Źródła urzędoweisap.sejm.gov.pl · EUR-Lex
Europaius
Polski
ČeštinaDeutschFrançaisEspañolItalianoNederlandsÖsterreichBelgiquePortuguêsSvenskaDanskSuomiSlovenčinaIrelandMagyarEestiLietuviųLatviešuSlovenščinaHrvatskiΚύπροςMaltiRomânăΕλληνικάLuxembourgБългарски
Polski

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie ratownictwa górniczego

Czego dotyczy ten akt?

To rozporządzenie określa zasady organizacji i funkcjonowania ratownictwa górniczego w Polsce, w tym zadania służb ratowniczych, wymagane wyposażenie oraz sposób prowadzenia akcji ratowniczych. Ma ono na celu zapewnienie bezpieczeństwa życia i zdrowia pracowników oraz prawidłowego funkcjonowania zakładów górniczych.

Kogo dotyczy: Przedsiębiorców prowadzących zakłady górnicze; Służby ratownictwa górniczego, w tym Centralną Stację Ratownictwa Górniczego oraz inne podmioty zajmujące się ratownictwem górniczym.

Najważniejsze informacje

Państwo
Polska
Dziedzina prawa
Prawo pracy
Paragrafy
144
Orzeczenia sądów
6
Źródło
api.sejm.gov.pl
Tekst pobrano
Wyjaśnienie zaktualizowano

Co reguluje ten akt?

  • Organizacja i zadania służb ratownictwa górniczego, w tym Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego.
  • Wymagania dotyczące wyposażenia technicznego tych służb.
  • Zasady tworzenia i zatwierdzania planu ratownictwa górniczego.
  • Wymagane kwalifikacje zawodowe, zdrowotne i wiekowe członków drużyn ratowniczych oraz zasady ich szkolenia.

Kogo dotyczy ten akt?

  • Przedsiębiorców prowadzących zakłady górnicze.
  • Służby ratownictwa górniczego, w tym Centralną Stację Ratownictwa Górniczego oraz inne podmioty zajmujące się ratownictwem górniczym.

Jakie są kluczowe punkty?

  • Służby ratownictwa górniczego mają za zadanie niezwłoczne niesienie pomocy w razie zagrożenia życia lub zdrowia pracowników oraz w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego.
  • Przedsiębiorca może spełnić obowiązek ratownictwa górniczego poprzez utrzymywanie własnych służb, współpracę z innymi przedsiębiorcami lub powierzenie tego obowiązku jednostkom ratownictwa.
  • Dla każdego zakładu górniczego sporządza się plan ratownictwa, który musi określać sposób prowadzenia akcji ratowniczej w przypadku różnych zagrożeń (np. pożar, wybuch, zawał).
  • W skład drużyny ratowniczej zakładu górniczego wchodzą m.in. kierownik stacji, jego zastępcy, ratownicy górniczy, mechanicy sprzętu ratowniczego oraz specjaliści. Zastęp ratowniczy składa się z zastępowego i czterech ratowników.

Orzecznictwo do tego przepisu

6
Orzeczenie, sygn. akt VIII U 1412/14
§/Art. 2002/838
Orzeczenie, sygn. akt II Ca 792/13
§/Art. 2002/838
Orzeczenie, sygn. akt III AUa 394/13
§/Art. 2002/838
Orzeczenie, sygn. akt VIII Pa 180/13
§/Art. 2002/838
Orzeczenie, sygn. akt III AUa 463/18
§/Art. 2002/838
Orzeczenie, sygn. akt VIII U 407/14
§/Art. 2002/838

Prawo pracy

8
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 maja 2026 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu…
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 maja 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…
Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa… – tekst jednolity 2021
Ustawa o służbie cywilnej – tekst jednolity 2026
Ustawa z dnia 15 maja 2026 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac
Kodeks pracy – tekst jednolity 2020
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 kwietnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie…
PL:legislativa:DU/2026/659

Prawo pracy

Tekst ustawy

Tekst ustawy
Spis treści (144)
  1. § 2 Je˝eli substancja zawarta w pojemniku lub
  2. § 3 Je˝eli substancja kontrolowana zawarta w pojemniku pochodzi z odzysku,
  3. § 5 Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2002 r
  4. § 4 Je˝eli substancja kontrolowana zawarta w pojemniku przeznaczona jest d
  5. § 1 Rozporzàdzenie okreÊla
  6. § 6 1. W zak∏adzie górniczym i w jednostce ratownictwa powinna byç prowadz
  7. § 7 Kierownik ruchu zak∏adu górniczego odpowiada za stan ratownictwa górni
  8. § 8 Jednostki ratownictwa koordynujà dzia∏ania
  9. § 9
  10. § 10
  11. § 11 1. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych
  12. § 12 W sk∏ad dru˝yny ratowniczej zak∏adu górniczego wchodzà
  13. § 13 1. W dru˝ynie ratowniczej zak∏adu górniczego
  14. § 14
  15. § 15 1. Dru˝ynà ratowniczà zak∏adu górniczego kieruje kierownik kopalnianej
  16. § 16
  17. § 17 1. Do zadaƒ kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego nale˝
  18. § 18 W przypadku zawarcia przez przedsi´biorc´
  19. § 19 1. Przynale˝noÊç do ratownictwa górniczego
  20. § 20 Ratownik górniczy, w przypadku wezwania,
  21. § 21 1. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, na
  22. § 22 Do zadaƒ mechanika sprz´tu ratowniczego
  23. § 23 1. W zak∏adzie górniczym powinien byç stosowany wy∏àcznie sprz´t ratow
  24. § 27 Pomieszczenia, w których jest przechowywany sprz´t ratowniczy powinny
  25. § 28 Ratownikiem górniczym mo˝e byç osoba, która
  26. § 24 1. W celu zapewnienia mo˝liwoÊci natychmiastowego u˝ycia sprz´tu ratow
  27. § 29 Mechanikiem sprz´tu ratowniczego mo˝e byç
  28. § 25
  29. § 30
  30. § 26 1. Sprz´t i przyrzàdy, o których mowa w § 23
  31. § 31 Kierownik w∏aÊciwej jednostki ratownictwa
  32. § 32 1. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest
  33. § 33
  34. § 34
  35. § 35 Ratownikom górniczym powinna byç zapewniona opieka lekarska obejmujàca
  36. § 36 Organizacj´ pomocy lekarskiej podczas prowadzenia akcji ratowniczej ok
  37. § 37 1. Kopalniana stacja ratownictwa górniczego
  38. § 38 1. Stacja, o której mowa w § 37 ust. 1, powinna byç usytuowana w pobli
  39. § 39 Projekt budowy (przebudowy) kopalnianej
  40. § 40
  41. § 41
  42. § 42 Kierownikiem kopalnianej stacji ratownictwa
  43. § 43
  44. § 44 Funkcje zast´powego mo˝e pe∏niç ratownik
  45. § 45
  46. § 46 1. Mechanicy sprz´tu ratowniczego w podziemnym zak∏adzie górniczym pow
  47. § 47 1. W wyrobiskach podziemnych zak∏adów
  48. § 48
  49. § 49 1. Zast´py dy˝urujàce w podziemnych zak∏adach górniczych powinny byç z
  50. § 50 1. Zast´p dy˝urujàcy w podziemnym zak∏adzie górniczym powinien mieç be
  51. § 51 1. Zast´p dy˝urujàcy w podziemnym zak∏adzie
  52. § 52 1. Zast´p dy˝urujàcy w podziemnym zak∏adzie
  53. § 57 W przypadkach innych ni˝ okreÊlone
  54. § 53 Plan ratownictwa, o którym mowa w § 5
  55. § 54 W zak∏adach górniczych wydobywajàcych rop´ naftowà i gaz ziemny powinn
  56. § 55 W zak∏adach górniczych wydobywajàcych
  57. § 56 W zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej
  58. § 58 1. Kierownikiem kopalnianej (zak∏adowej) stacji ratownictwa górniczego
  59. § 59 1. Miejsca pracy ratowników wykonujàcych
  60. § 60 1. Jednostka ratownictwa powinna spe∏niaç
  61. § 61 1. Jednostka ratownictwa mo˝e wykonywaç
  62. § 64 1. Dy˝urujàce zawodowe zast´py ratownicze,
  63. § 65
  64. § 62 1. W umowie, o której mowa w § 4 ust. 1,
  65. § 66 1. Szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego w jednostce ratownictwa
  66. § 63 W jednostce ratownictwa powinien byç sporzàdzony regulamin okreÊlajàcy
  67. § 67 1. W jednostce ratownictwa powinny byç
  68. § 68
  69. § 69 Jednostka ratownictwa powinna dysponowaç
  70. § 70 Jednostka ratownictwa powinna utrzymywaç
  71. § 71 1. Jednostka ratownictwa powinna byç wyposa˝ona w
  72. § 72 W∏aÊciwa jednostka ratownictwa opracowuje
  73. § 73 1. Jednostka ratownictwa dla podziemnych
  74. § 74
  75. § 75 Lekarze zabezpieczajàcy pomoc medycznà
  76. § 76
  77. § 77
  78. § 78
  79. § 79 Przepisy § 76—78 stosuje si´ odpowiednio do
  80. § 80 Jednostka ratownictwa powinna przeprowadzaç praktyczne i teoretyczne s
  81. § 81 1. W przypadku wystàpienia zagro˝enia ˝ycia
  82. § 82 1. Akcj´ ratowniczà prowadzi kierownik ruchu
  83. § 83 1. Podczas akcji ratowniczej decyzje dotyczàce jej prowadzenia podejmu
  84. § 84 Kto spostrze˝e stan zagro˝enia, o którym mowa w § 81 ust. 1, powinien
  85. § 86 W przypadku powstania zagro˝enia i rozpocz´cia prowadzenia akcji ratow
  86. § 87
  87. § 88 1. Pracami profilaktycznymi sà prace zwiàzane z zapobieganiem zagro˝en
  88. § 85 1. Dyspozytor ruchu w podziemnym zak∏adzie
  89. § 89 1. Kierownik akcji ratowniczej powinien
  90. § 90 Kierownik akcji ratowniczej powinien mieç do
  91. § 91 1. W pomieszczeniach sztabu akcji ratowniczej
  92. § 92 W pomieszczeniu kierownika akcji ratowniczej
  93. § 93 1. Sekretarz techniczny kierownika akcji ratowniczej powinien prowadzi
  94. § 96
  95. § 94
  96. § 95 Sztab akcji ratowniczej, dzia∏ajàc w porozumieniu z kierownikiem akcji
  97. § 99 1. W bazie ratowniczej powinny byç przygotowane i urzàdzone miejsca do
  98. § 97
  99. § 98 1. W podziemnym zak∏adzie górniczym baza
  100. § 100
  101. § 101 1. Baz´ ratowniczà wyposa˝a si´ stosownie
  102. § 102
  103. § 103
  104. § 104 1. Osoby przybywajàce do bazy ratowniczej
  105. § 105 1. Podczas akcji ratowniczej w kopalnianej
  106. § 106
  107. § 107 1. W podziemnych zak∏adach górniczych,
  108. § 108
  109. § 109 Podczas akcji ratowniczych prowadzonych
  110. § 110
  111. § 111
  112. § 112 O potrzebie wezwania do akcji ratowniczej
  113. § 113 W podziemnym zak∏adzie górniczym w przypadku powstania zagro˝enia i ko
  114. § 114 1. Liczba osób uczestniczàcych w akcji ratowniczej powinna byç ogranic
  115. § 115 1. Podczas akcji ratowniczych dzielenie zast´pu ratowniczego jest nied
  116. § 116 1. Podczas akcji ratowniczej zast´powy zast´pu ratowniczego jest odpow
  117. § 117
  118. § 118 1. Zast´p ratowniczy kierowany do prac
  119. § 119 1. Podczas przeprowadzania rozpoznania zagro˝enia, w sk∏adzie zast´pu
  120. § 122 1. W przypadku gdy w akcji ratowniczej ratownik zas∏abnie lub ulegnie
  121. § 120 1. Podczas wykonywania prac ratowniczych
  122. § 121
  123. § 123 1. W przypadku gdy w akcji ratowniczej
  124. § 124 Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa
  125. § 125 Za akcj´ ratowniczà w atmosferze niezdatnej
  126. § 126 1. Prace ratownicze w atmosferze niezdatnej
  127. § 127
  128. § 128 1. W podziemnym zak∏adzie górniczym zast´p wyruszajàcy z bazy do miejs
  129. § 129
  130. § 130 1. Przed wejÊciem do strefy zagro˝enia zast´p porusza si´ w szyku zwar
  131. § 131 1. W przypadku jakiejkolwiek niedyspozycji
  132. § 132 1. Ratownik zdejmuje mask´ twarzowà dopiero na polecenie zast´powego,
  133. § 137
  134. § 133 W przypadku wielokrotnego u˝ywania aparatów regeneracyjnych (powietrzn
  135. § 134 Wykonywanie czynnoÊci kontrolnych w strefie zagro˝enia, w której wyst´
  136. § 135 W przypadku gdy wypadkowi uleg∏ ratownik
  137. § 136 1. Do wykonywania prac podwodnych
  138. § 138 1. Mechanikiem nurkowego sprz´tu ratowniczego mo˝e byç osoba, która
  139. § 139 1. Kierownikiem prac podwodnych mo˝e byç
  140. § 140 1. Obowiàzki lekarza przygotowanego do
  141. § 141 Jednostka ratownictwa lub kopalniana stacja
  142. § 142
  143. § 143
  144. § 144 Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6106 —

§ 2Je˝eli substancja zawarta w pojemniku lub

wchodzàca w sk∏ad produktu lub urzàdzenia jest mieszaninà substancji zawierajàcà substancj´ kontrolowanà, nale˝y podaç dodatkowo jej sk∏ad w procentach wagowych.

§ 3Je˝eli substancja kontrolowana zawarta w pojemniku pochodzi z odzysku, nale˝y podaç dodatkowo

informacje o pochodzeniu substancji i je˝eli zosta∏a poddana regeneracji — o zawartoÊci substancji kontrolowanej w regeneracie oraz nazwie i adresie firmy, która dokona∏a regeneracji.

Poz. 837 i 838 i analitycznych, nale˝y podaç dodatkowo informacje o stopniu czystoÊci substancji oraz o przeznaczeniu substancji wy∏àcznie do celów laboratoryjnych i analitycznych, z zastrze˝eniem, ˝e substancje zanieczyszczone wskutek u˝ytkowania lub niezu˝yte podlegajà recyklingowi, regeneracji, a w przypadku braku takiej mo˝liwoÊci — unieszkodliwieniu, zgodnie z odr´bnymi przepisami.

§ 5Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem 1 lipca 2002 r

§ 4Je˝eli substancja kontrolowana zawarta w pojemniku przeznaczona jest do celów laboratoryjnych

Minister Gospodarki: J. Piechota 838 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 12 czerwca 2002 r. w sprawie ratownictwa górniczego.

Na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 88, poz. 554, Nr 111, poz. 726 i Nr 133, poz. 885, z 1998 r.

Nr 106, poz. 668, z 2000 r. Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 110, poz. 1190, Nr 115, poz. 1229 i Nr 154, poz. 1800) zarzàdza si´, co nast´puje:

Rozdzia∏ 1 Przepisy ogólne

§ 1Rozporzàdzenie okreÊla

1)organizacj´, szczegó∏owe zadania s∏u˝b ratownictwa górniczego przedsi´biorcy oraz podmiotów zawodowo trudniàcych si´ ratownictwem górniczym, w tym Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego,
2)wymagania w zakresie wyposa˝enia technicznego s∏u˝b, o których mowa w pkt 1,
3)szczegó∏owe zasady tworzenia i zatwierdzania planu ratownictwa górniczego, waniem czynnoÊci w zakresie ratownictwa górniczego, zwane dalej „jednostkami ratownictwa”.
2.Zadaniem s∏u˝b, o których mowa w ust. 1, jest niezw∏oczne niesienie pomocy w razie zagro˝enia ˝ycia lub zdrowia pracowników zak∏adu górniczego oraz innych osób znajdujàcych si´ w zak∏adzie górniczym, a tak˝e w przypadku zagro˝enia bezpieczeƒstwa ruchu zak∏adu górniczego powsta∏ego w szczególnoÊci wskutek: po˝aru, wybuchu gazów lub py∏u w´glowego, wyrzutu gazów lub ska∏, wdarcia si´ wody do wyrobisk, zawa∏u, tàpni´cia, otwierania wyrobisk izolowanych, penetracji nieczynnych wyrobisk, erupcji p∏ynu z∏o˝owego, wydzielania si´ siarkowodoru i awarii energomechanicznej, a tak˝e zagro˝enia bezpieczeƒstwa powszechnego.
3.Do zadaƒ s∏u˝b, o których mowa w ust. 1, nale˝y tak˝e wykonywanie prac profilaktycznych; pracami profilaktycznymi sà prace majàce na celu zapobieganie bezpoÊredniemu zagro˝eniu bezpieczeƒstwa pracowników lub ruchu zak∏adu górniczego.
1)ratownictwa górniczego przedsi´biorcy,

§ 31. Obowiàzek wynikajàcy z art. 75 ust. 1 pkt 1

ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. — Prawo geologiczne i górnicze, zwanej dalej „ustawà”, przedsi´biorca mo˝e spe∏niç poprzez:

1)utrzymywanie w∏asnych s∏u˝b ratownictwa górniczego,
2)sta∏à zorganizowanà wspó∏prac´ s∏u˝b ratownictwa przedsi´biorców,
3)powierzenie tego obowiàzku w ca∏oÊci lub w cz´Êci jednostkom ratownictwa.
2)Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego lub innego podmiotu zawodowo trudniàcego si´ wykony- 2. Spe∏niajàc obowiàzek w sposób, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, przedsi´biorca powinien jednoczeÊnie
4)wymagane kwalifikacje zawodowe, zdrowotne i wiekowe cz∏onków dru˝yn ratowniczych,
5)szczegó∏owe zasady szkolenia z zakresu ratownictwa górniczego,
6)zasady prowadzenia akcji ratowniczych w zale˝noÊci od rodzaju zagro˝eƒ naturalnych, wyst´pujàcych w zak∏adach górniczych.

§ 21. Ratownictwo górnicze tworzà s∏u˝by

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6107 — spe∏niaç wymagania przewidziane dla jednostki ratownictwa, okreÊlone w rozdziale 3.

3.Przedsi´biorca organizuje wspó∏prac´ s∏u˝b ratownictwa, o której mowa w ust. 1 pkt 2, zasi´gajàc opinii organizacji zwiàzków zawodowych.

Poz. 838

2)s∏u˝by obowiàzane do wspó∏pracy ze s∏u˝bà ratownictwa w zak∏adzie górniczym, ze wskazaniem ustalonego zakresu wspó∏pracy,
3)mo˝liwoÊç sta∏ego udzia∏u w akcji ratowniczej zawodowych specjalistycznych s∏u˝b jednostek ratownictwa,

§ 41. Powierzenie wykonywania czynnoÊci w zakresie ratownictwa górniczego jednostkom ratownictwa odbywa si´ na podstawie umowy, po uzyskaniu

zgody, o której mowa w art. 75 ust. 2 ustawy.

4)niezb´dne wyposa˝enie w sprz´t ratowniczy, ze wskazaniem: miejsc sk∏adowania, sposobu transportu i osób odpowiedzialnych za terminowe wyposa˝enie w ten sprz´t, 2. Umowa zawarta mi´dzy przedsi´biorcà a jednostkà ratownictwa, zwanà dalej „w∏aÊciwà jednostkà ratownictwa”, powinna w szczególnoÊci okreÊlaç:
5)organizacj´ pomocy medycznej podczas akcji ratowniczej, z uwzgl´dnieniem:
a)nazwisk, miejsc pracy i zamieszkania oraz numerów telefonów personelu medycznego,
b)sposobu organizowania pomocy medycznej i doboru w∏aÊciwych Êrodków w zale˝noÊci od rodzajów zagro˝eƒ,
1)zakres obowiàzków i harmonogram delegowania przez przedsi´biorc´ ratowników do zast´pów dy˝urujàcych w jednostce ratownictwa lub sposób zapewnienia gotowoÊci zast´pów ratowniczych w jednostce utrzymujàcej tylko zawodowe pogotowie specjalistyczne,
2)zasady wspó∏pracy dotyczàcej mo˝liwoÊci korzystania ze sprz´tu i wyposa˝enia,
3)wysokoÊç op∏aty przys∏ugujàcej jednostce ratownictwa od przedsi´biorcy za Êwiadczone us∏ugi przez t´ jednostk´.
3.Przepis ust. 1 stosuje si´ odpowiednio do wykonywania obowiàzku, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy.

