Kodeks postępowania administracyjnego. – tekst jednolity 2000

Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrówz dnia 9 października 2000 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dział I - Przepisy ogólne

Rozdział 1 - Zakres obowiązywania

Rozdział 2 - Zasady ogólne

Rozdział 3 - Organy wyższego stopnia i organy naczelne

Rozdział 4 - Właściwość organów

Rozdział 5 - Wyłączenie pracownika oraz organu

Rozdział 6 - Strona

Rozdział 7 - Załatwianie spraw

Rozdział 8 - Doręczenia

Rozdział 9 - Wezwania

Rozdział 10 - Terminy

Dział II - Postępowanie

Rozdział 1 - Wszczęcie postępowania

Rozdział 2 - Protokoły i adnotacje

Rozdział 3 - Udostępnianie akt

Rozdział 4 - Dowody

Rozdział 5 - Rozprawa

Rozdział 6 - Zawieszenie postępowania

Rozdział 7 - Decyzje

Rozdział 8 - Ugoda

Rozdział 9 - Postanowienia

Rozdział 10 - Odwołania

Rozdział 11 - Zażalenia

Rozdział 12 - Wznowienie postępowania

Rozdział 13 - Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji

Dział III - Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych

Dział IV - Udział prokuratora

Dział V - Rozstrzyganie sporów o właściwość między organami administracji publicznej a sądami

powszechnymi

Dział VI

Dział VII - Wydawanie zaświadczeń

Dział VIII - Skargi i wnioski

Rozdział 1 - Postanowienia ogólne

Rozdział 2 - Skargi

Rozdział 3 - Wnioski

Rozdział 4 - Udział prasy i organizacji społecznych

Rozdział 5 - Przyjmowanie skarg i wniosków

Rozdział 6 - Nadzór i kontrola

Dział IX - Opłaty i koszty postępowania

Dział X - Przepisy końcowe

Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 35 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:

Art. 195

§ 1

Tracą moc dotychczasowe przepisy w sprawach uregulowanych w niniejszym kodeksie.

§ 2W szczególności traci moc rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca

1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. Nr 36, poz. 341 z późniejszymi zmianami).

Art. 196

Kodeks wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1961 r. ” ;

Art. 144

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 1962 r. ” ;

Art. 11Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1973 r., z wyjątkiem przepisów art. 7, które

wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. ” ;

Art. 7

Ustawa wchodzi w życie z dniem 9 grudnia 1973 r. ” ;

Art. 53

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 czerwca 1975 r., z wyjątkiem art. 34 ust. 7, art.

35 ust. 5, art. 36 i 50, które wchodzą w życie z dniem jej ogłoszenia. ” ;

Art. 12

1.

Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, tracą moc wszelkie przepisy dotyczące spraw unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

2.

Pozostają w mocy:

81 i z 1971 r. Nr 28, poz. 261),

3.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu decyzji z powodu ich niezgodności z prawem do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie naruszają przepisów szczególnych dotyczących rozpoznawania przez sądy powszechne, okręgowe sądy pracy i ubezpieczeń społecznych oraz przez organy Państwowego Arbitrażu Gospodarczego - spraw rozstrzyganych w postępowaniu administracyjnym. Przepisy te nie naruszają:

Nr 25, poz. 151, z 1956 r. Nr 41, poz. 189, z 1958 r. Nr 72, poz. 358, z 1962 r. Nr 10, poz. 46, z 1964 r. Nr 9, poz. 60 i Nr 43, poz. 297, z 1971 r. Nr 12, poz. 115 i z 1975 r. Nr 45, poz. 234);

119, z 1972 r. Nr 11, poz. 81 i z 1974 r. Nr 39, poz. 231 i Nr 47, poz. 280);

Art. 13

1.

Postępowanie administracyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i nie zakończone do tego dnia toczy się do zakończenia w danej instancji według przepisów dotychczasowych.

2.

Roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 140 i 15026 Kodeksu postępowania administracyjnego służy w przypadkach, gdy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji bądź stwierdzenie, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisu art. 137 § 1, nastąpiło po wejściu w życie niniejszej ustawy (dotyczy to odpowiednio art. 160, 215 i 156 § 1 według numeracji przyjętej w jednolitym tekście).

Art. 14Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych

z powodu ich niezgodności z prawem stosuje się do decyzji wydanych w sprawach, w których postępowanie zostało wszczęte po wejściu w życie niniejszej ustawy. ” „

Art. 18

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1980 r. ” ;

Art. 52

3.

Roszczenie o odszkodowanie przewidziane w art. 160 i 215 Kodeksu postępowania administracyjnego służy w przypadkach, gdy uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej zobowiązania podatkowego bądź stwierdzenie, że decyzja taka wydana została z naruszeniem przepisu art. 156 § 1, nastąpiło po wejściu w życie niniejszej ustawy.

4.

Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych z powodu ich niezgodności z prawem w odniesieniu do decyzji w sprawach zobowiązań podatkowych stosuje się do decyzji wydanych w sprawach, w których postępowanie wszczęte zostało po wejściu w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 4, poz. 8).

Termin do wniesienia skargi do sądu na decyzje, które stały się ostateczne przed wejściem w życie niniejszej ustawy, biegnie od dnia wejścia jej w życie. ” „

Art. 55

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1981 r. ” ;

Art. 55

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1982 r. ” ;

Art. 18

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1983 r. ” ;

Art. 187

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia z mocą od dnia 17 czerwca 1984 r. ” ;

Art. 4

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1984 r. ” ;

Art. 2

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1987 r. ” ;

Art. 28

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1988 r., z tym że art. 18 ust. 2 i art.

27 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. ” ;

Art. 2

Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. ” ;

Art. 7

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 1989 r. ” ;

Art. 2W sprawach, w których do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzje lub postanowienia

nie mogły być zaskarżone do sądu administracyjnego, przepisy działu VI Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się, jeżeli postępowanie w tych sprawach zostało wszczęte po wejściu w życie niniejszej ustawy.

