📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 11 września 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracy na morzu
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Rozdział 3 - Pośrednictwo pracy
Rozdział 4 - Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Rozdział 5 - Warunki pracy i życia na statku
Rozdział 6 - Ochrona zdrowia i ochrona socjalna
Rozdział 7 - Szczególne obowiązki i uprawnienia marynarza i armatora
Rozdział 8 - Dokumenty MLC oraz inspekcje i kontrole na statku
Rozdział 9 - Procedury wnoszenia i rozpatrywania skarg
Rozdział 10 - Praca na statkach niekonwencyjnych
Rozdział 11 - Odpowiedzialność karna
Rozdział 12 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 13 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. z 2018 r. poz. 616), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie
oświaty oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2245 oraz z 2019 r. poz. 1287) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 10 września 2019 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 95, art. 149 i art. 170 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy -
Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2245 oraz z 2019 r. poz. 1287), które stanowią:
„
Art. 95.
1.
Na lata szkolne 2020/2021-2022/2023 na semestr pierwszy klasy I publicznej branżowej
szkoły II stopnia przyjmuje się również kandydatów będących absolwentami dotychczasowej
zasadniczej szkoły zawodowej, którzy rozpoczęli kształcenie w tej szkole począwszy
od roku szkolnego 2012/2013.
2.
Na semestr pierwszy klasy I publicznej branżowej szkoły II stopnia przyjmuje się kandydatów,
o których mowa w ust. 1, którzy:
1)
posiadają świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej;
2)
posiadają zaświadczenie o zawodzie nauczanym w zasadniczej szkole zawodowej, którego
zakres odpowiada pierwszej kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie nauczanym w branżowej
szkole II stopnia, do której ubiegają się o przyjęcie;
3)
posiadają zaświadczenie lekarskie zawierające orzeczenie o braku przeciwwskazań zdrowotnych
do podjęcia praktycznej nauki zawodu, wydane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie
art. 6 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 13;
4)
w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa
programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978
r. - posiadają orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa zdrowia o zdolności
do pracy na statku, o którym mowa w art. 4 ustawy zmienianej w art. 38, przy czym
do kandydatów nie stosuje się warunku posiadania zaświadczenia, o którym mowa w pkt
3;
5)
w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa
programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą przewiduje przygotowanie do uzyskania umiejętności kierowania pojazdem
silnikowym - posiadają orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do
kierowania pojazdami, wydane zgodnie z przepisami określonymi w rozdziale 12 ustawy
zmienianej w art. 30, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;
6)
w przypadku kandydatów do szkoły prowadzącej kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa
programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą przewiduje przygotowanie do uzyskania umiejętności kierowania pojazdem
silnikowym w zakresie prawa jazdy kategorii C lub C+E - posiadają orzeczenie psychologiczne
o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art.
84 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 30.
3.
W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunek, o którym mowa w ust.
2 pkt 1 i 2, niż liczba wolnych miejsc w szkole, o której mowa w ust. 1, na pierwszym
etapie postępowania rekrutacyjnego, są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria:
1)
wymienione na świadectwie ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej oceny z języka polskiego
i matematyki oraz z dwóch obowiązkowych zajęć edukacyjnych ogólnokształcących ustalonych
przez dyrektora danej szkoły jako brane pod uwagę w postępowaniu rekrutacyjnym do
danego oddziału tej szkoły;
2)
świadectwo ukończenia zasadniczej szkoły zawodowej z wyróżnieniem;
3)
w przypadku kandydatów ubiegających się o przyjęcie do oddziałów wymagających szczególnych
indywidualnych predyspozycji - wyniki sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, o którym
mowa w ust. 8.
4.
W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego
na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego przyjmuje się kandydatów z problemami
zdrowotnymi, ograniczającymi możliwości wyboru kierunku kształcenia ze względu na
stan zdrowia, potwierdzonymi opinią publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej,
w tym publicznej poradni specjalistycznej.
5.
W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego
lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dana szkoła, o której mowa w ust. 1, nadal dysponuje
wolnymi miejscami, na trzecim etapie postępowania rekrutacyjnego, są brane pod uwagę
łącznie następujące kryteria:
1)
w przypadku kandydata niepełnoletniego:
a)
wielodzietność rodziny kandydata,
b)
niepełnosprawność kandydata,
c)
niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata,
d)
niepełnosprawność obojga rodziców kandydata,
e)
niepełnosprawność rodzeństwa kandydata,
f)
samotne wychowywanie kandydata w rodzinie,
g)
objęcie kandydata pieczą zastępczą;
2)
w przypadku kandydata pełnoletniego:
a)
wielodzietność rodziny kandydata,
b)
niepełnosprawność kandydata,
c)
niepełnosprawność dziecka kandydata,
d)
niepełnosprawność innej osoby bliskiej, nad którą kandydat sprawuje opiekę,
e)
samotne wychowywanie dziecka przez kandydata.
6.
Kryteria, o których mowa w ust. 5, mają jednakową wartość.
7.
Do kandydatów, o których mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów dotyczących postępowania
rekrutacyjnego na kwalifikacyjne kursy zawodowe.
8.
Jeżeli program nauczania realizowany w szkole lub oddziale wymaga od kandydatów szczególnych
indywidualnych predyspozycji, na wniosek dyrektora branżowej szkoły II stopnia, pozytywnie
zaopiniowany przez kuratora oświaty, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania
może wyrazić zgodę na przeprowadzenie sprawdzianu uzdolnień kierunkowych, na warunkach
ustalonych przez radę pedagogiczną, jeżeli wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta
lub marszałek województwa wyrazi zgodę na dodatkowe godziny zajęć edukacyjnych w zakresie
realizacji programu nauczania wymagającego od ucznia szczególnych indywidualnych predyspozycji.
9.
Przepisy ust. 1-8 stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego na semestr
pierwszy klasy I publicznej branżowej szkoły II stopnia integracyjnej lub oddziału
integracyjnego w publicznej branżowej szkole II stopnia ogólnodostępnej, w przypadku
kandydatów nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego
ze względu na niepełnosprawność.
10.
W przypadku postępowania rekrutacyjnego, o którym mowa w ust. 1-9, stosuje się odpowiednio
przepisy art. 149-163 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
z uwzględnieniem ust. 11.
11.
W przepisach wydanych na podstawie art. 162 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, określi
również sposób przeliczania na punkty poszczególnych kryteriów, o których mowa w ust.
3 pkt 1 i 2.
”
„
Art. 149.