§ 51. Dla ka˝dego zak∏adu górniczego sporzàdza

si´ plan ratownictwa, który w szczególnoÊci powinien okreÊlaç sposób prowadzenia akcji ratowniczej w przypadku zagro˝enia bezpieczeƒstwa ludzi lub ruchu zak∏adu górniczego spowodowanego: po˝arem, tàpni´ciem, wybuchem gazów lub py∏u w´glowego, wyrzutem gazów i ska∏, zawa∏em wyrobiska, wdarciem si´ wody do wyrobisk górniczych, otwieraniem wyrobisk izolowanych, penetracjà nieczynnych wyrobisk, erupcjà p∏ynu z∏o˝owego, wydzielaniem si´ siarkowodoru, osuwisk w odkrywkowych zak∏adach górniczych oraz awarià energomechanicznà.

2.Plan, o którym mowa w ust. 1, powinien okreÊlaç sposób wykonania obowiàzków w zakresie ratownictwa górniczego, a w szczególnoÊci:
1)organizacj´ s∏u˝b ratownictwa i s∏u˝b pogotowia w zak∏adzie górniczym, z uwzgl´dnieniem:
a)adresów i numerów telefonów osób kierownictwa i dozoru ruchu przewidzianych do kierowania pracami ratowniczymi i pomocniczymi podczas prowadzenia akcji ratowniczej oraz kolejnoÊci ich powiadamiania,
b)obsady kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, liczby zast´pów i sposobów powiadamiania ratowników,
c)lokalizacji i wyposa˝enia pomieszczeƒ niezb´dnych do prowadzenia akcji ratowniczej,
d)systemów ∏àcznoÊci,
e)adresów i numerów telefonów organów administracji publicznej i instytucji, które powiadamia si´ o powsta∏ym zagro˝eniu,
6)koordynacj´, o której mowa w § 8, przez jednostk´ ratownictwa oraz plan wzajemnej pomocy zak∏adów górniczych,
7)dokumentacj´ prowadzenia akcji ratowniczej,
8)sposób zwalczania zagro˝enia po˝arowego z uwzgl´dnieniem:
a)wykazu miejsc szczególnie zagro˝onych powstaniem po˝aru,
b)sposobu wycofania ludzi ze strefy zagro˝enia,
c)parametrów wentylacyjnych, map i schematów niezb´dnych przy prowadzeniu akcji po˝arowej.
3.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego zatwierdza plan ratownictwa.
4.Zmiany w planie ratownictwa przeprowadza si´ w trybie przewidzianym dla zatwierdzania planu ratownictwa, z zastrze˝eniem ust. 5.
5.Plan ratownictwa powinien byç na bie˝àco aktualizowany; zakres aktualizacji planu ratownictwa ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
6.Z treÊcià planu ratownictwa powinny byç zapoznane osoby wymienione w planie, odpowiedzialne za wykonywanie okreÊlonych zadaƒ podczas prowadzenia akcji ratowniczej.

§ 61. W zak∏adzie górniczym i w jednostce ratownictwa powinna byç prowadzona dokumentacja w zakresie ratownictwa górniczego

2.Rodzaje dokumentacji, o których mowa w ust. 1, okreÊla za∏àcznik nr 1 do rozporzàdzenia.
3.Dokumentacj´, o której mowa w ust. 1, prowadzi si´ na podstawie wzorów okreÊlonych przez w∏aÊciwà jednostk´ ratownictwa.

§ 7Kierownik ruchu zak∏adu górniczego odpowiada za stan ratownictwa górniczego w zak∏adzie górniczym

§ 8Jednostki ratownictwa koordynujà dzia∏ania

s∏u˝b ratownictwa górniczego przedsi´biorcy w spo- Dziennik Ustaw Nr 94 — 6108 — sób okreÊlony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

Rozdzia∏ 2 Zadania, organizacja i wyposa˝enie s∏u˝b ratownictwa w zak∏adzie górniczym

§ 9

1.Przepisy niniejszego rozdzia∏u okreÊlajà wymagania, jakim powinny odpowiadaç s∏u˝by ratownictwa w podziemnych zak∏adach górniczych i w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi.
2.Wymagania, jakim powinna odpowiadaç s∏u˝ba ratownictwa w odkrywkowych zak∏adach górniczych, okreÊla plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
3.Przepisy niniejszego rozdzia∏u stosuje si´ odpowiednio do:
1)odkrywkowych zak∏adów górniczych, je˝eli w zak∏adach tych utrzymywane sà podziemne wyrobiska górnicze lub istnieje mo˝liwoÊç powstania atmosfery niezdatnej do oddychania,
2)zak∏adów wykonujàcych roboty geologiczne,
3)bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz do sk∏adowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych, chyba ˝e przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 10W zak∏adzie górniczym powinna byç zorganizowana dru˝yna ratownicza oraz odpowiednio wyposa˝ona kopalniana stacja ratownictwa górniczego

§ 111. W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

kopaliny otworami wiertniczymi obowiàzek posiadania kopalnianej stacji ratownictwa górniczego mo˝e zostaç spe∏niony przez utrzymywanie zak∏adowej stacji ratownictwa górniczego.

2.Do zak∏adowej stacji ratownictwa górniczego stosuje si´ odpowiednio przepisy dotyczàce kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, chyba ˝e przepis szczególny stanowi inaczej.

§ 12W sk∏ad dru˝yny ratowniczej zak∏adu górniczego wchodzà

1)kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
2)zast´pcy kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
3)ratownicy górniczy,
4)mechanicy sprz´tu ratowniczego,
5)osoby posiadajàce wymagane kwalifikacje w zakresie zwalczania zagro˝eƒ górniczych i prowadzenia akcji ratowniczych, wyznaczone przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego, po uzyskaniu ich zgody; osoby te wchodzà w sk∏ad dru˝yny ratowniczej zak∏adu górniczego jako specjaliÊci.

§ 131. W dru˝ynie ratowniczej zak∏adu górniczego

powinny byç wydzielone zast´py ratownicze.

Poz. 838 2. W sk∏ad zast´pu ratowniczego wchodzi:

1)zast´powy,
2)czterech ratowników, z których jeden pe∏ni dodatkowo funkcj´ zast´pcy zast´powego.
3.Zast´powych wyznacza kierownik ruchu zak∏adu górniczego na wniosek kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego; zast´powy kieruje pracà zast´pu.
4.Liczba zast´powych w dru˝ynie ratowniczej powinna byç odpowiednio wi´ksza od liczby zast´pów tworzàcych dru˝yn´ ratowniczà.

§ 14

W przypadkach uzasadnionych potrzebà zapewnienia bezpieczeƒstwa pracy w dru˝ynie ratowniczej powinny byç utrzymywane specjalistyczne zast´py ratownicze do wykonywania, podczas akcji ratowniczej, prac, które wymagajà szczególnych umiej´tnoÊci, zw∏aszcza w zakresie obs∏ugi specjalistycznych urzàdzeƒ.

§ 151. Dru˝ynà ratowniczà zak∏adu górniczego kieruje kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego

2.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien mieç co najmniej dwóch zast´pców.
3.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub co najmniej jeden z jego zast´pców powinien byç ratownikiem górniczym.

§ 161. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego wyznacza kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego i jego zast´pców, spoÊród osób kierownictwa

lub wy˝szego dozoru ruchu tego zak∏adu.

2.W zak∏adach górniczych innych ni˝ podziemne zak∏ady górnicze mo˝na, w odniesieniu do kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, odstàpiç od wymagaƒ okreÊlonych w ust. 1 oraz obowiàzku wyznaczania wi´cej ni˝ jednego zast´pcy kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

§ 171. Do zadaƒ kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego nale˝y w szczególnoÊci

1)zapewnienie wymaganego wyposa˝enia i wyszkolenia dru˝yny ratowniczej oraz wyposa˝enia kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
2)dbanie o sta∏à gotowoÊç dru˝yny ratowniczej, odpowiedni stan pomieszczeƒ i w∏aÊciwe zatrudnienie zast´pów dy˝urujàcych oraz sprawne dzia∏anie sprz´tu stanowiàcego wyposa˝enie kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
3)prowadzenie, zgodnie z harmonogramem, çwiczeƒ ratowniczych oraz terminowe kierowanie ratowników na badania lekarskie i wymagane szkolenia,
4)kontrolowanie pracy mechaników sprz´tu ratowniczego oraz prowadzenie przeszkolenia za∏óg w zakresie u˝ytkowania sprz´tu oczyszczajàcego ucieczkowego i aparatów regeneracyjnych ucieczkowych (powietrznych butlowych), Dziennik Ustaw Nr 94 — 6109 —
5)przeprowadzanie kontroli, co najmniej raz w miesiàcu, stanu aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) i pozosta∏ego sprz´tu ratowniczego oraz przedstawianie jej wyników co najmniej raz na kwarta∏ kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego, który powinien udokumentowaç zapoznanie si´ z tymi wynikami,
6)prowadzenie ewidencji cz∏onków dru˝yny ratowniczej i udokumentowanie w niej badaƒ lekarskich, çwiczeƒ, dy˝urów, szkoleƒ oraz udzia∏u w akcjach ratowniczych,
7)prowadzenie ewidencji osób przeszkolonych w zakresie ratownictwa, nieb´dàcych ratownikami.
2.W zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi sposób przeprowadzania kontroli, o których mowa w ust. 1 pkt 5, ustala kierownik ruchu zak∏adu górniczego.

§ 18W przypadku zawarcia przez przedsi´biorc´

z jednostkà ratownictwa umowy, o której mowa w § 4 ust. 1, kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego:

1)wyznacza ratowników do pe∏nienia dy˝urów w dy˝urujàcych zast´pach utrzymywanych przez t´ jednostk´ dla grup zak∏adów górniczych,
2)opracowuje, z odpowiednim wyprzedzeniem w czasie, harmonogram çwiczeƒ dla zast´pów ratowniczych w uzgodnieniu z jednostkà ratownictwa,
3)opracowuje, dla zak∏adów poszukujàcych rop´ naftowà i gaz ziemny oraz dla zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, harmonogram dy˝uru ratowników b´dàcych w pracy i wyznaczonych do zapewnienia gotowoÊci do akcji ratowniczej, o której mowa w § 4 ust. 2 pkt 1.

§ 191. Przynale˝noÊç do ratownictwa górniczego

jest dobrowolna.

2.Ratownik górniczy powinien uczestniczyç w pogotowiu ratowniczym, braç udzia∏ w çwiczeniach i akcjach ratowniczych.
3.Ratownik górniczy powinien, raz na 5 lat, odbyç kurs okresowy dla ratowników górniczych.
4.W przypadku niewywiàzywania si´ ratownika z obowiàzków, z przyczyn przez niego zawinionych, nie powinien on przez okres do 14 dni wykonywaç czynnoÊci cz∏onka dru˝yny ratowniczej.
5.W przypadku gdy w wyznaczonym terminie nie ustàpi przyczyna niedopuszczenia ratownika do wykonywania czynnoÊci cz∏onka dru˝yny ratowniczej, kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien pozbawiç ratownika wykonywania czynnoÊci w dru˝ynie ratowniczej.

§ 20

Ratownik górniczy, w przypadku wezwania, powinien niezw∏ocznie zg∏osiç si´ do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub do wyznaczonego miejsca, w sposób okreÊlony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

Poz. 838

§ 211. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, na

wniosek kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, wyznacza mechaników sprz´tu ratowniczego.

2.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego wyznacza, spoÊród podleg∏ych mu mechaników, pierwszego mechanika, który sprawuje nadzór nad pozosta∏ymi mechanikami.
3.Mechanik sprz´tu ratowniczego powinien, raz na 5 lat, odbyç kurs okresowy dla mechaników sprz´tu ratowniczego.

§ 22Do zadaƒ mechanika sprz´tu ratowniczego

nale˝y w szczególnoÊci:

1)utrzymywanie, na swojej zmianie, w sta∏ej gotowoÊci aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) i pozosta∏ego sprz´tu,
2)kontrola, naprawa, konserwacja i dezynfekcja aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) oraz pozosta∏ego sprz´tu ratowniczego, stanowiàcego wyposa˝enie kopalnianej stacji ratownictwa, i prowadzenie odpowiednich ksià˝ek kontroli,
3)zaopatrywanie wszystkich urzàdzeƒ ratowniczych w numery i znaki w∏asnoÊci stosowane w zak∏adzie górniczym,
4)przedk∏adanie kierownikowi kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, raz w miesiàcu, do wglàdu i potwierdzenia, prowadzonych ksià˝ek ewidencyjno-kontrolnych,
5)zapewnienie, aby w pomieszczeniach przeznaczonych do przechowywania aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) i pozosta∏ego sprz´tu ratowniczego znajdowa∏ si´ wy∏àcznie sprz´t sprawny i przygotowany do przeprowadzania akcji,
6)zg∏aszanie dyspozytorowi ruchu zak∏adu górniczego miejsca pobytu dy˝urujàcych na dole zast´pów ratowniczych, z podaniem sposobu ich alarmowania,
7)u∏o˝enie kart wezwaƒ ratowników wed∏ug stanu zatrudnienia, na podstawie wykazów markowni.

§ 231. W zak∏adzie górniczym powinien byç stosowany wy∏àcznie sprz´t ratowniczy do ochrony uk∏adu

oddechowego, dopuszczony do stosowania na podstawie odr´bnych przepisów.

2.Stan sprz´tu, o którym mowa w ust. 1, a tak˝e innych urzàdzeƒ niezb´dnych do prowadzenia akcji ratowniczej powinien w szczególnoÊci zapewniç:
1)skuteczne prowadzenie prac ratowniczych,
2)bezpieczeƒstwo ludzi podczas likwidacji zagro˝enia, zw∏aszcza podczas wykonywania prac niebezpiecznych wymagajàcych u˝ycia sprz´tu specjalistycznego.
3.Kopalniana stacja ratownictwa górniczego i s∏u˝by ratownictwa w zak∏adzie górniczym powinny byç wyposa˝one w:
1)sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6110 —
2)przyrzàdy pomiarowe i kontrolne,
3)sprz´t ratowniczy i pomocniczy,
4)sprz´t medyczny,
5)sprz´t ochrony indywidualnej i odzie˝ ochronnà,
6)oÊwietlenie osobiste ratowników okreÊlone przez w∏aÊciwà jednostk´ ratownictwa.
4.Szczegó∏owe wymagania w zakresie wyposa˝enia kopalnianej stacji ratownictwa górniczego i s∏u˝by ratownictwa okreÊla plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1; wymagania te powinny uwzgl´dniaç rodzaj zagro˝eƒ wyst´pujàcych w zak∏adzie górniczym, a w podziemnym zak∏adzie górniczym tak˝e liczb´ pracowników zatrudnionych w ciàgu doby pod ziemià.

Poz. 838

§ 27Pomieszczenia, w których jest przechowywany sprz´t ratowniczy powinny byç zabezpieczone przed

dost´pem osób niepowo∏anych.

§ 28Ratownikiem górniczym mo˝e byç osoba, która

1)ukoƒczy∏a 21 lat,
2)przepracowa∏a co najmniej 12 miesi´cy w zak∏adzie górniczym w danej specjalnoÊci,
3)ma odpowiedni stan zdrowia oraz odpowiednie predyspozycje psychologiczne, potwierdzone specjalistycznymi badaniami,
4)ukoƒczy∏a kurs podstawowy dla kandydatów na ratowników górniczych i zda∏a egzamin z wynikiem pozytywnym.

§ 241. W celu zapewnienia mo˝liwoÊci natychmiastowego u˝ycia sprz´tu ratowniczego powinien byç on

przechowywany i konserwowany, w sposób okreÊlony w instrukcji producenta sprz´tu ratowniczego.

§ 29Mechanikiem sprz´tu ratowniczego mo˝e byç

ratownik górniczy lub by∏y ratownik górniczy, który:

2.Aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe) oraz sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego przystosowany do ewakuacji poszkodowanych powinny byç przechowywane w kopalnianych stacjach (punktach) ratownictwa górniczego.
2)ma sta˝ ratowniczy nie krótszy ni˝ 5 lat, a w zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi nie krótszy ni˝ 3 lata, 3. Aparaty, o których mowa w ust. 2, mogà byç wydawane wy∏àcznie przez mechaników sprz´tu ratowniczego, na polecenie kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, jego zast´pców albo kierownika akcji ratowniczej.
3)ukoƒczy∏ kurs podstawowy dla kandydatów na mechaników sprz´tu ratowniczego i zda∏ egzamin z wynikiem pozytywnym.
4.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien powiadomiç kierownika ruchu zak∏adu górniczego o ka˝dym przypadku u˝ycia aparatów, o których mowa w ust. 2, a tak˝e o wypadku zaistnia∏ym podczas ich u˝ycia.
5.W razie zaistnienia wypadku, o którym mowa w ust. 4, kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego zapewnia, w przypadku u˝ycia aparatu regeneracyjnego, zabezpieczenie 3 sztuk nieu˝ywanych i zaplombowanych poch∏aniaczy CO2 tej samej partii, serii i daty produkcji, jakich u˝yto w aparacie, w którym zdarzy∏ si´ wypadek.

§ 251. Konserwacj´ sprz´tu ratowniczego przeprowadza si´ po ka˝dorazowym jego u˝yciu, a tak˝e z cz´stotliwoÊcià okreÊlonà w instrukcji, o której mowa

w § 24 ust. 1.

2.Konserwacj´, kontrol´ i naprawy sprz´tu ratowniczego powinni wykonywaç mechanicy sprz´tu ratowniczego.
1)ukoƒczy∏ co najmniej zasadniczà szko∏´ zawodowà,

§ 30

1.Przy jednostce ratownictwa, która organizuje i prowadzi kursy podstawowe dla kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprz´tu ratowniczego, kierownik jednostki powo∏uje komisj´ egzaminacyjnà 2. Zadaniem komisji egzaminacyjnej jest przeprowadzanie egzaminów dla kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprz´tu ratowniczego.
3.W sk∏ad komisji egzaminacyjnej wchodzà przewodniczàcy, sekretarz oraz cz∏onkowie, z których przynajmniej jeden powinien posiadaç stwierdzone kwalifikacje, wymagane od osób kierownictwa lub wy˝szego dozoru ruchu zak∏adu górniczego.
4.Komisja egzaminacyjna przeprowadza egzamin w zespo∏ach egzaminacyjnych, których sk∏ad ustala przewodniczàcy komisji spoÊród jej cz∏onków.
5.Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej powiadamia w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego o terminie i miejscu egzaminu. Przedstawiciel w∏aÊciwego organu nadzoru górniczego mo˝e uczestniczyç w egzaminie.

§ 261. Sprz´t i przyrzàdy, o których mowa w § 23

ust. 3 pkt 1 i 2, powinny byç oznakowane symbolem zak∏adu górniczego i kolejnym numerem zgodnym z numerem zamieszczonym w ewidencji sprz´tu ratowniczego, a tak˝e innymi oznaczeniami, je˝eli obowiàzek taki wynika z odr´bnych przepisów.

