Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Czego dotyczy ten akt?
Niniejsza ustawa wprowadza zmiany do Kodeksu postępowania cywilnego oraz innych ustaw, aby usprawnić i zmodernizować procedury sądowe, w tym zasady dotyczące właściwości sądów i składów orzekających.
Kogo dotyczy: Strony i uczestnicy postępowań sądowych; Sądy, sędziowie, referendarze sądowi oraz inne organy sądowe.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo procesowe
- Artykuły
- 174
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Zasady dotyczące nadużycia prawa procesowego przez strony i uczestników postępowania.
- Udzielanie pouczeń przez sąd stronom i uczestnikom postępowania niezastępowanym przez profesjonalnych pełnomocników.
- Możliwość utrwalania przebiegu posiedzeń i czynności sądowych za pomocą urządzeń rejestrujących dźwięk.
- Zasady właściwości miejscowej sądów w różnych rodzajach spraw, w tym w sprawach bankowych i o ochronę dóbr osobistych.
- Skład sędziowski w sądach oraz możliwość wyłączenia sędziego.
Kogo dotyczy ten akt?
- Strony i uczestnicy postępowań sądowych.
- Sądy, sędziowie, referendarze sądowi oraz inne organy sądowe.
- Powiatowi (miejscy) rzecznicy konsumentów w sprawach o ochronę konsumentów.
Jakie są kluczowe punkty?
- Stronom i uczestnikom postępowania nie wolno nadużywać prawa procesowego.
- Sąd może udzielać niezbędnych pouczeń stronom niezastępowanym przez profesjonalnych pełnomocników, a Minister Sprawiedliwości określi wzory tych pouczeń.
- Strony mogą utrwalać przebieg posiedzeń dźwiękiem, uprzedzając o tym sąd, chyba że posiedzenie odbywa się przy drzwiach zamkniętych lub sprzeciwia się temu prawidłowość postępowania.
- Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.
- Niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z rozstrzygnięciem o dowodach lub złożony ponownie z tymi samymi okolicznościami.
Prawo procesowe
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Spis treści (174)
- Art. 1 W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
- Art. 41 Z uprawnienia przewidzianego w przepisach postępowania stronom i uczes
- Art. 5
- § 1 W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom
- § 2 Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory poucz
- § 3 Wzory pouczeń, o których mowa w § 2, wraz z ich tłumaczeniami na język
- Art. 91
- Art. 34
- Art. 351 Powództwo o ochronę dóbr osobistych naruszonych przy wykorzystaniu śro
- Art. 372
- Art. 44
- Art. 441
- Art. 442 Jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną,
- Art. 45
- § 31
- § 32 W sprawach rozpoznawanych w składzie jednego sędziego sędzia ten ma pr
- § 4 Prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędzió
- Art. 471 Referendarz sądowy może wykonywać czynności w postępowaniu cywilnym w
- Art. 481 W przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 sąd w
- Art. 531
- Art. 54
- Art. 633 W sprawach o ochronę konsumentów powiatowy (miejski) rzecznik konsumen
- § 11
- § 12 W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku
- Art. 1081 Jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku poniesienia kosz
- Art. 110 Sąd może zasądzić od świadka, biegłego, pełnomocnika lub przedstawicie
- § 6 Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgłoszony po raz pi
- § 21a Dokonanie wyboru wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu t
- Art. 127
- Art. 1301a
- § 13
- § 21 Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do Central
- § 22 Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do rejestr
- § 5 Na wniosek strony wydaje się zaświadczenie, że wyrok zaoczny albo naka
- Art. 1391
- Art. 152
- Art. 1561 W miarę potrzeby na posiedzeniu przewodniczący może pouczyć strony o p
- Art. 1562 Jeżeli w toku posiedzenia okaże się, że o żądaniu lub wniosku strony m
- Art. 162
- Art. 172 Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania
- Art. 1781 W postanowieniu o zawieszeniu postępowania wskazuje się przepis stanow
- Art. 1861 Pismo, które zostało wniesione jako pozew, a z którego nie wynika żąda
- Art. 1911
- § 14
- Art. 202
- Art. 2031
- Art. 2051
- Art. 2052
- Art. 2053
- Art. 2054
- Art. 2055
- § 7
- Art. 2056
- Art. 2057
- Art. 2058
- Art. 2059
- Art. 206
- Art. 2061 Rozprawę należy przygotować tak, aby nie było przeszkód do rozstrzygni
- Art. 2261 Ilekroć ustawa przewiduje wysłuchanie stron lub innych osób, stosownie
- Art. 2262
- Art. 228
- Art. 2351 We wniosku o przeprowadzenie dowodu strona jest obowiązana oznaczyć do
- Art. 2352
- Art. 236
- Art. 2421 Strona, która wnosiła o wezwanie na rozprawę świadka, biegłego lub inn
- Art. 2422
- Art. 2432 Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowi
- Art. 263 Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, niepe
- Art. 2711 Świadek składa zeznanie na piśmie, jeżeli sąd tak postanowi. W takim p
- Art. 2721 Jeżeli sąd poweźmie wątpliwość co do zdolności spostrzegania lub komun
- Art. 275 Świadek w ciągu tygodnia od dnia doręczenia mu postanowienia skazujące
- Art. 2781 Sąd może dopuścić dowód z opinii sporządzonej na zlecenie organu władz
- Art. 284 Sąd może zarządzić przedstawienie biegłemu w niezbędnym zakresie akt s
- Art. 286 Sąd może zażądać ustnego lub pisemnego uzupełnienia opinii lub jej wyj
- Art. 288
- Art. 2901 W sprawach rodzinnych i opiekuńczych sąd może zażądać opinii opiniodaw
- Art. 322 Jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, o zwrot bezpodstawne
- Art. 327
- Art. 3271
- Art. 328
- Art. 329
- Art. 331
- Art. 3311
- Art. 339
- Art. 340
- Art. 342
- Art. 343
- Art. 345 W przypadku wniesienia sprzeciwu przewodniczący zarządza doręczenie go
- Art. 3501
- Art. 352
- Art. 355 Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew
- Art. 371
- Art. 373
- Art. 3731 Przewodniczący zarządza doręczenie odpisów apelacji pozostałym stronom
- Art. 374 Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym,
- Art. 375
- Art. 3911
- Art. 3941a
- Art. 3941b
- Art. 3943
- Art. 396
- Art. 397
- Art. 414 Wniesienie skargi o wznowienie nie tamuje wykonania zaskarżonego wyrok
- Art. 4581
- Art. 4582
- Art. 4583
- Art. 4584
- Art. 4585
- Art. 4586
- Art. 4587
- Art. 4588
- Art. 4589
- Art. 470 Pozwany ma obowiązek zapewnić, by osoba reprezentująca go przy czynnoś
- Art. 4751 Przepisów art. 466, art. 467, art. 470 i art. 471 nie stosuje się do s
- Art. 4777
- Art. 4801
- Art. 4802
- Art. 4803
- Art. 4804
- Art. 4841
- Art. 493
- Art. 497
- Art. 5051
- Art. 5052 W sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego działu posiedze
- Art. 5057
- Art. 5112
- Art. 7661
- Art. 7673a
- Art. 7821
- Art. 8042
- Art. 2 W ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
- Art. 3 W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
- Art. 10a Sądy gospodarcze rozpoznają sprawy gospodarcze oraz inne sprawy z zakr
- Art. 4 W ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywil
- Art. 12 Opłatę stałą pobiera się w sprawach o prawa niemajątkowe oraz we wskaz
- Art. 13
- Art. 13a W sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych od strony będ
- Art. 13b
- Art. 13c W sprawach o:
- Art. 13d W sprawach o prawa majątkowe dochodzone w postępowaniu grupowym opłata
- Art. 13e W sprawach, w których powód przed wytoczeniem powództwa wziął udział w
- Art. 14a
- Art. 21a W przypadku przekazania sprawy innemu sądowi nie przekazuje się temu s
- Art. 25a Opłatę od pisma zawierającego oświadczenie o rozszerzeniu powództwa lu
- Art. 25b
- Art. 26a
- Art. 32a
- Art. 34a
- Art. 36
- Art. 62 Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o wykreślenie
- Art. 64 Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o uwierzyteln
- Art. 68 Opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o:
- Art. 69
- Art. 77a Nie pobiera się opłaty od pierwszego wniosku o wydanie na podstawie ak
- Art. 78 Opłatę od wniosku o wydanie kopii dokumentu, znajdującego się w aktach
- Art. 80a Zwrotów, o których mowa w art. 79 i art. 80, dokonuje sąd, przed który
- Art. 89a
- Art. 89b
- Art. 89c
- Art. 89d
- Art. 93a Przepisy art. 92 oraz art. 93 ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do pr
- Art. 7
- Art. 15 Po upływie terminu wyznaczonego w ogłoszeniu o wszczęciu postępowania
- Art. 22 Tytułem egzekucyjnym do prowadzenia egzekucji świadczenia pieniężnego
- Art. 6 W ustawie z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, u
- Art. 8 W ustawie z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych
- Art. 3a
- Art. 3b W przypadku zwrotu przez komornika pisma, o którym mowa w art. 3a ust.
- Art. 9
- Art. 10
- Art. 11
- Art. 14
- Art. 16 Traci moc ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spr
- Art. 17 Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyj
Ustawaz dnia 4 lipca 2019 r.o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ustawę z dnia 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, ustawę z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, ustawę z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych i ustawę z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych oraz uchyla się ustawę z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych.
Treść ustawy
Art. 1W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1460) wprowadza się następujące zmiany:
Art. 41Z uprawnienia przewidzianego w przepisach postępowania stronom i uczestnikom postępowania
nie wolno czynić użytku niezgodnego z celem, dla którego je ustanowiono (nadużycie prawa procesowego). ” ;
Art. 5
§ 1W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom postępowania
niezastępowanym przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.
§ 2Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory pouczeń, których
udzielania na piśmie wymaga kodeks, mając na względzie konieczność zapewnienia komunikatywności przekazu.
§ 3Wzory pouczeń, o których mowa w § 2, wraz z ich tłumaczeniami na języki obce najczęściej
wykorzystywane w obrocie z zagranicą Minister Sprawiedliwości udostępnia na stronie internetowej urzędu go obsługującego. ” ;
Art. 91
§ 1Nie jest wymagane zezwolenie sądu na utrwalanie przez strony lub uczestników postępowania
przebiegu posiedzeń i innych czynności sądowych, przy których są obecni, za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk.
§ 2Strony i uczestnicy postępowania uprzedzają sąd o zamiarze utrwalenia przebiegu posiedzenia
lub innej czynności sądowej za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk.
§ 3Sąd zakazuje stronie lub uczestnikowi postępowania utrwalenia przebiegu posiedzenia
lub innej czynności sądowej za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk, jeżeli posiedzenie lub jego część odbywa się przy drzwiach zamkniętych lub sprzeciwia się temu wzgląd na prawidłowość postępowania. ” ;
§ 2Przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę sąd okręgowy może odmówić przyjęcia
sprawy do rozpoznania i zwrócić ją sądowi rejonowemu, jeżeli uzna, że poważne wątpliwości nie zachodzą. Postanowienie zapada w składzie trzech sędziów i wymaga uzasadnienia.
Ponowne przekazanie tej samej sprawy przez sąd rejonowy nie jest dopuszczalne. ” ;
§ 1Sąd może sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda i zarządzić w tym
celu dochodzenie. ” ;
§ 2
Przepisów niniejszego oddziału nie stosuje się w sprawach przeciwko konsumentom. ” ;
Art. 34
§ 1Powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie
istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania.
§ 2Za miejsce wykonania umowy uważa się miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego
dla umów danego rodzaju, w szczególności w przypadku:
§ 3
W przypadku wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem. ” ;
Art. 351Powództwo o ochronę dóbr osobistych naruszonych przy wykorzystaniu środków masowego
przekazu można wytoczyć przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda. ” ;
Art. 372
§ 1Powództwo o roszczenie wynikające z czynności bankowej przeciwko bankowi, innej jednostce
organizacyjnej uprawnionej do wykonywania czynności bankowych lub ich następcom prawnym można wytoczyć przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda.
§ 2Przepis § 1 stosuje się także do powództwa przeciwko bankowi hipotecznemu lub jego
następcy prawnemu o roszczenie wynikające z czynności banku hipotecznego. ” ;
§ 1Powództwo o:
§ 3
Sąd właściwy może na zgodny wniosek stron przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli przemawiają za tym względy celowości. ” ;
Art. 44
§ 1Jeżeli sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej
czynności, sąd nad nim przełożony wyznaczy inny sąd równorzędny.
