📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 5 kwietnia 2017 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Rozdział 1 - Przedmiot prawa autorskiego
Rozdział 2 - Podmiot prawa autorskiego
Rozdział 3 - Treść prawa autorskiego
Rozdział 4 - Czas trwania autorskich praw majątkowych
Rozdział 5 - Przejście autorskich praw majątkowych
Rozdział 6 - Przepisy szczególne dotyczące utworów audiowizualnych
Rozdział 7 - Przepisy szczególne dotyczące programów komputerowych
Rozdział 8 - Ochrona autorskich praw osobistych
Rozdział 9 - Ochrona autorskich praw majątkowych
Rozdział 10 - Ochrona wizerunku, adresata korespondencji i tajemnicy źródeł informacji
Rozdział 11 - Prawa pokrewne
Rozdział 12 - Organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi
Rozdział 12_1 - Komisja Prawa Autorskiego
Rozdział 12_2 - Kontrola produkcji nośników optycznych
Rozdział 13
Rozdział 14 - Odpowiedzialność karna
Rozdział 15 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 296 i 1579) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 666), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 19 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
(Dz. U. poz. 1333),
2)
ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 60)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 5 kwietnia 2017 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
odnośnika nr 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 19 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim i prawach
pokrewnych
(Dz. U. poz. 1333), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady nr 93/83/EWG z dnia 27 września 1993 r. w sprawie koordynacji niektórych
zasad dotyczących prawa autorskiego oraz praw pokrewnych stosowanych w odniesieniu
do przekazu satelitarnego oraz retransmisji drogą kablową
(Dz. Urz. UE L 248 z 06.10.1993, str. 15; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 134).
”
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 325, art. 356 i art. 369 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 60), które stanowią:
„
Art. 325.
Do dnia 31 sierpnia 2019 r. szkolne punkty konsultacyjne oraz szkoły i zespoły szkół,
o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. c ustawy - Prawo oświatowe,
umożliwiają uczniom uczęszczającym do szkół działających w systemach oświaty innych
krajów uzupełnianie wykształcenia także w zakresie dotychczasowego gimnazjum, zgodnie
z ramami programowymi kształcenia uzupełniającego i planami nauczania dla szkolnych
punktów konsultacyjnych.
”
„
Art. 356.
Przepisy:
1)
art. 17 ust. 1 pkt 45 ustawy zmienianej w art. 16,
2)
art. 6 ust. 1 pkt 13 ustawy zmienianej w art. 18,
3)
art. 42 ust. 2a i ust. 7 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 20,
4)
art. 7 ust. 2 pkt 5 lit. b ustawy zmienianej w art. 47,
5)
art. 33a ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy zmienianej w art. 51,
6)
art. 43 ust. 1 pkt 24 lit. a i pkt 26 lit. a ustawy zmienianej w art. 59,
7)
art. 105 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 60,
8)
art. 12 ust. 3, art. 46 ust. 1a ustawy zmienianej w art. 63,
9)
art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 68,
10)
art. 1 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 72,
11)
art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy zmienianej w art. 74,
12)
art. 2 pkt 13 ustawy zmienianej w art. 76,
13)
art. 31a ust. 1 pkt 3 i art. 31b ust. 2 pkt 4 ustawy zmienianej w art. 78,
14)
art. 11a ust. 1 i art. 223 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 82,
15)
art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 90,
16)
art. 7 ust. 1a pkt 3 ustawy zmienianej w art. 101,
17)
art. 2 pkt 17 ustawy zmienianej w art. 113,
18)
art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 114
- stosuje się również do odpowiednich szkół, o których mowa w art. 2 ustawy zmienianej
w art. 15, w brzmieniu dotychczasowym, do czasu zakończenia kształcenia w tych szkołach.
”
„
Art. 369.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 116-219, art. 314, art. 326-336, art. 347, art. 348, art. 358 i art.
359, które wchodzą w życie po upływie 3 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 4 pkt 9, 12, 14 lit. a, art. 15 pkt 26, pkt 29 lit. a w zakresie art. 22 ust.
1 pkt 3a, pkt 48, 49, pkt 54 w zakresie art. 36a ust. 14 i pkt 114 w zakresie art.
71d, art. 66 pkt 1, art. 80, art. 111 pkt 2, art. 113 pkt 2, art. 115, art. 220-223,
art. 225-313, art. 315-325, art. 349-357 i art. 360-368, które wchodzą w życie po
upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 15 pkt 118 lit. f i h oraz pkt 123 lit. m, które wchodzą w życie z dniem 1 lutego
2017 r.;
4)
art. 15 pkt 31, pkt 32 w zakresie art. 22ac ust. 1, art. 22ae ust. 2, art. 22ak ust.
1 i art. 85b ust. 2 i 5, pkt 33-43, pkt 44 w zakresie art. 22ar i art. 22at ust. 1
pkt 1, pkt 46, 47 i 120, art. 105 i art. 337-346, które wchodzą w życie z dniem 15
lutego 2017 r.;
5)
art. 4 pkt 5, 10 i 11, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2017 r.;
6)
art. 224, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2017 r.;
7)
art. 66 pkt 3, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw
Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy 91/250/WE z dnia 14 maja 1991 r. w sprawie ochrony
prawnej programów komputerowych (Dz. Urz. WE L 122 z 17.05.1991), 2) dyrektywy 92/100/WE
z dnia 19 listopada 1992 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw
pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej (Dz. Urz. WE L 346
z 27.11.1992), 3) dyrektywy 93/83/WE z dnia 27 września 1993 r. w sprawie koordynacji
niektórych zasad dotyczących prawa autorskiego oraz praw pokrewnych stosowanych w
odniesieniu do przekazu satelitarnego oraz retransmisji drogą kablową (Dz. Urz. WE
L 248 z 06.10.1993), 4) dyrektywy 93/98/WE z dnia 29 października 1993 r. w sprawie
harmonizacji czasu ochrony prawa autorskiego i niektórych praw pokrewnych (Dz. Urz.
WE L 290 z 24.11.1993), 5) dyrektywy 96/9/WE z dnia 11 marca 1996 r. w sprawie ochrony
prawnej baz danych (Dz. Urz. WE L 77 z 27.03.1996). Dane dotyczące ogłoszenia aktów
prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszej ustawie - z dniem uzyskania przez
Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej - dotyczą ogłoszenia tych aktów
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
Rozdział 1
Przedmiot prawa autorskiego
Art. 1.
1.
Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym
charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia
i sposobu wyrażenia (utwór).
2.
W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
1)
wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne,
naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
2)
plastyczne;
3)
fotograficzne;
4)
lutnicze;
5)
wzornictwa przemysłowego;
6)
architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
7)
muzyczne i słowno-muzyczne;
8)
sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
9)
audiowizualne (w tym filmowe).
21.
Ochroną objęty może być wyłącznie sposób wyrażenia; nie są objęte ochroną odkrycia,
idee, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne.
3.
Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać
nieukończoną.
4.
Ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności.
Art. 2.
1.
Opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest
przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.
2.
Rozporządzanie i korzystanie z opracowania zależy od zezwolenia twórcy utworu pierwotnego
(prawo zależne), chyba że autorskie prawa majątkowe do utworu pierwotnego wygasły.
