziç zaj´cia wychowawcze zaspokajajàce potrzeby psychospo∏eczne dziecka;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1688 — Poz. 217
19)rozró˝niaç czynniki chorobotwórcze, klasyfikowaç i charakteryzowaç choroby dzieci´ce;
20)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym przy piel´gnacji chorego dziecka;
21)dbaç o bezpieczeƒstwo dzieci;
22)rozpoznaç symptomy zespo∏u dziecka krzywdzonego;
23)udzielaç pierwszej pomocy;
24)podejmowaç dzia∏ania profilaktyczne;
25)wyjaÊniaç znaczenie edukacji prozdrowotnej w ochronie zdrowia fizycznego, psychicznego i spo∏ecznego dziecka;
26)planowaç i realizowaç edukacj´ prozdrowotnà i promowaç postawy prozdrowotne;
27)wspó∏pracowaç w zespole wychowawczo-piel´gnacyjnym;
28)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
29)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
30)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
31)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
32)przestrzegaç praw dziecka;
33)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywania zadaƒ zawodowych;
34)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)zami∏owanie do pracy z dzieckiem;
2)zrównowa˝one reakcje emocjonalne;
3)umiej´tnoÊç nawiàzywania kontaktu z dzieckiem;
4)tolerancja;
5)wra˝liwoÊç estetyczna;
6)uzdolnienia artystyczne i manualne;
7)spostrzegawczoÊç;
8)wytrwa∏oÊç i cierpliwoÊç;
9)obowiàzkowoÊç i odpowiedzialnoÊç;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1689 — Poz. 217
10)dobra kondycja psychofizyczna;
11)kreatywnoÊç.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie opiekunka dzieci´ca powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)okreÊlania poziomu rozwoju fizycznego i psychomotorycznego dziecka;
2)planowania pracy opiekuƒczej, piel´gnacyjnej i wychowawczej w zale˝noÊci od wieku dziecka i rodzaju placówki sprawujàcej opiek´;
3)prowadzenia zabaw i zaj´ç stymulujàcych rozwój dziecka;
4)kszta∏towania cech osobowoÊci dziecka oraz po˝àdanych przyzwyczajeƒ i nawyków;
5)kszta∏towania aktywnoÊci i samodzielnoÊci dziecka;
6)zaspokajania potrzeb biologicznych i psychospo∏ecznych dziecka;
7)nawiàzywania i utrzymywania uczuciowego kontaktu z dzieckiem;
8)czuwania nad zgodnym z normami ˝ywieniowymi od˝ywianiem dziecka;
9)obserwowania stanu zdrowia dziecka;
10)stosowania zabiegów profilaktycznych i prostych zabiegów leczniczych oraz podawania leków na zlecenie lekarza;
11)wspó∏pracy z rodzicami lub prawnymi opiekunami dziecka.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie opiekunka dzieci´ca mo˝e podejmowaç prac´ w:
1)˝∏obkach;
2)przedszkolach;
3)domach ma∏ego dziecka;
4)sanatoriach;
5)dzieci´cych oddzia∏ach szpitalnych;
6)placówkach opiekuƒczo-wychowawczych,
7)Êrodowisku domowym dziecka.
4.Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie opiekunka dzieci´ca powinna posiadaç lub zapewniç dost´p do nast´pujàcych pracowni:
1)wychowania dziecka;
2)piel´gnowania dziecka;
3)wychowania technicznego i plastycznego;
4)wychowania muzycznego;
5)literatury dzieci´cej.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1690 — Poz. 217 Pracownia wychowania dziecka powinna byç wyposa˝ona w:
1)meble dzieci´ce;
2)kàciki tematyczne: higieniczny, fryzjerski, kuchenny, pokój lalek, gabinet lekarski;
3)zabawki i pomoce dla niemowlàt;
4)zabawki i pomoce dla dzieci w drugim roku ˝ycia;
5)zabawki i pomoce dla dzieci w trzecim roku ˝ycia;
6)zabawki i pomoce dla dzieci w czwartym roku ˝ycia;
7)pomoce dydaktyczne:
a)filmy i przezrocza o tematyce dotyczàcej wychowania dziecka,
b)tablice, plansze, schematy,
c)inwentarz rozwojowy, karty rozwoju psychomotorycznego dziecka,
d)albumy,
e)p∏yty CD.
Pracownia piel´gnowania dziecka powinna byç wyposa˝ona w:
1)∏ó˝eczka dla niemowlàt;
2)∏ó˝eczka dla noworodków;
3)sto∏y do przewijania;
4)fantom noworodka;
5)fantom niemowl´cia;
6)stolik zabiegowy;
7)wag´ lekarskà;
8)kàcik do kàpieli;
9)kàcik do karmienia niemowl´cia;
10)kàcik do jedzenia;
11)kàcik higieniczny;
12)instalacj´ bie˝àcej wody;
13)szafy lub rega∏y na bielizn´ poÊcielowà i bielizn´ dzieci´cà, r´czniki, myjki, Êcierki, pieluchy, wyprawk´ noworodka;
14)szafy na Êrodki do piel´gnacji, Êrodki antyseptyczne, Êrodki do banda˝owania i opatrywania ran, apteczk´ pierwszej pomocy;
15)szafy lub rega∏y na sprz´t i przybory (lub zestawy), w szczególnoÊci do:
a)mycia ∏ó˝eczek,
b)toalety niemowlàt, Dziennik Ustaw Nr 26 — 1691 — Poz. 217
c)kàpieli niemowlàt,
d)pojenia i karmienia niemowlàt,
e)mierzenia temperatury,
f)toalety jamy ustnej,
g)likwidacji zmian skórnych,
h)podawania leków drogà doustnà,
i)wykonywania kompresów, ok∏adów;
16)Êrodki dydaktyczne do promowania zdrowia.
Pracownia wychowania technicznego i plastycznego powinna byç wyposa˝ona w:
1)∏awki lub stoliki;
2)krzes∏a;
3)szafy lub rega∏y na gotowe prace;
4)szafy lub rega∏y na biblioteczk´ dzieci´cà i na wydawnictwa dotyczàce prac r´cznych;
5)techniczne Êrodki kszta∏cenia;
6)tablice korkowe;
7)materia∏y, narz´dzia i przybory do ró˝norodnych prac technicznych i plastycznych;
8)maszyn´ do szycia;
9)˝elazko i desk´ do prasowania;
10)zgrzewark´ do folii;
11)krosna;
12)stolik podr´czny;
13)instalacj´ bie˝àcej wody;
14)elektryczny piec do wypalania wyrobów ceramicznych.
Pracownia wychowania muzycznego powinna byç wyposa˝ona w:
1)p∏ytotek´ z nagraniami utworów dla dzieci;
2)Êpiewniki dzieci´ce;
3)instrumenty muzyczne, w szczególnoÊci: grzechotki, tamburyn, dzwonki, flet prosty, keyboard (lub pianino);
4)radio, magnetofon, odtwarzacz p∏yt CD;
5)telewizor, magnetowid, odtwarzacz DVD;
6)literatur´ przedmiotowà.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1692 — Poz. 217 Pracownia literatury dzieci´cej powinna byç wyposa˝ona w:
1)biblioteczk´ literatury dzieci´cej;
2)zestaw tablic z zakresu fonetyki j´zyka polskiego;
3)plansze obrazujàce narzàdy artykulacyjne.
5.Praktyczna nauka zawodu powinna byç realizowana w wymiarze nie mniejszym ni˝ 25 % ogólnej liczby godzin przeznaczonych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w grupach do 6 osób, w prawid∏owo wyposa˝onych:
1)domach ma∏ego dziecka lub innych placówkach opieki ca∏odobowej;
2)dzieci´cych oddzia∏ach szpitalnych;
3)˝∏obkach.