§ 2
O wyznaczenie innego sądu równorzędnego występuje sąd właściwy. ” ;
Art. 441
§ 1Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem
występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
§ 2
O przekazanie sprawy może wystąpić sąd właściwy.
Art. 442Jeżeli stroną jest Skarb Państwa, a państwową jednostką organizacyjną, z której działalnością
wiąże się dochodzone roszczenie, jest sąd:
Art. 45
§ 1Jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić
właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.
§ 2O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego
wpłynął pozew. ” ;
§ 3
Postanowienia poza rozprawą wydaje sąd w składzie jednego sędziego. ” , b) po § 3 dodaje się § 31 i 32 w brzmieniu: „
§ 31
Zarządzenia wydaje przewodniczący.
§ 32W sprawach rozpoznawanych w składzie jednego sędziego sędzia ten ma prawa i obowiązki
przewodniczącego. ” , c) § 4 otrzymuje brzmienie: „
§ 4Prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna
to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość lub precedensowy charakter sprawy. ” ;
Art. 471Referendarz sądowy może wykonywać czynności w postępowaniu cywilnym w przypadkach
wskazanych w ustawie. W zakresie powierzonych mu czynności referendarz sądowy ma, zależnie od rodzaju podejmowanej czynności, prawa i obowiązki sądu albo przewodniczącego. ” ;
Art. 481W przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 sąd występuje do
sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a sąd przełożony wyznacza inny równorzędny sąd. ” ;
§ 2Za okoliczność, o której mowa w § 1, nie uważa się wyrażenia przez sędziego poglądu
co do prawa i faktów przy wyjaśnianiu stronom czynności sądu lub nakłanianiu do ugody. ” ;
§ 2
Postanowienie wydaje się po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy.
W przypadku niezłożenia wyjaśnienia w terminie dwóch tygodni od dnia wpływu wniosku do sądu właściwego, a jeśli był dotknięty brakami - od dnia ich usunięcia, wniosek podlega rozpoznaniu bez wyjaśnienia, chyba że sąd uzna złożenie wyjaśnienia za konieczne. ” ;
Art. 531
§ 1Niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego:
§ 2Wniosek, o którym mowa w § 1, pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych
czynności. To samo dotyczy pism związanych z jego wniesieniem. O pozostawieniu wniosku i pism związanych z jego wniesieniem zawiadamia się stronę wnoszącą tylko raz - przy złożeniu pierwszego pisma.
§ 3W przypadku złożenia ustnie wniosku, o którym mowa w § 1, przewodniczący zawiadamia
stronę o jego bezskuteczności.
Art. 54
Przepisy niniejszego działu, z wyłączeniem przepisu art. 481, stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego, ławnika, jak również innych organów sądowych oraz prokuratora. Wniosek o wyłączenie referendarza sądowego oraz ławnika sąd rozstrzyga zgodnie z przepisami niniejszego działu, a w pozostałych przypadkach przekazuje odpowiedniemu organowi nadrzędnemu. ” ;
Art. 633W sprawach o ochronę konsumentów powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów może wytaczać
powództwa na rzecz konsumentów, a także wstępować, za ich zgodą, do postępowań w tych sprawach w każdym ich stadium. ” ;
§ 1Sąd orzekający, na wniosek strony przeciwnej, ustanawia kuratora dla strony niemającej
zdolności procesowej, która nie ma przedstawiciela ustawowego, dla strony będącej osobą prawną, gdy w jej organie zachodzą braki uniemożliwiające jej reprezentację, albo dla strony będącej jednostką organizacyjną, o której mowa w art. 64 § 11, gdy brak jest osób uprawnionych do jej reprezentowania. W toku postępowania sąd orzekający w uzasadnionych przypadkach może z urzędu ustanowić kuratora dla osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, o której mowa w art. 64 § 11. ” ;
§ 1
Interwenient uboczny składa oświadczenie o wstąpieniu do sprawy w piśmie procesowym, w którym wskazuje, jaki ma interes prawny we wstąpieniu i do której ze stron przystępuje.
Pismo to doręcza się stronom. ” , b) po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu: „
§ 11
Do pisma procesowego niespełniającego wymogów, o których mowa w § 1, przepis art.
130 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1Każda ze stron może zgłosić opozycję przeciwko wstąpieniu interwenienta ubocznego
w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia jej pisma zawierającego oświadczenie o wstąpieniu, jednak nie później niż przy rozpoczęciu najbliższego posiedzenia z jej udziałem.
§ 2Sąd oddali opozycję, jeżeli interwenient uboczny uprawdopodobni, że ma interes prawny
we wstąpieniu do sprawy. ” ;
§ 11Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
§ 12W szczególnie uzasadnionym przypadku, na wniosek strony, która w toku procesu poniosła
szczególnie wysoki wydatek podlegający zwrotowi, sąd może przyznać jej odsetki przewidziane w § 11 od kwoty równej temu wydatkowi za czas od dnia jego poniesienia przez stronę do dnia zapłaty. ” ;
§ 1Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty mediacji prowadzonej na skutek skierowania
przez sąd. Przysługujące mediatorowi wynagrodzenie i zwrot wydatków związane z prowadzeniem mediacji nie mogą być wyższe niż określone w przepisach wydanych na podstawie § 4. ” ;
§ 3Jeżeli strona:
§ 4O możliwości tej sąd poucza strony przy wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub przy
skierowaniu stron do mediacji. ” ;
Art. 1081Jeżeli w toku postępowania sąd nie orzekł o obowiązku poniesienia kosztów sądowych
lub orzeczeniem nie objął całej kwoty należnej z tego tytułu, postanowienie w tym przedmiocie wydaje sąd, przed którym sprawa toczyła się w pierwszej instancji. ” ;
Art. 110Sąd może zasądzić od świadka, biegłego, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego
§ 6Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgłoszony po raz pierwszy w postępowaniu
kasacyjnym lub postępowaniu ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sąd przekazuje do rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że uzna wniosek za oczywiście uzasadniony. ” ;
§ 2Ponowny wniosek, o którym mowa w § 1, jest niedopuszczalny i pozostawia się go w aktach
sprawy bez żadnych dalszych czynności. To samo dotyczy pism związanych z jego wniesieniem.
O pozostawieniu wniosku i pism związanych z jego wniesieniem zawiadamia się stronę wnoszącą tylko raz - przy złożeniu pierwszego pisma. ” ;
§ 1Postanowienia, o których mowa w niniejszym dziale, doręcza się tylko stronie, która
złożyła wniosek o ustanowienie dla niej adwokata lub radcy prawnego. ” ;
§ 21aDokonanie wyboru wnoszenia pism procesowych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
oraz dalsze wnoszenie tych pism za pośrednictwem tego systemu jest dopuszczalne, jeżeli z przyczyn technicznych, leżących po stronie sądu, jest to możliwe. ” ;
§ 1Każde pismo procesowe powinno zawierać:
§ 11
Do pisma procesowego dołącza się załączniki wymienione w tym piśmie. ” ;
Art. 127
§ 1W piśmie procesowym mającym na celu przygotowanie sprawy do rozstrzygnięcia (pismo
przygotowawcze) strona powinna zwięźle podać stan sprawy, wyszczególnić, które fakty przyznaje, a którym zaprzecza, oraz wypowiedzieć się co do twierdzeń i dowodów zgłoszonych przez stronę przeciwną.
§ 2W piśmie przygotowawczym strona może także wskazać podstawy prawne swoich żądań lub
wniosków. ” ;
§ 11Jeżeli pismo wniosła osoba zamieszkała lub mająca siedzibę za granicą, która nie ma
w kraju przedstawiciela, przewodniczący wyznacza termin do poprawienia lub uzupełnienia pisma albo uiszczenia opłaty nie krótszy niż miesiąc, przy czym gdyby doręczenie wezwania miało mieć miejsce poza terytorium Unii Europejskiej, oznacza się termin nie krótszy niż trzy miesiące. ” ;
Art. 1301a
§ 1Jeżeli pismo procesowe wniesione przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego
lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący zwraca pismo stronie bez wezwania do jego poprawienia lub uzupełnienia. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.
§ 2
W zarządzeniu o zwrocie pisma wskazuje się braki, które stanowią podstawę zwrotu.
§ 3W terminie tygodnia od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie pisma strona może je
wnieść ponownie. Jeżeli pismo to nie jest dotknięte brakami, wywołuje skutek od daty pierwotnego wniesienia. Skutek ten nie następuje w przypadku kolejnego zwrotu pisma, chyba że zwrot nastąpił na skutek braków uprzednio niewskazanych.
§ 4
Zarządzenie o zwrocie pisma może wydać także referendarz sądowy. ” ;
§ 2Jeżeli obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstał z innych przyczyn niż
wymienione w § 1 albo po wysłaniu odpisu pisma innym stronom, a w przypadku braku takich stron - po wysłaniu zawiadomienia o terminie posiedzenia, przewodniczący wzywa zobowiązanego do uiszczenia należnej opłaty w terminie tygodnia. W przypadku bezskutecznego upływu terminu sąd prowadzi sprawę bez wstrzymywania biegu postępowania, a o obowiązku uiszczenia opłaty orzeka w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu. ” , b) dodaje się § 3 w brzmieniu: „
§ 3
Jeżeli zobowiązany mieszka lub ma siedzibę za granicą i nie ma w kraju przedstawiciela, termin, o którym mowa w § 2, wynosi miesiąc, przy czym gdyby doręczenie wezwania miało mieć miejsce poza terytorium Unii Europejskiej, oznacza się termin nie krótszy niż trzy miesiące. ” ;
§ 1
Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051), osoby zatrudnione w sądzie, lub sądową służbę doręczeniową. Sąd może również dokonywać doręczeń za pośrednictwem komornika w sposób określony w ustawie z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. poz. 771, z późn. zm.2)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 1443, 1669 i 2244 oraz z 2019 r. poz. 55, 730 i 1469.).
§ 2
Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw łączności określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb i sposób doręczania pism sądowych przez podmioty, o których mowa w § 1 zdanie pierwsze, mając na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego toku postępowania, a także realizacji gwarancji procesowych jego uczestników, ochronę praw osób, którym pisma są doręczane, oraz ochronę ich danych osobowych. ” ;
§ 1W toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz Prokuratoria Generalna
Rzeczypospolitej Polskiej doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą.
Pismo niezawierające powyższego oświadczenia podlega zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. ” , b) § 12 otrzymuje brzmienie: „
§ 12
Przepis § 1 nie dotyczy pism wnoszonych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, podlegających doręczeniu adwokatowi, radcy prawnemu, rzecznikowi patentowemu lub Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, którzy dokonali wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego i nie zrezygnowali z doręczenia elektronicznego. ” , c) po § 12 dodaje się § 13 w brzmieniu: „
§ 13
Pisma procesowe z załącznikami, z wyłączeniem pism wymienionych w § 11, adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej doręczają sobie nawzajem bezpośrednio wyłącznie w postaci elektronicznej, jeżeli złożą sądowi zgodne oświadczenia odpowiedniej treści i podadzą do wiadomości sądu używane do tego dane kontaktowe, w szczególności adres poczty elektronicznej lub numer faksu. Oświadczenia nie podlegają odwołaniu, a zastrzeżenia warunku lub terminu uważa się za nieistniejące. Na zgodny wniosek stron lub w innych uzasadnionych przypadkach sąd zarządza odstąpienie od takiego sposobu doręczania. ” ;
§ 21Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej doręcza się na adres do doręczeń udostępniony w tej ewidencji, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń.
