📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiejz dnia 12 grudnia 1997 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks morski
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski
- Przepisy wstępne
Tytuł I - Statek morski
Dział I - Warunki uprawiania żeglugi
Rozdział 1 - Polska przynależność statku
Rozdział 2 - Rejestr okrętowy
Rozdział 3 - Pomiar statku
Rozdział 4 - Bezpieczeństwo żeglugi
Rozdział 5 - Dokumenty statku
Rozdział 6 - Przepisy karne
Dział II - Prawa rzeczowe
Rozdział 1 - Własność statku
Rozdział 2 - Zastaw na statku
Rozdział 3 - Przywileje na statku
Tytuł II - Armator
Tytuł III - Kapitan statku
Tytuł IV - Umowy
Dział I - Przewóz ładunku
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Załadowanie na statek
Rozdział 3 - Konosament
Rozdział 4 - Wykonanie przewozu
Rozdział 5 - Wyładowanie i odbiór ładunku
Rozdział 6 - Należności przewoźnika
Rozdział 7 - Przywileje na ładunku
Rozdział 8 - Rozwiązanie umowy
Rozdział 9 - Odpowiedzialność przewoźnika
Dział II - Przewóz pasażerów
Dział III - Czarter na czas
Dział IV - Usługi w żegludze morskiej
Rozdział 1 - Agent morski
Rozdział 2 - Makler morski
Rozdział 3 - Usługi holownicze
Rozdział 4 - Pilotaż
Tytuł V - Wypadki morskie
Dział I - Awaria wspólna
Dział II - Zderzenie statków
Dział III - Ratownictwo morskie
Dział IV - Wydobywanie mienia z morza
Tytuł VI - Ubezpieczenie morskie
Dział I - Umowa ubezpieczenia morskiego
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Wartość ubezpieczenia i suma ubezpieczenia
Rozdział 3 - Oświadczenia przy zawieraniu umowy ubezpieczenia
Rozdział 4 - Przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia
Rozdział 5 - Ubezpieczenie generalne
Dział II - Wykonanie umowy ubezpieczenia
Rozdział 1 - Obowiązki ubezpieczającego
Rozdział 2 - Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń
Rozdział 3 - Abandon przedmiotu ubezpieczenia
Rozdział 4 - Płatność odszkodowania ubezpieczeniowego
Tytuł VII - Ograniczenie odpowiedzialności za roszczenia morskie
Dział I - Ograniczona odpowiedzialność
Dział II - Postępowanie w sprawach o ustanowienie funduszu ograniczenia odpowiedzialności i jego
podział
Tytuł VIII - Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zanieczyszczeniem ze statków
Dział I - Zanieczyszczenia różne
Dział II - Zanieczyszczenia ze statków przewożących oleje
Rozdział 1 - Odpowiedzialność za szkodę
Rozdział 2 - Międzynarodowy Fundusz Odszkodowań za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami
Dział III - Postępowanie w sprawach roszczeń i ograniczenia odpowiedzialności
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. z 1996 r. Nr 6, poz. 39) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 58, poz. 318), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
dekretem z dnia 12 marca 1977 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 8, poz. 31),
2)
ustawą z dnia 10 kwietnia 1986 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 12, poz. 71),
ujętych w obwieszczeniu Ministra-Kierownika Urzędu Gospodarki Morskiej z dnia 29 kwietnia 1986 r.
w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski
(Dz. U. z 1986 r. Nr 22, poz. 112),
3)
ustawą z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów wykonawczych
(Dz. U. Nr 35, poz. 192),
4)
ustawą z dnia 4 stycznia 1991 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 16, poz. 73),
5)
ustawą z dnia 9 listopada 1995 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. z 1996 r. Nr 6, poz. 39)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania tekstu jednolitego.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje
następujących przepisów:
1)
art. 2 dekretu z dnia 12 marca 1977 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 8, poz. 31) który stanowi:
„
Art. 2.
Dekret wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
2)
art. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1986 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 12, poz. 71) który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1986 r.
”
;
3)
art. 80 i 81 ustawy z dnia 30 maja 1989 r. o zmianie upoważnień do wydawania aktów
wykonawczych
(Dz. U. Nr 35, poz. 192), które stanowią:
„
Art. 80.
Przepisy wykonawcze wydane przed dniem wejścia w życie ustawy na podstawie upoważnień,
o których mowa w art. 1-43 pkt 1 i art. 44-79, zachowują moc do czasu wydania przepisów
na podstawie upoważnień w brzmieniu określonym ustawą.
Art. 81.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1989 r.
”
;
4)
art. 2-4 ustawy z dnia 4 stycznia 1991 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. Nr 16, poz. 73), które stanowią:
„
Art. 2.
Postępowanie sądowe w sprawie zmiany lub uchylenia dyspaszy, wszczęte przed wejściem
w życie niniejszej ustawy na podstawie § 13 rozporządzenia Ministra Żeglugi z dnia
15 września 1966 r. w sprawie powoływania dyspaszerów i postępowania dyspaszerskiego
(Dz. U. Nr 44, poz. 267), toczy się według przepisów dotychczasowych.
Art. 3.
Przepisy Kodeksu morskiego dotyczące ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialności
i jego podziału stosuje się do spraw wszczętych po dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie po upływie miesiąca od dnia ogłoszenia.
”
;
5)
art. 3 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o zmianie ustawy - Kodeks morski
(Dz. U. z 1996 r. Nr 6, poz. 39), który stanowi:
„
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z wyjątkiem przepisów art. 1 pkt 2
dotyczących art. 15 § 3, art. 19 § 2, art. 31c i art. 31d § 4, pkt 3 dotyczącego art.
40 § 3, pkt 4, pkt 11 lit. b) dotyczącego art. 96 § 6, które wchodzą w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
”
3.
Podany w załączniku jednolity tekst ustawy nie obejmuje zmian właściwości ministrów
wynikających z wprowadzenia działów administracji rządowej i ich klasyfikacji ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej
(Dz. U. Nr 141, poz. 943), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. - Kodeks morski
Przepisy wstępne
Art. 1.
§ 1.
Kodeks morski reguluje stosunki prawne związane z żeglugą morską.
§ 1a1)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4 stycznia 1991 r. o zmianie ustawy - Kodeks
morski (Dz. U. Nr 16, poz. 73), która weszła w życie z dniem 28 marca 1991 r..
Przepisów Kodeksu morskiego nie stosuje się, jeżeli umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną,
postanawia inaczej.
§ 2.
W stosunkach cywilnoprawnych związanych z żeglugą morską stosuje się - w braku przepisów
Kodeksu morskiego - przepisy prawa cywilnego.
§ 3.
Stosunki pracy na statkach morskich reguluje odrębna ustawa.
Art. 2.
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych strony mogą w umowie ułożyć swój
stosunek według swego uznania.
Art. 3.
§ 1.
Kodeks morski stosuje się do morskich statków handlowych.
§ 2.
Statkiem morskim jest każde urządzenie pływające przeznaczone lub używane do żeglugi
na morzu i wodach z nim połączonych, a uczęszczanych przez statki morskie.
§ 3.
Morskimi statkami handlowymi są statki morskie przeznaczone lub używane do przewozu
ładunku lub pasażerów, do rybołówstwa morskiego lub eksploatacji innych bogactw morskich,
do holowania lub ratownictwa statków morskich i innych urządzeń pływających, do wydobywania
mienia zatopionego w morzu lub do innej działalności gospodarczej.
Art. 4.
Do statków morskich używanych wyłącznie do celów naukowo-badawczych lub sportowych
stosuje się Kodeks morski z wyjątkiem przepisów o przewozie ładunku i pasażerów oraz przepisów o awarii wspólnej.
Art. 5.
§ 1.
Do statków morskich pełniących specjalną służbę państwową stosuje się Kodeks morski z wyjątkiem przepisów o ograniczonej odpowiedzialności armatora, o przewozie ładunku
i pasażerów, o awarii wspólnej i o wierzytelnościach uprzywilejowanych.
§ 2.
Do statków pełniących specjalną służbę państwową zalicza się w szczególności statki:
hydrograficzne, dozorcze, pożarnicze, telekomunikacyjne, celne, sanitarne, szkolne,
pilotowe, statki używane wyłącznie do ratowania życia na morzu lub do łamania lodów.