6.O wyniku egzaminu zespó∏ egzaminacyjny decyduje wi´kszoÊcià g∏osów, ustalajàc go jako „pozytywny” lub „negatywny”.
2.W celu ewidencji sprz´tu ratowniczego prowadzi si´ dokumentacj´, w której powinny byç odnotowane informacje o u˝yciu sprz´tu, przeprowadzonej kontroli jego sprawnoÊci i wykonywanych naprawach.
8.Przewodniczàcy komisji egzaminacyjnej przedk∏ada protokó∏ z przebiegu egzaminu wraz z dokumentami kandydata kierownikowi jednostki, o której mowa w ust. 1.
7.Cz∏onkowie zespo∏u egzaminacyjnego podpisujà protokó∏ z przebiegu egzaminu.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6111 — 9. Kierownik jednostki wystawia kandydatowi, który z∏o˝y∏ egzamin z wynikiem pozytywnym, zaÊwiadczenie o ukoƒczeniu kursu.

§ 31Kierownik w∏aÊciwej jednostki ratownictwa

zatwierdza programy kursów podstawowych, wymaganych dla kandydatów na ratowników górniczych i mechaników sprz´tu ratowniczego.

§ 321. Kierownik ruchu zak∏adu górniczego jest

odpowiedzialny za stan wyszkolenia w zakresie ratownictwa górniczego w zak∏adzie górniczym.

2.Szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego powinny odbyç osoby:
1)kierownictwa akcji ratowniczych,
2)kierownictwa dru˝yn ratowniczych oraz pozostali cz∏onkowie dru˝yny ratowniczej,
3)kierownictwa i dozoru ruchu zak∏adu górniczego, niewchodzàce w sk∏ad dru˝yny ratowniczej.
3.Szkolenie, o którym mowa w ust. 2, powinno byç prowadzone w formie kursów, seminariów i çwiczeƒ ratowniczych.
4.W∏aÊciwa jednostka ratownictwa opracowuje programy szkoleƒ, o których mowa w ust. 2, zgodnie ze szczegó∏owymi zasadami szkolenia okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.
5.Szkolenie powinno byç prowadzone z uwzgl´dnieniem danej specjalnoÊci, wynikajàcej z rodzaju robót wykonywanych w poszczególnych zak∏adach górniczych.
6.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien co roku opracowaç harmonogramy odbywania kursów i çwiczeƒ ratowniczych, planowanych w nast´pnym roku, i przedstawiç je do zatwierdzenia kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego.
7.Kierownik ruchu zak∏adu górniczego, jego zast´pcy oraz dyspozytorzy ruchu zak∏adu górniczego powinni, raz na 2 lata, uczestniczyç w seminariach o tematyce dotyczàcej zwalczania zagro˝eƒ w zak∏adach górniczych oraz prowadzenia akcji ratowniczych, organizowanych przez jednostki ratownictwa górniczego.
8.Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie), kierownik bazy ratowniczej oraz osoby kierownictwa i dozoru ruchu zak∏adu górniczego, które nie wchodzà w sk∏ad dru˝yny ratowniczej, powinny ukoƒczyç odpowiednie kursy specjalistyczne i powtarzaç je raz na 5 lat.
9.W przypadku nieodbycia odpowiedniego kursu lub wymaganych çwiczeƒ przez osob´ uprawnionà do kierowania bazà lub akcjà ratowniczà na dole, kierownik ruchu zak∏adu górniczego powinien pozbawiç t´ osob´ pe∏nienia danej funkcji.
10.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego oraz jego zast´pcy powinni, raz na 5 lat, powtarzaç kurs okresowy dla kierowników tych stacji.
11.W zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adach górniczych wydoby- Poz. 838 wajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, szkolenie osób kierownictwa i dozoru ruchu o specjalnoÊci wiertniczej powinno dodatkowo uwzgl´dniaç tematyk´ z zakresu opanowywania erupcji p∏ynu z∏o˝owego. Szkolenie z zakresu opanowywania erupcji p∏ynu z∏o˝owego powinno byç powtarzane co 2 lata.
12.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien organizowaç seminaria dla zast´powych. Seminaria powinny odbywaç si´ co najmniej raz w roku w wymiarze nie mniejszym ni˝ 6 godzin.
13.Zast´powi kopalnianych dru˝yn ratowniczych powinni uczestniczyç w seminariach dla zast´powych oraz ukoƒczyç szkolenia z zakresu udzielania pomocy przedmedycznej; szkolenia powinny byç powtarzane co 2 lata.
14.SpecjaliÊci wchodzàcy w sk∏ad dru˝yny ratowniczej powinni uczestniczyç w seminariach o tematyce dotyczàcej zwalczania zagro˝eƒ w zak∏adach górniczych oraz prowadzenia akcji ratowniczych, co najmniej raz w okresie 5 lat.
15.Szkolenia powinny byç prowadzone przez osoby posiadajàce wymagane kwalifikacje.
16.Osoby odbywajàce szkolenia sà zwolnione z obowiàzku wykonywania pracy.

§ 33

1.Ratownik bioràcy udzia∏ w çwiczeniach powinien mieç aktualne Êwiadectwo lekarskie stwierdzajàce jego zdolnoÊç do pe∏nienia obowiàzków ratownika górniczego oraz posiadaç aktualne Êwiadectwo ukoƒczenia kursu ratowniczego.
2.Ratownik, który odbywa çwiczenia, nie mo˝e byç zatrudniony na zmianie poprzedzajàcej çwiczenia i nast´pujàcej po çwiczeniach.
3.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego ustala ka˝dorazowo liczb´ osób bioràcych udzia∏ w çwiczeniach; w podziemnym zak∏adzie górniczym liczba osób bioràcych udzia∏ w çwiczeniach wynosi od 10 do 20.

§ 34

1.Przedsi´biorca powinien zapewniç ratownikom górniczym i kandydatom na ratowników górniczych przeprowadzanie badaƒ lekarskich w celu stwierdzenia ich przydatnoÊci do s∏u˝by w ratownictwie górniczym 2. Rodzaje badaƒ, zakres, metodyk´ i przebieg oraz cz´stotliwoÊç ich przeprowadzania okreÊlajà zasady oceny medycznej zdolnoÊci do pracy w ratownictwie górniczym, opracowane przez w∏aÊciwà jednostk´ ratownictwa.
3.Dla ka˝dego ratownika górniczego prowadzi si´ dokumentacj´ lekarskà zawierajàcà dane o jego stanie zdrowia, wynikajàce z badaƒ, o których mowa w ust. 1.

§ 35Ratownikom górniczym powinna byç zapewniona opieka lekarska obejmujàca

1)badania lekarskie przed ka˝dorazowym rozpocz´ciem dy˝urów w jednostce ratownictwa, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6112 —
2)pomoc ambulatoryjnà podczas pe∏nienia dy˝urów w jednostce ratownictwa,
3)pomoc lekarskà podczas akcji ratowniczych,
4)sprawdzanie stanu zdrowia bezpoÊrednio przed i po zakoƒczeniu udzia∏u w akcji ratowniczej.

§ 36Organizacj´ pomocy lekarskiej podczas prowadzenia akcji ratowniczej okreÊla plan ratownictwa

zak∏adu górniczego, o którym mowa w § 5 ust. 1.

§ 371. Kopalniana stacja ratownictwa górniczego

w podziemnym zak∏adzie górniczym powinna posiadaç pomieszczenia przeznaczone do przechowywania, konserwacji i naprawy sprz´tu ratowniczego, przeprowadzania szkolenia teoretycznego i praktycznego ratowników oraz grupowania ratowników zmobilizowanych do akcji ratowniczej.

2.Stacja, o której mowa w ust. 1, powinna posiadaç komor´ çwiczeƒ ratowniczych do prowadzenia praktycznych çwiczeƒ ratowniczych oraz szkolenia pracowników tego zak∏adu w pos∏ugiwaniu si´ sprz´tem ochrony uk∏adu oddechowego.
3.W punkcie ratownictwa górniczego powinien znajdowaç si´ zespó∏ pomieszczeƒ przeznaczonych do przechowywania i konserwacji sprz´tu ratowniczego.

Pomieszczenia te powinny odpowiadaç wymaganiom przewidzianym dla tego rodzaju pomieszczeƒ w stacji, o której mowa w ust. 1.

4.W podziemnych zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny niepalne, obowiàzkowe çwiczenia ratownicze mogà si´ odbywaç w komorze çwiczeƒ w∏aÊciwej jednostki ratownictwa.

§ 381. Stacja, o której mowa w § 37 ust. 1, powinna byç usytuowana w pobli˝u szybu zjazdowego

2.W podziemnym zak∏adzie górniczym, w którym prowadzone sà roboty górnicze i zjazd pracowników odbywa si´ w kilku rejonach znacznie oddalonych od siebie, oprócz kopalnianej stacji ratownictwa górniczego powinien byç utrzymywany tak˝e punkt (punkty) ratownictwa górniczego.
3.Kierownik ruchu podziemnego zak∏adu górniczego, w uzgodnieniu z w∏aÊciwà jednostkà ratownictwa, decyduje o utworzeniu punktu ratownictwa górniczego i jego lokalizacji.

§ 39Projekt budowy (przebudowy) kopalnianej

stacji ratownictwa górniczego w podziemnym zak∏adzie górniczym powinien odpowiadaç wymaganiom okreÊlonym w Polskiej Normie.

§ 40

1.Kierownik ruchu podziemnego zak∏adu górniczego, w uzgodnieniu z w∏aÊciwà jednostkà ratownictwa, ustala wyposa˝enie punktu ratownictwa górniczego w aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe), sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego przystosowany do ewakuacji poszkodowanych, materia∏y i sprz´t do prowadzenia akcji, kontroli, konserwacji i napraw oraz ustala rodzaje niezb´dnych pomieszczeƒ w punkcie ratownictwa.

Poz. 838 2. Punkt ratownictwa górniczego powinien byç wyposa˝ony co najmniej w 10 aparatów regeneracyjnych lub aparatów powietrznych butlowych.

§ 411. Kierownik ruchu podziemnego zak∏adu górniczego ustala liczb´ osób wchodzàcych w sk∏ad dru˝yny ratowniczej i jej sk∏ad, uwzgl´dniajàc zagro˝enia

wyst´pujàce w zak∏adzie górniczym.

2.Liczba ratowników w dru˝ynie ratowniczej podziemnego zak∏adu górniczego jest zale˝na od liczby pracowników zatrudnionych w ciàgu doby pod ziemià i powinna wynosiç co najmniej:
1)15 ratowników górniczych — przy liczbie pracowników nieprzekraczajàcej 500,
2)50 ratowników górniczych — przy liczbie pracowników od 501 do 2000,
3)80 ratowników górniczych — przy liczbie pracowników przekraczajàcej 2000.

§ 42Kierownikiem kopalnianej stacji ratownictwa

górniczego w podziemnym zak∏adzie górniczym oraz jego zast´pcami mogà byç osoby, które:

1)posiadajà co najmniej pi´cioletni sta˝ ratownika górniczego,
2)ukoƒczy∏y kurs dla kandydatów na kierowników kopalnianych stacji ratownictwa górniczego,
3)odbywajà, raz na 5 lat, kurs okresowy dla kierowników kopalnianych stacji ratownictwa górniczego.

§ 43

Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, w podziemnych zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny palne, nie powinien równoczeÊnie pe∏niç innych funkcji w kierownictwie lub dozorze ruchu zak∏adu górniczego.

§ 44Funkcje zast´powego mo˝e pe∏niç ratownik

górniczy posiadajàcy co najmniej pi´cioletni sta˝ pracy w ratownictwie górniczym.

§ 451. Znaczki ratowników górniczych w markowni podziemnego zak∏adu górniczego powinny odró˝niaç si´ od znaczków innych pracowników do∏owych

2.W przypadku stosowania ewidencji komputerowej zatrudnionych pracowników, identyfikatory ratowników górniczych powinny odró˝niaç si´ od identyfikatorów pozosta∏ych pracowników.

§ 461. Mechanicy sprz´tu ratowniczego w podziemnym zak∏adzie górniczym powinni byç zatrudnieni

w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego na wszystkich zmianach, zarówno w dniach roboczych, jak i w dniach wolnych od pracy.

2.Oprócz mechaników stale zatrudnionych w kopalnianej stacji (punkcie) ratownictwa górniczego w podziemnym zak∏adzie górniczym powinni byç zatrudnieni, co najmniej dwaj, mechanicy rezerwowi.
3.Mechanicy rezerwowi, o których mowa w ust. 2, powinni, raz na kwarta∏, pe∏niç przez 5 dni dy˝ur w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego na zmianie, na której jest zatrudniony pierwszy mechanik.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6113 — 4. W podziemnym zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny niepalne kierownik ruchu zak∏adu górniczego decyduje o zatrudnianiu mechanika w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w dni wolne od pracy.

§ 471. W wyrobiskach podziemnych zak∏adów

górniczych wydobywajàcych kopaliny palne powinny byç utrzymywane zast´py ratownicze dy˝urujàce stale na wszystkich zmianach w dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy, z tym ˝e w dniach pracy na ka˝dej zmianie powinny byç utrzymywane w wyrobiskach co najmniej dwa zast´py.

2.W podziemnym zak∏adzie górniczym innym ni˝ wymieniony w ust. 1 utrzymywanie dy˝urujàcych zast´pów ratowniczych jest wymagane, je˝eli wynika to z planu ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

§ 48

1.W uzasadnionych przypadkach, w dni wolne od pracy, dla dwóch lub wi´cej podziemnych zak∏adów górniczych mogà byç utrzymywane dy˝ury co najmniej dwóch zast´pów ratowniczych oraz dodatkowo mechanika sprz´tu ratowniczego i osoby dozoru ruchu b´dàcej ratownikiem górniczym, na warunkach ustalonych w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1. O powy˝szych ustaleniach powiadamia si´ w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.
2.Zast´py dy˝urujàce dla dwóch lub wi´cej podziemnych zak∏adów górniczych powinny przebywaç w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub w jej pobli˝u; zast´py dy˝urujàce powinny mieç zapewnionà opiek´ lekarskà.
3.Do dyspozycji zast´pów dy˝urujàcych zabezpieczajàcych dwa lub wi´cej podziemnych zak∏adów górniczych powinien byç utrzymywany, przez okres dy˝uru, Êrodek transportu wraz z kierowcà, przystosowany do przewozu ludzi i sprz´tu ratowniczego.
4.W przypadku gdy w jednym z podziemnych zak∏adów górniczych sà utrzymywane zast´py, o których mowa w ust. 1, w pozosta∏ych podziemnych zak∏adach górniczych powinien byç zatrudniony na ka˝dej zmianie co najmniej jeden ratownik górniczy (przewodnik) posiadajàcy znajomoÊç zak∏adu górniczego, a w szczególnoÊci uk∏adu wyrobisk.

§ 491. Zast´py dy˝urujàce w podziemnych zak∏adach górniczych powinny byç zatrudniane przede

wszystkim przy wykonywaniu prac profilaktycznych w wyrobiskach, z których majà zapewniony szybki transport do innych rejonów zak∏adu górniczego.

2.Rodzaj, miejsce pracy i zadania wykonywane przez zast´py dy˝urujàce zatrudnione w warunkach, o których mowa w ust. 1, okreÊla kierownik dzia∏u wentylacji zak∏adu górniczego, który ustalenia te, przed podj´ciem pracy zast´pu dy˝urujàcego, odnotowuje w „Dzienniku kopalnianej stacji ratownictwa górniczego”.
3.Zmiana zast´pów dy˝urujàcych odbywa si´, w razie potrzeby, w miejscu pracy lub na wyznaczonej drodze dojÊcia do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

Poz. 838

§ 501. Zast´p dy˝urujàcy w podziemnym zak∏adzie górniczym powinien mieç bezpoÊrednià ∏àcznoÊç

z centralà telefonicznà zak∏adu górniczego.

2.Zast´powy zast´pu dy˝urujàcego, o którym mowa w ust. 1, powinien powiadomiç o miejscu pracy zast´pu, zakresie wykonywanych prac i numerze telefonu:
1)kopalnianà stacj´ ratownictwa górniczego,
2)dyspozytora ruchu zak∏adu górniczego.
3.Powiadomienia, o których mowa w ust. 2, powinny byç odpowiednio udokumentowane przez dyspozytora ruchu zak∏adu górniczego oraz udokumentowane w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.
4.Zast´powy zast´pu, o którym mowa w ust. 2, powinien powiadomiç central´ telefonicznà zak∏adu górniczego o miejscu pracy zast´pu i numerze telefonu w tym miejscu.
5.Mechanik sprz´tu ratowniczego, dy˝urujàcy w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego podziemnego zak∏adu górniczego, powinien sprawdziç ∏àcznoÊç z zast´pem dy˝urujàcym przynajmniej 2 razy podczas zmiany.
6.Zast´powy zast´pu dy˝urujàcego, o którym mowa w ust. 1, udajàcego si´ do miejsca pracy na dole lub powracajàcego z tego miejsca po ukoƒczeniu pracy, w drodze do szybu powinien zg∏aszaç si´ telefonicznie do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.
7.Podzia∏ zast´pu dy˝urujàcego na mniejsze jednostki podczas wykonywania prac jest niedopuszczalny.

§ 511. Zast´p dy˝urujàcy w podziemnym zak∏adzie

górniczym sk∏ada si´ z ratowników górniczych o ró˝nych specjalnoÊciach.

2.Ratownicy zast´pu dy˝urujàcego powinni byç zapoznani z uk∏adem wyrobisk podziemnego zak∏adu górniczego.
3.Imienny sk∏ad zast´pu dy˝urujàcego ustala kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego, z uwzgl´dnieniem postanowieƒ ust. 1.
4.Mechanik sprz´tu ratowniczego wpisuje do „Dziennika kopalnianej stacji (punktu) ratownictwa górniczego”, o którym mowa w § 49 ust. 2, nazwiska ratowników i numery aparatów regeneracyjnych lub powietrznych butlowych.

§ 521. Zast´p dy˝urujàcy w podziemnym zak∏adzie

górniczym wyposa˝a si´ w odpowiedni sprz´t okreÊlony w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, w szczególnoÊci:

1)tlenomierz o pomiarze ciàg∏ym i sygnalizacji zadanego progu zawartoÊci tlenu,
2)przyrzàdy do ciàg∏ego pomiaru zawartoÊci gazów, a w szczególnoÊci CO, CO2, CH4,
3)przyrzàdy do pomiaru wilgotnoÊci i temperatury.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6114 — Poz. 838 2. Wyposa˝enie, o którym mowa w ust. 1, powinno byç przechowywane jak najbli˝ej miejsca pracy dy˝urujàcego zast´pu ratowniczego.

2)obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, powinny byç utrzymywane 2 zast´py ratownicze dla ka˝dego z obiektów (platformy wiertniczej).
3.W przypadku gdy dy˝urujàcy zast´p ratowniczy jest zatrudniony przez d∏u˝szy czas w tym samym rejonie podziemnego zak∏adu górniczego, wyposa˝enie tego zast´pu mo˝na pozostawiç w wyrobisku podziemnym. Aparaty regeneracyjne i aparaty powietrzne butlowe wywozi si´ na powierzchni´ co najmniej raz na 24 godziny, celem przeprowadzenia ich kontroli przez mechanika sprz´tu ratowniczego, a pozosta∏y sprz´t ratowniczy powinien byç wywieziony na powierzchni´, w okresach okreÊlonych w instrukcjach kontroli i konserwacji tego sprz´tu.

§ 57W przypadkach innych ni˝ okreÊlone

w § 38—56, organizacja s∏u˝by ratownictwa górniczego powinna spe∏niaç wymagania okreÊlone w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

4.Wyposa˝enie, o którym mowa w ust. 3, powinno byç przekazywane w podziemnych wyrobiskach mi´dzy zast´powymi zast´pów koƒczàcych i podejmujàcych prac´.

§ 53Plan ratownictwa, o którym mowa w § 5

ust. 1, w podziemnym zak∏adzie górniczym okreÊla:

1)liczb´ zast´pów dy˝urujàcych, dostosowanà do iloÊci za∏ogi zatrudnionej w zak∏adzie górniczym, które sà utrzymywane na poszczególnych zmianach w dniach pracy oraz w dniach wolnych od pracy, przy spe∏nieniu wymogów okreÊlonych odpowiednio w § 47 i 48,
2)organizacj´ dy˝urów zast´pów ratowniczych, w przypadku utrzymywania ich dla dwóch lub wi´cej zak∏adów górniczych.