W przypadku baz danych spełniających cechy utworu zezwolenie twórcy jest konieczne
także na sporządzenie opracowania.
3.
Twórca utworu pierwotnego może cofnąć zezwolenie, jeżeli w ciągu pięciu lat od jego
udzielenia opracowanie nie zostało rozpowszechnione. Wypłacone twórcy wynagrodzenie
nie podlega zwrotowi.
4.
Za opracowanie nie uważa się utworu, który powstał w wyniku inspiracji cudzym utworem.
5.
Na egzemplarzach opracowania należy wymienić twórcę i tytuł utworu pierwotnego.
Art. 3.
Zbiory, antologie, wybory, bazy danych spełniające cechy utworu są przedmiotem prawa
autorskiego, nawet jeżeli zawierają niechronione materiały, o ile przyjęty w nich
dobór, układ lub zestawienie ma twórczy charakter, bez uszczerbku dla praw do wykorzystanych
utworów.
Art. 4.
Nie stanowią przedmiotu prawa autorskiego:
1)
akty normatywne lub ich urzędowe projekty;
2)
urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole;
3)
opublikowane opisy patentowe lub ochronne;
4)
proste informacje prasowe.
Art. 5.
Przepisy ustawy stosuje się do utworów:
1)
których twórca lub współtwórca jest obywatelem polskim lub
11)
których twórca jest obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państw
członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym, lub
2)
które zostały opublikowane po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
albo równocześnie na tym terytorium i za granicą, lub
3)
które zostały opublikowane po raz pierwszy w języku polskim, lub
4)
które są chronione na podstawie umów międzynarodowych, w zakresie, w jakim ich ochrona
wynika z tych umów.
Art. 6.
1.
W rozumieniu ustawy:
1)
utworem opublikowanym jest utwór, który za zezwoleniem twórcy został zwielokrotniony
i którego egzemplarze zostały udostępnione publicznie;
2)
opublikowaniem równoczesnym utworu jest opublikowanie utworu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej i za granicą w okresie trzydziestu dni od jego pierwszej publikacji;
3)
utworem rozpowszechnionym jest utwór, który za zezwoleniem twórcy został w jakikolwiek
sposób udostępniony publicznie;
4)
nadawaniem utworu jest jego rozpowszechnianie drogą emisji radiowej lub telewizyjnej,
prowadzonej w sposób bezprzewodowy (naziemny lub satelitarny) lub w sposób przewodowy;
5)
reemitowaniem utworu jest jego rozpowszechnianie przez inny podmiot niż pierwotnie
nadający, drogą przejmowania w całości i bez zmian programu organizacji radiowej lub
telewizyjnej oraz równoczesnego i integralnego przekazywania tego programu do powszechnego
odbioru;
6)
wprowadzeniem utworu do obrotu jest publiczne udostępnienie jego oryginału albo egzemplarzy
drogą przeniesienia ich własności dokonanego przez uprawnionego lub za jego zgodą;
7)
najmem egzemplarzy utworu jest ich przekazanie do ograniczonego czasowo korzystania
w celu bezpośredniego lub pośredniego uzyskania korzyści majątkowej;
8)
użyczeniem egzemplarzy utworu jest ich przekazanie do ograniczonego czasowo korzystania,
niemające na celu bezpośredniego lub pośredniego uzyskania korzyści majątkowej;
9)
odtworzeniem utworu jest jego udostępnienie bądź przy pomocy nośników dźwięku, obrazu
lub dźwięku i obrazu, na których utwór został zapisany, bądź przy pomocy urządzeń
służących do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego, w którym utwór jest nadawany;
10)
technicznymi zabezpieczeniami są wszelkie technologie, urządzenia lub ich elementy,
których przeznaczeniem jest zapobieganie działaniom lub ograniczenie działań umożliwiających
korzystanie z utworów lub artystycznych wykonań z naruszeniem prawa;
11)
skutecznymi technicznymi zabezpieczeniami są techniczne zabezpieczenia umożliwiające
podmiotom uprawnionym kontrolę nad korzystaniem z chronionego utworu lub artystycznego
wykonania poprzez zastosowanie kodu dostępu lub mechanizmu zabezpieczenia, w szczególności
szyfrowania, zakłócania lub każdej innej transformacji utworu lub artystycznego wykonania
lub mechanizmu kontroli zwielokrotniania, które spełniają cel ochronny;
12)
informacjami na temat zarządzania prawami są informacje identyfikujące utwór, twórcę,
podmiot praw autorskich lub informacje o warunkach eksploatacji utworu, o ile zostały
one dołączone do egzemplarza utworu lub są przekazywane w związku z jego rozpowszechnianiem,
w tym kody identyfikacyjne;
132)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 3.)
instytucją oświatową są jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, 1954, 1985 i 2169 oraz z 2017 r. poz. 60), a także szkoły, zespoły szkół oraz szkolne punkty konsultacyjne przy przedstawicielstwach
dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w art. 5 ust. 3b pkt 1 lit. a tej ustawy, oraz szkoły podoficerskie
i ośrodki szkolenia, o których mowa w art. 127 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 60).
133)W brzmieniu ustalonym przez art. 18 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60), która wejdzie w życie z dniem
1 września 2017 r.)
instytucją oświatową są jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 59), a także szkoły, zespoły szkół oraz szkolne punkty konsultacyjne przy przedstawicielstwach
dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej
Polskiej, o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. a tej ustawy, oraz szkoły podoficerskie
i ośrodki szkolenia, o których mowa w art. 127 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy
zawodowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1726 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 60).
2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o równowartości danej kwoty wyrażonej w euro, należy przez
to rozumieć jej równowartość wyrażoną w walucie polskiej, ustaloną przy zastosowaniu
średniego kursu euro, lub jej równowartość wyrażoną w innej walucie, ustaloną przy
zastosowaniu średniego kursu euro oraz średniego kursu tej waluty ogłoszonego przez
Narodowy Bank Polski w dniu poprzedzającym dokonanie czynności.
Art. 61.
1.
Rozpowszechnianiem utworu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, drogą emisji radiowej
lub telewizyjnej, prowadzonej w sposób satelitarny jest jego rozpowszechnianie poprzez
wprowadzenie przez organizację radiową lub telewizyjną i na jej odpowiedzialność,
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do drogi przekazu prowadzącej do satelity
i z powrotem na Ziemię.
2.
Jeżeli rozpowszechnianie utworu drogą emisji radiowej lub telewizyjnej prowadzonej
w sposób satelitarny ma miejsce w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej,
które nie zapewnia poziomu ochrony określonego w rozdziale II dyrektywy Rady nr 93/83/EWG z dnia 27 września 1993 r. w sprawie koordynacji
niektórych zasad dotyczących prawa autorskiego oraz praw pokrewnych stosowanych w
odniesieniu do przekazu satelitarnego oraz retransmisji drogą kablową
(Dz. Urz. WE L 248 z 06.10.1993, str. 15; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 17, t. 1, str. 134) oraz gdy:
1)
sygnał przekazujący utwór jest przesyłany do satelity za pośrednictwem ziemskiej stacji
nadawczej znajdującej się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uważa się, że utwór
został rozpowszechniony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez operatora tej
stacji;
2)
sygnał przekazujący utwór jest przesyłany do satelity za pośrednictwem ziemskiej stacji
nadawczej znajdującej się na terytorium państwa niebędącego członkiem Unii Europejskiej,
a rozpowszechnianie utworu odbywa się na zlecenie organizacji radiowej lub telewizyjnej
mającej siedzibę w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz główne przedsiębiorstwo
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uważa się, że utwór został rozpowszechniony
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez tę organizację.