Art. 6.
§ 12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o zmianie
ustawy - Kodeks morski (Dz. U. z 1996 r. Nr 6, poz. 39), która weszła w życie z dniem
1 lipca 1996 r..
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych nie stosuje się Kodeksu morskiego do jednostek pływających marynarki wojennej, organów Straży Granicznej i Policji.
§ 2.
Przepisów Kodeksu morskiego o przewozie ładunku i pasażerów nie stosuje się do transportów wojskowych morskimi
statkami handlowymi.
Art. 7.
§ 1.
Prawa rzeczowe na statku podlegają prawu państwa jego bandery.
§ 23)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a) ustawy powołanej w przypisie 2..
Prawa rzeczowe na statku wpisane w stałym rejestrze statku podlegają prawu państwa
rejestru.
§ 34)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy powołanej w przypisie 2..
Prawa rzeczowe na statku w budowie podlegają prawu państwa, w którym statek jest budowany.
§ 44)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. b) ustawy powołanej w przypisie 2..
Do przywilejów na statku stosuje się prawo państwa, w którym dochodzone jest przed
sądem roszczenie o zaspokojenie wierzytelności zabezpieczonej przywilejem.
Art. 8.
Do stosunków prawnych ze zdarzeń, które nastąpiły na statku znajdującym się na pełnym
morzu, stosuje się prawo bandery.
Art. 9.
§ 1.
Do zobowiązań z awarii wspólnej stosuje się prawo obowiązujące w miejscu, w którym
po awarii wspólnej zakończono podróż.
§ 2.
Jeżeli wszystkie strony zainteresowane w awarii wspólnej są przynależności polskiej,
stosuje się prawo polskie.
Art. 10.
§ 1.
Do roszczeń o wynagrodzenie szkody wynikłej ze zderzenia statków na wodach wewnętrznych
lub morzu terytorialnym stosuje się prawo państwa przybrzeżnego; jeżeli zderzenie
nastąpiło na pełnym morzu, stosuje się prawo sądu, który spór rozpoznaje. W razie
jednak zderzenia statków podnoszących tę samą banderę stosuje się prawo tej bandery
bez względu na to, na jakich wodach zderzenie nastąpiło.
§ 2.
Do roszczeń o wynagrodzenie za ratownictwo udzielone na wodach wewnętrznych lub morzu
terytorialnym stosuje się prawo państwa przybrzeżnego. Do roszczeń o wynagrodzenie
za ratownictwo udzielone na pełnym morzu stosuje się prawo sądu, który spór rozpoznaje.
Jeżeli jednak zarówno statek ratowany, jak i statek ratujący podnoszą tę samą banderę,
stosuje się prawo tej bandery bez względu na to, na jakich wodach ratownictwo nastąpiło.
§ 3.
Do podziału wynagrodzenia pomiędzy armatora oraz kapitana i innych członków załogi
stosuje się prawo bandery statku ratującego.
Art. 11.
§ 1.
Strony mogą w umowie określić prawo właściwe dla ich stosunku prawnego związanego
z żeglugą morską.
§ 2.
Jeżeli stosunek prawny według ustawy lub umowy podlega obcemu prawu, należy je w Polsce
zastosować, o ile nie jest ono sprzeczne z podstawowymi zasadami obowiązującego w Polsce
porządku prawnego.
Tytuł I
Statek morski
Dział I
Warunki uprawiania żeglugi
Rozdział 1
Polska przynależność statku5)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy powołanej w przypisie 2, która weszła
w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z wyjątkiem przepisów art. 15 § 3, art. 19 § 2, art.
31c i art. 31d § 4, które w podanym brzmieniu weszły w życie z dniem 7 lutego 1996 r.
- stosownie do art. 3 tej ustawy.
Art. 12.
§ 1.
Żeglugę pod polską banderą może uprawiać tylko statek o polskiej przynależności.
§ 2.
Stały przewóz pasażerów lub ładunku pomiędzy portami polskimi może uprawiać tylko
statek o polskiej przynależności, z zastrzeżeniem § 3.
§ 3.
Terenowy organ administracji morskiej, na którego obszarze działania znajduje się
port rozpoczęcia podróży, może, w uzasadnionych przypadkach, zezwolić na wykonywanie
przez czas oznaczony stałego przewozu pomiędzy portami polskimi przez statek o obcej
przynależności.
Art. 13.
§ 1.
Statkiem o polskiej przynależności jest:
1)
statek stanowiący polską własność (art. 59 § 1),
2)
statek uważany za stanowiący polską własność (art. 59 § 2),
3)
statek nie stanowiący polskiej własności, który uzyskał czasową polską przynależność
(art. 16 § 1).
§ 2.
Przepisy niniejszego rozdziału, dotyczące statku stanowiącego polską własność, stosuje
się do statków uważanych za stanowiące polską własność.
Art. 14.
§ 1.
Statek o polskiej przynależności jest obowiązany podnosić polską banderę.
§ 2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może zwolnić niektóre rodzaje statków stanowiących
polską własność z obowiązku podnoszenia bandery. Zwolnienie nie może dotyczyć statków
uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 15.
§ 1.
Statek o polskiej przynależności powinien być oznaczony nazwą na dziobie z każdej
burty i na rufie. Pod nazwą na rufie powinna być uwidoczniona nazwa portu macierzystego
statku.
§ 2.
Właściciel nadaje statkowi nazwę i wskazuje port macierzysty. Nazwa podlega zatwierdzeniu
przez organ określony w trybie § 3.
§ 3.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, organy
właściwe do zatwierdzania nazw statków i tryb postępowania w sprawach wymienionych
w § 1 i 2 oraz może określić inny, niż wskazany w § 1, sposób oznaczania niektórych
statków.
Art. 16.
§ 1.
Statek nie stanowiący polskiej własności może uzyskać czasową polską przynależność,
jeżeli wnioskodawca:
1)
jest osobą prawną, mającą w Polsce siedzibę lub przedstawicielstwo, bądź osobą fizyczną,
zamieszkałą w Polsce lub mającą w Polsce przedstawicielstwo,
2)
przedstawi umowę najmu lub dzierżawy statku,
3)
zobowiąże się, że będzie prowadził działalność armatorską w Polsce oraz że kapitanem
statku będzie obywatel polski,
4)
złoży urzędowo poświadczony odpis lub wyciąg ze stałego rejestru statku, zwierający
opis statku, oznaczenie właściciela oraz inne dane z tego rejestru, a w szczególności
wpisane prawa zastawu i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem,
5)
przedstawi pisemną zgodę właściwych organów państwa stałego rejestru statku, właściciela
statku i wszystkich wierzycieli hipotecznych na nadanie statkowi polskiej przynależności
oraz zapewnienie właściwych organów państwa stałego rejestru, że w czasie trwania
polskiej przynależności statek nie będzie uprawniony do podnoszenia bandery tego państwa,
6)
wskaże port macierzysty statku w Polsce.
§ 2.
Statek nie stanowiący polskiej własności uzyskuje czasową polską przynależność przez
wpis do rejestru okrętowego, na podstawie postanowienia izby morskiej.
Art. 17.
Armator prowadzący w Polsce działalność za pośrednictwem przedstawicielstwa podlega,
w zakresie spraw związanych z uprawianiem żeglugi statkiem, który uzyskał czasową
polską przynależność, polskiemu prawu i jurysdykcji sądów polskich w takim zakresie,
w jakim podlega im osoba mająca w Polsce siedzibę lub miejsce zamieszkania.
Art. 18.
Armator, którego statek uzyskał czasową polską przynależność, jest obowiązany obsadzić
statek załogą zgodnie z polskimi przepisami i poddać statek polskim przepisom w zakresie
pomiaru, bezpieczeństwa żeglugi, dokumentów statku i ochrony środowiska.
Art. 18a.
Nazwa statku, który uzyskał czasową polską przynależność, może być zmieniona tylko
za zgodą właściwych władz państwa stałego rejestru statku oraz jego właściciela i wierzycieli
hipotecznych.
Art. 18b.
§ 1.