Przepisy art. 4a ust. 1, 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 38, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, stosuje się również do:
1)
uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie w zawodzie,
dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodach, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2a ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu
obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r., przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami
określonymi w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978
r.;
2)
uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie w zawodzie,
dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodach, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
dotychczasowym, przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978
r.;
3)
uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych prowadzących kształcenie w zawodzie,
dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa branżowego, o której
mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi
w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978
r. oraz kandydatów do tych szkół.
”
„
Art. 170.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2019 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 20 lit. a, art. 4 pkt 2-5, art. 31 pkt 4, pkt 5 lit. e, pkt 10, pkt 15
lit. c i pkt 24, art. 41 pkt 2 i 3 oraz art. 89, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 25 lit. a, art. 2 pkt 75, pkt 101 lit. c i pkt 107, art. 6 pkt 2 lit. b
w zakresie art. 3 pkt 2b, pkt 5, 7-9, 16, 17 i 21 oraz art. 41 pkt 8, które wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 17, 18, pkt 20 lit. b-e, pkt 23 w zakresie art. 46b, pkt 26 lit. a i b,
pkt 29, 30, pkt 34 lit. e, pkt 35 lit. b, pkt 36, pkt 37 lit. b i c, pkt 45, pkt 51
lit. f, pkt 58-73, pkt 77 lit. c i lit. j w zakresie art. 168 ust. 14 i 15, pkt 79
lit. c i pkt 80, art. 2 pkt 2 lit. f, pkt 4 lit. a, pkt 6 lit. b, pkt 8, 14, 15, pkt
16 lit. a, pkt 17-26, pkt 73 lit. a, b i lit. c w zakresie ust. 3a, art. 6 pkt 3,
pkt 11, pkt 18 lit. c, pkt 24 lit. a, art. 9, art. 10, art. 17, art. 23 pkt 1 w zakresie
art. 28 ust. 6 pkt 7, art. 23 pkt 2 w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 8, art. 25 pkt 4
lit. a i pkt 4 lit. b w zakresie art. 22 ust. 5a i 5c, art. 25 pkt 11 i 12, art. 30
pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b i pkt 6-15, art. 31 pkt 13, 16-18, 20 i 22, art. 38, art.
41 pkt 1, 4-7, 9-11 i 21-23, art. 44 pkt 1 lit. e, pkt 2, 4-8, pkt 10 lit. a i b,
pkt 11-13, 15, 16, pkt 17 lit. a tiret pierwsze i tiret drugie w zakresie art. 35
ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 17 lit. a tiret trzecie, pkt 17 lit. c i d, pkt 18 lit. a
i lit. b tiret pierwsze i drugie, pkt 19-28 i pkt 34-36, art. 46 pkt 2 lit. a w zakresie
art. 70 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz zdania drugiego i ust. 4, art. 46 pkt 2 lit. b i c,
art. 47-81, art. 90, art. 92, art. 93, art. 95, art. 97, art. 98, art. 100, art. 102-118,
art. 120, art. 121, art. 129, art. 132, art. 135, art. 137, art. 138, art. 140-142,
art. 143, art. 144, art. 146, art. 147, art. 150-152, art. 153, art. 155-159, art.
162 oraz art. 164-169, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
4)
art. 2 pkt 16 lit. b, art. 23 pkt 1 w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 6, art. 23 pkt 2
w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 9, art. 44 pkt 17 lit. a tiret drugie w zakresie art.
35 ust. 1 pkt 1 lit. a i aa, pkt 17 lit. b i pkt 18 lit. b tiret trzecie oraz art.
119, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;
5)
(uchylony)
6)
art. 6 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. a, pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 pkt 2a, pkt 2 lit.
c, pkt 6, pkt 10 i pkt 24 lit. c oraz art. 139, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2021 r.;
7)
art. 7, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r.;
8)
art. 31 pkt 21 oraz art. 46 pkt 1 i pkt 2 lit. a w zakresie art. 70 ust. 3 pkt 3 i
4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.;
9)
art. 1 pkt 40 lit. b i pkt 42, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2022 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywy:1) dyrektywę Rady 92/29/EWG z dnia 31 marca 1992 r. dotyczącą minimalnych wymagań
w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w celu poprawy opieki medycznej na statkach
(Dz. Urz. WE L 113 z 30.04.1992, str. 19, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 21);2) dyrektywę Rady 1999/63/WE z dnia 21 czerwca 1999 r. dotyczącą Umowy w sprawie organizacji
czasu pracy marynarzy przyjętej przez Stowarzyszenie Armatorów Wspólnoty Europejskiej
(ECSA) i Federację Związków Zawodowych Pracowników Transportu w Unii Europejskiej
(FST) - Załącznik: Umowa Europejska w sprawie organizacji czasu pracy marynarzy (Dz.
Urz. WE L 167 z 02.07.1999, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 5, t. 3, str. 363);3) dyrektywę 1999/95/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r.
dotyczącą egzekwowania przepisów odnoszących się do godzin pracy marynarzy na pokładach
statków zawijających do portów Wspólnoty (Dz. Urz. WE L 14 z 20.01.2000, str. 29;
Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 407);4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/106/WE z dnia 19 listopada 2008 r.
w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy (Dz. Urz. UE L 323 z 03.12.2008,
str. 33, z późn. zm.);5) dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia 16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej
między Stowarzyszeniem Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją
Pracowników Transportu (ETF) w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w
sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE (Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30);6) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/16/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r.
w sprawie kontroli przeprowadzanej przez państwo portu (Dz. Urz. UE L 131 z 28.05.2009,
str. 57, z późn. zm.);7) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/54/UE z dnia 20 listopada 2013 r.
dotyczącą pewnych obowiązków państwa bandery w zakresie zgodności z Konwencją o pracy
na morzu z 2006 r. oraz jej egzekwowania (Dz. Urz. UE L 329 z 10.12.2013, str. 1).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje:
1)
prawa i obowiązki stron stosunku pracy na statkach morskich o polskiej przynależności;
2)
pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach morskich;
3)
wymagania dotyczące dokumentów związanych z pracą na statkach morskich;
4)
warunki pracy i życia marynarzy na statkach morskich o polskiej przynależności;
5)
ochronę zdrowia i ochronę socjalną marynarzy.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do statków morskich, zwanych dalej „statkami”, przeznaczonych
lub używanych do prowadzenia działalności gospodarczej.
3.
Do statków niekonwencyjnych przepisy ustawy stosuje się w zakresie w niej określonym.
4.
Przepisów ustawy nie stosuje się do jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży
Granicznej i Policji.
