Kodeks wyborczy – tekst jednolity 2019

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 22 lutego 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks wyborczy Spis treści Treść obwieszczenia Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy

Dział I - Przepisy wstępne

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Prawa wyborcze

Rozdział 3 - Obwody głosowania

Rozdział 4 - Rejestr wyborców

Rozdział 5 - Spis wyborców

Rozdział 5a - Przekazywanie informacji o wyborach wyborcom

Rozdział 6 - Przepisy wspólne dla głosowania

Rozdział 6a - Głosowanie korespondencyjne przez wyborców niepełnosprawnych

Rozdział 7 - Głosowanie przez pełnomocnika

Rozdział 7a

Rozdział 8

Rozdział 9 - Ustalanie wyników głosowania w obwodzie

Rozdział 10 - Protesty wyborcze

Rozdział 11 - Komitety wyborcze

Rozdział 11a - Mężowie zaufania i obserwatorzy społeczni

Rozdział 12 - Kampania wyborcza

Rozdział 13 - Kampania wyborcza w programach nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 14 - Finansowanie wyborów z budżetu państwa

Rozdział 15 - Finansowanie kampanii wyborczej

Dział II - Organy wyborcze

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Państwowa Komisja Wyborcza

Rozdział 3 - Komisarze wyborczy

Rozdział 4 - Okręgowa komisja wyborcza

Rozdział 5 - Rejonowa komisja wyborcza

Rozdział 6 - Terytorialna komisja wyborcza

Rozdział 7 - Obwodowe komisje wyborcze

Rozdział 8 - Krajowe Biuro Wyborcze

Rozdział 9 - Urzędnicy wyborczy

Dział III - Wybory do Sejmu

Rozdział 1 - Zasady ogólne

Rozdział 2 - Okręgi wyborcze

Rozdział 3 - Zgłaszanie kandydatów na posłów

Rozdział 4 - Karty do głosowania

Rozdział 5 - Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Rozdział 6 - Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

Rozdział 7 - Ogłaszanie wyników wyborów do Sejmu

Rozdział 8 - Ważność wyborów

Rozdział 9 - Wygaśnięcie mandatu posła i uzupełnienie składu Sejmu

Rozdział 10 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Dział IV - Wybory do Senatu

Rozdział 1 - Zasady ogólne

Rozdział 2 - Okręgi wyborcze

Rozdział 3 - Szczególne zadania komisji wyborczych

Rozdział 4 - Zgłaszanie kandydatów na senatorów

Rozdział 5 - Karty do głosowania

Rozdział 6 - Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Rozdział 7 - Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów w okręgu wyborczym

Rozdział 8 - Ogłaszanie wyników wyborów do Senatu

Rozdział 9 - Wygaśnięcie mandatu senatora i uzupełnienie składu Senatu

Rozdział 10 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 11 - Szczególne zasady finansowania kampanii wyborczej do Senatu

Dział V - Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej

Rozdział 1 - Zasady ogólne

Rozdział 2 - Zgłaszanie kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej

Rozdział 3 - Karty do głosowania

Rozdział 4 - Sposób głosowania i warunki ważności głosu

Rozdział 5 - Ustalanie wyników głosowania i wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej. Ważność wyborów

Rozdział 6 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 7 - Finansowanie kampanii wyborczej

Dział VI - Wybory do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 1 - Zasady ogólne

Rozdział 2 - Komisje wyborcze i okręgi wyborcze

Rozdział 3 - Zgłaszanie kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 4 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 5 - Ustalanie wyników głosowania i wyników wyborów

Rozdział 6 - Ogłaszanie wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego

Rozdział 7 - Wygaśnięcie mandatu. Utrata mandatu

Dział VII - Wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego

Rozdział 1 - Zasady ogólne

Rozdział 2 - Obsadzenie mandatów bez głosowania

Rozdział 3 - Ogłaszanie wyników wyborów na obszarze kraju

Rozdział 4 - Wygaśnięcie mandatu radnego. Wybory uzupełniające i przedterminowe

Rozdział 5 - Zmiany w podziale terytorialnym państwa

Rozdział 6 - Ważność wyborów

Rozdział 7 - Zgłaszanie kandydatów na radnych

Rozdział 8 - Nadawanie numerów zarejestrowanym listom kandydatów

Rozdział 9 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 10 - Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad gmin

Rozdział 11 - Przepisy szczególne dotyczące wyborów do rad powiatów

Rozdział 12 - Przepisy szczególne dotyczące wyborów do sejmików województw

Dział VIII - Wybory wójta, burmistrza i prezydenta miasta

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

Rozdział 2 - Zgłaszanie kandydatów na wójta

Rozdział 3 - Karty do głosowania

Rozdział 4 - Sposób głosowania, warunki ważności głosu i ustalanie wyników wyborów

Rozdział 5 - Kampania wyborcza w programach publicznych nadawców radiowych i telewizyjnych

Rozdział 6 - Wygaśnięcie mandatu wójta

Dział IX - Przepisy karne

Dział X - Przepis końcowy

Załącznik nr 1 - Wykaz okręgów wyborczych do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Załącznik nr 2 - Wykaz okręgów wyborczych do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Załącznik nr 3 - Wykaz okręgów wyborczych w wyborach do Parlamentu Europejskiego Treść obwieszczenia 1.

Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523 oraz z 2018 r. poz. 2243) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r. poz. 754), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:

2.

Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:

Art. 7

1.

Kadencja dotychczasowej Państwowej Komisji Wyborczej wygasa z dniem wejścia w życie przepisów art. 5 pkt 59 i 60 niniejszej ustawy.

2.

Prezydent Rzeczypospolitej powołuje wszystkich członków Państwowej Komisji Wyborczej w ciągu 100 dni od dnia wyborów do Sejmu zarządzonych w związku z upływem obecnej kadencji Sejmu oraz zwołuje jej pierwsze posiedzenie w nowym składzie, wyznaczając jego termin najpóźniej na 110 dzień od dnia powołania nowego składu Państwowej Komisji Wyborczej.

3.

Państwowa Komisja Wyborcza działa w dotychczasowym składzie do czasu otwarcia posiedzenia, o którym mowa w ust. 2.

Art. 8

1.

Państwowa Komisja Wyborcza czuwa nad sprawnym wdrożeniem wymagań określonych w art.

162 § 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Do czasu zakończenia odpowiednich działań Państwowa Komisja Wyborcza może dopuścić stosowanie, w niezbędnym zakresie, dotychczasowych rozwiązań, jeżeli nie będzie to stać w sprzeczności z potrzebami dotyczącymi sprawnej organizacji wyborów i społecznego zaufania do procedur wyborczych.

2.

Uchwały Państwowej Komisji Wyborczej podjęte na podstawie ust. 1 zdanie drugie podaje się do publicznej wiadomości na stronie internetowej Komisji.

Art. 9

Państwowa Komisja Wyborcza dostosuje właściwość terytorialną komisarzy wyborczych, o której mowa w art. 166 § 2 ustawy zmienianej w art. 5, uwzględniając liczbę komisarzy wyborczych, o której mowa w art. 166 § 3 tej ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 10

1.

Stosunek pracy dotychczasowego Szefa Krajowego Biura Wyborczego wygasa w dniu powołania nowego Szefa Krajowego Biura Wyborczego.

2.

Państwowa Komisja Wyborcza powołuje nowego Szefa Krajowego Biura Wyborczego w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

3.

W przypadku niepowołania przez Państwową Komisję Wyborczą nowego Szefa Krajowego Biura Wyborczego, w terminie, o którym mowa w ust. 2, Szefa Krajowego Biura Wyborczego powołuje niezwłocznie minister właściwy do spraw wewnętrznych.

Art. 11

1.

Kadencja dotychczasowych komisarzy wyborczych wygasa w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.

Państwowa Komisja Wyborcza powołuje nowych komisarzy wyborczych w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

3.

Komisarze wyborczy, o których mowa w ust. 1, pełnią funkcję do czasu powołania komisarzy wyborczych, o których mowa w ust. 2.

4.

W przypadku niepowołania przez Państwową Komisję Wyborczą nowych komisarzy wyborczych, w terminie, o którym mowa w ust. 2, komisarzy powołuje niezwłocznie minister właściwy do spraw wewnętrznych.

Art. 12

1.

Rada gminy dokona podziału gminy na okręgi wyborcze w wyborach do rady gminy w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.

Przy ustalaniu podziału gminy na okręgi wyborcze uwzględnia się liczbę mieszkańców ujętych w stałym rejestrze wyborców danej gminy na koniec kwartału poprzedzającego kwartał, w którym rada gminy dokonuje podziału gminy na okręgi wyborcze.

3.

Przepis art. 420 ustawy, o której mowa w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się odpowiednio, z tym że na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny.

3a.

Do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art.

193 tej ustawy wynosi 5 dni.

3b.

Do ustalenia terminu złożenia skargi do komisarza wyborczego i odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej, wskazanych w art. 420 ustawy, o której mowa w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym, oraz skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosuje się odpowiednio art. 9 tej ustawy.

4.

Jeżeli rada gminy nie dokona podziału gminy na okręgi wyborcze, w terminie, o którym mowa w ust. 1, podziału dokonuje komisarz wyborczy w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1.

Art. 13

1.

Rada gminy dokona podziału gminy na stałe obwody głosowania, o których mowa w art.

12 ustawy, o której mowa w art. 5, oraz ustali ich numery, granice oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych w terminie 1 miesiąca od dnia podziału gminy na okręgi wyborcze, o których mowa w art. 12.

2.

Przepis art. 12 § 13 ustawy, o której mowa w art. 5, w brzmieniu dotychczasowym stosuje się odpowiednio.

3.

Jeżeli rada gminy nie dokona podziału gminy na stałe obwody głosowania, w terminie, o którym mowa w ust. 1, podziału dokonuje komisarz wyborczy w terminie 14 dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w ust. 1.

Art. 14Szef Krajowego Biura Wyborczego, o którym mowa w art. 10 ust. 2, powołuje urzędników

wyborczych w terminie 90 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 15Przepisy ustaw, o których mowa w art. 1, art. 2, art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą, przepisy art. 383 § 2a, art. 383a, art. 384 § 1, art. 492 § 2a, art. 492a, art. 493 § 1 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego następujących po kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie.

Art. 16

1.

Od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do zakończenia kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie nie przeprowadza się nowych, przedterminowych i uzupełniających wyborów tych organów, z wyjątkiem wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

2.

W przypadku wygaśnięcia mandatu wójta, po wejściu w życie niniejszej ustawy, a przed upływem kadencji, w czasie której niniejsza ustawa weszła w życie, zastosowanie ma przepis art. 28f ustawy, o której mowa w art. 1.

Art. 17Przepis art. 11 § 4 ustawy zmienianej w art. 5 nie dotyczy wybrania na wójta, burmistrza

lub prezydenta miasta przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 18

Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 8 § 2, art. 53e § 12, art.

53g § 7 oraz art. 53j § 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 5 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 8 § 2, art. 53e § 12, art.

53g § 7 oraz art. 53j § 1 i 3 ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 19Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

Art. 176

Ustawa wchodzi w życie z dniem 25 maja 2018 r. ” ;

Art. 7

1.

Do postępowań w sprawach podziału na okręgi wyborcze dokonywanego przez radę powiatu i sejmik województwa przepis art. 456 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się odpowiednio, z tym że na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny.

