📄 Tekst ustawy
DZIENNIK USTAW
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Warszawa, dnia 15 lutego 2005 r.
Nr 26
TREÂå:
Poz.:
ROZPORZÑDZENIE
217 — Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk, higienistka
stomatologiczna, opiekunka dzieci´ca, ortoptystka, protetyk s∏uchu, ratownik medyczny,
technik dentystyczny, technik elektroniki medycznej, technik elektroradiolog, technik
farmaceutyczny, technik masa˝ysta, technik ortopeda i terapeuta zaj´ciowy . . . . 1653
217
ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ I SPORTU1)
z dnia 21 stycznia 2005 r.
w sprawie podstaw programowych kszta∏cenia w zawodach: asystentka stomatologiczna, dietetyk,
higienistka stomatologiczna, opiekunka dzieci´ca, ortoptystka, protetyk s∏uchu, ratownik medyczny,
technik dentystyczny, technik elektroniki medycznej, technik elektroradiolog, technik farmaceutyczny,
technik masa˝ysta, technik ortopeda i terapeuta zaj´ciowy
Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia
7 wrzeÊnia 1991 r. o systemie oÊwiaty (Dz. U. z 2004 r.
Nr 256, poz. 2572, Nr 273, poz. 2703 i Nr 281,
poz. 2781 oraz z 2005 r. Nr 17, poz. 141) zarzàdza si´,
co nast´puje:
§ 1. 1. OkreÊla si´ podstawy programowe kszta∏cenia w nast´pujàcych zawodach obj´tych klasyfikacjà
zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiàcà za∏àcznik do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 114,
poz. 1195):
1) asystentka stomatologiczna 322[01];
2) dietetyk 321[11];
5) ortoptystka 322[05];
6) protetyk s∏uchu 322[17];
7) ratownik medyczny 322[06];
8) technik dentystyczny 322[09];
9) technik elektroniki medycznej 322[18];
10) technik elektroradiolog 322[19];
11) technik farmaceutyczny 322[10];
12) technik masa˝ysta 322[12];
13) technik ortopeda 322[13];
3) higienistka stomatologiczna 322[03];
14) terapeuta zaj´ciowy 322[15].
4) opiekunka dzieci´ca 513[01];
2. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1,
stanowià za∏àczniki nr 1—14 do rozporzàdzenia.
———————
1) Minister Edukacji Narodowej i Sportu kieruje dzia∏em ad-
ministracji rzàdowej — oÊwiata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporzàdzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 2004 r. w sprawie szczegó∏owego
zakresu dzia∏ania Ministra Edukacji Narodowej i Sportu
(Dz. U. Nr 134, poz. 1426).
§ 2. Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie po up∏ywie
14 dni od dnia og∏oszenia.
Minister Edukacji Narodowej i Sportu: M. Sawicki
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1654 —
Poz. 217
Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Edukacji Narodowej
i Sportu z dnia 21 stycznia 2005 r. (poz. 217)
Za∏àcznik nr 1
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
ASYSTENTKA STOMATOLOGICZNA
SYMBOL CYFROWY 322[01]
I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTA¸CENIA
W ZAWODZIE
A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA
W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1) korzystaç z wiedzy z zakresu pedagogiki i psychologii w komunikowaniu si´ z pacjentem;
2) przygotowywaç gabinet i stanowisko pracy lekarza dentysty;
3) kompletowaç zestawy podstawowych leków, wyrobów medycznych stosowanych do zabiegów stomatologicznych;
4) przygotowywaç pacjentów do zabiegów stomatologicznych;
5) wspó∏pracowaç z lekarzem dentystà w czasie wykonywania zabiegów stomatologicznych;
6) wspó∏dzia∏aç z lekarzem dentystà przy udzielaniu pierwszej pomocy;
7) rozró˝niaç grupy leków stosowanych w leczeniu chorób jamy ustnej;
8) rozró˝niaç materia∏y stomatologiczne stosowane w lecznictwie stomatologicznym oraz
wyjaÊniaç sposoby i zasady ich przygotowywania i przechowywania;
9) przygotowywaç materia∏y stomatologiczne do wype∏nieƒ i wycisków;
10) u˝ytkowaç, przechowywaç i konserwowaç urzàdzenia i aparaty oraz instrumenty stomatologiczne;
11) przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki;
12) przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz
ochrony Êrodowiska;
13) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
14) prowadziç w gabinecie stomatologicznym dokumentacj´ wykonanych zabiegów stomatologicznych oraz rozliczenia zu˝ytych leków i wyrobów medycznych;
15) korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1655 —
Poz. 217
16) post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
17) stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
18) stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç
edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1) zainteresowania humanistyczne i medyczne;
2) dok∏adnoÊç i sumiennoÊç;
3) punktualnoÊç i zdyscyplinowanie;
4) wra˝liwoÊç, ˝yczliwoÊç i cierpliwoÊç w stosunku do ludzi;
5) poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego cz∏owieka;
6) gotowoÊç niesienia pomocy;
7) samokontrola;
8) zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
9) spostrzegawczoÊç i szybkoÊç reagowania;
10) opanowanie i rozwaga w trudnych sytuacjach.
2. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie asystentka stomatologiczna powinien byç
przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1) przygotowywania gabinetu i stanowiska pracy lekarza dentysty;
2) asystowania lekarzowi dentyÊcie w czasie wykonywania zabiegów dentystycznych;
3) przechowywania i przygotowywania leków, materia∏ów stomatologicznych, narz´dzi
i sprz´tu stosowanego w gabinecie dentystycznym;
4) prowadzenia dokumentacji i wykonywania czynnoÊci administracyjnych zwiàzanych
z funkcjonowaniem gabinetu dentystycznego;
5) komunikowania si´ z pacjentem;
6) u˝ytkowania, przechowywania i konserwowania urzàdzeƒ i aparatów oraz instrumentów
stomatologicznych.
3. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie asystentka stomatologiczna mo˝e podejmowaç prac´ w gabinetach dentystycznych publicznych i niepublicznych zak∏adów opieki zdrowotnej.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1656 —
Poz. 217
4. Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie asystentka stomatologiczna powinna posiadaç nast´pujàce pomieszczenia dydaktyczne:
1) gabinety dentystyczne;
2) pracowni´ komputerowà.
Gabinet dentystyczny powinien byç wyposa˝ony w:
1) fotel stomatologiczny UNIT;
2) stolik lub asystor;
3) Unistom — aparat wieloczynnoÊciowy do wykonywania jonoforezy, badania ˝ywotnoÊci
miazgi oraz diafanoskopii;
4) fotelik;
5) wyja∏awiacze, kaset´ do wyja∏awiania kàtnic i prostnic;
6) autoklaw i urzàdzenia do pakowania instrumentów oraz testy kontrolne;
7) biurko;
8) szafki na bielizn´, leki, materia∏y stomatologiczne, narz´dzia (w tym sterylne) lub kasety
z narz´dziami;
9) umywalki do mycia ràk;
10) dwukomorowy zlewozmywak do mycia narz´dzi;
11) r´czniki jednorazowe;
12) wiadra peda∏owe;
13) aparat do usuwania z∏ogów naz´bnych;
14) p∏uczk´ ultrasonicznà;
15) zestawy diagnostyczne oraz zestawy instrumentów, produktów leczniczych i wyrobów
medycznych stosowanych we wszystkich specjalnoÊciach stomatologicznych;
16) strzykawki jednorazowe;
17) ig∏y do znieczuleƒ nasi´kowych i przewodowych;
18) Êrodki odka˝ajàce i dezynfekcyjne;
19) formularze dokumentacji stomatologicznej obowiàzujàcej w poradniach;
20) przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy dotyczàce pracy w gabinecie dentystycznym;
21) apteczk´ pierwszej pomocy.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1) stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów (s∏uchaczy);
2) drukarki;
3) licencjonowane oprogramowanie.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1657 —
Poz. 217
5. Praktyczna nauka zawodu powinna byç prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni˝
65 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w gabinetach dentystycznych spe∏niajàcych warunki okreÊlone dla gabinetu dentystycznego.
6. Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1) organizacja pracy w gabinecie dentystycznym;
2) asystowanie przy zabiegach stomatologicznych;
3) podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
4) podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE
Nazwa bloku programowego
Minimalna liczba godzin
w okresie kszta∏cenia
w %*
Organizacja pracy w gabinecie dentystycznym
20
Asystowanie przy zabiegach stomatologicznych
67
Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej
5
Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia
3
Razem
95**
———————
* Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doro-
s∏ych wy∏àcznie w formie stacjonarnej.
** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do-
stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
III. BLOKI PROGRAMOWE
BLOK: ORGANIZACJA PRACY W GABINECIE DENTYSTYCZNYM
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
2) przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz
ochrony Êrodowiska;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1658 —
Poz. 217
3) dostrzegaç zagro˝enia i zapobiegaç wypadkom przy pracy;
4) przygotowywaç gabinet i organizowaç stanowisko pracy lekarza dentysty;
5) zg∏aszaç wnioski dotyczàce poprawy warunków pracy;
6) rozró˝niaç i stosowaç Êrodki odka˝ajàce stosowane w stomatologii;
7) wyja∏awiaç narz´dzia i materia∏y opatrunkowe;
8) przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki;
9) przechowywaç i ewidencjonowaç produkty lecznicze oraz wyroby medyczne, a tak˝e
przestrzegaç terminów ich wa˝noÊci;
10) aktualizowaç wiedz´ o produktach leczniczych i materia∏ach stomatologicznych stosowanych w stomatologii;
11) sporzàdzaç zamówienia produktów leczniczych i materia∏ów stomatologicznych stosowanych w gabinecie dentystycznym;
12) okreÊlaç zasady i techniki podawania leków;
13) opisywaç standard wyposa˝enia gabinetu dentystycznego;
14) okreÊlaç zastosowanie i objaÊniaç zasady dzia∏ania urzàdzeƒ i sprz´tu w gabinecie dentystycznym;
15) stosowaç zasady konserwacji narz´dzi, urzàdzeƒ i sprz´tu stomatologicznego;
16) rozró˝niaç materia∏y do wype∏nieƒ czasowych i wype∏nieƒ sta∏ych oraz objaÊniaç zasady ich przygotowywania;
17) rozró˝niaç materia∏y stosowane w protetyce i ortodoncji oraz objaÊniaç zasady ich przygotowywania;
18) porzàdkowaç w∏asne stanowisko pracy oraz stanowisko pracy lekarza dentysty w trakcie
i po zabiegu, a tak˝e po zakoƒczonej pracy.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) organizacja stanowisk pracy w gabinetach dentystycznych ró˝nych specjalnoÊci;
2) organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
3) prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy z zakresu bezpieczeƒstwa i higieny pracy;
4) podstawowe zagro˝enia wypadkowe w miejscu pracy i metody zapobiegania wypadkom;
5) wybrane zagadnienia z mikrobiologii;
6) wp∏yw czynników fizycznych i chemicznych na drobnoustroje;
7) odka˝anie i wyja∏awianie w gabinecie dentystycznym;
8) podstawy farmakoterapii stomatologicznej;
9) materia∏oznawstwo stomatologiczne;
10) instrumentarium stomatologiczne;
11) podstawowe i specjalistyczne wyposa˝enie gabinetu dentystycznego.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1659 —
Poz. 217
BLOK: ASYSTOWANIE PRZY ZABIEGACH STOMATOLOGICZNYCH
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) opisywaç stany patologiczne narzàdu ˝ucia w zakresie niezb´dnym w pracy asystentki
stomatologicznej;
2) wyjaÊniaç przyczyny powstawania próchnicy z´bów, chorób przyz´bia i b∏ony Êluzowej
jamy ustnej;
3) pos∏ugiwaç si´ terminologià z dziedziny stomatologii oraz obowiàzujàcym nazewnictwem produktów leczniczych i materia∏ów stomatologicznych;
4) przygotowywaç stanowisko pracy lekarza dentysty;
5) przygotowywaç materia∏y do wype∏nieƒ czasowych i wype∏nieƒ sta∏ych;
6) przygotowywaç materia∏y stosowane w protetyce i ortodoncji;
7) odlewaç modele;
8) podawaç leki doustne zlecone przez lekarza dentyst´;
9) przygotowywaç produkty lecznicze, materia∏y stomatologiczne, narz´dzia i urzàdzenia
do zabiegów stomatologicznych;
10) przygotowywaç pacjenta do zabiegu stomatologicznego;
11) ustalaç pozycj´ pacjenta na fotelu, stosownie do planowanego zabiegu stomatologicznego;
12) montowaç Êlinociàg;
13) asystowaç lekarzowi dentyÊcie w czasie wykonywania zabiegów stomatologicznych;
14) objaÊniaç zasady pracy metodà na cztery r´ce;
15) wykonywaç prac´ zgodnie z zasadami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
16) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe):
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) anatomia, fizjologia i patologia narzàdu ˝ucia;
2) profilaktyka próchnicy z´bów;
3) materia∏y do wype∏nieƒ sta∏ych i wype∏nieƒ czasowych;
4) zasady i techniki podawania leków;
5) zasady i metody asystowania przy zabiegach stomatologicznych;
6) metody piel´gnacji jamy ustnej;
7) przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej i ochrony Êrodowiska dotyczàce pracy w gabinecie dentystycznym;
8) organizacja stanowiska pracy lekarza dentysty.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1660 —
Poz. 217
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii, socjologii i pedagogiki w rozwiàzywaniu problemów zawodowych;
2) analizowaç zachowania pacjenta i motywy jego post´powania;
3) wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z pacjentem;
4) u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
5) prowadziç dokumentacj´ i sprawozdawczoÊç w zakresie nale˝àcym do asystentki stomatologicznej;
6) okreÊlaç zadania asystentki stomatologicznej w gabinecie dentystycznym;
7) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8) wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
9) tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
10) wspó∏pracowaç z zespo∏em stomatologicznym;
11) uczestniczyç w ró˝nych formach doskonalenia zawodowego;
12) wykonywaç prac´ zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
13) propagowaç stosowanie zasad higieny jamy ustnej w ˝yciu codziennym;
14) udzielaç pierwszej pomocy;
15) przestrzegaç praw pacjenta;
16) przestrzegaç tajemnicy zawodowej;
17) rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) elementy psychologii, socjologii i pedagogiki;
2) psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem;
3) dokumentacja i sprawozdawczoÊç;
4) organizacja pracy w poradni podstawowej opieki stomatologicznej i specjalistycznej
opieki stomatologicznej;
5) organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
6) bezpieczeƒstwo i higiena pracy;
7) ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
8) promocja zdrowia i edukacja zdrowotna;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1661 —
Poz. 217
9) stany utraty przytomnoÊci;
10) pierwsza pomoc;
11) etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) okreÊlaç êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
2) wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
3) wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
4) wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji Êwiadczeƒ zdrowotnych;
5) opisywaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
6) uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7) rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
8) okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
9) wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
10) stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2) rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3) teoria wyboru konsumenta;
4) elementy teorii przedsi´biorstwa;
5) instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6) êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7) system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8) specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9) popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10) zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11) mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12) jakoÊç w ochronie zdrowia;
13) rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14) wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1662 —
Poz. 217
Za∏àcznik nr 2
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
DIETETYK
SYMBOL CYFROWY 321[11]
I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTA¸CENIA
W ZAWODZIE
A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA
W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1) okreÊlaç rol´ sk∏adników pokarmowych w organizmie cz∏owieka;
2) okreÊlaç wp∏yw sk∏adników nieod˝ywczych ˝ywnoÊci (w tym szkodliwych) i u˝ywek na
organizm;
3) stosowaç normy zapotrzebowania na energi´ i sk∏adniki od˝ywcze;
4) okreÊlaç zasady doboru produktów spo˝ywczych do planowania jad∏ospisów dla poszczególnych grup ludnoÊci;
5) planowaç i oceniaç jad∏ospisy indywidualne i dla ró˝nych grup ludnoÊci;
6) stosowaç prawid∏owe ˝ywienie niemowlàt, w tym noworodków i wczeÊniaków,
z uwzgl´dnieniem karmienia piersià;
7) ró˝nicowaç diety i stosowaç je w ˝ywieniu chorych;
8) uczestniczyç w realizacji leczenia ˝ywieniowego;
9) sporzàdzaç potrawy z produktów spo˝ywczych, z wykorzystaniem ró˝nych technik kulinarnych;
10) organizowaç produkcj´ potraw dla dzieci i m∏odzie˝y, doros∏ych oraz w kuchni niemowl´cej;
11) organizowaç ekspedycj´ potraw z kuchni;
12) organizowaç wydawanie potraw w oddzia∏ach szpitalnych;
13) stosowaç zasady systemu analizy zagro˝eƒ i krytycznych punktów kontrolnych w produkcji posi∏ków, ze szczególnym uwzgl´dnieniem zapobiegania chorobom infekcyjnym
i inwazyjnym;
14) prowadziç dokumentacj´ ˝ywieniowà;
15) przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz
ochrony Êrodowiska;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1663 —
Poz. 217
16) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
17) prowadziç edukacj´ zdrowotnà z zakresu ˝ywienia w zak∏adach lecznictwa podstawowego i specjalistycznego oraz wÊród spo∏eczeƒstwa;
18) korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii i pedagogiki w propagowaniu zasad zdrowego
˝ywienia i komunikowaniu si´ z pacjentami;
19) wybieraç wiarygodne êród∏a informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
20) udzielaç pierwszej pomocy;
21) post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
22) stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
23) stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowywanie do wejÊcia na rynek pracy
powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1) dobry stan zdrowia;
2) koordynacja wzrokowo-ruchowa;
3) zainteresowania przyrodnicze, humanistyczne i plastyczne;
4) spostrzegawczoÊç;
5) wyobraênia przestrzenna;
6) zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
7) empatia, gotowoÊç niesienia pomocy;
8) samodzielnoÊç;
9) obowiàzkowoÊç, uczciwoÊç, odpowiedzialnoÊç;
10) wytrwa∏oÊç i zrównowa˝enie.
2. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie dietetyk powinien byç przygotowany
do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1) planowania, nadzorowania i stosowania, opartego na podstawach naukowych, ˝ywienia
indywidualnego i zbiorowego grup ludnoÊci;
2) stosowania ˝ywienia klinicznego z wykorzystaniem diet naturalnych oraz produktów
leczniczych specjalnego ˝ywieniowego przeznaczenia w leczeniu chorób przebiegajàcych z niedo˝ywieniem, powstajàcych na tle wadliwego ˝ywienia i innych chorób;
3) planowania i przygotowania potraw wchodzàcych w sk∏ad poszczególnych rodzajów
diet, zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami ˝ywienia;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1664 —
Poz. 217
4) samodzielnego planowania jad∏ospisów w oparciu o obowiàzujàcà klasyfikacj´ diet;
5) nadzorowania i kontrolowania prawid∏owoÊci przebiegu procesów technologicznych na
wszystkich etapach produkcji potraw z uwzgl´dnieniem systemu analizy zagro˝eƒ krytycznych punktów kontrolnych;
6) kontrolowania jakoÊci surowców i produktów ˝ywnoÊciowych oraz warunków ich przechowywania;
7) prowadzenia instrukta˝u dla pracowników zatrudnionych przy produkcji ˝ywnoÊci pod
kàtem organizacji stanowisk pracy i przestrzegania zasad dobrej praktyki higienicznej
i produkcyjnej;
8) uczestniczenia w prowadzeniu leczenia ˝ywieniowego na zlecenie, przy wspó∏pracy
i pod nadzorem lekarza;
9) oceny stanu od˝ywienia, sposobu ˝ywienia i zapotrzebowania na sk∏adniki od˝ywcze pacjentów;
10) rozpoznawania, zapobiegania i leczenia niedo˝ywienia, w tym niedo˝ywienia szpitalnego;
11) prowadzenia dokumentacji dotyczàcej ˝ywienia pacjentów;
12) udzielania porad dietetycznych;
13) prowadzenia edukacji ˝ywieniowej;
14) prowadzenia samodzielnych gabinetów dietetycznych.
3. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie dietetyk mo˝e podejmowaç prac´ w:
1) oddzia∏ach szpitalnych;
2) dzia∏ach ˝ywienia w szpitalach;
3) kuchniach szpitalnych;
4) kuchniach do przygotowywania posi∏ków dla niemowlàt;
5) sanatoriach;
6) domach wczasowych;
7) gabinetach dietetycznych poradni ogólnych i specjalistycznych;
8) jednostkach organizacyjnych pomocy spo∏ecznej;
9) ˝∏obkach;
10) domach dla matki i dziecka;
11) placówkach funkcjonujàcych w systemie oÊwiaty, w szczególnoÊci przedszkolach, internatach i bursach prowadzàcych ˝ywienie zbiorowe;
12) zak∏adach ˝ywienia zbiorowego, w szczególnoÊci jad∏odajniach, restauracjach dietetycznych i sto∏ówkach pracowniczych;
13) dzia∏ach higieny ˝ywnoÊci i ˝ywienia zbiorowego stacji sanitarno-epidemiologicznych;
14) zak∏adach przemys∏u spo˝ywczego i farmaceutycznego.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1665 —
Poz. 217
4. Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie dietetyk powinna posiadaç nast´pujàce pomieszczenia dydaktyczne:
1) pracowni´ poradnictwa ˝ywieniowego;
2) pracowni´ technologicznà;
3) pracowni´ komputerowà;
4) laboratorium biochemiczne;
5) laboratorium mikrobiologiczne.
Pracownia poradnictwa ˝ywieniowego powinna byç wyposa˝ona w:
1) Êrodki dydaktyczne umo˝liwiajàce prowadzenie çwiczeƒ z zakresu porad dietetycznych
oraz pomoce, przyrzàdy i aparatur´ umo˝liwiajàcà ocen´ sposobu ˝ywienia i stanu od˝ywienia;
2) sprz´t do nauki udzielania pierwszej pomocy.
Pracownia technologiczna powinna sk∏adaç si´ z:
1) sali çwiczeƒ;
2) magazynu owoców i warzyw;
3) magazynu ˝ywnoÊciowego;
4) jadalni;
5) zmywalni naczyƒ sto∏owych.
Sala çwiczeƒ powinna byç wyposa˝ona w:
1) tablic´;
2) ekran;
3) oÊwietlenie centralne;
4) lodówk´ z zamra˝arkà;
5) centralny zlewozmywak dwukomorowy;
6) pojemnik na odpadki, kosz na Êmieci;
7) pomoce dydaktyczne (atrapy, okazy naturalne);
8) stojak na plansze;
9) taborety, krzes∏a;
10) robot kuchenny wieloczynnoÊciowy;
11) malakser;
12) m∏ynek elektryczny;
13) szybkowar;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1666 —
Poz. 217
14) ro˝en i piekarnik elektryczny;
15) grill;
16) opiekacz do grzanek;
17) kuchni´ mikrofalowà;
18) stanowisko pracy ucznia, które powinno byç wyposa˝one w:
a) kuchni´ gazowà lub elektrycznà czteropalnikowà,
b) komplet garnków, rondle, patelnie, blachy i formy do pieczenia,
c) miski ze stali nierdzewnej,
d) misk´ kamiennà,
e) podstawowe naczynia sto∏owe i sztuçce do wydawania gotowych potraw,
f) pomocniczy sprz´t kuchenny do przyrzàdzania potraw,
g) wiadro wysuwane na odpadki,
h) przybory do mycia sprz´tu i naczyƒ.
Magazyn owoców i warzyw jest przeznaczony do mycia, przechowywania i rozwa˝ania
owoców i warzyw. Magazyn owoców i warzyw powinien byç wyposa˝ony w:
1) skrzynie drewniane;
2) wag´;
3) kosze;
4) stanowisko do mycia owoców i warzyw.
Magazyn ˝ywnoÊciowy jest przeznaczony do przechowywania mi´sa, drobiu, nabia∏u
i produktów sypkich oraz do rozwa˝ania tych produktów na poszczególne stanowiska. Magazyn ˝ywnoÊciowy powinien byç wyposa˝ony w:
1) szafki;
2) sto∏y;
3) wag´, tace i naczynia do wa˝enia;
4) szaf´ ch∏odniczà;
5) podesty drewniane.
