Prawo o notariacie – tekst jednolity 2019
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o notariacie
Czego dotyczy ten akt?
Niniejsze obwieszczenie ogłasza jednolity tekst ustawy Prawo o notariacie, która reguluje ustrój notariatu oraz zasady dokonywania czynności notarialnych. Celem ustawy jest zapewnienie pewności obrotu prawnego poprzez nadawanie czynnościom prawnym formy urzędowej.
Kogo dotyczy: Notariuszy, zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych; Osoby fizyczne i prawne, które są obowiązane lub pragną nadać czynnościom prawnym formę notarialną.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Pozostałe przepisy prawne
- Artykuły
- 219
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Ustrój notariatu, w tym powoływanie, odwoływanie, obowiązki i prawa notariuszy.
- Samorząd notarialny oraz nadzór nad notariatem.
- Odpowiedzialność notariuszy za szkody i odpowiedzialność dyscyplinarną.
- Rodzaje i tryb dokonywania czynności notarialnych, takich jak akty notarialne, poświadczenia dziedziczenia, protokoły i przyjmowanie na przechowanie.
Kogo dotyczy ten akt?
- Notariuszy, zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych.
- Osoby fizyczne i prawne, które są obowiązane lub pragną nadać czynnościom prawnym formę notarialną.
Jakie są kluczowe punkty?
- Notariusz działa jako osoba zaufania publicznego, a dokonane przez niego czynności mają charakter dokumentu urzędowego.
- Czynności notarialne dokonuje się w kancelarii notarialnej, ale mogą być dokonane także w innym miejscu, jeśli przemawia za tym charakter czynności lub szczególne okoliczności.
- Notariusz może prowadzić tylko jedną kancelarię, ale kilku notariuszy może prowadzić jedną kancelarię na zasadach spółki cywilnej lub partnerskiej.
- Wynagrodzenie notariusza jest ustalane na podstawie umowy ze stronami, ale nie może przekroczyć maksymalnych stawek taksy notarialnej, które określa Minister Sprawiedliwości. Maksymalna stawka za czynność notarialną nie może przekroczyć sześciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Pozostałe przepisy prawne
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Spis treści (219)
- Art. 40
- Art. 43 W przypadku gdy akt notarialny sporządzony przed dniem wejścia w życie
- Art. 44 Elektroniczny wypis lub wyciąg z aktu notarialnego sporządzonego przed
- Art. 54 Krajowa Rada Notarialna tworzy Centralne Repozytorium Elektronicznych
- Art. 55 Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2018 r., z wyjątkiem:
- Art. 350 Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
- Art. 59
- Art. 60 Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątki
- Art. 125 Przepisy ustawy stosuje się, jeżeli śmierć przedsiębiorcy nastąpiła po
- Art. 135 Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyj
- Art. 48 Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem:
- Art. 2 W przypadku wystąpienia strony z żądaniem, o którym mowa w art. 102 §
- Art. 3
- Art. 1
- § 1 Notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obo
- § 2 W wypadkach określonych w ustawie czynności notarialnych mogą dokonywa
- § 3 Czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Na żądanie stron
- Art. 4
- Art. 5
- Art. 6
- § 4 Za stronę zwolnioną od ponoszenia wynagrodzenia za dokonaną czynność n
- § 5 Do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 1, oraz przyznania notariusz
- Art. 7
- § 21 Jeżeli wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych od wniosku o
- Art. 8
- Art. 9
- Art. 10
- Art. 11 Notariuszem może być powołany ten, kto:
- Art. 12
- § 2a Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art
- § 2b Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art
- Art. 13 Wniosek, o którym mowa w art. 10 § 1, powinien zawierać dane o kwalifi
- Art. 13a Minister Sprawiedliwości zasięga z Krajowego Rejestru Karnego informac
- Art. 14
- Art. 14a
- Art. 15
- Art. 16
- § 3a W toku postępowania, o którym mowa w § 3, Minister Sprawiedliwości moż
- Art. 16a
- Art. 17 Notariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem o
- Art. 18
- § 43 )W brzmieniu ustalonym przez art. 7 ustawy z dnia 23 października 2018
- Art. 19
- Art. 19a Notariusz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cyw
- Art. 19b
- Art. 19c Rada izby notarialnej właściwej ze względu na siedzibę kancelarii nota
- Art. 19d Minister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez rady izb notarial
- Art. 20
- Art. 21
- Art. 22 W wypadku zaprzestania prowadzenia kancelarii przez notariusza z innyc
- Art. 22a
- Art. 23
- Art. 245 )Utracił moc na podstawie art. 170 pkt 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997
- Art. 24a (uchylony)
- Art. 25 Notariusz, który przeszedł na emeryturę lub rentę, może używać tytułu
- Art. 26
- Art. 27 Organami izby notarialnej są:
- Art. 28
- Art. 29
- Art. 30
- Art. 31
- Art. 32
- Art. 33 Rada izby notarialnej na pierwszym posiedzeniu dokonuje podziału czynn
- Art. 34
- Art. 35 Do zakresu działania rady izby notarialnej należy:
- Art. 36
- Art. 37
- Art. 37a Rada izby notarialnej przekazuje niezwłocznie Krajowej Radzie Notarial
- Art. 38
- Art. 39
- Art. 41 Krajowa Rada Notarialna może zwołać kongres notariuszy w celu zasięgni
- Art. 41a
- Art. 42
- § 2c Notariusz, który przeprowadził wizytację kancelarii notarialnej zakońc
- Art. 45 Osoby powołane do nadzoru mają prawo wglądu w czynności notarialne, ba
- Art. 46 Organy samorządu notarialnego przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości uc
- Art. 47
- § 17 )Utracił moc z dniem 11 grudnia 2018 r., rozumiany w ten sposób, że pr
- Art. 49 Notariusz ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywani
- Art. 50 Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym za
- Art. 51
- Art. 52
- Art. 53
- Art. 56
- Art. 57
- Art. 57a Ministrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysł
- Art. 58 Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Minister
- Art. 61 W razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego, post
- Art. 62
- Art. 63
- Art. 63a
- Art. 63b Kasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak rów
- Art. 63c Kasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem sądu dyscyplina
- Art. 63d
- Art. 63e Do rozpoznania kasacji, o której mowa w art. 63a § 1, stosuje się odpo
- Art. 64 Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący
- Art. 65
- Art. 66 (uchylony)
- Art. 67
- Art. 68
- Art. 69 W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowie
- Art. 70 Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają od
- Art. 71
- § 6
- § 7 W wypadkach niewymienionych w § 6 aplikant notarialny odbywa aplikację
- § 8 Notariusz ma obowiązek w okresie kolejnych 3 lat i 6 miesięcy objąć pa
- § 9 Prezes właściwego sądu apelacyjnego, na wniosek notariusza, może zwoln
- § 10 Jeżeli w danym roku szkoleniowym po objęciu patronatem wszystkich apli
- § 11 Notariusz, u którego aplikant notarialny odbywa aplikację, kieruje prz
- § 12 Przed upływem 2 lat i 6 miesięcy aplikacji rada izby notarialnej przep
- § 13 Na podstawie opinii osób szkolących aplikanta notarialnego oraz własny
- Art. 71a
- Art. 71b
- Art. 71c
- Art. 71d
- Art. 71e
- § 1a W przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpo
- Art. 71f
- § 4a Komisja kwalifikacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu wstę
- Art. 71g
- Art. 71h
- Art. 71i
- Art. 71j
- § 1b
- § 1c Wyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakre
- § 1d Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązująceg
- Art. 71k
- Art. 72
- Art. 72a
- Art. 72b
- Art. 72c Do obowiązków aplikanta należy:
- Art. 73 Aplikację notarialną organizuje i prowadzi rada izby notarialnej na po
- Art. 74
- § 14 Na każdą z części egzaminu notarialnego zespół sporządza zadania wraz
- § 15 Ostateczną treść zadań wraz z opisami istotnych zagadnień ustala zespó
- § 16 Ustalone przez zespół zadania wraz z opisami istotnych zagadnień przew
- § 18
- § 19 Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i spos
- Art. 74a
- Art. 74b
- Art. 74c
- Art. 74d
- Art. 74e
- Art. 74f
- Art. 74g
- Art. 74h
- Art. 74i W przypadku nieuzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego, z
- Art. 75
- Art. 76
- § 4b Po upływie 10 lat od skreślenia z wykazu zastępców notarialnych osoba,
- Art. 76a
- Art. 77 Aplikanci notarialni i zastępcy notarialni mają prawo uczestniczyć w w
- Art. 78 Do aplikantów notarialnych i zastępców notarialnych stosuje się przepi
- Art. 78a
- Art. 79 Notariusz dokonuje następujących czynności:
- Art. 80
- Art. 81
- Art. 81a Odmowę dokonania czynności notarialnej notariusz stwierdza w protokole
- Art. 82 Osobę, której odmówiono dokonania czynności notarialnej, poucza się o
- Art. 83
- Art. 84
- Art. 85
- Art. 86
- Art. 87
- Art. 88 Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składan
- Art. 89
- Art. 90
- Art. 91 Notariusz sporządza akt notarialny, jeżeli wymaga tego przepis prawa l
- Art. 92
- § 41 Złożenie wniosku o wpis w księdze wieczystej przez notariusza za pośre
- § 1111 )Dodany przez art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie
- § 1212 )Dodany przez art. 42 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w p
- Art. 93 Jeżeli akt notarialny jest sporządzony na dwóch lub więcej arkuszach,
- Art. 94
- Art. 95
- Art. 95a
- Art. 95b Przed sporządzeniem aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz spisuje
- Art. 95c
- Art. 95d W razie złożenia testamentu notariusz dokonuje jego otwarcia i ogłosze
- Art. 95e
- Art. 95f
- Art. 95g Na protokole dziedziczenia zamieszcza się adnotację o sporządzeniu akt
- Art. 95h
- Art. 95i
- Art. 95j Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego
- Art. 95k
- Art. 95l Jeżeli w akcie poświadczenia dziedziczenia nie wskazano spadkobierców
- Art. 95m Oryginały aktów poświadczenia dziedziczenia nie mogą być wydawane poza
- Art. 95n
- Art. 95o Przepisów art. 95c § 2 pkt 5, art. 95f § 1 pkt 7 i art. 95l nie stosuj
- Art. 95p
- Art. 95q
- Art. 95r Przy czynnościach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego s
- Art. 95s
- Art. 95t Notariusz stwierdza w protokole wydanie, sprostowanie, zmianę lub uchy
- Art. 95u
- Art. 95v
- Art. 95w Notariusz z urzędu doręcza wypis protokołu obejmującego sprostowanie,
- Art. 95x
- Art. 95y
- Art. 95z Notariusz sporządza akt powołania zarządcy sukcesyjnego albo akt odwoł
- Art. 96 Notariusz poświadcza:
- Art. 97
- Art. 98 Notariusz stwierdza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym doku
- Art. 99
- Art. 100 Pozostawanie przy życiu lub w określonym miejscu danej osoby poświadcz
- Art. 101 Minister Sprawiedliwości może, w drodze rozporządzenia, upoważnić orga
- Art. 104
- § 318 )W brzmieniu ustalonym przez art. 67 pkt 4 ustawy, o której mowa w odn
- Art. 105 Przy sporządzaniu protestów weksli i czeków notariusz stosuje przepisy
- Art. 106
- Art. 107
- Art. 108
- Art. 109
- Art. 109a Wypisy aktu notarialnego sprostowanego protokołem zgodnie z art. 80 §
- Art. 110
- Art. 111
- Art. 112
- § 320 )Dodany przez art. 7 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 11; wszed
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 22 lutego 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o notariacie Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Dział I - Ustrój notariatu
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Powoływanie i odwoływanie notariuszy
Rozdział 3 - Obowiązki i prawa notariuszy
Rozdział 4 - Samorząd notarialny
Rozdział 5 - Nadzór nad notariatem i odpowiedzialność notariuszy za szkody
Rozdział 6 - Odpowiedzialność dyscyplinarna
Rozdział 7 - Aplikanci i zastępcy notarialni
Dział II - Czynności notarialne
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Tryb dokonywania czynności notarialnych
Rozdział 3 - Akty notarialne
Rozdział 3a - Akty poświadczenia dziedziczenia
Rozdział 3b - Europejskie poświadczenia spadkowe
Rozdział 3c - Czynności związane z zarządem sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej
Rozdział 4 - Poświadczenia
Rozdział 5
Rozdział 6 - Protokoły
Rozdział 7 - Protesty
Rozdział 8 - Przyjmowanie na przechowanie
Rozdział 9 - Wypisy, odpisy i wyciągi oraz przechowywanie aktów notarialnych
Treść obwieszczenia 1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2291), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
U. poz. 2314),
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
Art. 40
1.