6.Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1)wychowanie dziecka;
2)piel´gnowanie dziecka;
3)wychowanie techniczne i artystyczne;
4)podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
5)podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kszta∏cenia w %* Nazwa bloku programowego Wychowanie dziecka 34 Piel´gnowanie dziecka 30 Wychowanie techniczne i artystyczne 16 Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej 12 Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia 3 Razem 95** ——————— * Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych wy∏àcznie w formie stacjonarnej. ** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do- stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1693 — Poz. 217 III. BLOKI PROGRAMOWE BLOK: WYCHOWANIE DZIECKA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)okreÊlaç czynniki majàce wp∏yw na kszta∏towanie osobowoÊci dziecka;
2)diagnozowaç poziom rozwoju psychomotorycznego dziecka, z zastosowaniem metod bezpoÊrednich i poÊrednich;
3)charakteryzowaç psychomotoryczne osiàgni´cia dziecka;
4)prowadziç dokumentacj´ rozwoju psychomotorycznego dziecka;
5)stosowaç zasady i metody wychowawcze stymulujàce rozwój psychomotoryczny dzieci;
6)zaspokajaç potrzeby psychospo∏eczne wynikajàce z sytuacji i indywidualnej struktury psychiki dziecka;
7)kszta∏towaç osobowoÊç dziecka, z uwzgl´dnieniem indywidualnych potrzeb dziecka;
8)rozwijaç pozytywne kontakty spo∏eczne i zapobiegaç negatywnym stanom emocjonalnym dziecka;
9)organizowaç tryb ˝ycia dziecka w ka˝dej grupie wiekowej;
10)prowadziç indywidualne zaj´cia wyrównawcze z dzieckiem z zaburzonym rozwojem psychomotorycznym;
11)planowaç i organizowaç zabawy indywidualne i w grupie dzieci´cej, z uwzgl´dnieniem wieku, poziomu rozwoju i mo˝liwoÊci dziecka;
12)kszta∏towaç umiej´tnoÊci poprawnego pos∏ugiwania si´ przedmiotami i zabawkami;
13)kszta∏towaç w∏aÊciwe nawyki i przyzwyczajenia higieniczno-porzàdkowe u dzieci;
14)stosowaç zasady kultury s∏owa w pracy wychowawczej z dzieckiem;
15)kszta∏towaç w∏aÊciwe formy zachowania dziecka;
16)charakteryzowaç zaburzenia rozwojowe okresu dzieci´cego oraz dobieraç metody post´powania wychowawczego w stosunku do dziecka specjalnej troski;
17)objaÊniç istot´ zespo∏u dziecka krzywdzonego;
18)zapobiegaç zm´czeniu i znu˝eniu dzieci;
19)analizowaç przyczyny problemów wychowawczych i stosowaç adekwatne Êrodki zaradcze;
20)wspó∏dzia∏aç w przygotowywaniu dziecka do adopcji;
21)zapewniaç dziecku bezpieczeƒstwo;
22)wspó∏pracowaç w zespole wychowawczym, koordynowaç oddzia∏ywania wychowawcze oraz inspirowaç zespó∏ i rodziców do stosowania jednolitych metod wychowawczych.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1694 — Poz. 217 2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)podstawowe zagadnienia dotyczàce rozwoju i wychowania dziecka;
2)podstawy psychologii rozwojowej;
3)cele, zasady i metody wychowania dziecka;
4)wychowanie dziecka w pierwszych czterech latach ˝ycia;
5)sposoby rozpoznawania i zaspokajania potrzeb dziecka;
6)wp∏yw zabawy na rozwój dziecka;
7)przygotowanie i dobór pomocy do zabaw;
8)wybrane zagadnienia z zakresu zaburzeƒ rozwojowych dzieci;
9)zespó∏ dziecka krzywdzonego;
10)wybrane zagadnienia z logopedii;
11)adaptacja dziecka do ˝ycia w ˝∏obku;
12)literatura dla dzieci do czwartego roku ˝ycia;
13)kierunki i metody pracy dotyczàce rozwoju mowy dziecka do czwartego roku ˝ycia.
BLOK: PIEL¢GNOWANIE DZIECKA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç budow´ i funkcjonowanie organizmu ludzkiego z uwzgl´dnieniem poszczególnych okresów rozwojowych;
2)opisywaç zmiany iloÊciowe i jakoÊciowe, tempo i uwarunkowania rozwoju ma∏ego dziecka;
3)opisywaç objawy kliniczne, leczenie i rehabilitacj´ w chorobach i zaburzeniach okresu dzieci´cego;
4)charakteryzowaç placówki opiekuƒczo-wychowawcze;
5)wykonywaç czynnoÊci piel´gnacyjne zaspokajajàce potrzeby biologiczne i psychospo∏eczne dziecka;
6)piel´gnowaç dziecko chore i niepe∏nosprawne;
7)stosowaç dzia∏ania profilaktyczne w piel´gnowaniu ma∏ego dziecka;
8)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym w procesie rehabilitacji dziecka chorego i rekonwalescenta;
9)oddzia∏ywaç wychowawczo podczas wykonywania czynnoÊci piel´gnacyjnych;
10)uczestniczyç w terapii farmakologicznej zaleconej u dzieci chorych i rekonwalescentów;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1695 — Poz. 217
11)obserwowaç dziecko i interpretowaç zaobserwowane objawy, reagowaç na nie;
12)uczyç dzieci wykonywania czynnoÊci higienicznych;
13)objaÊniaç istot´, okresy, objawy choroby sierocej i stwarzaç warunki zapobiegajàce jej powstawaniu;
14)przestrzegaç w pracy zasad aseptyki i antyseptyki, prowadziç bie˝àcà dezynfekcj´ sprz´tu i zabawek;
15)przestrzegaç wymagaƒ higienicznych i zdrowotnych oraz zapobiegaç powstawaniu infekcji wewnàtrzzak∏adowych;
16)planowaç i organizowaç prac´ piel´gnacyjnà w grupie dzieci;
17)przygotowywaç posi∏ki dla niemowlàt i dzieci w wieku poniemowl´cym zgodnie z obowiàzujàcymi normami ˝ywieniowymi;
18)wspó∏pracowaç w zespole opiekuƒczo-wychowawczym.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)budowa i czynnoÊci uk∏adów i narzàdów, z uwzgl´dnieniem odr´bnoÊci rozwojowych dziecka;
2)potrzeby biologiczne ma∏ego dziecka;
3)choroby wyst´pujàce w wieku ma∏ego dziecka;
4)placówki opiekuƒczo-wychowawcze, ich cele i zadania;
5)ogólne zasady piel´gnowania dzieci zdrowych;
6)opieka nad chorymi dzieçmi;
7)przyczyny i objawy choroby sierocej;
8)metody zapobiegania chorobie sierocej;
9)planowanie i organizacja pracy z grupà dzieci;
10)profilaktyka w placówkach opiekuƒczo-wychowawczych;
11)rola opiekunki dzieci´cej w okreÊlaniu stanu zdrowia dziecka i zapobieganiu chorobom;
12)˝ywienie niemowlàt i ma∏ych dzieci.