§ 54W zak∏adach górniczych wydobywajàcych rop´ naftowà i gaz ziemny powinny byç utrzymywane co

najmniej:

1)w granicach làdu sta∏ego:
a)4 zast´py ratownicze — w przypadku wyst´powania zagro˝enia siarkowodorowego,
b)2 zast´py ratownicze — w przypadku niewyst´powania zagro˝enia siarkowodorowego,
2)w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej — 2 zast´py ratownicze w ka˝dym z obiektów wydobywczych zak∏adu.

§ 55W zak∏adach górniczych wydobywajàcych

siark´ otworami wiertniczymi metodà wytapiania powinny byç utrzymywane co najmniej:

1)2 zast´py — w przypadku zatrudnienia do 100 pracowników,
2)4 zast´py — w przypadku zatrudnienia od 101 do 500 pracowników,
3)8 zast´pów — w przypadku zatrudnienia powy˝ej 500 pracowników.

§ 56W zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej

i gazu ziemnego, gdy roboty wykonywane sà w granicach:

1)làdu sta∏ego, powinny byç utrzymywane co najmniej:
a)4 zast´py ratownicze — w przypadku wyst´powania zagro˝enia siarkowodorowego,
b)2 zast´py ratownicze — w przypadku niewyst´powania zagro˝enia siarkowodorowego,

§ 581. Kierownikiem kopalnianej (zak∏adowej) stacji ratownictwa górniczego w zak∏adach poszukujàcych

ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi mo˝e byç osoba kierownictwa lub:

1)wy˝szego dozoru ruchu zak∏adu górniczego posiadajàca doÊwiadczenie w zakresie opanowywania zagro˝eƒ w danej specjalnoÊci albo
2)dozoru ruchu zak∏adu górniczego, b´dàca ratownikiem albo by∏ym ratownikiem górniczym, posiadajàca sta˝ w ratownictwie nie krótszy ni˝ 3 lata.
2.Osoby, o których mowa w ust. 1, powinny ukoƒczyç z wynikiem pozytywnym szkolenie, o którym mowa w § 66 ust. 3 pkt 1, i co 5 lat odbywaç ponowne szkolenie (kurs).

§ 591. Miejsca pracy ratowników wykonujàcych

prac´ na danej zmianie oraz ratowników innych, pozostajàcych w gotowoÊci do udzia∏u w akcji ratowniczej, podlegajà zg∏oszeniu do dyspozytora zak∏adu górniczego lub w miejscu okreÊlonym w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

2.W szczególnych przypadkach kierownik ruchu zak∏adu górniczego mo˝e nakazaç pe∏nienie sta∏ego dy˝uru zast´pu ratowniczego w okreÊlonym miejscu i czasie.

Rozdzia∏ 3 Zadania, organizacja oraz wyposa˝enie jednostki ratownictwa

§ 601. Jednostka ratownictwa powinna spe∏niaç

wymagania niezb´dne do wykonywania czynnoÊci w zakresie ratownictwa górniczego, w szczególnoÊci dysponowaç zast´pami ratowniczymi i pogotowiami specjalistycznymi oraz dysponowaç sprz´tem niezb´dnym do realizowania jej zadaƒ.

2.Do zadaƒ jednostki ratownictwa nale˝y w szczególnoÊci:
1)niesienie pomocy, o której mowa w § 2 ust. 2 i 3,
2)organizowanie i prowadzenie kursów szkoleniowych z zakresu ratownictwa górniczego,
3)przeprowadzanie çwiczeƒ z zakresu ratownictwa górniczego,
4)organizowanie przeprowadzania badaƒ lekarskich ratowników górniczych w specjalistycznym oÊrodku badaƒ lekarskich,
5)badanie i opiniowanie sprz´tu ratowniczego,
6)wykonywanie specjalistycznych analiz chemicznych prób powietrza.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6115 — 3. W przypadku powierzenia przez przedsi´biorc´ jednostce ratownictwa czynnoÊci w zakresie ratownictwa górniczego, w umowie, o której mowa w § 4 ust. 1, mogà byç zawarte dodatkowe postanowienia okreÊlajàce zadania dla jednostki ratownictwa; zadania mogà obejmowaç w szczególnoÊci udzielanie pomocy technicznej przy organizowaniu i wyposa˝eniu ratownictwa górniczego w zak∏adzie górniczym.

§ 611. Jednostka ratownictwa mo˝e wykonywaç

swoje zadania przy pomocy:

1)dy˝urujàcych czych, zawodowych zast´pów ratowni-
2)zawodowych pogotowi specjalistycznych,
3)dy˝urujàcych zast´pów dla grup zak∏adów górniczych.
2.Zawodowymi ratownikami górniczymi, tworzàcymi dru˝yn´ ratowniczà jednostki ratownictwa, sà:
1)ratownicy górniczy, wchodzàcy w sk∏ad zawodowych zast´pów ratowniczych,
2)ratownicy górniczy oraz pracownicy jednostki ratownictwa, wchodzàcy w sk∏ad zawodowych pogotowi specjalistycznych.
3.W sk∏ad dru˝yny ratowniczej jednostki ratownictwa wchodzà tak˝e, w charakterze specjalistów, osoby posiadajàce kwalifikacje w zakresie zwalczania zagro˝eƒ górniczych i prowadzenia akcji ratowniczych; specjalistów tych wyznacza, za ich zgodà, kierownik jednostki ratownictwa.
4.Jednostka ratownictwa mo˝e, w zale˝noÊci od potrzeb, tworzyç oddzia∏y terenowe lub okr´gowe stacje ratownictwa górniczego.

Poz. 838 przez zast´py ratownicze oraz pogotowia specjalistyczne, w tym sposób szkolenia i odbywania çwiczeƒ ratowniczych przez osoby wchodzàce w sk∏ad tych zespo∏ów i pogotowi; regulamin zatwierdza kierownik jednostki ratownictwa.

§ 64

1.Dy˝urujàce zawodowe zast´py ratownicze, zawodowe pogotowia specjalistyczne oraz zast´py ratownicze dla grup zak∏adów górniczych powinny byç utrzymywane w sta∏ej gotowoÊci, umo˝liwiajàcej natychmiastowy wyjazd na wezwanie z zak∏adu górniczego, w którym wystàpi∏o zagro˝enie.
2.W przypadku wyjazdu zast´pów do akcji ratowniczych lub prac profilaktycznych, o których mowa w ust. 1, jednostka ratownictwa utrzymuje sta∏à gotowoÊç, w celu niezw∏ocznego przystàpienia do akcji ratowniczej.
3.Zast´py, o których mowa w ust. 1, powinny przebywaç w odpowiednio przygotowanych pomieszczeniach umo˝liwiajàcych pe∏nienie ca∏odobowego dy˝uru, w szczególnoÊci zapewniajàcych niezawodnà ∏àcznoÊç i utrzymywanie sta∏ej gotowoÊci do niezw∏ocznego przystàpienia do akcji ratowniczej.
4.Sposób pe∏nienia dy˝urów i utrzymywania sta∏ej gotowoÊci dla jednostek ratownictwa zak∏adów poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi ustala kierownik tej jednostki.

§ 65W jednostce ratownictwa powinna byç zorganizowana ca∏odobowa s∏u˝ba dyspozytorska, dy˝urujàca w dniach pracy i dniach wolnych od pracy

§ 62

1.W umowie, o której mowa w § 4 ust. 1, przedsi´biorca i jednostka ratownictwa mogà postanowiç, ˝e w:

§ 661. Szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego w jednostce ratownictwa powinno byç prowadzone

w formie kursów, seminariów i çwiczeƒ ratowniczych, zgodnie z szczegó∏owymi zasadami szkolenia okreÊlonymi w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia.

1)sk∏ad dy˝urujàcych zawodowych zast´pów ratowniczych i zawodowych pogotowi specjalistycznych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1 i 2, mogà wchodziç ratownicy delegowani z zak∏adu górniczego przedsi´biorcy, 2. W∏aÊciwa jednostka ratownictwa, na podstawie szczegó∏owych zasad szkolenia, okreÊlonych w za∏àczniku nr 2 do rozporzàdzenia, opracowuje programy szkolenia, o których mowa w ust. 1; programy te zatwierdza kierownik jednostki.
2)sk∏ad dy˝urujàcych zast´pów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 3, mogà wchodziç ratownicy delegowani z zak∏adu górniczego przedsi´biorcy na okres nieprzekraczajàcy 15 dni, 3. Szkolenie, o którym mowa w ust. 1, powinno obejmowaç:
3)zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, w sk∏ad dy˝urujàcych zawodowych pogotowi specjalistycznych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 2, mogà wchodziç ratownicy b´dàcy w pracy i wyznaczeni do alarmowej gotowoÊci do akcji ratowniczej.
2.Ratownicy górniczy, o których mowa w ust. 1, zachowujà, w okresie delegowania z zak∏adu górniczego, uprawnienia przys∏ugujàce ratownikom górniczym w zak∏adach górniczych.

§ 63W jednostce ratownictwa powinien byç sporzàdzony regulamin okreÊlajàcy zadania wykonywane

1)kurs podstawowy i okresowy dla kierowników kopalnianych stacji ratownictwa górniczego, ratowników górniczych i mechaników sprz´tu ratowniczego,
2)kurs dla kierowników akcji na dole lub w obiekcie na powierzchni oraz kierowników baz ratowniczych,
3)seminarium dla kierowników ruchu zak∏adów górniczych oraz dyspozytorów ruchu w podziemnych zak∏adach górniczych,
4)inne kursy z zakresu ratownictwa górniczego, w zale˝noÊci od potrzeb.
4.Oprócz kursów, o których mowa w ust. 3, w jednostce ratownictwa powinny byç prowadzone kursy:

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6116 —

1)okresowe — dla osób kierownictwa i dozoru ruchu podziemnego zak∏adu górniczego, niewchodzàcych w sk∏ad dru˝yny ratowniczej,
2)z zakresu opanowania erupcji p∏ynu z∏o˝owego — dla osób dozoru górniczego w zak∏adzie poszukujàcym ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny otworami wiertniczymi.
5.Osoby prowadzàce szkolenia, o których mowa w ust. 1, 3 i 4, powinny posiadaç odpowiednià wiedz´ i doÊwiadczenie zawodowe w zakresie ratownictwa górniczego oraz zapobiegania zagro˝eniom wyst´pujàcym w zak∏adach górniczych i opanowywania tych zagro˝eƒ.

§ 671. W jednostce ratownictwa powinny byç

przeprowadzane okresowe çwiczenia sprawdzajàce wiadomoÊci nabyte na kursach dla ratowników górniczych.

2.åwiczenia, o których mowa w ust. 1, powinny byç przeprowadzane odr´bnie dla zast´pów specjalistycznych.

§ 681. W jednostce ratownictwa powinna byç zorganizowana s∏u˝ba medyczna ratownictwa górniczego, której organizacj´ okreÊla kierownik tej jednostki

2.Lekarze wchodzàcy w sk∏ad s∏u˝by medycznej, o której mowa w ust. 1, powinni posiadaç specjalizacje okreÊlone przez kierownika jednostki ratownictwa oraz odbyç odpowiednie przeszkolenie w jednostce.
3.Jednostka ratownictwa powinna zapewniç, aby podczas akcji ratowniczej z udzia∏em swoich zast´pów ratowniczych, obecny by∏ lekarz spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w ust. 2.

§ 69Jednostka ratownictwa powinna dysponowaç

Êrodkami transportu do przewozu zast´pów ratowniczych oraz pogotowi specjalistycznych, wraz z niezb´dnym wyposa˝eniem do prowadzenia akcji ratowniczej w zak∏adzie górniczym.

§ 70Jednostka ratownictwa powinna utrzymywaç

odpowiednie s∏u˝by do wykonywania zadaƒ, o których mowa w § 60 ust. 2.

§ 711. Jednostka ratownictwa powinna byç wyposa˝ona w

1)sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego,
2)przyrzàdy pomiarowe i kontrolne,
3)sprz´t ratowniczy, specjalistyczny i pomocniczy, w tym lampy osobiste dla ratowników,
4)sprz´t medyczny,
5)sprz´t ochrony indywidualnej i odzie˝ ochronnà, Poz. 838

§ 72W∏aÊciwa jednostka ratownictwa opracowuje

kryteria okreÊlajàce:

1)metodyk´ badaƒ lekarskich i oceny zdolnoÊci do pracy w ratownictwie górniczym,
2)niezb´dny zestaw Êrodków i sprz´tu medycznego do dyspozycji lekarza bioràcego udzia∏ w akcji ratowniczej,
3)sposób przeprowadzania badaƒ lekarskich ratowników przed wyjÊciem z bazy ratowniczej do strefy zagro˝enia.

§ 731. Jednostka ratownictwa dla podziemnych

zak∏adów górniczych powinna utrzymywaç na ka˝dej zmianie roboczej, w dniach pracy, jak i dniach wolnych od pracy, co najmniej dwa dy˝urujàce zast´py ratownicze, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3.

2.W jednostce ratownictwa dla podziemnych zak∏adów górniczych w sk∏ad dy˝urujàcych zawodowych zast´pów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 1, na ka˝dej zmianie roboczej powinni wchodziç:
1)kierownik zawodowych zast´pów ratowniczych,
2)2 zast´powych,
3)9 zawodowych ratowników górniczych,
4)mechanik sprz´tu ratowniczego.
3.Funkcj´ kierownika dy˝urujàcych zawodowych zast´pów ratowniczych, o których mowa w ust. 2, powinien pe∏niç specjalista jednostki ratownictwa, b´dàcy zawodowym ratownikiem górniczym, posiadajàcy kwalifikacje do prowadzenia prac ratowniczych w zak∏adzie górniczym, okreÊlone przez jednostk´ ratownictwa.
4.W sk∏ad dy˝urujàcych zast´pów ratowniczych, o których mowa w § 61 ust. 1 pkt 3, dla grup podziemnych zak∏adów górniczych powinni wchodziç:
1)kierownik zast´pów ratowniczych,
2)2 zast´powych,
3)9 ratowników górniczych,
4)mechanik sprz´tu ratowniczego,
5)specjalista jednostki ratownictwa, posiadajàcy kwalifikacje do prowadzenia prac ratowniczych.
5.Kierownikiem dy˝urujàcych zast´pów ratowniczych dla grup podziemnych zak∏adów górniczych powinna byç osoba posiadajàca kwalifikacje kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego. W uzasadnionych przypadkach funkcj´ kierownika zast´pów mo˝e pe∏niç osoba dozoru wy˝szego b´dàca ratownikiem górniczym.
6)wóz bojowy dy˝urujàcych zast´pów ratowniczych (pogotowi specjalistycznych).
6.Osoby, o których mowa w ust. 4, pe∏nià dy˝ur nieprzerwanie przez ca∏à dob´.
2.Kierownik jednostki ratownictwa okreÊla szczegó∏owe wyposa˝enie jednostki ratownictwa i wozu bojowego w urzàdzenia, sprz´t i materia∏y, w zale˝noÊci od rodzaju zagro˝eƒ wyst´pujàcych w zak∏adach górniczych.
7.Ratownicy górniczy oraz mechanicy sprz´tu ratowniczego jednostki ratownictwa powinni spe∏niaç wymagania przewidziane dla ratowników górniczych oraz mechaników sprz´tu ratowniczego, okreÊlone odpowiednio w § 28 i 29.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6117 —

§ 74

1.Do wykonania prac ratowniczych, w podziemnych zak∏adach górniczych, wymagajàcych zastosowania specjalnych technik ratowniczych, w jednostce ratownictwa powinny byç utrzymywane nast´pujàce pogotowia specjalistyczne
1)pomiarowe — do pomiaru parametrów fizykochemicznych powietrza i gazów po˝arowych oraz oceny stopnia wybuchowoÊci mieszanin gazowych,
2)do inertyzacji powietrza kopalnianego,
3)przeciwpo˝arowe — do wykonywania prac ratowniczych, przy zwalczaniu po˝arów podziemnych, wymagajàcych zastosowania sprz´tu i urzàdzeƒ do podawania pian gaÊniczych oraz izolacji wyrobisk, górotworu i zrobów,
4)górniczo-techniczne — do prowadzenia prac ratowniczych zwiàzanych z ratowaniem ludzi uwi´zionych pod zawa∏em lub odci´tych od czynnych wyrobisk wskutek tàpni´cia lub zawa∏u,
5)wodne — do usuwania skutków wdarcia si´ lub niekontrolowanego dop∏ywu do wyrobisk wody albo wody z luênym materia∏em,
6)przewoênych wyciàgów ratowniczych — do ewakuacji pracowników lub prowadzenia innych prac ratowniczych w szybach lub otworach wiertniczych wielkoÊrednicowych oraz prowadzenia prac awaryjno-rewizyjnych i kontrolnych, zarówno w szybach, jak i w otworach wielkoÊrednicowych.
2.Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje si´ do jednostek ratownictwa górniczego utrzymujàcych pogotowia dla podziemnych zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny niepalne.
3.W zale˝noÊci od potrzeb, w jednostce ratownictwa mo˝na utworzyç pogotowia specjalistyczne inne ni˝ okreÊlone w ust. 1.
4.Pogotowia specjalistyczne powinny byç zorganizowane w zast´py lub grupy specjalistyczne, utrzymywane w gotowoÊci w dniach pracy i w dniach wolnych od pracy.

§ 75Lekarze zabezpieczajàcy pomoc medycznà

w jednostce ratownictwa dla podziemnych zak∏adów górniczych powinni:

1)uczestniczyç w akcjach ratowniczych,
2)udzielaç pierwszej pomocy poszkodowanym,
3)uzgadniaç z kierownictwem akcji ratowniczej zakres dopuszczalnych fizycznych i termicznych obcià˝eƒ ratowników wykonujàcych prace ratownicze,
4)sprawowaç opiek´, o której mowa w § 35, i przeprowadzaç szkolenia medyczne ratowników górniczych.

§ 761. W sk∏ad pogotowia ratowniczego w jednostce ratownictwa dla zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi powinni wchodziç

1)kierownik zast´pów ratowniczych,
2)5 ratowników górniczych,
3)1 mechanik sprz´tu ratowniczego.

Poz. 838 2. Kierownikiem zast´pów ratowniczych powinna byç osoba posiadajàca kwalifikacje kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego; w uzasadnionych przypadkach funkcj´ kierownika zast´pów ratowniczych mo˝e pe∏niç osoba dozoru, b´dàca ratownikiem górniczym.

3.Ratownicy górniczy oraz mechanicy sprz´tu ratowniczego jednostki ratownictwa powinni odpowiadaç wymaganiom przewidzianym dla ratowników górniczych oraz mechaników sprz´tu ratowniczego, b´dàcych cz∏onkami kopalnianej dru˝yny ratowniczej w zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny otworami wiertniczymi.
4.W jednostce ratownictwa utrzymujàcej tylko zawodowe pogotowie specjalistyczne, zadania pogotowia ratowniczego mogà wykonywaç, b´dàcy w pracy, ratownicy górniczy tworzàcy dru˝yn´ ratowniczà.

§ 77

Jednostka ratownictwa dla zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi mo˝e tworzyç pogotowia specjalistyczne, w zale˝noÊci od rodzaju wyst´pujàcych zagro˝eƒ

§ 78W jednostce ratownictwa dla zak∏adów górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, s∏u˝ba medyczna ratownictwa górniczego, o której

mowa w § 68 ust. 1, mo˝e byç zorganizowana w porozumieniu ze s∏u˝bà medycznà zak∏adu górniczego lub z innà jednostkà opieki zdrowotnej.

§ 79Przepisy § 76—78 stosuje si´ odpowiednio do

jednostek ratownictwa dla zak∏adów wykonujàcych roboty geologiczne oraz dla zak∏adów prowadzàcych bezzbiornikowe magazynowanie substancji lub sk∏adowanie odpadów w górotworze.

§ 80Jednostka ratownictwa powinna przeprowadzaç praktyczne i teoretyczne szkolenia ratowników

górniczych, pe∏niàcych dy˝ur w pogotowiu ratowniczym, w sposób okreÊlony w regulaminie, o którym mowa w § 63.