Akta rejestrowe obejmujące sprawy zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu nie podlegają przetworzeniu na akta prowadzone w systemie teleinformatycznym.
2.
Akta spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu prowadzi się w postaci papierowej. ” „
Art. 43W przypadku gdy akt notarialny sporządzony przed dniem wejścia w życie niniejszego
przepisu dokumentuje czynność prawną, o której notariusz, na podstawie przepisów szczególnych jest obowiązany zawiadomić sąd rejestrowy, a takiego zawiadomienia nie dokonano przed dniem wejścia w życie niniejszego przepisu wykonanie obowiązku zawiadomienia następuje za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
Art. 44Elektroniczny wypis lub wyciąg z aktu notarialnego sporządzonego przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy notariusz umieszcza w Centralnym Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów Notarialnych na wniosek strony aktu, jeżeli ten akt zawiera w treści dane stanowiące podstawę wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego albo podlega złożeniu do akt rejestrowych podmiotu wpisanego do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. ” „
Art. 54Krajowa Rada Notarialna tworzy Centralne Repozytorium Elektronicznych Wypisów Aktów
Notarialnych.
Art. 55Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2018 r., z wyjątkiem:
31, art. 50 oraz art. 51, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2018 r.;
25 oraz art. 45, które wchodzą w życie z dniem 1 grudnia 2020 r. ” ;
Art. 350Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
Art. 54Do umów najmu instytucjonalnego zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy dotychczasowe. ” „
Art. 59
Ustawa traci moc z dniem 31 grudnia 2028 r.
Art. 60Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
Art. 125Przepisy ustawy stosuje się, jeżeli śmierć przedsiębiorcy nastąpiła po dniu poprzedzającym
dzień wejścia w życie niniejszej ustawy. ” „
Art. 135Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
Art. 48Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem:
Art. 2W przypadku wystąpienia strony z żądaniem, o którym mowa w art. 102 § 1 ustawy zmienianej
w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 3
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” .
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie
Dział I
Ustrój notariatu
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1
§ 1Notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub
pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych).
§ 2W wypadkach określonych w ustawie czynności notarialnych mogą dokonywać również zastępca
notarialny lub aplikant notarialny.
Art. 2
§ 1Notariusz w zakresie swoich uprawnień, o których mowa w art. 1, działa jako osoba
zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym.
§ 2Czynności notarialne, dokonane przez notariusza zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu
urzędowego.
§ 3Czynności notarialnych dokonuje się w języku polskim. Na żądanie strony notariusz
może dokonać dodatkowo tej czynności w języku obcym, wykorzystując własną znajomość języka obcego wykazaną w sposób określony dla tłumaczy przysięgłych lub korzystając z pomocy tłumacza przysięgłego.
Art. 3
§ 1
Czynności notarialnych notariusz dokonuje w kancelarii notarialnej, zwanej dalej „kancelarią”.
§ 2Czynność notarialna może być dokonana także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym
charakter czynności lub szczególne okoliczności.
Art. 4
§ 1
Notariusz może prowadzić tylko jedną kancelarię.
§ 2Notariusz zatrudnia pracowników kancelarii oraz zapewnia warunki lokalowe i wyposażenie
kancelarii, stosowne dla notariatu.
§ 3
Kilku notariuszy może prowadzić jedną kancelarię na zasadach spółki cywilnej lub partnerskiej.
W takim jednak wypadku każdy z notariuszy dokonuje czynności notarialnych we własnym imieniu i ponosi odpowiedzialność za czynności przez siebie dokonane.
Art. 5
§ 1Notariuszowi za dokonanie czynności notarialnych przysługuje wynagrodzenie określone
na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższe niż maksymalne stawki taksy notarialnej właściwe dla danej czynności.
§ 2Wynagrodzenie, o którym mowa w § 1, nie obejmuje kosztów przejazdu i innych niezbędnych
wydatków, poniesionych przez notariusza w związku z dokonaniem czynności.
§ 3Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw instytucji
finansowych, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi, w drodze rozporządzenia, maksymalne stawki taksy notarialnej za czynności notarialne, o których mowa w § 1, oraz maksymalne kwoty, o które może być zwiększone wynagrodzenie za dokonanie czynności notarialnych poza kancelarią notarialną, mając na względzie wartość przedmiotu i rodzaj czynności notarialnej, stopień jej zawiłości, nakład pracy notariusza, czas przeznaczony na dokonanie czynności oraz interes społeczny gwarantujący należyty dostęp do czynności notarialnych w obrocie cywilnoprawnym, a także uwzględniając, że maksymalna stawka za czynność notarialną nie może przekroczyć sześciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku, ogłaszanego do celów emerytalnych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, stosowanego poczynając od drugiego kwartału każdego roku przez okres jednego roku.
Art. 6
§ 1Jeżeli strona czynności notarialnej nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego
dla siebie i rodziny ponieść żądanego przez notariusza wynagrodzenia, może wystąpić z wnioskiem do sądu rejonowego właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania o zwolnienie w całości lub w części od ponoszenia tego wynagrodzenia.
§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej, która wykaże, że nie ma dostatecznych
środków na ponoszenie wynagrodzenia żądanego przez notariusza.
§ 3Sąd po ustaleniu, że zachodzi potrzeba dokonania czynności notarialnej, uwzględnia
wniosek i wyznacza notariusza do dokonania żądanej przez stronę czynności notarialnej.
§ 4Za stronę zwolnioną od ponoszenia wynagrodzenia za dokonaną czynność notarialną wynagrodzenie
ponosi Skarb Państwa. Wynagrodzenie przyznaje notariuszowi, na jego wniosek, sąd, który wyznaczył notariusza, na podstawie taksy, o której mowa w art. 5.
§ 5Do rozpoznania wniosku, o którym mowa w § 1, oraz przyznania notariuszowi wynagrodzenia
stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, z uwzględnieniem przepisów o zwolnieniu od kosztów sądowych.
Art. 7
§ 1
Notariusz jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki.
§ 2Jeżeli wniosek o wpis w księdze wieczystej, o którym mowa w art. 92 § 4, podlega opłacie
sądowej, notariusz pobiera od wnioskodawcy tę opłatę oraz wskazuje we wniosku o wpis w księdze wieczystej wysokość pobranej opłaty sądowej. Notariusz uzależnia sporządzenie aktu notarialnego oraz objęcie wnioskiem o wpis w księdze wieczystej żądania dokonania w księdze wieczystej także innego wpisu związanego z czynnością notarialną, od uprzedniego uiszczenia przez wnioskodawcę należnej opłaty sądowej. Pobraną opłatę sądową notariusz przekazuje właściwemu sądowi rejonowemu.
§ 21Jeżeli wnioskodawca został zwolniony od kosztów sądowych od wniosku o wpis w księdze
wieczystej, notariusz wskazuje we wniosku o wpis w księdze wieczystej, że opłata sądowa nie została pobrana i załącza prawomocne postanowienie sądu w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych do dokumentów stanowiących podstawę wpisu w księdze wieczystej, które przesyła do sądu prowadzącego księgę wieczystą.
§ 3Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, sposób pobierania i uiszczania
oraz sposób i termin przekazywania sądom należności, o których mowa w § 2, a także ich zwrotu oraz sposób prowadzenia ich ewidencji przez notariusza i czas jej przechowywania, uwzględniając łatwość uiszczania opłat i przekazywania ich sądom, szczegółowość ewidencji oraz konieczność zapewnienia jej trwałości.
Art. 8
Notariusz używa pieczęci urzędowej z wizerunkiem orła.
Art. 9
§ 1
Minister Sprawiedliwości prowadzi rejestr kancelarii.
§ 2Minister Sprawiedliwości do dnia 31 stycznia każdego roku ogłasza w formie obwieszczenia
w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wykaz zarejestrowanych kancelarii.
Rozdział 2
Powoływanie i odwoływanie notariuszy
Art. 10
§ 1
Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
§ 2Niewyrażenie opinii, o której mowa w § 1, w ciągu 60 dni od dnia otrzymania wniosku
Ministra Sprawiedliwości, uważane jest za wyrażenie opinii pozytywnej.
§ 3Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o
której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13, a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek.
Art. 11Notariuszem może być powołany ten, kto:
Art. 12
§ 1Wymagania, o których mowa w art. 11 pkt 4 i 5, nie dotyczą osób, które w Rzeczypospolitej
Polskiej:
§ 2Do egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub
2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić osoby, które w Rzeczypospolitej Polskiej:
§ 2aDo egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub
2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które przez okres co najmniej 4 lat w okresie nie dłuższym niż 6 lat przed złożeniem wniosku o dopuszczenie do egzaminu były zatrudnione w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka i wykonywały zadania odpowiadające czynnościom asystenta sędziego.
§ 2bDo egzaminu notarialnego składanego przed komisją, o której mowa w art. 71b § 1 lub
2, bez odbycia aplikacji notarialnej mogą przystąpić również osoby, które nie złożyły wniosku o powołanie na notariusza w terminie określonym w art. 14a, oraz osoby, o których mowa w art. 16a § 2 i art. 76 § 4b. § 3. W przypadku wykonywania pracy w niepełnym wymiarze okresy, o których mowa w § 2 pkt 2-5 i w § 2a, podlegają proporcjonalnemu wydłużeniu. § 4. Osoby, o których mowa w § 2-2b, muszą spełniać wymagania przewidziane w art. 11 pkt 1-3 i 7.
Art. 13Wniosek, o którym mowa w art. 10 § 1, powinien zawierać dane o kwalifikacjach osoby
zainteresowanej, wymienionej w art. 11 lub art. 12 § 1, oraz wskazywać lokal przewidywany do prowadzenia kancelarii i termin jej uruchomienia. Do wniosku osoba zainteresowana jest obowiązana dołączyć - w przypadku osoby urodzonej przed dniem 1 sierpnia 1972 r.
Art. 13aMinister Sprawiedliwości zasięga z Krajowego Rejestru Karnego informacji o osobie
zainteresowanej powołaniem na stanowisko notariusza.
Art. 14
§ 1Notariusz jest obowiązany w ciągu 2 miesięcy od zawiadomienia o powołaniu uruchomić
kancelarię i zgłosić o tym Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 2W razie nieuruchomienia kancelarii w terminie, o którym mowa w § 1, powołanie traci
moc; okoliczność tę stwierdza Minister Sprawiedliwości.
Art. 14a
Uzyskanie pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego uprawnia do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 10 § 1, w terminie 10 lat od dnia doręczenia uchwały o wyniku egzaminu notarialnego.
Art. 15
§ 1Przy powołaniu notariusz składa wobec Ministra Sprawiedliwości ślubowanie według następującej
roty: „ Ślubuję uroczyście jako notariusz powierzone mi obowiązki wypełniać zgodnie z prawem i sumieniem, dochować tajemnicy zawodowej, w postępowaniu swym kierować się zasadami godności, honoru i uczciwości. ” .
§ 2Minister Sprawiedliwości może upoważnić prezesa właściwego sądu apelacyjnego do przyjęcia
ślubowania.
Art. 16
§ 1Minister Sprawiedliwości odwołuje notariusza, jeżeli notariusz:
§ 2Odwołanie notariusza z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 2 następuje po uprzednim wysłuchaniu
notariusza, chyba że nie jest to możliwe.
§ 3
Minister Sprawiedliwości może odwołać notariusza w wypadku, gdy charakter stwierdzonych, w wyniku wizytacji, o której mowa w art. 44 § 2a zdanie pierwsze, nieprawidłowości stanowi rażącą i oczywistą obrazę przepisów prawa, a także w wypadku, gdy notariusz uzyskał dwie ujemne oceny w wyniku kolejnych wizytacji przeprowadzonych przez wizytatora samorządu notarialnego lub Ministra Sprawiedliwości. Odwołanie następuje po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej, wydanej na wniosek Ministra Sprawiedliwości, w terminie miesiąca od daty wpływu wniosku.