3.
W przypadku gdy sygnał przekazujący utwór jest kodowany w sposób uniemożliwiający
jego powszechny i nieograniczony odbiór, jest to rozpowszechnianie, w rozumieniu ust.
1, pod warunkiem równoczesnego udostępnienia przez organizację radiową lub telewizyjną,
lub za jej zgodą, środków do odbioru tego sygnału.
4.
Satelitą jest sztuczny satelita Ziemi działający w pasmach częstotliwości, które na
mocy przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1489, 1579, 1823, 1948, 1954 i 2003) są przeznaczone dla celów emisji sygnałów przeznaczonych do publicznego odbioru lub
dla zamkniętej komunikacji pomiędzy dwoma punktami, przy czym odbiór sygnałów w obu
tych przypadkach musi odbywać się w porównywalnych warunkach.
Art. 7.
Jeżeli umowy międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewidują
dalej idącą ochronę, niż to wynika z ustawy, do nieopublikowanych utworów obywateli
polskich albo do utworów opublikowanych po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub równocześnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo opublikowanych
po raz pierwszy w języku polskim - stosuje się postanowienia tych umów.
Rozdział 2
Podmiot prawa autorskiego
Art. 8.
1.
Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
2.
Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono
na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek
inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
3.
Dopóki twórca nie ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa autorskiego zastępuje
go producent lub wydawca, a w razie ich braku - właściwa organizacja zbiorowego zarządzania
prawami autorskimi.
Art. 9.
1.
Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości udziałów
są równe. Każdy ze współtwórców może żądać określenia wielkości udziałów przez sąd,
na podstawie wkładów pracy twórczej.
2.
Każdy ze współtwórców może wykonywać prawo autorskie do swojej części utworu mającej
samodzielne znaczenie, bez uszczerbku dla praw pozostałych współtwórców.
3.
Do wykonywania prawa autorskiego do całości utworu potrzebna jest zgoda wszystkich
współtwórców. W przypadku braku takiej zgody każdy ze współtwórców może żądać rozstrzygnięcia
przez sąd, który orzeka uwzględniając interesy wszystkich współtwórców.
4.
Każdy ze współtwórców może dochodzić roszczeń z tytułu naruszenia prawa autorskiego
do całości utworu. Uzyskane świadczenie przypada wszystkim współtwórcom, stosownie
do wielkości ich udziałów.
5.
Do autorskich praw majątkowych przysługujących współtwórcom stosuje się odpowiednio
przepisy Kodeksu cywilnego o współwłasności w częściach ułamkowych.
Art. 10.
Jeżeli twórcy połączyli swoje odrębne utwory w celu wspólnego rozpowszechniania, każdy
z nich może żądać od pozostałych twórców udzielenia zezwolenia na rozpowszechnianie
tak powstałej całości, chyba że istnieje słuszna podstawa odmowy, a umowa nie stanowi
inaczej. Przepisy art. 9 ust. 2-4 stosuje się odpowiednio.
Art. 11.
Autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego, w szczególności do encyklopedii lub
publikacji periodycznej, przysługują producentowi lub wydawcy, a do poszczególnych
części mających samodzielne znaczenie - ich twórcom. Domniemywa się, że producentowi
lub wydawcy przysługuje prawo do tytułu.
Art. 12.
1.
Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik
stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą
przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o
pracę i zgodnego zamiaru stron.
2.
Jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do
rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca
może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu
z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz
z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że
umowa stanowi inaczej. Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania
utworu.
3.
Jeżeli umowa o pracę nie stanowi inaczej, z chwilą przyjęcia utworu pracodawca nabywa
własność przedmiotu, na którym utwór utrwalono.
Art. 13.
Jeżeli pracodawca nie zawiadomi twórcy w terminie sześciu miesięcy od dostarczenia
utworu o jego nieprzyjęciu lub uzależnieniu przyjęcia od dokonania określonych zmian
w wyznaczonym w tym celu odpowiednim terminie, uważa się, że utwór został przyjęty
bez zastrzeżeń. Strony mogą określić inny termin.
Art. 14.
1.
Jeżeli w umowie o pracę nie postanowiono inaczej, instytucji naukowej przysługuje
pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego pracownika, który stworzył ten utwór
w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.
Pierwszeństwo opublikowania wygasa, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dostarczenia
utworu nie zawarto z twórcą umowy o wydanie utworu albo jeżeli w okresie dwóch lat
od daty jego przyjęcia utwór nie został opublikowany.
2.
Instytucja naukowa może, bez odrębnego wynagrodzenia, korzystać z materiału naukowego
zawartego w utworze, o którym mowa w ust. 1, oraz udostępniać ten utwór osobom trzecim,
jeżeli to wynika z uzgodnionego przeznaczenia utworu lub zostało postanowione w umowie.
Art. 15.
Domniemywa się, że producentem lub wydawcą jest osoba, której nazwisko lub nazwę uwidoczniono
w tym charakterze na przedmiotach, na których utwór utrwalono, albo podano do publicznej
wiadomości w jakikolwiek sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
Art. 15a.
Uczelni w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym przysługuje pierwszeństwo w
opublikowaniu pracy dyplomowej studenta. Jeżeli uczelnia nie opublikowała pracy dyplomowej
w ciągu 6 miesięcy od jej obrony, student, który ją przygotował, może ją opublikować,
chyba że praca dyplomowa jest częścią utworu zbiorowego.
Rozdział 3
Treść prawa autorskiego
Oddział 1
Autorskie prawa osobiste
Art. 16.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną
w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w szczególności
prawo do:
1)
autorstwa utworu;
2)
oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo;
3)
nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
4)
decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
5)
nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.
Oddział 2
Autorskie prawa majątkowe
Art. 17.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania
z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia
za korzystanie z utworu.
Art. 171.
Opracowanie lub zwielokrotnienie bazy danych spełniającej cechy utworu, dokonane przez
legalnego użytkownika bazy danych lub jej kopii, nie wymaga zezwolenia autora bazy
danych, jeśli jest ono konieczne dla dostępu do zawartości bazy danych i normalnego
korzystania z jej zawartości. Jeżeli użytkownik jest upoważniony do korzystania tylko
z części bazy danych, niniejsze postanowienie odnosi się tylko do tej części.
Art. 18.
1.
Autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji, dopóki służą twórcy. Nie dotyczy
to wymagalnych wierzytelności.
2.
Po śmierci twórcy, spadkobiercy mogą sprzeciwić się egzekucji z prawa autorskiego
do utworu nieopublikowanego, chyba że sprzeciw byłby niezgodny z ujawnioną wolą twórcy
co do rozpowszechniania utworu.
3.