BLOK: WYCHOWANIE TECHNICZNE I ARTYSTYCZNE 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç rol´ muzyki w rozwoju dziecka;
2)pos∏ugiwaç si´ prostymi instrumentami muzycznymi;
3)uczyç dzieci s∏uchania muzyki;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1696 — Poz. 217
4)opracowywaç proste uk∏ady ruchowe i taneczne do muzyki, w zale˝noÊci od wieku i mo˝liwoÊci rozwojowych dziecka;
5)Êpiewaç dzieciom piosenki;
6)uczyç dzieci tekstów i melodii piosenek;
7)kompletowaç teksty piosenek i p∏ytotek´ dzieci´cà;
8)dobieraç pomoce do prac plastycznych, w zale˝noÊci od wieku i mo˝liwoÊci rozwojowych dziecka;
9)stosowaç ró˝ne techniki tworzenia kompozycji p∏askich i przestrzennych z materia∏ów papierowych;
10)pisaç teksty ró˝nymi technikami;
11)stosowaç ró˝ne techniki zdobnicze;
12)malowaç nieskomplikowane formy ró˝nymi technikami i Êrodkami;
13)lepiç modele z masy papierowej, solnej, z plasteliny, modeliny;
14)przygotowywaç elementy do teatru cieni i teatrzyku kartonikowego;
15)wykonywaç dekoracje sezonowe i okolicznoÊciowe;
16)wykonywaç proste scenografie do teatrzyku, z uwzgl´dnieniem ruchu, przestrzeni, Êwiat∏a, muzyki, tekstu literackiego;
17)wykonywaç tabliczki informacyjne, has∏a okolicznoÊciowe, zaproszenia, wycinanki, plakaty, znaczki rozpoznawcze;
18)stosowaç z∏o˝one techniki dekoracyjne, przy wykonywaniu pomocy dydaktycznych;
19)uwra˝liwiaç dziecko na pi´kno natury i dostrzeganie jej barw;
20)wykonywaç kostiumy i ozdoby na zabawy i bale okolicznoÊciowe;
21)wykonywaç nieskomplikowane lalki, kukie∏ki, sylwetki postaci z bajek, proste zabawki, ozdoby;
22)opracowywaç i modernizowaç kàciki tematyczne;
23)wykonywaç proste prace krawieckie, hafty, prace na drutach i szyde∏kiem;
24)gromadziç i przechowywaç prace dzieci´ce, organizowaç wystawy prac dzieci´cych;
25)uczyç dzieci pos∏ugiwania si´ sprz´tem, przyborami i materia∏ami;
26)uczyç dzieci przygotowywania do zabawy i porzàdkowania po niej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)wiedza o muzyce;
2)rola muzyki w rozwoju dziecka;
3)piosenka i jej wykorzystanie w pracy z dzieckiem;
4)korzystanie z prostych instrumentów muzycznych;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1697 — Poz. 217
5)uk∏ady ruchowe i taneczne do muzyki;
6)materia∏y i przybory do prac technicznych i artystycznych;
7)szycie r´czne i maszynowe;
8)prace z dzianiny;
9)papieroplastyka;
10)kompozycje liternicze;
11)techniki zdobnicze;
12)techniki malarskie;
13)r´kodzie∏o;
14)lalkarstwo;
15)techniki lepienia z masy papierowej, solnej, plasteliny, modeliny;
16)dekoracje;
17)metodyka pracy z dzieçmi w zakresie wychowania technicznego i plastycznego.
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)charakteryzowaç i interpretowaç procesy psychiczne dziecka;
2)wyjaÊniaç zasady funkcjonowania rodziny jako grupy spo∏ecznej i jej wp∏yw na rozwój i wychowanie dziecka;
3)przygotowywaç konspekty i pomoce dydaktyczne do pracy z dzieçmi;
4)wyjaÊniaç poj´cie i istot´ promocji zdrowia oraz zadania medycyny zapobiegawczej;
5)wyjaÊniaç znaczenie dzia∏aƒ profilaktycznych w aspekcie zdrowia fizycznego, psychicznego i spo∏ecznego;
6)prowadziç szkolenia dla rodziców z zakresu wychowywania i piel´gnacji dziecka;
7)wspó∏pracowaç z rodzicami w zakresie promowania zdrowia dzieci;
8)stosowaç ró˝ne formy i metody promocji zdrowia, z uwzgl´dnieniem wieku i mo˝liwoÊci poznawczych dziecka;
9)promowaç wÊród rodziców wydawnictwa popularnonaukowe dotyczàce wychowania i piel´gnowania dziecka;
10)promowaç postawy prozdrowotne w Êrodowisku pracy;
11)udzielaç pierwszej pomocy;
12)wykonywaç prac´ zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1698 — Poz. 217
13)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
14)doskonaliç umiej´tnoÊci w wykorzystywaniu nowoczesnych technik informatycznych;
15)przestrzegaç praw dziecka;
16)przestrzegaç tajemnicy zawodowej;
17)rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia uj´te sà w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)charakterystyka procesów psychicznych;
2)metody poznania ma∏ego dziecka;
3)osobowoÊç jako centralny system regulacji i integracji czynnoÊci cz∏owieka;
4)grupy spo∏eczne;
5)metodyka prowadzenia zaj´ç dydaktycznych dla dzieci w pierwszym, drugim, trzecim i czwartym roku ˝ycia;
6)Êrodowisko a zdrowie cz∏owieka;
7)promocja zdrowia;
8)stan zdrowia ludnoÊci, kierunki organizacji ochrony zdrowia;
9)kierunki dzia∏aƒ profilaktycznych;
10)rola opiekunki dzieci´cej w okreÊlaniu stanu zdrowia dziecka i zapobieganiu chorobom;
11)pierwsza pomoc;
12)bezpieczeƒstwo i higiena pracy;
13)ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
14)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
15)etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)objaÊniaç podstawowe za∏o˝enia teorii wyboru konsumenta;
4)obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1699 — Poz. 217
5)uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
6)wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7)okreÊlaç êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
8)wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
9)wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
10)wskazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
11)wskazywaç podmioty uprawnione do udzielania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
12)wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
13)wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
14)uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
15)rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
16)okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
17)wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
18)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)teoria wyboru konsumenta;
4)elementy teorii przedsi´biorstwa;
5)instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6)êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7)system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9)popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10)zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11)mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12)jakoÊç w ochronie zdrowia;
13)rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14)podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
15)wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1700 — Poz. 217 Za∏àcznik nr 5 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE ORTOPTYSTKA SYMBOL CYFROWY 322[05] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE W ZAWODZIE KSZTA¸CENIA A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z dziedziny nauk medycznych i humanistycznych;
2)charakteryzowaç rozwój psychomotoryczny dziecka w ró˝nych okresach ˝ycia;
3)objaÊniaç przyczyny powstawania zeza, rozró˝niaç rodzaje zeza i niedowidzenia, omawiaç leczenie zachowawcze i operacyjne zeza;
4)wyjaÊniaç przyczyny, przebieg kliniczny i leczenie chorób narzàdu wzroku u dzieci;
5)ró˝nicowaç badania okulistyczne i strabologiczne;
6)wyjaÊniaç istot´ i znaczenie çwiczeƒ ortoptycznych w leczeniu niedowidzenia;
7)wykonywaç badania okulistyczne niezb´dne do pracy ortoptystki;
8)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym kierowanym przez lekarza okulist´;
9)wykonywaç szczegó∏owe badania strabologiczne;
10)wykonywaç çwiczenia mi´Êni ocznych;
11)obserwowaç reakcje dzieci na stosowane zabiegi;
12)edukowaç dzieci i rodziców w zakresie wykonywania çwiczeƒ mi´Êni ocznych;
13)modyfikowaç çwiczenia w zale˝noÊci od stanu dziecka i jego mo˝liwoÊci psychofizycznych;
14)wyjaÊniaç istot´ i prowadziç profilaktyk´ okulistycznà i strabologicznà;
15)stosowaç w praktyce ró˝ne formy i metody promocji zdrowia i edukacji prozdrowotnej;
16)wykonywaç pomoce do çwiczeƒ pleoptycznych;
17)okreÊlaç moc optycznà okularów;
18)rozpoznawaç poziom rozwoju dzieci i m∏odzie˝y w poszczególnych sferach psychicznych oraz oddzia∏ywaç stymulujàco na ich rozwój;
19)korzystaç z wiedzy z zakresu pedagogiki i psychologii w komunikowaniu si´ z dzieckiem i jego rodzinà;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1701 — Poz. 217
20)prowadziç wymaganà dokumentacj´;
21)udzielaç pierwszej pomocy;
22)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
23)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
24)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
25)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
26)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
27)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)zainteresowania medyczne i pedagogiczne;
2)zami∏owanie do pracy z dzieçmi;
3)zrównowa˝one reakcje emocjonalne;
4)wra˝liwoÊç emocjonalna;
5)spostrzegawczoÊç;
6)gotowoÊç niesienia pomocy;
7)tolerancja;
8)umiej´tnoÊç nawiàzywania kontaktu z dzieçmi i doros∏ymi;
9)samokontrola i krytycyzm;
10)wytrwa∏oÊç i cierpliwoÊç;
11)odpornoÊç na stres;
12)prawid∏owe widzenie obuoczne;
13)dobra dykcja.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie ortoptystka powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)udzia∏u w badaniach oraz leczeniu zeza i niedowidzenia u dzieci;
2)prowadzenia çwiczeƒ pleoptyczno-ortoptycznych u dzieci niedowidzàcych;
3)prowadzenia çwiczeƒ widzenia obuocznego;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1702 — Poz. 217
4)prowadzenia çwiczeƒ rehabilitacyjnych aparatu ruchowego oczu przed i po zabiegu operacyjnym w ró˝nego rodzaju zezach;
5)u˝ytkowania aparatury niezb´dnej w pracy zawodowej ortoptystki;
6)prowadzenia profilaktyki okulistycznej i strabologicznej;
7)komunikowania si´ z dzieckiem i jego rodzinà.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie ortoptystka mo˝e podejmowaç prac´ w:
1)specjalistycznych placówkach leczenia zeza i niedowidzenia;
2)poradniach i gabinetach leczenia zeza i niedowidzenia;
3)szko∏ach, oddzia∏ach i placówkach integracyjnych i specjalnych.