2.

Do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dotyczące spraw ze skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 tej ustawy, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 2-6, art. 90, art. 91 § 2, art. 93, art. 96-122, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, pkt 2 i 3 oraz art. 243-262, z tym, że termin, o którym mowa w art.

193 tej ustawy, wynosi 5 dni.

3.

Do ustalenia terminu złożenia skargi do komisarza wyborczego i odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej, wskazanych w art. 456 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, oraz skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosuje się odpowiednio art. 9 tej ustawy.

Art. 8Postępowania w sprawach ze skarg na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej niezakończonych

przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 7 niniejszej ustawy oraz przepisów ustawy, o której mowa w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Art. 9Przepis art. 7 ust. 3 niniejszej ustawy oraz art. 12 ust. 3b ustawy, o której mowa

w art. 6, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ma zastosowanie do skarg na postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej podane do publicznej wiadomości po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

Art. 10Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 6 pkt

1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. ” ;

Art. 2Przepisy art. 97 § 2, art. 205 § 1 i art. 218 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu

nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie po raz pierwszy do wyborów do Sejmu i Senatu zarządzonych po wejściu w życie niniejszej ustawy.

Art. 3Do wyborów zarządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się

przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.

Art. 4Przepis art. 11 § 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą

ustawą nie dotyczy skazania prawomocnym wyrokiem przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy osób pełniących w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy funkcji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, na karę inną niż pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Art. 5

Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. ” .

Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy1)Przepisy niniejszej ustawy wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 93/109/WE z dnia 6 grudnia 1993 r. ustanawiającej szczegółowe warunki wykonywania prawa do głosowania i kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego przez obywateli Unii mających miejsce zamieszkania w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami oraz dyrektywy Rady 94/80/WE z dnia 19 grudnia 1994 r. ustanawiającej szczegółowe zasady korzystania z prawa głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych przez obywateli Unii zamieszkałych w Państwie Członkowskim, którego nie są obywatelami.

Dział I

Przepisy wstępne

Rozdział 1

Przepisy ogólne

Art. 1Kodeks wyborczy określa zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz

warunki ważności wyborów:

Art. 2

W wyborach głosować można tylko osobiście, chyba że kodeks stanowi inaczej.

Art. 3

W tych samych wyborach głosować można tylko jeden raz.

Art. 4

Wybory odbywają się w dniu wolnym od pracy.

Art. 5Ilekroć w kodeksie jest mowa o:

Art. 6Wszelkie pisma oraz postępowanie sądowe i administracyjne w sprawach wyborczych są

wolne od opłat administracyjnych i kosztów sądowych.

Art. 7Dokumenty wymagane na podstawie przepisów kodeksu niesporządzone w języku polskim

są składane wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski.

Art. 8

§ 1

Dokumenty z wyborów są przekazywane do archiwów państwowych i mogą być udostępniane.

§ 1a

Dokumenty z wyborów są przechowywane przez okres co najmniej 5 lat.

§ 2Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu

opinii Państwowej Komisji Wyborczej oraz Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, określi, w drodze rozporządzenia, sposób przekazywania, przechowywania i udostępniania dokumentów z wyborów, ze szczególnym uwzględnieniem okresu, po jakim muszą być one przekazywane do archiwów państwowych, potrzeby ochrony przekazywanych, przechowywanych materiałów i zawartych w nich danych oraz podmiotów, którym dokumenty mogą być udostępniane.

Art. 9

§ 1Ilekroć w kodeksie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub

innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku.

§ 2Jeżeli koniec terminu wykonania czynności określonej w kodeksie przypada na sobotę

albo na dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa pierwszego roboczego dnia po tym dniu.

§ 3Jeżeli kodeks nie stanowi inaczej, czynności wyborcze określone kalendarzem wyborczym

oraz czynności, o których mowa w § 1, są dokonywane w godzinach urzędowania sądów, organów wyborczych, urzędów gmin oraz konsulatów.

Rozdział 2

Prawa wyborcze

Art. 10

§ 1Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) ma:

§ 2Nie ma prawa wybierania osoba:

Art. 11

§ 1Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) ma:

§ 2Nie ma prawa wybieralności w wyborach osoba:

§ 3

Prawa wybieralności nie ma obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, pozbawiony prawa wybieralności w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jest obywatelem.

§ 4Nie ma prawa wybieralności w wyborach wójta w danej gminie osoba, która została uprzednio

dwukrotnie wybrana na wójta w tej gminie w wyborach wójta zarządzonych na podstawie art. 474 § 1.

Rozdział 3

Obwody głosowania

Art. 12

§ 1W wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych

na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 14 § 1 i art. 15 § 1.

§ 2

Podziału gminy na stałe obwody głosowania dokonuje komisarz wyborczy.

§ 3Stały obwód głosowania powinien obejmować od 500 do 4000 mieszkańców. W przypadkach

uzasadnionych miejscowymi warunkami obwód może obejmować mniejszą liczbę mieszkańców.

§ 4Komisarz wyborczy tworzy odrębny obwód głosowania w zakładzie leczniczym, domu pomocy

społecznej, zakładzie karnym i areszcie śledczym oraz w oddziale zewnętrznym takiego zakładu i aresztu, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców.

Nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką.

§ 5W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach

wójta odrębny obwód głosowania w jednostce, o której mowa w § 4, tworzy się, jeżeli w dniu wyborów będzie w niej przebywać co najmniej 15 wyborców ujętych w rejestrze wyborców prowadzonym w gminie, na terenie której położona jest dana jednostka.

§ 6Jeżeli w dniu wyborów w jednostce, o której mowa w § 4, będzie przebywać mniej niż

15 wyborców, można w niej utworzyć odrębny obwód głosowania po zasięgnięciu opinii osoby kierującej daną jednostką.

§ 7Można utworzyć odrębny obwód głosowania w domu studenckim lub zespołach domów studenckich

prowadzonych przez uczelnie lub inne podmioty na podstawie umów zawartych z uczelniami, jeżeli co najmniej 50 osób uprawnionych do udziału w wyborach poinformuje na piśmie rektora uczelni prowadzącej dom studencki, lub uczelni z którą inny podmiot zawarł umowę o prowadzenie domu studenckiego, o zamiarze przebywania w domu studenckim w dniu głosowania.

§ 8Przepisu § 7 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta.

§ 9Komisarz wyborczy po uzyskaniu zgody rektora uczelni, tworzy obwody głosowania, o

których mowa w § 7.

§ 10Utworzenie odrębnych obwodów głosowania następuje najpóźniej w 35 dniu przed dniem

wyborów.

§ 11Komisarz wyborczy, tworząc obwody głosowania, ustala ich numery, granice oraz siedziby

obwodowych komisji wyborczych.

§ 12Postanowienie komisarza wyborczego o utworzeniu obwodów głosowania ogłasza się w wojewódzkim

dzienniku urzędowym oraz podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty.

Po jednym egzemplarzu postanowienia przekazuje się niezwłocznie wojewodzie i Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 13Na postanowienia komisarza wyborczego, o których mowa w § 2, 4 i 9, wyborcom w liczbie

co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do Państwowej Komisji Wyborczej, w terminie 3 dni od daty podania ich do publicznej wiadomości. Państwowa Komisja Wyborcza rozpoznaje sprawę w ciągu 5 dni i wydaje postanowienie.

§ 146)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 5 lit. d ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r

o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz. U. poz. 130 i 1349), która weszła w życie z dniem 31 stycznia 2018 r.; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2019 r..

Na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej dotyczące skarg na postanowienie komisarza wyborczego, o którym mowa w § 2, wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w terminie 3 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów nie później niż w ciągu 5 dni od dnia jej wniesienia. Od orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje środek prawny. Przepis art. 420 § 3 stosuje się.

Art. 12a(uchylony)7)Przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy

oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1349), która weszła w życie z dniem 20 lipca 2018 r.

Art. 13

§ 1Komisarz wyborczy dokonuje zmian w podziale na stałe obwody głosowania, jeżeli jest

to konieczne ze względu na zmianę granic gminy, zmianę liczby wybieranych radnych gminy lub zmianę liczby mieszkańców w obwodzie głosowania w stosunku do określonej w art. 12 § 3, zmianę granic okręgów wyborczych.

§ 1aZmiana w podziale na stałe obwody głosowania dokonywana z powodu zmiany granic gminy

może nastąpić wyłącznie w odniesieniu do obszaru, którego dotyczy nowy przebieg granicy gminy.

§ 1bO wystąpieniu okoliczności, o których mowa w § 1, wójt informuje niezwłocznie komisarza

wyborczego.

§ 2Zmian w podziale na stałe obwody głosowania dokonuje się najpóźniej w 45 dniu przed

dniem wyborów.

§ 3Do zmian w podziale na stałe obwody głosowania przepisy art. 12 § 11-14 stosuje się

odpowiednio.

Art. 13a

§ 1Wójt lub rada gminy może przedłożyć komisarzowi wyborczemu wnioski w sprawie zmian

siedzib obwodowych komisji wyborczych.

§ 2Zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych dokonuje się najpóźniej w 45 dniu przed

dniem wyborów.

§ 2aJeżeli po terminie, o którym mowa w § 2, wskutek nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie

w ustalonej przez komisarza wyborczego siedzibie obwodowej komisji wyborczej byłoby niemożliwe, może on zarządzić, na czas określonych wyborów, zmianę siedziby obwodowej komisji wyborczej.

§ 3Do zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych przepisy art. 12 § 11-14 stosuje się

odpowiednio, przy czym w przypadku, o którym mowa w § 2a, nie stosuje się przepisów art. 12 § 13 i 14.

§ 4Propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych, w tym siedzib znajdujących

się w lokalach, o których mowa w art. 16 § 1 pkt 3, zainteresowani mogą przedkładać komisarzowi wyborczemu na piśmie na co najmniej 55 dni przed dniem wyborów. Przedłożone propozycje zmian siedzib obwodowych komisji wyborczych komisarz wyborczy niezwłocznie umieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 i 1669).

Art. 13b8)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..

Jeżeli w lokalu, w którym w okresie 5 lat poprzedzających dzień wyborów przeprowadzano głosowanie, w dniu wyboru nie przeprowadza się głosowania lub ma w nim siedzibę obwodowa komisja wyborcza właściwa dla obwodu głosowania o zmienionych granicach, w dniu wyborów wójt umieszcza w miejscu łatwo dostępnym przy wejściu do tego lokalu, informację komisarza wyborczego, umożliwiającą wyborcom dotarcie do właściwego lokalu wyborczego.

Art. 14

§ 1W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu, wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej

oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się obwody głosowania dla obywateli polskich przebywających za granicą, jeżeli na terenie obwodu przebywa co najmniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przekazania właściwej komisji wyborczej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakończeniu.

§ 2Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze rozporządzenia, minister

właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określając ich liczbę oraz siedziby obwodowych komisji wyborczych.

§ 3Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu wyborczego właściwego

dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 15

§ 1W celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu i do Senatu, wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej

oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej tworzy się obwody głosowania dla wyborców przebywających na polskich statkach morskich, które znajdują się w podróży w okresie obejmującym dzień wyborów, jeżeli przebywa na nich co najmniej 15 wyborców i jeżeli istnieje możliwość przekazania właściwej komisji wyborczej wyników głosowania niezwłocznie po jego zakończeniu.