§ 22Pisma procesowe lub orzeczenia dla przedsiębiorcy wpisanego do rejestru sądowego doręcza
się na adres udostępniony w tym rejestrze, chyba że przedsiębiorca wskazał inny adres do doręczeń. Jeżeli ostatni udostępniony adres został wykreślony jako niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy i nie zgłoszono wniosku o wpis nowego adresu, który podlegałby udostępnieniu, adres wykreślony jest uważany za adres udostępniony w rejestrze. ” , b) uchyla się § 2a, c) oznaczenie § 2c zastępuje się oznaczeniem § 23, d) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism
sądowych, pisma sądowe doręcza się tym osobom. Pismo wzywające stronę do osobistego stawiennictwa doręcza się tylko bezpośrednio tej stronie, z wyjątkiem strony, o której mowa w art. 11355 § 1. ” ;
§ 3Jeżeli stronie podlegającej wpisowi do rejestru sądowego nie można doręczyć pisma
w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających ze względu na nieujawnienie w tym rejestrze zmiany adresu, pismo to pozostawia się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres jest sądowi znany. ” , b) § 5 otrzymuje brzmienie: „
§ 5Na wniosek strony wydaje się zaświadczenie, że wyrok zaoczny albo nakaz zapłaty został
uznany za doręczony na oznaczony adres w sposób przewidziany w § 1. W zaświadczeniu stwierdza się z urzędu fakt uchylenia zarządzenia o uznaniu wyroku albo nakazu za doręczony. ” ;
Art. 1391
§ 1
Jeżeli pozwany, pomimo powtórzenia zawiadomienia zgodnie z art. 139 § 1 zdanie drugie, nie odebrał pozwu lub innego pisma procesowego wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających i nie ma zastosowania art. 139 § 2-31 lub inny przepis szczególny przewidujący skutek doręczenia, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu przy tym odpis pisma dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika.
§ 2Powód w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia mu zobowiązania, o którym mowa
w § 1, składa do akt potwierdzenie doręczenia pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika albo zwraca pismo i wskazuje aktualny adres pozwanego lub dowód, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu stosuje się przepis art. 177 § 1 pkt 6. ” ;
§ 3
Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. ” ;
Art. 152
§ 1
Na posiedzenia jawne wstęp na salę sądową mają tylko osoby nieuzbrojone i pełnoletnie.
Wymóg pełnoletności nie dotyczy stron, interwenientów ubocznych, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz osób wezwanych.
§ 2Przewodniczący może zezwolić na obecność na posiedzeniu jawnym osobom małoletnim oraz
osobom obowiązanym do noszenia broni.
§ 3
Na posiedzenia niejawne mają wstęp tylko osoby wezwane.
§ 4
Przy czynnościach sądu nie mogą być obecne osoby w stanie nielicującym z powagą sądu. ” ;
Art. 1561W miarę potrzeby na posiedzeniu przewodniczący może pouczyć strony o prawdopodobnym
wyniku sprawy w świetle zgłoszonych do tej chwili twierdzeń i dowodów.
Art. 1562Jeżeli w toku posiedzenia okaże się, że o żądaniu lub wniosku strony można rozstrzygnąć
na innej podstawie prawnej, niż przez nią wskazana, uprzedza się o tym strony obecne na posiedzeniu. ” ;
Art. 162
§ 1Strona powinna zwrócić uwagę sądu na uchybienie przepisom postępowania, wnosząc o
wpisanie zastrzeżenia do protokołu. Zastrzeżenie można zgłosić najpóźniej na kolejnym posiedzeniu.
§ 2Stronie zastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię
Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, która zastrzeżenia nie zgłosiła, nie przysługuje prawo powoływania się na to uchybienie w dalszym toku postępowania. Skutku tego nie niweczy wypowiedzenie lub cofnięcie pełnomocnictwa.
§ 3Przepisu § 2 nie stosuje się, gdy chodzi o przepisy postępowania, których naruszenie
sąd powinien wziąć pod rozwagę z urzędu lub gdy strona uprawdopodobni, iż nie zgłosiła zastrzeżeń bez swojej winy. ” ;
Art. 172Zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani
wykonania orzeczenia. Sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia. W przypadku uwzględnienia wniosku sąd może natychmiast przystąpić do rozpoznania sprawy. ” ;
Art. 1781W postanowieniu o zawieszeniu postępowania wskazuje się przepis stanowiący podstawę
prawną rozstrzygnięcia. ” ;
§ 1Sąd umarza postępowanie:
§ 2Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa
ponownego wytoczenia powództwa, jednakże poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skutki te wywołuje jednak pozew wniesiony w sprawie, w której postępowanie umorzono na podstawie § 1 pkt 4. ” ;
§ 2Należności, o których mowa w § 1, mediator pobiera bezpośrednio od stron. Sąd ustala
je i przyznaje mediatorowi tylko wówczas, gdy przynajmniej jedna ze stron skierowanych do mediacji przez sąd była zwolniona od kosztów sądowych w zakresie obejmującym należności mediatora, a pozostałe strony nie wypłaciły mediatorowi tych należności w całości. ” ;
§ 2Mediacji nie prowadzi się, jeżeli strona w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub
doręczenia jej postanowienia kierującego strony do mediacji nie wyraziła zgody na mediację. ” ;
§ 2Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie
jej klauzuli wykonalności; w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem. ” ;
§ 1O zawezwanie do próby ugodowej - bez względu na właściwość rzeczową - można zwrócić
się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, a w braku podstaw do ustalenia tej właściwości - do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego. ” , b) po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu: „
§ 11W wezwaniu należy zwięźle oznaczyć sprawę i przedstawić propozycje ugodowe. Do wezwania
niespełniającego tych wymogów przepis art. 130 stosuje się odpowiednio. ” , c) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Z posiedzenia sporządza się protokół. Jeżeli doszło do ugody, jej osnowę wciąga się
do protokołu albo zamieszcza się w odrębnym dokumencie stanowiącym załącznik do protokołu i stwierdza podpisami stron. Niemożność podpisania ugody stwierdza się w protokole. ” ;
§ 2Jeżeli przeciwnik bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie
wzywającego, który wniósł następnie w tej sprawie pozew, odpowiedź na pozew, sprzeciw lub zarzuty od nakazu zapłaty, uwzględni koszty wywołane próbą ugodową w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. ” ;
186 dodaje się art. 1861 w brzmieniu: „
Art. 1861Pismo, które zostało wniesione jako pozew, a z którego nie wynika żądanie rozstrzygnięcia
sporu o charakterze sprawy cywilnej, przewodniczący zwraca wnoszącemu bez żadnych dalszych czynności, chyba że wyjątkowe okoliczności uzasadniają nadanie mu biegu. ” ;
Art. 1911
§ 1Jeżeli z treści pozwu i załączników oraz okoliczności dotyczących sprawy, a także
faktów, o których mowa w art. 228, wynika oczywista bezzasadność powództwa, stosuje się przepisy § 2-4.
§ 2Gdyby czynności, które ustawa nakazuje podjąć w następstwie wniesienia pozwu, miały
być oczywiście niecelowe, można je pominąć. W szczególności można nie wzywać powoda do usunięcia braków, uiszczenia opłaty, nie sprawdzać wartości przedmiotu sporu ani nie przekazywać sprawy.
§ 3Sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym, nie doręczając pozwu osobie wskazanej
jako pozwany ani nie rozpoznając wniosków złożonych wraz z pozwem.
§ 4Uzasadnienie wyroku sporządza się na piśmie z urzędu. Powinno ono zawierać jedynie
wyjaśnienie, dlaczego powództwo zostało uznane za oczywiście bezzasadne. Wyrok z uzasadnieniem sąd z urzędu doręcza tylko powodowi z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. ” ;
§ 11
Swoją właściwość sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.
§ 12Niewłaściwość dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę z urzędu
tylko do czasu doręczenia pozwu. Po doręczeniu pozwu sąd bierze tę niewłaściwość pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
§ 13
Przepisy § 11 i 12 nie uchybiają przepisowi art. 15.
§ 14
Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. ” ;
Art. 202
Okoliczności, które uzasadniają odrzucenie pozwu, jak również niewłaściwy tryb postępowania, brak należytego umocowania pełnomocnika, brak zdolności procesowej pozwanego, brak w składzie jego organów lub niedziałanie jego przedstawiciela ustawowego sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy. ” ;
Art. 2031
§ 1Podstawą zarzutu potrącenia może być tylko wierzytelność pozwanego z tego samego stosunku
prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda, chyba że wierzytelność pozwanego jest niesporna lub uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego.
§ 2Pozwany może podnieść zarzut potrącenia nie później niż przy wdaniu się w spór co
do istoty sprawy albo w terminie dwóch tygodni od dnia, gdy jego wierzytelność stała się wymagalna.
§ 3Zarzut potrącenia może zostać podniesiony tylko w piśmie procesowym. Do pisma tego
stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące pozwu, z wyjątkiem przepisów dotyczących opłat. ” ;
§ 1Powództwo wzajemne jest dopuszczalne, jeżeli roszczenie wzajemne jest w związku z
roszczeniem powoda lub nadaje się do potrącenia. Powództwo wzajemne można wytoczyć nie później niż w odpowiedzi na pozew, a jeżeli jej nie złożono - w sprzeciwie od wyroku zaocznego albo przy rozpoczęciu pierwszego posiedzenia, o którym zawiadomiono albo na które wezwano pozwanego. ” ;
Rozdział 2a
Organizacja postępowania
Art. 2051
§ 1Przewodniczący zarządza doręczenie pozwu pozwanemu i wzywa go do złożenia odpowiedzi
na pozew w wyznaczonym terminie nie krótszym niż dwa tygodnie. O zarządzeniu doręczenia pozwu zawiadamia się powoda.
§ 2
Przewodniczący zarządza zwrot odpowiedzi na pozew złożonej z uchybieniem terminu.
Art. 2052
§ 1Równocześnie z doręczeniem pism, o których mowa w art. 2051 § 1, poucza się strony o:
§ 2
Pozwanego poucza się także o czynnościach procesowych, które może lub powinien podjąć, jeśli nie uznaje żądania pozwu w całości lub części, w szczególności obowiązku złożenia odpowiedzi na pozew, w tym obowiązujących w tym zakresie wymaganiach co do terminu i formy.
§ 3Pouczenia, o których mowa w § 1 i 2, doręcza się bezpośrednio stronie, z wyjątkiem
strony, o której mowa w art. 11355 § 1. Nie doręcza się ich Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej ani pełnomocnikowi, który jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym.
Art. 2053
§ 1
W uzasadnionych przypadkach, w szczególności w sprawach zawiłych lub obrachunkowych, przewodniczący może zarządzić wymianę przez strony pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, terminy, w których pisma należy złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione.
§ 2Przewodniczący może zobowiązać stronę, by w piśmie przygotowawczym podała wszystkie
twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy pod rygorem utraty prawa do ich powoływania w toku dalszego postępowania. W takim przypadku twierdzenia i dowody zgłoszone z naruszeniem tego obowiązku podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, iż ich powołanie w piśmie przygotowawczym nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później.
§ 3Późniejsze wyznaczenie posiedzenia przygotowawczego nie powoduje otwarcia terminu
do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów.
§ 4Stronę zastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię
Generalną Rzeczypospolitej Polskiej przewodniczący może zobowiązać do wskazania w piśmie przygotowawczym także podstaw prawnych jej żądań i wniosków, w miarę potrzeby ograniczając zakres tego wskazania.
§ 5Przewodniczący zarządza zwrot pisma przygotowawczego złożonego z uchybieniem terminu
albo bez zarządzenia.
Art. 2054
§ 1
Po złożeniu odpowiedzi na pozew, a także gdy odpowiedź na pozew nie została złożona, ale wyrok zaoczny nie został wydany, przewodniczący wyznacza posiedzenie przygotowawcze i wzywa na nie strony.
§ 2Przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, by termin pierwszego
posiedzenia przygotowawczego przypadł nie później niż dwa miesiące po dniu złożenia odpowiedzi na pozew albo ostatniego pisma przygotowawczego złożonego w wykonaniu zarządzenia przewodniczącego, a jeżeli odpowiedź na pozew albo pismo przygotowawcze nie zostaną złożone - nie później niż dwa miesiące po upływie terminu do złożenia tych pism.
§ 3Jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego
nie przyczyni się do sprawniejszego rozpoznania sprawy, przewodniczący może jej nadać inny właściwy bieg, w szczególności skierować ją do rozpoznania, także na rozprawie.
Art. 2055
§ 1Posiedzenie przygotowawcze służy rozwiązaniu sporu bez potrzeby prowadzenia dalszych
posiedzeń, zwłaszcza rozprawy. Jeżeli nie uda się rozwiązać sporu, na posiedzeniu przygotowawczym sporządza się z udziałem stron plan rozprawy.
§ 2Posiedzenie przygotowawcze odbywa się według przepisów o posiedzeniu niejawnym. W
toku posiedzenia przygotowawczego zachowanie szczegółowych przepisów postępowania nie jest konieczne, jeżeli przyczyni się to do osiągnięcia celów tego posiedzenia.