Prawo do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1, art. 191, art. 20 ust. 2-4, art. 201oraz art. 70 ust. 21, nie podlega zrzeczeniu się, zbyciu ani egzekucji. Nie dotyczy to wymagalnych wierzytelności.
4.
Prawo do wynagrodzenia, o którym mowa w art. 28 ust. 4, przysługujące podmiotom, o
których mowa w art. 28 ust. 5 pkt 1-3, nie podlega zbyciu ani egzekucji. Nie dotyczy
to wymagalnych wierzytelności.
Art. 19.
1.
Twórcy i jego spadkobiercom, w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych
egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, przysługuje prawo do wynagrodzenia
stanowiącego sumę poniższych stawek:
1)
5% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale do równowartości
50 000 euro, oraz
2)
3% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości
50 000,01 euro do równowartości 200 000 euro, oraz
3)
1% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości
200 000,01 euro do równowartości 350 000 euro, oraz
4)
0,5% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości
350 000,01 euro do równowartości 500 000 euro, oraz
5)
0,25% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale przekraczającym
równowartość 500 000 euro
- jednak nie wyższego niż równowartość 12 500 euro.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku ceny sprzedaży niższej niż równowartość
100 euro.
3.
Oryginalnymi egzemplarzami utworu w rozumieniu ust. 1 są:
1)
egzemplarze wykonane osobiście przez twórcę;
2)
kopie uznane za oryginalne egzemplarze utworu, jeżeli zostały wykonane osobiście,
w ograniczonej ilości, przez twórcę lub pod jego nadzorem, ponumerowane, podpisane
lub w inny sposób przez niego oznaczone.
Art. 191.
Twórcy i jego spadkobiercom przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości 5% ceny
dokonanych zawodowo odsprzedaży rękopisów utworów literackich i muzycznych.
Art. 192.
1.
Odsprzedażą w rozumieniu art. 19 ust. 1 i art. 191 jest każda sprzedaż następująca po pierwszym rozporządzeniu egzemplarzem przez twórcę.
2.
Zawodową odsprzedażą w rozumieniu art. 19 ust. 1 i art. 191 są wszystkie czynności o charakterze odsprzedaży dokonywane, w ramach prowadzonej
działalności, przez sprzedawców, kupujących, pośredników oraz inne podmioty zawodowo
zajmujące się handlem dziełami sztuki lub rękopisami utworów literackich i muzycznych.
Art. 193.
1.
Do zapłaty wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i art. 191, jest obowiązany sprzedawca, o którym mowa w art. 192 ust. 2, a gdy działa na rzecz osoby trzeciej, zawodowo zajmującej się handlem dziełami
sztuki lub rękopisami utworów literackich i muzycznych, odpowiada z nią solidarnie.
2.
Sprzedawca jest obowiązany do ujawnienia osoby trzeciej, o której mowa w ust. 1. Z
obowiązku tego może się zwolnić płacąc należne wynagrodzenie.
3.
Twórca utworu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i art. 191, oraz jego spadkobiercy mogą domagać się od osób wymienionych w ust. 1 udzielenia
informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia należnego wynagrodzenia
z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza lub rękopisu utworu przez okres 3 lat
od dnia dokonania odsprzedaży.
Art. 194.
Ceny sprzedaży określone w art. 19 ust. 1 i art. 191 są cenami po odliczeniu podatku od towarów i usług należnego z tytułu dokonanej odsprzedaży
oryginalnego egzemplarza lub rękopisu utworu.
Art. 195.
Przepisy art. 19-194 stosuje się także do oryginalnych egzemplarzy i rękopisów utworów innych niż wymienione
w art. 5, których twórcy w dniu dokonania odsprzedaży mają miejsce stałego pobytu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 20.
1.
Producenci i importerzy:
1)
magnetofonów, magnetowidów i innych podobnych urządzeń,
2)
kserokopiarek, skanerów i innych podobnych urządzeń reprograficznych umożliwiających
pozyskiwanie kopii całości lub części egzemplarza opublikowanego utworu,
3)
czystych nośników służących do utrwalania, w zakresie własnego użytku osobistego,
utworów lub przedmiotów praw pokrewnych, przy użyciu urządzeń wymienionych w pkt 1
i 2
- są obowiązani do uiszczania, określonym zgodnie z ust. 5, organizacjom zbiorowego
zarządzania, działającym na rzecz twórców, artystów wykonawców, producentów fonogramów
i wideogramów oraz wydawców, opłat w wysokości nieprzekraczającej 3% kwoty należnej
z tytułu sprzedaży tych urządzeń i nośników.
2.
Z kwoty uzyskanej z tytułu opłat ze sprzedaży magnetofonów i innych podobnych urządzeń
oraz związanych z nimi czystych nośników przypada:
1)
50% - twórcom;
2)
25% - artystom wykonawcom;
3)
25% - producentom fonogramów.
3.
Z kwoty uzyskanej z tytułu opłat ze sprzedaży magnetowidów i innych podobnych urządzeń
oraz związanych z nimi czystych nośników przypada:
1)
35% - twórcom;
2)
25% - artystom wykonawcom;
3)
40% - producentom wideogramów.
4.
Z kwoty uzyskanej z tytułu opłat ze sprzedaży urządzeń reprograficznych oraz związanych
z nimi czystych nośników przypada:
1)
50% - twórcom;
2)
50% - wydawcom.
5.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego po zasięgnięciu
opinii organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi,
stowarzyszeń twórców, artystów wykonawców, organizacji producentów fonogramów, producentów
wideogramów oraz wydawców, jak również organizacji producentów lub importerów urządzeń
i czystych nośników wymienionych w ust. 1, określa, w drodze rozporządzenia: kategorie
urządzeń i nośników oraz wysokość opłat, o których mowa w ust. 1, kierując się zdolnością
urządzenia i nośnika do zwielokrotniania utworów, jak również ich przeznaczeniem do
wykonywania innych funkcji niż zwielokrotnianie utworów, sposób pobierania i podziału
opłat oraz organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi
uprawnione do ich pobierania.
Art. 201.
1.
Posiadacze urządzeń reprograficznych, którzy prowadzą działalność gospodarczą w zakresie
zwielokrotniania utworów dla własnego użytku osobistego osób trzecich, są obowiązani
do uiszczania, za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi
lub prawami pokrewnymi, opłat w wysokości do 3% wpływów z tego tytułu na rzecz twórców
oraz wydawców, chyba że zwielokrotnienie odbywa się na podstawie umowy z uprawnionym.
Opłaty te przypadają twórcom i wydawcom w częściach równych.
2.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu
opinii organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi,
stowarzyszeń twórców oraz wydawców, a także opinii właściwej izby gospodarczej określa,
w drodze rozporządzenia, wysokość opłat, o których mowa w ust. 1, uwzględniając proporcje
udziału w zwielokrotnianych materiałach utworów zwielokrotnianych dla własnego użytku
osobistego, sposób ich pobierania i podziału oraz wskazuje organizację lub organizacje
zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi uprawnione do ich
pobierania.
Art. 21.
1.
Organizacjom radiowym i telewizyjnym wolno nadawać opublikowane drobne utwory muzyczne,
słowne i słowno-muzyczne wyłącznie na podstawie umowy zawartej z organizacją zbiorowego
zarządzania prawami autorskimi, chyba że prawo do nadania utworów zamówionych przez
organizację radiową lub telewizyjną przysługuje jej na podstawie odrębnej umowy.
2.
Twórca może w umowie z organizacją radiową lub telewizyjną zrzec się pośrednictwa
organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, o którym mowa w ust. 1. Zrzeczenie
to wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.
21.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do publicznego udostępniania utworów w
taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
Art. 211.
1.
Operatorom sieci kablowych wolno reemitować w sieciach kablowych utwory nadawane w
programach organizacji radiowych i telewizyjnych wyłącznie na podstawie umowy zawartej
z właściwą organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
114)Dodany przez art. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2016 r. o zmianie ustawy o prawie autorskim
i prawach pokrewnych (Dz. U. poz. 1333), która weszła w życie z dniem 9 września 2016 r..
Obowiązku pośrednictwa właściwej organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi,
o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do praw, z których organizacja radiowa lub
telewizyjna korzysta w odniesieniu do jej własnych transmisji, niezależnie od tego,
czy dane prawa należą do tej organizacji, czy też zostały na nią przeniesione przez
innego uprawnionego.
2.
W przypadku sporów związanych z zawarciem umowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się
przepisy art. 11018.
Art. 22.
(uchylony)
Oddział 3
Dozwolony użytek chronionych utworów
Art. 23.
1.
Bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu
w zakresie własnego użytku osobistego. Przepis ten nie upoważnia do budowania według
cudzego utworu architektonicznego i architektoniczno-urbanistycznego oraz do korzystania
z elektronicznych baz danych spełniających cechy utworu, chyba że dotyczy to własnego
użytku naukowego niezwiązanego z celem zarobkowym.
2.
Zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy
utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa,
powinowactwa lub stosunku towarzyskiego.
Art. 231.
Nie wymaga zezwolenia twórcy tymczasowe zwielokrotnienie, o charakterze przejściowym
lub incydentalnym, niemające samodzielnego znaczenia gospodarczego, a stanowiące integralną
i niezbędną część procesu technologicznego, którego celem jest wyłącznie umożliwienie:
1)
przekazu utworu w systemie teleinformatycznym pomiędzy osobami trzecimi przez pośrednika
lub
2)
zgodnego z prawem korzystania z utworu.
Art. 232.
1.
Organizacjom radiowym i telewizyjnym wolno przy pomocy własnych środków utrwalać utwory
na potrzeby własnych nadań.
2.
Utrwalenia, o których mowa w ust. 1, niszczy się w terminie miesiąca od dnia wygaśnięcia
uprawnienia do nadania utworu.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się do utrwaleń będących materiałami archiwalnymi wchodzącymi
do narodowego zasobu archiwalnego.
Art. 24.
1.
Wolno rozpowszechniać za pomocą anteny zbiorowej oraz sieci kablowej utwory nadawane
przez inną organizację radiową lub telewizyjną drogą satelitarną albo naziemną, jeżeli
następuje to w ramach równoczesnego, integralnego i nieodpłatnego rozpowszechniania
programów radiowych lub telewizyjnych i przeznaczone jest do oznaczonego grona odbiorców
znajdujących się w jednym budynku lub w domach jednorodzinnych obejmujących do 50
gospodarstw domowych.
2.
Posiadacze urządzeń służących do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego mogą
za ich pomocą odbierać nadawane utwory, choćby urządzenia te były umieszczone w miejscu
ogólnie dostępnym, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych.
3.
(uchylony)
4.
(utracił moc)
Art. 25.
1.
Wolno rozpowszechniać w celach informacyjnych w prasie, radiu i telewizji:
1)
już rozpowszechnione:
a)
sprawozdania o aktualnych wydarzeniach,
b)
artykuły na aktualne tematy polityczne, gospodarcze lub religijne, chyba że zostało
wyraźnie zastrzeżone, że ich dalsze rozpowszechnianie jest zabronione,
c)
aktualne wypowiedzi i fotografie reporterskie;
2)
krótkie wyciągi ze sprawozdań i artykułów, o których mowa w pkt 1 lit. a i b;
3)
przeglądy publikacji i utworów rozpowszechnionych;
4)
(uchylony)
5)
krótkie streszczenia rozpowszechnionych utworów.
2.
Za korzystanie z utworów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i c, twórcy przysługuje
prawo do wynagrodzenia.
3.
Rozpowszechnianie utworów na podstawie ust. 1 jest dozwolone zarówno w oryginale,
jak i w tłumaczeniu.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do publicznego udostępniania utworów w taki
sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym,
z tym że jeżeli wypłata wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 2, nie nastąpiła na podstawie
umowy z uprawnionym, wynagrodzenie jest wypłacane za pośrednictwem właściwej organizacji
zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.
Art. 26.
Wolno w sprawozdaniach o aktualnych wydarzeniach przytaczać utwory udostępniane podczas
tych wydarzeń, jednakże w granicach uzasadnionych celem informacji.
Art. 261.
Wolno korzystać w granicach uzasadnionych celem informacji z przemówień politycznych
i mów wygłoszonych na publicznych rozprawach, a także fragmentów publicznych wystąpień,
wykładów oraz kazań. Przepis nie upoważnia do publikacji zbiorów tego rodzaju utworów.
Art. 27.
1.
Instytucje oświatowe, uczelnie oraz jednostki naukowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki
(Dz. U. z 2016 r. poz. 2045, 1933 i 2260) mogą na potrzeby zilustrowania treści przekazywanych w celach dydaktycznych lub w
celu prowadzenia badań naukowych, korzystać z rozpowszechnionych utworów w oryginale
i w tłumaczeniu oraz zwielokrotniać w tym celu rozpowszechnione drobne utwory lub
fragmenty większych utworów.
2.
W przypadku publicznego udostępniania utworów w taki sposób, aby każdy mógł mieć do
nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym korzystanie, o którym mowa w
ust. 1, jest dozwolone wyłącznie dla ograniczonego kręgu osób uczących się, nauczających
lub prowadzących badania naukowe, zidentyfikowanych przez podmioty wymienione w ust.
1.
Art. 271.
1.
Wolno w celach dydaktycznych i naukowych zamieszczać rozpowszechnione drobne utwory
lub fragmenty większych utworów w podręcznikach, wypisach i antologiach.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia.
Art. 28.
1.
Instytucje oświatowe, uczelnie, instytuty badawcze prowadzące działalność, o której
mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 371, 1079, 1311 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 202), instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk prowadzące działalność, o której mowa w
art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk
(Dz. U. z 2016 r. poz. 572, 1311, 1933 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624), biblioteki, muzea oraz archiwa mogą:
1)
użyczać, w zakresie swoich zadań statutowych, egzemplarze utworów rozpowszechnionych,
2)
zwielokrotniać utwory znajdujące się we własnych zbiorach w celu uzupełnienia, zachowania
lub ochrony tych zbiorów,
3)
udostępniać zbiory dla celów badawczych lub poznawczych za pośrednictwem końcówek
systemu informatycznego (terminali) znajdujących się na terenie tych jednostek
- jeżeli czynności te nie są dokonywane w celu osiągnięcia bezpośredniej lub pośredniej
korzyści majątkowej.