§ 2W rozumieniu kodeksu polskim statkiem morskim jest statek podnoszący polską banderę

i dowodzony przez polskiego kapitana.

§ 3Obwody głosowania, o których mowa w § 1, tworzy, w drodze rozporządzenia, minister

właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, na wniosek kapitana statku zgłoszony najpóźniej w 30 dniu przed dniem wyborów.

§ 4Obwody głosowania, o których mowa w § 1, wchodzą w skład okręgu wyborczego właściwego

dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 16

§ 1Wójt podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców najpóźniej w 30 dniu przed

dniem wyborów informację przekazaną przez komisarza wyborczego o:

Jeden egzemplarz obwieszczenia przekazywany jest niezwłocznie komisarzowi wyborczemu i Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2Obwieszczenie, o którym mowa w § 1, wójt zamieszcza najpóźniej w 30 dniu przed dniem

wyborów w Biuletynie Informacji Publicznej.

§ 2aJeżeli po wydaniu obwieszczenia, o którym mowa w § 1, nastąpiła zmiana siedziby obwodowej

komisji wyborczej, o której mowa w art. 13a § 2a, wójt niezwłocznie podaje, w formie obwieszczenia, do wiadomości wyborców informacje, o których mowa w § 1, uwzględniające dokonane zmiany oraz zamieszcza je w Biuletynie Informacji Publicznej. Przepis § 1 zdanie drugie stosuje się.

§ 3Obowiązek, o którym mowa w § 1, w odniesieniu do obwodów głosowania utworzonych za

granicą ciąży na konsulach. Wykonanie tego obowiązku powinno nastąpić najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów.

§ 4O utworzeniu obwodu głosowania na polskim statku morskim kapitan statku niezwłocznie

zawiadamia wyborców.

Art. 17

§ 1

Jeżeli właściwi komisarze wyborczy nie wykonują w terminie lub w sposób zgodny z prawem, zadań dotyczących utworzenia obwodów głosowania lub ich zmiany, powołania lub zmian w składach komisji terytorialnych i obwodowych, Państwowa Komisja Wyborcza wzywa ich do wykonania zadań w sposób zgodny z prawem w wyznaczonym terminie, a w razie bezskutecznego upływu terminu niezwłocznie wykonuje te zadania.

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli właściwy komisarz wyborczy nie dokonał

podziału gminy, powiatu lub województwa na okręgi wyborcze w terminie lub w sposób zgodny z prawem.

Rozdział 4

Rejestr wyborców

Art. 18

§ 1Stały rejestr wyborców obejmuje osoby stale zamieszkałe na obszarze gminy, którym

przysługuje prawo wybierania.

§ 2Rejestr wyborców stanowi zbiór danych osobowych z ewidencji ludności, o których mowa

w § 7. W zbiorze tym uwzględnia się również dane wyborców, o których mowa w § 9 i art. 19 § 2 i 3.

§ 3

Można być ujętym tylko w jednym rejestrze wyborców.

§ 4

Rejestr wyborców służy do sporządzania spisów wyborców uprawnionych do udziału w wyborach, a także do sporządzania spisów osób uprawnionych do udziału w referendum.

§ 5

Rejestr wyborców potwierdza prawo wybierania oraz prawo wybieralności.

§ 6

Rejestr wyborców dzieli się na część A i część B.

§ 7Część A rejestru wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części rejestru wyborców

wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy.

§ 8Wyborcy będący obywatelami polskimi, zameldowani na obszarze gminy na pobyt stały

są wpisywani do rejestru wyborców z urzędu.

§ 9Część B rejestru wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami

polskimi, stale zamieszkałych na obszarze gminy i uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w Rzeczypospolitej Polskiej. W tej części rejestru wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania wyborcy.

§ 10

Wyborcę, o którym mowa w § 9, wpisanego do rejestru wyborców, na jego pisemny wniosek, skreśla się z rejestru wyborców.

§ 11

Rejestr wyborców prowadzi gmina jako zadanie zlecone.

§ 12

Rejestr wyborców jest udostępniany, na pisemny wniosek, do wglądu w urzędzie gminy.

§ 13Urząd gminy przekazuje właściwym organom wyborczym okresowe informacje o liczbie wyborców

objętych rejestrem wyborców.

Art. 19

§ 1Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy bez zameldowania na pobyt stały wpisywani

są do rejestru wyborców, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy pisemny wniosek.

Wniosek powinien zawierać nazwisko, imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia oraz numer ewidencyjny PESEL wnioskodawcy. Do wniosku dołącza się:

§ 2Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie niezamieszkałego, przebywającego

stale na obszarze gminy.

§ 3Wyborcy stale zamieszkali na obszarze gminy pod innym adresem aniżeli adres ich zameldowania

na pobyt stały na obszarze tej gminy mogą być wpisani do rejestru wyborców pod adresem stałego zamieszkania, jeżeli złożą w tej sprawie w urzędzie gminy wniosek zawierający dane, o których mowa w § 1, wraz ze wskazaniem adresu ostatniego zameldowania na pobyt stały na obszarze gminy.

Art. 20

§ 1Decyzję o wpisaniu lub o odmowie wpisania do rejestru wyborców osoby, o której mowa

w art. 19, wydaje wójt, w terminie 5 dni od dnia wniesienia wniosku.9)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. Decyzję o odmowie wpisania do rejestru wyborców, wraz z uzasadnieniem, niezwłocznie doręcza się wnioskodawcy.

§ 2Wójt przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 1, jest obowiązany sprawdzić, czy osoba

wnosząca wniosek o wpisanie do rejestru wyborców spełnia warunki stałego zamieszkania na obszarze danej gminy.

§ 3O wpisaniu wyborcy do rejestru wyborców niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właściwy

ze względu na ostatnie miejsce zameldowania wnioskodawcy na pobyt stały w celu skreślenia go z rejestru wyborców w tej gminie.

§ 4Od decyzji w sprawie odmowy wpisania do rejestru wyborców przysługuje prawo wniesienia

skargi do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Skargę wnosi się za pośrednictwem wójta, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji. Wójt przekazuje sądowi niezwłocznie skargę wraz z decyzją i aktami sprawy. Wójt może też niezwłocznie zmienić albo uchylić swoją decyzję, jeżeli uzna skargę w całości za zasadną.

§ 5Sąd rozpoznaje skargę, o której mowa w § 4, w postępowaniu nieprocesowym, w terminie

3 dni od dnia jej doręczenia. Odpis postanowienia sądu doręcza się osobie, która wniosła skargę, oraz wójtowi. Od postanowienia sądu nie przysługuje środek prawny.

Art. 21

§ 1Osoby pozbawione prawa wybierania skreśla się z rejestru wyborców na podstawie przekazywanych

gminom zawiadomień sądu albo Trybunału Stanu.

§ 2W przypadku wygaśnięcia przyczyny pozbawienia prawa wybierania wyborca jest wpisywany

do rejestru wyborców na podstawie zawiadomień sądu albo Trybunału Stanu.

§ 3

Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, tryb i terminy zawiadamiania gmin o osobach pozbawionych prawa wybierania oraz o wygaśnięciu przyczyny pozbawienia prawa wybierania, a także wzory zawiadomień w tych sprawach, tak aby zapewnić bieżącą aktualizację w rejestrze wyborców danych o osobach pozbawionych prawa wybierania i posiadających prawo wybierania.

Art. 22

§ 1Każdy może wnieść do wójta reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców, w

szczególności w sprawie:

§ 2

Reklamację wnosi się pisemnie lub ustnie do protokołu.

§ 3

Wójt obowiązany jest rozpatrzyć reklamację, w terminie 3 dni od dnia jej wniesienia, i wydać decyzję w sprawie.

§ 4Decyzję, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wnoszącemu reklamację, a gdy

dotyczy ona innych osób - również tym osobom.

§ 5Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji lub powodującą skreślenie z rejestru wyborców

wnoszący reklamację bądź osoba skreślona z rejestru wyborców może wnieść, w terminie 3 dni od dnia doręczenia decyzji, skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego. Przepisy art. 20 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio.

Art. 23

§ 1Dane, o których mowa w art. 18 § 9 zdanie drugie, są przekazywane przez wójta za pośrednictwem

właściwego miejscowo wojewody ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji.

§ 2

Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do danych osób, o których mowa w art. 18 § 10.

§ 3Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje dane, o których mowa w § 1 i

2, właściwym organom państw członkowskich Unii Europejskiej.

Art. 24

§ 1Minister właściwy do spraw informatyzacji przekazuje właściwym organom państw członkowskich

Unii Europejskiej, na ich wniosek, dane dotyczące obywateli polskich chcących korzystać z praw wyborczych na terytorium innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, w zakresie niezbędnym do korzystania z tych praw.

§ 2Dane, o których mowa w § 1, przekazuje wójt, na żądanie i za pośrednictwem właściwego

miejscowo wojewody, ministrowi właściwemu do spraw informatyzacji.

Art. 25Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

Rozdział 5

Spis wyborców

Art. 26

§ 1

Osoby, którym przysługuje prawo wybierania, wpisuje się do spisu wyborców.

§ 2

Wyborca może być wpisany tylko do jednego spisu wyborców.

§ 3(uchylony)

§ 4

Spis wyborców służy do przeprowadzania głosowania w wyborach, które zostały zarządzone.

§ 5W zależności od zarządzonych wyborów spis wyborców składa się z części A lub części

A i części B.

§ 6Spis wyborców składa się z:

§ 7Część A spisu wyborców obejmuje obywateli polskich. W tej części spisu wyborców wymienia

się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL i adres zamieszkania wyborcy.

§ 8Część B spisu wyborców obejmuje obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami

polskimi, uprawnionych do korzystania z praw wyborczych w wyborach, które zostały zarządzone w Rzeczypospolitej Polskiej. W tej części spisu wyborców wymienia się nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania wyborcy.

§ 9

W spisie wyborców wymienia się dane, o których mowa odpowiednio w § 7 i 8.

§ 10Spis wyborców, z zastrzeżeniem art. 34 § 1 i art. 35 § 1, jest sporządzany i aktualizowany

przez gminę, jako zadanie zlecone, na podstawie rejestru wyborców.

§ 11

Spis wyborców sporządza się w 2 egzemplarzach, oddzielnie dla każdego obwodu głosowania, według miejsca zamieszkania wyborców, najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów.

§ 12Jeden egzemplarz spisu wyborców przekazuje się w przeddzień wyborów przewodniczącemu

właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

Art. 27(uchylony)

Art. 28

§ 1Wyborca, na jego pisemny wniosek wniesiony do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed

dniem wyborów, jest dopisywany do spisu wyborców w wybranym przez siebie obwodzie głosowania na obszarze gminy:

§ 2Przepisu § 1 pkt 2 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta.

§ 3W wyborach uzupełniających do Senatu przepis § 1 pkt 2 ma zastosowanie tylko do wyborców

stale zamieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w którym przeprowadza się wybory uzupełniające.

§ 4Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do wyborcy nigdzie niezamieszkałego, przebywającego

na obszarze gminy.

§ 510)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 3

We wniosku, o którym mowa w § 1, podaje się dane wymienione w art. 26 § 7 i 8 oraz adres, pod którym czasowo się przebywa.