Art. 3Z wyjątkiem przepisów dotyczących spraw wymienionych w art. 196 § 4 Kodeksu postępowania

administracyjnego, tracą moc wszelkie przepisy szczególne ograniczające dopuszczalność zaskarżenia decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

Art. 4

Ustawa wchodzi w życie z dniem 27 maja 1990 r. ” ;

Art. 4

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 59

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art.

8 ust. 2 i 3, art. 9 ust. 3, art. 10, art. 40 i art. 57 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. ” ;

Art. 35

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 78

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. ” ;

Art. 69

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 14

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z tym że art. 1 pkt 6, 28, 85, 90, 91, 96, 97, 99 i 101-104, art. 4 pkt 2 i 3 oraz art. 13 wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 84

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1997 r., z wyjątkiem art. 3, art. 7, art.

9, art. 10, art. 20, art. 24, art. 32, art. 34, art. 37, art. 45-47, art. 50, art.

66, art. 73 ust. 1, 2 i 4, art. 74, art. 76, art. 79, art. 80 i art. 82, które wchodzą w życie z dniem 1 października 1996 r., oraz art. 41, który wchodzi w życie z dniem wejścia w życie ustawy konstytucyjnej z dnia 21 czerwca 1996 r. o zmianie ustawy konstytucyjnej z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 106, poz. 488). ” ;

Art. 16

Ustawa wchodzi w życie po upływie dwóch miesięcy od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 93

Ustawa wchodzi w życie z dniem 17 października 1997 r., z wyjątkiem przepisów art.

5 ust. 1 oraz art. 88 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Art. 334

§ 3

Wnioski w sprawach, o których mowa w § 2, złożone przed dniem 1 stycznia 1998 r., rozpatrywane są na podstawie dotychczasowych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 335

Odwołania od decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, wniesione przed dniem 1 stycznia 1998 r., podlegają rozpatrzeniu na podstawie przepisów tej ustawy oraz dotychczasowych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 336Wnioski o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, na podstawie której strona nabyła

prawo, wniesione przed dniem 1 stycznia 1998 r., podlegają rozpatrzeniu w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 155 i art. 177 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Art. 337Żądanie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej

wysokość zaległości podatkowej, wniesione przed dniem 1 stycznia 1998 r., podlega rozpatrzeniu na zasadach przewidzianych w dotychczasowych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. ” „

Art. 343

§ 2Pozostają w mocy, do czasu zastąpienia ich nowymi przepisami, nie dłużej jednak niż

przez 2 lata od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy wykonawcze wydane na podstawie:

Art. 344

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z tym że przepisy art. 22 § 6, art. 28 § 3, art. 46 § 3, art. 48 § 3, art. 56 § 3, art. 58, art. 67 § 3, art. 79 § 3, art. 82 § 3, art. 83, art. 84 § 2, art. 87 § 5, art. 119, art. 196 § 4, art.

283 § 3, art. 303, art. 314 pkt 2 i 3, art. 316 pkt 1 oraz art. 328 wchodzą w życie z dniem ogłoszenia. ” ;

Art. 131

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 1998 r. ” ;

Art. 38

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. ” ;

Art. 3

1.

W sprawach z zakresu administracji rządowej należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ustawa szczególna nie stanowi, że odwołanie od decyzji przysługuje do wojewody, nie stwierdza się nieważności decyzji organu odwoławczego, wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia wejścia w życie ustawy, z tej przyczyny, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości wojewody albo samorządowego kolegium odwoławczego.

2.

Odwołania w sprawach z zakresu administracji rządowej należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego, wszczęte po dniu 1 stycznia 1999 r. i nie zakończone przez organ wyższego stopnia decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

Art. 4

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. ” ;

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Dział I

Przepisy ogólne

Rozdział 1

Zakres obowiązywania

Art. 11)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie

niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r..

Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie:

Art. 22)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 1

Kodeks postępowania administracyjnego normuje ponadto postępowanie w sprawie skarg i wniosków (Dział VIII) przed organami państwowymi, organami jednostek samorządu terytorialnego oraz przed organami organizacji społecznych.

Art. 3

§ 13)W brzmieniu ustalonym przez art. 307 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja

podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r..

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się do:

§ 2Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się również do postępowania w sprawach:

§ 3

Przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się także do postępowania w sprawach wynikających z:

§ 4Do postępowania w sprawach wymienionych w § 1, 2 i 3 pkt 2 stosuje się jednak przepisy

działu VIII.

§ 5

Rada Ministrów w drodze rozporządzenia może rozciągnąć przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w całości lub w części na postępowania w sprawach wymienionych w § 2.

Art. 4

Kodeks postępowania administracyjnego nie narusza szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu dyplomatycznego i konsularnego oraz umów i zwyczajów międzynarodowych.

Art. 5

§ 1

Jeżeli przepis prawa powołuje się ogólnie na przepisy o postępowaniu administracyjnym, rozumie się przez to przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

§ 26)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a) ustawy wymienionej

w przypisie 4..

Ilekroć w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego jest mowa o:

Rozdział 2

Zasady ogólne

Art. 69)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 4

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. działają na podstawie przepisów prawa.

Art. 711)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy wymienionej w przypisie 4

W toku postępowania organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Art. 8

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Art. 9

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Art. 10

§ 1

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

§ 2

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną.

§ 3

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1.

Art. 11

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.

Art. 12

§ 1

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.

§ 2Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być

załatwione niezwłocznie.

Art. 13

§ 1Sprawy, w których uczestniczą strony o spornych interesach, mogą być załatwiane w

drodze ugody sporządzonej przed organem administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. (ugoda administracyjna).