2.
Zwielokrotnianie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie może prowadzić do zwiększenia
liczby egzemplarzy utworów i powiększenia zbiorów, odpowiednio użyczanych i udostępnianych
na podstawie ust. 1 pkt 1 i 3.
3.
Przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli udostępnianie w określony w nim sposób
odbywa się na podstawie uprzednio zawartej umowy z uprawnionym.
4.
Z tytułu użyczania egzemplarzy utworów wyrażonych słowem, powstałych lub opublikowanych
w języku polskim w formie drukowanej, przez biblioteki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
(Dz. U. z 2012 r. poz. 642 i 908, z 2013 r. poz. 829 oraz z 2017 r. poz. 60), zwane dalej „bibliotekami publicznymi”, przysługuje wynagrodzenie określane i wypłacane
na zasadach określonych w oddziale 4.
5.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 4, przysługuje po spełnieniu warunku, o którym
mowa w art. 352ust. 1:
1)
twórcy utworu wyrażonego słowem, powstałego i opublikowanego w języku polskim;
2)
tłumaczowi na język polski utworu wyrażonego słowem, powstałego w języku obcym i opublikowanego
w języku polskim;
3)
współtwórcy utworu, o którym mowa w pkt 1, którego wkład jest utworem plastycznym
lub fotograficznym;
4)
wydawcy utworu wyrażonego słowem i opublikowanego w języku polskim.
6.
Wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 4, nie przysługuje za użyczenie egzemplarza utworu
w celu korzystania z niego wyłącznie na terenie biblioteki publicznej.
7.
Przepisu ust. 4 nie stosuje się do użyczania egzemplarzy przez Bibliotekę Narodową.
Art. 29.
Wolno przytaczać w utworach stanowiących samoistną całość urywki rozpowszechnionych
utworów oraz rozpowszechnione utwory plastyczne, utwory fotograficzne lub drobne utwory
w całości, w zakresie uzasadnionym celami cytatu, takimi jak wyjaśnianie, polemika,
analiza krytyczna lub naukowa, nauczanie lub prawami gatunku twórczości.
Art. 291.
Wolno korzystać z utworów na potrzeby parodii, pastiszu lub karykatury, w zakresie
uzasadnionym prawami tych gatunków twórczości.
Art. 292.
Wolno w sposób niezamierzony włączyć utwór do innego utworu, o ile włączony utwór
nie ma znaczenia dla utworu, do którego został włączony.
Art. 30.
(uchylony)
Art. 301.
Do baz danych spełniających cechy utworu nie stosuje się art. 271 i art. 28.
Art. 31.
1.
Wolno korzystać z utworów podczas ceremonii religijnych oraz oficjalnych uroczystości
organizowanych przez władze publiczne, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie pośrednio
lub bezpośrednio korzyści majątkowej.
2.
Wolno nieodpłatnie publicznie wykonywać lub odtwarzać przy pomocy urządzeń lub nośników
znajdujących się w tym samym miejscu co publiczność rozpowszechnione utwory podczas
imprez szkolnych oraz akademickich, jeżeli nie łączy się z tym osiąganie pośrednio
lub bezpośrednio korzyści majątkowej i artyści wykonawcy oraz osoby odtwarzające utwory
nie otrzymują wynagrodzenia.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do korzystania z utworów podczas imprez reklamowych,
promocyjnych i wyborczych.
Art. 32.
1.
Właściciel egzemplarza utworu plastycznego może go wystawiać publicznie, jeżeli nie
łączy się z tym osiąganie korzyści majątkowych.
2.
W razie podjęcia decyzji o zniszczeniu oryginalnego egzemplarza utworu plastycznego
znajdującego się w miejscu publicznie dostępnym, właściciel jest obowiązany złożyć
twórcy utworu lub jego bliskim ofertę sprzedaży, jeżeli porozumienie się z nim, celem
złożenia oferty, jest możliwe. Górną granicę ceny określa wartość materiałów. Jeżeli
sprzedaż nie jest możliwa, właściciel jest obowiązany umożliwić twórcy sporządzenie
kopii bądź - zależnie od rodzaju utworu - stosownej dokumentacji.
Art. 33.
Wolno rozpowszechniać:
1)
utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach,
jednakże nie do tego samego użytku;
2)
(uchylony)
3)
w encyklopediach i atlasach - opublikowane utwory plastyczne i fotograficzne, o ile
nawiązanie porozumienia z twórcą celem uzyskania jego zezwolenia napotyka trudne do
przezwyciężenia przeszkody. Twórcy przysługuje wówczas prawo do wynagrodzenia.
Art. 331.
Wolno korzystać z już rozpowszechnionych utworów dla dobra osób niepełnosprawnych,
jeżeli to korzystanie odnosi się bezpośrednio do ich upośledzenia, nie ma zarobkowego
charakteru i jest podejmowane w rozmiarze wynikającym z natury upośledzenia.
Art. 332.
Wolno korzystać z utworów dla celów bezpieczeństwa publicznego lub na potrzeby postępowań
administracyjnych, sądowych lub prawodawczych oraz sprawozdań z tych postępowań.
Art. 333.
1.
Wolno korzystać z utworów w celu reklamy publicznie dostępnej wystawy lub publicznej
sprzedaży utworów, w zakresie uzasadnionym promocją tej wystawy lub sprzedaży, z wyłączeniem
innego handlowego wykorzystania.
2.
Korzystanie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności publicznie dostępnych
wystaw w muzeach, galeriach, salach wystawowych i obejmuje korzystanie z utworów w
ogłoszeniach, katalogach i innych materiałach rozpowszechnianych dla promocji wystawy
lub sprzedaży oraz wystawienie lub inne udostępnianie egzemplarzy utworów dla tych
celów.
Art. 334.
Wolno korzystać z utworów w związku z prezentacją lub naprawą sprzętu.
Art. 335.
Wolno korzystać z utworu w postaci obiektu budowlanego, jego rysunku, planu lub innego
ustalenia, w celu odbudowy lub remontu obiektu budowlanego.
Art. 34.
Można korzystać z utworów w granicach dozwolonego użytku pod warunkiem wymienienia
imienia i nazwiska twórcy oraz źródła. Podanie twórcy i źródła powinno uwzględniać
istniejące możliwości. Twórcy nie przysługuje prawo do wynagrodzenia, chyba że ustawa
stanowi inaczej.
Art. 35.
Dozwolony użytek nie może naruszać normalnego korzystania z utworu lub godzić w słuszne
interesy twórcy.
Oddział 4
Zasady określania i wypłaty wynagrodzenia za użyczanie egzemplarzy utworów przez biblioteki
publiczne
Art. 351.
1.
Wynagrodzenie za użyczanie egzemplarzy utworów, o których mowa w art. 28 ust. 4, przez
biblioteki publiczne, zwane dalej „wynagrodzeniem za użyczanie”, jest wypłacane przez
wyznaczoną przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi z dofinansowania przekazywanego
jej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego ze
środków Funduszu Promocji Kultury, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych
(Dz. U. z 2016 r. poz. 471, 1948 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 88 i 379).
2.