§ 3
Do udziału w posiedzeniu przygotowawczym są obowiązani strony i ich pełnomocnicy.
Przewodniczący może zwolnić stronę od obowiązku stawienia się na posiedzenie przygotowawcze, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że udział pełnomocnika będzie wystarczający.
§ 4Przed rozpoczęciem posiedzenia przygotowawczego powód może wnieść o jego przeprowadzenie
bez swego udziału. Wniosek nie podlega cofnięciu, a zastrzeżenie warunku lub terminu uważa się za nieistniejące. W takim przypadku niestawiennictwo powoda lub jego pełnomocnika na posiedzeniu przygotowawczym nie prowadzi do umorzenia postępowania, plan rozprawy sporządza się bez udziału powoda, a ustalenia zawarte w planie rozprawy wiążą powoda w dalszym toku postępowania.
§ 5Jeżeli powód bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie przygotowawcze, sąd
umarza postępowanie, rozstrzygając o kosztach jak przy cofnięciu pozwu, chyba że sprzeciwi się temu obecny na tym posiedzeniu pozwany. Jeżeli powód w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu postanowienia o umorzeniu postępowania usprawiedliwi swe niestawiennictwo, sąd uchyli to postanowienie i nada sprawie właściwy bieg. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku kolejnego nieusprawiedliwionego niestawiennictwa.
§ 6Jeżeli pozwany nie stawi się na posiedzenie przygotowawcze, plan rozprawy sporządza
się bez jego udziału. Ustalenia zawarte w planie rozprawy wiążą pozwanego w dalszym toku postępowania. W przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa przepis art.
103 § 3 stosuje się.
§ 7
Jeżeli strona, która stawiła się na posiedzenie przygotowawcze, nie bierze w nim udziału, plan rozprawy sporządza się bez jej udziału. Ustalenia zawarte w planie rozprawy wiążą tę stronę w dalszym toku postępowania. Przepis art. 103 § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 2056
§ 1Na posiedzeniu przygotowawczym przewodniczący ustala ze stronami przedmiot sporu i
wyjaśnia stanowiska stron, także w zakresie prawnych aspektów sporu.
§ 2Przewodniczący powinien skłaniać strony do pojednania oraz dążyć do ugodowego rozwiązania
sporu, w szczególności w drodze mediacji. W tym celu przewodniczący może poszukiwać ze stronami ugodowych sposobów rozwiązania sporu, wspierać je w formułowaniu propozycji ugodowych oraz wskazywać sposoby i skutki rozwiązania sporu, w tym skutki finansowe.
Art. 2057
§ 1Jeżeli na posiedzeniu przygotowawczym sąd skierował strony do mediacji, posiedzenie
odracza się do czasu zakończenia mediacji.
§ 2W razie potrzeby, zwłaszcza gdy istnieją widoki ugodowego rozwiązania sporu lub gdy
zajdzie potrzeba wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy albo w przypadku usprawiedliwionego niestawiennictwa strony, a także na zgodny wniosek stron, posiedzenie przygotowawcze można odroczyć na czas oznaczony, nie dłuższy niż trzy miesiące.
§ 3Na zgodny wniosek stron posiedzenie przygotowawcze można odroczyć po raz drugi - na
czas oznaczony, nie dłuższy niż trzy miesiące.
§ 4Poza przypadkami, o których mowa w § 1-3, odraczanie posiedzenia przygotowawczego
jest niedopuszczalne.
Art. 2058
§ 1Z przebiegu posiedzenia przygotowawczego protokół sporządza się pisemnie. W protokole
tym nie zamieszcza się oświadczeń stron złożonych w ramach prób ugodowego rozwiązania sporu; przepis art. 1834 § 3 stosuje się odpowiednio. Przewodniczący może również odstąpić od zamieszczenia innych wzmianek, jeżeli może to ułatwić rozwiązanie sporu bez rozprawy. Przebieg posiedzenia przygotowawczego w części obejmującej próbę ugodowego rozwiązania sporu nie podlega utrwaleniu w sposób przewidziany w art. 91.
§ 2Jeżeli zawarto ugodę, jej osnowę wciąga się do protokołu albo zamieszcza w odrębnym
dokumencie, podpisanym przez strony, stanowiącym załącznik do protokołu.
Art. 2059
§ 1Plan rozprawy zawiera rozstrzygnięcia co do wniosków dowodowych stron, zastępując
w tym zakresie postanowienie dowodowe. Przepisy art. 236 i art. 2432 stosuje się odpowiednio.
§ 2W miarę potrzeby plan rozprawy może zawierać:
§ 3
W planie rozprawy można się odwoływać do pism procesowych stron.
§ 4
Przepisy art. 206 i art. 2061 stosuje się odpowiednio.
Art. 20510.
§ 1
Spory co do poszczególnych zagadnień objętych planem rozprawy rozstrzyga przewodniczący.
§ 2Plan rozprawy podpisują strony. Odmowę złożenia podpisu przez stronę odnotowuje się
w planie.
§ 3
Przewodniczący zatwierdza plan rozprawy.
§ 4Plan rozprawy stanowi załącznik do protokołu posiedzenia przygotowawczego. Do planu
rozprawy stosuje się odpowiednio przepisy o zarządzeniu.
§ 5Plan rozprawy z urzędu doręcza się stronom. Doręczenie stronie planu rozprawy zastępuje
zawiadomienie jej o terminach posiedzeń i innych czynności objętych planem. Jeżeli plan obejmuje obowiązki, które strona musi wykonać osobiście, w szczególności stawienie się w celu udziału w czynnościach wymagających jej osobistego stawiennictwa, doręcza się go także bezpośrednio stronie, z wyjątkiem strony, o której mowa w art. 11355 § 1. W takim przypadku doręczenie planu zastępuje także wezwanie strony do wykonania tych obowiązków. O skutkach tych należy stronę pouczyć.
Art. 20511.
§ 1Jeżeli plan rozprawy stał się nieaktualny, sąd może w drodze postanowienia dokonać
w nim zmiany. Przed wydaniem postanowienia sąd wysłucha stron, informując je jednocześnie o zakresie zamierzonej zmiany.
§ 2Jeżeli choć jedna ze stron sprzeciwi się zamierzonej przez sąd zmianie, przeprowadza
się kolejne posiedzenie przygotowawcze. Nie dotyczy to przypadku, w którym zmiana planu rozprawy obejmuje jedynie wyznaczenie dodatkowych terminów przesłuchania objętych planem świadków, biegłych lub stron.
§ 3W razie istotnej potrzeby można sporządzić nowy plan rozprawy. W takim przypadku przeprowadzenie
kolejnego posiedzenia przygotowawczego jest obowiązkowe. Pierwotny plan rozprawy traci moc w części, w której nowy plan jest odmienny.
§ 4Zmiana planu rozprawy lub wyznaczenie kolejnego posiedzenia przygotowawczego nie powoduje
otwarcia terminu do zgłaszania nowych twierdzeń i dowodów.
Art. 20512.
§ 1Jeżeli wyznaczono posiedzenie przygotowawcze, strona może przytaczać twierdzenia i
dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej do chwili zatwierdzenia planu rozprawy. Twierdzenia i dowody zgłoszone po zatwierdzeniu planu rozprawy podlegają pominięciu, chyba że strona uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później.
§ 2Jeżeli nie zarządzono przeprowadzenia posiedzenia przygotowawczego, strona może przytaczać
twierdzenia i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej aż do zamknięcia rozprawy, z zastrzeżeniem niekorzystnych skutków, które według przepisów kodeksu mogą dla niej wyniknąć z działania na zwłokę lub niezastosowania się do zarządzeń przewodniczącego i postanowień sądu. ” ;
Art. 206
§ 1Przewodniczący i sąd podejmują czynności w sprawie tak, aby przebiegła zgodnie z planem
rozprawy, a jeżeli planu nie sporządzono - w najwcześniejszych możliwych terminach.
§ 2Przewodniczący wyznacza terminy posiedzeń w sprawie zgodnie z planem rozprawy, a jeżeli
planu nie sporządzono - najwcześniejsze możliwe terminy. ” ;
Art. 2061Rozprawę należy przygotować tak, aby nie było przeszkód do rozstrzygnięcia sprawy
na pierwszym posiedzeniu na nią wyznaczonym. Więcej posiedzeń niż jedno wyznacza się tylko w razie konieczności, zwłaszcza gdy przeprowadzenie wszystkich dowodów na jednym posiedzeniu nie jest możliwe. W takim przypadku posiedzenia powinny odbywać się w kolejnych dniach, a jeżeli nie jest to możliwe - tak, aby upływ czasu pomiędzy kolejnymi posiedzeniami nie był nadmierny. ” ;
§ 2
Przewodniczący może ponadto zarządzić oględziny jeszcze przed rozprawą. ” , c) dodaje się § 3 w brzmieniu: „
§ 3Jeżeli planu rozprawy nie sporządzono, zarządzenia mające na celu przygotowanie rozprawy
wydaje się na podstawie pozwu i innych pism procesowych. ” ;
§ 2Każda ze stron jest obowiązana do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej
dotyczących faktów. Strona jest przy tym obowiązana wyszczególnić fakty, którym zaprzecza.
§ 21Sąd poucza stronę niezastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego
lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej o treści art. 162 § 1, art. 20512 § 2, art. 229 i art. 230. ” ;
§ 1Na rozprawie prowadzonej bez planu rozprawy sąd przez zadawanie pytań stronom dąży
do tego, aby strony przytoczyły lub uzupełniły twierdzenia lub dowody na ich poparcie oraz udzieliły wyjaśnień koniecznych do zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych przez nie praw lub roszczeń. W ten sam sposób sąd dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, które są sporne. ” ;
§ 2Można zamknąć rozprawę również w przypadku, gdy ma jeszcze zostać przeprowadzony dowód
przez sędziego wyznaczonego lub przez sąd wezwany, dowód z dokumentu sporządzonego przez organ administracji publicznej lub znajdującego się w jego aktach albo dowód z dokumentu znajdującego się w aktach sądowych lub komorniczych, a rozprawę co do tych dowodów sąd uzna za zbyteczną. ” ;
Art. 2261Ilekroć ustawa przewiduje wysłuchanie stron lub innych osób, stosownie do okoliczności
może się to odbyć przez wezwanie stron do złożenia odpowiednich oświadczeń na posiedzeniu albo wyznaczenie terminu do zajęcia stanowiska w piśmie procesowym lub za pomocą środków porozumiewania się na odległość, o ile dają one pewność co do osoby składającej oświadczenie.
Art. 2262
§ 1Ilekroć zachowanie strony w świetle okoliczności sprawy wskazuje na nadużycie przez
nią prawa procesowego, sąd poucza ją o możliwości zastosowania wobec niej środków, o których mowa w § 2.
§ 2W przypadku gdy sąd stwierdzi nadużycie przez stronę prawa procesowego, może w orzeczeniu
kończącym postępowanie w sprawie:
Art. 228
§ 1Fakty powszechnie znane nie wymagają dowodu. Sąd bierze je pod rozwagę nawet bez powołania
się na nie przez strony.
§ 2Nie wymagają dowodu również fakty, o których informacja jest powszechnie dostępna
oraz fakty znane sądowi z urzędu, jednakże sąd powinien zwrócić na nie uwagę stron. ” ;
Art. 2351We wniosku o przeprowadzenie dowodu strona jest obowiązana oznaczyć dowód w sposób
umożliwiający przeprowadzenie go oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane tym dowodem.
Art. 2352
§ 1Sąd może w szczególności pominąć dowód:
§ 2Pomijając dowód, sąd wydaje postanowienie, w którym wskazuje podstawę prawną tego
rozstrzygnięcia. ” ;
Art. 236
§ 1W postanowieniu o dopuszczeniu dowodu sąd oznaczy środek dowodowy i fakty, które mają
nim zostać wykazane, a w miarę potrzeby i możliwości - także termin i miejsce przeprowadzenia dowodu.
§ 2Jeżeli o wydanie postanowienia w przedmiocie dopuszczenia dowodu wnosiła strona, w
postanowieniu wystarczy powołać się na treść jej wniosku.