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., przed którym toczy się postępowanie w sprawie, powinien w tych przypadkach podejmować czynności skłaniające strony do zawarcia ugody.

Art. 14

§ 1

Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej.

§ 2Sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis

prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.

Art. 15

Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.

Art. 16

§ 112)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 6 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1

Decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne.

Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

§ 213)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 6 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1

Decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach.

Rozdział 3

Organy wyższego stopnia i organy naczelne

Art. 1714)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy wymienionej w przypisie 4

Organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są:

Art. 1816)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 8 ustawy wymienionej w przypisie 1

Organami naczelnymi w rozumieniu kodeksu są:

Rozdział 4

Właściwość organów

Art. 19

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Art. 20

Właściwość rzeczową organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. ustala się według przepisów o zakresie jego działania.

Art. 21

§ 1

Właściwość miejscową organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. ustala się:

§ 2Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1, sprawa należy

do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m.st. Warszawie.

Art. 2217)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy wymienionej w przypisie 4

§ 1Spory o właściwość rozstrzygają:

§ 221)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 9 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1

Spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego a terenowymi organami administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny.

§ 322)Dodany przez art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

(Dz. U. Nr 74, poz. 368), która weszła w życie z dniem 1 października 1995 r., oraz w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 9 lit. c) ustawy wymienionej w przypisie 1..

Z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić:

Art. 23

Do czasu rozstrzygnięcia sporu o właściwość organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., na którego obszarze wynikła sprawa, podejmuje tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub słuszny interes obywateli i zawiadamia o tym organ właściwy do rozstrzygnięcia sporu.

Rozdział 5

Wyłączenie pracownika oraz organu

Art. 24

§ 1

Pracownik organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie:

§ 2Powody wyłączenia pracownika od udziału w postępowaniu trwają także po ustaniu małżeństwa

(§ 1 pkt 2), przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 1 pkt 3).

§ 3Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony

albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

§ 4Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności nie cierpiące zwłoki ze względu

na interes społeczny lub ważny interes stron.

Art. 25

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych:

§ 2

Przepis art. 24 § 4 stosuje się odpowiednio.

Art. 26

§ 1W przypadku wyłączenia pracownika (art. 24) jego bezpośredni przełożony wyznacza innego

pracownika do prowadzenia sprawy.

§ 223)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 10 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1

W przypadku wyłączenia organu sprawę załatwia:

Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ.

W razie gdy osobą wymienioną w art. 25 § 1 pkt 2 jest minister albo prezes samorządowego kolegium odwoławczego, organ właściwy do załatwienia sprawy wyznacza Prezes Rady Ministrów.

§ 324)Dodany przez art. 2 pkt 10 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1

Jeżeli wskutek wyłączenia pracowników organu administracji publicznej organ ten stał się niezdolny do załatwienia sprawy, stosuje się odpowiednio § 2.

Art. 27

§ 1Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24

§ 1O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 postanawia

przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.

§ 2Jeżeli wskutek wyłączenia członków organu kolegialnego organ ten stał się niezdolny

do podjęcia uchwały z braku wymaganego quorum, stosuje się odpowiednio przepisy art.

26 § 2.

§ 325)Dodany przez art. 1 pkt 10 ustawy wymienionej w przypisie 4 oraz w brzmieniu ustalonym

przez art. 2 pkt 11 ustawy wymienionej w przypisie 1..

Jeżeli samorządowe kolegium odwoławcze wskutek wyłączenia jego członków nie może załatwić sprawy, minister właściwy do spraw administracji publicznej wyznacza do załatwienia sprawy inne samorządowe kolegium odwoławcze.

Art. 27a(skreślony).26)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy wymienionej w przypisie 4, a następnie skreślony

przez art. 25 pkt 3 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593), która weszła w życie z dniem 6 grudnia 1994 r.

Rozdział 6

Strona

Art. 28Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo

kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Art. 2927)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 12 ustawy wymienionej w przypisie 1

Stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej.

Art. 30

§ 1Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów

prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 2Osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych

ustawowych przedstawicieli.

§ 3Strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych

przedstawicieli.

§ 4W sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub

śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni.

§ 5W sprawach dotyczących spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące

zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1..

Art. 31

§ 1Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem:

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie.

§ 3

Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony.

§ 4

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., wszczynając postępowanie w sprawie dotyczącej innej osoby, zawiadamia o tym organizację społeczną, jeżeli uzna, że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe, i gdy przemawia za tym interes społeczny.

§ 5Organizacja społeczna, która nie uczestniczy w postępowaniu na prawach strony, może

za zgodą organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. przedstawić temu organowi swój pogląd w sprawie, wyrażony w uchwale lub oświadczeniu jej organu statutowego.

§ 6(skreślony).28)Przez art. 175 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu

terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 i z 1984 r. Nr 21, poz. 100), która weszła w życie z dniem 17 czerwca 1984 r.

Art. 32Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego

działania.

Art. 33

§ 1

Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych.

§ 2

Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu.

§ 329)W brzemieniu ustalonym przez art. 3 ustawy z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy

U. Nr 75, poz. 471), która weszła w życie z dniem 15 września 1997 r., oraz przez art. 2 pkt 13 ustawy wymienionej w przypisie 1..

Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

Adwokat lub radca prawny może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

§ 4

W sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony.

Art. 34

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.

§ 2W przypadku konieczności podjęcia czynności nie cierpiącej zwłoki organ administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wyznacza dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd.

Rozdział 7

Załatwianie spraw

Art. 35

§ 1

Organy administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

§ 2Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o

dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ.

§ 3Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później

niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

§ 4Organy wyższego stopnia mogą określać rodzaje spraw, które załatwiane są w terminach

krótszych niż określone w § 3.

§ 5Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych

w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 36

§ 1O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

§ 2

Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Art. 37

§ 1

Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art.