Jadalnia powinna byç wyposa˝ona w:
1) szaf´ na bielizn´ sto∏owà, w szczególnoÊci na obrusy bia∏e i kolorowe, serwetki, Êcierki;
2) szaf´ na porcelan´ i szk∏o;
3) stoliki i krzes∏a;
4) stó∏-pomocnik;
5) stó∏ na brudne naczynia;
6) naczynia sto∏owe;
7) zastaw´ sto∏owà.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1667 —
Poz. 217
Zmywalnia naczyƒ sto∏owych powinna byç po∏àczona z jadalnià za pomocà dwóch okienek. Zmywalnia naczyƒ sto∏owych powinna byç wyposa˝ona w:
1) stó∏ do segregowania brudnych naczyƒ i zbierania odpadków;
2) zlewozmywak dwu- lub trzykomorowy;
3) maszyn´ do mycia naczyƒ;
4) szafk´ na czyste naczynia i sztuçce;
5) szafk´ na Êcierki i Êrodki czystoÊci oraz przybory do mycia;
6) wózek do przewo˝enia naczyƒ czystych;
7) suszark´ do naczyƒ.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1) stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów;
2) drukarki, skaner;
3) licencjonowane oprogramowanie;
4) pod∏àczenie do Internetu.
Laboratorium biochemiczne powinno byç wyposa˝one w drobny sprz´t laboratoryjny
oraz aparatur´ i odczynniki do doÊwiadczeƒ biochemicznych.
Laboratorium mikrobiologiczne powinno byç wyposa˝one w aparatur´ i sprz´t umo˝liwiajàcy prac´ w warunkach ja∏owych, dokonywanie analiz materia∏ów biologicznych i klinicznych oraz przeprowadzanie prostych doÊwiadczeƒ z zakresu mikrobiologii.
5. Praktyczna nauka zawodu powinna byç prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni˝
40 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w:
1) oddzia∏ach szpitalnych;
2) dzia∏ach ˝ywienia w szpitalach;
3) kuchniach szpitalnych;
4) kuchniach do przygotowywania posi∏ków dla niemowlàt;
5) gabinetach dietetycznych poradni ogólnych i specjalistycznych;
6) zak∏adach ˝ywienia zbiorowego.
6. Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1) ˝ywienie w zdrowiu i chorobie;
2) technologiczny;
3) opieka nad pacjentem;
4) podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
5) podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1668 —
Poz. 217
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE
Minimalna liczba godzin
w okresie kszta∏cenia
w %*
Nazwa bloku programowego
˚ywienie w zdrowiu i chorobie
35
Technologiczny
15
Opieka nad pacjentem
35
Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej
7
Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia
3
Razem
95**
———————
* Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia wy∏àcznie w szko∏ach dla m∏odzie˝y.
** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do-
stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
III. BLOKI PROGRAMOWE
BLOK: ˚YWIENIE W ZDROWIU I CHOROBIE
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) wyjaÊniaç podstawowe zagadnienia z zakresu biochemii i mikrobiologii;
2) okreÊlaç budow´ chemicznà zwiàzków wchodzàcych w sk∏ad organizmu cz∏owieka;
3) omawiaç budow´ chemicznà enzymów i hormonów;
4) charakteryzowaç poszczególne grupy mikroorganizmów;
5) wyjaÊniaç podstawowe zagadnienia z zakresu biofizyki;
6) pos∏ugiwaç si´ podstawowà wiedzà z zakresu anatomii, fizjologii i ontogenezy cz∏owieka, w tym w szczególnoÊci umieç opisywaç budow´ i czynnoÊci komórek, tkanek oraz narzàdów i uk∏adów w organizmie cz∏owieka;
7) charakteryzowaç w´glowodany, t∏uszcze, aminokwasy, bia∏ka, nukleotydy i kwasy nukleinowe;
8) wyjaÊniaç znaczenie procesów metabolicznych organizmu cz∏owieka;
9) charakteryzowaç procesy energetyczne oraz metabolizm bia∏ek, t∏uszczów i w´glowodanów w organizmie cz∏owieka;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1669 —
Poz. 217
10) charakteryzowaç sk∏adniki pokarmowe i ich rol´ w organizmie cz∏owieka oraz ich êród∏a
w diecie;
11) charakteryzowaç rol´ enzymów i hormonów w organizmie cz∏owieka;
12) objaÊniaç znaczenie sk∏adników mineralnych, witamin i wody w ˝ywieniu cz∏owieka;
13) ró˝nicowaç zasady i normy ˝ywienia cz∏owieka zdrowego w zale˝noÊci od wieku, p∏ci,
aktywnoÊci fizycznej (wykonywanej pracy) oraz stanu fizjologicznego;
14) uzasadniaç wp∏yw racjonalnego ˝ywienia na zdrowie cz∏owieka;
15) okreÊlaç i wykorzystywaç zasady dietoprofilaktyki dla ró˝nych grup populacyjnych;
16) zestawiaç racje pokarmowe zgodnie z obowiàzujàcymi normami ˝ywienia i zaleceniami
dietetycznymi;
17) klasyfikowaç i okreÊlaç za∏o˝enia diet stosowanych w ró˝nych stanach chorobowych:
w chorobach powstajàcych z powodu b∏´dów w ˝ywieniu, w tym z powodu b∏´dów ˝ywieniowych, w chorobach uk∏adu krà˝enia, w chorobach metabolicznych, w stanach patologii cià˝y, w chorobach przewodu pokarmowego, w chorobach nerek, wàtroby i innych;
18) korzystaç z wiedzy z zakresu patologii i diagnostyki chorób w planowaniu i ustalaniu post´powania dietetycznego;
19) objaÊniaç leczenie ˝ywieniowe;
20) planowaç i oceniaç jad∏ospisy stosowane w ˝ywieniu dzieci, m∏odzie˝y i doros∏ych, zdrowych i chorych;
21) oceniaç sposób ˝ywienia cz∏owieka;
22) prowadziç poradnictwo w zakresie racjonalnego i dietetycznego ˝ywienia.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) podstawy anatomii, fizjologii i ontogenezy cz∏owieka (budowa i funkcjonowanie organizmu cz∏owieka w ró˝nym wieku i stanie fizjologicznym);
2) podstawowe zjawiska fizyczne zwiàzane z funkcjonowaniem organizmu cz∏owieka;
3) podstawy biochemii;
4) przemiana materii i procesy energetyczne w organizmie cz∏owieka;
5) gospodarka wodno-elektrolitowa w organizmie cz∏owieka;
6) sk∏adniki od˝ywcze i ich znaczenie w ˝ywieniu: bia∏ka, t∏uszcze, w´glowodany, sk∏adniki
mineralne, witaminy;
7) normy ˝ywienia i wy˝ywienia;
8) dzienne racje pokarmowe;
9) zasady planowania i oceny ˝ywienia ró˝nych grup ludnoÊci;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1670 —
Poz. 217
10) zasady ˝ywienia osób doros∏ych, kobiet w cià˝y i kobiet karmiàcych, dzieci i m∏odzie˝y;
11) podstawy patologii chorób wymagajàcych leczenia dietetycznego;
12) klasyfikacja i charakterystyka diet;
13) zasady post´powania dietetycznego w ró˝nych stanach chorobowych i niedoborach pokarmowych;
14) planowanie jad∏ospisów dla wybranych grup ludzi zdrowych i chorych;
15) zasady organizacji i interpretacji badaƒ naukowych w zakresie ˝ywienia;
16) mikroflora w organizmie cz∏owieka.