Rozdzia∏ 4 Prowadzenie akcji ratowniczych i prac profilaktycznych

§ 811. W przypadku wystàpienia zagro˝enia ˝ycia

i zdrowia pracowników zak∏adu górniczego, bezpieczeƒstwa ruchu zak∏adu górniczego lub zagro˝enia bezpieczeƒstwa powszechnego, w zwiàzku z ruchem zak∏adu górniczego niezw∏ocznie podejmuje si´ i prowadzi akcj´ ratowniczà.

2.Przepisy rozporzàdzenia stosuje si´ odpowiednio do osób nieb´dàcych ratownikami, a uczestniczàcych w akcji ratowniczej.

§ 821. Akcj´ ratowniczà prowadzi kierownik ruchu

zak∏adu górniczego, a do czasu jego przybycia — najwy˝sza funkcyjnie osoba kierownictwa albo dozoru ruchu obecna w zak∏adzie górniczym.

2.Do czasu obj´cia prowadzenia akcji ratowniczej przez najwy˝szà funkcyjnie osob´ kierownictwa albo Dziennik Ustaw Nr 94 — 6118 — dozoru ruchu, o której mowa w ust. 1, akcj´ prowadzi dyspozytor ruchu zak∏adu górniczego przeszkolony w zakresie prowadzenia akcji ratowniczej i posiadajàcy odpowiednie uprawnienia potwierdzone zaÊwiadczeniem wystawionym przez w∏aÊciwà jednostk´ ratownictwa górniczego.
3.Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, w zak∏adach wykonujàcych roboty geologiczne oraz w zak∏adach prowadzàcych bezzbiornikowe magazynowanie substancji lub sk∏adowanie odpadów w górotworze.

§ 831. Podczas akcji ratowniczej decyzje dotyczàce jej prowadzenia podejmuje jednoosobowo kierownik akcji ratowniczej

2.Ka˝da akcja ratownicza powinna byç prowadzona zgodnie z planem ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1, oraz wymogami okreÊlonymi w rozporzàdzeniu.

§ 84Kto spostrze˝e stan zagro˝enia, o którym mowa w § 81 ust. 1, powinien

1)niezw∏ocznie ostrzec osoby zagro˝one, podjàç dzia∏ania majàce na celu usuni´cie niebezpieczeƒstwa oraz zawiadomiç o niebezpieczeƒstwie dyspozytora ruchu zak∏adu górniczego lub najbli˝szà osob´ kierownictwa albo dozoru ruchu,
2)wspólnie z innymi osobami zorganizowaç, przy najbli˝szym aparacie telefonicznym lub innym Êrodku ∏àcznoÊci, punkt ∏àcznoÊci z dyspozytorem ruchu zak∏adu górniczego, w celu sta∏ego utrzymywania z nim kontaktu i poÊredniczenia w porozumieniu si´ osób kierujàcych akcjà ratowniczà z pracownikami przebywajàcymi w miejscu zagro˝enia lub w jego sàsiedztwie, Poz. 838 ne osoby i instytucje, zgodnie z ustaleniami planu ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.
2.Osoba kierownictwa lub dozoru ruchu zak∏adu górniczego powiadomiona o powstaniu zagro˝enia niezw∏ocznie:
1)przejmuje kierownictwo akcji ratowniczej,
2)wstrzymuje ruch na zagro˝onych stanowiskach pracy i wycofuje ludzi w bezpieczne miejsce,
3)dokonuje oceny stanu zagro˝enia oraz podejmuje niezb´dne dzia∏ania majàce na celu likwidacj´ zagro˝enia i maksymalne ograniczenie strat,
4)przekazuje dok∏adne informacje o stanie zagro˝enia oraz podj´tych dzia∏aniach kierownikowi ruchu zak∏adu górniczego, po przej´ciu przez niego kierownictwa akcji.

§ 86W przypadku powstania zagro˝enia i rozpocz´cia prowadzenia akcji ratowniczej powiadamia si´

wszystkie osoby i instytucje, przewidziane w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

§ 871. Szczegó∏owe zasady prowadzenia akcji ratowniczej w zak∏adzie górniczym, w zale˝noÊci od wyst´pujàcego zagro˝enia, okreÊla za∏àcznik nr 3 do rozporzàdzenia

2.W przypadkach gdy niebezpieczne wydarzenie spowodowa∏o zagro˝enie zdrowia i ˝ycia ludzi lub mo˝liwoÊç wystàpienia atmosfery niezdatnej do oddychania i trudnych warunków mikroklimatu, akcj´ ratowniczà prowadzi si´ z udzia∏em podmiotów, o których mowa w § 2 ust. 1.

§ 881. Pracami profilaktycznymi sà prace zwiàzane z zapobieganiem zagro˝eniom okreÊlonym w § 2

ust. 2, w szczególnoÊci z:

3)podporzàdkowaç si´ ÊciÊle poleceniom dyspozytora ruchu i osób kierownictwa lub dozoru ruchu.
1)likwidacjà stanu zagro˝enia po˝arowego, gdy 10≤Vco<20 l/min przy C0≤0,0026%,

§ 851. Dyspozytor ruchu w podziemnym zak∏adzie

górniczym po otrzymaniu wiadomoÊci o zagro˝eniu i wpisaniu jej w ksià˝ce raportowej:

2)wykonywaniem przebiç do nieczynnych wyrobisk i zrobów,
1)uruchamia telefon alarmowy z zapisem magnetofonowym,
4)uszczelnianiem tam i zrobów,
2)powiadamia o niebezpieczeƒstwie osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu, przebywajàcà najbli˝ej miejsca zagro˝enia, z jednoczesnym skierowaniem jej do tego miejsca, w celu zorganizowania akcji zabezpieczenia ludzi i likwidacji zagro˝enia,
3)powiadamia o niebezpieczeƒstwie, wszelkimi dost´pnymi Êrodkami, ludzi znajdujàcych si´ w wyrobiskach zagro˝onych i wskazuje im miejsca, do których powinni si´ wycofaç ze strefy zagro˝onej, oraz kieruje do udzia∏u w akcji ratowniczej dy˝urujàce zast´py ratownicze,
4)powiadamia o zagro˝eniu kierownika ruchu zak∏adu górniczego lub jego zast´pc´, osob´ kierownictwa lub dozoru ruchu odpowiedzialnà za prac´ w zak∏adzie górniczym na danej zmianie roboczej, kopalnianà stacj´ ratownictwa górniczego oraz in-
3)budowà tam izolacyjnych przeciwwybuchowych,
5)dowiercaniem poziomów zbiornikowych zaliczonych do I — III kategorii zagro˝enia siarkowodorowego, niezale˝nie od klasy zagro˝enia erupcyjnego,
6)usuwaniem p∏ynu z odwiertu przy przewidywanym wyst´powaniu niebezpiecznych st´˝eƒ siarkowodoru,
7)oczyszczaniem odwiertu i testami produkcyjnymi oraz opróbowaniem poziomu za pomocà rurowego próbnika z∏o˝a, w warunkach wyst´powania zagro˝enia siarkowodorowego,
8)pracami rekonstrukcyjnymi w otworach zaliczonych do klasy A zagro˝enia erupcyjnego lub I — III kategorii zagro˝enia siarkowodorowego,
9)pracami wymagajàcymi u˝ycia specjalistycznego wyposa˝enia jednostki ratownictwa, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6119 —
10)wymianà zag∏owiczenia odwiertu lub jego elementów, przy istnieniu potencjalnego zagro˝enia erupcyjnego i siarkowodorowego,
11)wymianà armatury na rurociàgach przesy∏ajàcych media technologiczne, w kopalniach otworowych siarki,
12)prowadzeniem prac zabezpieczajàcych ciàg technologiczny z u˝yciem technik alpinistycznych i nurkowych.
2.Decyzj´ o podj´ciu prac profilaktycznych i ich zakoƒczeniu podejmuje kierownik ruchu zak∏adu górniczego.
3.Sposób prowadzenia i zabezpieczenia ratowniczego prac profilaktycznych w zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi wymaga uzgodnienia z w∏aÊciwà jednostkà ratownictwa.
4.Prace profilaktyczne prowadzi si´ na tych samych zasadach jak ruch zak∏adu górniczego, zgodnie z dokumentacjà prac profilaktycznych zatwierdzonà przez kierownika ruchu zak∏adu górniczego.
5.Dokumentacja, o której mowa w ust. 4, powinna zawieraç:
1)okreÊlenie miejsc i zakresu prac profilaktycznych,
2)ustalenia dotyczàce organizacji i nadzoru nad pracami profilaktycznymi,
3)ustalenia dotyczàce Êrodków technicznych niezb´dnych do prowadzenia prac profilaktycznych,
4)niezb´dne instrukcje.
6.Przebieg prac profilaktycznych dokumentuje si´ w ksià˝ce tych prac oraz na kartach udzia∏u zast´pu ratowniczego w pracach profilaktycznych.

§ 891. Kierownik akcji ratowniczej powinien

1)dokonaç oceny stanu zagro˝enia za∏ogi, ruchu zak∏adu górniczego oraz zagro˝enia bezpieczeƒstwa powszechnego, w zwiàzku z ruchem zak∏adu górniczego,
2)wyznaczyç stref´ zagro˝enia (ska˝enia), obejmujàcà wyrobiska lub rejony zak∏adu górniczego, w których przejawiajà si´ lub mogà si´ przejawiaç skutki niebezpiecznego zdarzenia, zagra˝ajàce bezpieczeƒstwu ludzi lub ruchu zak∏adu górniczego, oraz ustaliç sposób zabezpieczenia tej strefy,
3)wycofaç ludzi ze strefy zagro˝enia,
4)powo∏aç kierownika akcji na dole (w obiekcie) i kierownika bazy ratowniczej,
5)powo∏aç sztab doradczy kierownika akcji ratowniczej, zwany dalej „sztabem akcji”, spoÊród s∏u˝b zak∏adu górniczego, oraz wyznaczyç kierownika sztabu akcji,
6)ustaliç lokalizacj´ bazy ratowniczej i sposób jej zabezpieczenia przed skutkami zagro˝enia,
7)wyznaczyç, w razie potrzeby, miejsca pomocniczych baz ratowniczych oraz okreÊliç ich zakres dzia∏ania i sposób organizacji, Poz. 838
8)ustaliç miejsca, z których prowadzona b´dzie kontrola stanu zagro˝enia, w szczególnoÊci kontrola parametrów fizykochemicznych powietrza i gazów po˝arowych, a tak˝e warunków mikroklimatu (temperatury i wilgotnoÊci wzgl´dnej),
9)opracowaç plan likwidacji zagro˝enia, który powinien byç aktualizowany na bie˝àco,
10)okreÊliç liczb´ zast´pów ratowniczych oraz liczb´ innych pracowników zak∏adu górniczego potrzebnych do likwidacji zagro˝enia oraz ustaliç sposób koordynacji wykonywania tych prac,
11)ustaliç rodzaje, iloÊci urzàdzeƒ i sprz´tu, koniecznych do realizacji planu likwidacji zagro˝enia,
12)ustaliç sposób i cz´stotliwoÊç kontroli stanu zagro˝enia podczas trwania akcji ratowniczej oraz sposób kontroli miejsca zagro˝enia po zakoƒczeniu akcji,
13)ustaliç, w zale˝noÊci od potrzeb, zakres udzia∏u w akcji s∏u˝b ratownictwa górniczego zak∏adu górniczego oraz innych podmiotów przewidzianych planem ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1,
14)wspó∏pracowaç z osobami wchodzàcymi w sk∏ad sztabu akcji, tak aby sztab ten by∏ w pe∏ni zorientowany co do zakresu prac, jakie w ramach akcji wykonujà poszczególne s∏u˝by zak∏adu górniczego oraz inne podmioty,
15)dopilnowaç prowadzenia odpowiedniej dokumentacji obrazujàcej przebieg zagro˝enia oraz dzia∏aƒ zmierzajàcych do jego likwidacji.
2.Podczas prowadzenia akcji ratowniczej, w przypadkach szczególnych, ze wzgl´du na bezpieczeƒstwo za∏ogi lub zak∏adu górniczego, kierownik akcji mo˝e odstàpiç od wymagaƒ okreÊlonych w przepisach niniejszego rozporzàdzenia i przepisów wydanych na podstawie art. 78 ust. 1 i 2 ustawy, pod warunkiem post´powania zgodnego z obowiàzujàcymi zasadami techniki górniczej. Ka˝dy taki przypadek powinien byç odnotowany w „Ksià˝ce prowadzenia akcji ratowniczej”.

§ 90Kierownik akcji ratowniczej powinien mieç do

dyspozycji odr´bne pomieszczenie w pobli˝u sztabu akcji, w którym znajdujà si´ Êrodki ∏àcznoÊci umo˝liwiajàce bezpoÊrednie po∏àczenie ze sztabem akcji, bazà ratowniczà oraz osobami i s∏u˝bami okreÊlonymi w planie ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust. 1.

§ 911. W pomieszczeniach sztabu akcji ratowniczej

powinny byç zainstalowane urzàdzenia umo˝liwiajàce nas∏uch rozmów prowadzonych przez kierownika akcji ratowniczej z kierownikiem akcji na dole, kierownikiem bazy lub innymi osobami przebywajàcymi w bazie ratowniczej lub w strefie zagro˝enia.

2.W podziemnych zak∏adach górniczych rozmowy telefoniczne prowadzone przez osob´ kierujàcà akcjà ratowniczà powinny byç rejestrowane z podaniem czasu ich przeprowadzania.

§ 92W pomieszczeniu kierownika akcji ratowniczej

przebywaç mogà jedynie:

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6120 —

1)sekretarz techniczny kierownika akcji,
2)osoba odpowiedzialna za stan wentylacji w podziemnym zak∏adzie górniczym,
3)kierownik jednostki ratownictwa,
4)inne osoby wezwane przez kierownika akcji ratowniczej.

§ 931. Sekretarz techniczny kierownika akcji ratowniczej powinien prowadziç „Ksià˝k´ prowadzenia

akcji ratowniczej”, obrazujàcà przebieg prac oraz dzia∏aƒ zmierzajàcych do likwidacji zagro˝enia.

2.Ksià˝ka prowadzenia akcji ratowniczej powinna zawieraç w szczególnoÊci:
1)nazw´ zak∏adu górniczego (obiektu), dat´ i godzin´ rozpocz´cia akcji ratowniczej,
2)nazwisko i imi´ oraz stanowisko s∏u˝bowe kierownika akcji ratowniczej,
3)polecenia kierownika akcji, osoby odpowiedzialne za wykonanie poleceƒ, termin wykonania, adnotacje o wykonaniu poleceƒ, Poz. 838 tuacji, i przekazywania na piÊmie uwag kierownikowi akcji ratowniczej,
6)skutecznoÊci dzia∏aƒ podejmowanych w ramach realizacji planu akcji i przekazywania wniosków kierownikowi akcji,
7)prawid∏owej realizacji poleceƒ wydanych przez kierownika akcji s∏u˝bom pomocniczym w zak∏adzie górniczym oraz innym s∏u˝bom spoza zak∏adu,
8)zapewnienia w∏aÊciwej liczby ratowników i pracowników pomocniczych do realizacji planu akcji ratowniczej na ka˝dej zmianie roboczej,
9)zapewnienia niezb´dnego sprz´tu i materia∏ów do wyposa˝enia ratowników zatrudnionych w akcji oraz do prac wykonywanych przez pomocnicze s∏u˝by w zak∏adzie górniczym,
10)sporzàdzania niezb´dnych dokumentów dla kierownictwa akcji ratowniczej oraz dla osób kontrolujàcych przebieg akcji.
5)zapisy przebiegu akcji ratowniczej.

§ 961. Funkcj´ kierownika akcji ratowniczej na dole (w obiekcie) powinna pe∏niç wyznaczona osoba kierownictwa lub dozoru ruchu zak∏adu górniczego, która

odby∏a odpowiednie szkolenie z zakresu ratownictwa górniczego.

§ 94

1.W sztabie akcji ratowniczej powinni przebywaç przedstawiciele jednostki ratownictwa. W zale˝noÊci od potrzeb kierownik akcji ratowniczej mo˝e zaprosiç do prac w sztabie akcji 2. W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny otworami wiertniczymi kierownik akcji ratowniczej, w zale˝noÊci od potrzeby, powo∏uje kierownika akcji w obiekcie.
1)przedstawicieli jednostek naukowych, 3. Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie) jest jedynà osobà uprawnionà do wydawania poleceƒ zast´pom ratowniczym i innym pracownikom zatrudnionym w akcji ratowniczej; kierownik akcji na dole (w obiekcie) podlega kierownikowi akcji ratowniczej.
4)ustalenia dotyczàce likwidacji zagro˝enia,
2)innych specjalistów.
2.Kierownik akcji ratowniczej powinien konsultowaç ze sztabem akcji decyzje dotyczàce w szczególnoÊci:
1)zasi´gu strefy zagro˝enia (ska˝enia) i sposobu jej zabezpieczenia,
2)lokalizacji bazy ratowniczej i sposobu jej zabezpieczenia,
3)liczby ratowników jednoczeÊnie zatrudnionych w strefie zagro˝enia (ska˝enia) i sposobu ich zabezpieczenia.

§ 95Sztab akcji ratowniczej, dzia∏ajàc w porozumieniu z kierownikiem akcji ratowniczej, powinien

w szczególnoÊci dopilnowaç:

1)prawid∏owego rozliczenia liczby pracowników zak∏adu górniczego, znajdujàcych si´ w strefie zagro˝enia i sposobu wycofania tych pracowników,
2)bie˝àcego Êledzenia przebiegu akcji ratowniczej oraz analizowania skutecznoÊci dzia∏aƒ podejmowanych w ramach realizacji planu akcji ratowniczej,
3)powiadomienia rodzin pracowników zagro˝onych lub poszkodowanych o powsta∏ych wypadkach,
4)zorganizowania specjalistycznej opieki lekarskiej dla poszkodowanych i zorganizowania transportu poszkodowanych do szpitali,
5)opracowania projektów decyzji dotyczàcych likwidacji zagro˝enia, dostosowanych do aktualnej sy- 4. Kierownik akcji ratowniczej na dole (w obiekcie) powinien niezw∏ocznie:
1)realizowaç plan akcji ustalony przez kierownika akcji ratowniczej,
2)wykonywaç tylko polecenia kierownika akcji ratowniczej; w przypadku wystàpienia nag∏ego niebezpieczeƒstwa mo˝e podejmowaç samodzielne decyzje, o których powinien powiadomiç kierownika akcji ratowniczej,
3)wspó∏pracowaç z kierownikiem bazy ratowniczej oraz osobami dozoru zatrudnionymi w akcji i przy pracach zwiàzanych z likwidacjà zagro˝enia,
4)dopilnowaç sprawnego wyprowadzania ludzi ze strefy zagro˝enia,
5)dopilnowaç prawid∏owego zabezpieczenia dojÊç do strefy zagro˝enia,
6)organizowaç ∏àcznoÊç mi´dzy bazà ratowniczà a pomieszczeniem kierownika akcji ratowniczej oraz zast´pami ratowniczymi udajàcymi si´ do strefy zagro˝enia,
7)okreÊlaç zadania dla zast´pów ratowniczych udajàcych si´ do strefy zagro˝enia,
8)przyjmowaç meldunki od zast´pów ratowniczych przebywajàcych w strefie zagro˝enia oraz powracajàcych z niej po wykonaniu zadania, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6121 —
9)przekazywaç kierownikowi akcji ratowniczej meldunki o sytuacji i realizacji planu akcji,
10)dopilnowaç, aby w rejonie bezpoÊredniego zagro˝enia znajdowa∏a si´ jednoczeÊnie tylko taka liczba osób, jaka jest niezb´dna do sprawnego prowadzenia prac ratowniczych,
11)organizowaç, we wspó∏pracy z lekarzem znajdujàcym si´ w bazie ratowniczej, przeglàdy lekarskie ratowników przed ich wyjÊciem z bazy ratowniczej do strefy zagro˝enia oraz udzielaç niezb´dnej pomocy medycznej,
12)dokonywaç zmiany ze swoim zmiennikiem wy∏àcznie w bazie ratowniczej.
5.W podziemnym zak∏adzie górniczym kierownik akcji na dole oprócz zadaƒ wymienionych w ust. 4, powinien:
1)dokonywaç wyboru miejsca (miejsc), w którym urzàdzona b´dzie baza ratownicza (bazy ratownicze),
2)dopilnowaç bie˝àcego rozpoznania stanu zagro˝enia i sytuacji wentylacyjnej w strefie zagro˝enia i w jej sàsiedztwie, Poz. 838
3)zapewniaç odpowiednie warunki dla przebywajàcych w niej osób oraz odpowiednie warunki do prawid∏owego sk∏adowania Êrodków i urzàdzeƒ potrzebnych do prowadzenia prac ratowniczych.
2.W podziemnym zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny palne baza ratownicza powinna byç zlokalizowana w miejscu oddzielonym od strefy zagro˝enia po˝arowego zaporà przeciwwybuchowà.
3.W przypadku braku zabezpieczenia, o którym mowa w ust. 2, zabezpieczenie powinno si´ wykonaç w pierwszej fazie akcji przeciwpo˝arowej; do czasu wykonania tego zabezpieczenia baz´ ratowniczà zak∏ada si´ w odpowiednio zwi´kszonej odleg∏oÊci od strefy zagro˝enia.