4.Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie ortoptystka powinna posiadaç lub zapewniç dost´p do nast´pujàcych pracowni:
1)anatomiczno-fizjologicznej;
2)techniki pracy ortoptystki;
3)komputerowej.
Pracownia anatomiczno-fizjologiczna powinna byç wyposa˝ona w:
1)preparaty, modele, tablice i plansze, w szczególnoÊci dotyczàce narzàdu wzroku;
2)albumy, atlasy, materia∏y êród∏owe do prowadzenia zaj´ç z anatomii i fizjologii narzàdu wzroku;
3)programy komputerowe do nauki anatomii i fizjologii;
4)nowoczesne Êrodki techniczne, w tym sprz´t audiowizualny.
Pracownia techniki pracy ortoptystki powinna byç wyposa˝ona w:
1)tablice do badania ostroÊci wzroku;
2)aparat do badania widzenia obuocznego;
3)aparat do okreÊlania fiksacji;
4)aparat do çwiczeƒ obuocznego widzenia;
5)koordynator — aparat do çwiczeƒ pleoptycznych;
6)aparat do çwiczenia ruchomoÊci ga∏ek ocznych;
7)aparat do çwiczenia konwergencji;
8)lamp´ b∏yskowà i bia∏y ekran do czytania w powidokach;
9)ekran Hessa;
10)testy stereoskopowe;
11)test Wortha;
12)test Bagoliniego;
13)linijki pryzmatyczne;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1703 — Poz. 217
14)komplet plansz, przezroczy, foliogramów i radiogramów dotyczàcych pracy ortoptystki;
15)krzy˝ Maddoxa;
16)kaset´ okulistycznà;
17)kaset´ z pryzmatami.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1)stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów;
2)licencjonowane oprogramowanie.
5.Praktyczna nauka zawodu powinna byç realizowana w wymiarze nie mniejszym ni˝ 50 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w grupach do 2 osób w jednym gabinecie, w prawid∏owo wyposa˝onych:
1)specjalistycznych zak∏adach opieki zdrowotnej leczenia zeza i niedowidzenia;
2)poradniach i gabinetach leczenia zeza i niedowidzenia;
3)szko∏ach, oddzia∏ach i placówkach integracyjnych i specjalnych.
6.Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1)diagnostyczny;
2)rehabilitacja w zezie i niedowidzeniu;
3)podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
4)podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kszta∏cenia w %* Nazwa bloku programowego Diagnostyczny 35 Rehabilitacja w zezie i niedowidzeniu 43 Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej 14 Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia 3 Razem 95** ——————— * Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia wy∏àcznie w szko∏ach dla m∏odzie˝y. ** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do- stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1704 — Poz. 217 III. BLOKI PROGRAMOWE BLOK: DIAGNOSTYCZNY 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)objaÊniaç budow´ i funkcjonowanie ga∏ki ocznej, uk∏adu optycznego oka, oczodo∏u i narzàdów ochronnych oka;
2)charakteryzowaç drogi wzrokowe i fizjologi´ widzenia;
3)wyjaÊniaç budow´ i czynnoÊci fizjologiczne uk∏adów i narzàdów wewn´trznych w organizmie dziecka;
4)oceniaç mo˝liwoÊci wspó∏pracy dziecka z ortoptystkà w czasie badania;
5)przygotowywaç dziecko do badania oraz zapewniaç mu bezpieczeƒstwo fizyczne i psychiczne w czasie jego trwania;
6)charakteryzowaç metody badaƒ okulistycznych;
7)badaç ostroÊç wzroku, ruchy oczu, wady refrakcji, pole widzenia i spojrzenia, widzenie barw;
8)mierzyç rozstawienie êrenic;
9)charakteryzowaç metody badaƒ strabologicznych;
10)badaç fiksacj´, stopnie obuocznego widzenia, obiektywny i subiektywny kàt zeza, kàt gamma, korespondencj´ siatkówek, podwójne widzenie, pole widzenia i spojrzenia w zezie;
11)interpretowaç wyniki badaƒ;
12)charakteryzowaç metody badaƒ stosowane w ró˝nych postaciach zeza i zespo∏ów wrodzonych;
13)wykonywaç badania w zezie, w szczególnoÊci w zezie ukrytym, towarzyszàcym, akomodacyjnym i pora˝ennym;
14)wykonywaç badania w oczoplàsie i w zespo∏ach wrodzonych;
15)udzielaç pierwszej pomocy w przypadku urazów i z∏amaƒ w obr´bie oczodo∏u;
16)ustalaç rozpoznanie strabologiczne na podstawie wyników badaƒ;
17)rozpoznawaç podstawowe objawy w chorobach okresu niemowl´cego i dzieci´cego.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)anatomia i fizjologia uk∏adów i narzàdów organizmu dziecka;
2)budowa i fizjologia narzàdu wzroku;
3)zaburzenia okresu prenatalnego;
4)metody obserwacji i badania rozwoju dziecka;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1705 — Poz. 217
5)rozpoznawanie zeza;
6)podstawowe badania okulistyczne;
7)szczegó∏owe badania strabologiczne;
8)badanie refrakcji autorefraktorem komputerowym;
9)wybrane zagadnienia chorób dzieci´cych.