§ 3Zlecając przeprowadzenie dowodu sędziemu wyznaczonemu albo sądowi wezwanemu, sąd oznaczy
tego sędziego albo ten sąd. Jeżeli nie oznaczono terminu lub miejsca przeprowadzenia dowodu, oznaczy je sędzia wyznaczony albo sąd wezwany. ” ;
§ 1Sąd nie jest związany swym postanowieniem dowodowym i może je stosownie do okoliczności
uchylić lub zmienić. ” ;
Art. 2421Strona, która wnosiła o wezwanie na rozprawę świadka, biegłego lub innej osoby, powinna
dołożyć starań, by osoba ta stawiła się w wyznaczonym czasie i miejscu, w szczególności zawiadomić ją o obowiązku, czasie i miejscu stawiennictwa.
Art. 2422
§ 1
Ilekroć ustawa przewiduje odebranie przyrzeczenia od osoby stawającej przed sądem, może je odebrać tylko sąd lub sędzia wyznaczony.
§ 2Osobie, która w danej sprawie składała już przyrzeczenie, przypomina się je przy czynności
z jej udziałem, chyba że będzie potrzebne ponowne odebranie przyrzeczenia. ” ;
Art. 2432Dokumenty znajdujące się w aktach sprawy lub do nich dołączone stanowią dowody bez
wydawania odrębnego postanowienia. Pomijając dowód z takiego dokumentu, sąd wydaje postanowienie. ” ;
Art. 263Świadka, który nie może się stawić na wezwanie z powodu choroby, niepełnosprawności
lub innej niedającej się usunąć przeszkody, przesłuchuje się w miejscu jego pobytu. ” ;
§ 3Jeżeli świadek ma składać zeznania, odbiera się od niego przyrzeczenie, po pouczeniu
go o znaczeniu tego aktu. ” ;
Art. 2711Świadek składa zeznanie na piśmie, jeżeli sąd tak postanowi. W takim przypadku świadek
składa przyrzeczenie przez podpisanie tekstu przyrzeczenia. Świadek jest obowiązany złożyć tekst zeznania w sądzie w terminie wyznaczonym przez sąd. Przepisy art. 165 § 2, art. 274 § 1 i art. 276 stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 2721Jeżeli sąd poweźmie wątpliwość co do zdolności spostrzegania lub komunikowania spostrzeżeń
przez świadka, może zarządzić przesłuchanie go z udziałem biegłego lekarza lub psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić. ” ;
Art. 275Świadek w ciągu tygodnia od dnia doręczenia mu postanowienia skazującego go na grzywnę
lub na pierwszym posiedzeniu, na które zostanie wezwany, może usprawiedliwić swe niestawiennictwo.
W przypadku usprawiedliwienia niestawiennictwa sąd zwolni świadka od grzywny i przymusowego sprowadzenia. ” ;
Art. 2781Sąd może dopuścić dowód z opinii sporządzonej na zlecenie organu władzy publicznej
w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. ” ;
§ 2
O wyłączeniu biegłego rozstrzyga sąd prowadzący sprawę po wysłuchaniu stron i biegłego.
Od wysłuchania stron lub biegłego można odstąpić, gdyby miało to doprowadzić do nadmiernej zwłoki w postępowaniu. ” ;
§ 11Biegły, któremu zlecono sporządzenie opinii na piśmie, może złożyć przyrzeczenie przez
podpisanie tekstu przyrzeczenia, który załącza do opinii.
§ 12Od biegłego wpisanego na listę biegłych sądowych nie odbiera się przyrzeczenia. Biegły
taki powołuje się na przyrzeczenie złożone przy ustanowieniu go w tym charakterze. ” ;
Art. 284Sąd może zarządzić przedstawienie biegłemu w niezbędnym zakresie akt sprawy lub przedmiotu
oględzin oraz zarządzić, by był obecny lub brał udział w przeprowadzeniu dowodu. ” ;
Art. 286Sąd może zażądać ustnego lub pisemnego uzupełnienia opinii lub jej wyjaśnienia, a
także dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. ” ;
Art. 288
§ 1Biegły ma prawo żądać wynagrodzenia za stawiennictwo w sądzie i wykonaną pracę oraz
zwrotu wydatków.
§ 2
Przewodniczący może przyznać biegłemu zaliczkę na poczet wydatków.
§ 3Jeżeli opinia jest niepełna lub niejasna, o przyznaniu wynagrodzenia i zwrotu wydatków
rozstrzyga się po jej uzupełnieniu lub wyjaśnieniu. ” ;
§ 3Sąd może zażądać ustnego lub pisemnego uzupełnienia opinii lub jej wyjaśnienia, a
także dodatkowej opinii od tego samego lub innego instytutu naukowego lub naukowo-badawczego.
§ 4Jeżeli opinia została sporządzona przez instytut naukowy lub naukowo-badawczy, ustne
jej uzupełnienie lub wyjaśnienie albo dodatkową opinię składa osoba wyznaczona do tego przez ten instytut. Sąd może jednak zarządzić stawienie się na rozprawie i złożenie ustnego uzupełnienia lub wyjaśnienia opinii albo dodatkowej opinii także przez osoby, które sporządziły opinię w imieniu tego instytutu.
§ 5Strona może żądać wyłączenia osoby wyznaczonej do sporządzenia opinii przez instytut
naukowy lub naukowo-badawczy. Przepis art. 281 stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 2901W sprawach rodzinnych i opiekuńczych sąd może zażądać opinii opiniodawczego zespołu
sądowych specjalistów. Do opinii zespołu stosuje się odpowiednio przepisy o opinii instytutu naukowego lub naukowo-badawczego. ” ;
Art. 322Jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia
lub o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. ” ;
§ 1Ogłoszenie wyroku powinno nastąpić na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. Postanowieniem
wydanym niezwłocznie po zamknięciu rozprawy sąd może odroczyć ogłoszenie wyroku na oznaczony termin przypadający nie później niż dwa tygodnie po dniu zamknięcia rozprawy.
Jeżeli sprawa jest szczególnie zawiła, materiał sprawy jest szczególnie obszerny lub sąd jest znacznie obciążony czynnościami w innych sprawach, termin ten wyjątkowo może wynosić miesiąc po dniu zamknięcia rozprawy.
§ 2Ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym i może go dokonać sam przewodniczący
lub sędzia sprawozdawca. Nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia wyroku.
§ 3Ogłoszenia wyroku dokonuje się przez odczytanie sentencji. Po ogłoszeniu wyroku przewodniczący
lub sędzia sprawozdawca podaje ustnie zasadnicze powody rozstrzygnięcia albo wygłasza uzasadnienie, może jednak tego zaniechać, jeżeli sprawa była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych. ” , b) dodaje się § 4 w brzmieniu: „
§ 4Jeżeli na ogłoszenie wyroku nikt się nie stawił, włączając publiczność, przewodniczący
lub sędzia sprawozdawca może zarządzić odstąpienie od odczytania sentencji i podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. W takim przypadku wyrok uważa się za ogłoszony z chwilą zakończenia posiedzenia. Sentencję należy jednak odczytać, jeżeli będzie wygłaszane uzasadnienie wyroku. ” ;
Art. 327
§ 1Stronę niezastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię
Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, obecną przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący pouczy o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz warunkach, sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.
§ 2Sąd z urzędu doręcza wyrok stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego
lub rzecznika patentowego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku.
§ 3
Sąd z urzędu doręcza stronom wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym.
§ 4Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub
Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wraz z wyrokiem, który podlega doręczeniu z urzędu, doręcza się pouczenie o sposobie i terminie zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem oraz warunkach, sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia.
§ 5Jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest obowiązkowe, należy
także pouczyć stronę o treści przepisów o obowiązkowym zastępstwie oraz skutkach niezastosowania się do tych przepisów. ” ;
Art. 3271
§ 1Uzasadnienie wyroku powinno zawierać:
§ 2
Uzasadnienie wyroku sporządza się w sposób zwięzły. ” ;
Art. 328
§ 1Pisemne uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony o doręczenie wyroku z
uzasadnieniem zgłoszony w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia wyroku.
§ 2W przypadkach gdy wyrok doręcza się z urzędu, termin, o którym mowa w § 1, liczy się
od dnia doręczenia wyroku.
§ 3We wniosku należy wskazać, czy pisemne uzasadnienie ma dotyczyć całości wyroku czy
jego części, w szczególności poszczególnych objętych nim rozstrzygnięć.
§ 4
Sąd odrzuca wniosek niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto mimo wezwania.
Art. 329
§ 1Pisemne uzasadnienie wyroku sporządza się w zakresie wynikającym z wniosku o doręczenie
wyroku z uzasadnieniem.
§ 2Pisemne uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie dwóch tygodni od dnia wpływu
do właściwego sądu wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, a jeżeli wniosek był dotknięty brakami - od dnia usunięcia tych braków.
§ 3W przypadkach gdy pisemne uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu, termin, o którym
mowa w § 2, biegnie od dnia ogłoszenia wyroku.
§ 4W przypadku niemożności sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku w terminie prezes
sądu może przedłużyć ten termin na czas oznaczony. ” ;
§ 1W sprawach rozstrzyganych w składzie trzech sędziów uzasadnienie wyroku podpisują
sędziowie, którzy brali udział w jego wydaniu. Jeżeli którykolwiek z sędziów nie może podpisać uzasadnienia, przewodniczący lub najstarszy służbą sędzia zaznacza na uzasadnieniu przyczynę braku podpisu. ” ;
Art. 331
§ 1Wyrok z pisemnym uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która zgłosiła wniosek
o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.
§ 2Sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku z urzędu nie zwalnia strony od obowiązku
zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.
§ 3Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub
Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wraz z pisemnym uzasadnieniem wyroku doręcza się pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Przepis art. 327 § 5 stosuje się.
§ 4Jeżeli sporządzenie uzasadnienia okaże się niemożliwe, prezes sądu zawiadamia o tym
stronę. W takim przypadku termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia tego zawiadomienia, o czym należy pouczyć stronę. Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wraz z tym pouczeniem doręcza się pouczenie przewidziane w § 3. Przepis art.
327 § 5 stosuje się. ” ;
Art. 3311
§ 1Jeżeli przebieg posiedzenia jest utrwalany w sposób przewidziany w art. 157 § 1, uzasadnienie
może być wygłoszone po ogłoszeniu wyroku i utrwalone za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, o czym przewodniczący uprzedza przed wygłoszeniem uzasadnienia.
§ 2
W przypadku, o którym mowa w § 1, nie podaje się odrębnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, a zamiast pisemnego uzasadnienia wyroku sporządza się transkrypcję wygłoszonego uzasadnienia.
§ 3Do transkrypcji wygłoszonego uzasadnienia odpowiednio stosuje się przepisy o pisemnym
uzasadnieniu wyroku. ” ;
§ 2W przypadku cofnięcia pozwu przed uprawomocnieniem się wyroku albo przedstawieniem
akt z apelacją sądowi drugiej instancji, z jednoczesnym zrzeczeniem się dochodzonego roszczenia, a za zgodą pozwanego również bez tego zrzeczenia, sąd pierwszej instancji postanowieniem uchyli swój wyrok i umorzy postępowanie, jeżeli uzna takie cofnięcie za dopuszczalne. ” ;
Art. 339
§ 1Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie
nie złożył odpowiedzi na pozew.
§ 2W przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o
faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa.
Art. 340
§ 1Sąd wyda wyrok zaoczny, jeżeli mimo niezłożenia odpowiedzi na pozew skierowano sprawę
do rozpoznania na rozprawie, a pozwany nie stawił się na tę rozprawę, albo mimo stawienia się nie bierze w niej udziału. Przepis art. 339 § 2 stosuje się.
§ 2Wyrok wydany w nieobecności pozwanego nie będzie zaoczny, jeżeli pozwany żądał przeprowadzenia
rozprawy w swej nieobecności lub składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie. ” ;
Art. 342
Wyrok zaoczny sąd uzasadnia, gdy powództwo zostało oddalone w całości lub części, a powód zażądał uzasadnienia w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu wyroku.
Art. 343
§ 1
Wyrok zaoczny doręcza się stronom z urzędu. Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej doręcza się go z pouczeniem o przysługujących jej środkach zaskarżenia, a pozwanemu - także z pouczeniem o obowiązku przedstawienia w sprzeciwie wszystkich twierdzeń i dowodów oraz skutku niedopełnienia tego obowiązku w postaci możliwości pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów.