Statek nie stanowiący polskiej własności traci uzyskaną czasową polską przynależność,
jeżeli:
1)
przestanie być spełniany którykolwiek z warunków wymienionych w art. 16 § 1,
2)
upłynie okres, na jaki uzyskał przynależność, i okres ten nie zostanie przedłużony,
3)
wniesie o to armator statku,
4)
armator statku nie przestrzega przepisów niniejszego działu,
5)
zostanie wydana decyzja w trybie art. 18c.
§ 2.
Utrata przez statek czasowej polskiej przynależności następuje z dniem wykreślenia
statku z polskiego rejestru okrętowego, na podstawie postanowienia izby morskiej.
Art. 18c.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może wydać decyzję o utracie czasowej polskiej
przynależności statku, jeżeli wymaga tego interes państwa, a w szczególności interes
polskiej gospodarki morskiej. Z tych samych względów Minister Transportu i Gospodarki
Morskiej może wydać decyzję sprzeciwiającą się uzyskaniu przez statek czasowej polskiej
przynależności.
Art. 18d.
§ 1.
Polska przynależność statku stanowiącego polską własność może być zawieszona na wniosek
właściciela.
§ 2.
Właściciel statku wskazuje we wniosku okres zawieszenia, rejestr, do którego statek
będzie wpisany, i przedstawia pisemną zgodę wszystkich wierzycieli hipotecznych na
zawieszenie polskiej przynależności statku.
§ 3.
Postanowienie o zawieszeniu wydaje izba morska, stwierdzając okres zawieszenia.
§ 4.
Wpis stwierdzający zawieszenie staje się skuteczny z dniem zawiadomienia izby morskiej
przez właściciela statku o uzyskaniu przez statek obcej przynależności.
§ 5.
W okresie trwania zawieszenia polskiej przynależności statek nie może podnosić polskiej
bandery.
Art. 18e.
Nazwa statku stanowiącego polską własność, którego polska przynależność została zawieszona,
nie może być zmieniona w okresie trwania zawieszenia bez zgody jego właściciela i wierzycieli
hipotecznych. Portem macierzystym takiego statku powinien być port państwa czasowej
przynależności.
Art. 18f.
§ 1.
Zawieszenie polskiej przynależności statku stanowiącego polską własność ustaje po
upływie okresu zawieszenia lub, na wniosek właściciela, przed upływem tego okresu
albo wskutek utraty przez statek czasowej przynależności obcego państwa.
§ 2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może, ze względów określonych w art. 18c,
wydać decyzję o ustaniu zawieszenia polskiej przynależności statku lub sprzeciwiającą
się zawieszeniu.
§ 3.
Ustanie zawieszenia polskiej przynależności statku, stanowiącego polską własność,
następuje z dniem wykreślenia w stałym rejestrze okrętowym wpisu o zawieszeniu, na
podstawie postanowienia izby morskiej.
Art. 18g.
Ilekroć w przepisach niniejszego działu mówi się o stałym rejestrze statku, rozumie
się przez to rejestr prowadzony w państwie, którego przynależność statek odzyska po
ustaniu czasowej przynależności i w którym wpisany jest właściciel statku oraz prawa
zastawu i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem.
Rozdział 2
Rejestr okrętowy5)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy powołanej w przypisie 2, która weszła
w życie z dniem 1 lipca 1996 r., z wyjątkiem przepisów art. 15 § 3, art. 19 § 2, art.
31c i art. 31d § 4, które w podanym brzmieniu weszły w życie z dniem 7 lutego 1996 r.
- stosownie do art. 3 tej ustawy.
Art. 19.
§ 1.
Statek stanowiący polską własność podlega obowiązkowi wpisu do polskiego rejestru
okrętowego, prowadzonego przez izbę morską właściwą dla portu macierzystego statku.
§ 2.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje
statków stanowiących polską własność nie podlegających obowiązkowi wpisu do rejestru
okrętowego, z wyłączeniem statków uprawiających żeglugę poza terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
§ 3.
Statek, który nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego, a także statek
w budowie może być wpisany do rejestru okrętowego na wniosek właściciela.
§ 4.
Statek uważany za stanowiący polską własność wpisuje się do rejestru okrętowego na
wniosek właściciela lub wszystkich współwłaścicieli.
§ 5.
Statek budowany w Polsce może być wpisany do rejestru okrętowego, jeżeli położona
została jego stępka lub wykonana została równorzędna praca konstrukcyjna w miejscu
wodowania. Dotyczy to również statku w budowie, nie stanowiącego polskiej własności.
Rejestr okrętowy statku w budowie prowadzi izba morska właściwa dla miejsca budowy
statku.
Art. 20.
§ 1.
Statek nie stanowiący polskiej własności ani nie uważany za stanowiący polską własność
wpisuje się do rejestru okrętowego, na wniosek armatora, po spełnieniu warunków określonych
w art. 16 § 1.
§ 2.
Rejestr okrętowy dla statków, o których mowa w § 1, prowadzi izba morska właściwa
dla portu polskiego wskazanego przez armatora jako port macierzysty statku.
Art. 21.
Rejestr okrętowy składa się z ksiąg rejestrowych prowadzonych odrębnie dla statków:
1)
stanowiących polską własność i uważanych za stanowiące polską własność (rejestr stały),
2)
które uzyskały czasową polską przynależność (rejestr tymczasowy),
3)
w budowie (rejestr statków w budowie).
Art. 22.
Za czynności rejestrowe pobiera się opłaty rejestrowe, które stanowią dochód budżetu
państwa.
Art. 23.
§ 1.
Statek wpisany do rejestru stałego za granicą może być wpisany do rejestru stałego
w Polsce dopiero po wykreśleniu z rejestru zagranicznego.
§ 2.
Statek wpisany do rejestru stałego za granicą może być wpisany do rejestru tymczasowego
w Polsce dopiero po zawieszeniu jego dotychczasowej przynależności.
§ 3.
Wpis do rejestru zagranicznego statku stanowiącego polską własność lub statku uważanego
za stanowiący polską własność nie wywołuje skutków prawnych przed wykreśleniem tego
statku z polskiego rejestru okrętowego.
§ 4.
Czasowe nadanie statkowi, o którym mowa w § 3, obcej przynależności nie wywołuje skutków
prawnych przed dokonaniem w polskim rejestrze okrętowym wpisu zawieszającego polską
przynależność.
Art. 24.
Rejestr okrętowy jest jawny. Osoby zainteresowane mogą żądać uwierzytelnionych wyciągów
i odpisów z rejestru.
Art. 25.
§ 1.
W rejestrze stałym wpisuje się:
1)
kolejny numer rejestrowy statku i datę wpisu,
2)
nazwę lub oznaczenie identyfikacyjne, międzynarodowy sygnał wywoławczy oraz rodzaj
i przeznaczenie statku,
3)
poprzednią nazwę lub oznaczenie identyfikacyjne oraz dane dotyczące poprzedniego rejestru
i datę wykreślenia z tego rejestru,
4)
nazwę portu macierzystego statku,
5)
rok, miejsce budowy i nazwę stoczni, jeżeli dane te są znane, oraz określenie materiału
głównego i rodzaju napędu statku,
6)
wymiary rejestrowe oraz pojemność statku,
7)
oznaczenie i adres właściciela lub wszystkich współwłaścicieli z określeniem ich udziałów
we współwłasności oraz podstawę nabycia własności statku,
8)
oznaczenie i adres armatora statku,
9)
hipotekę morską i ograniczenia w rozporządzaniu statkiem,
10)
stwierdzenie przez izbę morską polskiej przynależności statku,
11)
stwierdzenie przez izbę morską zawieszenia polskiej przynależności statku,
12)
podstawę i datę wykreślenia statku z rejestru.
§ 2.
W rejestrze tymczasowym, oprócz danych wymienionych w § 1 pkt 1-8, 10 i 12, wpisuje
się:
1)
poprzednią przynależność statku i datę jej zawieszenia,
2)
okres, na jaki statek uzyskał polską przynależność,
3)
oznaczenie i adres przedstawiciela armatora w Polsce, jeżeli taki został ustanowiony.
§ 3.
W rejestrze statków w budowie wpisuje się:
1)
kolejny numer rejestrowy statku w budowie i datę wpisu,
2)
oznaczenie identyfikacyjne statku w budowie,
3)
nazwę stoczni budującej statek,
4)
oznaczenie i adres właściciela statku w budowie,
5)
oznaczenie umowy o budowę statku,
6)
hipotekę morską.