BLOK: REHABILITACJA W ZEZIE I NIEDOWIDZENIU 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)charakteryzowaç zaburzenia ustawienia i ruchów ga∏ek ocznych;
2)objaÊniaç przyczyny powstawania niedowidzenia i metody jego leczenia;
3)charakteryzowaç kliniczne postaci zeza i ich leczenie;
4)ró˝nicowaç objawy i leczenie w chorobach oczu;
5)objaÊniaç metody i wykonywaç çwiczenia w niedowidzeniu jednostronnym;
6)stosowaç ró˝ne formy obturacji;
7)wspó∏uczestniczyç w leczeniu metodà penalizacyjnà;
8)stosowaç reduktory ostroÊci wzroku;
9)wykonywaç çwiczenia metodami: Cüppersa, Bangertera i Cambella;
10)stosowaç Êrodki farmakologiczne rozszerzajàce êrenic´;
11)objaÊniaç metodyk´ i wykonywaç çwiczenia obuocznego widzenia;
12)wykonywaç çwiczenia usprawniajàce mi´Ênie oka przed i po operacji;
13)objaÊniaç metody operacyjnego leczenia zeza;
14)uczyç dziecko oraz jego rodziców (prawnych opiekunów) çwiczeƒ wp∏ywajàcych na koordynacj´ oko — r´ka oraz oka z ca∏ym cia∏em;
15)uczyç rodziców (prawnych opiekunów) stosowania atropiny i informowaç o objawach uczulenia na atropin´;
16)wykonywaç podstawowe badania u dzieci w pierwszym i drugim roku ˝ycia, w celu zapobiegania niedowidzeniu, fiksacji ekscentrycznej i nieprawid∏owej korespondencji siatkówek;
17)stosowaç naprzemiennà atropinizacj´ i obturacj´ (okluzj´);
18)prowadziç çwiczenia zapobiegajàce utracie obuocznego widzenia, z zakresu fuzji oraz zapobiegajàce utracie widzenia u ma∏ych dzieci;
19)oceniaç mo˝liwoÊci wspó∏pracy dziecka z ortoptystkà w wykonywaniu wybranych çwiczeƒ;
20)przygotowywaç dziecko do çwiczeƒ i zapewniaç mu bezpieczeƒstwo;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1706 — Poz. 217
21)rozpoznawaç wyst´pujàce u dziecka objawy chorób somatycznych;
22)modyfikowaç dzia∏ania rehabilitacyjne w stosunku do dziecka specjalnej troski;
23)charakteryzowaç szk∏a okularowe i pryzmaty stosowane w leczeniu wad wzroku;
24)wspó∏pracowaç z lekarzem w stosowaniu pomocy optycznych;
25)udzielaç pierwszej pomocy, w szczególnoÊci w przypadkach urazów narzàdu wzroku;
26)przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki;
27)rozró˝niaç procesy psychiczne dziecka prawid∏owo rozwijajàcego si´ i dziecka z zaburzeniami rozwoju;
28)uÊwiadamiaç rodzicom (prawnym opiekunom) psychiczne i manualne problemy dziecka, b´dàce nast´pstwem zeza;
29)kierowaç rodziców (prawnych opiekunów) z dzieçmi niewidomymi do poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz do placówek specjalistycznych zajmujàcych si´ rehabilitacjà niewidomych i s∏abos∏yszàcych;
30)udzielaç rodzicom (prawnym opiekunom) informacji na temat higieny narzàdu wzroku u dziecka z wysokà krótkowzrocznoÊcià;
31)wspó∏pracowaç z wychowawcà leczonego dziecka;
32)wspó∏pracowaç w zespole terapeutycznym z lekarzami, ortoptystkami i pracownikami oddzia∏ów okulistycznych;
33)obserwowaç reakcje dziecka w czasie wykonywania zabiegów oraz uwzgl´dniaç w pracy z dzieckiem indywidualny charakter jego zachowaƒ;
34)∏agodziç l´ki i stresy dziecka zwiàzane ze stosowanym leczeniem.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)kliniczne postaci zeza;
2)szczególne postaci zeza towarzyszàcego i zespo∏ów wrodzonych;
3)leczenie niedowidzenia;
4)çwiczenia ortoptyczne;
5)szk∏a okularowe i pryzmaty stosowane w leczeniu zeza;
6)uk∏ady powi´kszajàce;
7)profilaktyka okulistyczna i strabologiczna;
8)choroby oczu i ich leczenie;
9)metodyka wykonywania çwiczeƒ usprawniajàcych mi´Ênie oka;
10)post´powanie z dzieckiem leczonym operacyjnie;
11)pierwsza pomoc w urazach i nag∏ych zachorowaniach;
12)pierwsza pomoc w przypadku obra˝eƒ w obr´bie oczodo∏u;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1707 — Poz. 217
13)wspó∏praca z rodzicami (prawnymi opiekunami) i wychowawcami leczonego dziecka;
14)charakterystyka procesów poznawczych i cech osobowoÊci dziecka;
15)problematyka zaburzeƒ rozwoju psychoruchowego.
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii;
2)wyjaÊniaç psychologiczne podstawy komunikowania si´ z dzieckiem i doros∏ym pacjentem;
3)wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z dzieckiem i doros∏ym pacjentem;
4)przekonywaç dziecko i jego rodziców (prawnych opiekunów) do dok∏adnego i systematycznego stosowania zalecanych çwiczeƒ;
5)objaÊniaç znaczenie profilaktyki w zapewnianiu dziecku zdrowia;
6)prowadziç ró˝ne formy i metody edukacji prozdrowotnej;
7)propagowaç i stosowaç zasady zdrowego stylu ˝ycia;
8)przygotowywaç pomoce dydaktyczne;
9)informowaç o sposobach ochrony narzàdu wzroku w przypadku starczowzrocznoÊci;
10)popularyzowaç wÊród dzieci i m∏odzie˝y sposoby ochrony narzàdu wzroku;
11)wykonywaç prac´ zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
12)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
13)wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
14)tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
15)stosowaç przepisy dotyczàce ochrony pracownika w miejscu pracy;
16)przewidywaç zagro˝enia i konsekwencje wynikajàce z tytu∏u naruszenia przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy;
17)oceniaç przyczyny zm´czenia fizycznego i psychicznego w czasie pracy;
18)objaÊniaç zasady i sposoby racjonalnego wypoczynku;
19)udzielaç pierwszej pomocy;
20)u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
21)prowadziç dokumentacj´ zwiàzanà z funkcjonowaniem gabinetu ortoptystyki;
22)prowadziç dokumentacj´ badaƒ oraz çwiczeƒ strabologicznych i okulistycznych wykonywanych u dziecka;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1708 — Poz. 217
23)zaopatrywaç gabinet ortoptystyki w Êrodki potrzebne do pracy;
24)przygotowywaç pomoce do badaƒ i çwiczeƒ;
25)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
26)przestrzegaç praw pacjenta;
27)przestrzegaç tajemnicy zawodowej;
28)rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)elementy psychologii, pedagogiki i socjologii;
2)psychologiczne podstawy komunikowania si´ z dzieckiem i doros∏ym pacjentem;
3)Êrodowisko zewn´trzne a zdrowie cz∏owieka;
4)kierunki dzia∏aƒ profilaktycznych;
5)stan zdrowia ludnoÊci i metody jego oceny;
6)edukacja prozdrowotna i promocja zdrowia;
7)modele organizacji ochrony zdrowia;
8)zagadnienia medycyny spo∏ecznej;
9)pierwsza pomoc;
10)dokumentacja medyczna;
11)higiena i bezpieczeƒstwo pracy w gabinecie ortoptystyki;
12)ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
13)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
14)etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)objaÊniaç podstawowe za∏o˝enia teorii wyboru konsumenta;
4)obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
5)uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1709 — Poz. 217
6)wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7)okreÊlaç êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
8)wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
9)wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
10)wskazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
11)wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji Êwiadczeƒ zdrowotnych;
12)wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
13)wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
14)uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
15)rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