§ 991. W bazie ratowniczej powinny byç przygotowane i urzàdzone miejsca do

1)pracy kierownika akcji na dole (w obiekcie), kierownika bazy ratowniczej i innych osób kierujàcych pracami ratowniczymi lub nadzorujàcych ich wykonanie,
2)pracy mechanika sprz´tu ratowniczego,
3)pracy lekarza,
3)zorganizowaç pomiary kontrolne w strefie zagro˝enia i innych miejscach wyznaczonych przez kierownika akcji ratowniczej,
4)wypoczynku ratowników po wykonaniu prac ratowniczych lub oczekujàcych na wykonanie tych prac oraz dla zast´pu (zast´pów) ubezpieczajàcego,
4)dopilnowaç prowadzenia ksià˝ki meldunków i poleceƒ, w której odnotowuje si´ otrzymane polecenia i meldunki przekazywane kierownikowi akcji ratowniczej oraz informacje otrzymane od ratowników i pracowników zatrudnionych w akcji.
5)sk∏adowania urzàdzeƒ, sprz´tu i materia∏ów przygotowanych do u˝ycia w akcji ratowniczej,

§ 971. W celu zgrupowania w jednym miejscu ratowników górniczych i innych osób oraz Êrodków materia∏owo-technicznych niezb´dnych do wykonywania

prac ratowniczych, prawid∏owego wykorzystania tych Êrodków, a tak˝e zapewnienia ciàg∏oÊci kierowania pracami ratowniczymi i ich nadzorowania oraz zapewnienia mo˝liwie najwi´kszego bezpieczeƒstwa zespo∏om ratowniczym wykonujàcym prace ratownicze, powinna byç ka˝dorazowo za∏o˝ona i odpowiednio wyposa˝ona baza ratownicza.

2.Miejsca sk∏adowania sprz´tu ratowniczego przeznaczonego do u˝ycia w akcji ratowniczej oraz sprz´tu u˝ytego i wymagajàcego wymiany, kontroli i naprawy powinny byç wyraênie oznaczone.
2.W przypadku gdy prace ratownicze sà prowadzone w kilku miejscach równoczeÊnie, kierownik akcji ratowniczej powinien rozwa˝yç potrzeb´ za∏o˝enia kilku baz, przy czym ta, w której przebywa kierownik akcji na dole (w obiekcie), jest bazà g∏ównà, a pozosta∏e sà bazami pomocniczymi.

§ 981. W podziemnym zak∏adzie górniczym baza

ratownicza powinna byç zlokalizowana w miejscu po∏o˝onym jak najbli˝ej wykonywanych prac; miejsce to powinno:

1)byç po∏o˝one poza strefà zagro˝enia, a je˝eli jest w polach metanowych lub rejonie, w którym mo˝e wystàpiç zagro˝enie wybuchem, miejsce to powinno byç oddzielone od miejsca zagro˝enia co najmniej dwoma za∏amaniami wyrobisk,
2)znajdowaç si´ w ustabilizowanym, op∏ywowym pràdzie powietrza,
6)sk∏adowania urzàdzeƒ, sprz´tu i materia∏ów niesprawnych lub zu˝ytych podczas wykonywania prac ratowniczych.
3.W podziemnym zak∏adzie górniczym, w przypadku zdalnego pobierania prób powietrza i wykonywania analizy tych prób za pomocà chromatografu lub innych urzàdzeƒ, wydziela si´ cz´Êç bazy ratowniczej niezb´dnej do zainstalowania odpowiedniego sprz´tu oraz do pracy osób obs∏ugujàcych ten sprz´t lub wyznacza si´ inne miejsce do jego zainstalowania, odpowiadajàce wymaganiom okreÊlonym w § 98.

§ 100Baza ratownicza powinna mieç sta∏à ∏àcznoÊç telefonicznà lub radiowà z pomieszczeniem kierownika akcji i zast´pami wykonujàcymi prace ratownicze

§ 1011. Baz´ ratowniczà wyposa˝a si´ stosownie

do rozmiarów i rodzajów prowadzonej akcji ratowniczej.

2.W podziemnym zak∏adzie górniczym baz´ ratowniczà wyposa˝a si´ w sprz´t:
1)zasadniczy oraz urzàdzenia i Êrodki do wykonywania prac ratowniczych,
2)uzupe∏niajàcy (specjalistyczny sprz´t ratowniczy), zale˝ny od rodzaju prowadzonej akcji ratowniczej, ustalany przez kierownika akcji ratowniczej, Dziennik Ustaw Nr 94 — 6122 —
3)pomocniczy, u∏atwiajàcy dzia∏alnoÊç bazy lub konieczny do prawid∏owego jej funkcjonowania, ustalany przez kierownika akcji na dole w porozumieniu z kierownikiem bazy ratowniczej.
3.W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny otworami wiertniczymi wyposa˝enie bazy ratowniczej w sprz´t ratowniczy oraz urzàdzenia i Êrodki do wykonywania prac ratowniczych, w zale˝noÊci od rodzaju zagro˝enia, okreÊla kierownik akcji w porozumieniu z kierownikiem bazy.
4.Wyposa˝enie bazy ratowniczej w podziemnym zak∏adzie górniczym okreÊla plan ratownictwa, o którym mowa w § 5 ust.1.

§ 102

Sprz´t i urzàdzenia, które nie posiadajà dopuszczenia do stosowania w wyrobiskach podziemnych zak∏adów górniczych, a dopuszczenie jest wymagane, mo˝na u˝ywaç do wykonywania prac ratowniczych tylko na podstawie decyzji kierownika akcji ratowniczej

§ 1031. Do pe∏nienia funkcji kierownika bazy ratowniczej mogà byç wyznaczone tylko te osoby kierownictwa lub dozoru ruchu zak∏adu górniczego, które

odby∏y odpowiednie szkolenie w zakresie ratownictwa górniczego.

2.Kierownik bazy ratowniczej powinien:
1)przygotowaç odpowiednie stanowiska dla sprz´tu ratowniczego i pomocniczego znajdujàcego si´ w bazie,
2)odpowiednio rozlokowaç sprz´t w bazie,
3)zorganizowaç miejsca wyczekiwania i wypoczynku dla ratowników uczestniczàcych w akcji ratowniczej,
4)dopilnowaç wyposa˝enia bazy w wymagany sprz´t,
5)zorganizowaç w bazie miejsce pracy dla lekarza,
6)dopilnowaç w∏aÊciwego wyposa˝enia ratowników udajàcych si´ do wykonywania prac ratowniczych w strefie zagro˝enia,
7)dopilnowaç w∏aÊciwego rozmieszczenia sprz´tu kontrolno-pomiarowego obs∏ugiwanego z bazy,
8)bie˝àco aktualizowaç map´ rejonu wykonywania prac ratowniczych znajdujàcà si´ w bazie,
9)dopilnowaç, aby w∏aÊciwie przeprowadzona by∏a kontrola sprz´tu stanowiàcego wyposa˝enie zast´pu ratowniczego, przez mechanika sprz´tu ratowniczego oraz przez ratowników i zast´powych,
10)dopilnowaç przeprowadzenia przez lekarza badaƒ kontrolnych ratowników wchodzàcych do strefy zagro˝enia i z niej wracajàcych, w przypadku prowadzenia prac w szczególnie trudnych warunkach,
11)dopilnowaç udzielania pomocy medycznej osobom poszkodowanym w wypadku,
12)dopilnowaç dostawy do bazy napojów i ˝ywnoÊci,
13)ewidencjonowaç osoby przybywajàce do bazy i znajdujàce si´ w rejonie prowadzenia prac ratowniczych, Poz. 838
14)dokumentowaç przebieg akcji ratowniczej, zwiàzanej z danà bazà,
15)rejestrowaç czas wyjÊcia zast´pów ratowniczych z bazy do strefy zagro˝enia oraz czas powrotu zast´pów do bazy ratowniczej,
16)w razie wypadku ratownika w aparacie regeneracyjnym (powietrznym butlowym) zapewniç odczytanie w aparacie, w którym zdarzy∏ si´ wypadek, zapasu tlenu (powietrza) na manometrze, a nast´pnie zapewniç zamkni´cie zaworu butli i zabezpieczenie aparatu wraz z przykr´conà do niego maskà u˝ywanà podczas wypadku, do dalszych badaƒ,
17)stale przebywaç w bazie ratowniczej.
3.Kierownik bazy ratowniczej podlega kierownikowi akcji ratowniczej na dole (w obiekcie).

§ 1041. Osoby przybywajàce do bazy ratowniczej

powinny zg∏osiç si´ do kierownika bazy ratowniczej.

2.Zast´powi zast´pów ratowniczych i kierownicy innych zespo∏ów ratowniczych przybywajàcych do bazy ratowniczej oraz osoby dozoru zg∏aszajàce si´ w bazie powinni przedstawiç kierownikowi bazy ratowniczej imienny wykaz podleg∏ych im osób i kart´ udzia∏u zast´pu ratowniczego w akcji ratowniczej.
3.Ka˝da osoba przyby∏a do bazy mo˝e opuÊciç baz´ po uzyskaniu zezwolenia kierownika bazy ratowniczej.

§ 1051. Podczas akcji ratowniczej w kopalnianej

stacji ratownictwa górniczego powinien byç stale obecny kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub jego zast´pca.

2.Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa podczas akcji ratowniczej powinien zapewniç:
1)przygotowanie odpowiedniej iloÊci sprawnego sprz´tu ratowniczego i pomocniczego, potrzebnego do prowadzenia akcji,
2)przygotowanie odpowiedniej liczby zast´pów ratowniczych na poszczególnych zmianach roboczych oraz obecnoÊç w tych zast´pach odpowiednich specjalistów,
3)prowadzenie Êcis∏ej ewidencji ratowników w∏asnych i obcych,
4)przygotowanie odpowiedniej iloÊci dodatkowej odzie˝y ochronnej i innych Êrodków,
5)dostaw´ napojów i ˝ywnoÊci,
6)niezb´dne Êrodki transportu do przewozu sprz´tu i ratowników we wspó∏dzia∏aniu z innymi s∏u˝bami zak∏adu górniczego,
7)dodatkowà obsad´ mechaników sprz´tu ratowniczego, przewidzianych do pracy w kopalnianej stacji ratownictwa, jak i w bazie ratowniczej.

§ 106Kierownik akcji ratowniczej zapewnia niezb´dne zabezpieczenie medyczne podczas akcji ratowniczej oraz okreÊla liczb´ lekarzy przebywajàcych na

zmianie roboczej, koniecznà do medycznego zabezpieczenia akcji ratowniczej.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6123 —

§ 107

1.W podziemnych zak∏adach górniczych, podczas akcji ratowniczych zwiàzanych z ratowaniem zagro˝onych lub poszkodowanych ludzi, akcji ratowniczych prowadzonych w trudnych warunkach mikroklimatu oraz prowadzonych w atmosferze niezdatnej do oddychania, w bazie ratowniczej powinien przebywaç lekarz.
2.Lekarz powinien posiadaç do dyspozycji Êrodki i sprz´t medyczny, niezb´dne do udzielania pomocy poszkodowanym i do okreÊlania tych parametrów fizjologicznych ratowników, które sà istotne dla oceny stopnia obcià˝enia organizmów ratowników w zwiàzku z warunkami prowadzonej akcji ratowniczej, a tak˝e do udzielania pomocy lekarskiej zwiàzanej z zagro˝eniami, jakie mo˝e stwarzaç praca ratowników w takich warunkach.
3.W przypadku innych akcji, ni˝ wymienione w ust. 1, o potrzebie obecnoÊci lekarza w bazie ratowniczej decyduje kierownik akcji ratowniczej.

§ 108

Miejscem pracy lekarza podczas akcji ratowniczej jest baza ratownicza, w której powinien byç przygotowany sprz´t do udzielania pomocy poszkodowanym oraz, w razie potrzeby, sprz´t do przeprowadzania badaƒ kontrolnych ratowników udajàcych si´ do wykonywania prac ratowniczych lub wracajàcych ze strefy zagro˝enia po wykonaniu tych prac.

§ 109Podczas akcji ratowniczych prowadzonych

w atmosferze zawierajàcej gazy szkodliwe lub niedostatecznà zawartoÊç tlenu, w szczególnoÊci: przy po˝arach, wybuchach gazów i py∏u w´glowego, wyrzutach gazów i ska∏, nag∏ych wyp∏ywach gazów do wyrobisk, w trudnych warunkach mikroklimatu i w trudnych warunkach cieplnych oraz podczas erupcji p∏ynu z∏o˝owego w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi, lekarza nie kieruje si´ do strefy zagro˝enia.

§ 110Uczestniczàcy w akcjach ratowniczych lekarz, w uzgodnieniu z kierownikiem akcji, mo˝e udzieliç pomocy poszkodowanym przebywajàcym jeszcze

w strefie zagro˝enia, je˝eli stwierdzi, ˝e mo˝e pracowaç w warunkach istniejàcego zagro˝enia.

§ 1111. W przypadku powierzenia przez przedsi´biorc´ jednostce ratownictwa czynnoÊci w zakresie ratownictwa górniczego, o potrzebie wezwania do akcji

s∏u˝b ratowniczych tej jednostki decyduje kierownik akcji ratowniczej.

2.Przedstawiciel jednostki ratownictwa, b´dàcy zawodowym ratownikiem górniczym i bioràcy udzia∏ w akcji ratowniczej w wyrobiskach podziemnych (w obiekcie), powinien wspó∏pracowaç z kierownikiem akcji na dole (w obiekcie), w szczególnoÊci w zakresie:

Poz. 838

3)przygotowania zast´pów ratowniczych przed ich wyjÊciem z bazy do wykonania prac ratowniczych,
4)kontroli przestrzegania czasu pracy zast´pów ratowniczych w strefie zagro˝enia,
5)kontroli pracy pozosta∏ych specjalistów z jednostki ratownictwa, zatrudnionych przy pracach pomiarowych i innych.
3.Pracujàcy w sztabie akcji ratowniczej przedstawiciel jednostki ratownictwa w szczególnoÊci powinien:
1)ÊciÊle wspó∏pracowaç z kierownikiem akcji ratowniczej i cz∏onkami sztabu akcji, w zakresie sposobu jej organizacji,
2)doradzaç w zakresie zabezpieczenia medycznego akcji ratowniczej,
3)koordynowaç prac´ pracowników jednostki ratownictwa bioràcych udzia∏ w akcji ratowniczej.

§ 112O potrzebie wezwania do akcji ratowniczej

zast´pów ratowniczych innych przedsi´biorców decyduje kierownik akcji ratowniczej.

§ 113W podziemnym zak∏adzie górniczym w przypadku powstania zagro˝enia i koniecznoÊci podj´cia

akcji ratowniczej:

1)zast´p dy˝urujàcy lub zast´py zabezpieczajàce kilka zak∏adów górniczych powinny niezw∏ocznie udaç si´ do miejsca wskazanego przez dyspozytora ruchu zak∏adu górniczego lub osob´ kierujàcà akcjà ratowniczà,
2)zast´powy zast´pu dy˝urujàcego w drodze do miejsca akcji ratowniczej powinien utrzymywaç ∏àcznoÊç z dyspozytorem ruchu zak∏adu górniczego,
3)po przybyciu na wskazane miejsce zast´p dy˝urujàcy powinien zg∏osiç si´ do kierownika akcji ratowniczej, a nast´pnie przystàpiç do wykonywania prac ratowniczych zgodnie z jego poleceniem,
4)w razie utrzymywania tylko jednego zast´pu dy˝urujàcego, wymagane przepisami ubezpieczenie tego zast´pu do wykonania prac ratowniczych stanowià zast´py znajdujàce si´ w drodze do bazy ratowniczej.

§ 1141. Liczba osób uczestniczàcych w akcji ratowniczej powinna byç ograniczona tylko do pracowników

zatrudnionych przy wykonywaniu i nadzorowaniu prac ratowniczych i pomocniczych.

2.Kierownik akcji ratowniczej okreÊla zakres prac ratowniczych przewidzianych do wykonywania przez ratowników górniczych oraz zakres prac wykonywanych przez osoby nieb´dàce ratownikami górniczymi.
1)wyposa˝enia bazy w sprz´t ratowniczy oraz wyposa˝enia w sprz´t niezb´dny do realizacji zadania przewidzianego do wykonania na danej zmianie roboczej, 3. W przypadku prac ratowniczych wykonywanych w zwiàzku z powsta∏ym zagro˝eniem, w wyniku którego w strefie zagro˝enia powsta∏a lub mo˝e powstaç atmosfera niezdatna do oddychania, w strefie tej powinno si´ zatrudniaç wy∏àcznie ratowników górniczych.
2)pracy kierownika bazy, lekarza oraz mechanika sprz´tu ratowniczego zatrudnionego w bazie,

§ 1151. Podczas akcji ratowniczych dzielenie zast´pu ratowniczego jest niedozwolone

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6124 — 2. Podczas akcji ratowniczej pracà zast´pu ratowniczego kieruje zast´powy.

3.W przypadku gdy podczas prac ratowniczych zast´powy nie mo˝e dalej pe∏niç funkcji, obowiàzki zast´powego powinien przejàç jego zast´pca.

§ 1161. Podczas akcji ratowniczej zast´powy zast´pu ratowniczego jest odpowiedzialny za

1)wyznaczenie swojego zast´pcy,
2)dopilnowanie przeprowadzania kontroli aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) przez ratowników podleg∏ego mu zast´pu, przed wyjÊciem z bazy,
3)ustalenie miejsca na∏o˝enia masek twarzowych, je˝eli okolicznoÊci nie wymagajà ich na∏o˝enia przy wyjÊciu z bazy,
4)wykonanie czynnoÊci kontrolnych przewidzianych dla zast´powego po na∏o˝eniu masek twarzowych przez ratowników podleg∏ego mu zast´pu,
5)pobranie z bazy, przez zast´p, wyposa˝enia niezb´dnego do wykonania zleconych prac ratowniczych,
6)dokonanie okresowej (co 15 minut) kontroli zapasu tlenu (powietrza) w aparatach regeneracyjnych (powietrznych butlowych),
7)przeprowadzenie ponownej kontroli szczelnego za∏o˝enia masek twarzowych i stanu aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych), a zw∏aszcza w´˝y, po przejÊciu trudnego odcinka drogi,
8)dopilnowanie, aby w warunkach s∏abej widocznoÊci ratownicy zast´pu byli po∏àczeni linkà ratowniczà,
9)organizacj´ pracy w zast´pie oraz w∏aÊciwe wykonanie zadaƒ przekazanych do wykonania przez kierownika akcji ratowniczej na dole,
10)utrzymywanie ∏àcznoÊci z bazà oraz dokonywanie pomiarów sk∏adu atmosfery — jej wilgotnoÊci i temperatury w miejscu pracy zast´pu.
2.Z zastrze˝eniem § 129 ust. 2 pkt 2, podczas dojÊcia do miejsca wykonywania prac ratowniczych i powrotu do bazy zast´p idzie w nast´pujàcej kolejnoÊci: zast´pca zast´powego, ratownicy, zast´powy.
3.W drodze do miejsca wykonywania prac ratowniczych zast´powy powinien prowadziç obserwacj´ oraz czynnoÊci kontrolno-pomiarowe, okreÊlone przez kierownika akcji ratowniczej na dole, a tak˝e informowaç go o dokonanych spostrze˝eniach i pomiarach.
4.Zast´powy powinien stale czuwaç nad pracà swego zast´pu podczas wykonywania prac ratowniczych; zast´powy mo˝e wykonywaç prace w ramach zadaƒ zleconych zast´powi ratowniczemu, je˝eli nie spowodujà ograniczenia mo˝liwoÊci czuwania nad bezpieczeƒstwem ratowników w zast´pie.
5.Po przybyciu do bazy zast´powy zg∏asza kierownikowi akcji ratowniczej na dole powrót zast´pu, sposób wykonania zadania i swoje spostrze˝enia.