§ 4.
Każda zmiana danych w rejestrze okrętowym podlega wpisowi.
Art. 26.
§ 1.
Wpis do rejestru okrętowego następuje na podstawie zgłoszenia zainteresowanych, chyba
że prawo przewiduje wpis na wniosek lub z urzędu.
§ 2.
Do zgłoszenia okoliczności podlegającej wpisowi, w stosunku do statków stanowiących
polską własność i statków uważanych za stanowiące polską własność, wpisanych do rejestru
okrętowego, obowiązany jest właściciel statku.
Art. 27.
§ 1.
Wykreśla się z rejestru okrętowego statek, który:
1)
zatonął lub uległ zniszczeniu,
2)
zaginął,
3)
utracił polską przynależność,
4)
utracił charakter statku morskiego.
§ 2.
W przypadkach określonych w § 1 wykreślenie statku z rejestru okrętowego wymaga zgody
wierzyciela hipotecznego, wyrażonej na piśmie.
§ 3.
Wykreśla się z rejestru statków w budowie statek, który:
1)
uległ zniszczeniu w trakcie budowy albo którego budowa została zaniechana,
2)
został wpisany jako statek do rejestru stałego w Polsce lub za granicą.
§ 4.
W przypadkach określonych w § 3 wykreślenie wymaga zgody wierzyciela, wyrażonej na
piśmie, chyba że statek w budowie został wpisany jako statek do rejestru stałego w Polsce,
a ciążąca na nim hipoteka morska została wpisana do tego rejestru z urzędu.
Art. 28.
Statek uważa się za zaginiony, jeżeli w ciągu podwójnego okresu niezbędnego w normalnych
warunkach do przejścia do portu przeznaczenia z miejsca, z którego nadeszła ostatnia
wiadomość o statku, statek do tego portu nie zawinął, ani nie nadeszła żadna kolejna
wiadomość o statku. Okres wymagany do uznania statku za zaginiony nie może być krótszy
niż miesiąc ani dłuższy niż trzy miesiące od dnia ostatniej wiadomości o statku, a jeżeli
brak wiadomości o statku pozostaje w związku z działaniami wojennymi - krótszy niż
sześć miesięcy.
Art. 29.
§ 1.
Zgłoszenie do rejestru okrętowego powinno być dokonane w ciągu sześciu tygodni od
dnia, w którym obowiązany do zgłoszenia dowiedział się o okoliczności podlegającej
wpisowi do rejestru.
§ 2.
W razie niezgłoszenia statku lub okoliczności podlegających wpisowi do rejestru okrętowego
izba morska stosuje, w celu przymuszenia do zgłoszenia, przepisy o postępowaniu przynaglającym
w zakresie prowadzenia ksiąg wieczystych.
§ 3.
Jeżeli obowiązany nie dokona zgłoszenia pomimo wezwania, izba morska może po przeprowadzeniu
dochodzenia dokonać wpisu z urzędu, zaznaczając to w osnowie wpisu.
Art. 30.
Izba morska bada, czy:
1)
zgłoszenie lub wniosek i dołączone do nich dokumenty odpowiadają pod względem treści
i formy obowiązującym przepisom prawa,
2)
zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistością, jeżeli ma w tym względzie uzasadnione
wątpliwości.
Art. 31.
§ 1.
Okoliczność będąca przedmiotem wpisu do rejestru okrętowego jest skuteczna wobec osób
trzecich. Okoliczność taka, mimo braku wpisu do rejestru okrętowego, jest skuteczna
wobec osób trzecich, gdy o niej wiedziały.
§ 2.
Do oceny skutków wpisu do rejestru okrętowego stosuje się odpowiednio przepisy o prawach
jawnych z księgi wieczystej.
Art. 31a.
§ 1.
Po wpisaniu do rejestru okrętowego statek otrzymuje certyfikat okrętowy, a statek
w budowie - certyfikat statku w budowie.
§ 2.
Certyfikat okrętowy stanowi dowód polskiej przynależności statku.
§ 3.
Statkowi nabytemu za granicą polski urząd konsularny może wydać tymczasowe świadectwo
polskiej przynależności statku (świadectwo o banderze) ważne na okres nie dłuższy
niż sześć miesięcy. O wydaniu świadectwa polski urząd konsularny zawiadamia właściwą
izbę morską.
Art. 31b.
§ 1.
W razie wydania certyfikatu okrętowego statkowi, który uzyskał czasową polską przynależność,
dokumenty wydane takiemu statkowi przez organ prowadzący jego rejestr stały powinny
zostać temu organowi zwrócone. O zwrocie armator statku zawiadamia izbę morską w terminie
trzydziestu dni od dnia otrzymania certyfikatu okrętowego.
§ 2.
W razie zawieszenia przez izbę morską polskiej przynależności statku stanowiącego
polską własność lub uważanego za stanowiący polską własność, właściciel statku obowiązany
jest zwrócić izbie morskiej certyfikat okrętowy w terminie trzydziestu dni od dnia
wydania statkowi odpowiedniego dokumentu przez zagraniczny organ rejestrowy.
§ 3.
Izba morska zawiadamia właściwe władze państwa rejestru stałego o ustaniu czasowej
polskiej przynależności statku.
Art. 31c.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób
prowadzenia rejestru okrętowego i postępowanie rejestrowe, wzory ksiąg rejestrowych,
wzór certyfikatu okrętowego, certyfikatu statku w budowie i świadectwa o banderze,
tryb ich wydawania oraz koszty postępowania rejestrowego.
Art. 31d.
§ 1.
Statek stanowiący polską własność, który nie podlega obowiązkowi wpisu do rejestru
okrętowego i nie został wpisany do tego rejestru, powinien być zarejestrowany w urzędzie
morskim właściwym dla swojego portu macierzystego. Obowiązek ten nie dotyczy statków
używanych do celów sportowych lub rekreacyjnych o długości do 5 m, nie uprawiających
żeglugi międzynarodowej.
§ 2.
Dokument rejestracyjny wydany przez urząd morski stanowi dowód polskiej przynależności
statku nie wpisanego do rejestru okrętowego.
§ 3.
Za wydanie dokumentu rejestracyjnego urząd morski pobiera opłatę. Opłata stanowi dochód
budżetu państwa.
§ 4.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, sposób
rejestracji statków morskich, tryb postępowania, wzór dokumentu rejestracyjnego oraz
tryb i sposób ustalania opłat rejestracyjnych.
Rozdział 3
Pomiar statku
Art. 32.
Pomiar statku polega na ustaleniu jego pojemności brutto i netto oraz wymiarów rejestrowych.
Art. 33.
§ 1.
Obowiązkowi pomiarowemu poddaje się statki morskie:
1)
o polskiej przynależności, jeżeli nie podlegają zwolnieniu od wpisu do rejestru okrętowego,
2)
obce handlowe, które po raz pierwszy zawijają do portu polskiego pod banderą państwa
nie pozostającego z Polską w porozumieniu co do wzajemnego uznawania dokumentów pomiarowych
lub nie posiadają międzynarodowego świadectwa pomiarowego uznawanego przez Polskę.
§ 2.
Inne statki mogą być pomierzone na wniosek właściciela, armatora lub kapitana.
Art. 34.
Statek podlegający obowiązkowi pomiarowemu może być poddany w celu kontroli ponownemu
pomiarowi.
Art. 35.
§ 1.
Statek obcy, zawijający do portu polskiego pod banderą państwa będącego stroną tego
samego co Polska porozumienia międzynarodowego o pomierzaniu pojemności statków, może
być poddany kontroli polegającej wyłącznie na sprawdzeniu:
1)
czy statek posiada ważne międzynarodowe świadectwo pomiarowe,
2)
czy zasadnicza charakterystyka statku odpowiada danym zawartym w tym świadectwie.
§ 2.
Kontrola, o której mowa w § 1, nie może powodować kosztów ani przestoju statku, jeżeli
porozumienie międzynarodowe tak stanowi.
Art. 36.
Na podstawie wyników pomiaru organ pomiarowy wystawia świadectwo pomiarowe.
Art. 37.
§ 1.
Za pomiar statku pobiera się opłaty pomiarowe.
§ 2.
Nie pobiera się opłat pomiarowych za pomiar kontrolny, jeżeli wynik takiego pomiaru
okaże się zgodny z danymi zawartymi w świadectwie pomiarowym.