36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wyższego stopnia.

§ 2Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin

załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości.

Art. 38

Pracownik organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który z nieuzasadnionych przyczyn nie załatwił sprawy w terminie lub nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 albo nie załatwił sprawy w dodatkowym terminie ustalonym w myśl art. 37 § 2, podlega odpowiedzialności porządkowej lub dyscyplinarnej albo innej odpowiedzialności przewidzianej w przepisach prawa.

Rozdział 8

Doręczenia

Art. 39

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Art. 40

§ 1

Pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

§ 2

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.

§ 3W sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma

doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism.

Art. 41

§ 1W toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek

zawiadomić organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. o każdej zmianie swego adresu.

§ 2W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym

adresem ma skutek prawny.

Art. 42

§ 1

Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

§ 2

Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.

§ 3W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie

koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

Art. 4330)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 14 ustawy wymienionej w przypisie 1

W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Art. 4431)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 ustawy wymienionej w przypisie 4 oraz przez

art. 2 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 1..

W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu.

Art. 4532)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 1

Jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism.

Art. 46

§ 1Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty

doręczenia.

§ 2Jeżeli odbierający pismo uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego

uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu.

Art. 47

§ 1Jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ

albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy.

§ 2W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu

odmowy jego przyjęcia przez adresata.

Art. 48

§ 1Pisma skierowane do osób nie znanych z miejsca pobytu, dla których sąd nie wyznaczył

przedstawiciela, doręcza się przedstawicielowi ustanowionemu w myśl art. 34.

§ 2Pisma kierowane do osób korzystających ze szczególnych uprawnień wynikających z immunitetu

dyplomatycznego lub konsularnego doręcza się w sposób przewidziany w przepisach szczególnych, w umowach i zwyczajach międzynarodowych.

Art. 49Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Rozdział 9

Wezwania

Art. 50

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może wzywać osoby do udziału w podejmowanych czynnościach i do złożenia wyjaśnień lub zeznań osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy lub dla wykonywania czynności urzędowych.

§ 2

Organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe.

§ 3W przypadkach, w których osoba wezwana nie może stawić się z powodu choroby, kalectwa

lub innej nie dającej się pokonać przeszkody, organ może dokonać określonej czynności lub przyjąć wyjaśnienie albo przesłuchać osobę wezwaną w miejscu jej pobytu, jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba.

Art. 51

§ 1

Do osobistego stawienia się wezwany jest obowiązany tylko w obrębie gminy lub miasta, w którym zamieszkuje albo przebywa.

§ 2Obowiązek osobistego stawiennictwa dotyczy również wezwanego, zamieszkałego lub przebywającego

w sąsiedniej gminie albo mieście.

Art. 5233)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 13 ustawy wymienionej w przypisie 4

W toku postępowania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. zwraca się do właściwego terenowego organu administracji rządowej lub organu samorządu terytorialnego o wezwanie osoby zamieszkałej lub przebywającej w danej gminie lub mieście do złożenia wyjaśnień lub zeznań albo do dokonania innych czynności, związanych z toczącym się postępowaniem. Organ prowadzący postępowanie oznaczy zarazem okoliczności będące przedmiotem wyjaśnień lub zeznań albo czynności, jakie mają być dokonane.

Art. 53Przepisów art. 51 i 52 nie stosuje się w przypadkach, w których charakter sprawy lub

czynności wymaga dokonania czynności przed organem administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. prowadzącym postępowanie.

Art. 54

§ 1W wezwaniu należy wskazać:

§ 2Wezwanie powinno być zaopatrzone podpisem pracownika organu wzywającego, z podaniem

imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego.

Art. 55

§ 1W sprawach nie cierpiących zwłoki wezwania można dokonać również telegraficznie lub

telefonicznie albo przy użyciu innych środków łączności, z podaniem danych wymienionych w art. 54.

§ 2Wezwanie dokonane w sposób określony w § 1 powoduje skutki prawne tylko wtedy, gdy

nie ma wątpliwości, że dotarło do adresata we właściwej treści i w odpowiednim terminie.

Art. 56

§ 1Osobie, która stawiła się na wezwanie, przyznaje się koszty podróży i inne należności

według przepisów o należnościach świadków i biegłych w postępowaniu sądowym. Dotyczy to również kosztów osobistego stawiennictwa stron, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została bez swojej winy błędnie wezwana do stawienia się.

§ 2

Żądanie przyznania należności należy zgłosić organowi administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., przed którym toczy się postępowanie, przed wydaniem decyzji, pod rygorem utraty roszczenia.

Rozdział 10

Terminy

Art. 57

§ 1Jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu

tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

§ 2

Terminy określone w tygodniach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim tygodniu, który nazwą odpowiada początkowemu dniowi terminu.

§ 3

Terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca.

§ 4Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień

terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni.

§ 534)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 17 ustawy wymienionej w przypisie 1

Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej albo złożono w polskim urzędzie konsularnym. Termin uważa się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz lub członek załogi statku morskiego złożył je w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku, a także gdy osoba pozbawiona wolności złożyła pismo w administracji zakładu karnego.

Art. 58

§ 1W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli

uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

§ 2Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny

uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

§ 3

Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Art. 59

§ 1

O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1.. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie.

§ 2O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie

organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Art. 60Przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia

organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. na żądanie strony może wstrzymać wykonanie decyzji lub postanowienia.

Dział II

Postępowanie

Rozdział 1

Wszczęcie postępowania

Art. 61

§ 1

Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.

§ 3Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi

administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1..

§ 4O wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić

wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

Art. 62W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego

oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony.

Art. 63

§ 135)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 18 ustawy wymienionej w przypisie 1

Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej, a także ustnie do protokołu.

§ 2Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres

i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.

§ 3

Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu.