§ 3aW toku postępowania, o którym mowa w § 3, Minister Sprawiedliwości może zlecić przeprowadzenie
wizytacji lub lustracji prezesowi właściwego sądu apelacyjnego lub sędziemu delegowanemu do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości niezwłocznie doręcza protokół z wizytacji osobie zainteresowanej, która w wypadku, gdy protokół zawiera ujemną ocenę, może zgłosić pisemne zastrzeżenia w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia.
§ 4Niewydanie przez radę właściwej izby notarialnej opinii w terminie, o którym mowa
w § 3, nie wstrzymuje wydania decyzji.
Art. 16a
§ 1Osoba, która przestała być notariuszem z przyczyn, o których mowa w art. 16 § 1 pkt
1, 4, 5 i 6 oraz § 3, może zostać ponownie powołana, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 11 pkt 1-3 i 7, z uwzględnieniem art. 51 § 4.
§ 2Jeżeli osoba, o której mowa w § 1, przez co najmniej 10 lat nie wykonywała zawodu
notariusza, może zostać ponownie powołana na notariusza po złożeniu egzaminu notarialnego.
Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 12 § 1.
Rozdział 3
Obowiązki i prawa notariuszy
Art. 17Notariusz jest obowiązany postępować zgodnie ze złożonym ślubowaniem oraz stale podnosić
kwalifikacje zawodowe.
Art. 18
§ 1Notariusz jest obowiązany zachować w tajemnicy okoliczności sprawy, o których powziął
wiadomość ze względu na wykonywane czynności notarialne.
§ 2
Obowiązek zachowania tajemnicy trwa także po odwołaniu notariusza.
§ 3Obowiązek zachowania tajemnicy ustaje, gdy notariusz składa zeznania jako świadek
przed sądem, chyba że ujawnienie tajemnicy zagraża dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu. W tych wypadkach od obowiązku zachowania tajemnicy może zwolnić notariusza Minister Sprawiedliwości.
§ 43)W brzmieniu ustalonym przez art. 7 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie
ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r..
Obowiązek zachowania tajemnicy nie dotyczy informacji:
Art. 19
§ 1Notariusz nie może podejmować zatrudnienia bez uzyskania uprzedniej zgody rady właściwej
izby notarialnej, z wyjątkiem zatrudnienia w charakterze pracownika naukowo-dydaktycznego, dydaktycznego lub naukowego, chyba że wykonywanie tego zatrudnienia przeszkadza w pełnieniu jego obowiązków.
§ 2Notariuszowi nie wolno także podejmować zajęcia, które by przeszkadzało w pełnieniu
obowiązków albo mogło uchybiać powadze wykonywanego zawodu. Nie wolno mu w szczególności zajmować się handlem, przemysłem, pośrednictwem i doradztwem w interesach.
§ 3O zamiarze podjęcia zatrudnienia lub zajęcia notariusz jest obowiązany zawiadomić
prezesa rady właściwej izby notarialnej. Rada rozstrzyga, czy podjęcie zatrudnienia lub zajęcia nie uchybia obowiązkom notariusza albo powadze wykonywanego zawodu. Jeżeli rada nie wyrazi zgody na zatrudnienie lub zajęcie, o których mowa w § 1 i 2, sprawę, na wniosek notariusza, rozstrzyga Krajowa Rada Notarialna, której decyzja jest ostateczna.
Art. 19aNotariusz podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody
wyrządzone przy wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 1 § 1.
Art. 19b
Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej oraz Polskiej Izby Ubezpieczeń, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 19a, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną, biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę wykonywanego zawodu oraz zakres realizowanych zadań.
Art. 19cRada izby notarialnej właściwej ze względu na siedzibę kancelarii notarialnej jest
obowiązana do przeprowadzania kontroli spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a. Spełnienie tego obowiązku ustala się na podstawie okazanej przez notariusza polisy lub innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego zawarcie umowy tego ubezpieczenia, wystawionego przez zakład ubezpieczeń.
Art. 19dMinister Sprawiedliwości nadzoruje wykonywanie przez rady izb notarialnych zadań określonych
w art. 19c. Prezesi rad izb notarialnych obowiązani są do składania Ministrowi Sprawiedliwości raz w roku, w terminie do dnia 15 marca, sprawozdań z kontroli przeprowadzonych w poprzednim roku kalendarzowym.
Art. 20
§ 1
Kancelaria powinna być czynna w dniach powszednich co najmniej 6 godzin dziennie.
§ 2Rada właściwej izby notarialnej może ustalić 1 dzień powszedni tygodnia jako wolny
za przepracowaną sobotę.
§ 3W wypadkach niecierpiących zwłoki albo szczególnych potrzeb kancelaria może być czynna
także w niedziele i święta.
Art. 21
§ 1Jeżeli notariusz nie może pełnić swych obowiązków, wyznacza na ten czas zastępstwo
spośród zastępców notarialnych zatrudnionych w jego kancelarii oraz notariuszy ze wspólnej kancelarii prowadzonej w trybie art. 4 § 3 informując o tym prezesa rady właściwej izby albo spośród zastępców notarialnych z wykazu właściwej izby notarialnej oraz notariuszy mających siedzibę kancelarii notarialnej w tej izbie, w porozumieniu z prezesem rady właściwej izby.
§ 2(uchylony)
§ 3Jeżeli z powodu nieobecności notariusza wynikłej z nieprzewidzianych przyczyn notariusz
nie wyznaczył w kancelarii zastępstwa na czas swej nieobecności, zastępstwo wyznacza prezes rady właściwej izby notarialnej. Zastępstwo obejmuje wyłącznie dokonywanie czynności notarialnych, o których mowa w art. 79 pkt 7, oraz wydawanie przyjętych na przechowanie pieniędzy, papierów wartościowych, dokumentów oraz danych na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
§ 4W wypadkach, o których mowa w § 1 i 3 do zastępstwa notariusza może być także wyznaczony
notariusz emerytowany.
Art. 22W wypadku zaprzestania prowadzenia kancelarii przez notariusza z innych powodów niż
jego śmierć lub zawieszenia go w czynnościach, rada izby notarialnej wyznacza czasowo do pełnienia obowiązków notariusza zastępstwo spośród zastępców notarialnych, notariuszy albo notariuszy emerytowanych danej izby notarialnej. Zastępstwo obejmuje wyłącznie dokonywanie czynności notarialnych, o których mowa w art. 79 pkt 7, oraz wydawanie przyjętych na przechowanie pieniędzy, papierów wartościowych, dokumentów oraz danych na informatycznym nośniku danych, o którym mowa w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.
Art. 22a
§ 1Notariusz może upoważnić aplikanta notarialnego objętego jego patronatem do wykonywania
czynności notarialnych określonych w art. 79 pkt 2, 4, 7 i 8, jeżeli aplikant odbył co najmniej 2 lata i 6 miesięcy aplikacji oraz uzyskał pozytywny wynik z kolokwium, o którym mowa w art. 71 § 12.
§ 2Upoważnienie jest udzielane w formie pisemnej na czas określony i wskazuje czynności
notarialne, do wykonywania których aplikant został upoważniony.
§ 3Notariusz niezwłocznie zawiadamia prezesa rady właściwej izby notarialnej, Ministra
Sprawiedliwości oraz prezesa właściwego sądu apelacyjnego o udzieleniu upoważnienia, przesyłając jego kopię.
§ 4Notariusz ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez aplikanta notarialnego
przy wykonywaniu czynności notarialnych, o których mowa w § 1. Przepis art. 49 stosuje się odpowiednio.
Art. 23
Notariusze opłacają, na potrzeby organów samorządu notarialnego, składki miesięczne, których wysokość ustala corocznie Krajowa Rada Notarialna. Ponadto, stosownie do uchwał właściwych izb notarialnych, notariusze opłacają składki na inne określone cele.
Art. 245)Utracił moc na podstawie art. 170 pkt 22 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym
ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. poz. 153), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., w zakresie uregulowanym tą ustawą; na podstawie art. 122 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z 2018 r. poz. 106, 138, 357, 398, 650, 697, 730, 771, 1076, 1544, 1577, 1613, 1629, 1669, 2126, 2192, 2215, 2244 i 2432 oraz z 2019 r. poz. 60), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., ilekroć przepisy odsyłają do przepisów o ubezpieczeniach społecznych - należy przez to rozumieć odesłanie do przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych..
W zakresie ubezpieczeń społecznych do notariuszy i członków ich rodzin stosuje się przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą.
Art. 24a(uchylony)
Art. 25Notariusz, który przeszedł na emeryturę lub rentę, może używać tytułu „emerytowany
notariusz”.
Rozdział 4
Samorząd notarialny
Art. 26
§ 1
Notariusze tworzą samorząd notarialny.
§ 2
Samorząd notarialny obejmuje izby notarialne i Krajową Radę Notarialną.
§ 3
Izby notarialne i Krajowa Rada Notarialna posiadają osobowość prawną.
Art. 27Organami izby notarialnej są:
Art. 28
§ 1
Izbę notarialną stanowią notariusze prowadzący kancelarię w okręgu sądu apelacyjnego.
§ 2
Siedzibą izby notarialnej jest siedziba sądu apelacyjnego.
Art. 29
§ 1
Walne zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są zwyczajne lub nadzwyczajne.
§ 2
Zwyczajne walne zgromadzenie notariuszy zwołuje, w pierwszym kwartale każdego roku, rada izby notarialnej. Nadzwyczajne walne zgromadzenie może być zwołane z inicjatywy Ministra Sprawiedliwości, na podstawie uchwały rady albo na wniosek co najmniej 1/5 ogólnej liczby notariuszy wchodzących w skład izby.
§ 3W walnym zgromadzeniu jest obowiązany uczestniczyć każdy notariusz należący do danej
izby.
Art. 30
§ 1Do zakresu działania walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej należy:
§ 2
Walne zgromadzenie notariuszy uchwala regulamin swego działania.
Art. 31
§ 1
Rozstrzygnięcia walnego zgromadzenia zapadają w formie uchwał.
§ 2Uchwały walnego zgromadzenia notariuszy izby notarialnej są podejmowane zwykłą większością
głosów w obecności co najmniej połowy członków izby.
§ 3
Wybory odbywają się w głosowaniu tajnym, z wyjątkiem wyboru przewodniczącego zgromadzenia.
Art. 32
§ 1Rada izby notarialnej działa w siedzibie izby i oprócz prezesa oraz wiceprezesa składa
się z:
§ 2
Kadencja rady trwa 3 lata.
§ 3Prezes i wiceprezes nie mogą sprawować tych samych funkcji więcej niż dwie, następujące
bezpośrednio po sobie, pełne kadencje.
Art. 33Rada izby notarialnej na pierwszym posiedzeniu dokonuje podziału czynności między
swych członków, jak również uchwala regulamin wewnętrznego urzędowania rady.
Art. 34
§ 1Prezes rady izby notarialnej reprezentuje radę, kieruje jej pracami, przewodniczy
na posiedzeniach i wykonuje uchwały rady. W razie nieobecności prezesa, jego obowiązki wykonuje wiceprezes rady.
§ 2Do składania oświadczeń woli w sprawach majątkowych wymagane jest współdziałanie dwóch
członków rady, w tym prezesa lub wiceprezesa.
Art. 35Do zakresu działania rady izby notarialnej należy:
Art. 36
§ 1Do ważności uchwał rady izby notarialnej jest wymagana obecność co najmniej połowy
jej członków.
§ 2Uchwały rady zapadają zwykłą większością głosów, przy czym w razie równej liczby głosów
decyduje głos prezesa rady.
Art. 37
Rada izby notarialnej przedstawia do dnia 31 marca każdego roku Ministrowi Sprawiedliwości, Krajowej Radzie Notarialnej oraz prezesowi właściwego sądu apelacyjnego wykaz zastępców notarialnych i aplikantów notarialnych izby, według stanu na dzień 31 grudnia poprzedniego roku. Wykaz ten zawiera dane o liczbie aplikantów notarialnych objętych patronatem lub zatrudnionych, w ramach odbywania aplikacji, przez poszczególnych notariuszy wraz ze wskazaniem daty objęcia patronatem lub wskazaniem zatrudnienia, a także imiona i nazwiska aplikantów notarialnych, wskazanie formy odbywania aplikacji oraz imiona i nazwiska ich patronów a ponadto nazwiska osób skreślonych w poprzednim roku z wykazu zastępców notarialnych.