Art. 29

§ 1Spis wyborców w jednostkach, o których mowa w art. 12 § 4 i 7, sporządza się na podstawie

wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu wyborów, z zastrzeżeniem § 2.

§ 2W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach

wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1, wpisuje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowiednio, na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wybory wójta.

§ 3Wykazy osób, o których mowa w § 1, osoba kierująca daną jednostką przekazuje do urzędu

gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów.

§ 4W wykazie osób, które będą przebywały w zakładzie karnym, nie umieszcza się osób pozbawionych

praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu.

Art. 30

§ 1Żołnierze pełniący zasadniczą lub okresową służbę wojskową oraz pełniący służbę w

charakterze kandydatów na żołnierzy zawodowych lub odbywający ćwiczenia i przeszkolenie wojskowe, a także ratownicy odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej poza miejscem stałego zamieszkania są dopisywani, na swój wniosek, do wybranego przez nich spisu wyborców sporządzonego dla miejscowości, w której odbywają służbę, z zastrzeżeniem

§ 2

Wniosek składa się między 21 a 14 dniem przed dniem wyborów, chyba że osoby, o których mowa w zdaniu pierwszym, przybyły do miejsca ich aktualnego zakwaterowania po tym terminie. We wniosku podaje się dane wymienione w art. 26 § 7.

§ 2W wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach

wójta do spisu wyborców, o którym mowa w § 1, wpisuje się jedynie osoby stale zamieszkałe, odpowiednio, na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego lub gminy, w której przeprowadzane są wybory wójta.

§ 3

Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do policjantów z jednostek skoszarowanych, funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej pełniących służbę w systemie skoszarowanym.

§ 4Dowódcy jednostek wojskowych, komendanci oddziałów obrony cywilnej i dowódcy jednostek

policyjnych oraz przełożeni funkcjonariuszy Służby Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służby Więziennej są obowiązani zapewnić żołnierzom, ratownikom, policjantom oraz funkcjonariuszom możliwość wykonania uprawnień wynikających z przepisu § 1.

§ 5

Minister Obrony Narodowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz Minister Sprawiedliwości, każdy w zakresie swojej właściwości, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, określą sposób realizacji obowiązków, o których mowa w § 4, uwzględniając konieczność zapewnienia wyborcom, o których mowa w § 1 i 3, możliwości wykonywania funkcji członków obwodowych komisji wyborczych i mężów zaufania.

Art. 3111)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku 3

O dopisaniu lub wpisaniu do spisu wyborców osób, o których mowa w art. 28, art. 29 § 1 i art. 30 § 1 i 3, niezwłocznie zawiadamia się urząd gminy właściwy ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania lub ostatniego zameldowania na pobyt stały, a w przypadku osób stale zamieszkałych za granicą - konsula właściwego ze względu na miejsce ich stałego zamieszkania za granicą.

Art. 32

§ 1Wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów otrzymuje na wniosek zgłoszony

pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców

§ 2

Zaświadczenie, o którym mowa w § 1, wydaje urząd gminy.

§ 3Przepisu § 1 nie stosuje się w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu

terytorialnego oraz w wyborach wójta.

§ 4W wyborach uzupełniających do Senatu przepis § 1 ma zastosowanie tylko do wyborców

stale zamieszkałych na obszarze okręgu wyborczego, w którym przeprowadza się wybory uzupełniające.

Art. 33Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 34

§ 1Wyborcy przebywający na polskich statkach morskich znajdujących się w podróży w dniu

wyborów wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez kapitana statku.

§ 2Wpisu dokonuje się na podstawie wniosku wyborcy zgłoszonego najpóźniej w 3 dniu przed

dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL lub numer ważnego polskiego paszportu oraz adres zamieszkania. W przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi wniosek powinien zawierać numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę jego wydania.

§ 3Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców przebywających na polskich

statkach morskich, z tym że zaświadczenie wydaje kapitan statku, który sporządził spis wyborców.

§ 4Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

Art. 35

§ 1Wyborcy przebywający za granicą i posiadający ważne polskie paszporty lub w przypadku

obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi posiadający ważny paszport lub inny dokument stwierdzający tożsamość wpisywani są do spisu wyborców sporządzanego przez właściwego terytorialnie konsula.

§ 2

Wpisu dokonuje się na podstawie osobistego zgłoszenia wniesionego ustnie, pisemnie, telefonicznie, telegraficznie, telefaksem lub w formie elektronicznej. Zgłoszenie powinno zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL, oznaczenie miejsca pobytu wyborcy za granicą, numer ważnego polskiego paszportu a także miejsce i datę jego wydania, a w przypadku obywateli polskich czasowo przebywających za granicą - miejsce wpisania wyborcy do rejestru wyborców. W przypadku obywateli Unii Europejskiej niebędących obywatelami polskimi, zgłoszenie powinno zawierać numer innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość, a także miejsce i datę jego wydania.

Zgłoszenia można dokonać najpóźniej w 3 dniu przed dniem wyborów.

§ 312)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 3

Przepis art. 32 § 1 stosuje się odpowiednio do wyborców, o których mowa w § 1, z tym że zaświadczenie wydaje konsul, który sporządził spis wyborców.

§ 4Minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

§ 5Na obszarze państw członkowskich Unii Europejskiej oraz państw, na terytorium których

można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego za dokument równorzędny z ważnym polskim paszportem uważa się ważny dowód osobisty Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 36

§ 1

Między 21 a 8 dniem przed dniem wyborów każdy wyborca może sprawdzić w urzędzie gminy, w której spis wyborców został sporządzony, czy został w spisie uwzględniony.

§ 2

Spis wyborców jest udostępniany do wglądu w urzędzie gminy.

§ 3Wójt powiadamia wyborców, w sposób zwyczajowo przyjęty, o sporządzeniu spisu wyborców

oraz o miejscu i czasie jego udostępniania.

§ 4Przepisy § 2 i 3 stosuje się odpowiednio do innych niż gmina organów, które sporządziły

spis wyborców.

Art. 37

§ 1

Każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu.

§ 2W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 22, z tym

że terminy rozpatrzenia reklamacji i wniesienia skargi do sądu rejonowego wynoszą 2 dni, z zastrzeżeniem § 3.

§ 3Reklamacje w sprawach spisu wyborców dotyczącego osób, o których mowa w art. 34 §

1 i art. 35 § 1, rozpatrują niezwłocznie odpowiednio kapitan statku albo konsul. Od decyzji podjętych w tych sprawach nie przysługuje środek prawny.

Rozdział 5a

Przekazywanie informacji o wyborach wyborcom

Art. 37a

§ 1Wyborca niepełnosprawny wpisany do rejestru wyborców w danej gminie ma prawo do uzyskiwania

informacji o:

§ 2Informacje, o których mowa w § 1, przekazuje wójt lub upoważniony przez niego pracownik

urzędu gminy w godzinach pracy urzędu, w tym telefonicznie, lub w drukowanych materiałach informacyjnych przesyłanych na wniosek wyborcy niepełnosprawnego, w tym w formie elektronicznej.

§ 3Informacje, o których mowa w § 1, są przekazywane wyborcy niepełnosprawnemu po podaniu

przez wyborcę jego nazwiska, imienia (imion) oraz adresu stałego zamieszkania.

§ 4Informacje, o których mowa w § 1, wójt podaje również niezwłocznie do publicznej wiadomości

poprzez umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej gminie.

Art. 37b

§ 1Państwowa Komisja Wyborcza zamieszcza na stronie internetowej portalu, o którym mowa

w art. 160 § 2 pkt 1, informacje o uprawnieniach przysługujących wyborcom niepełnosprawnym na podstawie kodeksu, w formie uwzględniającej różne rodzaje niepełnosprawności.

§ 2Państwowa Komisja Wyborcza sporządza w alfabecie Braille’a materiał informacyjny o

uprawnieniach przysługujących wyborcom niepełnosprawnym na podstawie kodeksu i przekazuje go zainteresowanym na żądanie.

Art. 37c

§ 1Obwieszczenia wyborcze umieszczane w lokalu wyborczym jak i poza nim oraz wyniki głosowania

w obwodach głosowania i okręgach wyborczych powinny być zamieszczane w miejscach łatwo dostępnych dla osób niepełnosprawnych o ograniczonej sprawności ruchowej.

§ 2Na prośbę wyborcy niepełnosprawnego członek obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie jest obowiązany przekazać ustnie treść obwieszczeń wyborczych w zakresie informacji o komitetach wyborczych biorących udział w wyborach oraz zarejestrowanych kandydatach i listach kandydatów.

Art. 37d

§ 1Komisarz wyborczy, najpóźniej w 21 dniu przed dniem wyborów, przekazuje wyborcom w

stałych obwodach głosowania, w formie druku bezadresowego umieszczanego w oddawczych skrzynkach pocztowych, informację o terminie wyborów, godzinach głosowania, sposobie głosowania oraz warunkach ważności głosu w danych wyborach, a także o możliwości głosowania korespondencyjnego przez wyborców niepełnosprawnych i głosowania przez pełnomocnika.

§ 2Działania informacyjne, o których mowa w § 1, komisarz wyborczy wykonuje za pośrednictwem

operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188).

§ 3Wzór informacji, o której mowa w § 1, w odniesieniu do danych wyborów określa Państwowa

Komisja Wyborcza i przesyła do komisarzy wyborczych na 40 dni przed dniem wyborów.

Rozdział 6

Przepisy wspólne dla głosowania

Art. 38

§ 1

Głosować można osobiście, z zastrzeżeniem przepisów rozdziału 7.

§ 2

Głosowaniem osobistym jest również głosowanie korespondencyjne przez wyborców niepełnosprawnych.

Art. 39

§ 1Głosowanie odbywa się w lokalu obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie, zwanym dalej „lokalem wyborczym”.

§ 2

Głosowanie odbywa się bez przerwy od godziny 700 do godziny 2100.

§ 2a

W jednym pomieszczeniu może znajdować się jeden lokal wyborczy.

§ 3(uchylony)

§ 4O godzinie zakończenia głosowania przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie zarządza zakończenie głosowania. Od tej chwili mogą głosować tylko wyborcy, którzy przybyli do lokalu wyborczego przed godziną zakończenia głosowania.

§ 5Głosowanie w obwodach głosowania utworzonych w zakładach leczniczych i domach pomocy

społecznej może się rozpocząć później niż o godzinie określonej w § 2 i 3.

§ 6Głosowanie w obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich oraz za

granicą odbywa się między godziną 700 a 2100 czasu miejscowego w każdym dniu głosowania. Jeżeli głosowanie miałoby być zakończone w dniu następnym po dniu głosowania w kraju, głosowanie przeprowadza się w dniu poprzedzającym.

§ 7Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie może zarządzić

wcześniejsze zakończenie głosowania w odrębnych obwodach głosowania oraz w obwodach głosowania utworzonych na polskich statkach morskich, jeżeli wszyscy wyborcy wpisani do spisu wyborców oddali swe głosy. Zarządzenie wcześniejszego zakończenia głosowania może nastąpić nie wcześniej niż o godzinie 1800. O zarządzeniu zakończenia głosowania przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie niezwłocznie zawiadamia osobę kierującą jednostką, o której mowa w art. 12 § 4 i 7, wójta oraz właściwą komisję wyborczą wyższego stopnia.