5.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach stosuje się przepisy
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1040, 1043 i 1495), zwanej dalej „Kodeksem pracy”, i inne przepisy prawa pracy.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
armatorze - należy przez to rozumieć armatora w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski
(Dz. U. z 2018 r. poz. 2175) oraz właściciela statku albo zarządzającego statkiem, agenta lub czarterującego statek
bez załogi, który przejął od właściciela statku odpowiedzialność za jego eksploatację
oraz przyjął obowiązki armatora wynikające z ustawy i ponosi wyłączną odpowiedzialność
z tego tytułu bez względu na to, czy jakikolwiek inny podmiot wypełnia niektóre obowiązki
w imieniu armatora;
2)
marynarskiej umowie o pracę - należy przez to rozumieć umowę o pracę na statku, zawartą
między armatorem a marynarzem, na podstawie której marynarz zostaje zatrudniony zgodnie
z wymaganiami w zakresie warunków pracy i życia na statku przewidzianymi w Konwencji
o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy
w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845, z 2017 r. poz. 512 oraz
z 2019 r. poz. 962);
3)
marynarzu - należy przez to rozumieć osobę posiadającą kwalifikacje zawodowe, o których
mowa w rozdziale 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1452 i 1702), a także inną osobę zatrudnioną na statku, z wyjątkiem osoby, która okazjonalnie
wykonuje na statku pracę niezwiązaną z żeglugą morską;
4)
organie inspekcyjnym - należy przez to rozumieć dyrektora urzędu morskiego;
5)
podróży morskiej - należy przez to rozumieć podróż marynarza na statku z portu jej
rozpoczęcia do portu jej zakończenia, niezależnie od tego, czy w czasie tej podróży
statek zawijał do innych portów;
62)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie
ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 2245), który wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.)
praktykancie - należy przez to rozumieć ucznia szkoły ponadpodstawowej lub kandydata
i studenta uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła lub uczelnia
jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między
szkołą lub uczelnią a tym armatorem;
7)
statku niekonwencyjnym - należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma zastosowania
Konwencja o pracy na morzu, przyjęta przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji
Pracy w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., w tym statek używany wyłącznie do celów naukowo-badawczych
lub sportowych, statek pełniący wyłącznie specjalną służbę państwową, statek rybacki,
statek uprawiający wyłącznie żeglugę śródlądową, statek uprawiający wyłącznie żeglugę
na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej,
jacht morski, a także platformę wiertniczą lub wydobywczą.
Rozdział 2
Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Art. 3.
1.
Na statku może być zatrudniona osoba, która ukończyła 18 lat.
2.
Marynarz może być zatrudniony na statku, jeżeli posiada:
1)
dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe;
2)
ważne świadectwo zdrowia;
3)
ważną książeczkę żeglarską.
3.
Dopuszcza się zatrudnienie na statku młodocianego, który ukończył 16 lat, wyłącznie
w celu przygotowania zawodowego.
4.
Na statku mogą odbywać praktykę zawodową praktykanci, zgodnie z programem nauczania
szkoły lub kształcenia na kierunku studiów wyższych w uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „uczelnią”.
Art. 4.
1.
Na statku może być zatrudniony marynarz, który w wyniku badania lekarskiego został
uznany za zdolnego do pracy na statku.
2.
Stan zdrowia marynarza potwierdza orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa
zdrowia, podpisane przez uprawnionego lekarza.
3.
Do przeprowadzania badań lekarskich w celu wydawania świadectw zdrowia są uprawnieni
lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny
pracy, medycyny transportu lub spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy.
4.
W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować marynarza na konsultacje
do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań
diagnostycznych.
5.
Świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się
o zatrudnienie na statku nie ukończyła 18 lat - na okres 1 roku.
6.
Marynarzowi, który ukończył 50 lat, oraz marynarzowi, którego stan zdrowia, według
uprawnionego lekarza, nie pozwala na wydanie świadectwa zdrowia na okres 2 lat, świadectwo
zdrowia może być wydane na okres krótszy niż 2 lata.
7.
Badanie lekarskie w zakresie dotyczącym zdolności do rozpoznawania kolorów jest ważne
w okresie nie dłuższym niż 6 lat.
8.
W świadectwie zdrowia stwierdza się zdolność albo brak zdolności marynarza do pracy
na statku na określonym stanowisku pracy oraz ograniczenia dotyczące zdolności do
pracy, w szczególności w odniesieniu do czasu pracy lub zakresu obowiązków, jeżeli
takie występują.
9.
Świadectwo zdrowia sporządza się w języku polskim i angielskim.
10.
Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia ponosi
armator.
11.
Świadectwo zdrowia wydane w innym państwie uznaje się za równoważne ze świadectwem
zdrowia wydanym na podstawie ustawy, jeżeli spełnia ono zasadnicze wymagania określone
w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978
r.
(Dz. U. z 1984 r. poz. 201, z 1999 r. poz. 286, z 2013 r. poz. 1092, z 2018 r. poz. 1866 i 2088 oraz z 2019 r. poz. 103), zwanej dalej „Konwencją STCW”.
Art. 4a3)Dodany przez art. 38 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Praktykanci są obowiązani posiadać świadectwo zdrowia, o którym mowa w art. 4 ust.
2.
2.
Świadectwo zdrowia dla praktykantów i kandydatów do szkół ponadpodstawowych prowadzących
kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa
branżowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, 1078, 1287, 1680 i 1681), przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w Międzynarodowej konwencji o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania
im świadectw oraz pełnienia wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978
r., wydaje się na okres 2 lat.
3.
Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym
mowa w art. 4 ust. 2, dla kandydata i studenta uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta uczelnia jest armatorem,
albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między uczelnią a tym armatorem,
ponosi ten kandydat lub student.
4.
Na badanie lekarskie w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym mowa w art. 4 ust.
2, kandydata do szkoły ponadpodstawowej, o którym mowa w ust. 2, oraz ucznia szkoły
ponadpodstawowej odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła
jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między
szkołą a tym armatorem, kieruje dyrektor szkoły. Koszty przeprowadzenia tego badania
ponosi organ prowadzący szkołę w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
Art. 5.
1.
Marynarzowi oraz armatorowi, który skierował marynarza na badanie lekarskie, służy
odwołanie od świadectwa zdrowia.
1a4)Dodany przez art. 38 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kandydatowi do szkoły ponadpodstawowej, uczniowi szkoły ponadpodstawowej oraz dyrektorowi
szkoły, o których mowa w art. 4a ust. 4, służy odwołanie od świadectwa zdrowia.
2.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, wnoszą odwołanie w terminie 7 dni od dnia
wydania świadectwa zdrowia za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do:5)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 3 lit. b tiret
pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
16)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 3 lit. b tiret drugie ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.)
wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na siedzibę odpowiednio
armatora lub szkoły;
2)
instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego Centrum Medycyny
Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy świadectwa zdrowia wydanego
przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
3.
Lekarz, za pośrednictwem którego zostało wniesione odwołanie, przekazuje odwołanie
wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego świadectwa zdrowia, w terminie 7
dni od dnia otrzymania odwołania, do podmiotu właściwego do rozpatrzenia odwołania.
4.
Ponowne badanie lekarskie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 14 dni od
dnia wniesienia odwołania.
57)W brzmieniu ustalonym przez art. 38 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Koszty przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego pokrywa podmiot, który wniósł
odwołanie, a w przypadku wniesienia odwołania przez podmioty, o których mowa w ust.
1a - ponosi organ prowadzący szkołę.
6.
Od świadectwa zdrowia wydanego po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego nie
służy odwołanie.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do
pracy na statku, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy
na statku,
2)
zakres badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa zdrowia oraz warunki
ich przeprowadzania,
3)
wzór świadectwa zdrowia
- biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego i kompleksowego przebiegu
badań lekarskich oraz konieczność posiadania i dokumentowania przez marynarzy odpowiedniego
stanu zdrowia do wykonywania pracy na statku, uwzględniając Wytyczne Międzynarodowej
Organizacji Pracy i Międzynarodowej Organizacji Morskiej w sprawie badań lekarskich
marynarzy oraz wymagania Konwencji STCW.
Art. 6.
1.
W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia marynarza, armator może, na swój
koszt, skierować marynarza na doraźne badania lekarskie lub badanie psychologiczne.
2.
W przypadku utraty ważności świadectwa zdrowia w czasie trwania podróży morskiej,
marynarz może kontynuować pracę na statku do czasu zawinięcia statku do najbliższego
portu, w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdrowia, z tym że okres pracy na
statku bez ważnego świadectwa zdrowia nie może przekroczyć 3 miesięcy.
3.
W nagłych przypadkach dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku
może zezwolić marynarzowi na pracę bez ważnego świadectwa zdrowia, do czasu zawinięcia
statku do portu, w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdrowia od uprawnionego
lekarza, pod warunkiem że okres zezwolenia nie przekracza 3 miesięcy, a świadectwo
zdrowia marynarza niedawno utraciło ważność.
Art. 7.
1.
Książeczka żeglarska jest dokumentem osobistym marynarza, poświadczającym jego tożsamość,
dokumentującym przebieg zatrudnienia na statkach oraz uprawniającym do przekraczania
granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Marynarz, będący obywatelem polskim, może wrócić na podstawie książeczki żeglarskiej
do kraju w okresie 12 miesięcy od dnia utraty jej ważności.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 8.
1.
Marynarz jest obowiązany do okazywania książeczki żeglarskiej właściwym organom.
2.
Kapitan statku dokonuje w książeczce żeglarskiej wpisów poświadczających przebieg
zatrudnienia marynarza na statku, wskazując armatora i kapitana statku oraz zajmowane
przez marynarza stanowiska.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 9.
Książeczkę żeglarską wystawia się na wniosek:
1)
osoby posiadającej udokumentowane ukończenie szkolenia podstawowego, o którym mowa
w rozdziale VI Konwencji STCW;
2)
ucznia szkoły ponadpodstawowej - potwierdzony przez armatora lub dyrektora tej szkoły;
3)
studenta - potwierdzony przez rektora uczelni;
4)
młodocianego, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych, w celu przygotowania zawodowego
- potwierdzony przez armatora;
5)
innej osoby, jeżeli pozostaje ona z armatorem w stosunku pracy - potwierdzony przez
armatora.
Art. 10.
1.
Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego.
2.
Poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej książeczkę żeglarską może wystawić konsul
Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku jej utraty, zniszczenia albo upływu terminu
ważności, jedynie na czas określonej podróży morskiej. Przed wystawieniem książeczki
żeglarskiej konsul może zażądać informacji o posiadaczu książeczki od właściwego dyrektora
urzędu morskiego.
Art. 11.
1.
Książeczkę żeglarską wystawia się na okres 10 lat.
2.
Osobom, o których mowa w art. 9 pkt 2-4, książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat.
3.
Cudzoziemcom niebędącym obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw
członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym oraz Konfederacji Szwajcarskiej ani członkami ich rodzin w rozumieniu
art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich
Unii Europejskiej i członków ich rodzin
(Dz. U. z 2019 r. poz. 293), książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat.
4.
Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę w wysokości równowartości
50 euro.
5.
Za wystawienie książeczki żeglarskiej uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom
pobiera się opłatę w wysokości równowartości 25 euro.
6.
Przeliczenia równowartości euro na złote dokonuje się według średniego kursu ogłoszonego
przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty, w dniu roboczym poprzedzającym dzień złożenia
wniosku o wydanie książeczki żeglarskiej.
7.
Opłaty, o których mowa w ust. 4 i 5, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 12.
Dyrektor urzędu morskiego odmawia, w drodze decyzji, wystawienia książeczki żeglarskiej,
jeżeli z wnioskiem wystąpiła osoba:
1)
nieuprawniona;
2)
która jest niezdolna do wykonywania pracy na statku ze względu na stan zdrowia;
3)
wobec której prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania pracy na statku;
4)
wobec której zachodzą przesłanki odmowy wydania paszportu.
Art. 13.
1.
Książeczka żeglarska podlega wymianie w przypadku:
1)
zmiany danych w niej zamieszczonych;
2)
uszkodzenia lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie tożsamości
jej posiadacza lub przebiegu zatrudnienia;
3)
braku miejsca na dokonanie adnotacji lub wpisów;
4)
upływu terminu ważności.
2.
Książeczka żeglarska podlega wymianie na koszt wnioskodawcy.
3.
Za wymianę książeczki żeglarskiej pobiera się opłaty jak za jej wystawienie.
4.
Opłaty, o których mowa w ust. 3, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 14.
1.
Książeczka żeglarska traci ważność:
1)
z upływem określonego w niej okresu ważności, nie wcześniej jednak niż z dniem rozwiązania
marynarskiej umowy o pracę, zawartej na czas określony lub na czas podróży morskiej;
2)
w przypadku jej unieważnienia przez dyrektora urzędu morskiego.
2.
Dyrektor urzędu morskiego unieważnia, w drodze decyzji, książeczkę żeglarską:
1)
z przyczyn określonych w art. 12 pkt 3 i 4;
2)
jeżeli uczeń szkoły ponadpodstawowej został skreślony z listy uczniów;
3)
w przypadku skreślenia studenta z listy studentów.
3.
W przypadku zaistnienia przesłanki, o której mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, odpowiednio
dyrektor szkoły ponadpodstawowej lub rektor uczelni są obowiązani do niezwłocznego
zawiadomienia o tym dyrektora urzędu morskiego.
4.
Książeczkę żeglarską podlegającą unieważnieniu przedkłada się dyrektorowi urzędu morskiego
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o
unieważnieniu książeczki żeglarskiej stała się ostateczna. Dyrektor urzędu morskiego
unieważnia książeczkę żeglarską i zwraca ją posiadaczowi.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1)
dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wystawienie lub wymianę książeczki żeglarskiej,
2)
tryb postępowania w sprawie wystawiania, wymiany i unieważniania książeczki żeglarskiej,
3)
wzór książeczki żeglarskiej
- z uwzględnieniem postanowień Konwencji nr 108 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej krajowych dowodów tożsamości
marynarzy, przyjętej w Genewie dnia 13 maja 1958 r.
(Dz. U. z 1994 r. poz. 501), mając na względzie konieczność zapewnienia identyfikacji posiadacza książeczki żeglarskiej,
sprawność prowadzonego postępowania oraz zapewnienie ochrony przetwarzanych danych.
Rozdział 3
Pośrednictwo pracy
Art. 16.
1.
Pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach, zwane dalej „pośrednictwem
pracy”, obejmuje pomoc osobom zainteresowanym podjęciem pracy na statku oraz pomoc
armatorom w poszukiwaniu odpowiednich kandydatów do pracy na statku.
2.
Za czynności związane z pośrednictwem pracy nie wolno pobierać bezpośrednio lub pośrednio
opłat od osób poszukujących pracy na statkach.
3.
Pośrednictwo pracy prowadzą agencje zatrudnienia, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1482 i 1622), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, oraz powiatowe urzędy pracy.
Art. 17.
1.
Powiatowy urząd pracy udziela pomocy osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku,
zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy, przez poinformowanie o agencjach
zatrudnienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania marynarzy do
pracy na statkach wydany przez właściwego dyrektora urzędu morskiego, oraz o możliwości
skorzystania z usług tych agencji.
2.
Powiatowy urząd pracy, do którego armator złożył ofertę pracy na statku, informuje
armatora o agencjach zatrudnienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania
marynarzy do pracy na statkach, wydany przez dyrektora urzędu morskiego, i zwraca
armatorowi złożoną ofertę pracy albo przekazuje ją do agencji zatrudnienia wybranej
przez armatora.
3.
Powiatowy urząd pracy, na wniosek agencji zatrudnienia, może za zgodą osoby zainteresowanej
podjęciem pracy na statku, zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy,
udostępnić agencji zatrudnienia informacje umożliwiające nawiązanie bezpośredniej
współpracy z tą osobą.
Art. 18.
1.
Pośrednictwo pracy prowadzone przez agencje zatrudnienia jest dobrowolne dla osób
zainteresowanych podjęciem pracy na statku oraz dla armatorów.
2.
Agencja zatrudnienia świadczy usługi pośrednictwa pracy po uzyskaniu od dyrektora
urzędu morskiego właściwego dla jej siedziby dokumentu uprawniającego do kierowania
marynarzy do pracy na statkach.
2a.
Właściwość dyrektora urzędu morskiego określa się zgodnie z art. 17 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie morskim”.
3.
Dyrektor urzędu morskiego wydaje, na wniosek agencji zatrudnienia, dokument, o którym
mowa w ust. 2, na podstawie pozytywnych wyników audytu wstępnego przeprowadzonego
przez wyznaczonych audytorów, posiadających wiedzę z zakresu zagadnień objętych Konwencją
o pracy na morzu, przyjętą przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy
w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., zwaną dalej „Konwencją MLC”, oraz kwalifikacje i
doświadczenie w zakresie prowadzenia audytów. W dokumencie ustala się okres jego ważności.
4.
Audyt wstępny jest przeprowadzany w celu sprawdzenia, czy agencja zatrudnienia spełnia
warunki do kierowania marynarzy do pracy na statkach zgodnie z wymogami Konwencji
MLC.
5.
Dyrektor urzędu morskiego przeprowadza audyt odnowieniowy w związku z upływem ważności
dokumentu, o którym mowa w ust. 2, oraz może przeprowadzić audyt dodatkowy, w przypadku
uzasadnionego podejrzenia, że działanie agencji zatrudnienia nie jest zgodne z ustawą
lub wymaganiami określonymi w Konwencji MLC.
6.
W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego dyrektor urzędu morskiego unieważnia,
w drodze decyzji, dokument, o którym mowa w ust. 2.
7.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, zakres
i tryb przeprowadzania audytów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz wzór dokumentu,
o którym mowa w ust. 2, mając na uwadze konieczność zachowania obiektywizmu i prawidłowego
przebiegu audytów oraz dane niezbędne do uwzględnienia w dokumencie, o którym mowa
w ust. 2.
8.
Za przeprowadzenie audytu wstępnego i odnowieniowego oraz wydanie dokumentu, o którym
mowa w ust. 2, pobiera się opłaty. Opłaty stanowią dochód budżetu państwa.
9.
Opłaty za przeprowadzenie audytu wstępnego lub odnowieniowego wynoszą:
1)
200 zł - dla agencji zatrudniającej do 2 pracowników;
2)
500 zł - dla agencji zatrudniającej od 2 do 5 pracowników;
3)
1000 zł - dla agencji zatrudniającej powyżej 5 pracowników.
10.
Opłata za wydanie dokumentu uprawniającego agencję zatrudnienia do kierowania marynarzy
do pracy na statkach wynosi 200 zł.
11.
Audytorom za przeprowadzenie audytu przysługuje wynagrodzenie w wysokości:
1)
300 zł - dla audytora;
2)
400 zł - dla audytora wiodącego.
12.
Właściwy dyrektor urzędu morskiego umieszcza na stronie internetowej urzędu aktualną
listę agencji zatrudnienia, którym wydał dokument uprawniający do kierowania marynarzy
do pracy na statkach.
Art. 19.
1.
Agencja zatrudnienia udziela pomocy w podjęciu pracy na statku osobie zainteresowanej
podjęciem pracy, która spełnia wymagania, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz ust.
2 pkt 1 i 3.
2.
Agencja zatrudnienia informuje osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku o posiadanych
ofertach pracy, a w przypadku ich braku może poinformować taką osobę o innych agencjach
zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.
3.
Agencja zatrudnienia może, na wniosek innej agencji zatrudnienia prowadzącej pośrednictwo
pracy i za zgodą osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku, udostępnić tej osobie
informacje umożliwiające nawiązanie jej bezpośredniej współpracy z tą agencją.
4.
Agencja zatrudnienia przyjmuje od armatora ofertę pracy na statku, jeżeli w ofercie
nie zostały zawarte wymagania, o których mowa w art. 36 ust. 5e ustawy o promocji
zatrudnienia, sprawdza, czy wśród osób zainteresowanych podjęciem pracy na statku
są kandydaci spełniający wymagania armatora określone w tej ofercie oraz informuje
armatora, czy może skierować do niego odpowiednich kandydatów do pracy na statku,
a w przypadku ich braku może poinformować o innych agencjach zatrudnienia prowadzących
pośrednictwo pracy.
5.
W przypadku braku odpowiednich kandydatów do pracy na statku, agencja zatrudnienia
informuje o tym armatora, który może wycofać ofertę.
Art. 20.
1.
Oferta pracy na statku obejmuje w szczególności:
1)
nazwę i adres armatora;
2)
imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej osoby upoważnionej
do kontaktów;
3)
nazwę statku oraz stanowiska do obsadzenia na statku;
4)
wysokość i warunki wynagradzania;
5)
oczekiwania wobec kandydatów do pracy;
6)
termin rozpoczęcia pracy oraz okres, na jaki zostanie zawarta marynarska umowa o pracę;
7)
warunki ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych
wypadków, choroby lub śmierci.
2.
Armator, składając ofertę pracy na statku, jest obowiązany dołączyć do niej następujące
dokumenty:
1)
kopię ważnego Morskiego Certyfikatu Pracy albo Tymczasowego Morskiego Certyfikatu
Pracy oraz ważnej Deklaracji Zgodności wydanych dla tego statku albo pisemne oświadczenie,
że przestrzega postanowień Konwencji MLC dotyczących warunków pracy i życia marynarzy
na statku;
2)
projekt marynarskiej umowy o pracę;
3)
pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie armatora do:
a)
przestrzegania przepisów wynikających z układu zbiorowego pracy, którym jest objęty
marynarz, jeżeli taki układ na statku obowiązuje,
b)
poniesienia kosztów repatriacji i innych zobowiązań finansowych wobec osoby zainteresowanej
podjęciem pracy na statku,
c)
zawarcia umowy z agencją zatrudnienia - w przypadku gdy oferta pracy dotyczy pracy
na statku o obcej przynależności.
3.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, zawiera również: nazwę i adres armatora,
datę sporządzenia oświadczenia oraz podpis uprawnionego przedstawiciela armatora,
ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz pełnionej funkcji.
4.
W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku o obcej przynależności
oferta pracy na statku oraz dokumenty, o których mowa w ust. 2, mogą być przedkładane
w języku angielskim.
5.
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-4, agencja zatrudnienia
odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, informując o tym armatora.
Art. 21.
Agencja zatrudnienia udostępnia osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku ofertę
pracy na statku, projekt marynarskiej umowy o pracę oraz informacje, o których mowa
w art. 19 ust. 3, jeżeli osoba ta spełnia wymagania wobec kandydatów określone w tej
ofercie.
Art. 22.
1.
W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku o obcej przynależności
agencja zatrudnienia zawiera z:
1)
osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku pisemną umowę, spełniającą wymagania
określone w art. 85 ust. 2 pkt 1-6 i 9 ustawy o promocji zatrudnienia;
2)
armatorem, do którego zamierza kierować osoby do pracy, pisemną umowę, spełniającą
wymagania określone w art. 85 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia.
2.
Agencja zatrudnienia, przed zawarciem umowy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zwraca
się do armatora o informację o objęciu marynarza ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym
oraz zdrowotnym, a w przypadku uzyskania informacji o nieobjęciu marynarza tymi ubezpieczeniami
zamieszcza w umowie informację, że może on skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia
emerytalnego i rentowego oraz zdrowotnego przysługującego mu na podstawie odrębnych
przepisów.
3.
Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera również:
1)
nazwę i przynależność statku, na którym praca będzie wykonywana;
2)
zobowiązanie agencji zatrudnienia do zwrotu osobie zainteresowanej podjęciem pracy
na statku poniesionych przez nią kosztów pieniężnych z tytułu niewykonania lub nienależytego
wykonania umowy z winy tej agencji.
4.
Agencja zatrudnienia, która zawarła z osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku
umowę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest obowiązana zapewnić, aby osoba ta nie ponosiła
kosztów bezpośrednio związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, w tym kosztów
dojazdu na statek i powrotu do miejsca repatriacji wskazanego w marynarskiej umowie
o pracę, wydania wizy, badań lekarskich oraz tłumaczenia dokumentów.
Art. 23.
1.
Agencja zatrudnienia jest obowiązana posiadać ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie
finansowe odpowiedzialności za szkody poniesione przez marynarzy z tytułu nieskuteczności
pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez armatora zobowiązań wynikających z marynarskiej
umowy o pracę.
2.
Agencja zatrudnienia odpowiada za szkody, o których mowa w ust. 1, wobec osoby, z
którą zawarła umowę, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, do wysokości odszkodowania,
o którym mowa w art. 33 ust. 1.
Art. 24.
1.
Agencja zatrudnienia niezwłocznie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego w przypadku
uzyskania informacji wskazujących, że:
1)
statek, którego dotyczyła oferta pracy, nie spełnia warunków, które potwierdza Deklaracja
Zgodności i Morski Certyfikat Pracy albo Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy wydane
dla tego statku;
2)
armator, składając ofertę pracy na statku, zawarł w oświadczeniu, o którym mowa w
art. 20 ust. 2 pkt 3, informacje niezgodne ze stanem faktycznym;
3)
armator naruszył zobowiązania wynikające z marynarskiej umowy o pracę zawartej z osobą
zainteresowaną podjęciem pracy na statku lub umowy zawartej z agencją zatrudnienia.
2.
W przypadku uzyskania informacji, o których mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia odstępuje
od realizacji oferty pracy na statku oraz informuje o odstąpieniu osobę zainteresowaną
podjęciem pracy na statku i armatora.
Art. 25.
1.
Agencja zatrudnienia jest obowiązana prowadzić wykaz osób, które podjęły pracę na
statku za jej pośrednictwem, zawierający:
1)
imię i nazwisko;
2)
okres, na jaki została zawarta marynarska umowa o pracę;
3)
nazwę armatora, u którego praca jest wykonywana;
4)
nazwę i przynależność statku, na którym praca jest wykonywana.
2.
Wykaz osób, o którym mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia jest obowiązana udostępniać
organom administracji morskiej, na ich żądanie.
Rozdział 4
Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Art. 26.
1.
Zatrudnienie na statku następuje na podstawie marynarskiej umowy o pracę. W imieniu
armatora marynarską umowę o pracę może zawierać agencja zatrudnienia.
2.
Marynarską umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na
czas podróży morskiej.
3.
Okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas określony, a także
łączny okres zatrudnienia na podstawie marynarskich umów o pracę na czas określony
zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 36 miesięcy,
o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej marynarskiej
umowy o pracę nie trwała dłużej niż 90 dni.
4.
Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas określony
jest dłuższy niż okres, o którym mowa w ust. 3, uważa się, że marynarz od dnia następującego
po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, jest zatrudniony na podstawie marynarskiej
umowy o pracę na czas nieokreślony.
5.
Z młodocianym niebędącym praktykantem zawiera się marynarską umowę o pracę w celu
przygotowania zawodowego.
Art. 27.
1.
Marynarską umowę o pracę zawiera się na piśmie, przed wpisaniem marynarza na listę
załogi statku.
2.
Armator, przed podpisaniem marynarskiej umowy o pracę, umożliwia marynarzowi zapoznanie
się z jej treścią, informuje o warunkach umowy i w razie wątpliwości udziela niezbędnych
wyjaśnień.
3.
Marynarska umowa o pracę określa w szczególności:
1)
imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia marynarza;
2)
nazwę i adres siedziby armatora;
3)
rodzaj umowy oraz datę i miejsce jej zawarcia;
4)
nazwę i rodzaj statku, na którym będzie wykonywana praca - w przypadku umów innych
niż umowa na czas nieokreślony;
5)
warunki pracy i płacy, w tym:
a)
stanowisko, na którym marynarz będzie zatrudniony,
b)
wynagrodzenie za pracę, odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia
podstawowego i innych składników wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z
pracą, a także rodzaj waluty, w której wynagrodzenie będzie wypłacane,
c)
sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę,
d)
wymiar corocznego płatnego urlopu albo sposób jego obliczenia,
e)
miejsce i termin rozpoczęcia pracy na statku oraz termin jej zakończenia, a także
w przypadku gdy:
-
umowa została zawarta na czas nieokreślony - warunki upoważniające każdą ze stron
do jej wypowiedzenia ze wskazaniem okresu wypowiedzenia,
-
umowa została zawarta na czas określony - termin jej rozwiązania,
-
umowa została zawarta na czas trwania podróży morskiej - miejsce zakończenia podróży
morskiej i czas od momentu przybycia statku do portu do zejścia marynarza ze statku,
f)
wskazanie układu zbiorowego pracy, którym jest objęty marynarz - jeżeli taki układ
obowiązuje.
4.
Marynarska umowa o pracę określa również:
1)
świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu opieki zdrowotnej;
2)
świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu zabezpieczenia społecznego;
3)
okres pracy na statku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do repatriacji;
4)
szczegółowe warunki dotyczące odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia w przypadku,
o którym mowa w art. 33 ust. 1;
5)
warunki i miejsce repatriacji oraz miejsce sprowadzenia zwłok w przypadku śmierci
marynarza.
5.
Armator, w razie potrzeby, może zmienić statek, na którym marynarz będzie wykonywał
pracę, przy zachowaniu pozostałych warunków marynarskiej umowy o pracę. W takim przypadku
armator potwierdza tę zmianę marynarzowi na piśmie.
6.
Marynarską umowę o pracę sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym
dla każdej ze stron.
7.
W przypadku gdy armator korzysta z usług pośrednictwa pracy, kopię marynarskiej umowy
o pracę armator przesyła do agencji zatrudnienia.
8.
Kopia marynarskiej umowy o pracę jest przechowywana na statku przez okres, w którym
marynarz jest wpisany na listę załogi statku.
Art. 28.
1.
Do marynarskiej umowy o pracę armator dołącza informację o stosowanych na statku procedurach
składania skarg, w tym danych kontaktowych do właściwego organu państwa bandery statku
oraz danych kontaktowych do właściwego organu w kraju zamieszkania marynarza, jeżeli
nie jest nim państwo bandery, a także imię i nazwisko osoby lub osób na statku, które
mogą, na zasadzie poufności, udzielić marynarzowi informacji w sprawie złożenia skargi.
2.
Na statku przechowuje się wzór marynarskiej umowy o pracę, układ zbiorowy pracy lub
regulamin wynagradzania. Kopie wzoru marynarskiej umowy o pracę oraz układu zbiorowego
pracy w zakresie wymagań określonych w Konwencji MLC udostępnia się także w języku
angielskim.
3.
Szczegółowe warunki odszkodowań z tytułu utraty zatrudnienia określają układy zbiorowe
pracy lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami
lub regulaminami - marynarskie umowy o pracę.
Art. 29.
1.
Marynarska umowa o pracę rozwiązuje się:
1)
w przypadkach określonych w Kodeksie pracy;
2)
na skutek zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny sposób - z wyjątkiem umowy
zawartej na czas nieokreślony;
3)
z dniem odmowy pracy na statku udającym się w podróż morską do strefy konfliktów zbrojnych
albo - jeżeli o skierowaniu statku do takiej strefy postanowiono po rozpoczęciu podróży
morskiej - z dniem zejścia marynarza ze statku przed osiągnięciem takiej strefy;
4)
w przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 1.
2.
Marynarska umowa o pracę zawarta na czas podróży morskiej rozwiązuje się w dniu przybycia
statku do miejsca zakończenia podróży morskiej.
3.
Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli armator
dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec marynarza, w szczególności
nie zapewnił mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i życia na statku, wyżywienia
i opieki zdrowotnej.
Art. 30.
1.
Okres wypowiedzenia marynarskiej umowy o pracę zawartej na czas określony wynosi:
1)
2 tygodnie - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres krótszy niż
6 miesięcy;
2)
1 miesiąc - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres co najmniej 6
miesięcy i nie dłuższy niż 3 lata;
3)
2 miesiące - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres dłuższy niż
3 lata.
2.
Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez zachowania terminów, o których
mowa w ust. 1, z ważnego powodu rodzinnego lub innej nagłej konieczności rozwiązania
marynarskiej umowy o pracę.
Art. 31.
1.
Marynarska umowa o pracę, której termin rozwiązania upływa podczas podróży morskiej,
ulega przedłużeniu do dnia przybycia statku do najbliższego portu.
2.
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, marynarz wraca do kraju w inny sposób
niż na statku, na którym jest wpisany na listę załogi statku, marynarska umowa o pracę
ulega przedłużeniu do dnia przybycia marynarza do miejsca repatriacji wskazanego w
marynarskiej umowie o pracę.
3.
Czas oczekiwania na repatriację i czas repatriacji zalicza się do okresu zatrudnienia
marynarza.
Art. 32.
W przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3, marynarzowi przysługuje świadczenie
w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę obliczonego według zasad obowiązujących
przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.
Art. 33.
1.
W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy o pracę na skutek zatonięcia, zaginięcia
lub utraty statku w inny sposób, armator wypłaca marynarzowi odszkodowanie w wysokości
wynagrodzenia za pracę przysługującego do końca obowiązywania marynarskiej umowy o
pracę, nie wyższe niż trzymiesięczne wynagrodzenie za pracę określone w marynarskiej
umowie o pracę.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1969).