Art. 37aRada izby notarialnej przekazuje niezwłocznie Krajowej Radzie Notarialnej aktualne
informacje o notariuszach oraz zastępcach notarialnych. Informacja obejmuje imię i nazwisko notariusza lub zastępcy notarialnego, właściwą izbę notarialną, datę i numer decyzji o powołaniu notariusza lub o jego odwołaniu, datę umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych lub skreślenia z tego wykazu, a także informacje o zawieszeniu w czynnościach zawodowych.
Art. 38
Krajowa Rada Notarialna jest reprezentantem notariatu.
Art. 39
§ 1Krajowa Rada Notarialna składa się z notariuszy wybranych przez walne zgromadzenia
notariuszy izb notarialnych.
§ 2Prezesem Krajowej Rady Notarialnej jest notariusz, wybrany w drodze tajnego głosowania
spośród jej członków.
§ 3
Kadencja Krajowej Rady Notarialnej trwa 3 lata.
§ 4
Do członka Krajowej Rady Notarialnej przepis art. 32 § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 40
§ 1Do zakresu działania Krajowej Rady Notarialnej należy w szczególności:
§ 2Krajowa Rada Notarialna składa do dnia 30 kwietnia każdego roku Ministrowi Sprawiedliwości
sprawozdanie i ocenę stanu notariatu. Sprawozdanie w szczególności zawiera dane dotyczące liczby sporządzonych czynności notarialnych, dane dotyczące odprowadzonych podatków i opłat sądowych, w tym odprowadzonego podatku VAT, dane dotyczące działalności nadzorczej izb notarialnych i Krajowej Rady Notarialnej.
§ 3
Do Krajowej Rady Notarialnej stosuje się odpowiednio przepis art. 34 § 2.
Art. 41Krajowa Rada Notarialna może zwołać kongres notariuszy w celu zasięgnięcia opinii
w istotnych sprawach notariatu.
Art. 41a
§ 1
Krajowa Rada Notarialna na podstawie informacji przekazywanych przez rady izb notarialnych, prowadzi w systemie teleinformatycznym listę notariuszy oraz zastępców notarialnych, która zawiera imię i nazwisko, właściwą izbę notarialną, datę i numer decyzji o powołaniu notariusza lub o jego odwołaniu, datę umieszczenia w wykazie zastępców notarialnych lub skreślenia z tego wykazu, a także informacje o zawieszeniu w czynnościach zawodowych.
§ 2
Krajowa Rada Notarialna zapewnia sądom prowadzącym księgi wieczyste dostęp do listy, o której mowa w § 1, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego w celu automatycznej weryfikacji notariuszy i zastępców notarialnych.
§ 3Krajowa Rada Notarialna zapewnia Ministrowi Sprawiedliwości dostęp do listy, o której
mowa w § 1, za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
§ 4Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, minimalną funkcjonalność
oraz warunki organizacyjno-techniczne funkcjonowania systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 1, uwzględniając zgodność z minimalnymi wymaganiami i sposobem stwierdzania zgodności oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570, z 2018 r. poz. 1000, 1544 i 1669 oraz z 2019 r. poz. 60) oraz zapewnienie bezpieczeństwa danych, w tym ochronę przed nieuprawnionym ujawnieniem i dostępem.
Rozdział 5
Nadzór nad notariatem i odpowiedzialność notariuszy za szkody
Art. 42
§ 1Nadzór nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego sprawuje Minister
Sprawiedliwości osobiście, za pośrednictwem prezesów sądów apelacyjnych lub sądów wojewódzkich 6)Obecnie sądy okręgowe, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszech nych (Dz. U. poz. 1064), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. albo przez wyznaczone osoby.
§ 2Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowo tryb wykonywania
nadzoru, o którym mowa w § 1.
Art. 43
§ 1Minister Sprawiedliwości może zatrudnić notariusza, za jego zgodą, w Ministerstwie
Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie wojewódzkim 6)Obecnie sądy okręgowe, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszech nych (Dz. U. poz. 1064), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. do wykonywania czynności nadzoru nad działalnością notariuszy i organami samorządu notarialnego.
§ 2
Do notariusza, o którym mowa w § 1, stosuje się przepisy ustawy o pracownikach urzędów państwowych.
§ 3W okresie zatrudnienia w Ministerstwie Sprawiedliwości, sądzie apelacyjnym lub sądzie
wojewódzkim 6)Obecnie sądy okręgowe, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszech nych (Dz. U. poz. 1064), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. prawo notariusza do prowadzenia kancelarii notarialnej ulega zawieszeniu.
§ 4Minister Sprawiedliwości, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może, na wniosek
notariusza, zawiesić prawo notariusza do prowadzenia kancelarii w razie podjęcia przez niego innego zatrudnienia lub wykonywania funkcji publicznej.
Art. 44
§ 1Nadzór nad notariuszami na obszarze właściwości izby notarialnej wykonuje również
rada izby przez swoich członków lub przez wyznaczonych w tym celu notariuszy niebędących członkami rady albo emerytowanych notariuszy.
§ 2W ramach nadzoru, o którym mowa w § 1, w każdej kancelarii przeprowadza się wizytację
co najmniej raz na 4 lata.
§ 2aPo upływie 6 miesięcy od daty uruchomienia kancelarii notarialnej rada właściwej izby
notarialnej zleca przeprowadzenie jej wizytacji. Kolejną wizytację przeprowadza się po upływie 2 lat.
§ 2bW wypadku uzyskania przez notariusza ujemnej oceny w wyniku wizytacji, o której mowa
w § 2a zdanie pierwsze, Minister Sprawiedliwości zleca radzie właściwej izby notarialnej przeprowadzenie kolejnej wizytacji, określając termin jej przeprowadzenia. Minister Sprawiedliwości może odstąpić od zlecenia wizytacji, jeżeli charakter stwierdzonych nieprawidłowości stanowi rażącą i oczywistą obrazę przepisów prawa.
§ 2cNotariusz, który przeprowadził wizytację kancelarii notarialnej zakończonej ujemną
oceną nie może być wyznaczony do przeprowadzenia kolejnej wizytacji.
§ 3Z wizytacji sporządza się protokół. Rada izby notarialnej ocenia wyniki wizytacji
i przedstawia - w terminie miesiąca od wizytacji - odpis protokołu Ministrowi Sprawiedliwości, zawiadamiając go równocześnie o środkach podjętych w celu usunięcia stwierdzonych uchybień.
Art. 45Osoby powołane do nadzoru mają prawo wglądu w czynności notarialne, badania ich zgodności
z prawem, a także mogą żądać wyjaśnień oraz zarządzać usunięcie uchybień i usterek, a w razie dostrzeżenia naruszenia przez notariusza jego obowiązków - żądać wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.
Art. 46Organy samorządu notarialnego przesyłają Ministrowi Sprawiedliwości uchwały, a także
protokoły walnych zgromadzeń notariuszy oraz sprawozdania roczne wraz z bilansami
Art. 47
§ 17)Utracił moc z dniem 11 grudnia 2018 r., rozumiany w ten sposób, że przewidziany w
nim nadzór judykacyjny Sądu Najwyższego nad uchwałami organu samorządu notarialnego wyklucza uwzględnienie przez sąd sprzeczności z prawem uchwał organu samorządu notarialnego w postępowaniu w sprawie przysługujących notariuszowi praw lub wolności, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt SK 10/17 (Dz.
U. poz. 2314)..
Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organu samorządu notarialnego w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia.
Jeżeli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy.
§ 2Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub uchyla uchwałę i przekazuje
sprawę do ponownego rozpoznania właściwemu organowi samorządu, ustalając wytyczne co do sposobu jej załatwienia. Skargę spóźnioną Sąd Najwyższy pozostawia bez rozpoznania.
Art. 48Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do organów samorządu notarialnego o podjęcie
uchwały w określonej sprawie należącej do właściwości tych organów. Uchwała powinna być podjęta w terminie 1 miesiąca.
Art. 49Notariusz ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu czynności
notarialnych na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym, z uwzględnieniem szczególnej staranności, do jakiej jest obowiązany przy wykonywaniu tych czynności.
Rozdział 6
Odpowiedzialność dyscyplinarna
Art. 50Notariusz odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia zawodowe, w tym za oczywistą i
rażącą obrazę przepisów prawnych, uchybienia powadze lub godności zawodu, jak również za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 19a, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 19b oraz za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 71 § 8, i niewykonanie zobowiązania, o którym mowa w art. 71a § 5, a także za niespełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (Dz. U. z 2017 r. poz. 2278).
Art. 51
§ 1Karami dyscyplinarnymi są:
§ 2Wymierzenie kary nagany lub kary pieniężnej pociąga za sobą niemożność udziału ukaranego
w organach samorządu notarialnego i w sądzie dyscyplinarnym przez okres 3 lat.
§ 3
Kary pieniężne wpływają na rzecz Skarbu Państwa.
§ 4
Osoba, która przestała być notariuszem w związku z orzeczeniem kary dyscyplinarnej, o której mowa w § 1 pkt 4, może ponownie ubiegać się o powołanie na notariusza po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kary pozbawienia prawa prowadzenia kancelarii.
Art. 52
§ 1Po upływie 5 lat od chwili czynu nie można wszcząć postępowania dyscyplinarnego, a
w razie wszczęcia - ulega ono umorzeniu.
§ 2Jeżeli jednak czyn zawiera znamiona przestępstwa, przedawnienie dyscyplinarne nie
może nastąpić wcześniej niż przedawnienie przewidziane w przepisach Kodeksu karnego.
Art. 53
§ 1Do orzekania w sprawach dyscyplinarnych są powołane sądy dyscyplinarne:
§ 2Członków sądów dyscyplinarnych wybierają na trzyletnią kadencję poszczególne walne
zgromadzenia notariuszy izb notarialnych.
§ 3Ogólną liczbę członków sądów dyscyplinarnych oraz liczbę członków tych sądów wybieranych
przez poszczególne walne zgromadzenia notariuszy izb notarialnych określa Krajowa Rada Notarialna.
§ 4Przewodniczących sądów dyscyplinarnych i ich zastępców wybierają spośród siebie członkowie
tych sądów.
Art. 54
§ 1Sąd dyscyplinarny orzeka w składzie 3 członków, a Wyższy Sąd Dyscyplinarny w składzie
5 członków. W składzie orzekającym w drugiej instancji nie może brać udziału członek sądu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
§ 2
Skład orzekający wyznacza przewodniczący sądu dyscyplinarnego.
Art. 55Rzecznikami sądów dyscyplinarnych izb oraz Wyższego Sądu Dyscyplinarnego są notariusze
wybrani odpowiednio przez walne zgromadzenia notariuszy i Krajową Radę Notarialną.
Art. 56
Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród notariuszy, adwokatów lub radców prawnych.
Art. 57
§ 1
Postępowanie dyscyplinarne jest jawne.
§ 2Sąd dyscyplinarny wyłącza jawność postępowania dyscyplinarnego ze względu na konieczność
ochrony tajemnicy określonej w art. 18 lub innej prawnie chronionej tajemnicy, jeżeli ujawnienie tych tajemnic zagrażałoby dobru państwa albo ważnemu interesowi prywatnemu.
Sąd dyscyplinarny wyłącza również jawność postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jawność mogłaby obrażać dobre obyczaje.
§ 3W razie wyłączenia jawności postępowania dyscyplinarnego orzeczenie ogłaszane jest
publicznie.
§ 4Protokolantem może być notariusz lub aplikant notarialny wyznaczony przez przewodniczącego
sądu dyscyplinarnego.
Art. 57aMinistrowi Sprawiedliwości oraz osobom przez niego upoważnionym przysługuje w każdym
stadium postępowania dyscyplinarnego prawo wglądu do akt i żądania informacji o wynikach tego postępowania, jak również prawo żądania akt sprawy.
Art. 58Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego mogą zgłosić Minister Sprawiedliwości
lub rada właściwej izby notarialnej po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności koniecznych do ustalenia znamion czynu zarzuconego obwinionemu oraz złożeniu wyjaśnień przez obwinionego, chyba że złożenie tych wyjaśnień nie jest możliwe.
Art. 59
§ 1Po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący sądu
wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych.