16)okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
17)wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
18)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)teoria wyboru konsumenta;
4)elementy teorii przedsi´biorstwa;
5)instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6)êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7)system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9)popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10)zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11)mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12)jakoÊç w ochronie zdrowia;
13)rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14)podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
15)wybrane zagadnienia prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1710 — Poz. 217 Za∏àcznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE PROTETYK S¸UCHU SYMBOL CYFROWY 322[17] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE W ZAWODZIE KSZTA¸CENIA A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu anatomii, fizjologii i patologii narzàdu s∏uchu w dobieraniu sprz´tu do rehabilitacji oraz ochrony s∏uchu;
2)pos∏ugiwaç si´ specjalistycznà aparaturà do badaƒ s∏uchu i wybranych pomiarów akustycznych;
3)charakteryzowaç metody badania s∏uchu;
4)okreÊlaç specyfik´ badania s∏uchu u dzieci;
5)przeprowadzaç badania s∏uchu w ró˝nych okresach ˝ycia cz∏owieka;
6)interpretowaç wyniki badania s∏uchu;
7)komunikowaç si´ z pacjentem i jego rodzinà;
8)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym;
9)gromadziç, analizowaç i interpretowaç dane dotyczàce pacjenta i jego potrzeb w zakresie zaopatrzenia w Êrodki techniczne wspomagajàce s∏uch;
10)dobieraç do potrzeb pacjenta i regulowaç aparaty s∏uchowe;
11)wykonywaç wyciski i wk∏adki uszne;
12)naprawiaç aparaty s∏uchowe;
13)realizowaç zadania zwiàzane z zaopatrzeniem w Êrodki techniczne wspomagajàce s∏uch;
14)dobieraç i wykonywaç indywidualne Êrodki ochrony przeciwha∏asowej;
15)wykorzystywaç technologie informacyjne;
16)pos∏ugiwaç si´ oprogramowaniem systemowym i specjalistycznym;
17)informowaç pacjenta o procedurze zaopatrzenia w Êrodki techniczne wspomagajàce s∏uch;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1711 — Poz. 217
18)wskazywaç instytucje wspierajàce i zaopatrujàce pacjenta z wadà s∏uchu w Êrodki techniczne wspomagajàce s∏uch;
19)okreÊlaç warunki wyposa˝enia pracowni i gabinetów protetycznych;
20)motywowaç osoby niepe∏nosprawne s∏uchowo do aktywnoÊci i zaspokajania swoich potrzeb;
21)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
22)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
23)udzielaç pierwszej pomocy;
24)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
25)uczestniczyç w ró˝nych formach doskonalenia zawodowego;
26)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
27)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
28)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)zainteresowania techniczne;
2)umiej´tnoÊci plastyczne;
3)zdolnoÊci manualne;
4)poczucie estetyki;
5)kultura osobista;
6)zrównowa˝enie emocjonalne;
7)˝yczliwoÊç;
8)∏atwoÊç nawiàzywania kontaktów;
9)dobra dykcja;
10)cierpliwoÊç i dok∏adnoÊç;
11)poczucie odpowiedzialnoÊci;
12)uczciwoÊç;
13)samodzielnoÊç w realizacji zadaƒ;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1712 — Poz. 217
14)zdolnoÊci organizatorskie;
15)operatywnoÊç.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie protetyk s∏uchu powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)wykonywania na zlecenie lekarza audiometrycznych badaƒ s∏uchu;
2)wykonywania badaƒ s∏uchu na potrzeby protezowania;
3)wyboru, dostarczania i dopasowywania aparatów s∏uchowych;
4)instruowania pacjentów o pos∏ugiwaniu si´ aparatem s∏uchowym, akcesoriami i innym sprz´tem do protezowania i ochrony s∏uchu;
5)wykonywania podstawowych napraw i wymiany elementów aparatów s∏uchowych;
6)wykonywania i dopasowywania wk∏adek usznych i urzàdzeƒ do indywidualnej ochrony s∏uchu;
7)sprawowania opieki protetycznej nad pacjentem i jego rodzinà w okresie u˝ytkowania aparatu;
8)prowadzenia wymaganej dokumentacji.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie protetyk s∏uchu mo˝e podejmowaç prac´ w:
1)gabinetach protetyki s∏uchu;
2)gabinetach audiologicznych;
3)pracowniach otoplastycznych;
4)pracowniach serwisu technicznego sprz´tu audioprotetycznego;
5)jednostkach badawczych i produkcyjnych aparatów s∏uchowych.
4.Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie protetyk s∏uchu powinna posiadaç lub zapewniç dost´p do nast´pujàcych pracowni:
1)audiometrii;
2)otoplastyki;
3)komputerowego doboru aparatów s∏uchowych;
4)serwisu technicznego sprz´tu audioprotetycznego;
5)komputerowej;
6)podstaw elektroniki;
7)pomiarów akustycznych.
Pracownia audiometrii powinna byç wyposa˝ona w:
1)kabin´ audiometrycznà;
2)audiometr diagnostyczny z mo˝liwoÊcià wykonywania badaƒ w swobodnym polu akustycznym;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1713 — Poz. 217
3)zestaw testów do audiometrii s∏ownej;
4)tympanometr diagnostyczny;
5)aparatur´ do badania s∏uchu metodà otoemisji oraz potencja∏ów wywo∏anych;
6)komplet stroików;
7)terkotk´ Baraniego;
8)otoskop;
9)komplet druków do rejestracji wyników;
10)komputer z drukarkà.
Pracownia otoplastyki powinna byç wyposa˝ona w:
1)zestaw do pobierania wycisków z ucha;
2)otoskop;
3)lodówk´;
4)urzàdzenie do grzania i dystrybucji ˝elu stosowanego w otoplastyce;
5)mieszalnik silikonu;
6)urzàdzenie do utwardzania ˝ywic Êwiat∏outwardzalnych;
7)puszk´ do kàpieli ciÊnieniowych;
8)mikrofrezark´ z kompletem narz´dzi;
9)szlifierko-polerk´;
10)szlifierk´ czo∏owà;
11)mikroskop stereoskopowy;
12)wyciàgi odprowadzajàce py∏y i opary;
13)zestaw form do ˝elu stosowanego w otoplastyce;
14)narz´dzia pomocnicze, w tym p´sety, ig∏y, skalpele.
Pracownia komputerowego doboru aparatów s∏uchowych powinna byç wyposa˝ona w:
1)stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów (s∏uchaczy);
2)drukarki;
3)interfejsy do dobierania aparatów s∏uchowych — jeden interfejs na jedno stanowisko komputerowe;
4)zestaw kabli i ∏àczników do aparatów s∏uchowych ró˝nych producentów;
5)aparaty s∏uchowe ró˝nych producentów wraz z danymi technicznymi;
6)zestaw wk∏adek uniwersalnych;
7)wyposa˝enie i umeblowanie wn´trza zapewniajàce odpowiednie warunki akustyczne;
8)oprogramowanie do dobierania aparatów s∏uchowych.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1714 — Poz. 217 Pracownia serwisu technicznego sprz´tu audioprotetycznego powinna byç wyposa˝ona w:
1)sto∏y laboratoryjne;
2)sprz´t do lutowania;
3)mierniki uniwersalne;
4)urzàdzenie do pomiarów aparatów s∏uchowych;
5)narz´dzia podr´czne;
6)elementy elektroniczne i przetworniki elektroakustyczne;
7)zestaw podstawowych cz´Êci zamiennych.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1)stanowiska komputerowe pracujàce w sieci z dost´pem do Internetu — jedno stanowisko dla dwóch uczniów (s∏uchaczy);
2)oprogramowanie systemowe;
3)sprz´t i oprogramowanie do edycji i obróbki dêwi´ku;
4)oprogramowanie do projektowania i modelowania elementów i uk∏adów akustycznych;
5)oprogramowanie do modelowania w∏aÊciwoÊci akustycznych wn´trz;
6)nagrywarki, drukarki, skanery i kamer´ cyfrowà.