Organizację zbiorowego zarządzania, o której mowa w ust. 1, minister właściwy do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego wyznacza na okres nie dłuższy niż pięć lat,
po przeprowadzeniu konkursu uwzględniającego następujące kryteria:
1)
reprezentatywność;
2)
zdolność organizacyjną do realizacji zadania w sposób zapewniający efektywną wypłatę
wynagrodzeń za użyczanie;
3)
skuteczność i prawidłowość działania;
4)
zasadność i wysokość planowanych kosztów określania wysokości i wypłaty wynagrodzeń
za użyczanie.
3.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego ogłasza w Biuletynie
Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej konkurs, o którym mowa w ust.
2, oraz jego wynik.
4.
Organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi biorąca udział w konkursie,
o którym mowa w ust. 2, może złożyć do ministra właściwego do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku tego konkursu,
odwołanie od jego wyniku ze względu na naruszenie przepisów prawa.
5.
Odwołanie, o którym mowa w ust. 4, minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego rozpatruje w terminie 14 dni od dnia jego wpływu. W przypadku uwzględnienia
odwołania minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego unieważnia
konkurs, o którym mowa w ust. 2.
6.
Dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie należnego podmiotom, o których
mowa w art. 28 ust. 5, przeznacza się na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie oraz na
pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów określenia wysokości wynagrodzenia
za użyczanie i jego wypłaty.
7.
Dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie w danym roku kalendarzowym odpowiada
5% wartości zakupów materiałów bibliotecznych dokonanych przez biblioteki publiczne
w poprzednim roku kalendarzowym, przy czym 75% tej kwoty, po potrąceniu kosztów określenia
wysokości i wypłaty wynagrodzenia za użyczanie, jest wypłacane podmiotom, o których
mowa w art. 28 ust. 5 pkt 1-3, a 25% podmiotom, o których mowa w art. 28 ust. 5 pkt
4.
8.
Dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie jest przekazywane na podstawie
umowy zawieranej co roku między ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego a organizacją zbiorowego zarządzania, o której mowa w ust. 1.
9.
Umowa, o której mowa w ust. 8, określa w szczególności:
1)
wysokość dofinansowania przeznaczonego na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie wraz
ze wskazaniem kosztów określenia jego wysokości i wypłaty w danym roku;
2)
terminy i tryb przekazywania dofinansowania;
3)
zobowiązanie organizacji zbiorowego zarządzania do poddania się kontroli przeprowadzanej
przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego;
4)
sposób rozliczenia dofinansowania;
5)
warunki i sposób zwrotu niewykorzystanej części dofinansowania lub dofinansowania
wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem.
10.
Dofinansowanie na wypłatę wynagrodzenia za użyczanie w części przeznaczonej na pokrycie
uzasadnionych i udokumentowanych kosztów określenia wysokości i wypłaty wynagrodzenia
za użyczanie, ponoszonych przez organizację zbiorowego zarządzania, o której mowa
w ust. 1, w danym roku kalendarzowym nie może przekraczać 10% kwoty dofinansowania
ustalonej zgodnie z ust. 7.
11.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego przeprowadza kontrolę
realizacji zadań związanych z wypłatą wynagrodzenia za użyczanie, obejmującą w szczególności
określanie wysokości wynagrodzenia za użyczanie i jego wypłaty, wykorzystanie przekazanego
na ten cel dofinansowania oraz prowadzenie wymaganej dokumentacji.
Art. 352.
1.
Wynagrodzenie za użyczanie przysługuje po złożeniu przez podmiot, o którym mowa w
art. 28 ust. 5, pisemnego oświadczenia o woli otrzymywania wynagrodzenia za użyczanie,
zwanego dalej „oświadczeniem”.
2.
Oświadczenie składa się organizacji zbiorowego zarządzania, o której mowa w art. 351 ust. 1. Oświadczenie wywołuje skutki w danym roku, jeżeli zostanie złożone w terminie
do dnia 31 sierpnia danego roku. Złożone oświadczenie wywołuje skutki w latach następnych
do momentu jego cofnięcia.
3.
W terminie 14 dni od dnia podpisania umowy, o której mowa w art. 351 ust. 8, organizacja zbiorowego zarządzania, o której mowa w art. 351 ust. 1, na swojej stronie internetowej oraz minister właściwy do spraw kultury i
ochrony dziedzictwa narodowego na swojej stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji
Publicznej, ogłaszają informację o możliwości składania oświadczeń.
4.
Wysokość wynagrodzenia za użyczanie należnego w danym roku kalendarzowym poszczególnym
podmiotom, o których mowa w art. 28 ust. 5, jest określana przez organizację zbiorowego
zarządzania, o której mowa w art. 351 ust. 1, proporcjonalnie do liczby użyczeń egzemplarzy utworów tych podmiotów przez
biblioteki publiczne w roku poprzednim, oraz w oparciu o oświadczenia złożone przez
te podmioty w terminie do dnia 31 sierpnia danego roku kalendarzowego i latach poprzednich.
5.
Wysokość wynagrodzenia za użyczanie należnego podmiotowi, o którym mowa w art. 28
ust. 5 pkt 2, w danym roku kalendarzowym jest równoważna 30% wysokości wynagrodzenia
należnego twórcy utworu wyrażonego słowem, powstałego i opublikowanego w języku polskim.
6.
Maksymalna wysokość sumy wynagrodzenia za użyczanie należnego podmiotowi, o którym
mowa w art. 28 ust. 5, za użyczanie w danym roku kalendarzowym egzemplarzy wszystkich
jego utworów wskazanych w oświadczeniu wynosi pięciokrotność przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, za ostatni
kwartał poprzedniego roku kalendarzowego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego.
7.
Wynagrodzenie za użyczanie nie przysługuje podmiotowi, o którym mowa w art. 28 ust.
5, w danym roku kalendarzowym, jeżeli po dokonaniu podziału kwoty, o której mowa w
art. 353 ust. 2, wysokość sumy należnego mu wynagrodzenia za użyczanie przez biblioteki publiczne
egzemplarzy wszystkich jego utworów jest niższa niż jedna dwusetna przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 6.
Art. 353.
1.
Podstawę do obliczenia wysokości wynagrodzenia za użyczanie, które przypada poszczególnym
podmiotom, o których mowa w art. 28 ust. 5, stanowią informacje dotyczące użyczeń
egzemplarzy utworów w danym roku kalendarzowym, przekazywane przez biblioteki publiczne
ujęte w wykazie, o którym mowa w art. 354pkt 2, organizacji zbiorowego zarządzania, o której mowa w art. 351 ust. 1, oraz ministrowi właściwemu do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego,
w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku kalendarzowego, za który następuje wypłata
wynagrodzenia za użyczanie.
2.
Na podstawie informacji, o których mowa w ust. 1, organizacja zbiorowego zarządzania,
o której mowa w art. 351 ust. 1, dokonuje proporcjonalnego podziału kwoty przekazanej na wynagrodzenie za
użyczanie należne poszczególnym podmiotom, o których mowa w art. 28 ust. 5, a następnie,
nie później niż do końca danego roku kalendarzowego dokonuje jego wypłaty.