§ 4

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązany jest potwierdzić wniesienie podania, jeżeli wnoszący je tego zażąda.

Art. 64

§ 1Jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu

na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy

wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Art. 65

§ 1

Jeżeli organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.

§ 2Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa

się za wniesione z zachowaniem terminu.

Art. 66

§ 1Jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwianiu przez różne organy, organ

administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2.

§ 2Odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie

czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania.

§ 3Jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić

na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem.

Rozdział 2

Protokoły i adnotacje

Art. 67

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie.

§ 2W szczególności sporządza się protokół:

Art. 68

§ 1Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności

dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby.

§ 2

Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole.

Art. 69

§ 1Protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej

niezwłocznie po złożeniu zeznania.

§ 2W protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać

w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania.

Art. 70

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może zezwolić na dołączenie do protokołu zeznania na piśmie, podpisanego przez zeznającego, oraz innych dokumentów mających znaczenie dla sprawy.

Art. 71Skreśleń i poprawek w protokole należy tak dokonywać, aby wyrazy skreślone i poprawione

były czytelne. Skreślenia i poprawki powinny być stwierdzone w protokole przed jego podpisaniem.

Art. 72

Czynności organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., z których nie sporządza się protokołu, a które mają znaczenie dla sprawy lub toku postępowania, utrwala się w aktach w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał tych czynności.

Rozdział 3

Udostępnianie akt

Art. 73

§ 1

W każdym stadium postępowania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.

§ 2Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy

lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Art. 74

§ 1

Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do innych akt, które organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wyłączy ze względu na ważny interes państwowy.

§ 2Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i

odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

Rozdział 4

Dowody

Art. 75

§ 136)Oznaczenie nadane przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 23 października 1987 r

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 33, poz. 186), która weszła w życie z dniem 24 października 1987 r..

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

§ 237)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 36

Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio.

Art. 76

§ 1Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy

państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

§ 238)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 19 ustawy wymienionej w przypisie 1

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4.

§ 3Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści

dokumentów wymienionych w tych przepisach.

Art. 77

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

§ 2Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie

dotyczące przeprowadzenia dowodu.

§ 3Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy

(art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.

§ 4Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty

znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie.

Art. 78

§ 1Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem

dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Art. 79

§ 1

Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

§ 2

Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

Art. 80

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Art. 81Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność

wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.

Art. 82Świadkami nie mogą być:

Art. 83

§ 1

Nikt nie ma prawa odmówić zeznań w charakterze świadka, z wyjątkiem małżonka strony, wstępnych, zstępnych i rodzeństwa strony oraz jej powinowatych pierwszego stopnia, jak również osób pozostających ze stroną w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.

Prawo odmowy zeznań trwa także po ustaniu małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 2Świadek może odmówić odpowiedzi na pytania, gdy odpowiedź mogłaby narazić jego lub

jego bliskich wymienionych w § 1 na odpowiedzialność karną, hańbę lub bezpośrednią szkodę majątkową albo spowodować naruszenie obowiązku zachowania prawnie chronionej tajemnicy zawodowej.

§ 3

Przed odebraniem zeznania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. uprzedza świadka o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Art. 84

§ 1

Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

§ 2Biegły podlega wyłączeniu na zasadach i w trybie określonym w art. 24. Poza tym do

biegłych stosuje się przepisy dotyczące przesłuchania świadków.

Art. 85

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.

§ 2Jeżeli przedmiot oględzin znajduje się u osób trzecich, osoby te są obowiązane na

wezwanie organu do okazania przedmiotu oględzin.

Art. 86Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione

fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Art. 87Organ kolegialny, właściwy do wydania decyzji w sprawie, może zlecić przeprowadzenie

postępowania dowodowego lub jego części jednemu ze swych członków lub pracowników, jeżeli szczególne przepisy temu się nie sprzeciwiają.

Art. 88

§ 139)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu

postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189), który wszedł w życie z dniem 30 kwietnia 1996 r..

Kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł.

Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

§ 2Organ, który nałożył karę grzywny, może na wniosek ukaranego, złożony w ciągu siedmiu

dni od daty otrzymania zawiadomienia o ukaraniu, uznać za usprawiedliwioną nieobecność lub odmowę zeznania, wydania opinii albo okazania przedmiotu oględzin i zwolnić od kary grzywny. Na odmowę zwolnienia od kary służy zażalenie.

§ 3

Ukaranie grzywną nie wyklucza możności zastosowania do opornego świadka środków przymusu, przewidzianych w przepisach szczególnych.

Art. 88a40)Dodany przez art. 118 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz.

U. Nr 141, poz. 944 i Nr 160, poz. 1083), która weszła w życie z dniem 1 września 1998 r..

W razie uchybienia przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej obowiązkom, o których mowa w art. 88 § 1, organ przeprowadzający dowód, zamiast wymierzyć żołnierzowi karę grzywny, występuje do dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz ten pełni służbę, z wnioskiem o pociągnięcie go do odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Rozdział 5

Rozprawa

Art. 89

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa.

§ 2Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów

stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

Art. 90

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. podejmuje przed rozprawą czynności niezbędne do jej przeprowadzenia.

§ 2W szczególności organ wzywa:

§ 341)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 20 ustawy wymienionej w przypisie 1

Ponadto organ zawiadamia o rozprawie państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot. W tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla jego poparcia.

Art. 91

§ 1

W wezwaniu na rozprawę określa się termin, miejsce i przedmiot rozprawy.

§ 242)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 21 ustawy wymienionej w przypisie 1

Stronom, świadkom, biegłym oraz państwowym i samorządowym jednostkom organizacyjnym, organizacjom i innym osobom, wezwanym do udziału w rozprawie (art. 90 § 3), doręcza się wezwanie na piśmie.