Pracownia podstaw elektroniki powinna byç wyposa˝ona w:
1)urzàdzenia pomiarowe do badania elementów elektronicznych, wzmacniaczy i obwodów scalonych;
2)zasilacze;
3)generatory;
4)mierniki uniwersalne;
5)oscyloskopy;
6)narz´dzia pomocnicze, w szczególnoÊci p´sety, odsysacze, szczypce;
7)testery i komputery z oprogramowaniem do pomiaru obwodów scalonych.
Pracownia pomiarów akustycznych powinna byç wyposa˝ona w:
1)akustycznà komor´ bezechowà do pomiarów w warunkach pola swobodnego;
2)generator sygna∏owy;
3)analizator akustyczny;
4)mikrofony pomiarowe;
5)wzmacniacz pomiarowy;
6)wzmacniacz mocy;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1715 — Poz. 217
7)zestaw g∏oÊnikowy;
8)zestawy filtrów tercjowych i oktawowych;
9)automatyczny rejestrator poziomu ciÊnienia dêwi´ku;
10)system komputerowy do pomiarów elektroakustycznych.
5.Praktyczna nauka zawodu powinna byç realizowana w wymiarze nie mniejszym ni˝ 32 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania — w:
1)˝∏obku lub przedszkolu;
2)domu pomocy spo∏ecznej;
3)gabinecie laryngologicznym;
4)gabinecie protetyki s∏uchu;
5)gabinecie audiologicznym;
6)pracowni ortoplastycznej.
6.Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1)diagnostyczno-medyczny;
2)techniczny;
3)podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
4)podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kszta∏cenia w %* Nazwa bloku programowego Diagnostyczno-medyczny 29 Techniczny 39 Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej 18 Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia 4 Razem 90** ——————— * Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doros∏ych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozosta∏e 10 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do- stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1716 — Poz. 217 III. BLOKI PROGRAMOWE BLOK: DIAGNOSTYCZNO-MEDYCZNY 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)okreÊlaç budow´ i czynnoÊci uk∏adów i narzàdów cz∏owieka;
2)objaÊniaç budow´ i czynnoÊci fizjologiczne narzàdu s∏uchu;
3)okreÊlaç drog´ przewodzenia bodêców s∏uchowych;
4)charakteryzowaç czynniki wp∏ywajàce na powstawanie niedos∏uchu;
5)charakteryzowaç czynniki zwiàzane ze stylem ˝ycia oraz warunki Êrodowiskowe powodujàce uszkodzenie s∏uchu;
6)rozró˝niaç rodzaje niedos∏uchu w zale˝noÊci od miejsca uszkodzenia narzàdu s∏uchu;
7)rozpoznawaç i oceniaç sytuacj´ zdrowotnà pacjenta z uszkodzeniem narzàdu s∏uchu;
8)rozpoznawaç potrzeby i problemy osób w podesz∏ym wieku z upoÊledzeniem s∏uchu;
9)okreÊlaç ogólnorozwojowe i spo∏eczne nast´pstwa upoÊledzenia s∏uchu;
10)przeprowadzaç badanie audiometryczne s∏uchu u dzieci i doros∏ych;
11)interpretowaç wyniki badania s∏uchu;
12)okreÊlaç metody rehabilitacji zaburzeƒ s∏uchu u dzieci;
13)wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym i specjalistami w celu zapewnienia opieki osobie z upoÊledzeniem s∏uchu;
14)rozpoznawaç odczyny alergiczne na materia∏y stosowane w otoplastyce;
15)propagowaç zdrowy styl ˝ycia;
16)udzielaç pierwszej pomocy;
17)przestrzegaç zasad antyseptyki.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)wybrane zagadnienia z anatomii i fizjologii cz∏owieka:
a)budowa narzàdu s∏uchu,
b)przebieg drogi s∏uchowej w obr´bie uk∏adu nerwowego,
c)fizjologia s∏yszenia;
2)patologia narzàdu s∏uchu:
a)uszkodzenia przewodzeniowe,
b)uszkodzenia odbiorcze,
c)uszkodzenia mieszane;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1717 — Poz. 217
3)wybrane zagadnienia z pediatrii;
4)wybrane zagadnienia z gerontologii;
5)metody badania narzàdu s∏uchu;
6)zdrowie publiczne;
7)pierwsza pomoc.
BLOK: TECHNICZNY 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)korzystaç z podstawowego oprogramowania i sieci komputerowej;
2)nagrywaç i odtwarzaç dêwi´ki z wykorzystaniem urzàdzeƒ analogowych i cyfrowych oraz pos∏ugiwaç si´ typowymi programami do edycji i obróbki dêwi´ku;
3)pos∏ugiwaç si´ przetwornikami elektroakustycznymi, takimi jak g∏oÊnik, mikrofon, s∏uchawka, oraz podstawowymi przyrzàdami do pomiarów elektroakustycznych;
4)oceniaç w∏aÊciwoÊci akustyczne wn´trza, w tym komory audiometrycznej;
5)oceniaç stopieƒ zagro˝enia ha∏asem;
6)odczytywaç i interpretowaç dane techniczne aparatów s∏uchowych ró˝nych producentów i oceniaç ich zgodnoÊç z obowiàzujàcymi w tym zakresie przepisami;
7)wyjaÊniaç funkcje uk∏adów obróbki sygna∏u stosowanych w aparatach s∏uchowych;
8)dokonywaç pomiaru podstawowych charakterystyk aparatu s∏uchowego;
9)dobieraç odpowiedni typ i model aparatu s∏uchowego uwzgl´dniajàcy oczekiwania pacjenta;
10)dopasowywaç aparaty s∏uchowe na podstawie danych audiometrycznych;
11)pos∏ugiwaç si´ programami s∏u˝àcymi do doboru i regulacji aparatów s∏uchowych;
12)oceniaç skutecznoÊç protezowania na podstawie testów kontrolnych;
13)diagnozowaç podstawowe usterki aparatu s∏uchowego;
14)wykonywaç podstawowe naprawy aparatu s∏uchowego i wymieniaç jego elementy;
15)dobieraç i montowaç aparaty s∏uchowe wewnàtrzuszne;
16)stosowaç pomoce s∏uchowe, takie jak: wk∏adki douszne i nauszniki przeciwha∏asowe;
17)mierzyç i oceniaç w∏aÊciwoÊci ró˝nych êróde∏ zasilania aparatów s∏uchowych;
18)stosowaç zasady modelowania przestrzennego w otoplastyce;
19)oceniaç i porównywaç materia∏y u˝ywane w otoplastyce;
20)wykonywaç wycisk ucha;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1718 — Poz. 217
21)dobieraç, wykonywaç i dopasowywaç wk∏adk´ usznà;
22)dobieraç, wykonywaç i dopasowywaç urzàdzenie indywidualnej ochrony przeciwha∏asowej;
23)instruowaç pacjenta o u˝ytkowaniu i konserwacji aparatu s∏uchowego;
24)oceniaç i porównywaç walory techniczne i funkcjonalne aparatury do badania s∏uchu.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)wybrane zagadnienia z akustyki i psychoakustyki;
2)elementy elektroniki i informatyki;
3)budowa aparatów s∏uchowych;
4)dobór i dopasowanie aparatów s∏uchowych;
5)otoplastyka;
6)miernictwo i naprawa aparatów s∏uchowych.