BLOK: TECHNOLOGICZNY
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) okreÊlaç sk∏ad i wartoÊç od˝ywczà produktów spo˝ywczych;
2) wykazywaç wp∏yw obróbki wst´pnej, wtórnej i termicznej na wartoÊç od˝ywczà produktów i potraw oraz na wydajnoÊç surowca;
3) stosowaç ró˝ne techniki obróbki wst´pnej i termicznej produktów;
4) wyjaÊniaç zjawiska fizykochemiczne zachodzàce podczas obróbki wst´pnej i termicznej
produktów;
5) dobieraç produkty oraz wskazywaç ich wykorzystanie w ˝ywieniu ludzi zdrowych i chorych;
6) charakteryzowaç asortyment produktów spo˝ywczych wyst´pujàcych na rynku;
7) odczytywaç informacje umieszczane na opakowaniach produktów;
8) ustalaç sk∏ad potraw oraz doprawiaç i porcjowaç potrawy zgodnie z obowiàzujàcymi zasadami ˝ywienia i estetyki podania;
9) stosowaç podstawowe technologie produkcji, przechowywania i przetwarzania ˝ywnoÊci;
10) oceniaç jakoÊç produktów spo˝ywczych ze wzgl´du na ich przydatnoÊç u˝ytkowà oraz
wymagania higieny ˝ywienia;
11) sporzàdzaç potrawy z zastosowaniem ró˝nych technik i procesów produkcyjnych;
12) okreÊlaç wp∏yw procesów technologicznych na zachowanie wartoÊci od˝ywczej produktów spo˝ywczych i posi∏ków;
13) charakteryzowaç mikroflor´ wa˝niejszych produktów spo˝ywczych;
14) wyjaÊniaç rol´ drobnoustrojów w podstawowych procesach technologicznych;
15) dobieraç urzàdzenia i sprz´t w zale˝noÊci od rodzaju procesu kulinarnego;
16) u˝ytkowaç maszyny i urzàdzenia gastronomiczne;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1671 —
Poz. 217
17) oszcz´dnie gospodarowaç sprz´tem, energià i produktami spo˝ywczymi;
18) dbaç o higien´ osobistà i stanowisko pracy;
19) stosowaç zasady systemu analizy zagro˝eƒ i krytycznych punktów kontrolnych w produkcji potraw;
20) okreÊlaç zagro˝enia epidemiologiczne wyst´pujàce w obiektach zbiorowego wy˝ywienia;
21) przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz
ochrony Êrodowiska, podczas u˝ytkowania maszyn i urzàdzeƒ gastronomicznych;
22) organizowaç prac´ w dziale ˝ywienia;
23) organizowaç ˝ywienie dietetyczne w zak∏adach opieki zdrowotnej.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) podstawy technologii gastronomicznej:
a) obróbka wst´pna i wtórna produktów spo˝ywczych,
b) zasady obróbki termicznej surowców,
c) t∏uszcze i ich wykorzystanie w przygotowywaniu potraw,
d) organizacja procesu produkcji;
2) wp∏yw procesów technologicznych na wartoÊç od˝ywczà produktów spo˝ywczych i potraw;
3) technologia produkcji ˝ywnoÊci;
4) asortyment produktów spo˝ywczych;
5) warunki przechowywania i konserwowania ˝ywnoÊci;
6) charakterystyka sensoryczna produktów spo˝ywczych (smak, barwa, zapach);
7) substancje celowo dodawane i zanieczyszczenia ˝ywnoÊci;
8) mikroflora wa˝niejszych produktów spo˝ywczych;
9) maszyny i urzàdzenia do obróbki wst´pnej i cieplnej surowca oraz do mycia i sterylizacji naczyƒ;
10) urzàdzenia ch∏odnicze;
11) transport wewn´trzny;
12) wyposa˝enie pomieszczeƒ produkcyjnych i ekspedycyjnych;
13) wymagania higieniczne dla przedmiotów przeznaczonych do kontaktu z ˝ywnoÊcià;
14) wymagania higieniczno-sanitarne dotyczàce produkcji potraw oraz przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy w obiektach zbiorowego wy˝ywienia, system HACCP w obiektach
zbiorowego wy˝ywienia.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1672 —
Poz. 217
BLOK: OPIEKA NAD PACJENTEM
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) charakteryzowaç procesy immunologiczne organizmu cz∏owieka;
2) charakteryzowaç zmiany patologiczne w organizmie i ich zwiàzek z metabolizmem;
3) charakteryzowaç procesy psychiczne i cechy osobowoÊci cz∏owieka;
4) interpretowaç wyniki badaƒ biochemicznych i czynnoÊciowych stosowanych w diagnostyce chorób dietozale˝nych;
5) charakteryzowaç podstawowe zasady farmakoterapii chorób dietozale˝nych;
6) sporzàdzaç charakterystyk´ diety zleconej pacjentowi;
7) udzielaç pierwszej pomocy;
8) sporzàdzaç dokumentacj´ ˝ywieniowà;
9) korzystaç z wiedzy z zakresu pedagogiki i psychologii w komunikowaniu si´ z pacjentem;
10) prowadziç edukacj´ ˝ywieniowà z wykorzystaniem uznanych metod i Êrodków dydaktycznych;
11) wspieraç oraz motywowaç pacjenta i jego rodzin´ do przestrzegania zasad racjonalnego
˝ywienia i stosowania zalecanej diety;
12) wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym;
13) realizowaç zasady racjonalnego ˝ywienia i zalecenia dietetyczne w poradnictwie.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) podstawy patofizjologii;
2) podstawowe zagadnienia z immunologii;
3) zmiany patologiczne wyst´pujàce w organizmie cz∏owieka;
4) choroby powstajàce z powodu b∏´dów ˝ywienia, niedobory pokarmowe towarzyszàce
ostrym i przewlek∏ym procesom, stanom chorobowym i ich terapii;
5) zatrucia pokarmowe;
6) ogólna charakterystyka procesów psychicznych i cech osobowoÊci cz∏owieka;
7) problemy wieku starszego;
8) Êrodowisko a zdrowie cz∏owieka;
9) podstawy diagnostyki oraz farmakoterapii chorób dietozale˝nych;
10) interakcje leków z po˝ywieniem;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1673 —
Poz. 217
11) klasyfikacja i charakterystyka diet;
12) pierwsza pomoc;
13) organizacja pracy w dziale ˝ywienia na przyk∏adzie szpitala;
14) planowanie, realizacja i ocena wy˝ywienia w szpitalach;
15) edukacja i poradnictwo ˝ywieniowe;
16) psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem;
17) psychologiczno-pedagogiczne podstawy edukacji ˝ywieniowej;
18) zadania dietetyka w zespole terapeutycznym.
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) stosowaç wiedz´ z zakresu psychologii, socjologii i pedagogiki w poradnictwie ˝ywieniowym i dietetycznym oraz w rozwiàzywaniu problemów zawodowych;
2) analizowaç zachowania pacjenta i motywy jego post´powania;
3) analizowaç czynniki spo∏eczne majàce wp∏yw na kszta∏towanie nawyków ˝ywieniowych;
4) wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z pacjentem;
5) charakteryzowaç funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia;
6) organizowaç stanowisko pracy dietetyka w obiektach zbiorowego wy˝ywienia, zgodnie
z wymaganiami ergonomii;
7) u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
8) wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
9) tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
10) aktualizowaç swojà wiedz´ poprzez kszta∏cenie ustawiczne;
11) wspó∏pracowaç z zespo∏em terapeutycznym;
12) przestrzegaç praw pacjenta;
13) przestrzegaç zasad etyki i tajemnicy zawodowej;
14) rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) elementy psychologii, socjologii i pedagogiki;
2) system ochrony zdrowia;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1674 —
Poz. 217
3) organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
4) organizacja ˝ywienia w obiektach zbiorowego wy˝ywienia;
5) psychologiczne problemy wykonywania zadaƒ zawodowych;
6) prawa i obowiàzki pracownika i pracodawcy w zakresie bezpieczeƒstwa i higieny pracy;
7) ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
8) pierwsza pomoc;
9) etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) charakteryzowaç sytuacj´ ˝ywnoÊciowà i ˝ywieniowà w Polsce i na Êwiecie;
2) wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
3) okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
4) objaÊniaç rol´ czynników wp∏ywajàcych na zachowania konsumentów;
5) organizowaç i prowadziç dzia∏alnoÊç gospodarczà;
6) obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
7) uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
8) wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
9) okreÊlaç êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
10) wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
11) wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
12) wskazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
13) wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji Êwiadczeƒ zdrowotnych;
14) wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
15) wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
16) uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
17) rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne i okreÊlaç procedur´ kontraktowania
us∏ug medycznych;
18) wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
19) stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1675 —
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) sytuacja ˝ywnoÊciowa i ˝ywieniowa w Polsce i na Êwiecie;
2) funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
3) rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
4) zachowania konsumenta na rynku ˝ywnoÊci i us∏ug medycznych;
5) elementy teorii przedsi´biorstwa;
6) instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7) êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
8) system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
9) specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
10) popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
11) zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
12) mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
13) jakoÊç w ochronie zdrowia;
14) rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
15) wybrane zagadnienia z zakresu prawa pracy i prawa gospodarczego.