§ 3

Jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że oprócz wezwanych stron, uczestniczących w postępowaniu, mogą być jeszcze w sprawie inne strony, nie znane organowi administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., należy ponadto o terminie, miejscu i przedmiocie rozprawy ogłosić w drodze obwieszczeń albo w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości.

Art. 92Termin rozprawy powinien być tak wyznaczony, aby doręczenie wezwań oraz ogłoszenie

o rozprawie nastąpiły przynajmniej na siedem dni przed rozprawą.

Art. 93Rozprawą kieruje wyznaczony do przeprowadzenia rozprawy pracownik tego organu administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., przed którym toczy się postępowanie. Gdy postępowanie toczy się przed organem kolegialnym, rozprawą kieruje przewodniczący albo wyznaczony członek organu kolegialnego.

Art. 94

§ 1Nieobecność na rozprawie stron należycie wezwanych na rozprawę nie stanowi przeszkody

do jej przeprowadzenia.

§ 2Kierujący rozprawą odroczy ją, jeżeli stwierdzi poważne nieprawidłowości w wezwaniu

stron na rozprawę, jeżeli niestawienie się strony zostało spowodowane przeszkodą trudną do przezwyciężenia, a także z innej ważnej przyczyny.

Art. 95

§ 1Na rozprawie strony mogą składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, propozycje i zarzuty

oraz przedstawiać dowody na ich poparcie. Ponadto strony mogą wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego.

§ 2Kierujący rozprawą może uchylić zadawane świadkom, biegłym i stronom pytania, jeżeli

nie mają one istotnego znaczenia dla sprawy. Jednakże na żądanie strony należy zamieścić w protokole osnowę treści uchylonego pytania.

Art. 9643)W brzmieniu ustalonym przez art. 4 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 39, który

wszedł w życie z dniem 30 kwietnia 1996 r..

Za niewłaściwe zachowanie się w czasie rozprawy strony, świadkowie, biegli i inne osoby uczestniczące w rozprawie mogą być, po uprzednim ostrzeżeniu, wydalone z miejsca rozprawy przez kierującego rozprawą oraz ukarane grzywną do 100 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.

Rozdział 6

Zawieszenie postępowania

Art. 97

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. zawiesza postępowanie:

§ 2Gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

Art. 98

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu.

§ 2Jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci

się o podjęcie postępowania, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane.

Art. 99

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 1-3 zawiesił postępowanie wszczęte z urzędu, poczyni równocześnie niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Tak samo postąpi organ w razie zawieszenia z tej samej przyczyny postępowania wszczętego na żądanie strony, jeżeli interes społeczny przemawia za załatwieniem sprawy.

Art. 100

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu.

§ 2Jeżeli zawieszenie postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 mogłoby

spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. załatwi sprawę, rozstrzygając zagadnienie wstępne we własnym zakresie.

§ 3Przepis § 2 stosuje się także wówczas, gdy strona mimo wezwania (§ 1) nie wystąpiła

o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo gdy zawieszenie postępowania mogłoby spowodować niepowetowaną szkodę dla strony. W tym ostatnim przypadku organ może uzależnić załatwienie sprawy od złożenia przez stronę stosownego zabezpieczenia.

Art. 101

§ 1

O postanowieniu w sprawie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. zawiadamia strony.

§ 2W przypadku zawieszenia postępowania na żądanie strony lub jednej ze stron (art. 98

§ 1) organ pouczy je o treści przepisu art. 98 § 2

§ 3

Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania służy stronie zażalenie.

Art. 102

W czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.

Art. 103

Zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie.

Rozdział 7

Decyzje

Art. 104

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

§ 2Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób

kończą sprawę w danej instancji.

Art. 105

§ 1Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

Art. 106

§ 1Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ

(wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.

§ 2Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia

o tym stronę.

§ 3Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je

niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin.

§ 4Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie

wyjaśniające.

§ 5Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy

stronie zażalenie.

§ 6W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się odpowiednio

przepisy art. 36-38.

Art. 107

§ 1

Decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

§ 2

Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja.

§ 3

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

§ 4

Można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania.

§ 544)W brzmieniu ustalonym przez art. 51 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach

podatkowych (Dz. U. Nr 27, poz. 111), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1981 r..

Organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji również w przypadkach, w których z dotychczasowych przepisów ustawowych wynikała możliwość zaniechania lub ograniczenia uzasadnienia ze względu na interes bezpieczeństwa Państwa lub porządek publiczny.

Art. 108

§ 1

Decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia.

§ 2

Rygor natychmiastowej wykonalności może być nadany decyzji również po jej wydaniu.

W tym przypadku organ wydaje postanowienie, na które służy stronie zażalenie.

Art. 109

§ 1

Decyzję doręcza się stronom na piśmie.

§ 2

W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie.

Art. 110

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Art. 111

§ 1Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać

jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

§ 2W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa

lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.

Art. 112Błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu

powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.

Art. 113

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.

§ 2Organ, który wydał decyzję, wyjaśnia w drodze postanowienia na żądanie organu egzekucyjnego

lub strony wątpliwości co do treści decyzji.

§ 3

Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie.

Rozdział 8

Ugoda

Art. 114

W sprawie, w której toczy się postępowanie przed organem administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., strony mogą zawrzeć ugodę - jeżeli przemawia za tym charakter sprawy, przyczyni się to do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania i nie sprzeciwia się temu przepis prawa.

Art. 115

Ugoda może być zawarta przed organem administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., przed którym toczy się postępowanie w pierwszej instancji lub postępowanie odwoławcze, do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie.

Art. 116

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. odroczy wydanie decyzji i wyznaczy stronom termin do zawarcia ugody, jeżeli złożą one zgodne oświadczenie o zamiarze jej zawarcia.