§ 2Postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji powinno być zakończone w terminie
1 miesiąca od daty wpływu wniosku.
§ 3Nieusprawiedliwione niestawiennictwo rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego lub jego
obrońcy nie wstrzymuje rozpoznania sprawy.
Art. 60Jeżeli w toku rozprawy ujawni się inne przewinienie oprócz objętego wnioskiem o wszczęcie
postępowania, sąd może wydać co do tego przewinienia orzeczenie tylko za zgodą rzecznika dyscyplinarnego i obwinionego lub jego obrońcy.
Art. 61W razie odwołania notariusza w toku postępowania dyscyplinarnego, postępowanie toczy
się nadal.
Art. 62
§ 1Uzasadnienie orzeczenia sądu dyscyplinarnego sporządza się na piśmie w terminie 7
dni od ogłoszenia orzeczenia.
§ 2
Orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręcza się rzecznikowi dyscyplinarnemu i obwinionemu.
Art. 63
§ 1Od orzeczenia sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji przysługuje obwinionemu, rzecznikowi
dyscyplinarnemu oraz Ministrowi Sprawiedliwości odwołanie do Wyższego Sądu Dyscyplinarnego w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Odwołanie wnosi się do sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. Odwołanie powinno być przesłane w terminie 7 dni od dnia jego wpływu wraz z aktami do sądu dyscyplinarnego drugiej instancji.
§ 2Orzeczenie wraz z uzasadnieniem wydane przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny doręcza się
rzecznikowi dyscyplinarnemu, obwinionemu, Ministrowi Sprawiedliwości oraz Krajowej Radzie Notarialnej.
Art. 63a
§ 1Od orzeczenia wydanego przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny przysługuje obwinionemu, rzecznikowi
dyscyplinarnemu, Ministrowi Sprawiedliwości, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz Krajowej Radzie Notarialnej kasacja do Sądu Najwyższego.
§ 2Orzeczenie, od którego służy kasacja podmiotom, o których mowa w § 1, nie podlega
wykonaniu do czasu wniesienia kasacji lub bezskutecznego upływu terminu do jej wniesienia.
Art. 63bKasacja może być wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, jak również rażącej
niewspółmierności kary dyscyplinarnej.
Art. 63cKasację wnosi się do Sądu Najwyższego za pośrednictwem sądu dyscyplinarnego drugiej
instancji w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem.
Art. 63d
§ 1
Od kasacji, o której mowa w art. 63a § 1, nie uiszcza się opłaty sądowej.
§ 2Orzeczenie, od którego wniesiono kasację, nie podlega wykonaniu do czasu rozpoznania
kasacji.
§ 3
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów.
Art. 63eDo rozpoznania kasacji, o której mowa w art. 63a § 1, stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania karnego o kasacji, z wyłączeniem art. 526 § 2 oraz art. 530 § 2 i 3.
Art. 64Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dyscyplinarnego przewodniczący sądu pierwszej
instancji przesyła odpis orzeczenia Ministrowi Sprawiedliwości oraz radzie właściwej izby notarialnej.
Art. 65
§ 1Odpis prawomocnego orzeczenia skazującego na karę dyscyplinarną dołącza się do akt
osobowych obwinionego.
§ 2Wykonanie orzeczenia sądu dyscyplinarnego należy co do kary wymienionej w art. 51
§ 1 pkt 4 do Ministra Sprawiedliwości, a co do pozostałych kar - do rady właściwej izby notarialnej.
§ 3Po upływie 3 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę upomnienia lub
nagany albo 5 lat od uprawomocnienia się orzeczenia orzekającego karę pieniężną, a po upływie 15 lat od uprawomocnienia się orzeczenia o pozbawieniu prawa prowadzenia kancelarii, Minister Sprawiedliwości zarządza usunięcie odpisu orzeczenia z akt osobowych, jeżeli w tym okresie nie wydano przeciwko ukaranemu innego orzeczenia o nałożeniu kary dyscyplinarnej.
Art. 66(uchylony)
Art. 67
§ 1
Koszty postępowania dyscyplinarnego wykładają organy samorządu notarialnego.
§ 2W wypadku prawomocnego ukarania, kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża się
notariusza.
Art. 68
§ 1Sąd dyscyplinarny może zawiesić w czynnościach zawodowych notariusza, przeciwko któremu
wszczęto postępowanie karne, dyscyplinarne lub o ubezwłasnowolnienie.
§ 2
Na uchwałę o zawieszeniu w czynnościach zawodowych notariuszowi przysługuje zażalenie.
§ 3
Zażalenie rozpoznaje sąd dyscyplinarny drugiej instancji.
§ 4Zawieszenie w czynnościach zawodowych, z zastrzeżeniem § 5, ustaje z chwilą prawomocnego
zakończenia postępowania dyscyplinarnego, chyba że sąd dyscyplinarny uchylił je wcześniej.
§ 5W przypadku skazania notariusza na karę dyscyplinarną pozbawienia prawa prowadzenia
kancelarii zawieszenie w czynnościach zawodowych ustaje z chwilą uprawomocnienia się decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie odwołania notariusza ze stanowiska.
Art. 69W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy
Kodeksu postępowania karnego.
Art. 70Obsługę organizacyjno-kancelaryjną sądów dyscyplinarnych zapewniają odpowiednio -
rady izb notarialnych lub Krajowa Rada Notarialna.
Rozdział 7
Aplikanci i zastępcy notarialni
Art. 71
§ 1Nabór na aplikację notarialną przeprowadza się w drodze egzaminu wstępnego na aplikację
notarialną, zwanego dalej „egzaminem wstępnym”.
§ 2Aplikantem notarialnym może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 11 pkt
1-3 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu wstępnego.
§ 3Wpis na listę aplikantów notarialnych następuje na podstawie uchwały rady izby notarialnej
właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 71d § 2.
Uzyskanie przez kandydata pozytywnego wyniku z egzaminu wstępnego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów notarialnych w ciągu 2 lat od dnia doręczenia uchwały ustalającej wynik egzaminu wstępnego.
§ 4
Nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w § 2 i 3.
§ 5Aplikant notarialny może być również zatrudniony przez notariusza prowadzącego kancelarię
lub przez radę izby notarialnej.
§ 6
Aplikant notarialny odbywa aplikację u notariusza, z którym zawarł umowę o pracę, a w przypadku zatrudnienia przez radę izby notarialnej, u notariusza wyznaczonego przez tę radę.
§ 7W wypadkach niewymienionych w § 6 aplikant notarialny odbywa aplikację u notariusza
wyznaczonego przez radę izby notarialnej, która dokonała wpisu na listę aplikantów notarialnych.
§ 8Notariusz ma obowiązek w okresie kolejnych 3 lat i 6 miesięcy objąć patronatem co
najmniej jednego aplikanta notarialnego.
§ 9Prezes właściwego sądu apelacyjnego, na wniosek notariusza, może zwolnić tego notariusza
z obowiązku, o którym mowa w § 8, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
§ 10Jeżeli w danym roku szkoleniowym po objęciu patronatem wszystkich aplikantów notarialnych
w poszczególnych izbach notarialnych, co najmniej jeden notariusz danej izby notarialnej nie może wypełnić obowiązku, o którym mowa w § 8, z uwagi na liczbę aplikantów notarialnych, prezes tej izby notarialnej występuje do prezesa właściwego sądu apelacyjnego w terminie do dnia 31 stycznia danego roku o zwolnienie wskazanego notariusza lub notariuszy z tego obowiązku w danym roku szkoleniowym.
§ 11Notariusz, u którego aplikant notarialny odbywa aplikację, kieruje przez cały okres
aplikacji szkoleniem aplikanta notarialnego, zapoznaje go z czynnościami należącymi do zakresu obowiązków notariusza i współdziała w tym zakresie z innymi osobami szkolącymi aplikanta notarialnego, mając na uwadze, że w trakcie aplikacji aplikant notarialny sporządza co najmniej 70 projektów aktów notarialnych i co najmniej po 14 projektów innych czynności notarialnych, o których mowa w art. 79 pkt 1a, 2, 4, 5, 7 i 8, z tym że co najmniej 50 projektów aktów notarialnych oraz co najmniej po 10 projektów wskazanych innych czynności notarialnych aplikant notarialny sporządza przed upływem 2 lat i 6 miesięcy aplikacji.
§ 12Przed upływem 2 lat i 6 miesięcy aplikacji rada izby notarialnej przeprowadza kolokwium
dla aplikantów ubiegających się o otrzymanie upoważnienia, o którym mowa w art. 22a § 1, w celu sprawdzenia umiejętności wykonywania czynności notarialnych, o których mowa w art. 79 pkt 2, 4, 7 i 8.
§ 13Na podstawie opinii osób szkolących aplikanta notarialnego oraz własnych spostrzeżeń
notariusz kierujący szkoleniem aplikanta notarialnego sporządza przed upływem okresu, o którym mowa w art. 72 § 1, opinię o aplikancie notarialnym, do której dołącza projekty przygotowanych przez aplikanta notarialnego projektów aktów notarialnych i innych czynności notarialnych, o których mowa w § 11, wraz z recenzjami co do poprawności ich wykonania. Opinię tę dołącza się do akt osobowych aplikanta notarialnego, prowadzonych przez radę izby notarialnej.
Art. 71a
§ 1Rada izby notarialnej podejmuje uchwałę w sprawie wpisu na listę aplikantów notarialnych
w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o wpis.
§ 2Od uchwały o odmowie wpisu służy zainteresowanemu odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej
w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
§ 3Od ostatecznej decyzji odmawiającej wpisu na listę aplikantów notarialnych oraz w
wypadku niepodjęcia uchwały przez radę izby notarialnej w terminie 14 dni od złożenia wniosku o wpis lub niepodjęcia uchwały przez Krajową Radę Notarialną w terminie 30 dni od doręczenia odwołania zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.
§ 4Najpóźniej w terminie 30 dni od dnia podjęcia uchwały, o której mowa w § 1, rada izby
notarialnej, w formie uchwały, wyznacza aplikantowi patrona.
§ 5W przypadku niepodjęcia uchwały, o której mowa w § 4, na wniosek aplikanta prezes
właściwego sądu apelacyjnego, w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, wskazuje notariusza zobowiązanego do objęcia patronatem wnioskującego aplikanta notarialnego.
Prezes sądu apelacyjnego przed wskazaniem notariusza może zwrócić się do rady izby notarialnej o przesłanie dodatkowych informacji.
Art. 71b
§ 1Egzamin wstępny przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej
przy Ministrze Sprawiedliwości, powołane w drodze zarządzenia, zwane dalej „komisjami kwalifikacyjnymi”. Właściwość komisji kwalifikacyjnej obejmuje obszar właściwości jednej lub kilku izb notarialnych. Siedziba komisji kwalifikacyjnej mieści się w siedzibie izby notarialnej.
§ 2Minister Sprawiedliwości, nie później niż 21 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu
wstępnego, może powołać na obszarze właściwości izby notarialnej więcej niż jedną komisję kwalifikacyjną do przeprowadzenia egzaminu wstępnego, jeżeli przemawiają za tym względy organizacyjne, a w szczególności duża liczba kandydatów przystępujących do egzaminu wstępnego. Przepisu art. 71f § 5 nie stosuje się.
§ 3
Minister Sprawiedliwości jest organem wyższego stopnia w stosunku do komisji kwalifikacyjnej.
§ 4
Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego, zwanego dalej „kandydatem”, z zakresu: materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa finansowego, prawa prywatnego międzynarodowego, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu notarialnego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 5Egzamin wstępny na aplikację notarialną przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym
przez Ministra Sprawiedliwości.
§ 6W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu wstępnego
przez daną komisję kwalifikacyjną w terminie, o którym mowa w § 5, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu wstępnego przez tę komisję kwalifikacyjną, o którym przewodniczący komisji kwalifikacyjnej zawiadamia kandydatów listem poleconym za poświadczeniem odbioru oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej rady izby notarialnej. Przepisy art. 71c § 5 i § 7-11 stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w § 9.
Art. 71c
§ 1Minister Sprawiedliwości powołuje każdego roku, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania
pytań testowych na egzamin wstępny dla kandydatów, zwany dalej „zespołem do przygotowania pytań testowych”.
§ 2W skład zespołu do przygotowania pytań testowych wchodzi 5 osób, w tym 3 przedstawicieli
Ministra Sprawiedliwości oraz 2 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Notarialną.