§ 2Jeżeli wyrok, zgodnie z art. 342, nie podlegał uzasadnieniu, termin do wniesienia
przez powoda apelacji biegnie od dnia jego doręczenia. ” ;
§ 2W piśmie zawierającym sprzeciw pozwany powinien przytoczyć zarzuty, które pod rygorem
ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, oraz twierdzenia i dowody. Przepis art. 20512 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
§ 3
Sąd odrzuca sprzeciw niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty brakami, których nie usunięto pomimo wezwania. ” ;
Art. 345W przypadku wniesienia sprzeciwu przewodniczący zarządza doręczenie go powodowi i
nadaje sprawie bieg, w razie potrzeby podejmując czynności przewidziane w przepisach o organizacji postępowania. ” ;
§ 2O sprostowaniu umieszcza się wzmiankę na oryginale wyroku, a na żądanie stron także
na udzielonych im wypisach. Dalsze odpisy i wypisy powinny być zredagowane w brzmieniu uwzględniającym postanowienie o sprostowaniu. ” ;
Art. 3501
§ 1
Niedopuszczalny jest wniosek o sprostowanie wyroku złożony jedynie dla zwłoki w postępowaniu.
§ 2Za wniosek złożony jedynie dla zwłoki w postępowaniu uważa się drugi i dalszy wniosek
złożony przez tę samą stronę co do tego samego wyroku, chyba że okoliczności sprawy wykluczają tę ocenę.
§ 3Wniosek, o którym mowa w § 1, pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych
czynności. To samo dotyczy pism związanych z jego złożeniem. O pozostawieniu wniosku i pism związanych z jego złożeniem zawiadamia się stronę wnoszącą tylko raz - przy złożeniu pierwszego pisma.
§ 4
Przepisy § 1-3 stosuje się odpowiednio do wniosku o uzupełnienie i o wykładnię wyroku. ” ;
Art. 352
Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. ” ;
Art. 355Sąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły
ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. ” ;
§ 2Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom, chyba
że przepis szczególny stanowi inaczej. Doręczając postanowienie stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, należy ją pouczyć o dopuszczalności, warunkach, terminie i sposobie złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia tego postanowienia i wniesienia środka zaskarżenia albo o tym, że postanowienie nie podlega uzasadnieniu lub zaskarżeniu. ” , b) po § 2 dodaje się § 21 w brzmieniu: „
§ 21Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym sąd uzasadnia tylko wtedy, gdy podlega
ono zaskarżeniu, i tylko na żądanie strony zgłoszone w terminie tygodnia od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która zażądała sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia z uzasadnieniem. ” , c) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Uzasadnienie postanowienia sporządza się w terminie tygodnia od dnia wpływu do właściwego
sądu wniosku o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem, a jeżeli wniosek był dotknięty brakami - od dnia usunięcia tych braków. ” , d) dodaje się § 5 i 6 w brzmieniu: „
§ 5Wydając postanowienie, nawet niepodlegające zaskarżeniu, sąd może przy nim zwięźle
wskazać zasadnicze powody rozstrzygnięcia, jeżeli mając na względzie okoliczności sprawy uzna, że pozwoli to na usprawnienie postępowania.
§ 6Wydając postanowienie podlegające zaskarżeniu sąd może, według swej oceny opartej
na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, postanowić o odstąpieniu od jego uzasadnienia, jeżeli w całości uwzględnia zawarty w piśmie procesowym wniosek strony i podziela argumenty strony przytoczone na jego poparcie. W postanowieniu należy powołać to pismo.
Jeżeli pismo to zostanie doręczone później niż postanowienie, termin do złożenia zażalenia biegnie od dnia doręczenia tego pisma. ” ;
§ 1Prawomocność orzeczenia stwierdza na wniosek strony sąd pierwszej instancji, a dopóki
akta sprawy znajdują się w sądzie drugiej instancji - ten sąd. ” ;
§ 3Sąd rozpoznaje sprawę w składzie trzech sędziów. Na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka
w składzie jednego sędziego, z wyjątkiem wydania wyroku. ” , b) po § 3 dodaje się § 31 w brzmieniu: „
§ 31Sąd może zlecić przeprowadzenie dowodu sędziemu wyznaczonemu, także gdy przyczyni
się to do przyspieszenia postępowania. ” , c) uchyla się § 4;
§ 11W zarzutach co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia należy wskazać fakty ustalone
przez sąd pierwszej instancji niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy lub istotne dla rozstrzygnięcia fakty nieustalone przez sąd pierwszej instancji.
§ 12Powołując nowe fakty lub dowody, należy uprawdopodobnić, że ich powołanie w postępowaniu
przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo potrzeba ich powołania wynikła później.
§ 13Powołując fakt wykazany dowodem utrwalonym za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk
albo obraz i dźwięk, należy oznaczyć część zapisu dotyczącą tego faktu. ” ;
§ 11
W przypadku przedłużenia terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku termin, o którym mowa w § 1, wynosi trzy tygodnie. O terminie tym sąd zawiadamia stronę doręczając jej wyrok z uzasadnieniem. Jeżeli w zawiadomieniu termin ten wskazano błędnie, a strona się do niego zastosowała, apelację uważa się za wniesioną w terminie. ” , b) uchyla się § 2, c) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem
strona wniosła apelację do sądu drugiej instancji. W takim przypadku sąd ten zawiadamia sąd pierwszej instancji o wniesieniu apelacji i żąda przedstawienia akt sprawy. ” ;
Art. 371
Sąd pierwszej instancji przedstawia niezwłocznie akta sprawy sądowi drugiej instancji. ” ;
Art. 373
§ 1Sąd drugiej instancji odrzuca apelację spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn
niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie.
§ 2
Czynności związane z nadaniem biegu apelacji może wykonywać referendarz sądowy. ” ;
Art. 3731Przewodniczący zarządza doręczenie odpisów apelacji pozostałym stronom, pouczając
je o treści art. 374. Pozostałe strony mogą wnieść odpowiedź na apelację w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia odpisu apelacji. ” ;
Art. 374Sąd drugiej instancji może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przeprowadzenie
rozprawy nie jest konieczne. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym jest niedopuszczalne, jeżeli strona w apelacji lub odpowiedzi na apelację złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy, chyba że cofnięto pozew lub apelację albo zachodzi nieważność postępowania.
Art. 375
Poza przypadkami określonymi w art. 3911, art. 373 i art. 374 przewodniczący wyznacza rozprawę. ” ;
§ 5W przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd rozpoznaje
ją w tym samym składzie, chyba że nie jest to możliwe lub powodowałoby nadmierną zwłokę w postępowaniu.
§ 6
Ocena prawna wyrażona w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wiąże zarówno sąd, któremu sprawa została przekazana, jak i sąd drugiej instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Nie dotyczy to jednak przypadku, gdy nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego, albo po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy w uchwale rozstrzygającej zagadnienie prawne wyraził odmienną ocenę prawną. ” ;
§ 2Pisemne uzasadnienie albo transkrypcję wygłoszonego uzasadnienia sporządza się w terminie
dwóch tygodni od dnia ogłoszenia orzeczenia. Jeżeli ogłoszenia nie było, termin ten liczy się od dnia wydania orzeczenia. Jeżeli apelację oddalono lub zmieniono zaskarżony wyrok, pisemne uzasadnienie albo transkrypcję wygłoszonego uzasadnienia sporządza się w terminie dwóch tygodni od dnia zgłoszenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem.
§ 21W uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji:
§ 3Orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej stronie, która w terminie tygodnia od dnia
ogłoszenia orzeczenia zgłosiła wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis art. 327 § 2 stosuje się odpowiednio. Jeżeli ogłoszenia nie było, orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się stronom z urzędu w terminie tygodnia od dnia sporządzenia uzasadnienia.
§ 4Jeżeli nie sporządzono pisemnego uzasadnienia wyroku ani transkrypcji wygłoszonego
uzasadnienia, a w sprawie została wniesiona skarga kasacyjna lub skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sporządza się je w terminie dwóch tygodni od dnia wniesienia skargi, a jeżeli skarga była dotknięta brakami - od dnia usunięcia tych braków. Uzasadnienie można ograniczyć do zakresu, którego dotyczy skarga. ” ;
§ 1
Jeżeli na skutek wykonania orzeczenia stronie może być wyrządzona niepowetowana szkoda, sąd drugiej instancji na wniosek strony może wstrzymać wykonanie swego orzeczenia do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego. Jeżeli apelację oddalono, sąd drugiej instancji może wstrzymać wykonanie także orzeczenia sądu pierwszej instancji. ” , b) po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu: „
§ 11W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd drugiej instancji na wniosek strony może także
uzależnić wykonanie orzeczenia od złożenia przez powoda stosownego zabezpieczenia. ” ;
Art. 3911
§ 1
W przypadku wniesienia apelacji od wyroku wydanego na podstawie art. 1911 można pominąć czynności, które ustawa nakazuje podjąć na skutek wniesienia apelacji, w szczególności nie wzywać powoda do usunięcia jej braków ani uiszczenia opłaty. Sąd drugiej instancji może rozpoznać apelację na posiedzeniu niejawnym, nie doręczając apelacji osobie wskazanej jako pozwany ani nie rozpoznając wniosków złożonych wraz z tą apelacją.
§ 2W przypadku wątpliwości apelację uważa się za wniesioną co do całości wyroku z wnioskiem
o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
§ 3W przypadku stwierdzenia, że powództwo nie jest oczywiście bezzasadne, sąd drugiej
instancji uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W pozostałych przypadkach sąd drugiej instancji oddala apelację.
§ 4Uzasadnienie wyroku oddalającego apelację sąd drugiej instancji może ograniczyć do
odwołania się do ustaleń i wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji.
§ 5Wyrok z pisemnym uzasadnieniem, o ile je sporządzono, i wymaganymi przez ustawę pouczeniami
z urzędu doręcza się tylko powodowi.
§ 6
Przepisu art. 3941 § 11 nie stosuje się.
§ 7W przypadku uchylenia wyroku wydanego na podstawie art. 1911 w toku ponownego rozpoznania:
§ 1Zażalenie do sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienia sądu pierwszej instancji
kończące postępowanie w sprawie, a ponadto na postanowienia sądu pierwszej instancji i zarządzenia przewodniczącego, których przedmiotem jest:
§ 2
Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień od dnia doręczenia postanowienia z uzasadnieniem.
Jeżeli przy wydaniu postanowienia sąd odstąpił od jego uzasadnienia, termin liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a jeżeli podlegało ono doręczeniu - od dnia jego doręczenia. ” ;
§ 3Do postępowania przed Sądem Najwyższym toczącego się na skutek zażalenia stosuje się
odpowiednio art. 394 § 2 i 3, art. 395, art. 397 § 1, art. 3986 § 3, art. 39814, art. 39815 § 1 zdanie pierwsze, art. 39816, art. 39817 i art. 39821. ” ;
Art. 3941a
§ 1Zażalenie do innego składu sądu pierwszej instancji przysługuje na postanowienia tego
sądu, których przedmiotem jest:
§ 2
W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia, o którym mowa w § 1, przepisy art.
394 § 2 i 3 oraz art. 395-397 stosuje się odpowiednio.
§ 3
Jeżeli w sądzie pierwszej instancji nie można utworzyć składu do rozpoznania zażalenia, zażalenie rozpoznaje sąd drugiej instancji.
Art. 3941b
Jeżeli zaskarżono postanowienie, o którym mowa w art. 394 § 1 i zarazem w art. 3941a § 1, zażalenie rozpoznaje sąd drugiej instancji. ” ;
§ 1Zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie tego
sądu o odrzuceniu apelacji. ” , b) po § 1 dodaje się § 11 w brzmieniu: „
§ 11Zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje także na postanowienia
tego sądu, których przedmiotem jest:
§ 2
W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia, o którym mowa w § 1 i 11, przepisy art. 394 § 2 i 3 oraz art. 395-397 stosuje się odpowiednio. ” ;
Art. 3943
§ 1
Niedopuszczalne jest zażalenie wniesione jedynie dla zwłoki w postępowaniu.
§ 2Za zażalenie wniesione jedynie dla zwłoki w postępowaniu uważa się:
§ 3Zażalenie, o którym mowa w § 1, pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych
czynności, w szczególności nie przedstawia się go do rozpoznania sądowi właściwemu.
To samo dotyczy pism związanych z jego wniesieniem.
§ 4O pozostawieniu zażalenia i pism związanych z jego wniesieniem zawiadamia się stronę
wnoszącą tylko raz - przy wniesieniu zażalenia.