Poz. 217
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1676 —
Poz. 217
Za∏àcznik nr 3
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
HIGIENISTKA STOMATOLOGICZNA
SYMBOL CYFROWY 322[03]
I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE KSZTA¸CENIA
W ZAWODZIE
A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA
W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1) rozró˝niaç budow´ i czynnoÊci narzàdów i uk∏adów organizmu cz∏owieka;
2) opisywaç budow´ g∏owy, z uwzgl´dnieniem narzàdu ˝ucia;
3) rozró˝niaç elementy narzàdu ˝ucia, wyjaÊniaç ich czynnoÊci fizjologiczne oraz podstawowe zmiany patologiczne;
4) okreÊlaç rol´ i zadania profilaktyki próchnicy z´bów oraz profilaktyki periodontologicznej, ortodontycznej, stomatologicznej i onkologicznej;
5) rozpoznawaç podstawowe stany zagro˝enia ˝ycia wyst´pujàce u pacjentów;
6) udzielaç pierwszej pomocy;
7) prowadziç edukacj´ prozdrowotnà i promocj´ zdrowia w ró˝nych Êrodowiskach;
8) korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i socjologii w profilaktyce i kszta∏towaniu postaw prozdrowotnych;
9) prowadziç dzia∏alnoÊç edukacyjnà wÊród dzieci i m∏odzie˝y w zakresie higieny stomatologicznej;
10) samodzielnie wykonywaç badania diagnostyczne zlecone przez lekarza dentyst´ oraz
wyciski do modeli orientacyjnych;
11) wykonywaç zabiegi profilaktyczno-lecznicze na zlecenie i pod nadzorem lekarza dentysty;
12) czynnie asystowaç w zabiegach ortodontycznych;
13) rozró˝niaç i stosowaç metody fizykoterapii stomatologicznej;
14) prowadziç i wykonywaç çwiczenia ortodontyczne na zlecenie lekarza dentysty;
15) rozró˝niaç i przygotowywaç produkty lecznicze i materia∏y stomatologiczne;
16) przechowywaç i ewidencjonowaç produkty lecznicze oraz materia∏y stomatologiczne,
a tak˝e przestrzegaç terminów ich wa˝noÊci;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1677 —
Poz. 217
17) u˝ytkowaç, przechowywaç i konserwowaç urzàdzenia i aparaty oraz instrumenty stomatologiczne;
18) przestrzegaç zasad aseptyki i antyseptyki, w szczególnoÊci w sytuacji zwi´kszonego ryzyka epidemiologicznego (HIV, WZW);
19) stosowaç obowiàzujàce zasady dezynfekcji i sterylizacji;
20) prowadziç obowiàzujàcà w gabinecie dentystycznym dokumentacj´ medycznà oraz rozliczenia zu˝ytych leków i materia∏ów stomatologicznych;
21) przestrzegaç przepisów bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz
ochrony Êrodowiska;
22) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
23) komunikowaç si´ z pacjentami;
24) wspó∏pracowaç z zespo∏em stomatologicznym;
25) korzystaç z ró˝nych êróde∏ informacji w celu doskonalenia umiej´tnoÊci zawodowych;
26) post´powaç zgodnie z zasadami etyki;
27) stosowaç przepisy prawa dotyczàce wykonywanych zadaƒ zawodowych;
28) stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci gospodarczej.
Kszta∏towanie postaw przedsi´biorczych oraz przygotowanie do wejÊcia na rynek pracy powinno przebiegaç zarówno w trakcie kszta∏cenia zawodowego, jak i podczas realizacji zaj´ç
edukacyjnych „Podstawy przedsi´biorczoÊci”.
B. SPECYFICZNE WYMAGANIA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
1. Wymagania psychofizyczne w∏aÊciwe dla zawodu:
1) zainteresowania humanistyczne, przyrodnicze i medyczne;
2) zainteresowania psychologiczne i predyspozycje pedagogiczne;
3) umiej´tnoÊci plastyczne;
4) zdolnoÊci manualne;
5) dok∏adnoÊç i sumiennoÊç;
6) planowoÊç i systematycznoÊç dzia∏aƒ;
7) spostrzegawczoÊç i szybkoÊç reagowania;
8) zdolnoÊç koncentracji i podzielnoÊç uwagi;
9) samodzielnoÊç w realizacji zadaƒ;
10) opanowanie i umiej´tnoÊç rozstrzygania sytuacji konfliktowych;
11) poszanowanie godnoÊci osobistej drugiego cz∏owieka;
12) wra˝liwoÊç, ˝yczliwoÊç, cierpliwoÊç;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1678 —
Poz. 217
13) rzetelnoÊç;
14) poczucie odpowiedzialnoÊci;
15) zdolnoÊci organizatorskie.
2. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie higienistka stomatologiczna powinien byç
przygotowany do wykonywania nast´pujàcych zadaƒ zawodowych:
1) prowadzenia stomatologicznej edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia w ró˝nych Êrodowiskach;
2) wykonywania zabiegów profilaktyczno-leczniczych na zlecenie i pod nadzorem lekarza
dentysty;
3) samodzielnego wykonywania badaƒ diagnostycznych zaleconych przez lekarza dentyst´;
4) przygotowywania gabinetu i organizowania stanowiska pracy lekarza dentysty zgodnie
z zasadami ergonomii;
5) wykonywania czynnoÊci administracyjnych i prowadzenia dokumentacji zwiàzanej
z funkcjonowaniem gabinetu dentystycznego;
6) komunikowania si´ z pacjentem;
7) bie˝àcego konserwowania i obs∏ugi urzàdzeƒ, aparatów i instrumentów dentystycznych.
3. Absolwent szko∏y kszta∏càcej w zawodzie higienistka stomatologiczna mo˝e podejmowaç prac´ w:
1) gabinetach dentystycznych publicznych i niepublicznych zak∏adów opieki zdrowotnej;
2) gabinetach profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej w przedszkolach i szko∏ach.
4. Szko∏a realizujàca kszta∏cenie w zawodzie higienistka stomatologiczna powinna posiadaç nast´pujàce pomieszczenia dydaktyczne:
1) gabinety dentystyczne;
2) pracowni´ edukacji zdrowotnej;
3) pracowni´ çwiczeƒ przedklinicznych;
4) pracowni´ komputerowà.
Gabinet dentystyczny powinien byç wyposa˝ony w:
1) fotel stomatologiczny UNIT;
2) stolik lub asystor;
3) Unistom — aparat wieloczynnoÊciowy do wykonywania jonoforezy, badania ˝ywotnoÊci
miazgi oraz diafanoskopii;
4) fotelik;
5) wyja∏awiacze, kaset´ do wyja∏awiania kàtnic i prostnic;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1679 —
Poz. 217
6) autoklaw i urzàdzenia do pakowania instrumentów oraz testy kontrolne;
7) biurko;
8) szafki na bielizn´, leki, materia∏y stomatologiczne, narz´dzia (w tym sterylne) lub kasety z narz´dziami;
9) umywalki do mycia ràk;
10) dwukomorowy zlewozmywak do mycia narz´dzi;
11) r´czniki jednorazowe;
12) wiadra peda∏owe;
13) aparat do usuwania z∏ogów naz´bnych;
14) p∏uczk´ ultrasonicznà;
15) zestawy diagnostyczne oraz zestawy instrumentów, produktów leczniczych i wyrobów
medycznych, stosowanych we wszystkich specjalnoÊciach stomatologicznych;
16) strzykawki jednorazowe;
17) ig∏y do znieczuleƒ nasi´kowych i przewodowych;
18) Êrodki odka˝ajàce i dezynfekcyjne;
19) formularze dokumentacji stomatologicznej obowiàzujàcej w poradniach;
20) przepisy bezpieczeƒstwa i higieny pracy dotyczàce pracy w gabinecie dentystycznym;
21) apteczk´ pierwszej pomocy.
Pracownia edukacji zdrowotnej powinna byç wyposa˝ona w:
1) pomoce dydaktyczne do prowadzenia edukacji prozdrowotnej;
2) sprz´t audiowizualny;
3) zestawy kaset przedmiotowych VHS;
4) foliogramy;
5) plansze;
6) przezrocza;
7) tablice;
8) fantomy;
9) modele anatomiczne.
Pracownia çwiczeƒ przedklinicznych powinna byç wyposa˝ona w:
1) g∏owy fantomowe;
2) fantomy;
3) zestaw instrumentów, produktów leczniczych i materia∏ów stomatologicznych oraz
sprz´t do ostrzenia narz´dzi dentystycznych;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1680 —
Poz. 217
4) model szcz´ki i ˝uchwy;
5) zestaw pomocniczy do nauki prawid∏owej higieny jamy ustnej;
6) aparat Water-Pik.