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii, socjologii i pedagogiki w komunikowaniu si´ z pacjentem i jego rodzinà;
2)wyjaÊniaç psychologiczne aspekty g∏uchoty i niedos∏uchu u dzieci i doros∏ych;
3)wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z dzieckiem i pacjentem w podesz∏ym wieku;
4)okreÊlaç zasady prowadzenia wywiadu z pacjentem niedos∏yszàcym;
5)wspomagaç i motywowaç osob´ z upoÊledzonym s∏uchem do samodzielnoÊci i niezale˝noÊci;
6)wspó∏uczestniczyç w tworzeniu wsparcia spo∏ecznego;
7)wspieraç pacjenta w zaakceptowaniu aparatu s∏uchowego;
8)uczyç nawiàzywania i utrzymywania kontaktów spo∏ecznych mimo ograniczeƒ spowodowanych upoÊledzeniem s∏uchu;
9)planowaç dzia∏ania edukacyjne dostosowane do wieku, potrzeb i indywidualnych cech pacjenta;
10)wspó∏pracowaç z instytucjami prowadzàcymi leczenie i kszta∏cenie dzieci g∏uchych i niedos∏yszàcych;
11)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1719 — Poz. 217
12)wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
13)wykonywaç prac´ zgodnie z zasadami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
14)przestrzegaç praw pacjenta;
15)przestrzegaç tajemnicy zawodowej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)wybrane zagadnienia z psychologii ogólnej, rozwojowej i spo∏ecznej;
2)wybrane zagadnienia z pedagogiki specjalnej;
3)wybrane zagadnienia z socjologii;
4)system ochrony zdrowia;
5)organizacja pomocy spo∏ecznej;
6)organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
7)bezpieczeƒstwo i higiena pracy;
8)ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
9)etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA 1. Cele kszta∏cenia Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1)wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)objaÊniaç podstawowe za∏o˝enia teorii wyboru konsumenta;
4)obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
5)uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
6)wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7)wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
9)wykazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
10)wskazywaç podmioty uprawnione do udzielania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
11)okreÊlaç sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1720 — Poz. 217
12)wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
13)wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
14)uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
15)rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
16)okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
17)wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
18)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2.TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe) TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1)funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2)rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3)teoria wyboru konsumenta;
4)elementy teorii przedsi´biorstwa;
5)instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6)êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7)system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8)specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9)popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10)zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11)mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12)jakoÊç w ochronie zdrowia;
13)rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14)podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
15)wybrane zagadnienia w zakresie prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1721 — Poz. 217 Za∏àcznik nr 7 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE RATOWNIK MEDYCZNY SYMBOL CYFROWY 322[06] I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE W ZAWODZIE KSZTA¸CENIA A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1)korzystaç z wiedzy z zakresu nauk medycznych i humanistycznych podczas wykonywania zadaƒ zawodowych;
2)rozpoznawaç stany nag∏e;
3)okreÊlaç rodzaje i stopnie zagro˝eƒ cywilizacyjno-Êrodowiskowych w uj´ciu globalnym, krajowym i lokalnym;
4)okreÊlaç stopnie wyst´pujàcego zagro˝enia dla ˝ycia lub zdrowia w przypadku awarii, katastrofy lub wypadku;
5)zabezpieczaç osoby znajdujàce si´ w miejscu awarii, katastrofy, wypadku i przeciwdzia∏aç zwi´kszaniu liczby ofiar;
6)zapewniaç opiek´ medycznà ekipom ratowniczym podczas akcji ratowniczych;
7)prognozowaç zachowania osób obj´tych zagro˝eniem, zapobiegaç wystàpieniu paniki;
8)pos∏ugiwaç si´ medycznymi skalami oceny stanu ogólnego i ci´˝koÊci urazów oraz dokonywaç ratowniczej oceny stanu ofiar awarii, katastrofy lub wypadku;
9)ustalaç kolejnoÊç udzielania poszkodowanym ratowniczych Êwiadczeƒ zdrowotnych i ewakuacji, w zale˝noÊci od ich stanu ogólnego, rodzaju i stopnia odniesionych obra˝eƒ oraz warunków w miejscu zdarzenia;
10)wspó∏uczestniczyç w organizacji ewakuacji ludzi z zagro˝onego rejonu;
11)wykonywaç medyczne czynnoÊci ratunkowe w miejscu i w warunkach katastrof, awarii i wypadków;
12)rozpoznawaç stan utraty przytomnoÊci, oceniaç jej stopnie, zabezpieczaç funkcje ˝yciowe osoby nieprzytomnej metodami bezprzyrzàdowymi oraz z u˝yciem sprz´tu specjalistycznego;
13)prowadziç resuscytacj´ krà˝eniowo-oddechowà bezprzyrzàdowà oraz z u˝yciem sprz´tu specjalistycznego i leków stosowanych w ratownictwie medycznym;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1722 — Poz. 217
14)objaÊniaç dzia∏anie stosowanych w ratownictwie medycznym leków oraz reakcje somatyczne po ich podaniu;
15)udzielaç, z zachowaniem procedur medycznych, Êwiadczeƒ zdrowotnych osobom w stanach nag∏ych, w szczególnoÊci w miejscach publicznych;
16)pe∏niç ratowniczy nadzór medyczny nad poszkodowanymi i chorymi w miejscu zdarzenia i w czasie transportu;
17)wykonywaç medyczne czynnoÊci ratunkowe w ramach paƒstwowych i niepaƒstwowych systemów ratowniczych;
18)organizowaç i szkoliç zak∏adowe s∏u˝by ratownictwa medycznego;
19)popularyzowaç wiedz´ ratowniczà we wszystkich Êrodowiskach;
20)wspó∏dzia∏aç w procesie edukacji z zakresu udzielania pierwszej pomocy, realizowanym w systemie szkolnym i pozaszkolnym;
21)prowadziç kursy, szkolenia i pokazy z zakresu udzielania pierwszej pomocy;
22)utrzymywaç w pe∏nej gotowoÊci stacjonarne i mobilne punkty ratownicze;
23)komunikowaç si´ z chorym i poszkodowanym;
24)przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
25)organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
26)wspó∏pracowaç z lekarzem, piel´gniarkà i pozosta∏ym personelem medycznym w zakresie medycznych czynnoÊci ratunkowych;
27)wspó∏pracowaç z przedstawicielami niemedycznych, zawodowych i niezawodowych, s∏u˝b i organizacji ratowniczych;
28)korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
29)post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
30)stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
31)stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE 1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1)dobra koordynacja wzrokowo-s∏uchowo-ruchowa;
2)bardzo dobra sprawnoÊç fizyczna;
3)zdolnoÊci manualne;
4)zdolnoÊci decyzyjne;
Dziennik Ustaw Nr 26 — 1723 — Poz. 217
5)zdolnoÊci organizacyjne i przywódcze;
6)odpornoÊç psychiczna;
7)zrównowa˝enie emocjonalne;
8)zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
9)wyobraênia prognostyczna w zakresie oceny sytuacji i przewidywanych skutków;
10)zdolnoÊç do szybkiej analizy i reakcji na nap∏ywajàce równoczeÊnie sygna∏y;
11)zdolnoÊci dydaktyczne;
12)samodzielnoÊç;
13)zdyscyplinowanie, rzetelnoÊç;
14)uczciwoÊç, odpowiedzialnoÊç.
2.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie ratownik medyczny powinien byç przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1)komunikowania si´ z pacjentem, udzielania mu wsparcia w stanach nag∏ych;
2)zabezpieczania osób znajdujàcych si´ w miejscu zagro˝enia, podejmowania dzia∏aƒ zapobiegajàcych zwi´kszeniu liczby ofiar i degradacji Êrodowiska;
3)dokonywania oceny stanu ofiar awarii, katastrof i wypadków, podejmowania dzia∏aƒ ratowniczych;
4)wykonywania medycznych czynnoÊci ratunkowych w stanach nag∏ych;
5)transportowania pacjentów pod nadzorem medycznym;
6)pos∏ugiwania si´ sprz´tem medycznym, ochrony osobistej i ratownictwa medycznego;
7)organizowania i prowadzenia szkoleƒ w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
3.Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie ratownik medyczny mo˝e podejmowaç prac´ w: