Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jednolity 2023

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 17 kwietnia 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dział I - Przepisy ogólne

Rozdział 1 - Zakres obowiązywania

Rozdział 2 - Zasady ogólne

Rozdział 3 - Organy wyższego stopnia i organy naczelne

Rozdział 4 - Właściwość organów

Rozdział 5 - Wyłączenie pracownika oraz organu

Rozdział 6 - Strona

Rozdział 7 - Załatwianie spraw

Rozdział 8 - Doręczenia

Rozdział 9 - Wezwania

Rozdział 10 - Terminy

Dział II - Postępowanie

Rozdział 1 - Wszczęcie postępowania

Rozdział 2 - Metryki, protokoły i adnotacje

Rozdział 3 - Udostępnianie akt

Rozdział 4 - Dowody

Rozdział 5 - Rozprawa

Rozdział 5a - Mediacja

Rozdział 6 - Zawieszenie postępowania

Rozdział 7 - Decyzje

Rozdział 8 - Ugoda

Rozdział 8a - Milczące załatwienie sprawy

Rozdział 9 - Postanowienia

Rozdział 10 - Odwołania

Rozdział 11 - Zażalenia

Rozdział 12 - Wznowienie postępowania

Rozdział 13 - Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji

Rozdział 14 - Postępowanie uproszczone

Dział III - Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych

Dział IV - Udział prokuratora

Dział IVA - Administracyjne kary pieniężne

Dział V

Dział VI

Dział VII - Wydawanie zaświadczeń

Dział VIII - Skargi i wnioski

Rozdział 1 - Postanowienia ogólne

Rozdział 2 - Skargi

Rozdział 3 - Wnioski

Rozdział 4 - Udział prasy i organizacji społecznych

Rozdział 5 - Przyjmowanie skarg i wniosków

Rozdział 6 - Nadzór i kontrola

Dział VIIIA - Europejska współpraca administracyjna

Dział IX - Opłaty i koszty postępowania

Dział X - Przepisy końcowe

Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. poz. 2185) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 13 kwietnia 2023 r.

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje art. 50 i art. 81 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. poz. 2185), które stanowią: „

Art. 50

Do postępowań w sprawie ponagleń, o których mowa w art. 37 ustawy zmienianej w art.

1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. ” „

Art. 81Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Dział I

Przepisy ogólne

Rozdział 1

Zakres obowiązywania

Art. 1Kodeks postępowania administracyjnego normuje:

Art. 2

Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

Art. 2a

§ 1

Kodeks postępowania administracyjnego normuje również sposób wykonywania obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.)1)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018, str. 2., zwanego dalej „rozporządzeniem 2016/679”, w postępowaniach wymienionych w art. 1 i art. 2.

§ 2

Wykonywanie obowiązku, o którym mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, odbywa się niezależnie od obowiązków organów administracji publicznej przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego i nie wpływa na tok i wynik postępowania.

§ 3Wystąpienie z żądaniem, o którym mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, nie

wpływa na tok i wynik postępowania.

Art. 3

§ 1Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do:

§ 2Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach:

§ 3

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z:

§ 4Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy

działu VIII.

§ 5

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w § 2.

Art. 4

Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego i konsularnego oraz umów i zwyczajów międzynarodowych.

Art. 5

§ 1

Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

§ 2Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o:

Rozdział 2

Zasady ogólne

Art. 6

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Art. 7

W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Art. 7a

§ 1Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku

bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

§ 2Przepisu § 1 nie stosuje się:

Art. 7bW toku postępowania organy administracji publicznej współdziałają ze sobą w zakresie

niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy.

Art. 8

§ 1Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego

uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

§ 2Organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej

praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Art. 9Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania

stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Art. 10

§ 1Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym

stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

§ 2

Organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

§ 3Organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze

adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

Art. 11Organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi

kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Art. 12

§ 1Organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując

się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

§ 2Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być

załatwione niezwłocznie.

Art. 13

§ 1Organy administracji publicznej w sprawach, których charakter na to pozwala, dążą

do polubownego rozstrzygania kwestii spornych oraz ustalania praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania w należących do ich właściwości sprawach, w szczególności przez podejmowanie czynności:

§ 2Organy administracji publicznej podejmują wszystkie uzasadnione na danym etapie postępowania

czynności umożliwiające przeprowadzenie mediacji lub zawarcie ugody, a w szczególności udzielają wyjaśnień o możliwościach i korzyściach polubownego załatwienia sprawy.

Art. 14

§ 1(uchylony)

§ 1aSprawy należy prowadzić i załatwiać na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub

elektronicznej. Pisma utrwalone w postaci papierowej opatruje się podpisem własnoręcznym.

Pisma utrwalone w postaci elektronicznej opatruje się kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym lub kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej ze wskazaniem w treści pisma osoby opatrującej pismo pieczęcią.

§ 1bSprawy mogą być załatwiane z wykorzystaniem pism generowanych automatycznie i opatrzonych

kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną organu administracji publicznej. W przypadku pism generowanych automatycznie przepisów o konieczności opatrzenia pisma podpisem pracownika organu administracji publicznej nie stosuje się.

§ 1cSprawy mogą być załatwiane z wykorzystaniem usług online udostępnianych przez organy

administracji publicznej po uwierzytelnieniu strony lub innego uczestnika postępowania w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 57).

§ 1dPisma kierowane do organów administracji publicznej mogą być sporządzane na piśmie

utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej. Do opatrywania ich podpisami i pieczęciami stosuje się przepisy § 1a i 1b.

§ 2Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej

w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2020 r. poz. 344) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Art. 14aOrgany administracji publicznej umożliwiają stronom ocenę działania urzędów kierowanych

przez te organy, w tym pracowników tych urzędów.

Art. 15Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi

inaczej.

Art. 16

§ 1Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek

o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

§ 2Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z

prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

§ 3

Decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu, są prawomocne.

Rozdział 3

Organy wyższego stopnia i organy naczelne

Art. 17Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:

Art. 18Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są:

Rozdział 4

Właściwość organów

Art. 19Organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej

i miejscowej.

Art. 20Właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o

zakresie jego działania.

Art. 21

§ 1Właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się:

§ 2Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy

do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie.

Art. 22

§ 1Spory o właściwość rozstrzygają:

§ 2Spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami

administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny.

§ 3Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić:

Art. 23Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej, na którego

obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu.

Rozdział 5

Wyłączenie pracownika oraz organu

Art. 24

§ 1Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie:

§ 2Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa

(§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).

§ 3Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony

albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

§ 4Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu

na interes społeczny lub ważny interes stron.

Art. 25

§ 1Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej

interesów majątkowych:

§ 2

Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.

Art. 26

§ 1W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego

pracownika do prowadzenia sprawy.

§ 2W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia:

Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ.

W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest minister albo prezes samorządowego kolegium odwoławczego, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów.

§ 3Jeżeli wskutek wyłączenia pracowników organu administracji publicznej organ ten stał

się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2.

Art. 27

§ 1Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24

§ 1O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia

przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.

§ 1aCzłonek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeżeli brał udział w wydaniu decyzji objętej wnioskiem.

§ 2Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny

do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art.

26 § 2.

§ 3Jeżeli samorządowe kolegium odwoławcze wskutek wyłączenia jego członków nie może załatwić

sprawy, minister właściwy do spraw administracji publicznej, w drodze postanowienia, wyznacza inne samorządowe kolegium odwoławcze.

Art. 27a(uchylony)

Rozdział 6

Strona

Art. 28Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo

kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Art. 29Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe

jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.

Art. 30

§ 1Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów

prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 2Osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych

ustawowych przedstawicieli.

§ 3Strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych

przedstawicieli.

§ 4W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub

śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

§ 4aW sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych, wynikających z prowadzenia

przedsiębiorstwa strony, w razie jej śmierci w toku postępowania, jeżeli został ustanowiony zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwem strony, na jej miejsce wstępuje zarządca sukcesyjny.

W przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego do postępowania toczącego się z udziałem zarządcy sukcesyjnego na jego miejsce wstępują następcy prawni zmarłego.

§ 5W sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd

majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej.

Art. 31

§ 1Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

§ 1aOrganizacja społeczna, o której mowa w § 1, może brać udział w postępowaniu w imieniu

i na rzecz pracownika delegowanego na terytorium RP lub z terytorium RP albo pracodawcy delegującego pracownika na terytorium RP lub z terytorium RP - za zgodą strony w imieniu i na rzecz której występuje w postępowaniu.

§ 2

Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

§ 3

Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

§ 4Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej

osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za tym interes społeczny.

§ 5Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może

za zgodą organu administracji publicznej przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego.

§ 6(uchylony)

Art. 32Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego

działania.

Art. 33

§ 1

Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.

§ 2

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.

§ 2a(uchylony)

§ 3

Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony.

§ 3a(uchylony)

§ 4

W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.

Art. 34

§ 1Organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela

dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.

§ 2W przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki organ administracji

publicznej wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.

Rozdział 7

Załatwianie spraw

Art. 35

§ 1

Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o

dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

§ 3Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później

niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

§ 3aZałatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie

później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania.

§ 4

Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a.

§ 5Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych

w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.

Art. 36

§ 1O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej

jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

§ 2Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki

w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 37

§ 1Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:

§ 2

Ponaglenie zawiera uzasadnienie.

§ 3Ponaglenie wnosi się:

U. poz. 2185), która weszła w życie z dniem 10 listopada 2022 r..

Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania.

Przepisów § 4-8 nie stosuje się.

§ 4Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego

stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.

Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego.

§ 5Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego

otrzymania.

§ 6Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:

§ 7Organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w

§ 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane w momencie wyznaczania terminu.

§ 8W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku

stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.

Art. 38Pracownik organu administracji publicznej podlega odpowiedzialności porządkowej lub

dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa, jeżeli z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub prowadził postępowanie dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

Rozdział 8

Doręczenia

Art. 39

§ 1

Organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej „adresem do doręczeń elektronicznych”, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie organu.

§ 2W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji

publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem:

§ 3

W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma:

§ 4W przypadku doręczenia decyzji, której organ administracji publicznej nadał rygor

natychmiastowej wykonalności, albo decyzji, która podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, w sprawach osobowych funkcjonariuszy oraz żołnierzy zawodowych albo jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny, w szczególności bezpieczeństwo państwa, obronność lub porządek publiczny, organ administracji publicznej może doręczyć decyzję w sposób określony w § 3. Przepisów § 1 i § 2 pkt 1 nie stosuje się.

Art. 391W przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, pisma doręcza się stronie

lub innemu uczestnikowi postępowania na:

Art. 392(uchylony)

Art. 393

§ 1W przypadku pism wydanych przez organ administracji publicznej w postaci elektronicznej

przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, zaawansowaną pieczęcią elektroniczną albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma.

§ 2Wydruk pisma, o którym mowa w § 1, zawiera:

§ 3

Wydruk pisma, o którym mowa w § 1, może zawierać mechanicznie odtwarzany podpis osoby, która podpisała pismo.

§ 4Wydruk pisma, o którym mowa w § 1, stanowi dowód tego, co zostało stwierdzone w piśmie

wydanym w postaci elektronicznej.

Art. 394W przypadku doręczenia w sposób, o którym mowa w art. 39 § 1, do ustalenia dnia doręczenia

korespondencji stosuje się przepis art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.

Art. 40

§ 1

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

§ 2Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono

kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika.

§ 3W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma

doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism.

§ 4Strona, która nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej

Polskiej, innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, jeżeli nie ustanowiła pełnomocnika do prowadzenia sprawy zamieszkałego w Rzeczypospolitej Polskiej i nie działa za pośrednictwem konsula Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana wskazać w Rzeczypospolitej Polskiej pełnomocnika do doręczeń, chyba że doręczenie następuje usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego.

§ 5W razie niewskazania pełnomocnika do doręczeń przeznaczone dla tej strony pisma pozostawia

się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Stronę należy o tym pouczyć przy pierwszym doręczeniu. Strona powinna być również pouczona o możliwości złożenia odpowiedzi na pismo wszczynające postępowanie i wyjaśnień na piśmie oraz o tym, kto może być ustanowiony pełnomocnikiem.

Art. 41

§ 1W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek

zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu.

§ 2W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym

adresem ma skutek prawny.

Art. 42

§ 1Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy albo na adres

do korespondencji wskazany w bazie adresów elektronicznych.

§ 2Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli

przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie

koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

Art. 43

W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Art. 44

§ 1W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

§ 2Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w

terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

§ 3W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się

powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia.

§ 4Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w

§ 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Art. 45Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich

siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.

Art. 46

§ 1Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty

doręczenia.

§ 2Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego

uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.

§ 3(uchylony)

§ 4(uchylony)

§ 5(uchylony)

§ 6(uchylony)

§ 7(uchylony)

§ 8(uchylony)

§ 9(uchylony)

§ 10(uchylony)

Art. 47

§ 1Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez operatora pocztowego w

rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.

§ 2W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu

odmowy jego przyjęcia przez adresata.

Art. 48

§ 1Pisma skierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył

przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.

§ 2Pisma kierowane do osób korzystających ze szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu

dyplomatycznego lub konsularnego doręcza się w sposób przewidziany w przepisach szczególnych, w umowach i zwyczajach międzynarodowych.

Art. 49

§ 1Jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach

organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.

§ 2Dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie

pisma w Biuletynie Informacji Publicznej wskazuje się w treści tego obwieszczenia, ogłoszenia lub w Biuletynie Informacji Publicznej. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej.

Art. 49aPoza przypadkami, o których mowa w art. 49, organ może dokonywać zawiadomienia o decyzjach

i innych czynnościach organu administracji publicznej w formie, o której mowa w art.

49 § 1, jeżeli w postępowaniu bierze udział więcej niż dwadzieścia stron. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, zawiadomienie jest w takim przypadku skuteczne wobec stron, które zostały na piśmie uprzedzone o zamiarze zawiadamiania ich w określony sposób. Do zawiadomienia stosuje się przepis art. 49 § 2.

Art. 49b

§ 1W przypadku zawiadomienia strony zgodnie z art. 49 § 1 lub art. 49a o decyzji lub

postanowieniu, które podlega zaskarżeniu, na wniosek strony, organ, który wydał decyzję lub postanowienie, niezwłocznie, nie później niż w terminie trzech dni od dnia otrzymania wniosku, udostępnia stronie odpis decyzji lub postanowienia w sposób i formie określonych we wniosku, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje organ, nie umożliwiają udostępnienia w taki sposób lub takiej formie.

§ 2Jeżeli decyzja lub postanowienie, o których mowa w § 1, nie mogą być udostępnione

stronie w sposób lub formie określonych we wniosku, organ powiadamia o tym stronę i wskazuje, w jaki sposób lub jakiej formie odpis decyzji lub postanowienia może być niezwłocznie udostępniony.

Rozdział 9

Wezwania

Art. 50

§ 1Organ administracji publicznej może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach

i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika, na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

§ 2

Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.

§ 3W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa

lub innej niedającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.

Art. 51

§ 1

Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa.

§ 2Obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego

w sąsiedniej gminie albo mieście.

Art. 52W toku postępowania organ administracji publicznej zwraca się do właściwego terenowego

organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem.

Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane.

Art. 53Przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub

czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji publicznej prowadzącym postępowanie.

Art. 54

§ 1W wezwaniu należy wskazać:

§ 1aW wezwaniu zawiera się również informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia

2016/679, chyba że wezwany posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.

§ 2Wezwanie powinno być opatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem

imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.

Art. 55

§ 1W sprawach niecierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telefonicznie albo

przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54 § 1 oraz imienia, nazwiska i stanowiska służbowego pracownika organu wzywającego.

§ 2Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy

nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.

Art. 56

§ 1Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności

ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1125, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r. poz. 181, 289, 326, 403, 535 i 614.). Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona bez swojej winy została błędnie wezwana do stawienia się.

§ 2Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej, przed

którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.

Rozdział 10

Terminy

Art. 57

§ 1Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu

tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

§ 2

Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.

§ 3

Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.

§ 3aTerminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada

początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu poprzedzającym bezpośrednio ten dzień.

§ 4Jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za

wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.

§ 5Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

Art. 58

§ 1W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

§ 3

Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Art. 59

§ 1

O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej.

Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

§ 2O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie

organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Art. 60Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia

organ administracji publicznej na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia.

Dział II

Postępowanie

Rozdział 1

Wszczęcie postępowania

Art. 61

§ 1

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

§ 2Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony

wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.

§ 3Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi

administracji publicznej.

§ 3aDatą wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną jest dzień

wystawienia dowodu otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.

§ 4O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić

wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

§ 5

Organ administracji publicznej przekazuje informacje, o których mowa w art. 13 ust.

1 i 2 rozporządzenia 2016/679, przy pierwszej czynności skierowanej do strony, chyba że strona posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.

Art. 61a

§ 1Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną

lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.

§ 2

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie.

Art. 62W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego

oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Art. 63

§ 1Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą

telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2

Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

§ 3

Podanie wniesione na piśmie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

§ 3aPodanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta

w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru.

§ 3b(uchylony)

§ 4Organ administracji publicznej jest obowiązany potwierdzić wniesienie podania, jeżeli

wnoszący tego zażąda.

§ 5(uchylony)

Art. 64

§ 1Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu

na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać

wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Art. 65

§ 1Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy

w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.

§ 1a

Zawiadomienie o przekazaniu sprawy zawiera również informacje, o których mowa w art.

13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w zakresie danych przetwarzanych przez organ przekazujący, chyba że wnoszący podanie posiada te informacje, a ich zakres lub treść nie uległy zmianie.

§ 2Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa

się za wniesione z zachowaniem terminu.

Art. 66

§ 1Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ

administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Do zawiadomienia stosuje się odpowiednio przepis art. 65 § 1a.

§ 2Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie

czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.

§ 3Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić

na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

§ 4Organ nie może jednak zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest

sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy.

Rozdział 2

Metryki, protokoły i adnotacje

Art. 66a

§ 1

W aktach sprawy zakłada się metrykę sprawy.

§ 2W treści metryki sprawy wskazuje się wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu

czynności w postępowaniu administracyjnym oraz określa się wszystkie podejmowane przez te osoby czynności wraz z odpowiednim odesłaniem do dokumentów określających te czynności.

§ 3Metryka sprawy, wraz z dokumentami do których odsyła, stanowi obowiązkową część akt

sprawy i jest na bieżąco aktualizowana.

§ 4

Minister właściwy do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia metryki sprawy, uwzględniając treść i formę metryki określoną w § 1 i 2 oraz obowiązek bieżącej aktualizacji metryki, a także, aby w oparciu o treść metryki było możliwe ustalenie treści czynności w postępowaniu administracyjnym podejmowanych w sprawie przez poszczególne osoby.

§ 5

Minister właściwy do spraw administracji publicznej określa, w drodze rozporządzenia, rodzaje spraw, w których obowiązek prowadzenia metryki sprawy jest wyłączony ze względu na nieproporcjonalność nakładu środków koniecznych do prowadzenia metryki w stosunku do prostego i powtarzalnego charakteru tych spraw.

Art. 67

§ 1

Organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie.

§ 2W szczególności sporządza się protokół:

Art. 68

§ 1Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności

dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

§ 2

Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.

Art. 69

§ 1Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej

niezwłocznie po złożeniu zeznania.

§ 2W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać

w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.

Art. 70Organ administracji publicznej może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na

piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy.

Art. 71Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione

były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego podpisaniem.

Art. 72

§ 1

Czynności organu administracji publicznej, z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

§ 2(uchylony)

Rozdział 3

Udostępnianie akt

Art. 73

§ 1

Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.

Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

§ 1aCzynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w

obecności pracownika tego organu.

§ 1bWgląd w akta sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 236 § 2, następuje z pominięciem

danych osobowych osoby składającej skargę.

§ 2Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z

akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

§ 3Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których

mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

Art. 74

§ 1Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy zawierających informacje niejawne o

klauzuli tajności „tajne” lub „ściśle tajne”, a także do innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.

§ 2

Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Art. 74aPrzepis art. 73 § 1 nie narusza prawa osoby, której dane dotyczą, do skorzystania

z uprawnień wynikających z art. 15 rozporządzenia 2016/679.

Rozdział 4

Dowody

Art. 75

§ 1

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

§ 2Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu

prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 76

§ 1Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy

państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy

jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4.

§ 3Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści

dokumentów wymienionych w tych przepisach.

Art. 76a

§ 1Jeżeli dokument znajduje się w aktach organu lub podmiotu, o którym mowa w art. 76

§ 1 lub 2, wystarczy przedstawić urzędowo poświadczony przez ten organ lub podmiot odpis lub wyciąg z dokumentu. Organ administracji publicznej zażąda udzielenia odpisu lub wyciągu, jeżeli strona sama uzyskać ich nie może. Gdy organ uzna za konieczne przejrzenie oryginału dokumentu, może wystąpić o jego dostarczenie.

§ 2Zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność

z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym.

§ 2a

Jeżeli odpis dokumentu został sporządzony na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, poświadczenia jego zgodności z oryginałem, o którym mowa w § 2, dokonuje się przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego.

Odpisy dokumentów poświadczane elektronicznie sporządzane są w formatach danych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne.

§ 2bUpoważniony pracownik organu prowadzącego postępowanie, któremu został okazany oryginał

dokumentu wraz z odpisem, na żądanie strony, poświadcza zgodność odpisu dokumentu z oryginałem. Poświadczenie obejmuje podpis pracownika, datę i oznaczenie miejsca sporządzenia poświadczenia, a na żądanie strony, również godzinę sporządzenia poświadczenia.

Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia), należy stwierdzić to w poświadczeniu.

§ 3Zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego

w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub doradcą podatkowym albo przez upoważnionego pracownika organu prowadzącego postępowanie ma charakter dokumentu urzędowego.

§ 4Jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, organ administracji publicznej

zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału tego dokumentu.

Art. 77

§ 1Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć

cały materiał dowodowy.

§ 2Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie

dotyczące przeprowadzenia dowodu.

§ 3Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy

(art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.

§ 4Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty

znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.

Art. 78

§ 1Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem

dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

§ 2Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało

zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Art. 79

§ 1

Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

§ 2

Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Art. 79a

§ 1W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia

się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

§ 2W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz

zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Art. 80

Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Art. 81Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność

wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.

Art. 81a

§ 1Jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku

bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

§ 2Przepisu § 1 nie stosuje się:

Art. 82Świadkami nie mogą być:

Art. 83

§ 1

Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.

Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 2Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub

jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej.

§ 3Przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej uprzedza świadka o prawie

odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

§ 4Mediator nie może być przesłuchany w charakterze świadka co do faktów, o których dowiedział

się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że uczestnicy mediacji zwolnią go od obowiązku zachowania tajemnicy mediacji.

Art. 84

§ 1Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może

zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

§ 2Biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24. Poza tym do

biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.

Art. 85

§ 1

Organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.

§ 2Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na

wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.

Art. 86Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione

fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Art. 87Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie

postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników, jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.

Art. 88

§ 1Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania

nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł.

Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

§ 2Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu

dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.

§ 3Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu

przewidzianych w przepisach szczególnych.

Art. 88aW razie uchybienia przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej, z wyjątkiem terytorialnej

służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie, obowiązkom, o których mowa w art. 88 § 1, organ przeprowadzający dowód, zamiast wymierzyć żołnierzowi karę grzywny, występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz ten pełni służbę, z wnioskiem o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Rozdział 5

Rozprawa

Art. 89

§ 1Organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku

postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa.

§ 2Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów

stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

Art. 90

§ 1Organ administracji publicznej podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej

przeprowadzenia.

§ 2W szczególności organ wzywa:

§ 3

Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.

Art. 91

§ 1

W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.

§ 2

Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie, doręcza się wezwanie na piśmie.

§ 3

Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nieznane organowi administracji publicznej, należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.

Art. 92Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie

o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.

Art. 93Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji

publicznej, przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego.

Art. 93a

Osoba pozbawiona wolności, która przebywa w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, może brać udział w rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jej przeprowadzenie na odległość i tam dokonywać czynności. W miejscu przebywania osoby pozbawionej wolności w czynnościach bierze udział przedstawiciel administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego oraz może wziąć udział pełnomocnik, jeżeli został ustanowiony, i tłumacz, jeżeli osoba pozbawiona wolności włada niedostatecznie językiem polskim.

Art. 94

§ 1Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody

do jej przeprowadzenia.

§ 2Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu

stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.

Art. 95

§ 1Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty

oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.

§ 2Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli

nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić w protokole osnowę treści uchylonego pytania.

Art. 96Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne

osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

Rozdział 5a

Mediacja

Art. 96a

§ 1W toku postępowania może być przeprowadzona mediacja, jeżeli pozwala na to charakter

sprawy.

§ 2

Mediacja jest dobrowolna.

§ 3Celem mediacji jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy

oraz dokonanie ustaleń dotyczących jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa, w tym przez wydanie decyzji lub zawarcie ugody.

§ 4Uczestnikami mediacji mogą być:

Art. 96b

§ 1Organ administracji publicznej, z urzędu lub na wniosek strony, zawiadamia strony

oraz organ, o którym mowa w art. 106 § 1, w przypadku gdy ten organ nie zajął stanowiska, o możliwości przeprowadzenia mediacji.

§ 2

We wniosku strona może wskazać mediatora.

§ 3W zawiadomieniu o możliwości przeprowadzenia mediacji organ administracji publicznej

zwraca się do stron o:

§ 4Zawiadomienie o możliwości przeprowadzenia mediacji zawiera pouczenie o zasadach prowadzenia

mediacji oraz ponoszenia jej kosztów.

Art. 96cMediacji nie przeprowadza się w przypadku niewyrażenia zgody na przeprowadzenie mediacji

w terminie, o którym mowa w art. 96b § 3.

Art. 96d

§ 1Jeżeli uczestnicy mediacji wyrazili zgodę na przeprowadzenie mediacji, organ administracji

publicznej wydaje postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji. Postanowienie doręcza się stronom oraz organowi, o którym mowa w art. 106 § 1.

§ 2W postanowieniu o skierowaniu sprawy do mediacji wskazuje się mediatora wybranego

przez uczestników mediacji, a jeżeli uczestnicy mediacji nie wybrali mediatora, wskazuje się mediatora wybranego przez organ administracji publicznej, posiadającego odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach danego rodzaju.

Art. 96e

§ 1Organ administracji publicznej, kierując sprawę do mediacji, odracza rozpatrzenie

sprawy na okres do dwóch miesięcy.

§ 2Na zgodny wniosek uczestników mediacji lub z innych ważnych powodów termin określony

w § 1 może zostać przedłużony, nie dłużej jednak niż o miesiąc.

§ 3W przypadku nieosiągnięcia celów mediacji określonych w art. 96a § 3 w terminie, o

którym mowa w § 1 albo 2, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o zakończeniu mediacji i załatwia sprawę.

Art. 96f

§ 1Mediatorem może być osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych

i korzysta z pełni praw publicznych, w szczególności mediator wpisany na listę stałych mediatorów lub do wykazu instytucji i osób uprawnionych do prowadzenia postępowania mediacyjnego, prowadzonych przez prezesa sądu okręgowego, lub na listę prowadzoną przez organizację pozarządową lub uczelnię, o której informację przekazano prezesowi sądu okręgowego.

§ 2W przypadku gdy organ prowadzący postępowanie jest uczestnikiem mediacji, mediatorem

może być wyłącznie osoba wpisana na listę stałych mediatorów lub do wykazu instytucji i osób uprawnionych do prowadzenia postępowania mediacyjnego, prowadzonych przez prezesa sądu okręgowego, lub mediator wpisany na listę prowadzoną przez organizację pozarządową lub uczelnię, o której informację przekazano prezesowi sądu okręgowego.

§ 3Mediatorem nie może być pracownik organu administracji publicznej, przed którym toczy

się postępowanie w sprawie.

Art. 96g

§ 1Mediator powinien zachować bezstronność przy prowadzeniu mediacji i niezwłocznie ujawnić

okoliczności, które mogłyby wzbudzić wątpliwość co do jego bezstronności, w tym odpowiednio okoliczności, o których mowa w art. 24 § 1 i 2.

§ 2Mediator odmawia przeprowadzenia mediacji w przypadku wątpliwości co do jego bezstronności

i niezwłocznie zawiadamia o tym uczestników mediacji oraz organ administracji publicznej, jeżeli nie jest on uczestnikiem mediacji.

Art. 96hOrgan administracji publicznej niezwłocznie przekazuje mediatorowi dane kontaktowe

uczestników mediacji oraz ich pełnomocników, w szczególności numery telefonów i adresy poczty elektronicznej, jeżeli je posiada.

Art. 96iMediator zapoznaje się z aktami sprawy i ma prawo sporządzania z nich notatek, kopii

lub odpisów, chyba że uczestnik mediacji w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia lub doręczenia postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji nie wyrazi zgody na zapoznanie się mediatora z aktami.

Art. 96j

§ 1

Mediacja nie jest jawna.

§ 2Mediator, uczestnicy mediacji i inne osoby biorące udział w mediacji są obowiązani

zachować w tajemnicy wszelkie fakty, o których dowiedzieli się w związku z prowadzeniem mediacji, chyba że uczestnicy mediacji postanowią inaczej.

§ 3Propozycje ugodowe, ujawnione fakty lub oświadczenia złożone w toku mediacji nie mogą

być wykorzystywane po jej zakończeniu, z wyjątkiem ustaleń zawartych w protokole z przebiegu mediacji.

Art. 96kMediator prowadzi mediację, dążąc do polubownego rozwiązania sporu, w tym przez wspieranie

uczestników mediacji w formułowaniu przez nich propozycji ugodowych.

Art. 96l

§ 1Mediator ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem

mediacji, chyba że wyraził zgodę na prowadzenie mediacji bez wynagrodzenia.

§ 2Koszty wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji pokrywa

organ administracji publicznej, a w sprawach, w których może być zawarta ugoda - strony w równych częściach, chyba że postanowią one inaczej.

§ 3

Koszty mediacji są pokrywane niezwłocznie po jej zakończeniu.

Art. 96m

§ 1

Mediator sporządza protokół z przebiegu mediacji.

§ 2Protokół z przebiegu mediacji zawiera:

§ 3Mediator niezwłocznie przedkłada protokół z przebiegu mediacji organowi administracji

publicznej w celu włączenia go do akt sprawy i doręcza odpis tego protokołu uczestnikom mediacji.

Art. 96n

§ 1Jeżeli w wyniku mediacji zostaną dokonane ustalenia dotyczące załatwienia sprawy w

granicach obowiązującego prawa, organ administracji publicznej załatwia sprawę zgodnie z tymi ustaleniami, zawartymi w protokole z przebiegu mediacji.

§ 2Do akt postępowania nie włącza się dokumentów i innych materiałów, które nie znajdują

się w aktach postępowania, ujawnionych w toku mediacji przez jej uczestników, jeżeli te dokumenty i materiały nie stanowią podstawy do załatwienia sprawy zgodnie z ustaleniami zawartymi w protokole z przebiegu mediacji.

Rozdział 6

Zawieszenie postępowania

Art. 97

§ 1Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie:

§ 2Gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1

pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

§ 3Organ administracji publicznej podejmie postępowanie, o którym mowa w § 1 pkt 5, na

wniosek Bankowego Funduszu Gwarancyjnego.

Art. 98

§ 1

Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

§ 2Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci

się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.

Art. 99Organ administracji publicznej, który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3a

zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.

Art. 100

§ 1Organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej

w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.

§ 2Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby

spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie.

§ 3Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła

o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.

Art. 101

§ 1O postanowieniu w sprawie zawieszenia albo podjęcia postępowania organ administracji

publicznej zawiadamia strony.

§ 2W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98

§ 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2

§ 3Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego

postępowania służy stronie zażalenie.

Art. 102W czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności

niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.

Art. 103

Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

Rozdział 7

Decyzje

Art. 104

§ 1Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy

kodeksu stanowią inaczej.

§ 2Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób

kończą sprawę w danej instancji.

Art. 105

§ 1Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo

w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

§ 2

Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

Art. 106

§ 1Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ

(wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.

§ 2Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia

o tym stronę.

§ 3Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je

niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin.

§ 4Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie

wyjaśniające.

§ 5Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy

stronie zażalenie.

§ 6W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się przepisy

art. 36-38, przy czym organ obowiązany do zajęcia stanowiska niezwłocznie informuje organ załatwiający sprawę o wniesieniu ponaglenia.

Art. 106a

§ 1Organ załatwiający sprawę może, z urzędu albo na wniosek strony lub organu, do którego

zwrócono się o zajęcie stanowiska, zwołać posiedzenie, jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia zajęcia stanowiska (posiedzenie w trybie współdziałania).

§ 2Organ załatwiający sprawę może zwołać posiedzenie w trybie współdziałania przed upływem

terminu do zajęcia stanowiska, określonego w art. 106 § 3, a jeżeli przepis prawa przewiduje inny termin, przed upływem tego terminu, tylko na wniosek organu, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska.

§ 3

Organ załatwiający sprawę może wezwać strony na posiedzenie w trybie współdziałania.

Przepisy art. 90-96 stosuje się odpowiednio.

§ 4Zwołanie posiedzenia w trybie współdziałania nie zwalnia z obowiązku rozpatrzenia

ponaglenia, o którym mowa w art. 106 § 6. Postanowienie, o którym mowa w art. 106 § 5, może zostać wpisane do protokołu posiedzenia w trybie współdziałania.

Art. 107

§ 1Decyzja zawiera:

§ 2

Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.

§ 3

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

§ 4

Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.

§ 5

Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.

Art. 108

§ 1

Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

§ 2

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu.

W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

Art. 109

§ 1

Decyzję doręcza się stronom na piśmie.

§ 2

W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.

Art. 110

§ 1Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej

doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

§ 2Organ administracji publicznej, w przypadku milczącego załatwienia sprawy, jest związany

wydanym w tym trybie rozstrzygnięciem od dnia następującego po dniu, w którym upływa termin przewidziany na wydanie decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie albo wniesienie sprzeciwu, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Art. 111

§ 1Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać

jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

§ 1aOrgan administracji publicznej, który wydał decyzję, może ją uzupełnić lub sprostować

z urzędu w zakresie, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji.

§ 1b

Uzupełnienie lub odmowa uzupełnienia decyzji następuje w formie postanowienia.

§ 2W przypadku wydania postanowienia, o którym mowa w § 1b, termin dla strony do wniesienia

odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia jego doręczenia lub ogłoszenia.

Art. 112Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania

albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Art. 113

§ 1Organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze

postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

§ 2Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego

lub strony wątpliwości co do treści decyzji.

§ 3

Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.

Rozdział 8

Ugoda

Art. 114

W sprawie, w której toczy się postępowanie administracyjne, strony mogą zawrzeć ugodę, jeżeli charakter sprawy na to pozwala i nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne.

Art. 115Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej, przed którym toczy

się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.

Art. 116

§ 1Organ administracji publicznej odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do

zawarcia ugody, jeżeli istnieją przesłanki do jej zawarcia, pouczając strony o trybie i skutkach zawarcia ugody.

§ 2W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody

lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji publicznej załatwia sprawę w drodze decyzji.

Art. 117

§ 1Ugodę sporządza upoważniony pracownik organu administracji publicznej na piśmie, na

podstawie zgodnych oświadczeń stron.

§ 1aUgoda zawiera:

§ 2Przed podpisaniem ugody upoważniony pracownik organu administracji publicznej odczytuje

stronom jej treść, chyba że ugoda została zawarta z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Ugodę włącza się do akt sprawy.

Art. 118

§ 1Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji publicznej, przed którym została

zawarta.

§ 2Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez

inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106.

§ 3

Organ administracji publicznej odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa, nieuwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes społeczny bądź słuszny interes stron.

Art. 119

§ 1Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na

które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody.

§ 2W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w

którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu.

§ 3Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom ugodę albo jej

odpis.

Art. 120

§ 1Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało

się ostateczne.

§ 2(uchylony)

Art. 121Zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania

administracyjnego.

Art. 121a

Do ugody zawartej przed mediatorem przepisy art. 117-121 stosuje się odpowiednio.

Art. 122W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie

jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.

Rozdział 8a

Milczące załatwienie sprawy

Art. 122a

§ 1

Sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

§ 2Sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie

strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten:

Art. 122bZa dzień wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, o której

mowa w art. 122a § 2 pkt 1, albo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 122a § 2 pkt 2, uznaje się dzień:

Art. 122c

§ 1Milczące załatwienie sprawy następuje w dniu następującym po dniu, w którym upływa

termin przewidziany do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu. W przypadku gdy organ przed upływem terminu do załatwienia sprawy zawiadomi stronę o braku sprzeciwu, milczące załatwienie sprawy następuje w dniu doręczenia tego zawiadomienia.

§ 2Jeżeli podanie nie spełnia wymagań wskazanych w przepisach lub jest konieczne doprecyzowanie

treści żądania, stosuje się przepis art. 64. Termin, o którym mowa w art. 122a § 2, biegnie od dnia uzupełnienia braków lub doprecyzowania treści żądania.

§ 3Jeżeli w sprawie, która może być załatwiona milcząco, organ odwoławczy wydał decyzję

na podstawie art. 138 § 2, termin, o którym mowa w art. 122a § 2, biegnie od dnia doręczenia organowi pierwszej instancji akt sprawy wraz z tą decyzją.

Art. 122d

§ 1

Do spraw załatwianych milcząco nie stosuje się przepisów art. 10 i art. 79a.

§ 2Zawieszenie postępowania administracyjnego wstrzymuje bieg terminu, o którym mowa

w art. 122a § 2.

Art. 122eW aktach sprawy zamieszcza się adnotację o milczącym załatwieniu sprawy, wskazując

treść rozstrzygnięcia oraz jego podstawę prawną.

Art. 122f

§ 1Na wniosek strony organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, wydaje zaświadczenie

o milczącym załatwieniu sprawy albo odmawia wydania takiego zaświadczenia.

§ 2

Na postanowienie, o którym mowa w § 1, przysługuje zażalenie.

§ 3Zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy zawiera:

§ 4Zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy doręcza się wszystkim stronom w sprawie

załatwionej milcząco.

§ 5W zakresie nieuregulowanym w § 1-4 do zaświadczenia o milczącym załatwieniu sprawy

stosuje się przepisy działu VII.

Art. 122gDo spraw załatwionych milcząco przepisy rozdziałów 12 i 13 w dziale II stosuje się

odpowiednio. Przyjmuje się, że skutek wydania decyzji ostatecznej powstał w terminie czternastu dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 122c § 1.

Art. 122h

§ 1

W sprawach załatwianych milcząco organ administracji publicznej udostępnia informacje, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, na swojej stronie internetowej oraz w widocznym miejscu w swojej siedzibie.

§ 2

Przekazanie informacji, o których mowa w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2016/679, w sposób określony w § 1, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku ich przekazania przy pierwszej czynności skierowanej do strony.

Rozdział 9

Postanowienia

Art. 123

§ 1

W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia.

§ 2Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz

nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

Art. 124

§ 1Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego

wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.

§ 2Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie

zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

Art. 125

§ 1

Postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie.

§ 2W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane

ustnie.

§ 3Postanowienie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, doręcza się stronie

wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi oraz uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

Art. 126

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art.

109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie.

Rozdział 10

Odwołania

Art. 127

§ 1

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

§ 2

Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

§ 3Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze

nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

§ 4(uchylony)

Art. 127a

§ 1W trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia

odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję.

§ 2Z dniem doręczenia organowi administracji publicznej oświadczenia o zrzeczeniu się

prawa do wniesienia odwołania przez ostatnią ze stron postępowania, decyzja staje się ostateczna i prawomocna.

Art. 128

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.

Art. 129

§ 1Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który

wydał decyzję.

§ 2

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

§ 3

Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.

Art. 130

§ 1

Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.

§ 2

Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

§ 3Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy:

§ 4Decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, jeżeli jest

zgodna z żądaniem wszystkich stron lub jeżeli wszystkie strony zrzekły się prawa do wniesienia odwołania.

Art. 131O wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi

strony.

Art. 132

§ 1Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który

wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

§ 2Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a

pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania.

§ 3

Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.

Art. 133Organ administracji publicznej, który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie

wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.

Art. 134Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz

uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Art. 135Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie

decyzji.

Art. 136

§ 1Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie

w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

§ 2Jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do

wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, na zgodny wniosek wszystkich stron zawarty w odwołaniu, organ odwoławczy przeprowadza postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli przyczyni się to do przyspieszenia postępowania, organ odwoławczy może zlecić przeprowadzenie określonych czynności postępowania wyjaśniającego organowi, który wydał decyzję.

§ 3Przepis § 2 stosuje się także w przypadku, gdy jedna ze stron zawarła w odwołaniu

wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, a pozostałe strony wyraziły na to zgodę w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im zawiadomienia o wniesieniu odwołania, zawierającego wniosek o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy.

§ 4Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania

wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione.

Art. 137Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ

odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.

Art. 138

§ 1Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

§ 2Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego

rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

§ 2aJeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów

prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.

§ 2bPrzepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3. Organ

odwoławczy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy wydaje decyzję, o której mowa w § 1 albo 4.

§ 3(uchylony)

§ 4Jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, a istnieją podstawy

do zmiany zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści.

Art. 139Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba

że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Art. 140W sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi

mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Rozdział 11

Zażalenia

Art. 141

§ 1Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak

stanowi.

§ 2

Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.

Art. 142Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu

od decyzji.

Art. 143Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji

publicznej, który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione.

Art. 144W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie

przepisy dotyczące odwołań.

Rozdział 12

Wznowienie postępowania

Art. 145

§ 1W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

§ 2Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed

stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

§ 3

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Art. 145a

§ 1Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Art. 145aa.

§ 1Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które ma wpływ na treść wydanej decyzji.

§ 2W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Art. 145b

§ 1Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy zostało wydane orzeczenie

sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. z 2020 r. poz. 2156 oraz z 2023 r. poz. 641), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną.

§ 2W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu.

Art. 146

§ 1

Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

§ 2Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania

mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Art. 147Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania

z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 145a-145b następuje tylko na żądanie strony.

Art. 148

§ 1Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który

wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

§ 2

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.

145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Art. 149

§ 1

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.

§ 2Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania

co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

§ 3

Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia.

§ 4

Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie.

Art. 150

§ 1Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest

organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

§ 2Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w §

1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.

§ 3

Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze.

Art. 151

§ 1Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania

określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

§ 2W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek

okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

§ 3W sprawach, o których mowa w § 1, przepisów o milczącym załatwieniu sprawy nie stosuje

się.

Art. 152

§ 1Organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma

z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

§ 2