Art. 39a

W lokalu wyborczym umieszcza się w miejscu widocznym dla wyborców godło państwowe.

Art. 40

§ 1

Głosowanie odbywa się przy pomocy urzędowych kart do głosowania.

§ 2Na karcie do głosowania zamieszcza się informację o sposobie głosowania oraz warunkach

ważności głosu.

§ 3Karta do głosowania jest jedną kartką zadrukowaną jednostronnie. Wielkość i rodzaj

czcionek oraz wielkość kratek przeznaczonych na postawienie znaku „x” są jednakowe dla oznaczeń wszystkich list i nazwisk kandydatów.

§ 3aKarta do głosowania w wyborach do Sejmu, wyborach do Parlamentu Europejskiego, wyborach

do rady gminy w gminie liczącej powyżej 20 000 mieszkańców, wyborach do rady dzielnicy miasta stołecznego Warszawy, wyborach do rady powiatu, wyborach do sejmiku województwa może w razie potrzeby składać się z odpowiedniej liczby zadrukowanych jednostronnie, trwale połączonych kartek przy czym:

§ 3b(uchylony)

§ 4Na karcie do głosowania oznacza się miejsce na umieszczenie pieczęci obwodowej komisji

wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz drukuje się, w przypadku wyborów:

§ 5

Wzór kart do głosowania ustala Państwowa Komisja Wyborcza.

§ 6

Karty do głosowania są dokumentami z wyborów w rozumieniu art. 8.

Art. 40a

§ 1Wyborca niepełnosprawny może głosować przy użyciu nakładek na karty do głosowania

sporządzonych w alfabecie Braille’a.

§ 2(uchylony)

§ 3Państwowa Komisja Wyborcza po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw zabezpieczenia

społecznego, określi, w drodze uchwały, wzory nakładek na karty do głosowania sporządzonych w alfabecie Braille’a, kierując się możliwością praktycznego zastosowania tych nakładek przez wyborców niepełnosprawnych.

Art. 41Dopisanie na karcie do głosowania dodatkowych numerów list i nazw lub nazwisk albo

poczynienie innych znaków lub dopisków na karcie do głosowania, w tym w kratce lub poza nią, nie wpływa na ważność oddanego na niej głosu.

Art. 41a

§ 1

Urna wyborcza jest wykonana z przezroczystego materiału.

§ 2Urna wyborcza jest wykonana w taki sposób, aby:

§ 3Wzory urn wyborczych ustala Państwowa Komisja Wyborcza uwzględniając rodzaj i wielkość

obwodów głosowania.

Art. 42

§ 1Przed rozpoczęciem głosowania obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie sprawdza, czy urna jest pusta, po czym zamyka się urnę wyborczą i opieczętowuje ją pieczęcią komisji oraz sprawdza, czy na miejscu znajduje się spis wyborców i potrzebna liczba kart do głosowania właściwych dla przeprowadzanych wyborów, jak również czy w lokalu wyborczym znajduje się odpowiednia liczba łatwo dostępnych miejsc zapewniających tajność głosowania.

§ 2

Od chwili opieczętowania do końca głosowania urny wyborczej nie wolno otwierać.

§ 3Od chwili rozpoczęcia głosowania aż do jego zakończenia w lokalu wyborczym muszą być

równocześnie obecni członkowie obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w liczbie stanowiącej co najmniej 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczący komisji lub jego zastępca.

§ 4(uchylony)

§ 5Od podjęcia przez obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

czynności, o których mowa w § 1, do rozpoczęcia głosowania oraz od zamknięcia lokalu wyborczego do podpisania protokołu, o którym mowa w art. 75 § 1, czynności obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie i obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie w obwodach głosowania na obszarze kraju mogą być rejestrowane przez mężów zaufania z wykorzystaniem własnych urządzeń rejestrujących.

§ 6Materiały zawierające zarejestrowany przebieg czynności, o których mowa w § 5, na

wniosek męża zaufania, rejestrującego te czynności, mogą zostać zakwalifikowane jako dokumenty z wyborów w rozumieniu art. 8.

§ 7(uchylony)

Art. 43(uchylony)

Art. 44

§ 1Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie, po uzgodnieniu

z właściwą komisją wyborczą wyższego stopnia, może zarządzić stosowanie w głosowaniu drugiej urny wyborczej.

§ 2Urna, o której mowa w § 1, jest urną pomocniczą przeznaczoną wyłącznie do wrzucania

kart do głosowania przez wyborców w obwodach głosowania w zakładach leczniczych i w domach pomocy społecznej.

§ 3W przypadku wyrażenia przez wyborcę woli skorzystania z urny pomocniczej wrzucenie

do niej karty do głosowania wymaga obecności przy tej czynności co najmniej dwóch osób wchodzących w skład obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie, zgłoszonych przez różne komitety wyborcze.

§ 4Do postępowania z urną pomocniczą i głosowania przy jej użyciu mają zastosowanie przepisy

niniejszego rozdziału.

Art. 45(uchylony)

Art. 46

Zabroniony jest wstęp do lokalu wyborczego osobom uzbrojonym.

Art. 47

§ 1Głosowania nie wolno przerywać. Gdyby wskutek nadzwyczajnych wydarzeń głosowanie było

przejściowo uniemożliwione, obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie może zarządzić jego przerwanie, przedłużenie albo odroczenie do dnia następnego.

Uchwałę w sprawie przedłużenia albo odroczenia do dnia następnego głosowania obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie podejmuje po uzyskaniu zgody właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia. Uchwała w tej sprawie powinna być natychmiast podana do publicznej wiadomości, przekazana właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia, wójtowi oraz przesłana Państwowej Komisji Wyborczej za pośrednictwem komisji wyborczej wyższego stopnia.

§ 2Jeżeli wskutek nadzwyczajnych wydarzeń zachodzi konieczność zamknięcia lokalu wyborczego

obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie:

§ 3Po wykonaniu czynności, o których mowa w § 2, przewodniczący obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie zamyka lokal wyborczy i opieczętowuje wejście do lokalu pieczęcią komisji. Pieczęć komisji oddaje się w takim przypadku na przechowanie zastępcy przewodniczącego lub innemu członkowi komisji. Wójt zapewnia ochronę lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu.

§ 4W przypadku, o którym mowa w § 2, przed rozpoczęciem głosowania obwodowa komisja wyborcza

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie stwierdza protokolarnie, czy pieczęcie na wejściu do lokalu wyborczym, na urnie, a także na pakietach z kartami do głosowania oraz ze spisem wyborców są nienaruszone.

§ 5Minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania w zakresie ochrony lokalu komisji w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania przez Policję pomocy wójtom w celu prawidłowej ochrony tych lokali.

§ 6Szczegółowy sposób wykonywania przez obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie czynności, o których mowa w § 1-4, określa, w drodze uchwały, Państwowa Komisja Wyborcza, zapewniając poszanowanie zasad przeprowadzania wyborów oraz ochronę urny, a także kopert zwrotnych i innych dokumentów związanych z wyborami.

§ 7Przepisy § 1-4 i przepisy wydane na podstawie § 6 stosuje się do obwodów głosowania

utworzonych na polskim statku morskim i za granicą, z tym że obowiązek zapewnienia ochrony lokalu wyborczego, o którym mowa w § 3, spoczywa odpowiednio na kapitanie statku i konsulu.

§ 8Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania oraz obowiązki kapitana polskiego statku morskiego w zakresie ochrony lokalu wyborczego w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania pomocy w celu prawidłowej ochrony tych lokali.

§ 9Minister właściwy do spraw zagranicznych, po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji

Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe wymagania oraz obowiązki konsula w zakresie ochrony lokalu wyborczego w czasie przerwy w głosowaniu, w tym również zasady udzielania pomocy w celu prawidłowej ochrony tych lokali.

Art. 48

§ 1(uchylony)

§ 2

W lokalu wyborczym umieszcza się tylko urzędowe obwieszczenia wyborcze.

§ 3Państwowa Komisja Wyborcza może postanowić o umieszczeniu w lokalu wyborczym oraz

w miejscu zapewniającym tajność głosowania zwięzłej informacji o sposobie głosowania właściwym dla przeprowadzanych wyborów. Informację tę sporządza, według wzoru ustalonego przez Państwową Komisję Wyborczą, dyrektor właściwej miejscowo delegatury Krajowego Biura Wyborczego i zapewnia umieszczenie jej we wszystkich lokalach wyborczych.

Art. 49

§ 1Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

czuwa nad zapewnieniem tajności głosowania oraz nad utrzymaniem porządku i spokoju w czasie głosowania.

§ 2Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

ma prawo zażądać opuszczenia lokalu wyborczego przez osoby naruszające porządek i spokój.

§ 3Na żądanie przewodniczącego obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie komendant właściwego miejscowo komisariatu Policji obowiązany jest zapewnić konieczną pomoc.

§ 4

W przypadku naruszenia porządku w lokalu wyborczym nie stosuje się przepisu art. 46.

Art. 50

§ 1Międzynarodowi obserwatorzy wyborów, zaproszeni przez Państwową Komisję Wyborczą po

porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych, mają prawo obserwować przebieg wyborów oraz pracę organów wyborczych, w tym obwodowych komisji wyborczych.

§ 2Obserwatorzy, o których mowa w § 1, posiadają uprawnienia mężów zaufania, z wyjątkiem

prawa do wnoszenia uwag do protokołów.

§ 3

Państwowa Komisja Wyborcza wydaje zaświadczenia obserwatorom, o których mowa w § 1.

Art. 51

§ 1Głosować może tylko wyborca wpisany do spisu wyborców, jego pełnomocnik, a także wyborca

dopisany do spisu zgodnie z przepisami § 2-4.

§ 2Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dopisuje w dniu

głosowania do spisu wyborców:

§ 3W wyborach do Sejmu i do Senatu, wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach

do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dopisuje w dniu głosowania do spisu wyborców również obywatela polskiego stale zamieszkującego za granicą, a głosującego w kraju na podstawie ważnego polskiego paszportu, jeżeli udokumentuje, iż stale zamieszkuje za granicą. W takim przypadku komisja odnotowuje numer paszportu oraz miejsce i datę jego wydania w rubryce spisu „uwagi” oraz umieszcza w paszporcie na ostatniej wolnej stronie przeznaczonej na adnotacje wizowe odcisk swojej pieczęci i wpisuje datę głosowania.

§ 4Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przypadku przyjęcia wyborcy do jednostki, o

której mowa w art. 12 § 4, przed dniem wyborów.

Art. 52

§ 1

Przed przystąpieniem do głosowania wyborca okazuje obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości.

§ 2Po wykonaniu czynności, o której mowa w § 1, wyborca otrzymuje od komisji kartę do

głosowania właściwą dla przeprowadzanych wyborów, opatrzoną jej pieczęcią. Wyborca potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym podpisem w przeznaczonej na to rubryce spisu wyborców.

§ 2aJeżeli otrzymujący kartę do głosowania, o której mowa w § 2, będący osobą niepełnosprawną

o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 511, 1000, 1076, 1925, 2192 i 2354) nie może w związku z tym potwierdzić otrzymania karty do głosowania członek obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie wydający kartę do głosowania wraz z przewodniczącym lub zastępcą przewodniczącego stwierdza fakt wydania oraz przyczynę braku podpisu osoby otrzymującej kartę.

§ 3Wyborca głosujący za granicą otrzymuje kartę do głosowania wyłącznie po okazaniu obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie ważnego polskiego paszportu lub w przypadku obywatela Unii Europejskiej niebędącego obywatelem polskim innego ważnego dokumentu stwierdzającego tożsamość. Na terenie państw Unii Europejskiej oraz państw, do których można wjechać na podstawie polskiego dowodu osobistego stosuje się przepisy art. 35 § 5.

§ 4Wyborcę przedkładającego komisji zaświadczenie o prawie do głosowania dopuszcza się

do głosowania po uprzednim wpisaniu go do spisu wyborców. Zaświadczenie o prawie do głosowania załącza się do spisu wyborców.

§ 5Po otrzymaniu karty do głosowania wyborca udaje się do miejsca w lokalu wyborczym

zapewniającego tajność głosowania.

§ 5aTajność głosowania zapewnia się w szczególności przez przygotowanie w lokalu wyborczym

odpowiedniej liczby łatwo dostępnych miejsc umożliwiających każdemu wyborcy nieskrępowane zapoznanie się z kartą do głosowania oraz jej wypełnienie w sposób niewidoczny dla innych osób.

§ 6Wyborca wrzuca kartę do urny znajdującej się w dostępnym i widocznym miejscu lokalu

wyborczego, w taki sposób, aby strona zadrukowana była niewidoczna.

§ 6aPrzewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie

wyznacza członka komisji, który przebywając w bezpośredniej bliskości urny zapewnia jej nienaruszalność oraz przestrzeganie przez wyborców zasad, o których mowa w § 6.

§ 7

(uchylony)13)Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

§ 7a

(uchylony)13)Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

§ 8

(uchylony)13)Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

§ 9(uchylony)

§ 10

(uchylony)13)Przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

Art. 53Wyborcy niepełnosprawnemu, na jego prośbę, może pomagać inna osoba, z wyłączeniem

członków komisji wyborczych i mężów zaufania.

Rozdział 6a

Głosowanie korespondencyjne przez wyborców niepełnosprawnych

Art. 53a

§ 1Wyborca niepełnosprawny o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych może głosować korespondencyjnie.

§ 2(uchylony)

§ 3(uchylony)

§ 4Głosowanie korespondencyjne jest wyłączone w przypadku głosowania w obwodach głosowania

utworzonych w jednostkach, o których mowa w art. 12 § 4 i 7, oraz w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich, a także w przypadku udzielenia przez wyborcę niepełnosprawnego pełnomocnictwa do głosowania.

Art. 53b

§ 1Zamiar głosowania korespondencyjnego wyborca niepełnosprawny zgłasza komisarzowi wyborczemu

do 15 dnia przed dniem wyborów.

§ 2Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, może być dokonane ustnie, pisemnie, telefaksem lub

w formie elektronicznej.

§ 2aZgłoszenie, o którym mowa w § 1, komisarz wyborczy niezwłocznie przekazuje właściwemu

urzędnikowi wyborczemu.

§ 3

Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, powinno zawierać nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL wyborcy niepełnosprawnego, oświadczenie o wpisaniu tego wyborcy do rejestru wyborców w danej gminie, oznaczenie wyborów, których dotyczy zgłoszenie, a także wskazanie adresu, na który ma być wysłany pakiet wyborczy.

§ 3aDo zgłoszenia, o którym mowa w § 1, dołącza się kopię aktualnego orzeczenia właściwego

organu orzekającego o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.

§ 4(uchylony)

§ 5(uchylony)

§ 6(uchylony)

§ 7W zgłoszeniu, o którym mowa w § 1, wyborca niepełnosprawny może zażądać dołączenia

do pakietu wyborczego nakładki na kartę do głosowania sporządzonej w alfabecie Braille’a.

§ 8Jeżeli głosowanie korespondencyjne ma dotyczyć wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej

albo wyborów wójta zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego dotyczy również ponownego głosowania.

§ 9W przypadkach, o których mowa w art. 295 § 1 i 2, zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego

jest wspólne dla wszystkich przeprowadzanych w danym dniu wyborów.

§ 10

W przypadku gdy wyborca niepełnosprawny zgłosił zamiar głosowania korespondencyjnego, zaświadczenia o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów nie wydaje się po wysłaniu do wyborcy pakietu wyborczego, chyba że wyborca zwrócił pakiet wyborczy w stanie nienaruszonym.

Art. 53c

§ 1Jeżeli zgłoszenie, o którym mowa w art. 53b § 1, nie spełnia wymogów, o których mowa

w art. 53b § 2-3a, urzędnik wyborczy wzywa wyborcę niepełnosprawnego do uzupełnienia zgłoszenia w terminie 1 dnia od dnia doręczenia wezwania.

§ 2

Zgłoszenie złożone po terminie, o którym mowa w art. 53b § 1, niespełniające wymogów, o których mowa w art. 53b § 2-3a, lub nieuzupełnione w terminie, o którym mowa w § 1, a także złożone przez wyborcę niepełnosprawnego, który wystąpił z wnioskiem o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania lub otrzymał zaświadczenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów, pozostawia się bez rozpoznania, o czym informuje się wyborcę.

Art. 53d

§ 1

(uchylony)14)Przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

§ 2(uchylony)

Art. 53e

§ 1

Wyborca niepełnosprawny, który zgłosił zamiar głosowania korespondencyjnego, otrzymuje, nie później niż 7 dni przed dniem wyborów, pakiet wyborczy.

§ 2W przypadkach, o których mowa w art. 295 § 1 i 2, wyborca niepełnosprawny, który zgłosił

zamiar głosowania korespondencyjnego, otrzymuje pakiety wyborcze odrębne dla danych wyborów.

§ 3(uchylony)

§ 4Pakiet wyborczy doręcza wyborcy niepełnosprawnemu urzędnik wyborczy za pośrednictwem

operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Do przesyłki pakietu wyborczego w zakresie nieuregulowanym stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe dotyczące przesyłki poleconej.

§ 5(uchylony)

§ 6Pakiet wyborczy doręcza się wyłącznie do rąk własnych wyborcy niepełnosprawnego, po

okazaniu dokumentu potwierdzającego tożsamość i pisemnym pokwitowaniu odbioru.

§ 7Jeżeli odbierający nie może potwierdzić odbioru, osoba doręczająca pakiet wyborczy

sama stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje odbierającego i przyczynę braku jego podpisu.

§ 8W przypadku nieobecności wyborcy niepełnosprawnego pod wskazanym adresem doręczający

umieszcza zawiadomienie o terminie powtórnego doręczenia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania wyborcy. Termin powtórnego doręczenia nie może być dłuższy niż 1 dzień od dnia pierwszego doręczenia.

§ 9Pakiety wyborcze niedoręczone w trybie określonym w § 4 i 6-8 są przekazywane obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania.

Jeżeli przekazanie pakietów wyborczych obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania nie było możliwe pakiety takie przekazywane są właściwemu dyrektorowi delegatury Krajowego Biura Wyborczego.

§ 9a

Urzędnik wyborczy niezwłocznie informuje wójta o wysłanych pakietach wyborczych.

§ 10Informację o wysłaniu pakietu wyborczego umieszcza się w rubryce spisu wyborców „uwagi”

odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy niepełnosprawnego, który zgłosił zamiar głosowania korespondencyjnego.

§ 11Urzędnik wyborczy prowadzi wykaz pakietów wyborczych, w którym odnotowuje się fakt

przygotowania oraz wysłania danego pakietu wyborczego.

§ 12Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia oraz aktualizacji wykazu pakietów wyborczych, tak aby zapewnić sprawność i rzetelność postępowania.

Art. 53f(uchylony)

Art. 53g

§ 1W skład pakietu wyborczego wchodzi:

§ 1aObwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie opieczętowuje

karty do głosowania swoją pieczęcią.

§ 2

Na formularzu oświadczenia, o którym mowa w § 1 pkt 6, umieszcza się imię (imiona), nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL wyborcy niepełnosprawnego.

§ 3Na kopercie na pakiet wyborczy oraz na kopercie zwrotnej umieszcza się oznaczenie

„przesyłka wyborcza”.

§ 4

Na kopercie zwrotnej umieszcza się adres właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

§ 5

Na kopercie na kartę do głosowania umieszcza się oznaczenie „koperta na kartę do głosowania”.

§ 6Na kopercie zwrotnej i kopercie na kartę do głosowania nie można umieszczać żadnych

innych oznaczeń poza wymienionymi w § 3-5 oraz art. 53k § 3.

§ 6aCzynności, o których mowa w § 1a-6, wykonuje obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie w obecności urzędnika wyborczego.

§ 7Państwowa Komisja Wyborcza określi, w drodze uchwały, wzór i rozmiar koperty na pakiet

wyborczy, koperty zwrotnej, koperty na kartę do głosowania, oświadczenia, o którym mowa w § 1 pkt 6 oraz instrukcji głosowania korespondencyjnego, uwzględniając konieczność zapewnienia tajności głosowania oraz zwięzłości i komunikatywności instrukcji.

Art. 53h

§ 1Wyborca niepełnosprawny głosujący korespondencyjnie po wypełnieniu karty do głosowania

wkłada ją do koperty na kartę do głosowania, którą zakleja, a następnie kopertę tę wkłada do koperty zwrotnej łącznie z podpisanym oświadczeniem, o którym mowa w art.

53g § 1 pkt 6, i przesyła ją do właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie.

§ 2Wyborca niepełnosprawny może przekazać kopertę zwrotną przedstawicielowi operatora

wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

§ 3(uchylony)

§ 4Koperty zwrotne dostarczane są do właściwych obwodowych komisji wyborczych ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie w godzinach głosowania.

§ 5Wyborca niepełnosprawny może w godzinach głosowania osobiście dostarczyć kopertę zwrotną

do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie, w obwodzie głosowania, w którym jest wpisany do spisu wyborców.

§ 6Koperty na kartę do głosowania wyjęte z kopert zwrotnych dostarczonych do obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie wrzucane są do urny wyborczej.

Art. 53i

§ 1Koperty zwrotne niedostarczone do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia

głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania przekazywane są właściwemu dyrektorowi delegatury Krajowego Biura Wyborczego.

§ 2(uchylony)

Art. 53j

§ 1Minister właściwy do spraw łączności, po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do

spraw administracji publicznej oraz Państwowej Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia:

§ 2(uchylony)

§ 3Państwowa Komisja Wyborcza określi, w drodze uchwały:

§ 4(uchylony)

§ 5(uchylony)

Art. 53k

§ 1Zadania polegające na przyjmowaniu, przemieszczaniu i doręczaniu przesyłek pakietów

wyborczych oraz przesyłek kopert zwrotnych wykonuje, z wyjątkiem określonym w art.

53h § 5, operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

§ 2

Przesyłki, o których mowa w § 1, są przesyłkami listowymi w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.

§ 3Przesyłki, o których mowa w § 1, są zwolnione z opłat pocztowych. Informację o zwolnieniu

z opłat pocztowych umieszcza się na kopercie, w której znajduje się pakiet wyborczy, oraz na kopercie zwrotnej.

Art. 53lW ponownym głosowaniu w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz ponownych wyborach

Prezydenta Rzeczypospolitej termin, o którym mowa w art. 53b § 1, ulega skróceniu do 10 dnia przed dniem wyborów.

Rozdział 7

Głosowanie przez pełnomocnika

Art. 54

§ 1Wyborca niepełnosprawny o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu

ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych może udzielić pełnomocnictwa do głosowania w jego imieniu w wyborach, zwanego dalej „pełnomocnictwem do głosowania”.

§ 2(uchylony)

§ 3Przepis § 1 stosuje się również do wyborcy, który najpóźniej w dniu głosowania kończy

75 lat.

§ 4Głosowanie za pośrednictwem pełnomocnika jest wyłączone w przypadku głosowania w obwodach

głosowania utworzonych w jednostkach, o których mowa w art. 12 § 4 i 7, oraz w obwodach głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich, a także w przypadku zgłoszenia przez wyborcę niepełnosprawnego zamiaru głosowania korespondencyjnego.

§ 5(uchylony)

Art. 55

§ 1

Pełnomocnikiem może być tylko osoba wpisana do rejestru wyborców w tej samej gminie, co udzielający pełnomocnictwa do głosowania lub posiadająca zaświadczenie o prawie do głosowania, jeżeli przepisy szczególne dotyczące danych wyborów przewidują możliwość uzyskania takiego zaświadczenia, z zastrzeżeniem § 4.

§ 2Pełnomocnictwo do głosowania można przyjąć tylko od jednej osoby, z zastrzeżeniem

§ 3

§ 3Pełnomocnictwo do głosowania można przyjąć od dwóch osób, jeżeli co najmniej jedną

z nich jest wstępny, zstępny, małżonek, brat, siostra lub osoba pozostająca w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli w stosunku do pełnomocnika.

§ 4Pełnomocnikiem nie może być osoba wchodząca w skład obwodowej komisji wyborczej właściwej

dla obwodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa do głosowania, a także mężowie zaufania, jak również kandydaci w danych wyborach.

Art. 56

§ 1Pełnomocnictwa do głosowania udziela się przed wójtem lub przed innym pracownikiem

urzędu gminy upoważnionym przez wójta do sporządzania aktów pełnomocnictwa do głosowania.

§ 2Akt pełnomocnictwa do głosowania sporządza się na wniosek wyborcy wniesiony do wójta

gminy, w której wyborca jest wpisany do rejestru wyborców, najpóźniej w 9 dniu przed dniem wyborów. Wniosek powinien zawierać: nazwisko i imię (imiona), imię ojca, datę urodzenia, numer ewidencyjny PESEL oraz adres zamieszkania zarówno wyborcy, jak i osoby, której ma być udzielone pełnomocnictwo do głosowania, a także wyraźne oznaczenie wyborów, których dotyczy pełnomocnictwo do głosowania.

§ 3Do wniosku, o którym mowa w § 2, załącza się:

§ 4Akt pełnomocnictwa do głosowania po sprawdzeniu, na podstawie dostępnych urzędowo

dokumentów, danych zawartych we wniosku niezwłocznie sporządza się w trzech egzemplarzach, z których po jednym otrzymują udzielający pełnomocnictwa do głosowania i pełnomocnik, a trzeci egzemplarz pozostaje w urzędzie gminy.

§ 5Akt pełnomocnictwa do głosowania jest sporządzany w miejscu zamieszkania wyborcy udzielającego

pełnomocnictwa do głosowania wskazanym we wniosku, o którym mowa w § 2, z zastrzeżeniem

§ 6

§ 6Akt pełnomocnictwa do głosowania może być sporządzony na obszarze gminy poza miejscem

zamieszkania wyborcy udzielającego pełnomocnictwa do głosowania, jeżeli wyborca zwróci się o to we wniosku, o którym mowa w § 2.

§ 7Gmina prowadzi wykaz sporządzonych aktów pełnomocnictwa do głosowania, w którym odnotowuje

się fakt sporządzenia danego aktu.

Art. 57

§ 1

Jeżeli wniosek o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania nie spełnia warunków, o których mowa w art. 54, art. 55 lub art. 56 § 2 i 3, wójt, w terminie 3 dni od dnia otrzymania wniosku, wzywa wyborcę do usunięcia wad wniosku w terminie 3 dni.

§ 2Jeżeli wad nie można usunąć albo nie zostały one usunięte w terminie wójt odmawia

sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania. Odmowę sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania, wraz z uzasadnieniem, doręcza się niezwłocznie wyborcy.

§ 3(uchylony)

Art. 58

§ 1Wyborca ma prawo do cofnięcia udzielonego pełnomocnictwa do głosowania. Cofnięcie

pełnomocnictwa do głosowania następuje przez złożenie najpóźniej na 2 dni przed dniem wyborów stosownego oświadczenia wójtowi gminy, w której sporządzono akt pełnomocnictwa do głosowania, lub doręczenie takiego oświadczenia właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w dniu głosowania.

§ 2Pełnomocnictwo do głosowania wygasa z mocy prawa w przypadku:

§ 3Fakt cofnięcia lub wygaśnięcia pełnomocnictwa do głosowania przed przekazaniem spisu

wyborców przewodniczącemu właściwej obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie odnotowuje w spisie wyborców wójt, a po przekazaniu spisu - obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie właściwa dla obwodu głosowania osoby udzielającej pełnomocnictwa do głosowania.

Art. 59

§ 1Do głosowania przez pełnomocnika stosuje się odpowiednio przepisy art. 52 § 2-6 oraz

art. 53, z zastrzeżeniem § 3-5.

§ 2Przed przystąpieniem do głosowania pełnomocnik okazuje obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie dokument umożliwiający stwierdzenie jego tożsamości oraz akt pełnomocnictwa do głosowania.

§ 3Obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie odnotowuje nazwisko

i imię (imiona) pełnomocnika wyborcy w spisie wyborców w rubryce „uwagi” odpowiadającej pozycji, pod którą umieszczono nazwisko wyborcy, wraz z oznaczeniem „pełnomocnik”, a akt pełnomocnictwa do głosowania załącza do spisu wyborców.

§ 4Pełnomocnik potwierdza otrzymanie karty do głosowania własnym czytelnym podpisem w

rubryce spisu przeznaczonej na potwierdzenie otrzymania karty do głosowania przez wyborcę udzielającego pełnomocnictwa do głosowania.

§ 5Jeżeli pełnomocnictwo do głosowania zostało cofnięte lub wygasło obwodowa komisja

wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie odmawia wydania pełnomocnikowi karty do głosowania i zatrzymuje akt pełnomocnictwa do głosowania.

Art. 60

§ 1Czynności związane ze sporządzeniem aktu pełnomocnictwa do głosowania są zadaniem

zleconym gminy i są wolne od opłat.

§ 2Pełnomocnik nie może pobierać od udzielającego pełnomocnictwa do głosowania żadnych

opłat za głosowanie w jego imieniu w wyborach.

§ 3Zakazane jest udzielanie pełnomocnictwa do głosowania w zamian za jakąkolwiek korzyść

majątkową lub osobistą.

Art. 61Minister właściwy do spraw administracji publicznej, po zasięgnięciu opinii Państwowej

Komisji Wyborczej, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb postępowania w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania, wzory: wniosku o sporządzenie aktu pełnomocnictwa do głosowania, zgody na przyjęcie pełnomocnictwa do głosowania i aktu pełnomocnictwa do głosowania, a także wzór i sposób prowadzenia oraz aktualizacji wykazu sporządzanych aktów pełnomocnictwa do głosowania, tak aby zapewnić sprawność i rzetelność postępowania oraz wiarygodność aktu pełnomocnictwa do głosowania.

Rozdział 7a

(uchylony)

Rozdział 8

(uchylony)

Rozdział 9

Ustalanie wyników głosowania w obwodzie

Art. 69

§ 1Niezwłocznie po zakończeniu głosowania obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie ustala wyniki głosowania w obwodzie.

§ 2(uchylony)

§ 3Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie ustala wyniki

głosowania w obwodzie odpowiednio do przeprowadzanych wyborów.

§ 3aCzynności obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

związane z ustalaniem wyników głosowania w obwodzie wykonują wspólnie wszyscy obecni członkowie komisji.

§ 4

Warunki ważności głosu określają przepisy szczególne kodeksu.

Art. 70

§ 1Niezwłocznie po zakończeniu głosowania przewodniczący obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie wspólnie z przewodniczącym obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie zapieczętowuje otwór urny wyborczej.

§ 1aPo wykonaniu czynności, o której mowa w § 1, przewodniczący obwodowej komisji wyborczej

ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie przekazuje przewodniczącemu obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie w obecności członków każdej z komisji obwodowej spis wyborców, urnę wyborczą wraz ze znajdującymi się w niej kartami do głosowania, egzemplarze protokołu głosowania w obwodzie, niewykorzystane karty do głosowania, otrzymane w trakcie głosowania zaświadczenia o prawie do głosowania, akty pełnomocnictwa do głosowania oraz pieczęć komisji. Członkowie obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie wraz z członkami obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie w obecności przewodniczącego każdej z komisji obwodowej ustalają liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, zaświadczeń o prawie do głosowania oraz aktów pełnomocnictwa do głosowania.

§ 1bZ przekazania, o którym mowa w § 1a, sporządza się protokół przekazania, w którym

wymienia się nazwę komisji oraz miejsce, datę i godzinę wydania, a także liczbę niewykorzystanych kart do głosowania, zaświadczeń o prawie do głosowania oraz aktów pełnomocnictwa do głosowania oraz inne istotne informacje. Protokół podpisują wszyscy obecni przy przekazaniu członkowie każdej z komisji obwodowej, w tym obowiązkowo przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie oraz przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie. Każdy członek komisji i mąż zaufania może zażądać otrzymania kopii protokołu, o którym mowa w zdaniu pierwszym.

Z chwilą podpisania protokołu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie kończy pracę. Protokół, o którym mowa w zdaniu pierwszym, przekazuje się właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia wraz z protokołem, o którym mowa w art. 75 § 1. § 1c15)Dodany przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..

Przepisów § 1a zdanie pierwsze i § 1b nie stosuje się w wyborach, o których mowa w art. 181a § 1 pkt 1.

§ 2Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie ustala, na podstawie

spisu wyborców, liczbę osób uprawnionych do głosowania oraz liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania.

§ 3Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie umieszcza niewykorzystane

karty do głosowania w zapieczętowanych pakietach.

Art. 71

§ 1Po wykonaniu czynności, o których mowa w art. 70, przewodniczący obwodowej komisji

wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie otwiera urnę wyborczą, po czym komisja liczy wyjęte z urny karty do głosowania i ustala liczbę kart ważnych i liczbę kart nieważnych oraz, odpowiednio do przeprowadzonych wyborów, liczbę głosów ważnych oddanych na poszczególnych kandydatów albo na poszczególne listy kandydatów i każdego kandydata z tych list, a także liczbę głosów nieważnych.

§ 1aWszystkie czynności obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w

obwodzie wykonywane są wspólnie przez członków komisji w liczbie stanowiącej co najmniej 2/3 jej pełnego składu, w tym przewodniczącego lub jego zastępcy.

§ 2Kart do głosowania przedartych całkowicie na dwie lub więcej części nie bierze się

pod uwagę przy obliczeniach, o których mowa w § 1.