Poz. 838

§ 117

1.W podziemnym zak∏adzie górniczym, w celu przeprowadzenia prac ratowniczych z udzia∏em ratowników, kierownik akcji ratowniczej powinien dysponowaç co najmniej dwoma zast´pami ratowniczymi, z których jeden jest zatrudniony w strefie zagro˝enia, a drugi ubezpiecza go, przebywajàc w bazie ratowniczej 2. W przypadku koniecznoÊci ratowania ludzi przepisu ust. 1 mo˝na nie stosowaç pod warunkiem, ˝e drugi zast´p ratowniczy pe∏niàcy rol´ ubezpieczajàcego znajduje si´ w drodze do bazy ratowniczej.
3.W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny otworami wiertniczymi sposób ubezpieczenia ratowników wykonujàcych prace ratownicze ustala kierownik akcji ratowniczej.

§ 1181. Zast´p ratowniczy kierowany do prac

w strefie zagro˝enia powinien byç poinformowany o rodzaju zagro˝enia i warunkach panujàcych w strefie zagro˝enia, drodze (drogach) dojÊcia do strefy zagro˝enia i do miejsca pracy w tej strefie oraz o zadaniach, jakie ma wykonaç.

2.Zast´p ratowniczy kierowany do prac w strefie zagro˝enia powinien byç wyposa˝ony w sprz´t ratowniczy, stosownie do rodzaju zagro˝enia.
3.Kierowanie do prac w strefie zagro˝enia odbywa si´ na podstawie polecenia wydanego zast´powemu; w poleceniu powinien byç podany dok∏adny czas wyjÊcia z bazy ratowniczej oraz planowany czas powrotu po wykonaniu zadania.
4.WyjÊcie zast´pu z bazy ratowniczej do strefy zagro˝enia mo˝e nastàpiç tylko po zg∏oszeniu kierownikowi bazy.

§ 1191. Podczas przeprowadzania rozpoznania zagro˝enia, w sk∏adzie zast´pu (zast´pów) wysy∏anego

z bazy ratowniczej do strefy zagro˝enia powinien byç ratownik znajàcy rejon, w którym jest przeprowadzana akcja ratownicza.

2.Zast´py ratownicze, którym zlecono zadanie ewakuacji osób zagro˝onych, udzielenia pierwszej pomocy poszkodowanym oraz przetransportowania ich do bazy, powinny byç wyposa˝one w sprz´t do udzielania pierwszej pomocy i transportu poszkodowanych (nosze) oraz w przypadku wyst´powania atmosfery niezdatnej do oddychania — w sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego przystosowany do ewakuacji poszkodowanego.
3.Zast´p ratowniczy w drodze do miejsca wykonywania prac ratowniczych w strefie zagro˝enia, podczas ich wykonywania oraz w drodze powrotnej, powinien przez ca∏y czas utrzymywaç ∏àcznoÊç telefonicznà lub radiowà z bazà ratowniczà.
4.W przypadku gdy ∏àcznoÊç, o której mowa w ust. 3, zostanie przerwana, zast´p ratowniczy powinien wycofaç si´ do bazy; podczas wycofywania powinien dà˝yç do nawiàzania ∏àcznoÊci za pomocà sygna∏ów.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6125 — Poz. 838 5. W podziemnych zak∏adach górniczych stosuje si´ nast´pujàce sygna∏y akustyczne lub Êwietlne poprzedzone nadaniem kilku po sobie nast´pujàcych sygna∏ów:

4.Przepisu ust. 2 nie stosuje si´ w zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi.
1)sygna∏y bazy:
a)2 sygna∏y — „czy wszystko w porzàdku”,
b)3 sygna∏y — „pomoc idzie”,
c)4 sygna∏y — „wracaç”,

§ 1221. W przypadku gdy w akcji ratowniczej ratownik zas∏abnie lub ulegnie wypadkowi, pozostali

cz∏onkowie zast´pu natychmiast powiadamiajà kierownika akcji na dole, wycofujà si´ ze strefy zagro˝onej, wyprowadzajàc lub wynoszàc poszkodowanego, o ile nie stwarza to dla nich zagro˝enia.

2)sygna∏y zast´pu do bazy:
a)2 sygna∏y — „wszystko w porzàdku”,
b)3 sygna∏y — „˝àdamy pomocy”,
c)4 sygna∏y — „wracamy”,
3)sygna∏y zast´pu do odci´tej za∏ogi:
a)1 sygna∏ — „rozkr´ciç rurociàg”,
b)3 sygna∏y — „podaç liczb´ ludzi”,
c)2 + 2 sygna∏y — „puszczamy powietrze”,
4)sygna∏y odci´tej za∏ogi do zast´pu:
a)1 sygna∏ — „rurociàg rozkr´cony”,
b)2 sygna∏y — „rurociàgu nie mo˝na rozkr´ciç”,
c)2+2 sygna∏y — „brak nam powietrza”,
d)3 sygna∏y — „podaj´ liczb´ ludzi + tyle sygna∏ów, ilu jest ludzi”,
5)sygna∏y nadawane lampà górniczà przy prowadzeniu transportu podczas akcji ratowniczych:
a)„stój” — zataczanie Êwiat∏em okr´gu,
b)„jedê do mnie” — poruszanie Êwiat∏em w linii poziomej,
c)„jedê ode mnie” — poruszanie Êwiat∏em w linii pionowej,
6)sygna∏y okreÊlajàce kierunek wycofania za∏ogi w przypadku po˝aru:
a)szereg krótkich sygna∏ów + 4 d∏ugie — „pod pràd powietrza”,
b)szereg krótkich sygna∏ów + 6 d∏ugich — „z pràdem powietrza”.

§ 1201. Podczas wykonywania prac ratowniczych

ka˝dy ratownik powinien uwa˝nie obserwowaç miejsca wykonywania tych prac. W przypadku stwierdzenia zagro˝enia powinien ostrzec pozosta∏ych ratowników i powiadomiç zast´powego.

2.Niedopuszczalne jest samowolne oddalanie si´ ratowników z miejsca pracy zast´pu ratowniczego lub wykonywanie jakichkolwiek prac bez ich uprzedniego uzgodnienia z zast´powym.

§ 121

1.Powtórne skierowanie zast´pu do prac ratowniczych w strefie zagro˝enia mo˝e nastàpiç po odpowiednim wypoczynku, który nie powinien byç krótszy od czasu pracy zast´pu 2. O zas∏abni´ciu lub wypadku podczas akcji ratowniczej niezw∏ocznie powiadomia si´ w∏aÊciwy organ nadzoru górniczego.

§ 1231. W przypadku gdy w akcji ratowniczej

uczestniczà równie˝ zast´py obce, do czasu dok∏adnego rozpoznania rejonu wykonywania prac ratowniczych przydziela si´ tym zast´pom przewodników.

2.Przewodnicy, o których mowa w ust. 1, mogà stanowiç ka˝dorazowo szóstà osob´ w zast´pie i powinni towarzyszyç zast´powi ratowniczemu.
3.Je˝eli prace ratownicze sà prowadzone w warunkach atmosfery niezdatnej do oddychania, przewodnik powinien byç ratownikiem górniczym.

§ 124Kierownik kopalnianej stacji ratownictwa

górniczego powinien zapewniç przyby∏ym zast´pom ratowniczym pomoc podczas transportu sprz´tu i urzàdzeƒ ratowniczych na terenie zak∏adu górniczego oraz w drodze do bazy ratowniczej.

§ 125Za akcj´ ratowniczà w atmosferze niezdatnej

do oddychania uwa˝a si´ wszelkie prace prowadzone przez ratowników w atmosferze, w której w wyniku nagromadzenia si´ wody, po˝aru, wybuchu gazów lub py∏ów, wyrzutu gazów i ska∏, wyp∏ywu gazów z górotworu lub zrobów, braku przep∏ywu powietrza, erupcji p∏ynu z∏o˝owego, awarii instalacji technologicznej, wyst´puje przekroczenie dopuszczalnych st´˝eƒ gazów lub par szkodliwych albo niedostateczna zawartoÊç tlenu.

§ 1261. Prace ratownicze w atmosferze niezdatnej

do oddychania powinni wykonywaç wy∏àcznie ratownicy górniczy u˝ywajàcy aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych).

2.Zast´p ratowniczy powinien byç wyposa˝ony w aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe) tego samego typu oraz o jednakowym czasie ochronnego dzia∏ania.
2.ZdolnoÊç ratowników do dalszego wykonywania prac ratowniczych oraz niezb´dny czas na regeneracj´ si∏ okreÊla lekarz.
3.W zak∏adzie górniczym wydobywajàcym kopaliny otworami wiertniczymi kierownik akcji ratowniczej mo˝e ustaliç sprz´t ochrony uk∏adu oddechowego stosowany podczas wykonywania prac ratowniczych, inny ni˝ wymieniony w ust. 1, spe∏niajàcy wymagania okreÊlone w § 23 ust. 1.
3.W przypadku gdy kierownik akcji ratowniczej nie przewiduje dalszego zatrudnienia zast´pu ratowniczego, opuszczenie bazy mo˝e nastàpiç tylko po uzyskaniu zgody kierownika bazy.

§ 127

1.Ratownicy przed wyjÊciem z bazy do strefy zagro˝enia powinni skontrolowaç sprawnoÊç aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych), zgodnie z instrukcjà u˝ycia tych aparatów Dziennik Ustaw Nr 94 — 6126 — 2. Po wykonaniu czynnoÊci, o której mowa w ust. 1, zast´powy osobiÊcie kontroluje prawid∏owoÊç za∏o˝enia i dzia∏ania aparatu regeneracyjnego (powietrznego butlowego) ka˝dego ratownika, zgodnie z instrukcjà jego u˝ycia; kontrol´ prawid∏owego za∏o˝enia i dzia∏ania aparatu zast´powego wykonuje jego zast´pca.
3.Zak∏adanie aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych) przez ratowników i zwiàzane z tym czynnoÊci kontrolne wykonuje si´ tylko na polecenie zast´powego i pod jego nadzorem.

§ 1281. W podziemnym zak∏adzie górniczym zast´p wyruszajàcy z bazy do miejsca wykonywania prac

ratowniczych w atmosferze niezdatnej do oddychania powinien byç wyposa˝ony w:

1)aparaty regeneracyjne (powietrzne butlowe),
2)butl´ zapasowà z tlenem lub powietrzem o ciÊnieniu okreÊlonym w instrukcji u˝ycia aparatu oraz urzàdzenie do podawania tlenu pod mask´,
3)przyrzàdy do wykrywania i pomiarów gazów, ustalone przez kierownika akcji ratowniczej, w szczególnoÊci tlenomierz o pomiarze ciàg∏ym i sygnalizacji zadanego progu zawartoÊci tlenu, przyrzàdy do ciàg∏ego pomiaru zawartoÊci CO, CO2, CH4 oraz przyrzàdy do pomiaru wilgotnoÊci i temperatury,
4)urzàdzenie do ∏àcznoÊci z bazà ratowniczà, komplet kluczy do posiadanego typu aparatu regeneracyjnego (powietrznego butlowego) oraz inny dodatkowy sprz´t, ustalony przez kierownika akcji ratowniczej.
2.W zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi zast´p wyruszajàcy z bazy do miejsca wykonywania prac ratowniczych w aparatach powietrznych butlowych lub aparatach regeneracyjnych powinien byç wyposa˝ony tak˝e w odzie˝ ochronnà, sprz´t kontrolno-pomiarowy, narz´dzia i inne Êrodki potrzebne do wykonania zadania, ustalone przez kierownika akcji ratowniczej.

§ 129

1.W przypadku gdy baza ratownicza znajduje si´ blisko strefy zagro˝enia, zast´powy poleca za∏o˝enie aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych), otwarcie tlenu (powietrza) i na∏o˝enie masek twarzowych ju˝ w bazie ratowniczej.
2.Je˝eli nie zachodzi przypadek, o którym mowa w ust. 1, post´puje si´ w nast´pujàcy sposób:
1)ratownicy wychodzà z bazy do miejsca ustalonego przez kierownika akcji z za∏o˝onymi aparatami regeneracyjnymi (powietrznymi butlowymi) i przykr´conymi do nich maskami twarzowymi, przy otwartym dop∏ywie tlenu (powietrza); w uzasadnionych przypadkach kierownik akcji mo˝e odstàpiç od wymogu otwarcia dop∏ywu tlenu (powietrza) w bazie,
2)w drodze z bazy do miejsca wykonywania prac ratowniczych zast´powy idzie na czele zast´pu i przeprowadza doraêne kontrole sk∏adu atmosfery podr´cznymi przyrzàdami do wykrywania i pomiaru gazów, w okresach ustalonych przez kierownika akcji; w przypadku stwierdzenia dymów lub niebez- Poz. 838 piecznych st´˝eƒ gazów szkodliwych, zast´powy zatrzymuje zast´p, nakazuje otworzenie dop∏ywu tlenu (powietrza) i na∏o˝enie masek twarzowych oraz kontroluje prawid∏owoÊç na∏o˝enia i szczelnoÊci masek twarzowych, a tak˝e kontroluje zapas tlenu (powietrza) i otworzenie dop∏ywu tlenu (powietrza) w aparacie regeneracyjnym (powietrznym butlowym) ka˝dego ratownika; na∏o˝enie maski twarzowej i otworzenie dop∏ywu tlenu (powietrza) aparatu zast´powego kontroluje jego zast´pca,
3)po stwierdzeniu prawid∏owego na∏o˝enia masek twarzowych i stanu aparatów zast´p wyrusza do strefy zagro˝enia wed∏ug kolejnoÊci okreÊlonej w § 116 ust. 2.

§ 1301. Przed wejÊciem do strefy zagro˝enia zast´p porusza si´ w szyku zwartym (w razie zadymienia

ratownicy powinni byç po∏àczeni linkà ratowniczà), w kolejnoÊci okreÊlonej w § 116 ust. 2; w tym samym porzàdku odbywa si´ powrót zast´pu do bazy.

2.W przypadku gdy zast´powy i ratownicy jego zast´pu nie znajà rejonu zak∏adu górniczego, w którym sà wykonywane prace ratownicze, na czele zast´pu powinien iÊç ratownik-przewodnik, o którym mowa w § 123.
3.Zast´powy powinien przestrzegaç zasady, ˝e ka˝dy ratownik powinien posiadaç zapas tlenu (powietrza) w iloÊci dwukrotnie wi´kszej od tej, jakà zu˝y∏ na drog´ z bazy do miejsca docelowego, powi´kszony o 1 Mpa, w iloÊci zabezpieczajàcej powrót do bazy.

§ 1311. W przypadku jakiejkolwiek niedyspozycji

ratownika lub niew∏aÊciwego dzia∏ania aparatu regeneracyjnego lub aparatu powietrznego butlowego, zast´powy powinien natychmiast zg∏osiç o niedyspozycji ratownika kierownikowi akcji na dole i wycofaç ca∏y zast´p do bazy.

2.Ratownik wykonujàcy prac´ w atmosferze niezdatnej do oddychania nie mo˝e zdejmowaç ani zrywaç maski twarzowej.
3.W przypadku zerwania maski twarzowej przez ratownika zast´powy powinien ponownie na∏o˝yç ratownikowi mask´ twarzowà, dodaç tlenu zaworem dodawczym (powietrza w aparacie powietrznym), powiadomiç kierownika akcji na dole i natychmiast wycofaç zast´p do atmosfery zdatnej do oddychania.
4.Ka˝de u˝ycie zaworu dodawczego w aparacie regeneracyjnym bàdê dodatkowe dodanie powietrza w aparacie powietrznym butlowym ratownik powinien zg∏osiç zast´powemu, który powinien skontrolowaç zapas tlenu (powietrza) w aparacie ratownika.

§ 1321. Ratownik zdejmuje mask´ twarzowà dopiero na polecenie zast´powego, gdy zast´powy

upewni si´, ˝e zast´p jest ju˝ w atmosferze nieszkodliwej dla zdrowia.

2.Czas pracy ratownika w aparacie regeneracyjnym powinien byç ograniczony do 2 godzin. Ratownik mo˝e pracowaç w aparacie d∏u˝ej ni˝ 2 godziny w przypadku ratowania ludzi lub wykonywania wa˝nych czynnoÊci na polecenie kierownika akcji ratowniczej.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6127 — 3. Czas pracy ratownika u˝ywajàcego aparatu powietrznego butlowego powinien byç dostosowany do czasu ochronnego dzia∏ania aparatu, z uwzgl´dnieniem zasady, o której mowa w § 130 ust. 3.

4.Czas przepracowany z u˝yciem aparatu w akcjach ratowniczych dokumentuje si´, dokonujàc odpowiedniego wpisu w karcie ewidencyjnej ka˝dego z ratowników.

Poz. 838

§ 137

1.Zast´p nurkowy stanowi najmniejszà jednostk´ organizacyjnà, która mo˝e samodzielnie wykonywaç prace podwodne podczas prowadzenia akcji ratowniczych lub prac profilaktycznych, wykonywanych w zak∏adach górniczych.
2.Zast´p nurkowy sk∏ada si´ z:
1)zast´powego,

§ 133W przypadku wielokrotnego u˝ywania aparatów regeneracyjnych (powietrznych butlowych)

w wyrobiskach, jeden z mechaników sprz´tu ratowniczego zak∏adu górniczego powinien znajdowaç si´ w bazie ratowniczej.

2)chronometra˝ysty,

§ 134Wykonywanie czynnoÊci kontrolnych w strefie zagro˝enia, w której wyst´puje atmosfera niezdatna

do oddychania, jest dozwolone wy∏àcznie przez osoby b´dàce ratownikami górniczymi, udajàce si´ do tej strefy wraz z zast´pem ratowniczym, zgodnie z wymaganiami okreÊlonymi w § 126.

3.Cz∏onkiem zast´pu nurkowego mo˝e byç tylko ratownik górniczy.

§ 135W przypadku gdy wypadkowi uleg∏ ratownik

u˝ywajàcy aparatu regeneracyjnego (powietrznego butlowego):

1)zast´powy, po wyjÊciu zast´pu ze strefy zagro˝enia i po zdj´ciu maski twarzowej poszkodowanemu, powinien odczytaç wskazanie manometru, zamknàç dop∏yw tlenu (powietrza) w aparacie poszkodowanego oraz oddaç poszkodowanego pod opiek´ lekarskà,
2)kierownik bazy ratowniczej powinien zabezpieczyç i przekazaç do kopalnianej stacji ratownictwa górniczego aparat regeneracyjny (powietrzny butlowy) poszkodowanego, wraz z przykr´conà do niego maskà twarzowà u˝ywanà podczas wypadku,
3)aparat, wraz z maskà twarzowà, a w przypadku aparatu regeneracyjnego równie˝ z poch∏aniaczem CO2, do czasu przekazania specjalistycznej jednostce, powinien byç zabezpieczony przez kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego w zamkni´tym pomieszczeniu.