Art. 34.
1.
Marynarz, z którym została zawarta marynarska umowa o pracę, niebędący członkiem załogi
statku, pozostaje do chwili rozwiązania marynarskiej umowy o pracę w rezerwie, jeżeli
przewiduje to ta umowa lub układ zbiorowy pracy.
2.
Armator może powierzyć marynarzowi, za jego zgodą, w czasie pozostawania w rezerwie,
wykonywanie innej pracy niż określona w marynarskiej umowie o pracę, jeżeli odpowiada
ona kwalifikacjom zawodowym marynarza.
3.
Armator nie może przenieść marynarza do rezerwy:
1)
przed wykorzystaniem przez marynarza urlopu wypoczynkowego lub urlopu wyrównawczego;
2)
w okresie usprawiedliwionej nieobecności marynarza w pracy.
4.
Wysokość wynagrodzenia za pracę w przypadku, o którym mowa w ust. 2, określa układ
zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi
układami lub regulaminami - marynarska umowa o pracę.
5.
Za pracę, o której mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie przewidziane za daną pracę,
nie niższe niż wynagrodzenie za pracę ustalone w marynarskiej umowie o pracę.
6.
Marynarz pozostający w rezerwie oczekuje w miejscu uzgodnionym z armatorem na wezwanie
armatora do wykonywania pracy w rezerwie lub na statku. Za czas oczekiwania marynarzowi
pozostającemu w rezerwie przysługuje co najmniej wynagrodzenie podstawowe, o którym
mowa w art. 35 ust. 3.
Art. 35.
1.
Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą,
a także sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę, ustalają układy zbiorowe pracy
lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub
regulaminami - marynarskie umowy o pracę.
2.
Armator ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia za pracę marynarzowi miesięcznie z dołu,
nie później niż w terminie pierwszych 15 dni następnego miesiąca kalendarzowego, w
formie pieniężnej, w walucie określonej w marynarskiej umowie o pracę, po dokonaniu
potrąceń przewidzianych prawem lub zadeklarowanych przez marynarza.
3.
Wynagrodzenie za pracę składa się z wynagrodzenia podstawowego, określonego stawką
godzinową lub miesięczną, oraz dodatku morskiego, który ustala się z uwzględnieniem
rodzaju żeglugi, sposobu eksploatowania statku, szczególnej uciążliwości i niebezpieczeństwa
pracy na statku. Wynagrodzenie podstawowe nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie
za pracę ustalone na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
4.
Wynagrodzenie za pracę może być wypłacane na rachunek bankowy, jeżeli tak stanowi
układ zbiorowy pracy lub marynarz wyrazi na to zgodę na piśmie.
5.
Armator może wypłacić, na wniosek marynarza, całość albo część wynagrodzenia za pracę
na rachunek bankowy osoby lub osób wskazanych przez marynarza.
6.
W przypadku gdy wynagrodzenie za pracę jest wypłacane w walucie obcej, kurs wymiany
odpowiada średniemu kursowi wymiany walut ogłoszonemu przez Narodowy Bank Polski,
obowiązującemu dla danej waluty w dniu roboczym poprzedzającym dzień wypłaty wynagrodzenia
za pracę.
7.
Armator przekazuje marynarzowi miesięczne zestawienie obejmujące kwoty należne, potrącone
i wypłacone marynarzowi z tytułu wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych
z pracą, a w przypadku gdy te kwoty są określone w walucie obcej - kurs wymiany walut.
Art. 36.
1.
Załogę statku stanowią marynarze zatrudnieni przez armatora, wpisani na listę załogi
tego statku.
2.
Listę załogi statku wystawia armator albo w jego imieniu kapitan statku.
3.
Na liście załogi statku dokonuje się wpisów dotyczących rodzaju zawartej marynarskiej
umowy o pracę, zajmowanego na statku stanowiska oraz miejsca i terminu rozpoczęcia
pracy na statku. Skreślenie marynarza z listy załogi statku polega na dokonaniu adnotacji
dotyczących miejsca i terminu zakończenia pracy na statku oraz jego przyczyny.
4.
Wpisania marynarza na listę załogi statku dokonuje się najpóźniej z chwilą wyjścia
statku w morze, a skreślenia z tej listy - najwcześniej z chwilą przybycia statku
do portu, w którym marynarz kończy pracę na statku.
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
6.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór
listy załogi statku oraz sposób jej wystawiania i dokonywania w niej wpisów, kierując
się koniecznością zapewnienia prawidłowego prowadzenia ewidencji członków załogi statku
oraz wymaganiami Konwencji o ułatwieniu międzynarodowego obrotu morskiego, sporządzonej w Londynie
dnia 9 kwietnia 1965 r.
(Dz. U. z 1969 r. poz. 236, z późn. zm.8)Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1972 r. poz. 199, z 2003 r.
poz. 1200 oraz z 2005 r. poz. 988, 990, 992, 994, 996, 998, 1000, 1002 i 1004.).
Art. 37.
1.
Statek posiada załogę, której skład i kwalifikacje zawodowe oraz stan zdrowia zapewniają
bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia, prawidłową obsługę urządzeń statku
i ładunku, należytą obsługę załogi statku i pasażerów oraz umożliwiają przestrzeganie
przepisów o czasie pracy i odpoczynku na statku.
2.
Marynarz zatrudniony na stanowisku kucharza, odpowiedzialny za przygotowywanie posiłków,
posiada kwalifikacje i odbył przeszkolenie określone w przepisach wydanych na podstawie
art. 68 ustawy o bezpieczeństwie morskim.
3.
W przypadkach szczególnych dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego
statku może zezwolić, aby posiłki na statku przygotowywał członek załogi statku niebędący
kucharzem do czasu zawinięcia statku do następnego portu, nie dłużej niż miesiąc,
pod warunkiem że osoba taka jest przeszkolona w zakresie higieny osobistej, higieny
żywności i żywienia oraz zasad przechowywania żywności na statku.
4.
Jeżeli zatrudnienie kucharza na statku, na którym jest zatrudnionych mniej niż dziesięciu
marynarzy, nie jest wymagane ze względu na charakter uprawianej przez statek żeglugi
oraz skład załogi statku, marynarz przygotowujący posiłki musi być przeszkolony w
zakresie higieny osobistej, higieny żywności i żywienia oraz zasad przechowywania
żywności na statku.
Art. 38.
1.
Kapitan statku kieruje pracą na statku i reprezentuje armatora wobec załogi statku.
2.
Kapitan statku jest obowiązany do dokon …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.