§ 3Przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych, wyznaczony przez Ministra
Sprawiedliwości spośród jego przedstawicieli, kieruje pracami zespołu do przygotowania pytań testowych.
§ 4Obsługę administracyjno-biurową zespołu do przygotowania pytań testowych zapewnia
Minister Sprawiedliwości.
§ 5
Przewodniczącemu i członkom zespołu do przygotowania pytań testowych przysługuje wynagrodzenie.
§ 6Nie później niż 90 dni przed terminem egzaminu wstępnego, przewodniczący zespołu do
przygotowania pytań testowych, podaje do publicznej wiadomości na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669), zwanym dalej „Biuletynem Informacji Publicznej”, ustalony przez zespół do przygotowania pytań testowych i zatwierdzony przez Ministra Sprawiedliwości, wykaz tytułów aktów prawnych, według stanu prawnego obowiązującego w dniu ogłoszenia, z których wybrane stanowią podstawę opracowania pytań testowych na egzamin wstępny.
§ 7Zespół do przygotowania pytań testowych sporządza zestaw 150 pytań w formie testu
jednokrotnego wyboru na egzamin wstępny dla kandydatów na aplikantów notarialnych wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi w sposób uwzględniający konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem. Zespół do przygotowania pytań testowych zapewnia zgodność wykazu prawidłowych odpowiedzi z obowiązującym stanem prawnym.
§ 8
Każda rada izby notarialnej może zgłosić zespołowi do przygotowania pytań testowych, za pośrednictwem przewodniczącego zespołu do przygotowania pytań testowych, propozycję pytań testowych wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi.
§ 9Sporządzony przez zespół do przygotowania pytań testowych zestaw pytań testowych oraz
wykaz prawidłowych odpowiedzi, przewodniczący zespołu do przygotowania pytań testowych przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości nie później niż 50 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu wstępnego. Minister Sprawiedliwości zapewnia wydrukowanie odpowiedniej liczby egzemplarzy zestawu pytań testowych wraz z kartami odpowiedzi oraz ich doręczenie, wraz z wykazem prawidłowych odpowiedzi zgodnym z obowiązującym stanem prawnym na dzień egzaminu, poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym w sposób uwzględniający konieczność ich zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem.
§ 10Członkowie zespołu do przygotowania pytań testowych są zobowiązani do przedstawienia
pisemnego uzasadnienia prawidłowych odpowiedzi zgłoszonych przez nich pytań testowych, w przypadku zaistnienia wątpliwości dotyczących treści pytań testowych, a w szczególności w toku procedury odwoławczej od uchwały ustalającej wynik egzaminu wstępnego kandydata.
§ 11Do wydrukowania i doręczenia zestawów pytań testowych poszczególnym komisjom kwalifikacyjnym
nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1986 i 2215 oraz z 2019 r. poz. 53), jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy.
§ 12
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi, w drodze rozporządzenia:
§ 13Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób udzielenia
zamówienia, o którym mowa w § 11, zapewniając zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców i mając na uwadze konieczność zabezpieczenia pytań testowych przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
Art. 71d
§ 1W terminie do dnia 30 czerwca każdego roku Minister Sprawiedliwości zamieszcza w Biuletynie
Informacji Publicznej ogłoszenie o egzaminie wstępnym, w którym podaje w szczególności:
§ 2Zgłoszenie, o którym mowa w § 1 pkt 1, powinno zawierać:
§ 2aZamiast dokumentów, o których mowa w § 2 pkt 4, można złożyć zaświadczenie, z którego
wynika, iż kandydat zdał wszystkie egzaminy i odbył praktyki przewidziane w planie wyższych studiów prawniczych oraz ma wyznaczony termin egzaminu magisterskiego. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu wstępnego takiego kandydata jest złożenie przez niego w siedzibie komisji kwalifikacyjnej nie później niż 7 dni przed terminem egzaminu wstępnego dokumentów, o których mowa w § 2 pkt 4.
§ 3Zgłoszenie powinno być złożone przez kandydata najpóźniej 45 dni przed dniem rozpoczęcia
egzaminu wstępnego do komisji kwalifikacyjnej. Termin do złożenia zgłoszenia nie podlega przywróceniu.
§ 4Jeżeli zgłoszenie nie spełnia wymagań formalnych określonych w § 2, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wzywa kandydata listem poleconym do usunięcia braków w trybie przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
§ 5Jeżeli kandydat nie uzupełni braków formalnych zgłoszenia zgodnie z § 4 lub nie spełni
warunku, o którym mowa w ust.2a, zgłoszenie pozostawia się bez rozpoznania. O pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania przewodniczący komisji kwalifikacyjnej orzeka postanowieniem i zawiadamia kandydata listem poleconym za poświadczeniem odbioru. Na postanowienie przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości. Jeżeli zażalenie jest uzasadnione, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej może, nie przesyłając akt Ministrowi Sprawiedliwości, uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę rozpoznać na nowo.
§ 6W wypadku nieuiszczenia przez kandydata opłaty za udział w egzaminie wstępnym, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wzywa go w trybie określonym w § 4, do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni.
§ 7Jeżeli kandydat pomimo wezwania, o którym mowa w § 6, nie uiścił opłaty za udział
w egzaminie wstępnym, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wydaje postanowienie o zwrocie zgłoszenia. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Ministra Sprawiedliwości.
§ 8Jeżeli zgłoszenie zostało złożone po terminie, o którym mowa w § 3, przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej wydaje decyzję odmawiającą dopuszczenia kandydata do udziału w egzaminie wstępnym. Od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości.
§ 9O terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu wstępnego przewodniczący komisji kwalifikacyjnej
zawiadamia kandydata, który został zakwalifikowany do udziału w egzaminie wstępnym, listem poleconym za poświadczeniem odbioru, co najmniej 14 dni przed dniem rozpoczęcia egzaminu wstępnego.
Art. 71e
§ 1
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin wstępny, która stanowi dochód budżetu państwa.
§ 1aW przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie wstępnym albo złożenia nie później niż 14 dni przed terminem egzaminu wstępnego pisemnego oświadczenia kandydata o odstąpieniu od udziału w egzaminie wstępnym, dwie trzecie uiszczonej opłaty podlega zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji kwalifikacyjnej w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
§ 2
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty - nie wyższą niż równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2018 r. poz. 2177), zwanego dalej „minimalnym wynagrodzeniem” - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu wstępnego.
Art. 71f
§ 1
Minister Sprawiedliwości powołuje komisje kwalifikacyjne spośród osób, których wiedza, doświadczenie i autorytet dają rękojmię prawidłowego przebiegu egzaminu wstępnego.
§ 2Komisja kwalifikacyjna składa się z siedmiu członków. W skład komisji kwalifikacyjnej
wchodzą:
§ 3
Osoby, o których mowa w § 2 pkt 1 i 3, nie mogą być notariuszami.
§ 4Minister Sprawiedliwości wyznacza przewodniczącego komisji kwalifikacyjnej i jego
zastępcę spośród swoich przedstawicieli. Podczas nieobecności przewodniczącego zastępca przewodniczącego jest upoważniony do podejmowania jego czynności.
§ 4aKomisja kwalifikacyjna czuwa nad prawidłowym przebiegiem egzaminu wstępnego. Przewodniczący
komisji kwalifikacyjnej kieruje jej pracami i reprezentuje ją na zewnątrz.
§ 5
Kadencja komisji kwalifikacyjnej trwa 2 lata.
§ 6Nieoddelegowanie przedstawicieli do pracy w komisji kwalifikacyjnej przez obowiązany
organ lub niestawiennictwo członka komisji kwalifikacyjnej nie wstrzymuje prac komisji kwalifikacyjnej.
§ 7Przewodniczącemu i członkom komisji kwalifikacyjnej przysługuje zwrot kosztów podróży
i noclegów na zasadach określonych w przepisach dotyczących należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.
§ 8Przewodniczącemu i członkowi komisji kwalifikacyjnej niebędącemu pracownikiem administracji
rządowej przysługuje wynagrodzenie za czynności związane z udziałem w komisji kwalifikacyjnej.
§ 9Właściwe izby notarialne zapewniają obsługę administracyjną i techniczną działalności
komisji kwalifikacyjnych, w tym przeprowadzanie egzaminów wstępnych i egzaminów notarialnych jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
§ 10Ze środków przekazanych w trybie, o którym mowa w § 9, właściwe rady pokrywają koszty
przeprowadzenia egzaminów wstępnych i egzaminów notarialnych oraz wydatki związane z działalnością komisji kwalifikacyjnych.
§ 11Wydatki związane z działalnością komisji kwalifikacyjnych, w tym z przeprowadzeniem
egzaminów wstępnych i egzaminów notarialnych oraz wynagrodzenie członków komisji kwalifikacyjnych, pokrywane są z części budżetu państwa pozostającej w dyspozycji Ministra Sprawiedliwości.
§ 12
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi, w drodze rozporządzenia:
Art. 71g
§ 1
Członkostwo w komisji kwalifikacyjnej wygasa w przypadku śmierci członka komisji kwalifikacyjnej.
§ 2Minister Sprawiedliwości odwołuje członka komisji kwalifikacyjnej w przypadku:
§ 3Minister Sprawiedliwości może odwołać członka komisji kwalifikacyjnej w przypadku
wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w związku z podejrzeniem o popełnienie przez niego przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
§ 4Wygaśnięcie członkostwa lub odwołanie członka ze składu komisji kwalifikacyjnej w
czasie trwania postępowania konkursowego nie wstrzymuje prac komisji kwalifikacyjnej.
§ 5W wypadku wygaśnięcia członkostwa lub odwołania członka komisji kwalifikacyjnej przed
upływem kadencji, Minister Sprawiedliwości powołuje w terminie 7 dni nowego członka na okres do końca kadencji, z zastrzeżeniem art. 71f § 2.
§ 6(uchylony)
Art. 71h
§ 1Z prac komisji kwalifikacyjnej na czas przeprowadzania egzaminu wstępnego podlega
wyłączeniu członek komisji kwalifikacyjnej, jeżeli kandydat zakwalifikowany do egzaminu wstępnego jest:
§ 2
Powody wyłączenia trwają pomimo ustania małżeństwa lub przysposobienia.
§ 3Członkowie komisji kwalifikacyjnej przed rozpoczęciem egzaminu wstępnego składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z żadnym z kandydatów zakwalifikowanych do egzaminu wstępnego w stosunku, o którym mowa w § 1.
§ 4Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, powoduje
odpowiedzialność na podstawie art. 233 § 1 Kodeksu karnego.
Art. 71i
§ 1
Egzamin wstępny odbywa się w obecności co najmniej trzech członków komisji kwalifikacyjnej.
§ 2Nieobecność kandydata podczas egzaminu wstępnego oraz stawienie się na egzamin wstępny
po jego rozpoczęciu, bez względu na przyczynę, uważa się za odstąpienie od udziału w egzaminie wstępnym.
§ 3
Kandydaci podczas egzaminu wstępnego nie mogą korzystać z tekstów aktów prawnych, komentarzy, orzecznictwa oraz innej pomocy, a także nie mogą posiadać urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji.
§ 4Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej wyklucza z egzaminu wstępnego kandydata, który
podczas egzaminu wstępnego korzystał z pomocy innej osoby, posługiwał się niedozwolonymi materiałami lub urządzeniami, pomagał pozostałym kandydatom lub w inny sposób zakłócał przebieg egzaminu wstępnego.
§ 5Wykluczenie, o którym mowa w § 4, następuje w drodze postanowienia, na które nie przysługuje
zażalenie.
§ 6Postanowienie o wykluczeniu stanowi podstawę do wydania przez komisję kwalifikacyjną
uchwały o negatywnym wyniku z egzaminu wstępnego.
Art. 71j
§ 1Egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających
po 3 propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi.
Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt.
§ 1aWybór odpowiedzi polega na zakreśleniu na karcie odpowiedzi jednej z trzech propozycji
odpowiedzi (A albo B, albo C).
§ 1b
Zmiana zakreślonej odpowiedzi jest niedozwolona.
§ 1cWyłączną podstawę ustalenia wyniku kandydata stanowią odpowiedzi zakreślone na karcie
odpowiedzi.
§ 1dPrawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu
wstępnego.