Art. 38.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej 6)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy powołanej w przypisie 1. określi w drodze rozporządzenia organy pomiarowe i ich zakres działania, zasady i sposoby
pomierzania i kontroli pomiarów statków, tryb postępowania pomiarowego, wzory świadectw
pomiarowych oraz opłaty pomiarowe.
Rozdział 4
Bezpieczeństwo żeglugi
Art. 39.
Statek nie może być używany w żegludze morskiej, jeżeli nie odpowiada przepisanym
wymaganiom bezpieczeństwa w zakresie:
1)
budowy, stałych urządzeń i wyposażenia,
2)
liczebności oraz kwalifikacji zawodowych załogi,
3)
innych wymagań bezpieczeństwa żeglugi i bezpieczeństwa życia na morzu.
Art. 407)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy powołanej w przypisie 2. Stosownie
do art. 3 tej ustawy art. 40 § 3 w podanym brzmieniu wszedł w życie z dniem 7 lutego
1996 r..
§ 1.
W celu zapewnienia przestrzegania przez statek przepisanych wymagań bezpieczeństwa,
o których mowa w art. 39, statek podlega przeglądom i inspekcjom w zakresie i terminach
określonych w umowach międzynarodowych lub przepisach ustawy.
§ 2.
Organami inspekcyjnymi są dyrektorzy urzędów morskich, a za granicą - również konsulowie.
§ 3.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej może, w drodze rozporządzenia:
1)
powierzyć określone zadania organu inspekcyjnego instytucji klasyfikacyjnej,
2)
uznać za obowiązkowe przepisy techniczne instytucji klasyfikacyjnej w zakresie technicznego
stanu bezpieczeństwa.
§ 4.
Organ inspekcyjny może upoważnić każdorazowo do dokonywania określonych przeglądów
lub czynności inspekcyjnych wyznaczone w tym celu osoby lub instytucje klasyfikacyjne,
również zagraniczne.
§ 5.
Za przeprowadzenie przeglądów lub inspekcji oraz wystawienie lub potwierdzenie dokumentów
bezpieczeństwa pobiera się opłaty.
Art. 41.
§ 1.
Statek nowo wybudowany, przebudowany lub odbudowany podlega przed rozpoczęciem żeglugi
inspekcji wstępnej w zakresie całokształtu stanu bezpieczeństwa. Inspekcji tej podlega
również statek, który zmienił banderę obcą na polską.
§ 2.
Każdy statek podlega w zakresie całokształtu stanu bezpieczeństwa inspekcji okresowej:
statek pasażerski - corocznie, inny statek - co najmniej co cztery lata. Za statek
pasażerski uważa się statek przewożący więcej niż 12 pasażerów.
§ 3.
Statek, który zgodnie z przepisami powinien być cechowany znakami wolnej burty, podlega
corocznej inspekcji w zakresie największego dopuszczalnego zanurzenia i znaków wolnej
burty (linii ładunkowych).
§ 4.
Statki inne niż pasażerskie, które posiadają urządzenia radiokomunikacyjne albo zgodnie
z przepisami powinny być wyposażone w te urządzenia, podlegają corocznej inspekcji
w zakresie tych urządzeń.
§ 5.
Statki inne niż pasażerskie o pojemności pięciuset ton rejestrowych brutto i więcej,
uprawiające podróże do lub z portów zagranicznych, niezależnie od inspekcji okresowej,
podlegają co dwa lata inspekcji w zakresie wyposażenia w środki bezpieczeństwa.
§ 6.
Ponadto przeprowadza się inspekcję dorywczą statku:
1)
w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia, że statek został uszkodzony lub że nastąpiła
zmiana w jego kadłubie bądź w urządzeniach statku, jeżeli uszkodzenie lub zmiana może
wpłynąć na stan bezpieczeństwa statku,
2)
jeżeli organ inspekcyjny uzna inspekcję za konieczną ze względu na bezpieczeństwo
statku,
3)
jeżeli inspekcji zażąda właściciel, armator, kapitan statku, izba morska lub związek
zawodowy marynarzy.
§ 7.
Niezależnie od inspekcji określonych w § 1-6 organ inspekcyjny, gdy uzna to za konieczne,
dokonuje inspekcji kontrolnej.
Art. 42.
§ 1.
Właściciel, armator lub kapitan statku są obowiązani:
1)
zgłosić statek do inspekcji:
a)
wstępnej - przed rozpoczęciem żeglugi, a w przypadku zmiany bandery obcej na polską
- po zmianie bandery,
b)
okresowych wymienionych w art. 41 § 2-5 - przed upływem przepisanych terminów inspekcji,
2)
niezwłocznie zawiadomić organ inspekcyjny o każdym przypadku wymagającym inspekcji
dorywczej,
3)
na wezwanie organu inspekcyjnego przedstawić niezwłocznie statek do inspekcji, przedłożyć
wszystkie posiadane dokumenty dotyczące bezpieczeństwa statku i udzielić wszelkich
informacji o stanie bezpieczeństwa statku,
4)
na żądanie organu inspekcyjnego opróżnić statek na czas inspekcji, wykonać na koszt
statku roboty konieczne dla przeprowadzenia inspekcji, jak dokowanie lub postawienie
statku na pochylni, oraz dokonać specjalnych czynności na statku, aby umożliwić sprawdzenie
stanu kadłuba i urządzeń statku.
§ 2.
Inspekcję przeprowadza się w miarę możności bez uszczerbku dla eksploatacji statku.
Art. 43.
Jeżeli po przeprowadzeniu inspekcji bezpieczeństwa statku dokonano zmian w kadłubie,
urządzeniu lub wyposażeniu statku w zakresie objętym inspekcją, statek nie może być
użyty w żegludze morskiej bez poddania go ponownej inspekcji.
Art. 44.
§ 1.
Organ inspekcyjny może w każdej chwili zatrzymać statek w porcie lub zabronić mu wyjścia
z portu i w ciągu dwudziestu czterech godzin przeprowadzić inspekcję statku, jeżeli
poweźmie uzasadnione podejrzenie, że statek nie odpowiada przepisanym wymaganiom bezpieczeństwa.
§ 2.
W razie stwierdzenia, że statek posiada braki, które czynią go niezdatnym do żeglugi
morskiej, organ inspekcyjny zabroni użycia statku.
§ 3.
W razie stwierdzenia, że statek posiada braki, które nie czynią go wprawdzie niezdatnym
do żeglugi, lecz nie pozwalają na użycie go do żeglugi w sposób zamierzony przez armatora,
organ inspekcyjny zabroni użycia statku w sposób zamierzony, wskazując jednocześnie
braki, jakie należy usunąć, aby statek mógł być w ten sposób użyty.
§ 4.
Zatrzymanie statku w wykonaniu uprawnień wynikających z tego artykułu nie uzasadnia
jakichkolwiek roszczeń do organu inspekcyjnego.
Art. 45.
§ 1.
Po każdej inspekcji wstępnej, okresowej oraz dorywczej, obejmującej całokształt stanu
bezpieczeństwa statku, organ inspekcyjny wydaje statkowi właściwy dokument bezpieczeństwa,
jeżeli statek odpowiada przepisanym wymaganiom bezpieczeństwa.
§ 2.
W dokumencie bezpieczeństwa powinien być podany okres ważności dokumentu.
§ 3.
Jeżeli stan statku na to pozwala, okres ważności dokumentu bezpieczeństwa może być
przedłużony najdalej o pięć miesięcy w celu umożliwienia statkowi zawinięcia do wskazanego
portu dla inspekcji; termin ważności upływa w każdym razie z chwilą przybycia statku
do portu, w którym ma być dokonana inspekcja.
§ 4.
Dokument bezpieczeństwa traci moc przed upływem okresu, na który został wydany, jeżeli
w statku zaszły zmiany zagrażające jego bezpieczeństwu.
Art. 46.
Dokumenty bezpieczeństwa wydane statkowi polskiemu przez organy inspekcyjne państw
obcych są uznawane na równi z dokumentami polskimi, jeżeli inspekcji statku dokonano
za zgodą polskiego organu inspekcyjnego.
Art. 47.