Pracownia komputerowa powinna byç wyposa˝ona w:
1) stanowiska komputerowe — jedno stanowisko dla dwóch uczniów (s∏uchaczy);
2) drukarki;
3) licencjonowane oprogramowanie.
5. Praktyczna nauka zawodu powinna byç prowadzona w wymiarze nie mniejszym ni˝
45 % ogólnej liczby godzin przewidzianych w ramowym planie nauczania na zaj´cia edukacyjne z zakresu kszta∏cenia zawodowego — w gabinetach dentystycznych spe∏niajàcych warunki okreÊlone dla gabinetu dentystycznego.
6. Zakres umiej´tnoÊci i treÊci kszta∏cenia, wynikajàcy z opisu kwalifikacji absolwenta, zawierajà nast´pujàce bloki programowe:
1) profilaktyczny;
2) edukacja prozdrowotna;
3) podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej;
4) podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia.
II. PODZIA¸ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE
Minimalna liczba godzin
w okresie kszta∏cenia
w %*
Nazwa bloku programowego
Profilaktyczny
39
Edukacja prozdrowotna
40
Podstawy dzia∏alnoÊci zawodowej
13
Podstawy prawa i ekonomiki w ochronie zdrowia
3
Razem
95**
———————
* Podzia∏ godzin na bloki programowe dotyczy kszta∏cenia w szko∏ach dla m∏odzie˝y i w szko∏ach dla doro-
s∏ych, wy∏àcznie w formie stacjonarnej.
** Pozosta∏e 5 % godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na do-
stosowanie kszta∏cenia do potrzeb rynku pracy.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1681 —
Poz. 217
III. BLOKI PROGRAMOWE
BLOK: PROFILAKTYCZNY
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) stosowaç w pracy zawodowej wiedz´ z anatomii, fizjologii i patologii cz∏owieka;
2) rozró˝niaç elementy narzàdu ˝ucia oraz okreÊlaç prawid∏owy stan dziàse∏ i b∏ony Êluzowej, w zale˝noÊci od wieku pacjenta;
3) okreÊlaç przyczyny i czynniki sprzyjajàce powstawaniu chorób jamy ustnej, z´bów i przyz´bia;
4) charakteryzowaç stany chorobowe narzàdu ˝ucia;
5) przeprowadzaç badanie jamy ustnej przy u˝yciu instrumentów diagnostycznych;
6) rozró˝niaç i znakowaç z´by mleczne i sta∏e;
7) obliczaç najcz´Êciej stosowane wskaêniki próchnicy, parodontopatii i higieny jamy ustnej;
8) okreÊlaç rol´ drobnoustrojów i skutki ich oddzia∏ywania na organizm cz∏owieka;
9) wykazywaç wp∏yw budowy anatomicznej i sk∏adu spo˝ywanych pokarmów na ekosystem jamy ustnej;
10) przygotowywaç roztwory dezynfekcyjne u˝ywane w stomatologii;
11) wyja∏awiaç sprz´t, narz´dzia i materia∏y stomatologiczne;
12) przestrzegaç zasad aseptyki w czasie wykonywania zabiegów stomatologicznych;
13) zabezpieczaç substancje i materia∏y ska˝one oraz odpadki po wykonanych zabiegach
stomatologicznych;
14) przygotowywaç zestawy narz´dzi do zabiegów stomatologicznych;
15) przygotowywaç ró˝nymi metodami materia∏y do wype∏nieƒ stomatologicznych i wycisków;
16) wykonywaç zabiegi higieniczno-profilaktyczne i lecznicze oraz wyciski na zlecenie i pod
kierunkiem lekarza dentysty;
17) wspó∏pracowaç z lekarzem dentystà, w tym z zastosowaniem metody na cztery r´ce;
18) przechowywaç i ewidencjonowaç produkty lecznicze oraz materia∏y stomatologiczne,
a tak˝e przestrzegaç terminów ich wa˝noÊci;
19) wspó∏pracowaç z lekarzem dentystà w ustalaniu planu profilaktyczno-leczniczego;
20) stosowaç çwiczenia z zakresu profilaktyki ortodontycznej;
21) u˝ytkowaç aparatur´ diagnostyczno-leczniczà;
22) pos∏ugiwaç si´ terminologià z zakresu stomatologii oraz obowiàzujàcym nazewnictwem
produktów leczniczych i wyrobów medycznych;
23) stosowaç obowiàzujàce w stomatologii zasady i techniki pracy;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1682 —
Poz. 217
24) dostrzegaç zagro˝enia i zapobiegaç wypadkom w miejscu pracy;
25) udzielaç pierwszej pomocy.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) budowa i funkcjonowanie organizmu cz∏owieka;
2) patologia uk∏adów i narzàdów cz∏owieka;
3) anatomia i fizjologia narzàdu ˝ucia;
4) patologia narzàdu ˝ucia;
5) rola drobnoustrojów w chorobach uz´bienia i jamy ustnej oraz w z´bopochodnych zaka˝eniach odogniskowych;
6) dezynfekcja i sterylizacja w stomatologii;
7) podstawy farmakoterapii stomatologicznej;
8) charakterystyka wybranych grup leków;
9) problemy wynikajàce ze stosowania stomatologicznych produktów leczniczych;
10) profilaktyka próchnicy z´bów;
11) profilaktyka ortodontyczna;
12) profilaktyka periodontologiczna;
13) podstawowe zadania profilaktyki onkologicznej;
14) podstawowe zagro˝enia wypadkowe w miejscu pracy i metody zapobiegania wypadkom;
15) pierwsza pomoc;
16) ogólne i specjalistyczne poradnie stomatologiczne;
17) gabinety profilaktyki zdrowotnej i pomocy przedlekarskiej;
18) poradnie stomatologiczne dla dzieci w wieku przedszkolnym;
19) czynnoÊci i zabiegi wykonywane w poradniach stomatologicznych;
20) materia∏oznawstwo stomatologiczne.