§ 5
Przepis art. 380 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1W przypadku wniesienia zażalenia sąd pierwszej instancji niezwłocznie przedstawia
je wraz z aktami sądowi właściwemu do jego rozpoznania. Strona przeciwna może wnieść odpowiedź na zażalenie w terminie tygodnia od dnia doręczenia zażalenia, a w przypadkach gdy ustawa przewiduje doręczenie zaskarżonego postanowienia tylko jednej ze stron oraz w przypadkach wskazanych w art. 3941a § 1 pkt 6 - od dnia wniesienia zażalenia. ” ;
Art. 396
Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia.
Art. 397
§ 1
Sąd rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
§ 2W postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia sąd uzasadnia z urzędu postanowienie
kończące to postępowanie. W sprawach, w których zażalenie oddalono lub zmieniono zaskarżone postanowienie, pisemne uzasadnienie sporządza się tylko wówczas, gdy strona zgłosiła wniosek o doręczenie postanowienia z uzasadnieniem.
§ 3Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy
o postępowaniu apelacyjnym. ” ;
§ 4Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których powództwo oddalono na
podstawie art. 1911. Skargę kasacyjną wniesioną w takich sprawach pozostawia się w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności. To samo dotyczy pism związanych z jej wniesieniem. O pozostawieniu skargi kasacyjnej i pism związanych z jej wniesieniem zawiadamia się powoda tylko raz - przy wniesieniu pierwszego pisma.
§ 5Przepisu § 4 nie stosuje się:
1911 i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania została ona rozpoznana na zasadach ogólnych;
§ 2Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę
niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1, nieopłaconą oraz skargę, której braków nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. ” ;
§ 1Na orzeczenie referendarza sądowego służy skarga w przypadkach, w których na postanowienie
sądu służyłoby zażalenie.
§ 2
Skargę wnosi się do sądu, w którym referendarz sądowy wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie tygodnia od dnia jego doręczenia, a jeżeli zażądano uzasadnienia tego orzeczenia
§ 3
W przypadku wniesienia skargi orzeczenie referendarza sądowego traci moc.
§ 4Jeżeli skarga jest oczywiście uzasadniona, referendarz sądowy, który wydał zaskarżone
orzeczenie, w terminie tygodnia od dnia wniesienia skargi może postanowieniem stwierdzić zasadność skargi i w miarę potrzeby wydać ponowne orzeczenie. Na ponowne orzeczenie służy skarga na zasadach ogólnych, jednak w przypadku jego zaskarżenia przepisu paragrafu niniejszego nie stosuje się.
§ 5Po utracie mocy orzeczenia referendarza sądowego sąd rozpoznaje sprawę jako sąd pierwszej
instancji. Jeżeli zaskarżenie postanowienia do sądu wyższego rzędu nie jest możliwe ze względu na brak takiego sądu, środek zaskarżenia rozpoznaje ten sam sąd w innym składzie.
§ 6
Jeżeli referendarz sądowy uzna, że skarga podlega odrzuceniu, przedstawia sprawę sądowi.
W przypadku uznania, że brak jest podstaw do odrzucenia skargi, sąd może od razu rozpoznać sprawę, o ile stan sprawy na to pozwala.
§ 7Przepisy § 1-6 stosuje się odpowiednio do postępowania ze skargi na zarządzenie referendarza
sądowego.
Art. 39823.
§ 1Wniesienie skargi na postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie kosztów sądowych
lub kosztów procesu oraz na postanowienie o odmowie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego wstrzymuje wykonalność tego postanowienia.
§ 2Jeżeli wniesiono skargę na postanowienie referendarza sądowego wydane na podstawie
art. 395 § 2, ponowne wydanie postanowienia na tej podstawie przez referendarza sądowego nie jest dopuszczalne.
§ 3Sąd rozpoznaje skargę w składzie jednego sędziego jako sąd drugiej instancji. Po rozpoznaniu
skargi sąd utrzymuje w mocy lub zmienia zaskarżone postanowienie, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. ” ;
W zakresie nieuregulowanym do postępowania ze skargi na orzeczenie referendarza sądowego stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu. ” ;
§ 1Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub
nieopartą na ustawowej podstawie. ” ;
Art. 414Wniesienie skargi o wznowienie nie tamuje wykonania zaskarżonego wyroku. W przypadku
uprawdopodobnienia, że skarżącemu grozi niepowetowana szkoda, sąd może na wniosek strony wstrzymać wykonanie wyroku, chyba że strona przeciwna złoży odpowiednie zabezpieczenie. ” ;
§ 3
Sąd odrzuca skargę wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1, spóźnioną, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków strona nie usunęła w wyznaczonym terminie. ” ;
§ 1
Sąd Najwyższy odrzuca skargę, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez sąd niższej instancji, skargę niespełniającą wymagań określonych w art. 4245 § 1, jak również skargę z innych przyczyn niedopuszczalną. ” ;
§ 3W przypadku śmierci pozwanego małżonka, a jeżeli pozwanymi byli oboje małżonkowie
Art. 4581
§ 1Przepisy niniejszego działu stosuje się w sprawach gospodarczych podlegających rozpoznaniu
w procesie.
§ 2W sprawach gospodarczych rozpoznawanych według przepisów niniejszego działu przepisy
o innych postępowaniach odrębnych stosuje się w zakresie, w którym nie są sprzeczne z przepisami niniejszego działu. Nie dotyczy to spraw gospodarczych rozpoznawanych w europejskim postępowaniu nakazowym, europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń oraz elektronicznym postępowaniu upominawczym.
Art. 4582
§ 1Sprawami gospodarczymi są sprawy:
§ 2Nie są sprawami gospodarczymi sprawy o:
Art. 4583
§ 1Pozew powinien zawierać również wskazanie adresu poczty elektronicznej powoda albo
oświadczenie powoda, że nie posiada takiego adresu.
§ 2Pierwsze pismo procesowe pozwanego wniesione po doręczeniu odpisu pozwu powinno zawierać
również wskazanie adresu poczty elektronicznej albo oświadczenie pozwanego, że nie posiada takiego adresu, o czym poucza się go doręczając odpis pozwu.
§ 3Niespełnienie wymogów, o których mowa w § 1 lub 2, uznaje się za brak formalny pisma
uniemożliwiający nadanie mu prawidłowego biegu.
Art. 4584
§ 1Stronę niezastępowaną przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię
Generalną Rzeczypospolitej Polskiej sąd poucza o treści art. 4585 § 1 i 4, art. 4586, art. 45810 oraz art. 45811.
§ 2Pouczeń, o których mowa w § 1, udziela się stronie niezwłocznie po złożeniu pierwszego
pisma procesowego, a jeżeli było ono dotknięte brakami - po ich usunięciu. Doręczenie pouczeń następuje na piśmie oraz na wskazany przez stronę adres poczty elektronicznej.
Pouczenia doręcza się także pełnomocnikowi, chyba że pełnomocnikiem tym jest adwokat, radca prawny lub rzecznik patentowy lub za stronę działa Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 3Stronie niezastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub
Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną, udziela się pouczeń, o których mowa w § 1, także przy pierwszej czynności sądu, na którą strona się stawiła.
§ 4Stronę, której nie udzielono pouczeń, o których mowa w § 1, w sposób przewidziany
w § 2, uważa się za pozbawioną możności obrony swych praw, chyba że nieudzielenie pouczeń nie miało wpływu na zachowanie tej strony w toku postępowania.
Art. 4585
§ 1Powód jest obowiązany powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie, a pozwany -
w odpowiedzi na pozew.
§ 2
Doręczając pouczenia, o których mowa w art. 4584 § 1, przewodniczący wzywa stronę, by w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż tydzień, powołała wszystkie twierdzenia i dowody.
§ 3Stosownie do okoliczności sprawy przewodniczący może określić inny termin do powołania
przez stronę twierdzeń i dowodów.
§ 4Twierdzenia i dowody powołane z naruszeniem § 1-3 podlegają pominięciu, chyba że strona
uprawdopodobni, że ich powołanie nie było możliwe albo że potrzeba ich powołania wynikła później. W takim przypadku dalsze twierdzenia i dowody na ich poparcie powinny być powołane w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym ich powołanie stało się możliwe lub wynikła potrzeba ich powołania.
Art. 4586
§ 1Na wniosek strony, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą
fizyczną, sąd rozpoznaje sprawę z pominięciem przepisów niniejszego działu.
§ 2Wniosek, o którym mowa w § 1, strona może złożyć w terminie tygodnia od dnia doręczenia
jej na piśmie pouczeń, o których mowa w art. 4584 § 1, a jeżeli doręczenie pouczeń nie było wymagane - w pozwie albo pierwszym piśmie procesowym pozwanego.
Art. 4587
§ 1Sąd gospodarczy, który stwierdzi, że sprawa nie jest sprawą gospodarczą, może z tego
powodu przekazać ją sądowi właściwemu w terminie miesiąca od dnia wdania się w spór co do istoty sprawy przez pozwanego.
§ 2Przekazanie sprawy gospodarczej może nastąpić w terminie miesiąca od dnia wdania się
w spór co do istoty sprawy przez pozwanego. Sprawę gospodarczą, której nie przekazano sądowi gospodarczemu ze względu na upływ tego terminu, rozpoznaje się z pominięciem przepisów niniejszego działu.
Art. 4588
§ 1
W toku postępowania nie można występować z nowymi roszczeniami zamiast lub obok dotychczasowych.
Jednakże w przypadku zmiany okoliczności powód może żądać, zamiast pierwotnego przedmiotu sporu, jego równowartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się może nadto rozszerzyć powództwo o świadczenia za kolejne okresy.
§ 2
Przepisów art. 177 § 1 pkt 5, art. 194-196, art. 198 oraz art. 205 nie stosuje się.
§ 3
Powództwo wzajemne jest niedopuszczalne.
§ 4Przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, by rozstrzygnięcie w
sprawie zapadło nie później niż sześć miesięcy od dnia złożenia odpowiedzi na pozew.
Jeżeli odpowiedź ta była dotknięta brakami, termin ten biegnie od dnia usunięcia tych braków, a jeżeli jej nie złożono - od dnia upływu terminu do jej złożenia.
Art. 4589
§ 1Strony mogą się umówić o wyłączenie określonych dowodów w postępowaniu w sprawie z
określonego stosunku prawnego powstałego na podstawie umowy (umowa dowodowa).
§ 2
Umowę dowodową zawiera się na piśmie pod rygorem nieważności albo ustnie przed sądem.
W przypadku wątpliwości uważa się, że umowa późniejsza utrzymuje w mocy te postanowienia umowy wcześniejszej, które da się z nią pogodzić.
§ 3
Umowa dowodowa zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu jest nieważna.
§ 4Zarzut nieważności lub bezskuteczności umowy dowodowej można podnieść najpóźniej na
posiedzeniu, na którym powołano się na tę umowę, a jeśli uczyniono to w piśmie procesowym
§ 5Objęcie umową dowodową dowodu przeprowadzonego przed sądem przed jej zawarciem nie
pozbawia go mocy dowodowej.
§ 6
Sąd nie dopuści z urzędu dowodu wyłączonego umową dowodową.
§ 7Fakty, które miałyby zostać wykazane dowodami wyłączonymi przez umowę dowodową, sąd
może ustalić na podstawie twierdzeń stron, biorąc pod rozwagę całokształt okoliczności sprawy. Jeżeli ustalenia wymaga rozmiar należnego świadczenia, przepis art. 322 stosuje się odpowiednio.
Art. 45810.
Dowód z zeznań świadków sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Art. 45811.
Czynność strony, w szczególności oświadczenie woli lub wiedzy, z którą prawo łączy nabycie, utratę lub zmianę uprawnienia strony w zakresie danego stosunku prawnego, może być wykazana tylko dokumentem, o którym mowa w art. 773 Kodeksu cywilnego, chyba że strona wykaże, że nie może przedstawić dokumentu z przyczyn od niej niezależnych.
Art. 45812.
Niezależnie od wyniku sprawy sąd może obciążyć kosztami procesu w całości lub części stronę, która przed wytoczeniem powództwa zaniechała próby dobrowolnego rozwiązania sporu, uchyliła się od udziału w niej lub uczestniczyła w niej w złej wierze i przez to przyczyniła się do zbędnego wytoczenia powództwa lub wadliwego określenia przedmiotu sprawy.
Art. 45813.