Statki morskie oraz statki żeglugi śródlądowej i wodnosamoloty w czasie przebywania
na morzu lub na wodach z morzem połączonych, a uczęszczanych przez statki morskie,
obowiązane są przestrzegać przepisów o zapobieganiu zderzeniom na morzu.
Art. 48.
Na polskich wodach wewnętrznych i polskim morzu terytorialnym stosuje się obowiązujące
w Polsce przepisy o bezpieczeństwie żeglugi również do statków obcych, chyba że umowa
międzynarodowa stanowi inaczej.
Art. 49.
§ 1.
Przepisy w zakresie bezpieczeństwa żeglugi wydaje Minister Transportu i Gospodarki
Morskiej 6)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy powołanej w przypisie 1. w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami w drodze rozporządzenia.
§ 28)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy powołanej w przypisie 1 oraz przez
art. 1 pkt 17 ustawy powołanej w przypisie 2..
Minister Obrony Narodowej i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji 9)Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 i ust. 3 pkt 1 oraz z art. 7 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia
1996 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące funkcjonowanie gospodarki i administracji
publicznej (Dz. U. Nr 106, poz. 497), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1997 r. w porozumieniu z Ministrem Transportu i Gospodarki Morskiej wydadzą, w drodze rozporządzenia,
przepisy o zapobieganiu zderzeniom na morzu, dotyczące jednostek pływających marynarki
wojennej, organów Straży Granicznej i Policji.
§ 3.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej 6)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy powołanej w przypisie 1. może uznać za obowiązujące przepisy techniczne w zakresie budowy i wyposażenia statków
wydane przez instytucję klasyfikacyjną.
Art. 50.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej 6)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy powołanej w przypisie 1. może w drodze rozporządzenia wyłączyć spod działania wszystkich lub niektórych przepisów
niniejszego rozdziału statki nie objęte postanowieniami umów międzynarodowych o bezpieczeństwie
życia na morzu i przekazać podległym organom swoje uprawnienia do wydawania przepisów
dotyczących bezpieczeństwa i inspekcji tych statków.
Art. 5110)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy powołanej w przypisie 2, który wszedł
w życie z dniem 7 lutego 1996 r..
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzania
przeglądów i inspekcji, wzory dokumentów bezpieczeństwa statków i sposób ich potwierdzania,
a także wysokość opłat za przeprowadzenie inspekcji oraz za wystawienie lub potwierdzenie
dokumentów bezpieczeństwa.
Rozdział 5
Dokumenty statku
Art. 52.
Statek o polskiej przynależności obowiązany jest prowadzić dzienniki i posiadać dokumenty
prawem przepisane.
Art. 53.
Wszystkie dokumenty wymagane od statku powinny być przechowywane na statku.
Art. 54.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej 6)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 20 ustawy powołanej w przypisie 1. określi rodzaje, wzory i sposób prowadzenia dzienników i innych dokumentów wymaganych
od statków.
Rozdział 6
Przepisy karne
Art. 5511)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 ustawy powołanej w przypisie 1 oraz przez
art. 1 pkt 5 ustawy powołanej w przypisie 2..
Kto wykracza przeciwko obowiązkowi:
1)
zgłoszenia statku do rejestru okrętowego lub do rejestracji w urzędzie morskim,
2)
przedstawienia statku do pomiaru,
3)
umieszczenia na statku oznaczenia nazwy i portu macierzystego
- podlega karze pieniężnej do wysokości nie przekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Art. 5612)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy powołanej w przypisie 1..
Kto wykracza przeciwko:
1)
przepisom przewidzianym w art. 49 w zakresie bezpieczeństwa żeglugi,
2)
obowiązkowi poddania statku inspekcji
- podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 55.
Art. 5713)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy powołanej w przypisie 1..
§ 1.
Kapitan, który wykracza przeciwko przepisom o:
12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o zmianie
ustawy - Kodeks morski (Dz. U. z 1996 r. Nr 6, poz. 39), która weszła w życie z dniem
1 lipca 1996 r.)
okazywaniu bandery statku jednostkom pływającym marynarki wojennej lub organów Straży
Granicznej,
2)
podnoszeniu bandery przy wprowadzaniu statku do portu,
3)
prowadzeniu i przechowywaniu na statku dokumentów
- podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 55.
§ 2.
Kapitan, który wyprowadza statek z portu wbrew zakazowi organu inspekcyjnego
- podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 55.
Art. 5814)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy powołanej w przypisie 1..
Kary pieniężne, o których mowa w art. 55-57, wymierza dyrektor urzędu morskiego w trybie
określonym w odrębnej ustawie.
Dział II
Prawa rzeczowe
Rozdział 1
Własność statku
Art. 59.
§ 1.
Statek stanowi polską własność, jeżeli jest własnością:
1)
Skarbu Państwa,
2)
osoby prawnej mającej siedzibę w Polsce,
3)
obywatela polskiego zamieszkałego w Polsce.
§ 215)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy powołanej w przypisie 2..
Statkiem uważanym za stanowiący polską własność jest statek:
1)
będący co najmniej w połowie własnością osób wymienionych w § 1, jeżeli armator tego
statku ma w Polsce miejsce zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego lub
oddziału, a statek, na wniosek wszystkich współwłaścicieli, zostanie wpisany do polskiego
rejestru okrętowego w księdze rejestru stałego,
2)
będący własnością spółki kapitałowej mającej siedzibę za granicą, w której jedna z osób
wymienionych w § 1 ma udział kapitałowy, jeżeli armator tego statku ma w Polsce miejsce
zamieszkania albo siedzibę swojego zakładu głównego lub oddziału, a statek, na wniosek
właściciela, zostanie wpisany do polskiego rejestru okrętowego w księdze rejestru
stałego.
Art. 6016)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 ustawy powołanej w przypisie 2..
Umowa o przeniesienie własności statku, o którym mowa w art. 59 § 1, podlegającego
obowiązkowi wpisu do rejestru okrętowego, powinna być zawarta na piśmie z podpisami
stron notarialnie poświadczonymi. Dotyczy to również statku, o którym mowa w art.
59 § 2, oraz statku w budowie, wpisanych do polskiego rejestru okrętowego.
Art. 61.
(skreślony). 17)Przez art. 1 pkt 7 ustawy powołanej w przypisie 1.
Art. 62.
§ 1.
Z własnością statku przechodzą na nabywcę także przynależności statku.
§ 2.
Przynależnością statku jest wszelki sprzęt, który nie będąc częścią składową statku
stanowi jego wyposażenie.
Art. 63.
Przepisy o przeniesieniu własności statku stosuje się odpowiednio do przeniesienia
udziału we własności statku.
Rozdział 2
Zastaw na statku18)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy powołanej w przypisie 2.
Art. 64.
Na statku wpisanym do rejestru okrętowego można ustanowić zastaw wpisany do tego rejestru
(hipotekę morską). Do hipoteki morskiej stosuje się odpowiednio przepisy prawa cywilnego
o hipotece na nieruchomościach, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału.
Art. 65.
Oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu na jego statku hipoteki morskiej powinno
być złożone na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym. Do powstania hipoteki
morskiej niezbędny jest wpis do rejestru okrętowego.
Art. 65a.
§ 1.
Hipoteka morska może być wyrażona również w walucie obcej lub jednostkach obliczeniowych
określonych w art. 312 § 2.
§ 2.
W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelności można ustanowić hipotekę morską na
więcej niż jednym statku.
Art. 65b.
§ 1.
Hipoteka morska obciąża, oprócz statku i jego przynależności, także wierzytelności
właściciela statku powstałe po ustanowieniu hipoteki z tytułu:
1)
odszkodowania za uszkodzenie lub stratę statku, łącznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym,
2)
wynagrodzenia za ratownictwo w zakresie, w jakim wyrównuje ono szkody w statku spowodowane
ratownictwem,
3)
udziału statku w awarii wspólnej,
4)
opłaty na najem lub dzierżawę statku.
§ 2.
Strony mogą rozszerzyć zakres wierzytelności obciążonych hipoteką morską.
Art. 65c.
Umowa o przeniesienie własności statku, obciążonego hipoteką morską, na cudzoziemca
lub zagraniczną osobę prawną wymaga uprzedniej zgody wierzyciela hipotecznego, wyrażonej
na piśmie, z podpisem urzędowo poświadczonym.