§ 2
Test sprawdza komisja kwalifikacyjna w składzie, który przeprowadza egzamin wstępny.
§ 3Pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co
najmniej 100 punktów.
§ 4Z przebiegu egzaminu wstępnego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji kwalifikacyjnej uczestniczący w egzaminie wstępnym. Członkowie komisji kwalifikacyjnej mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
§ 5Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół
w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
§ 6
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu wstępnego, po jego zakończeniu, przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przekazuje właściwej radzie izby notarialnej, z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu przewodniczący komisji kwalifikacyjnej przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
Art. 71k
§ 1Po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata
w drodze uchwały i doręcza odpis uchwały kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.
§ 2
Przewodniczący komisji kwalifikacyjnej niezwłocznie ogłasza wyniki egzaminu wstępnego.
§ 3W terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik
egzaminu wstępnego, kandydatowi służy odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości rozstrzyga odwołanie w formie decyzji administracyjnej.
§ 4
Jeżeli w trakcie ponownego rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania od uchwały, o której mowa w § 1, zostanie stwierdzony błąd rachunkowy lub inna oczywista omyłka pisarska zawarta w uchwale komisji kwalifikacyjnej, Minister Sprawiedliwości uchyla uchwałę i przekazuje sprawę komisji kwalifikacyjnej do ponownego rozpoznania. Przepis ten nie narusza art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
§ 5Minister Sprawiedliwości zawiadamia o wynikach egzaminu wstępnego rady izb notarialnych
oraz prezesów sądów apelacyjnych i publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu, oraz imiona ich rodziców.
Art. 72
§ 1Aplikacja notarialna rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku, trwa 3 lata i 6 miesięcy
i polega na zaznajomieniu aplikanta notarialnego z całokształtem pracy notariusza.
W ramach szkolenia aplikant notarialny jest obowiązany do zaznajomienia się z czynnościami sądów w sprawach cywilnych, gospodarczych i wieczystoksięgowych.
§ 2Aplikantowi notarialnemu, który odbył aplikację notarialną, rada właściwej izby notarialnej
wydaje w terminie 14 dni zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej.
Art. 72a
§ 1
Aplikacja notarialna jest odpłatna.
§ 2Szkolenie aplikantów notarialnych pokrywane jest z opłat wnoszonych przez aplikantów
do właściwej izby notarialnej.
§ 3
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty rocznej, kierując się koniecznością zapewnienia aplikantom właściwego poziomu wykształcenia, przy czym wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia.
§ 4Rada izby notarialnej może zwolnić aplikanta notarialnego od ponoszenia opłaty, o
której mowa w § 3, w całości lub w części, a także odroczyć jej płatność lub rozłożyć ją na raty.
§ 5W wypadku podjęcia uchwały o zwolnieniu aplikanta notarialnego od ponoszenia opłaty
w całości lub w części, koszty szkolenia tego aplikanta pokrywane są, proporcjonalnie do wysokości zwolnienia, ze środków własnych właściwej izby notarialnej.
Art. 72b
§ 1Rada właściwej izby notarialnej, w uzasadnionych przypadkach, na wniosek aplikanta
notarialnego może udzielić aplikantowi notarialnemu zgody na przerwę w odbywaniu aplikacji na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
§ 2
Przerwa może być udzielona tylko raz w trakcie trwania aplikacji.
§ 3W trakcie trwania przerwy aplikant notarialny jest zwolniony od obowiązku ponoszenia
opłaty, o której mowa w art. 72a, proporcjonalnie do czasu trwania tej przerwy.
Art. 72cDo obowiązków aplikanta należy:
Art. 73Aplikację notarialną organizuje i prowadzi rada izby notarialnej na podstawie programu
ustalonego przez Krajową Radę Notarialną.
Art. 74
§ 1
Egzamin notarialny przeprowadzają komisje, o których mowa w art. 71b § 1 lub § 2.
Przepisy art. 71h stosuje się odpowiednio.
§ 2
Do egzaminu notarialnego może przystąpić osoba, która ukończyła aplikację notarialną, o której mowa w art. 11 pkt 4, i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 12 § 2-2b.
§ 3Egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej
do egzaminu notarialnego, zwanej dalej „zdającym”, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza.
§ 4
Egzamin notarialny składa się z trzech części pisemnych.
§ 5Egzamin notarialny przeprowadza się raz w roku w terminie wyznaczonym przez Ministra
Sprawiedliwości.
§ 6W przypadku zaistnienia przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie egzaminu przez
komisję w terminie, o którym mowa w § 5, Minister Sprawiedliwości wyznacza dodatkowy termin przeprowadzenia egzaminu przez tę komisję, o którym przewodniczący komisji zawiadamia zdających listem poleconym za poświadczeniem odbioru oraz obwieszcza na tablicy ogłoszeń w siedzibie wyznaczonej rady izby notarialnej. Przepisy § 11 i § 14-17 stosuje się odpowiednio, z wyłączeniem terminu, o którym mowa w § 16.
§ 7
Minister Sprawiedliwości powołuje przed każdym egzaminem notarialnym, w drodze zarządzenia, zespół do przygotowania zadań na egzamin notarialny, zwany dalej „zespołem”.
§ 8W skład zespołu wchodzi 7 osób, w tym 4 przedstawicieli Ministra Sprawiedliwości oraz
3 przedstawicieli delegowanych przez Krajową Radę Notarialną - spośród osób, których wiedza i doświadczenie dają rękojmię prawidłowego przygotowania egzaminu notarialnego.
§ 9
Pracami zespołu kieruje przewodniczący lub w przypadku jego nieobecności zastępca, powołani przez Ministra Sprawiedliwości spośród jego przedstawicieli.
§ 10Obsługę administracyjno-biurową zespołu zapewnia Minister Sprawiedliwości. W ramach
obsługi administracyjno-biurowej zespołu Minister Sprawiedliwości uzgadnia z przewodniczącym zespołu lub jego zastępcą terminarz pracy zespołu oraz zapewnia zespołowi miejsce i odpowiednie warunki pracy.
§ 11
Przewodniczącemu i członkom zespołu przysługuje wynagrodzenie.
§ 12(uchylony)
§ 13(uchylony)
§ 14Na każdą z części egzaminu notarialnego zespół sporządza zadania wraz z opisami istotnych
zagadnień.
§ 15Ostateczną treść zadań wraz z opisami istotnych zagadnień ustala zespół większością
głosów w obecności co najmniej pięciu członków zespołu. W razie równej liczby głosów rozstrzyga głos przewodniczącego zespołu.
§ 16Ustalone przez zespół zadania wraz z opisami istotnych zagadnień przewodniczący zespołu
przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości nie później niż 50 dni przed wyznaczonym terminem egzaminu notarialnego. Minister Sprawiedliwości zapewnia wydrukowanie odpowiedniej liczby egzemplarzy zadań i opisów istotnych zagadnień oraz ich doręczenie poszczególnym komisjom, w sposób uwzględniający konieczność zabezpieczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
§ 17Do wydrukowania i doręczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień poszczególnym
komisjom kwalifikacyjnym nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, jeżeli wartość zamówienia jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 tej ustawy.
§ 18
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi, w drodze rozporządzenia:
§ 19Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób udzielenia
zamówienia, o którym mowa w § 17, mając na uwadze konieczność zachowania zasad uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców i zabezpieczenia zadań wraz z opisami istotnych zagadnień przed ich nieuprawnionym ujawnieniem.
Art. 74a
§ 1Minister Sprawiedliwości zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej, nie później
niż na 90 dni przed terminem egzaminu notarialnego, ogłoszenie o egzaminie notarialnym, w którym podaje w szczególności:
§ 2Aplikanci notarialni, którzy odbyli aplikację notarialną, o której mowa w art. 11
pkt 4, przeprowadzaną przez radę właściwej izby notarialnej oraz osoby, o których mowa w art. 12 § 2-2b, zamieszkałe na obszarze właściwości komisji, mogą złożyć w jej siedzibie wniosek. Osoby, o których mowa w art. 12 § 2-2b, które nie mają miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, składają wniosek w siedzibie wybranej izby notarialnej.
§ 3Osoby, które odbyły aplikację notarialną, o której mowa w art. 11 pkt 4, dołączają
do wniosku zaświadczenie o odbyciu aplikacji notarialnej oraz oryginał dowodu uiszczenia opłaty za egzamin notarialny.
§ 4Osoby, o których mowa w art. 12 § 2-2b, dołączają do wniosku odpowiednio:
12 § 2a, oraz zakres obowiązków związany z wykonywaniem zadań odpowiadających czynnościom asystenta sędziego w międzynarodowym organie sądowym, w szczególności w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub Europejskim Trybunale Praw Człowieka;
§ 5Osoby, o których mowa w:
1)
§ 3
składają wniosek najpóźniej w terminie 21 dni,
2)
§ 4składają wniosek najpóźniej w terminie 45 dni
§ 6
Rady izb notarialnych, każdego roku, w terminie 7 dni od dnia zakończenia aplikacji, przekazują terytorialnie właściwej komisji kwalifikacyjnej oraz Ministrowi Sprawiedliwości listę osób, które odbyły aplikację notarialną.
Art. 74b
§ 1
Kandydat uiszcza opłatę za egzamin notarialny, która stanowi dochód budżetu państwa.
§ 1aW przypadku wydania postanowienia o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania, wydania
decyzji odmawiającej dopuszczenia do udziału w egzaminie notarialnym albo złożenia nie później niż 14 dni przed terminem egzaminu notarialnego pisemnego oświadczenia kandydata o odstąpieniu od udziału w egzaminie notarialnym, dwie trzecie uiszczonej opłaty podlega zwrotowi na pisemny wniosek kandydata złożony przewodniczącemu komisji w terminie 30 dni od dnia złożenia tego wniosku.
§ 2
Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty egzaminacyjnej - nie wyższą niż równowartość minimalnego wynagrodzenia - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia egzaminu notarialnego.
Art. 74c
§ 1Pracownikowi przysługuje prawo do urlopu płatnego w wysokości 80% wynagrodzenia, w
wymiarze 30 dni kalendarzowych, na przygotowanie się do egzaminu notarialnego. Z uprawnienia tego można skorzystać tylko raz.
§ 2Pracownikowi przysługuje zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia
w celu uczestniczenia w egzaminie wstępnym i notarialnym.
Art. 74d
§ 1Pierwsza i druga część egzaminu notarialnego polegają na opracowaniu projektów aktów
notarialnych na podstawie opisanych przypadków.
§ 2Trzecia część egzaminu notarialnego polega na opracowaniu projektu odmowy dokonania
czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo na opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny.
§ 3Członkowie komisji dokonują oceny za poszczególne części egzaminu notarialnego z zastosowaniem
następującej skali ocen:
§ 4W trakcie egzaminu notarialnego zdający nie może posiadać urządzeń służących do przekazu
lub odbioru informacji.
§ 5W trakcie egzaminu notarialnego zdający może korzystać z tekstów aktów prawnych i
komentarzy oraz orzecznictwa.
§ 6
Przepisy art. 71i § 1, 2 i 4-6 stosuje się odpowiednio.
Art. 74e
§ 1(uchylony)
§ 2Oceny rozwiązania każdego z zadań z części egzaminu notarialnego dokonują niezależnie
od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu.
§ 3Każdy z członków komisji sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza
pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu notarialnego.
§ 4Ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego
stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym:
Art. 74f
§ 1Pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu
notarialnego otrzymał ocenę pozytywną.
§ 2Komisja podejmuje uchwałę o wyniku egzaminu notarialnego większością głosów obecnych
członków. Komisja doręcza zdającemu uchwałę a jej odpis przesyła w terminie 7 dni Ministrowi Sprawiedliwości, Prezesowi Krajowej Rady Notarialnej oraz dołącza do akt osobowych zdającego.
§ 3Minister Sprawiedliwości publikuje w Biuletynie Informacji Publicznej imiona i nazwiska
osób, które uzyskały pozytywny wynik z egzaminu, oraz imiona ich rodziców.
Art. 74g
§ 1Z przebiegu egzaminu notarialnego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują
członkowie komisji uczestniczący w egzaminie notarialnym. Członkowie komisji mogą zgłaszać uwagi do protokołu.
§ 2
Dokumentację związaną z przeprowadzeniem egzaminu notarialnego, po jego zakończeniu, przewodniczący komisji przekazuje właściwej radzie izby notarialnej, z czego sporządza się protokół. Kopię protokołu z przebiegu egzaminu oraz kopię protokołu z przekazania dokumentacji przewodniczący komisji przekazuje Ministrowi Sprawiedliwości w terminie 7 dni od dnia sporządzenia.
Art. 74h
§ 1Od uchwały o wyniku egzaminu notarialnego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji
egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 74f § 2.
§ 2Minister Sprawiedliwości powołuje, w drodze zarządzenia, komisję egzaminacyjną II
stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, zwaną dalej „komisją odwoławczą”, w składzie 9 członków.
§ 2aW przypadku, kiedy przemawiają za tym względy organizacyjne, a w szczególności duża
liczba odwołań od uchwał o wynikach egzaminu notarialnego, Minister Sprawiedliwości może powołać więcej niż jedną komisję odwoławczą do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach danego egzaminu notarialnego, wskazując ich właściwość terytorialną.
§ 3Do składu komisji odwoławczej kandydatów na członków wskazują:
§ 4Przewodniczącemu i członkom komisji odwoławczej za udział w jej pracach przysługuje
wynagrodzenie.
§ 5
Przepisy art. 71f § 7, § 11, art. 71g § 1, § 2 pkt 1, 2, 4, 5 i § 3 stosuje się odpowiednio.
§ 6W przypadku wygaśnięcia członkostwa w komisji odwoławczej lub odwołania członka z
komisji odwoławczej, Minister Sprawiedliwości niezwłocznie powołuje nowego członka komisji odwoławczej. W przypadku członka, o którym mowa w § 3 pkt 2, Krajowa Rada Notarialna w terminie określonym przez Ministra Sprawiedliwości wskazuje nowego kandydata na członka komisji odwoławczej.
§ 7Członek komisji odwoławczej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie
z przyczyn wskazanych w art. 71h § 1. Przepis art. 71h § 2 stosuje się.
§ 8Członkowie komisji odwoławczej przed przystąpieniem do rozpatrywania sprawy składają
pisemne oświadczenia, iż nie pozostają z osobą, której dotyczy sprawa, w stosunku, o którym mowa w art. 71h § 1.
§ 9
Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu notarialnego.
§ 10Uchwały są podejmowane większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków
komisji odwoławczej.
§ 11
Od uchwały komisji odwoławczej służy skarga do sądu administracyjnego.
§ 12
Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
§ 13
Obsługę administracyjno-biurową komisji odwoławczej zapewnia Minister Sprawiedliwości.
§ 14Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:
Art. 74iW przypadku nieuzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu notarialnego, zdający może
przystępować do kolejnych egzaminów notarialnych, z tym że egzamin ten zdaje w całości.
Art. 75
Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Notarialnej, określi, w drodze rozporządzenia, organizację i przebieg aplikacji notarialnej, w tym:
Art. 76
§ 1Zastępcą notarialnym jest osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu notarialnego
i złożyła ślubowanie.
§ 2Minister Sprawiedliwości niezwłocznie po ustaleniu wyniku egzaminu notarialnego wydaje
zaświadczenie o uzyskaniu statusu zastępcy notarialnego, które doręcza zastępcy notarialnemu i prezesowi rady izby notarialnej, właściwej według miejsca zamieszkania zastępcy notarialnego, a w wypadku osób, które nie mają miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, prezesowi rady izby notarialnej, o której mowa w art. 74a § 2 zdanie drugie.
§ 3Na podstawie zaświadczenia, o którym mowa w § 2, prezes rady właściwej izby notarialnej
odbiera ślubowanie, a następnie umieszcza zastępcę notarialnego w wykazie zastępców notarialnych danej izby. Art. 15 § 1 stosuje się odpowiednio.
§ 4Rada skreśla zastępcę notarialnego z wykazu, o którym mowa w § 3:
§ 4a
Osoba skreślona z wykazu zastępców notarialnych z przyczyn, o których mowa w art.
76 § 4 pkt 1 i 3, może zostać powołana na notariusza, jeżeli spełnia wymagania określone w art. 11 pkt 1-3 i 7, z uwzględnieniem art. 78 pkt 4.
§ 4bPo upływie 10 lat od skreślenia z wykazu zastępców notarialnych osoba, o której mowa
w § 4a, może ubiegać się o powołanie na notariusza po złożeniu egzaminu notarialnego.
Obowiązku złożenia egzaminu nie stosuje się do osób, o których mowa w art. 12 § 1.
§ 5Skreślenie z wykazu zastępców notarialnych skutkuje wygaśnięciem uprawnień zastępcy
notarialnego.
§ 6Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzór zaświadczenia, o którym
mowa w § 2, mając na uwadze potrzebę zamieszczenia wszystkich danych koniecznych do potwierdzenia uprawnień zastępcy notarialnego.
Art. 76a
§ 1
Zastępca notarialny może być zatrudniony w kancelarii notarialnej.
§ 2Notariusz może upoważnić zastępcę notarialnego zatrudnionego w swojej kancelarii do
wykonywania czynności notarialnych w wypadkach innych niż opisane w art. 21 i art.
Art. 77Aplikanci notarialni i zastępcy notarialni mają prawo uczestniczyć w walnych zgromadzeniach
notariuszy izby notarialnej; mogą oni zabierać głos w obradach, jednakże bez prawa składania wniosków i brania udziału w głosowaniu.
Art. 78Do aplikantów notarialnych i zastępców notarialnych stosuje się przepisy art. 18 i
art. 19 oraz przepisy o odpowiedzialności dyscyplinarnej notariuszy z następującymi zmianami:
Art. 78a
§ 1
Rada izby notarialnej skreśla aplikanta notarialnego z listy aplikantów notarialnych, jeżeli aplikant notarialny:
§ 2
Rada izby notarialnej może skreślić aplikanta notarialnego z listy aplikantów notarialnych, jeżeli został prawomocnie skazany za nieumyślne przestępstwo lub nieumyślne przestępstwo skarbowe.
§ 3Skreślenie aplikanta notarialnego z listy aplikantów notarialnych z przyczyn, o których
mowa w § 1 pkt 5 oraz § 2, następuje po uprzednim wysłuchaniu aplikanta notarialnego, chyba że nie jest to możliwe.
§ 4
Od uchwały rady izby notarialnej w sprawie skreślenia z listy aplikantów notarialnych, służy odwołanie do Krajowej Rady Notarialnej w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały.
§ 5Od uchwały Krajowej Rady Notarialnej w sprawie skreślenia z listy aplikantów notarialnych
służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia uchwały.
Dział II
Czynności notarialne
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 79Notariusz dokonuje następujących czynności:
1c9)Dodany przez art. 67 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz. U. poz. 1629), która weszła w życie z dniem 25 listopada 2018 r.) podejmuje czynności związane z zarządem sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej;
Art. 80
§ 1
Akty i dokumenty powinny być sporządzone przez notariusza w sposób zrozumiały i przejrzysty.
§ 2Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym
zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne.
§ 3Notariusz jest obowiązany udzielać stronom niezbędnych wyjaśnień dotyczących dokonywanej
czynności notarialnej.
§ 4Notariusz może sprostować protokołem niedokładności, błędy pisarskie, rachunkowe lub
inne oczywiste omyłki. Do protokołu nie stosuje się przepisów art. 5, art. 92 § 1 pkt 4-8 i art. 94 § 1.
Art. 81
Notariusz odmówi dokonania czynności notarialnej sprzecznej z prawem.
Art. 81aOdmowę dokonania czynności notarialnej notariusz stwierdza w protokole. Do protokołu
nie stosuje się przepisów art. 92 § 1 pkt 7 i 8 oraz art. 94 § 1.
Art. 82Osobę, której odmówiono dokonania czynności notarialnej, poucza się o prawie i trybie
zaskarżenia odmowy. Osoba ta w terminie tygodnia od dnia odmowy dokonania czynności notarialnej może żądać na piśmie sporządzenia i doręczenia uzasadnienia odmowy. Notariusz sporządza uzasadnienie w terminie tygodnia od dnia otrzymania żądania.
Art. 83
§ 1Na odmowę dokonania czynności notarialnej osoba zainteresowana może wnieść, w terminie
tygodnia od dnia doręczenia uzasadnienia odmowy, a gdy nie zażądała w przepisanym terminie doręczenia uzasadnienia odmowy - od dnia, w którym dowiedziała się o odmowie, zażalenie do sądu okręgowego właściwego ze względu na siedzibę kancelarii notariusza odmawiającego dokonania czynności notarialnej. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem tego notariusza.
§ 1aNotariusz, o którym mowa w § 1, jest obowiązany ustosunkować się do zażalenia w terminie
tygodnia i wraz z zażaleniem przedstawić swoje stanowisko sądowi oraz doręczyć je osobie zainteresowanej, chyba że sporządził i doręczył już tej osobie uzasadnienie odmowy.
§ 1b
Sąd rozpoznaje zażalenie na rozprawie, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym.
§ 2Notariusz może, jeżeli uzna zażalenie za słuszne, dokonać czynności notarialnej; w
tym przypadku nie nadaje zażaleniu dalszego biegu.
Art. 84
§ 1Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnych, które dotyczą:
§ 2
Zakaz przewidziany w § 1 stosuje się również wobec zastępcy notariusza.
§ 3
Ograniczenia wymienione w § 1 i 2 trwają także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.
Rozdział 2
Tryb dokonywania czynności notarialnych
Art. 85
§ 1Przy dokonywaniu czynności notarialnej notariusz jest obowiązany stwierdzić tożsamość
osób biorących udział w czynności.
§ 2Stwierdzenie powinno nastąpić na podstawie prawem przewidzianych dokumentów, a w braku
takich dokumentów - w sposób wyłączający wszelką wątpliwość co do określenia tożsamości osoby biorącej udział w czynności notarialnej.
§ 3
Sposób stwierdzenia tożsamości notariusz określi w sporządzonym dokumencie.
Art. 86
Notariuszowi nie wolno dokonywać czynności notarialnej, jeżeli poweźmie wątpliwość, czy strona czynności notarialnej ma zdolność do czynności prawnych.
Art. 87
§ 1Jeżeli osoba biorąca udział w czynnościach:
§ 2O zachowaniu warunków przewidzianych w § 1 pkt 2 i 3, a także o sposobie stwierdzenia
okoliczności, o których mowa w § 1, bądź o niemożności złożenia podpisu lub tuszowego odcisku - notariusz czyni stosowną wzmiankę w treści sporządzonego dokumentu.
§ 3Nie może być świadkiem czynności notarialnej osoba będąca z zawierającymi czynność
lub z osobami, na których rzecz czynność jest dokonywana, w takim stosunku, który nie pozwala notariuszowi w jej imieniu ani na jej rzecz dokonać czynności.
Art. 88Podpisy na aktach notarialnych i poświadczonych dokumentach są składane w obecności
notariusza. Jeżeli podpis na poświadczonym dokumencie był złożony nie w obecności notariusza, osoba, która podpisała, powinna uznać przed notariuszem złożony podpis za własnoręczny. Okoliczność tę notariusz zaznacza w sporządzonym dokumencie.
Art. 89
§ 1
Strony czynności notarialnej odpowiadają solidarnie za wynagrodzenie należne notariuszowi.
§ 2
Notariusz wymienia na każdym sporządzonym dokumencie wysokość pobranego wynagrodzenia, podatków i innych opłat, powołując podstawę prawną.
Art. 90
§ 1Dokumenty obejmujące dokonane czynności notarialne notariusz przekazuje na przechowanie
do archiwum ksiąg wieczystych właściwego sądu rejonowego po upływie 10 lat od ich sporządzenia lub z chwilą zaprzestania prowadzenia działalności kancelarii.
§ 2Minister Sprawiedliwości, w drodze rozporządzenia, określi warunki przekazywania na
przechowanie dokumentów, o których mowa w § 1, oraz sposób prowadzenia ksiąg notarialnych, czynienia wzmianek o wydaniu wypisów, odpisów, wyciągów i innych dokumentów.
Rozdział 3
Akty notarialne
Art. 91Notariusz sporządza akt notarialny, jeżeli wymaga tego przepis prawa lub taka jest
wola stron.
Art. 92
§ 1Akt notarialny powinien zawierać:
4a)