Art. 354.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu
opinii organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi,
stowarzyszeń twórców, organizacji zrzeszających biblioteki publiczne oraz właściwych
izb gospodarczych, określi, w drodze rozporządzenia:
1)
procedurę podziału i wypłaty wynagrodzenia za użyczanie, mając na uwadze liczbę użyczeń
egzemplarzy utworów pozostających w zbiorach bibliotek publicznych oraz rodzaje kosztów,
o których mowa w art. 351 ust. 9, a także konieczność zapewnienia, aby koszty te były uzasadnione i udokumentowane
a wydatki dokonywane w sposób efektywny i przejrzysty;
2)
zakres informacji, o których mowa w art. 353 ust. 1, oraz wykaz bibliotek publicznych obowiązanych do ich przekazywania, mając
na uwadze konieczność szacunkowego określenia liczby użyczeń egzemplarzy utworów pozostających
w zbiorach bibliotek publicznych z uwzględnieniem wpływu kryterium geograficznego,
w tym wielkości miejscowości, w których działają wskazane biblioteki publiczne, na
zróżnicowanie tej liczby;
3)
wymagany zakres informacji, zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 352 ust. 1, mając na uwadze konieczność przekazania organizacji zbiorowego zarządzania,
o której mowa w art. 351 ust. 1, danych umożliwiających wypłatę wynagrodzenia za użyczanie, w tym imienia
i nazwiska lub pseudonimu twórcy lub nazwy innego podmiotu, o którym mowa w art. 28
ust. 5, oraz numeru rachunku bankowego, na który ma zostać wypłacone to wynagrodzenie;
4)
wymagany zakres informacji umieszczanych w ogłoszeniu o konkursie, o którym mowa w
art. 351 ust. 2, mając na uwadze, że minimalny zakres tych informacji ma obejmować co najmniej
warunki uczestnictwa w konkursie, termin składania ofert i kryteria ich oceny;
5)
zakres dokumentacji konkursowej, mając na uwadze, że zakres tej dokumentacji ma co
najmniej określać warunki uczestnictwa w konkursie, o którym mowa w art. 351 ust. 2, wymagania, jakim ma odpowiadać oferta i kryteria oceny ofert;
6)
tryb postępowania konkursowego, mając na uwadze jego przejrzystość, rzetelność i obiektywność.
Oddział 5
Dozwolony użytek utworów osieroconych
Art. 355.
1.
Utworami osieroconymi są:
1)
utwory opublikowane w książkach, dziennikach, czasopismach lub innych formach publikacji
drukiem,
2)
utwory audiowizualne, a także utwory zamówione lub włączone do utworów audiowizualnych
lub utrwalone na wideogramach, w zakresie korzystania z utworu audiowizualnego lub
wideogramu jako całości,
3)
utwory utrwalone na fonogramach
- znajdujące się w zbiorach podmiotów, o których mowa w ust. 2, jeżeli uprawnieni,
którym przysługują autorskie prawa majątkowe do tych utworów w zakresie pól eksploatacji
wymienionych w ust. 2, nie zostali ustaleni lub odnalezieni pomimo przeprowadzenia
poszukiwań, o których mowa w art. 356.
2.
Archiwa, instytucje oświatowe, uczelnie, instytuty badawcze prowadzące działalność,
o której mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, instytuty naukowe Polskiej Akademii Nauk prowadzące działalność, o której mowa w
art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk, biblioteki i muzea, a także instytucje kultury, których statutowym zadaniem jest
gromadzenie, ochrona i upowszechnianie zbiorów dziedzictwa filmowego lub fonograficznego,
oraz publiczne organizacje radiowe i telewizyjne mogą zwielokrotniać utwory osierocone
opublikowane, a w przypadku braku publikacji - nadane po raz pierwszy na terytorium
Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz udostępniać je publicznie
w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie
wybranym.
3.
Korzystanie z utworów osieroconych na podstawie ust. 2, jest dozwolone w celu realizacji
służących interesowi publicznemu statutowych zadań podmiotów wymienionych w ust. 2,
w szczególności zachowania, odnawiania i udostępniania w celach kulturalnych i edukacyjnych
utworów znajdujących się w ich zbiorach. Podmioty te mogą uzyskiwać przychody z takiego
korzystania, o ile zostaną one przeznaczone na pokrycie bezpośrednich kosztów digitalizacji
i publicznego udostępniania utworów osieroconych.
4.
Wolno korzystać, zgodnie z ust. 2, także z utworów osieroconych, które nie zostały
opublikowane albo nadane, jeżeli za zezwoleniem uprawnionych, którym przysługiwały
autorskie prawa majątkowe do tych utworów w zakresie pól eksploatacji wymienionych
w ust. 2, utwory te zostały publicznie udostępnione przez jeden z podmiotów wymienionych
w ust. 2, o ile można zakładać, że uprawnieni nie sprzeciwiliby się takiemu korzystaniu.
5.
Jeżeli uprawnionych, którym przysługują autorskie prawa majątkowe do utworu osieroconego,
w zakresie pól eksploatacji wymienionych w ust. 2, jest więcej niż jeden, utwór ten
uważa się za osierocony w odniesieniu do praw uprawnionych, którzy nie zostali ustaleni
lub odnalezieni mimo przeprowadzenia poszukiwań, o których mowa w art. 356. Korzystanie z takiego utworu na podstawie ust. 2 jest dozwolone pod warunkiem uzyskania
zgody pozostałych znanych i odnalezionych uprawnionych, którym przysługują autorskie
prawa majątkowe do tego utworu w zakresie pól eksploatacji, o których mowa w ust.
2.
6.
W przypadku publicznych organizacji radiowych i telewizyjnych przepisy niniejszego
oddziału stosuje się do utworów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, które zostały
wytworzone przez te organizacje, na ich zamówienie lub zlecenie, albo w koprodukcji
z nimi, przed dniem 1 stycznia 2003 r., w celu nabycia przez te organizacje praw wyłącznych.
7.
Do korzystania z utworów osieroconych na podstawie ust. 2 przepisy art. 34 zdanie
pierwsze i drugie oraz art. 35 stosuje się.
Art. 356.
1.
Podmioty wymienione w art. 355 ust. 2, przed korzystaniem z utworu, który może być uznany za osierocony, przeprowadzają
w sposób staranny i w dobrej wierze poszukiwania każdego z uprawnionych, którym przysługują
autorskie prawa majątkowe do tego utworu w zakresie pól eksploatacji wymienionych
w art. 355 ust. 2, polegające na sprawdzeniu informacji na temat tych uprawnionych w źródłach
odpowiednich dla poszczególnych kategorii utworów, zwane dalej „starannymi poszukiwaniami”.
2.
Staranne poszukiwania przeprowadza się w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub
państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w którym utwór został po raz pierwszy opublikowany,
a w przypadku braku publikacji - nadany po raz pierwszy.
3.
W przypadku utworu audiowizualnego staranne poszukiwania przeprowadza się w państwie
członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w którym
producent ma siedzibę lub miejsce zwykłego pobytu.
4.
W przypadku utworów, o których mowa w art. 355 ust. 4, staranne poszukiwania przeprowadza się w państwie członkowskim Unii Europejskiej
lub państwie członkowskim Europejskiego Poro …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.