Art. 65d.
W przypadku świadomego, znacznego zwiększenia ryzyka związanego z eksploatacją statku,
obciążonego hipoteką morską, które powoduje istotne pogorszenie sytuacji wierzyciela
hipotecznego, może on żądać niezwłocznego zaspokojenia z przedmiotu hipoteki lub dodatkowego
odpowiedniego zabezpieczenia.
Art. 65e.
§ 1.
Hipotekę morską można ustanowić na statku w budowie.
§ 2.
Hipoteka morska na statku w budowie obejmuje materiały, urządzenia i wyposażenie znajdujące
się na terenie stoczni budującej obciążony hipoteką statek, które przez oznakowanie
lub w inny sposób zostały wyraźnie zidentyfikowane jako przeznaczone do budowy lub
wyposażenia tego statku.
Art. 66.
Do nie będącego hipoteką morską zastawu na statkach stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o zastawie na rzeczach ruchomych.
Rozdział 3
Przywileje na statku
Art. 67.
§ 1.
Wierzycielom służy na zabezpieczenie wierzytelności uprzywilejowanych ustawowe prawo
zastawu na statku z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, choćby zabezpieczonymi
zastawem wynikającym z umowy lub orzeczenia sądu.
§ 2.
Przywilej służy bez względu na zmianę osoby właściciela lub armatora i dobrą wiarę
nabywcy statku.
Art. 68.
Uprzywilejowane są wierzytelności z tytułu:
1)
należnych państwu kosztów sądowych nie wyłączając kosztów egzekucji sądowej; wydatków
poniesionych we wspólnym interesie wierzycieli na zachowanie statku lub w celu sprzedaży
statku i podziału uzyskanej ceny; opłat tonażowych, latarniowych lub portowych oraz
innych opłat i świadczeń publicznych tego rodzaju; opłat pilotowych oraz kosztów nadzoru
i zachowania statku powstałych od chwili jego wejścia do ostatniego portu,
2)
umów o pracę na statku zawartych z kapitanem, innymi członkami załogi i osobami zatrudnionymi
w obsłudze statku,
3)
wynagrodzenia za ratownictwo oraz udziału statku w awarii wspólnej,
4)
wynagrodzenia szkody wyrządzonej zderzeniem statków lub innymi wypadkami morskimi,
jak również szkody wyrządzonej w portowych urządzeniach, dokach i drogach żeglugowych,
odszkodowania za śmierć, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pasażerów i członków
załogi, odszkodowania za utratę lub uszkodzenie ładunku bądź bagażu,
5)
umów zawartych lub innych czynności prawnych podjętych przez kapitana w granicach
jego ustawowego umocowania w czasie przebywania statku poza portem macierzystym dla
rzeczywistych potrzeb konserwacji statku lub kontynuowania podróży, bez względu na
to, czy kapitan jest równocześnie armatorem lub właścicielem statku oraz czy roszczenie
przysługuje jemu samemu czy dostawcom, osobom naprawiającym statek, pożyczkodawcom
lub innym kontrahentom.
Art. 69.
§ 1.
Zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu obciążonego przywilejem następuje w drodze egzekucji.
§ 2.
Wierzytelności uprzywilejowane wynikające z tej samej podróży zaspokaja się w kolejności
grup wyliczonych w art. 68.
§ 3.
Wierzytelności wynikające z tej samej podróży i należące do tej samej grupy zaspokaja
się w stosunku do ich wysokości, jeżeli suma podlegająca podziałowi nie wystarcza
na zaspokojenie ich w całości; jednakże później powstałe roszczenia, wymienione w art.
68 pkt 3 i 5, zaspokaja się w każdej z grup przed wcześniej powstałymi.
§ 4.
Wierzytelności wynikłe z tego samego zdarzenia uważa się za powstałe w tym samym czasie.
Art. 70.
§ 1.
Przywileje z ostatniej podróży mają pierwszeństwo przed przywilejami z podróży poprzednich.
§ 2.
Wierzytelności z tej samej umowy o pracę odnoszące się do kilku podróży zaspokaja
się na równi z wierzytelnościami z ostatniej podróży.
Art. 71.
§ 1.
Przywilej rozciąga się także na:
1)
fracht oraz zrównaną z nim opłatę za przewóz pasażerów i ich bagażu z podróży, podczas
której powstała wierzytelność uprzywilejowana, a w odniesieniu do wierzytelności wynikających
z umów o pracę wymienionych w art. 68 pkt 2 - ze wszystkich podróży odbytych w czasie
trwania tej samej umowy o pracę,
2)
odszkodowania należne statkowi za poniesione, a nie naprawione szkody w statku, jak
i za straty na frachcie,
3)
należny statkowi udział w awarii wspólnej, o ile składają się na nią nie naprawione
szkody w statku lub straty na frachcie,
4)
wynagrodzenie należne statkowi za ratownictwo, które nastąpiło w czasie podróży, po
odliczeniu jednak sum przypadających kapitanowi i innym osobom zatrudnionym w obsłudze
statku.
§ 2.
Przywilej nie rozciąga się na należne statkowi odszkodowania ubezpieczeniowe.
Art. 72.
§ 1.
Przywileje gasną z upływem roku, jednakże przywileje wymienione w art. 68 pkt 5 gasną
z upływem sześciu miesięcy.
§ 2.
Termin wygaśnięcia przywileju biegnie dla wierzytelności z tytułu:
1)
wynagrodzenia za ratownictwo - od dnia zakończenia ratownictwa,
2)
szkody wyrządzonej zderzeniem statków lub innym wypadkiem morskim albo wynikłej wskutek
śmierci, uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia - od dnia spowodowania szkody,
3)
odszkodowania za utratę lub uszkodzenie ładunku lub bagażu - od dnia wydania ładunku
lub bagażu albo od dnia, w którym powinny być wydane,
4)
należności z czynności określonych w art. 68 pkt 5 - od dnia powstania wierzytelności,
5)
innych zdarzeń - od dnia wymagalności wierzytelności.
§ 3.
Przywilej na należnościach określonych w art. 71 gaśnie z chwilą ich uiszczenia, jednakże
przywilej pozostaje w mocy dopóki uiszczona kwota znajduje się w ręku kapitana lub
innej osoby, która podjęła kwotę na rzecz armatora lub właściciela statku.
Art. 73.
Jeżeli statek, na którym ciąży przywilej, nie mógł być zajęty na polskich wodach wewnętrznych
lub polskim morzu terytorialnym na rzecz wierzyciela mającego w Polsce miejsce zamieszkania
lub siedzibę, terminy określone w artykule poprzedzającym nie mogą skończyć się wcześniej
niż z upływem jednego miesiąca od dnia, w którym statek wszedł do portu polskiego,
nie później jednak niż z upływem trzech lat od dnia powstania wierzytelności.
Art. 74.
§ 1.
Kapitan portu może na wniosek wierzyciela zatrzymać tymczasowo na czas nie przekraczający
siedemdziesięciu dwóch godzin z wyłączeniem dni uznanych ustawowo za wolne od pracy:
1)
statek w celu zabezpieczenia roszczenia należnego od statku z tytułu opłat portowych,
szkód wyrządzonych w urządzeniach portowych, dokach lub drogach żeglugowych oraz z tytułu
zanieczyszczenia środowiska,
2)
wydobyty wrak i inne przedmioty, które utrudniały żeglugę, w celu zabezpieczenia roszczenia
z tytułu ich usunięcia.
§ 2.
Tymczasowe zatrzymanie traci moc w razie złożenia odpowiedniego zabezpieczenia lub
w razie dokonania zajęcia na podstawie zarządzenia sądowego.
§ 3.
Wierzyciel odpowiada za wszelkie szkody wynikłe wskutek nieuzasadnionego zatrzymania.
Roszczenie z tego tytułu przedawnia się z upływem roku od dnia jego powstania.
Tytuł II
Armator
Art. 75.
Armatorem jest ten, kto w swoim imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym.
Art. 7619)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 8 ustawy powołanej w przypisie 1..
Armator odpowiada za swoje zobowiązania bez ograniczenia, chyba że ustawa stanowi
inaczej.
Art. 77-81.
(skreślone). 20)Przez art. 1 pkt 9 ustawy powołanej w przypisie 1.
Tytuł III
Kapitan statku
Art. 82.