BLOK: EDUKACJA PROZDROWOTNA
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) pos∏ugiwaç si´ podstawowymi metodami badawczymi do oceny stanu uz´bienia;
2) organizowaç i braç udzia∏ w badaniach profilaktycznych;
3) uzasadniaç celowoÊç stosowania Êrodków farmakologicznych, wskazywaç niebezpieczeƒstwa zwiàzane z ich nadu˝ywaniem;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1683 —
Poz. 217
4) przedstawiaç pozytywne i negatywne skutki oddzia∏ywania drobnoustrojów na organizm cz∏owieka;
5) organizowaç i prowadziç edukacj´ prozdrowotnà, indywidualnie i zbiorowo, z zakresu
profilaktyki stomatologicznej w ró˝nych Êrodowiskach;
6) propagowaç stosowanie zasad higieny jamy ustnej w ˝yciu codziennym;
7) instruowaç dzieci i m∏odzie˝ o sposobach wykonywania zabiegów higienicznych jamy
ustnej;
8) udzielaç porad na temat racjonalnego od˝ywiania;
9) organizowaç i prowadziç profilaktyk´ próchnicy z´bów i chorób przyz´bia w placówkach
funkcjonujàcych w systemie oÊwiaty;
10) organizowaç i prowadziç profilaktyk´ fluorkowà próchnicy z´bów;
11) wspó∏organizowaç i przeprowadzaç akcje z zakresu profilaktyki ortodontycznej;
12) prowadziç çwiczenia ortodontyczne na zlecenie lekarza;
13) przygotowywaç prezentacje multimedialne;
14) wykonywaç pomoce dydaktyczne do prowadzenia promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej;
15) zorganizowaç pracowni´ metodycznà;
16) oceniaç pod wzgl´dem merytorycznym i metodycznym Êrodki dydaktyczne i metody
prowadzenia edukacji w zakresie higieny stomatologicznej;
17) przekonywaç do zachowaƒ s∏u˝àcych zdrowiu;
18) wspó∏pracowaç z instytucjami publikujàcymi materia∏y dotyczàce higieny stomatologicznej.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) zagadnienia stomatologicznej edukacji prozdrowotnej;
2) stan zdrowia ludnoÊci, metody oceny i organizacja systemu opieki zdrowotnej;
3) metodyka i organizacja stomatologicznej edukacji prozdrowotnej;
4) stacje sanitarno-epidemiologiczne;
5) promocja zdrowia;
6) edukacja prozdrowotna;
7) pracownia metodyczna stomatologicznej edukacji prozdrowotnej.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1684 —
Poz. 217
BLOK: PODSTAWY DZIA¸ALNOÂCI ZAWODOWEJ
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) korzystaç z wiedzy z zakresu psychologii i pedagogiki w dzia∏alnoÊci edukacyjnej oraz
w rozwiàzywaniu problemów zawodowych;
2) analizowaç zachowania pacjenta i motywy jego post´powania;
3) korzystaç z wiedzy socjologicznej w rozpoznawaniu potrzeb pacjenta;
4) analizowaç czynniki spo∏eczne majàce wp∏yw na kszta∏towanie postaw prozdrowotnych;
5) wykazywaç postaw´ otwartoÊci, wra˝liwoÊci i zrozumienia w komunikowaniu si´ z pacjentem;
6) organizowaç prac´ w poradniach stomatologicznych ró˝nych specjalnoÊci;
7) u˝ytkowaç komputer w zakresie niezb´dnym do wykonywania zadaƒ zawodowych;
8) prowadziç karty badaƒ kontrolnych pacjentów;
9) korzystaç z medycznych baz danych i tezaurusów;
10) wykonywaç prac´ zgodnie z przepisami bezpieczeƒstwa i higieny pracy, ochrony przeciwpo˝arowej oraz ochrony Êrodowiska;
11) organizowaç stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12) wprowadzaç usprawnienia organizacyjne w celu podniesienia efektywnoÊci pracy;
13) tworzyç warunki sprzyjajàce doskonaleniu jakoÊci Êwiadczonych us∏ug;
14) charakteryzowaç specyfik´ pracy higienistki stomatologicznej w poradniach stomatologicznych ró˝nych specjalnoÊci;
15) zg∏aszaç wnioski dotyczàce poprawy warunków pracy;
16) zachowywaç odpowiednie proporcje czasu pracy i wypoczynku;
17) stosowaç Êrodki ochrony osobistej zabezpieczajàce przed dzia∏aniem czynników szkodliwych dla zdrowia;
18) udzielaç pierwszej pomocy;
19) przestrzegaç praw pacjenta;
20) przestrzegaç tajemnicy zawodowej;
21) rozpoznawaç i zapobiegaç korupcji w Êrodowisku pracy.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) ogólna charakterystyka procesów psychicznych i cech osobowoÊci cz∏owieka;
2) psychologiczne uwarunkowania kontaktu z pacjentem;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1685 —
Poz. 217
3) psychologiczne i socjologiczne aspekty wykonywania zadaƒ zawodowych;
4) organizacja czasu pracy i wypoczynku;
5) bezpieczeƒstwo i higiena pracy;
6) ochrona przeciwpo˝arowa i ochrona Êrodowiska;
7) organizacja stanowiska pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8) organizacja i metody pracy;
9) specyfika pracy w poradniach stomatologicznych ró˝nych specjalnoÊci;
10) obowiàzki higienistki stomatologicznej w poradniach stomatologicznych;
11) pierwsza pomoc;
12) metody i Êrodki dydaktyczne stosowane w edukacji prozdrowotnej;
13) licencjonowane programy komputerowe dotyczàce zarzàdzania jednostkami ochrony
zdrowia;
14) etyka.
BLOK: PODSTAWY PRAWA I EKONOMIKI W OCHRONIE ZDROWIA
1. Cele kszta∏cenia
Uczeƒ (s∏uchacz) w wyniku kszta∏cenia powinien umieç:
1) wyjaÊniaç funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2) okreÊlaç rol´ paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3) objaÊniaç podstawowe za∏o˝enia teorii wyboru konsumenta;
4) obliczaç podstawowe wskaêniki ekonomiczne w firmie;
5) uczestniczyç w sporzàdzaniu bud˝etu i planowaniu rozwoju firmy;
6) wskazywaç instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
7) wyjaÊniaç istot´ i zasady funkcjonowania systemu ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8) wyjaÊniaç specyfik´ rynku us∏ug medycznych;
9) wykazywaç czynniki wp∏ywajàce na popyt i poda˝ us∏ug medycznych;
10) wskazywaç podmioty uprawnione do realizacji us∏ug medycznych;
11) okreÊlaç sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
12) wyjaÊniaç zasady reglamentowania dost´pu do niektórych us∏ug i dóbr;
13) wyjaÊniaç mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
14) uzasadniaç znaczenie profesjonalizmu i zaufania do personelu medycznego udzielajàcego Êwiadczeƒ zdrowotnych;
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1686 —
Poz. 217
15) rozró˝niaç rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
16) okreÊlaç zasady zawierania kontraktów na Êwiadczenie us∏ug medycznych;
17) wskazywaç podstawy prawne funkcjonowania zak∏adów opieki zdrowotnej i p∏atnika;
18) stosowaç przepisy prawa dotyczàce dzia∏alnoÊci zawodowej.
2. TreÊci kszta∏cenia (dzia∏y programowe)
TreÊci kszta∏cenia sà uj´te w nast´pujàcych dzia∏ach programowych:
1) funkcjonowanie mechanizmu rynkowego we wspó∏czesnej gospodarce;
2) rola paƒstwa w gospodarce rynkowej;
3) teoria wyboru konsumenta;
4) elementy teorii przedsi´biorstwa;
5) instytucje wp∏ywajàce na polityk´ zdrowotnà paƒstwa;
6) êród∏a i sposoby finansowania Êwiadczeƒ zdrowotnych;
7) system ubezpieczeƒ zdrowotnych w Polsce;
8) specyficzne cechy rynku us∏ug medycznych;
9) popyt i poda˝ na rynku us∏ug medycznych;
10) zasady reglamentacji dost´pu do niektórych us∏ug medycznych;
11) mechanizmy konkurencji mi´dzy podmiotami Êwiadczàcymi us∏ugi medyczne;
12) jakoÊç w ochronie zdrowia;
13) rodzaje kontraktów na us∏ugi medyczne;
14) wybrane zagadnienia w zakresie prawa pracy i prawa gospodarczego.
Dziennik Ustaw Nr 26
— 1687 —
Poz. 217
Za∏àcznik nr 4
PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTA¸CENIA W ZAWODZIE
OPIEKUNKA DZIECI¢CA
SYMBOL CYFROWY 513[01]
I. ZA¸O˚ENIA PROGRAMOWO-ORGANIZACYJNE
W ZAWODZIE
KSZTA¸CENIA
A. OPIS KWALIFIKACJI ABSOLWENTA
W wyniku kszta∏cenia w zawodzie absolwent powinien umieç:
1) wyjaÊniaç poj´cia z zakresu rozwoju psychomotorycznego dziecka;
2) diagnozowaç i oceniaç poziom rozwoju psychomotorycznego dziecka;
3) stwarzaç warunki do wszechstronnego i harmonijnego rozwoju dziecka;
4) doskonaliç sprawnoÊç motorycznà i manualnà dziecka;
5) planowaç i organizowaç zabawy w poszczególnych okresach rozwojowych dziecka;
6) uczyç dzieci pos∏ugiwania si´ przedmiotami codziennego u˝ytku i zabawkami;
7) planowaç oddzia∏ywania wychowawcze, z uwzgl´dnieniem sfery emocjonalnej i spo∏ecznej dziecka;
8) wykorzystywaç utwory literackie w pracy z dzieckiem;
9) stwarzaç warunki zapobiegajàce powstawaniu choroby sierocej u dzieci;
10) wykonywaç pomoce do zabaw;
11) wykorzystywaç muzyk´ w pracy z dzieçmi;
12) kszta∏towaç u dzieci pozytywne przyzwyczajenia i nawyki;
13) nawiàzywaç i podtrzymywaç emocjonalny kontakt z dzieçmi;
14) organizowaç prac´ wychowawczà z dzieçmi w poszczególnych grupach rozwojowych;
15) stymulowaç aktywnoÊç poznawczà dzieci, kszta∏towaç osobowoÊç i pozytywne stany
emocjonalne u dzieci;
16) modyfikowaç metody wychowawcze w pracy z dzieçmi z zaburzeniami w rozwoju i z problemami wychowawczymi;
17) …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.