Do wyroku sądu pierwszej instancji zasądzającego świadczenie w pieniądzu lub rzeczach zamiennych przepisy art. 492 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. ” ;
§ 1Powództwo w sprawie z zakresu prawa pracy można wytoczyć bądź przed sąd ogólnie właściwy
dla pozwanego, bądź przed sąd, w którego obszarze właściwości praca jest, była lub miała być wykonywana. ” , b) § 2 i 21 otrzymują brzmienie: „
§ 2W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwy jest sąd, w którego obszarze
właściwości ma miejsce zamieszkania albo siedzibę strona odwołująca się od decyzji wydanej przez organ rentowy lub orzeczenia wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, jak również występująca z żądaniem w pozostałych sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wymienionych w art. 476 § 3. Jeżeli na tej podstawie nie można ustalić sądu właściwego, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę organ rentowy, a w sprawie, w której występuje wymieniony w art. 476 § 3 organ inny niż rentowy - ten organ.
§ 21W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w których wniesiono odwołanie od decyzji
organu emerytalnego określonego przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, wojskowego organu emerytalnego albo organu emerytalnego właściwego w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej, właściwy jest sąd, w którego obszarze właściwości ma siedzibę ten organ. Przepisu art. 44 nie stosuje się, chyba że miałoby to prowadzić do nieważności postępowania. ” , c) uchyla się § 22, d) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Sąd właściwy może na zgodny wniosek stron przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu, rozpoznającemu sprawy z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych, jeżeli przemawiają za tym względy celowości. ” ;
§ 1Odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy
do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W tym przypadku sąd przekaże sprawę temu organowi. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, sąd rozpozna sprawę. ” ;
§ 31
Stronę wnoszącą pismo wszczynające postępowanie wzywa się do usunięcia jego braków, tylko gdy braki te uniemożliwiają przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego z udziałem strony wnoszącej pismo.
§ 32Posiedzenie przygotowawcze służy także usunięciu braków pisma wszczynającego postępowanie
w zakresie niezbędnym do nadania sprawie prawidłowego biegu oraz, w razie potrzeby, ustaleniu przez sąd dowodów do przeprowadzenia z urzędu, a także wyjaśnieniu innych okoliczności istotnych dla prawidłowego i szybkiego rozpoznania sprawy. ” , c) § 4 otrzymuje brzmienie: „
§ 4Jeżeli w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych okaże się, że występują istotne
braki w materiale, a jego uzupełnienie w postępowaniu sądowym byłoby połączone ze znacznymi trudnościami, przewodniczący może zwrócić organowi rentowemu akta sprawy w celu uzupełnienia materiału sprawy. To samo dotyczy przypadku, w którym decyzja organu rentowego nie zawiera:
Art. 470Pozwany ma obowiązek zapewnić, by osoba reprezentująca go przy czynnościach sądu była
obeznana ze stanem faktycznym sprawy i umocowana do zawarcia ugody.
Art. 471
Przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, by termin posiedzenia, na którym sprawa ma zostać rozpoznana, przypadł nie później niż miesiąc od dnia zakończenia posiedzenia przygotowawczego, a jeżeli go nie przeprowadzono - nie później niż sześć miesięcy od dnia złożenia odpowiedzi na pozew. Jeżeli odpowiedź ta była dotknięta brakami, termin ten biegnie od dnia usunięcia tych braków, a jeżeli odpowiedzi nie złożono - od dnia upływu terminu do jej złożenia. ” ;
Art. 4751Przepisów art. 466, art. 467, art. 470 i art. 471 nie stosuje się do skargi kasacyjnej
i postępowania przed Sądem Najwyższym wywołanego jej wniesieniem. ” ;
§ 2Uznając wypowiedzenie umowy o pracę za bezskuteczne albo przywracając pracownika do
pracy, sąd na wniosek pracownika może w wyroku nałożyć na pracodawcę obowiązek dalszego zatrudnienia pracownika do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. ” ;
Art. 4777
Przepisów art. 464, art. 467 § 31 i art. 470-473 nie stosuje się w sprawach, w których pracownik jest stroną pozwaną. ” ;
§ 21Jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego
zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. ” ;
W przypadku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, sąd ochrony konkurencji i konsumentów może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. ” ;
W przypadku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, sąd ochrony konkurencji i konsumentów może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. ” ;
W przypadku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, sąd ochrony konkurencji i konsumentów może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać do czasu rozstrzygnięcia sprawy wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. ” ;
W przypadku wniesienia odwołania od decyzji Prezesa Urzędu, sąd ochrony konkurencji i konsumentów może na wniosek strony, która wniosła odwołanie, wstrzymać wykonanie decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy. ” ;
480 dodaje się art. 4801 - 4804 w brzmieniu: „
Art. 4801
§ 1Sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia
innych rzeczy zamiennych, a w innych przypadkach - jeżeli przepis szczególny tak stanowi.
§ 2Po utracie mocy lub uchyleniu nakazu zapłaty albo w przypadku braku podstaw do jego
wydania sąd rozpoznaje sprawę według przepisów ogólnych lub w postępowaniu odrębnym właściwym dla danej sprawy, chyba że przepis szczególny przewiduje inny skutek, w szczególności umorzenie postępowania.
Art. 4802
§ 1W nakazie zapłaty sąd nakazuje pozwanemu, by w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia
nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo wniósł środek zaskarżenia.
§ 2
Jeżeli pozwany mieszka lub ma siedzibę za granicą, a nie ma przedstawiciela w kraju, termin, o którym mowa w § 1, wynosi miesiąc, przy czym gdyby doręczenie nakazu zapłaty miało mieć miejsce poza terytorium Unii Europejskiej, oznacza się termin nie krótszy niż trzy miesiące.
§ 3
Nakaz zapłaty doręcza się stronom. Pozwanemu nakaz zapłaty doręcza się z odpisem pozwu, z odpisami załączników do pozwu oraz pouczeniem o terminie i sposobie zaskarżenia nakazu oraz skutkach jego niezaskarżenia.
§ 4Nakaz zapłaty, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia, ma skutki prawomocnego
wyroku.
§ 5Jeżeli po wydaniu nakazu zapłaty okaże się, że pozwany w chwili wniesienia pozwu nie
miał zdolności sądowej, zdolności procesowej albo organu powołanego do jego reprezentowania, a braki te nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie zgodnie z przepisami kodeksu, sąd z urzędu uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie postanowienie.
Art. 4803
§ 1
Środek zaskarżenia od nakazu zapłaty wnosi się do sądu, który wydał nakaz zapłaty.
§ 2
W piśmie zawierającym środek zaskarżenia od nakazu zapłaty pozwany powinien wskazać, czy zaskarża nakaz w całości czy w części oraz przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.
§ 3Sąd odrzuca środek zaskarżenia niedopuszczalny, spóźniony, nieopłacony lub dotknięty
brakami, których nie usunięto pomimo wezwania.
Art. 4804
§ 1
Nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym.
§ 2Czynności w sprawie, z wyłączeniem prowadzenia rozprawy i wydania wyroku, może wykonywać
referendarz sądowy. ” ;
Art. 4841
Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym wydaje się na wniosek powoda zgłoszony w pozwie. ” ;
§ 2Sąd wydaje również nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku należycie
wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. W przypadku przejścia na powoda praw z weksla lub czeku, do wydania nakazu niezbędne jest przedstawienie dokumentów uzasadniających roszczenia, o ile przejście tych praw na powoda nie wynika bezpośrednio z weksla lub czeku. ” , c) uchyla się § 3, d) § 4 otrzymuje brzmienie: „
§ 4Jeżeli nie dołączono oryginału weksla lub czeku, przewodniczący wzywa powoda do ich
złożenia do akt pod rygorem zwrotu pozwu na podstawie art. 130. ” ;
§ 2W sprawach, o których mowa w art. 485 § 2a, przewodniczący i sąd są obowiązani podejmować
czynności tak, by pierwsze posiedzenie wyznaczone w celu wydania nakazu zapłaty, rozpoznania sprawy lub nadania jej innego biegu odbyło się nie później niż dwa miesiące od dnia wniesienia pozwu, a jeżeli pozew był dotknięty brakami - od dnia ich usunięcia. ” ;
Art. 493
§ 1
Od nakazu zapłaty pozwany może wnieść zarzuty.
§ 2
W piśmie zawierającym zarzuty pozwany powinien, poza elementami wskazanymi w art.
4803 § 2, wymienić fakty, z których wywodzi żądania, i dowody na wykazanie każdego z nich.
§ 3W postępowaniu po wniesieniu zarzutów:
§ 4Jeżeli zachodzą podstawy do odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, sąd z urzędu
postanowieniem uchyla nakaz zapłaty i wydaje odpowiednie rozstrzygnięcie. W innym przypadku sąd wydaje wyrok, którym w całości lub części utrzymuje nakaz zapłaty w mocy albo go uchyla i orzeka o żądaniu pozwu. ” ;
Art. 497
§ 1W przypadku cofnięcia zarzutów sąd stwierdza postanowieniem, że nakaz zapłaty pozostaje
w mocy i orzeka o kosztach jak przy cofnięciu pozwu. Przepis art. 203 § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 2
W przypadku, o którym mowa w art. 203 § 4, sąd może uznać cofnięcie zarzutów za niedopuszczalne. ” ;
4801 § 1, chyba że według treści pozwu: ” , b) pkt 2 otrzymuje brzmienie: „
§ 1
Od nakazu zapłaty pozwany może wnieść sprzeciw. ” , b) § 3 otrzymuje brzmienie: „
§ 3Na wniosek strony sąd wydaje postanowienie stwierdzające utratę mocy nakazu zapłaty
w całości lub części. ” ;
Art. 5051
§ 1W postępowaniu uproszczonym rozpoznaje się sprawy o świadczenie, jeżeli wartość przedmiotu
sporu nie przekracza dwudziestu tysięcy złotych, a w sprawach o roszczenia z rękojmi lub gwarancji - jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty.
§ 2Spośród spraw wymienionych w § 1 nie rozpoznaje się w postępowaniu uproszczonym spraw:
§ 3Sąd może rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jeżeli
może to przyczynić się do sprawniejszego rozwiązania sporu.
Art. 5052W sprawach rozpoznawanych według przepisów niniejszego działu posiedzenia przygotowawczego
nie przeprowadza się, chyba że z okoliczności sprawy wynika, że przeprowadzenie posiedzenia przygotowawczego może przyczynić się do sprawniejszego rozpoznania sprawy. ” ;
§ 2Połączenie kilku roszczeń w jednym pozwie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy wynikają
z tego samego stosunku prawnego lub kilku stosunków prawnych tego samego rodzaju.
W przypadku niedopuszczalnego połączenia w jednym pozwie kilku roszczeń przewodniczący zarządza zwrot pozwu bez wezwania do usunięcia tego braku. Jeżeli w terminie tygodnia od dnia doręczenia zarządzenia o zwrocie powód cofnie pozew w zakresie żądań niepodlegających łączeniu, pozew w pozostałej części wywołuje skutek od daty jego pierwotnego wniesienia. ” ;
Art. 5057
§ 1Ilekroć ustalenie zasadności lub wysokości świadczenia powinno nastąpić przy zastosowaniu
wiadomości specjalnych, od uznania sądu zależy powzięcie samodzielnej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy albo zasięgnięcie opinii biegłego.
§ 2Opinii biegłego nie zasięga się, jeżeli jej przewidywany koszt miałby przekroczyć
wartość przedmiotu sporu, chyba że uzasadniają to wyjątkowe okoliczności.
§ 3Złożenie zeznań przez świadka nie stoi na przeszkodzie zasięgnięciu jego opinii jako
biegłego, także co do faktów, o których zeznał jako świadek, nawet jeżeli uprzednio sporządził opinię na zlecenie podmiotu innego niż sąd. ” ;
§ 4W sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza tysiąca złotych, uzasadnienie
wyroku ogranicza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. Od uznania sądu opartego na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy zależy rozszerzenie tego uzasadnienia o pozostałą treść określoną w art. 3271 § 1. ” ;
§ 11
W sprawach określonych w art. 5058 § 4 przepisu § 1 nie stosuje się, a zaskarżony wyrok może zostać uchylony tylko w przypadkach określonych w art. 386 § 2 i 3. ” ;
§ 1
W postępowaniu uproszczonym w sprawach z zakresu prawa pracy przepisów art. 466, art.
477 i art. 4771 nie stosuje się. ” ;