§ 3Jeżeli liczba kart ważnych do głosowania wyjętych z urny jest mniejsza lub większa

od liczby kart wydanych, komisja podaje w protokole przypuszczalną przyczynę tej niezgodności.

Art. 71a(uchylony)

Art. 72

§ 1

(uchylony)16)Przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.

§ 2Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie ustala również

liczbę wysłanych pakietów wyborczych, a także liczbę kart do głosowania wyjętych z kopert zwrotnych dostarczonych do obwodowej komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie do zakończenia głosowania i podaje je w protokole głosowania w obwodzie właściwym dla przeprowadzanych wyborów.

§ 3

Jeżeli w kopercie zwrotnej brak jest podpisanego oświadczenia, o którym mowa w art.

53g § 1 pkt 6, lub gdy koperta na kartę do głosowania nie jest zaklejona, koperty na kartę do głosowania nie wrzuca się do urny, a karty nie bierze się pod uwagę przy ustalaniu wyników głosowania w obwodzie.

§ 4(uchylony)

Art. 73Karty do głosowania inne niż urzędowo ustalone lub nieopatrzone pieczęcią obwodowej

komisji wyborczej ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie są nieważne.

Art. 74Liczba kart ważnych do głosowania stanowi liczbę osób, które wzięły udział w głosowaniu

w danym obwodzie.

Art. 75

§ 1Obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie sporządza, w

dwóch egzemplarzach, protokół głosowania w obwodzie właściwy dla przeprowadzanych wyborów.

§ 2W protokole, o którym mowa w § 1, wymienia się odpowiednio dane, o których mowa w

art. 70 § 2, oraz, odpowiednio do przeprowadzanych wyborów, liczbę głosów nieważnych z wyszczególnieniem przyczyn nieważności i liczby głosów odpowiadających każdej z tych przyczyn, liczbę głosów ważnych ogółem z wyszczególnieniem liczby głosów oddanych na poszczególnych kandydatów albo na poszczególne listy kandydatów i każdego kandydata z tych list.

§ 2aProtokół, o którym mowa w § 1, sporządza się przed wprowadzeniem danych do sieci elektronicznego

przekazywania danych. Dane wpisane do protokołu po jego podpisaniu przez osoby wchodzące w skład obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie obecne przy jego sporządzaniu i opatrzeniu pieczęcią komisji są następnie wprowadzane do sieci elektronicznego przekazywania danych.

§ 3W protokole wymienia się ponadto liczby, o których mowa w art. 70 § 3 i art. 71 §

1, a także liczbę wyborców głosujących przez pełnomocnika.

§ 4W protokole podaje się czas rozpoczęcia i zakończenia głosowania oraz omawia zarządzenia

i inne podjęte decyzje, jak również inne istotne okoliczności związane z przebiegiem głosowania.

§ 5

Protokół podpisują wszystkie osoby wchodzące w skład obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie obecne przy jego sporządzaniu. Protokół opatruje się pieczęcią komisji.

§ 6(uchylony)

§ 7Członkom obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie przysługuje

prawo wniesienia do protokołu uwag z wymienieniem konkretnych zarzutów, z tym że nie zwalnia to ich z obowiązku podpisania protokołu głosowania w obwodzie. Adnotację o wniesieniu uwag zamieszcza się w protokole.

§ 8

Wzory protokołów, o których mowa w § 1, ustala Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 76

§ 1Protokół głosowania przekazuje się:

§ 2Pełnomocnik, o którym mowa w § 1 pkt 1, sprawdza pod względem zgodności arytmetycznej

poprawność ustalenia wyników głosowania w obwodzie i potwierdza obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie poprawność ustalonych wyników bądź wskazuje na niezgodność arytmetyczną danych w protokole, którą obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie obowiązana jest wyjaśnić i odpowiednio poprawić oraz podać do publicznej wiadomości w trybie określonym w art. 77 skorygowane wyniki głosowania.

§ 3Komisje wyborcze, o których mowa w § 1 pkt 2 i 3, sprawdzają pod względem zgodności

arytmetycznej poprawność ustalenia wyników głosowania w obwodzie. W przypadku stwierdzenia niezgodności arytmetycznych danych w protokole obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie obowiązana jest ją wyjaśnić i odpowiednio poprawić oraz podać do publicznej wiadomości w trybie określonym w art. 77 skorygowane wyniki głosowania.

§ 4Tryb przekazywania i przyjmowania oraz sposób postępowania z protokołem, o którym

mowa w § 1, określa Państwowa Komisja Wyborcza.

Art. 77

§ 1Niezwłocznie po sporządzeniu protokołu głosowania w obwodzie, przed jego przekazaniem

właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia, obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie podaje do publicznej wiadomości wyniki głosowania w obwodzie poprzez wywieszenie w lokalu wyborczym, w miejscu łatwo dostępnym dla wyborców, kopii tego protokołu. Kopię protokołu otrzymuje każdy członek komisji i mąż zaufania.

Protokół, o którym mowa w zdaniu pierwszym, umieszcza się na stronie internetowej Państwowej Komisji Wyborczej.

§ 2Dane o wynikach głosowania w obwodzie wprowadza się do sieci elektronicznego przekazywania

danych dopiero po sporządzeniu protokołu zgodnie z wymaganiami art. 75.

§ 3Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

lub jego zastępca przekazuje niezwłocznie wójtowi kopię protokołu głosowania w obwodzie.

Wyborcom, w ciągu 30 dni od dnia przekazania, przysługuje wgląd do kopii protokołu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, w siedzibie gminy, do której przekazano kopię protokołu.

Art. 78

§ 1Przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie

lub jego zastępca niezwłocznie po dokonaniu czynności określonych w art. 77 przekazuje właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia, w zapieczętowanej kopercie, jeden egzemplarz protokołu głosowania w obwodzie wraz z wyjaśnieniami komisji do zgłoszonych zarzutów, o których mowa w art. 75 § 7 i art. 103b § 1 pkt 3. W tym celu przewodniczący obwodowej komisji wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie lub jego zastępca osobiście transportuje te dokumenty do siedziby właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia albo wydaje je w siedzibie obwodowej komisji wyborczej osobie upoważnionej w formie pisemnej do odbioru protokołów przez przewodniczącego właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia.

§ 2Osoba przekazująca kopertę z dokumentami, o których mowa w § 1, oraz osoba upoważniona

do jej odebrania sporządzają protokół przekazania, w którym wymienia się nazwę komisji, od której pochodzą te dokumenty, oraz miejsce, datę i godzinę wydania.

§ 3Koperta nie może zostać otwarta na żadnym etapie czynności określonych w § 2 ani nie

może być przetrzymywana w jakimkolwiek miejscu poza siedzibą obwodowej komisji wyborczej lub siedzibą właściwej komisji wyborczej wyższego stopnia.

§ 417)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy, o której mowa w odnośniku 3

Wyniki głosowania z obwodów głosowania utworzonych za granicą i na polskich statkach morskich są przekazywane okręgowej komisji wyborczej właściwej dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

§ 5Zasady i tryb przekazywania komisji wyborczej wyższego stopnia wyników głosowania

i protokołów głosowania z obwodów głosowania, o których mowa w § 4, określa Państwowa Komisja Wyborcza po zasięgnięciu opinii odpowiednio ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej.

Art. 79

§ 1Po sporządzeniu protokołu głosowania obwodowa komisja wyborcza ds. ustalenia wyników

głosowania w obwodzie składa do opakowań zbiorczych osobno: ważne, nieważne i niewykorzystane karty do głosowania. Po dokładnym zamknięciu opakowanie zbiorcze zapieczętowuje się, przy użyciu pieczęci komisji, w sposób uniemożliwiający jego otwarcie bez naruszenia odcisku pieczęci.

§ 2Po dokonaniu czynności, o których mowa w art. 78, przewodniczący obwodowej komisji

wyborczej ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie niezwłocznie, w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą, przekazuje w depozyt odpowiednio urzędnikowi wyborczemu, konsulowi albo kapitanowi statku dokumenty z głosowania, opakowania zbiorcze zawierające karty do głosowania, o których mowa w § 1, oraz pieczęć komisji. Należyte przechowanie doku mentów z głosowania, opakowań zbiorczych zawierających karty do głosowania, o których mowa w § 1, oraz pieczęć komisji, gwarantujące właściwe ich zabezpieczenie, zapewnia odpowiednio urzędnik wyborczy, konsul, kapitan statku w sposób ustalony przez Państwową Komisję Wyborczą.

§ 3

Dokumenty, o których mowa w § 2, oraz opakowania zbiorcze zawierające karty do głosowania, o których mowa w § 1, są udostępniane właściwemu sądowi w związku z postępowaniami w sprawach protestów wyborczych oraz na żądanie sądów, prokuratury lub Policji, prowadzących postępowanie karne.

§ 4Otwarcie opakowania zbiorczego, o którym mowa w § 1, i wyjęcie z niego kart do głosowania

może nastąpić jedynie w przypadku, gdy jest to konieczne w związku ze stosowaniem niniejszego kodeksu lub innej ustawy, a o otwarciu postanowił właściwy organ wyborczy, sąd lub prokurator. Z czynności otwarcia opakowania zbiorczego i wyjęcia z niego kart do głosowania sporządza się protokół, w którym wymienia się datę, miejsce i podstawę tej czynności oraz osoby biorące w niej udział; osoby te podpisują protokół.

Art. 80

§ 1Państwowa Komisja Wyborcza oraz obwodowe komisje wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania

w obwodzie podają w trakcie głosowania liczbę osób ujętych w spisach wyborców oraz liczbę wyborców, którym wydano karty do głosowania.

§ 2Obwodowe komisje wyborcze ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie przekazują Państwowej

Komisji Wyborczej w trakcie głosowania dane liczbowe, o których mowa w art. 70 § 2.

§ 3

Państwowa Komisja Wyborcza ustala tryb i sposób udostępniania oraz przekazywania danych, o których mowa w § 1 i 2.

Art. 81

§ 1Państwowa Komisja Wyborcza może po zakończeniu głosowania, a przed ustaleniem wyników

wyborów podawać do publicznej wiadomości cząstkowe nieoficjalne wyniki głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu, w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej oraz w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, ustalone na podstawie otrzymanych drogą elektroniczną informacji o wynikach głosowania w obwodach.

§ 2

Tryb i sposób podawania wyników, o których mowa w § 1, określa Państwowa Komisja Wyborcza.

Rozdział 10

Protesty wyborcze

Art. 82

§ 1Przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby

może być wniesiony protest z powodu:

§ 2Protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko

wyborom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.

§ 3

Protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego lub wójta może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego.

§ 4Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego

nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.

§ 5Prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej

i pełnomocnikowi wyborczemu.

Art. 83

§ 1

Protest wyborczy wnosi się do sądu wskazanego w przepisach szczególnych kodeksu.

§ 2Zasady wnoszenia protestów i tryb ich rozpatrywania, a także orzekania o ważności

wyborów określają przepisy szczególne kodeksu.

Rozdział 11

Komitety wyborcze

Art. 84

§ 1Prawo zgłaszania kandydatów w wyborach przysługuje komitetom wyborczym. Komitety wyborcze

wykonują również inne czynności wyborcze, a w szczególności prowadzą na zasadzie wyłączności kampanię wyborczą na rzecz kandydatów.

§ 2