§ 2W przypadku zawiadomienia przez jedną ze stron o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody

lub niedotrzymania przez strony terminu wyznaczonego w myśl § 1, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. załatwia sprawę w drodze decyzji.

Art. 117

§ 1Ugodę sporządza się w formie pisemnej. Powinna ona zawierać: oznaczenie organu przed

którym została zawarta, datę sporządzenia, oznaczenie stron, przedmiot i treść ugody, wzmiankę o jej odczytaniu i przyjęciu, podpisy stron oraz podpis pracownika organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., upoważnionego do sporządzenia ugody.

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. utrwala fakt zawarcia ugody w aktach sprawy, w formie protokołu podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody.

Art. 118

§ 1

Ugoda wymaga zatwierdzenia przez organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., przed którym została zawarta.

§ 2Jeżeli ugoda dotyczy kwestii, których rozstrzygnięcie wymaga zajęcia stanowiska przez

inny organ, stosuje się odpowiednio przepis art. 106.

§ 3

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. odmówi zatwierdzenia ugody zawartej z naruszeniem prawa, nie uwzględniającej stanowiska organu, o którym mowa w § 2, albo naruszającej interes społeczny bądź słuszny interes stron.

Art. 119

§ 1Zatwierdzenie bądź odmowa zatwierdzenia ugody następuje w drodze postanowienia, na

które służy zażalenie; postanowienie w tej sprawie powinno być wydane w ciągu siedmiu dni od dnia zawarcia ugody.

§ 2W przypadku gdy ugoda zawarta została w toku postępowania odwoławczego, z dniem, w

którym stało się ostateczne postanowienie zatwierdzające ugodę, traci moc decyzja organu pierwszej instancji, o czym zamieszcza się wzmiankę w tym postanowieniu.

§ 3

Łącznie z postanowieniem zatwierdzającym ugodę doręcza się stronom odpis ugody.

Art. 120

§ 1Ugoda staje się wykonalna z dniem, w którym postanowienie o jej zatwierdzeniu stało

się ostateczne.

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., przed którym została zawarta ugoda, potwierdza jej wykonalność na egzemplarzu ugody.

Art. 121Zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki, jak decyzja wydana w toku postępowania

administracyjnego.

Art. 122W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do ugody i postanowienia w sprawie

jej zatwierdzenia lub odmowy zatwierdzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące decyzji.

Rozdział 9

Postanowienia

Art. 123

§ 1

W toku postępowania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wydaje postanowienia.

§ 2Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz

nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

Art. 12445)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 14 ustawy wymienionej w przypisie 4..

§ 146)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 5 i pkt 22 ustawy wymienionej w przypisie 1

Postanowienie powinno zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jego wydania, oznaczenie strony lub stron albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania.

§ 2Postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie

zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.

Art. 12547)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 15 ustawy wymienionej w przypisie 4..

§ 1

Postanowienia, od których służy stronom zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, doręcza się na piśmie.

§ 2W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 postanowienia mogą być stronom ogłaszane

ustnie.

§ 3Postanowienie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, doręcza się stronie

wraz z pouczeniem o dopuszczalności wniesienia skargi oraz uzasadnieniem faktycznym i prawnym.

Art. 12648)W brzmieniu ustalonym przez art. 61 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 22 jako pierwsza..

Do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie - również art. 145-152 oraz art.

156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 149 § 3, 151 § 1, 157 § 1 i 158, wydaje się postanowienie.

Rozdział 10

Odwołania

Art. 127

§ 1

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.

§ 2

Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.

§ 349)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 23 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1

oraz przez art. 1 lit. a) ustawy z dnia 2 marca 2000 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy o administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 22, poz. 268), która weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2000 r..

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.

§ 4(skreślony).50)Dodany przez art. 1 pkt 16 ustawy wymienionej w przypisie 4, a następnie skreślony

przez art. 1 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 49 jako druga.

Art. 128

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.

Art. 129

§ 1Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który

wydał decyzję.

§ 2

Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

§ 3

Przepisy szczególne mogą przewidywać inne terminy do wniesienia odwołania.

Art. 130

§ 1

Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.

§ 2

Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

§ 3Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy:

§ 4Ponadto decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, gdy

jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.

Art. 131

O wniesieniu odwołania organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał decyzję, zawiadomi strony.

Art. 132

§ 1

Jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję.

§ 2Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy odwołanie wniosła jedna ze stron, a

pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji zgodnie z żądaniem odwołania.

§ 3

Od nowej decyzji służy stronom odwołanie.

Art. 133

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał decyzję, obowiązany jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu w terminie siedmiu dni od dnia, w którym otrzymał odwołanie, jeżeli w tym terminie nie wydał nowej decyzji w myśl art. 132.

Art. 134Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz

uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Art. 135Organ odwoławczy może w uzasadnionych przypadkach wstrzymać natychmiastowe wykonanie

decyzji.

Art. 136Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie

w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Art. 137Strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ

odwoławczy nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny.

Art. 138

§ 1Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

§ 2Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego

rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

§ 351)Dodany przez art. 2 pkt 24 ustawy wymienionej w przypisie 1

W sprawach należących do właściwości organów jednostek samorządu terytorialnego organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji uchylającej i rozstrzygającej sprawę co do istoty jedynie w przypadku, gdy przepisy prawa nie pozostawiają sposobu jej rozstrzygnięcia uznaniu organu samorządowego. W pozostałych przypadkach organ odwoławczy, uwzględniając odwołanie, ogranicza się do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Art. 139Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba

że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Art. 140W sprawach nie uregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przed organami odwoławczymi

mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji.

Rozdział 11

Zażalenia

Art. 141

§ 1Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak

stanowi.

§ 2

Zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie.

Art. 142Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu

od decyzji.

Art. 143Wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia, jednakże organ administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał postanowienie, może wstrzymać jego wykonanie, gdy uzna to za uzasadnione.