§ 1.
Kapitan sprawuje kierownictwo statku.
§ 2.
Wszystkie osoby znajdujące się na statku obowiązane są podporządkować się zarządzeniom
kapitana wydanym w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku na statku.
§ 3.
Kapitan jest władny w czasie podróży zatrzymać w osobnym pomieszczeniu osobę, której
zachowanie się na statku zagraża bezpieczeństwu statku, ludzi lub mienia; zatrzymanie
może trwać najdłużej do czasu przybycia statku do najbliższego portu polskiego albo
do portu państwa, którego obywatelem jest osoba zatrzymana.
Art. 83.
§ 1.
Kapitanowi nie wolno opuszczać statku, który znajduje się na morzu lub któremu zagraża
jakiekolwiek niebezpieczeństwo, chyba że wymaga tego bezwzględna konieczność.
§ 2.
Kapitan obowiązany jest osobiście prowadzić statek przy wchodzeniu do portów, kanałów
i rzek, wychodzeniu z nich oraz w obrębie portów, jak również w każdym przypadku nasuwającym
szczególne trudności lub niebezpieczeństwa.
§ 321)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 ustawy powołanej w przypisie 2..
Kapitan obowiązany jest korzystać z usług pilota lub holownika, gdy wymagają tego
przepisy lub bezpieczeństwo statku. Kapitan może również korzystać z tych usług, gdy
uzna to za wskazane; korzystanie z usług pilota nie zwalnia kapitana od obowiązku
wymienionego w § 2.
Art. 84.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest dochować staranności sumiennego kapitana statku przy wszystkich
czynnościach służbowych.
§ 2.
Przed rozpoczęciem i w czasie podróży kapitan obowiązany jest dbać, aby statek był
zdatny do żeglugi, a w szczególności, aby odpowiadał wymaganiom wynikającym z przepisów
i zasad dobrej praktyki morskiej co do bezpieczeństwa, obsadzenia właściwą załogą,
należytego wyposażenia i zaopatrzenia.
Art. 85.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest dbać, aby ładunek był należycie załadowany i zabezpieczony
oraz wyładowany, chociażby czynności te powierzono osobom trudniącym się zawodowo
takimi czynnościami.
§ 2.
W czasie podróży kapitan obowiązany jest dbać, aby ładunek nie uległ uszkodzeniu lub
utracie. Obowiązany jest nadto podejmować działania konieczne dla zabezpieczenia interesów
osób zainteresowanych ładunkiem oraz w miarę możności zawiadamiać je o szczególnych
zdarzeniach dotyczących ładunku.
Art. 86.
W razie zagrożenia wojennego lub blokady portu przeznaczenia kapitan obowiązany jest
zawinąć do najbliższego bezpiecznego portu - o ile to możliwe, do portu państwa zaprzyjaźnionego
- i przedsięwziąć wszelkie środki potrzebne do uchronienia statku oraz znajdujących
się na nim osób, mienia i dokumentów przed zawładnięciem przez nieprzyjaciela lub
przed innym niebezpieczeństwem wojennym.
Art. 87.
§ 1.
Kapitan statku jest z mocy prawa przedstawicielem armatora i zainteresowanych ładunkiem
w zakresie zwykłych spraw związanych z wykonywaniem żeglugi oraz zwykłym zarządem
statkiem i ładunkiem. W tych granicach kapitan może w imieniu armatora i zainteresowanych
ładunkiem dokonywać poza portem macierzystym czynności prawnych oraz pozywać i być
pozywanym.
§ 2.
Ograniczenie ustawowego umocowania kapitana dokonane przez armatora lub zainteresowanych
ładunkiem ma skutek prawny między tymi osobami a kapitanem, zaś wobec osób trzecich,
jeżeli ograniczenie to było im znane.
Art. 88.
§ 1.
Kapitan statku będącego poza portem macierzystym uprawniony jest do zaciągania w imieniu
armatora pożyczek oraz dokonywania w jego imieniu czynności na kredyt tylko w granicach
nieodzownej potrzeby naprawy statku, uzupełnienia załogi, zaopatrzenia statku lub
kontynuowania podróży.
§ 2.
W granicach określonych w § 1 kapitan może nawet sprzedać zbędne przynależności statku
lub zbędną część żywności, jeżeli oczekiwanie na zlecenie armatora lub na fundusze
od niego jest niemożliwe lub niecelowe.
§ 3.
Jeżeli w czasie podróży nie zdołano w inny sposób uzyskać środków koniecznych do jej
zakończenia, kapitan - po uprzednim, jeżeli to możliwe, zasięgnięciu wskazówek frachtującego
i armatora - może ustanowić na ładunku zastaw, a nawet sprzedać część ładunku.
§ 4.
Przy doborze środków dla uzyskania funduszów potrzebnych do zakończenia podróży kapitan
obowiązany jest kierować się tym, by strata wynikła dla armatora i zainteresowanych
ładunkiem była jak najmniejsza.
Art. 89.
§ 122)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 ustawy powołanej w przypisie 2..
Jeżeli na statku znajdującym się w podróży wyczerpały się zapasy żywności, kapitan
ma prawo zarządzić - w celu równomiernego rozdziału - rekwizycję znajdującego się
na statku ładunku, który może być przydatny dla wyżywienia, a w razie ostatecznej
konieczności - także rekwizycję żywności u osób znajdujących się na statku.
§ 2.
Wartość zarekwirowanego ładunku lub żywności obowiązany jest wynagrodzić armator.
Art. 90.
§ 1.
Kapitan jest obowiązany nieść wszelką pomoc ludziom znajdującym się na morzu w niebezpieczeństwie,
jeżeli udzielenie tej pomocy nie naraża na poważne niebezpieczeństwo jego statku i osób
znajdujących się na nim.
§ 2.
Armator nie odpowiada za naruszenie tego obowiązku przez kapitana.
Art. 91.
§ 1.
Kapitan jest obowiązany przedsięwziąć wszystkie środki dla uchronienia statku oraz
znajdujących się na nim osób i ładunku przed szkodą.
§ 2.
Jeżeli statkowi grozi zagłada, kapitan obowiązany jest najpierw zastosować wszelkie
dostępne mu środki dla ocalenia pasażerów, a następnie załogi. Kapitan opuszcza statek
jako ostatni, czuwając nad ocaleniem, jeżeli jest to możliwe, dzienników, dokumentów,
map, kosztowności i kasy statku.
Art. 92.
Kapitan statku znajdującego się w niebezpieczeństwie, po porozumieniu się ze statkami,
które odpowiedziały na jego wezwanie o pomoc, ma prawo zażądać, aby wskazany przez
niego statek lub statki udzieliły mu pomocy.
Art. 93.
§ 1.
O każdym przypadku urodzenia lub śmierci na statku w czasie podróży kapitan sporządza
wzmiankę w dzienniku okrętowym oraz protokół, a w przypadku śmierci ponadto zabezpiecza
mienie pozostałe po zmarłym.
§ 2.
Kapitan zgłasza urodzenie lub zgon na statku urzędowi stanu cywilnego pierwszego portu
polskiego, do którego statek zawinął, a za granicą polskiemu urzędowi konsularnemu.
§ 3.
Testament osoby zmarłej na statku i akt zabezpieczenia jej mienia kapitan przekazuje
sądowi rejonowemu właściwemu dla pierwszego portu polskiego, do którego statek zawinął,
a za granicą polskiemu urzędowi konsularnemu.
Art. 94.
W przypadku popełnienia na statku przestępstwa kapitan obowiązany jest sporządzić
szczegółowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, przedsięwziąć odpowiednie środki
dla zapobieżenia uchyleniu się sprawcy od odpowiedzialności karnej, zabezpieczyć dowody
i stosownie do okoliczności przekazać sprawcę wraz z zawiadomieniem o przestępstwie
właściwemu organowi w pierwszym porcie polskim, do którego statek zawinął, lub napotkanemu
polskiemu okrętowi wojennemu albo też powiadomić o przestępstwie polski urząd konsularny
i postąpić zgodnie z jego poleceniem.
Art. 95.
§ 1.
Kapitan obowiązany jest zawiadomić właściwy miejscowo polski urząd konsularny o przybyciu
statku do portu zagranicznego, chyba że zachodzą szczególne przeszkody lub t …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.