Art. 144W sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie

przepisy dotyczące odwołań.

Rozdział 12

Wznowienie postępowania

Art. 145

§ 1W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

§ 2Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed

stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego.

§ 3

Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Art. 145a53)Dodany przez art. 82 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643), która weszła w życie z dniem 17 października 1997 r..

§ 1Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny

orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

§ 2W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca

od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Art. 146

§ 154)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 53

Uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

§ 2Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania

mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

Art. 14755)W brzmieniu ustalonym przez art. 82 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 53..

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony.

Art. 148

§ 1

Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

§ 2

Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art.

145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Art. 149

§ 1

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia.

§ 2Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania

co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

§ 3

Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.

Art. 150

§ 1

Organem administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji.

§ 2Jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w §

1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2.

§ 356)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 25 ustawy wymienionej w przypisie 1

Przepis § 2 nie dotyczy przypadków, gdy decyzję w ostatniej instancji wydał minister, a w sprawach należących do zadań jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegium odwoławcze.

Art. 151

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

§ 2W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek

okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Art. 152

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

§ 258)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 18 ustawy wymienionej w przypisie 4, przez

art. 25 pkt 1 ustawy wymienionej w przypisie 26 jako druga oraz przez art. 2 pkt 26 ustawy wymienionej w przypisie 1..

Na postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji służy stronie zażalenie, chyba że postanowienie wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze.

Art. 153

§ 1

Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art.

145 § 1 albo uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, służy roszczenie o odszkodowanie w zakresie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu cywilnego.

§ 2

Dochodzenie odszkodowania następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Rozdział 13

Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji

Art. 154

§ 1Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym

czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

§ 2W przypadkach wymienionych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia

lub zmiany dotychczasowej decyzji.

§ 359)Dodany przez art. 1 pkt 19 ustawy wymienionej w przypisie 4 oraz w brzmieniu ustalonym

przez art. 2 pkt 27 ustawy wymienionej w przypisie 1..

W sprawach należących do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego do zmiany lub uchylenia decyzji, o której mowa w § 1 oraz w art. 155, właściwe są organy tych jednostek.

Art. 155Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za

zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Art. 156

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. stwierdza nieważność decyzji, która:

§ 2Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i

7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Art. 157

§ 160)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy wymienionej w przypisie 4, przez

art. 25 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 26 jako druga oraz przez art. 2 pkt 28 ustawy wymienionej w przypisie 1..

Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.

§ 2Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony

lub z urzędu.

§ 3

Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

Art. 158

§ 1

Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji.

§ 2Jeżeli nie można stwierdzi nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa

w art. 156 § 2, organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.

Art. 159

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1.

§ 2

Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.

Art. 160

§ 1

Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art.

156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie.

§ 2

Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.

§ 3

Odszkodowanie przysługuje od organu, który wydał decyzję z naruszeniem przepisu art.

156 § 1, chyba że winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie ponosi inna strona postępowania dotyczącego tej decyzji; w tym ostatnim przypadku roszczenie o odszkodowanie służy w stosunku do strony winnej powstania tych okoliczności.

§ 4O odszkodowaniu przysługującym od organu wymienionego w § 1 orzeka organ administracji

publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisu art. 156 § 1 albo stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że została ona wydana z naruszeniem przepisu art.

156 § 1. Dochodzenie odszkodowania od strony winnej powstania okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym.

§ 5

Strona niezadowolona z przyznanego jej odszkodowania przez organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. wymieniony w § 4, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, może wnieść powództwo do sądu powszechnego.

§ 6Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała

się ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo decyzja, w której organ stwierdził, w myśl art. 158 § 2, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 156 § 1.

Art. 161

§ 161)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 29 lit. a) ustawy wymienionej w przypisie 1

Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.

§ 262)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 29 lit. b) ustawy wymienionej w przypisie 1

Uprawnienia określone w § 1 w stosunku do decyzji wydanych przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej przysługują również wojewodzie.

§ 3Stronie, która poniosła szkodę na skutek uchylenia lub zmiany decyzji, służy roszczenie

o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę od organu, który uchylił lub zmienił tę decyzję; organ ten, w drodze decyzji, orzeka również o odszkodowaniu.

§ 4Roszczenie o odszkodowanie przedawnia się z upływem trzech lat od dnia, w którym stała

się ostateczna decyzja uchylająca lub zmieniająca decyzję.

§ 5

Do odszkodowania tego stosuje się odpowiednio przepisy art. 160 § 2 i 5.

Art. 162

§ 1

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja:

§ 2

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1., o którym mowa w § 1, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

§ 3Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1

i 2 w drodze decyzji.

Art. 163

Organ administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w niniejszym rozdziale, o ile przewidują to przepisy szczególne.

Dział III

Przepisy szczególne w sprawach ubezpieczeń społecznych63)Tytuł działu III w brzmieniu ustalonym przez art. 307 pkt 2 ustawy wymienionej w przypisie 3.

Art. 164-179

(skreślone).64)Przez art. 307 pkt 3 ustawy wymienionej w przypisie 3.

Art. 180

§ 1W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy kodeksu, chyba że

przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach.

§ 2Przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy wynikające z przepisów

o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne.

Art. 181Organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają

przepisy odrębne; do postępowania przed tymi organami stosuje się odpowiednio przepis art. 180 § 1.

Dział IV

Udział prokuratora

Art. 182

Prokuratorowi służy prawo zwrócenia się do właściwego organu administracji publicznej10)Zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy wymienionej w przypisie 1. o wszczęcie postępowania w celu usunięcia stanu niezgodnego z prawem.

Art. 183

§ 1

Prokuratorowi służy prawo udziału w każdym stadium postępowania w celu zapewnienia, aby postępowanie i rozstrzygnięcie sprawy było zgodne z prawem.

§ 2