Rozdzia∏ 5 Organizacja specjalistycznej s∏u˝by ratownictwa do wykonywania prac podwodnych w podziemnych wyrobiskach górniczych

§ 1361. Do wykonywania prac podwodnych

w podziemnych wyrobiskach górniczych mo˝e byç powo∏ana specjalistyczna s∏u˝ba ratownicza, którà stanowià:

1)co najmniej dwa zast´py ratownicze specjalistyczne do wykonywania prac podwodnych, zwane dalej „zast´pami nurkowymi”,
2)mechanicy nurkowego sprz´tu ratowniczego,
3)kierownicy prac podwodnych,
4)lekarze przygotowani do wspó∏dzia∏ania z zast´pami nurkowymi.
2.Specjalistyczna s∏u˝ba ratownicza, o której mowa w ust.1, mo˝e byç powo∏ana w ramach s∏u˝by ratownictwa w zak∏adzie górniczym lub w jednostce ratownictwa.
3)nurka operacyjnego,
4)nurka ubezpieczajàcego,
5)sygnalisty.
4.Zast´powym zast´pu nurkowego mo˝e byç osoba, która przepracowa∏a co najmniej 6 lat pod ziemià oraz posiada 3-letni sta˝ pracy w charakterze ratownika górniczego nurka.
5.Ratownikiem górniczym nurkiem mo˝e byç osoba, która:
1)ma ksià˝eczk´ nurka lub p∏etwonurka,
2)ukoƒczy∏a kurs podstawowy dla ratowników górniczych nurków i zda∏a egzamin z wynikiem pozytywnym,
3)posiada aktualne Êwiadectwo zdrowia wydane przez specjalistyczny oÊrodek badaƒ lekarskich w zakresie fizjopatologii nurkowania,
4)uczestniczy w przewidzianych przepisami çwiczeniach ratowniczych i zgrupowaniach szkoleniowych.
6.Ratownik górniczy nurek powinien:
1)braç udzia∏ w akcjach ratowniczych i pracach profilaktycznych, zwiàzanych ze zwalczaniem zagro˝enia wodnego,
2)poddawaç si´ okresowym badaniom lekarskim oraz badaniom kontrolnym po ka˝dej przerwie w nurkowaniu trwajàcej d∏u˝ej ni˝ 3 miesiàce lub badaniom po ka˝dej przebytej chorobie trwajàcej d∏u˝ej ni˝ 14 dni,
3)odbywaç wymagane çwiczenia ratownicze, w tym specjalistyczne çwiczenia ratownicze, i uczestniczyç w zgrupowaniach szkoleniowych.

§ 1381. Mechanikiem nurkowego sprz´tu ratowniczego mo˝e byç osoba, która

1)jest mechanikiem sprz´tu ratowniczego dru˝yny ratowniczej,
2)jest czynnym lub by∏ym ratownikiem górniczym nurkiem,
3)ukoƒczy∏a z wynikiem pozytywnym kurs podstawowy dla mechaników nurkowego sprz´tu ratowniczego,
4)uczestniczy w wymaganych çwiczeniach ratowniczych i zgrupowaniach szkoleniowych.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6128 — 2. Mechanik nurkowego sprz´tu ratowniczego powinien:

1)dbaç o nale˝yty stan techniczny sprz´tu nurkowego i urzàdzeƒ znajdujàcych si´ w wyposa˝eniu zast´pu nurkowego,
2)uczestniczyç w akcjach ratowniczych i pracach profilaktycznych w zak∏adach górniczych,
3)uczestniczyç w specjalistycznych çwiczeniach ratowniczych i zgrupowaniach szkoleniowych.

§ 1391. Kierownikiem prac podwodnych mo˝e byç

osoba, która:

1)jest osobà dozoru co najmniej Êredniego lub zawodowym ratownikiem górniczym i posiada kwalifikacje do prowadzenia prac ratowniczych pod ziemià,
2)ukoƒczy∏a kurs kierowników akcji na dole lub kierowników baz ratowniczych,
3)ukoƒczy∏a kurs podstawowy dla kierowników prac podwodnych,
4)uczestniczy w çwiczeniach.
2.Kierownik prac podwodnych powinien:
1)uzgadniaç z kierownikiem akcji ratowniczej decyzje dotyczàce wykonania prac podwodnych,
2)okreÊlaç mo˝liwoÊci wykonywania zadaƒ zast´pów nurkowych w akcjach ratowniczych i pracach profilaktycznych oraz decydowaç w sprawach organizacji prac podwodnych,
3)nadzorowaç prace wykonywane przez zast´py nurkowe i czuwaç nad przestrzeganiem zasad bezpieczeƒstwa pracy zast´pów nurkowych, w szczególnoÊci w zakresie dopuszczalnej g∏´bokoÊci nurkowania,
4)uczestniczyç w specjalistycznych çwiczeniach ratowniczych i zgrupowaniach szkoleniowych.

§ 1401. Obowiàzki lekarza przygotowanego do

wspó∏dzia∏ania z zast´pami nurkowymi mo˝e pe∏niç lekarz, który zosta∏ przeszkolony w zakresie fizjopatologii nurkowania i hiperbarii medycznej.

2.Lekarz przygotowany do wspó∏dzia∏ania z zast´pami nurkowymi powinien:
1)przeprowadzaç badania lekarskie przewidziane dla ratowników górniczych nurków, Poz. 838
2)uczestniczyç w akcjach ratowniczych i pracach profilaktycznych, przeprowadzanych z udzia∏em zast´pów nurkowych,
3)dokonywaç oceny stanu zdrowia ratowników górniczych nurków przed zanurzeniem i po wyjÊciu z wody oraz sprawowaç opiek´ lekarskà nad ratownikami górniczymi nurkami, którzy ulegli wypadkowi podczas wykonywania prac podwodnych,
4)zapewniaç odpowiednià opiek´ medycznà ratownikom górniczym nurkom podczas çwiczeƒ i zgrupowaƒ szkoleniowych organizowanych dla zast´pów nurkowych.

§ 141Jednostka ratownictwa lub kopalniana stacja

ratownictwa górniczego utrzymujàca zast´py nurkowe powinna prowadziç:

1)ewidencj´ cz∏onków zast´pów nurkowych,
2)kartotek´ indywidualnych ratowników górniczych nurków, zawierajàcà dane dotyczàce przebiegu pracy w zast´pach nurkowych,
3)dziennik zast´pów nurkowych,
4)ksià˝k´ czynnoÊci nurkowych,
5)ksià˝k´ zawierajàcà informacje o: pracy spr´˝arki, spr´˝eniach w komorze dekompresyjnej, kontrolach aparatów nurkowych, skafandrów i innego sprz´tu, w które wyposa˝one sà zast´py nurkowe.

Rozdzia∏ 6 Przepisy przejÊciowe i koƒcowe

§ 142Zachowujà moc uprawnienia ratownika górniczego i uprawnienia mechanika sprz´tu ratowniczego uzyskane przed dniem wejÊcia w ˝ycie niniejszego

rozporzàdzenia.

§ 143

Traci moc rozporzàdzenie Ministra Przemys∏u i Handlu z dnia 8 lutego 1995 r. w sprawie organizacji, zadaƒ i wyposa˝enia ratownictwa górniczego przedsi´biorcy i podmiotu zawodowo trudniàcego si´ ratownictwem górniczym oraz prowadzenia akcji ratowniczych (Dz. U. Nr 33, poz. 162 i z 2000 r. Nr 2, poz. 24)

§ 144Rozporzàdzenie wchodzi w ˝ycie z dniem

1 lipca 2002 r.

Minister Gospodarki: J. Piechota Za∏àczniki do rozporzàdzenia Ministra Gospodarki z dnia 12 czerwca 2002 r. (poz. 838) Za∏àcznik nr 1 RODZAJE DOKUMENTACJI Z ZAKRESU RATOWNICTWA GÓRNICZEGO 1. Dziennik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

2.Ewidencja cz∏onków dru˝yny ratowniczej.
3.Dziennik zast´pów specjalistycznych ratowników górniczych nurków.
4.Ewidencja osób dozoru ruchu nienale˝àcych do dru˝yny ratowniczej.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6129 — Poz. 838 5. Ksi´ga kontroli aparatów regeneracyjnych.

23.Karta udzia∏u zast´pu w akcji ratowniczej.
6.Ksi´ga kontroli aparatów powietrznych butlowych.
24.Karta udzia∏u zast´pu w pracach profilaktycznych.
7.Ksi´ga kontroli aparatów regeneracyjnych ucieczkowych i sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego przystosowanego do ewakuacji poszkodowanego.
25.Karta ratownika górniczego.
8.Ksi´ga kontroli aparatów nurkowych.
9.Ksi´ga kontroli masek twarzowych do aparatów regeneracyjnych.
10.Ksi´ga kontroli masek twarzowych do aparatów powietrznych butlowych.
11.Ksi´ga kontroli sprz´tu oczyszczajàcego ucieczkowego.
26.Ksià˝eczka ratownika górniczego.
27.Zobowiàzanie kandydata na ratownika.
28.Karta wezwania ratownika górniczego.
29.Badania okresowe.
30.Karta zdrowia ratownika górniczego.
31.Wyciàg z karty choroby ratownika (kandydata na ratownika).
32.ZaÊwiadczenie badania lekarskiego.
12.Ksi´ga kontroli aparatów regeneracyjnych ucieczkowych z tlenem chemicznie zwiàzanym.
33.Wyciàg z karty zdrowia ratownika górniczego.
13.Ksi´ga ewidencji i kontroli aparatów regeneracyjnych ucieczkowych.
35.Wyniki analiz powietrza kopalnianego.
14.Ksi´ga kontroli sprz´tu ratowniczego.
15.Ksi´ga pracy przet∏aczarki tlenu.
16.Ewidencja butli na gazy spr´˝one.
17.Ksi´ga ewidencji atestów tlenu.
34.Wykaz analiz prób gazowych.
36.Przebieg analizy obj´toÊciowej z 100 cz´Êci próbki.
37.Przebieg analizy obj´toÊciowej z 80 cz´Êci próbki.
38.Przebieg analizy obj´toÊciowej z 10 cz´Êci próbki.
18.Ksià˝ka spr´˝eƒ w komorze dekompresyjnej.
39.Ksi´ga kontroli benzynowych lamp wskaênikowych.
19.Ksià˝ka czynnoÊci nurkowych.
40.Ksi´ga kontroli lamp akumulatorowych.
20.Ksià˝ka pracy spr´˝arki.
21.Ksià˝ka prowadzenia akcji ratowniczej.
22.Ksià˝ka prowadzenia prac profilaktycznych.

Rodzaje dokumentów okreÊlone w pkt 1, 3 i 4, 8, 17—22, 28 i w pkt 35—39 nie dotyczà jednostki ratownictwa.

Za∏àcznik nr 2 SZCZEGÓ¸OWE ZASADY SZKOLENIA Z ZAKRESU RATOWNICTWA 1. Szkolenie osób kierownictwa akcji i dru˝yn ratowniczych.

1.1. Kierownik akcji ratowniczej na dole lub w obiekcie na powierzchni oraz kierownik bazy ratowniczej, mi´dzy kursami, o których mowa w § 32 ust. 8 rozporzàdzenia, powinni uczestniczyç, odpowiednio do rodzaju zak∏adu górniczego, w roz∏o˝onych równomiernie w czasie çwiczeniach praktycznych obejmujàcych tematyk´:

1)prowadzenia akcji ratowniczej w podziemnych wyrobiskach zak∏adu górniczego — trzech çwiczeniach,
2)likwidacji zagro˝eƒ w zak∏adach górniczych wydobywajàcych siark´ metodà otworowà — dwóch çwiczeniach,
3)likwidacji zagro˝eƒ wyst´pujàcych w zak∏adach górniczych wydobywajàcych inne ni˝ siarka kopaliny otworami wiertniczymi — jednym çwiczeniu.

1.2. Osoby, o których mowa w pkt 1.1, powinny odbywaç çwiczenia praktyczne we w∏aÊciwych jednostkach ratownictwa.

1.3. Kursy wymienione w § 32 ust. 8 i 10 rozporzàdzenia powinny sk∏adaç si´ z cz´Êci teoretycz- nej oraz praktycznej i powinny byç zakoƒczone egzaminem sprawdzajàcym.

1.3.1. W programach kursów uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci zagadnienia dotyczàce:

1)organizacji s∏u˝b ratownictwa górniczego,
2)przepisów z zakresu ratownictwa górniczego,
3)obowiàzków i uprawnieƒ osoby pe∏niàcej okreÊlonà funkcj´ po ukoƒczeniu kursu,
4)organizacji i zarzàdzania akcjà ratowniczà,
5)zagro˝eƒ naturalnych i technicznych,
6)sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego, s∏u˝àcego do okreÊlania parametrów fizykochemicznych powietrza, ∏àcznoÊci i oÊwietleniowego oraz sprz´tu specjalistycznego w zale˝noÊci od rodzaju kursu,
7)udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym,
8)psychologii zachowaƒ ratowników i osób kierujàcych akcjami.

Dziennik Ustaw Nr 94 — 6130 — 1.3.2. W cz´Êci praktycznej kursów przeprowadza si´ çwiczenia w zakresie pos∏ugiwania si´, w warunkach zbli˝onych do warunków prowadzenia akcji (w szczególnoÊci w komorze çwiczeƒ), sprz´tem stosowanym w akcjach ratowniczych.

1.3.3. Uczestnicy szkolenia powinni samodzielnie wykonywaç okreÊlone czynnoÊci lub operacje.

2.Szkolenie cz∏onków dru˝yny ratowniczej w ramach kwalifikacji podstawowych.

2.1. Szkolenie podstawowe cz∏onków dru˝yn ratowniczych powinno obejmowaç:

1)znajomoÊç podstawowych zjawisk towarzyszàcych zagro˝eniom wyst´pujàcym w zak∏adzie górniczym,
2)umiej´tnoÊç pos∏ugiwania si´ sprz´tem ochrony uk∏adu oddechowego oraz pozosta∏ym sprz´tem ratowniczym, stanowiàcym wyposa˝enie kopalnianej stacji ratownictwa górniczego,
3)zasady udzielania pomocy poszkodowanym.

2.2. Szkolenie ratowników wchodzàcych w sk∏ad dru˝yny ratowniczej w podziemnych zak∏adach górniczych powinno obejmowaç oprócz wymagaƒ okreÊlonych w pkt 2.1:

1)wykonywanie wszelkiego rodzaju obudowy górniczej, szczególnie w warunkach wyrobisk zarabowanych,
2)likwidacj´ wyrobisk technikà zawa∏owà oraz przez podsadzanie ró˝nego typu materia∏ami izolacyjnymi,
3)budow´ wszystkich typów tam izolacyjnych po˝arowych, tymczasowych i ostatecznych,
4)monta˝ i demonta˝ instalacji rurociàgów wodnych i wykorzystywanych do transportu substancji izolacyjnych,
5)pos∏ugiwanie si´ przyrzàdami do pomiarów parametrów fizykochemicznych powietrza kopalnianego,
6)pos∏ugiwanie si´ sprz´tem do zwalczania zagro˝eƒ zawa∏owych.

2.3. Szkolenie ratowników wchodzàcych w sk∏ad dru˝yny ratowniczej w zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi powinno obejmowaç oprócz wymagaƒ okreÊlonych w pkt 2.1:

1)monta˝ i demonta˝ urzàdzeƒ przeciwerupcyjnych, wchodzàcych w sk∏ad uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego oraz g∏owic otworów eksploatacyjnych,
2)wykonywanie podstawowych czynnoÊci zwiàzanych z obs∏ugà wiertnic oraz czynnoÊci wykonywanych podczas opanowywania erupcji p∏ynu z∏o˝owego,
3)wymian´ elementów uzbrojenia wylotu otworu wiertniczego pod ciÊnieniem,
4)wykonywanie prac ratunkowych w ubraniach ochronnych w warunkach zagro˝eƒ technicznych i toksycznych, Poz. 838
5)pos∏ugiwanie si´ sprz´tem specjalistycznym stosowanym przy opanowywaniu erupcji, w tym przyrzàdami kontrolno-pomiarowymi.

2.4. Szkolenie ratowników wchodzàcych w sk∏ad dru˝yny ratowniczej w zak∏adach górniczych wydobywajàcych siark´ metodà otworowà powinno obejmowaç oprócz wymagaƒ okreÊlonych w pkt 2.1:

1)monta˝ i demonta˝ g∏owicy stanowiàcej uzbrojenie otworu eksploatacyjnego,
2)monta˝ i demonta˝ instalacji rurociàgów,
3)wykonywanie prac ratowniczych w ubraniach gazoszczelnych i kwasoodpornych przy zagro˝eniach wyst´pujàcych w kopalniach siarki,
4)pos∏ugiwanie si´ podstawowymi przyrzàdami do pomiarów parametrów fizykochemicznych powietrza kopalnianego,
5)pos∏ugiwanie si´ sprz´tem ratownictwa technicznego oraz zapoznanie z podstawowymi zjawiskami towarzyszàcymi erupcji, a tak˝e innymi zagro˝eniami wyst´pujàcymi w kopalni otworowej.

2.5. W celu nabycia podstawowych kwalifikacji przez kandydatów do dru˝yn ratowniczych, a tak˝e utrzymania tych kwalifikacji przez cz∏onków kopalnianych dru˝yn ratowniczych, powinni oni uczestniczyç w szczególnoÊci w:

1)kursie podstawowym i okresowym dla ratowników,
2)kursie podstawowym i okresowym dla mechaników sprz´tu ratowniczego,
3)çwiczeniach ratowniczych i seminariach dla zast´powych,
4)wykonywaniu okreÊlonych prac zwiàzanych z prowadzeniem prac profilaktycznych lub akcji ratowniczych.

2.6. Kursy, o których mowa w pkt 2.5, powinny sk∏adaç si´ z cz´Êci teoretycznej i praktycznej oraz koƒczyç si´ egzaminem sprawdzajàcym.

2.6.1. W programach kursów uwzgl´dnia si´ w szczególnoÊci tematyk´ z zakresu:

1)organizacji s∏u˝b ratownictwa górniczego,
2)przepisów z zakresu ratownictwa górniczego,
3)organizacji akcji ratowniczych,
4)zagro˝eƒ naturalnych i technicznych,
5)sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego,
6)sprz´tu ratowniczego,
7)udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym,
8)psychologii zachowaƒ ratowników i osób kierujàcych akcjami.

2.6.2. W cz´Êci praktycznej kursów przeprowadza si´ çwiczenia w zakresie pos∏ugiwania si´ aparatami regeneracyjnymi (powietrznymi butlowymi) i ucieczkowym Dziennik Ustaw Nr 94 — 6131 — sprz´tem ochrony uk∏adu oddechowego, w szczególnoÊci praktycznego przeprowadzania kontroli aparatu regeneracyjnego (powietrznego butlowego) przez ratowników i zast´powego, monta˝u i demonta˝u zasadniczych zespo∏ów aparatu oraz wymiany butli i poch∏aniacza w aparacie. Wymagane jest tak˝e wykonywanie çwiczeƒ w zakresie pos∏ugiwania si´ podstawowym i specjalistycznym sprz´tem ratowniczym.

2.6.3. W zale˝noÊci od rodzaju kursu cz´Êç zaj´ç praktycznych powinna byç prowadzona w warunkach zbli˝onych do warunków wyst´pujàcych podczas prowadzenia akcji ratowniczej, przy pozorowanym zagro˝eniu, w szczególnoÊci w komorze çwiczeƒ.

2.6.4. W cz´Êci praktycznej kursu dla mechaników sprz´tu ratowniczego przeprowadza si´ çwiczenia w zakresie demonta˝u, monta˝u oraz prawid∏owoÊci dzia∏ania i sprawdzania parametrów sprz´tu ochrony uk∏adu oddechowego ró˝nych typów, prawid∏owej obs∏ugi oraz demonta˝u, monta˝u, konserwacji i napraw sprz´tu ratowniczego, stosowanego w akcjach ratowniczych.

2.7. Ratownik, cz∏onek kopalnianej dru˝yny ratowniczej, w podziemnych zak∏adach górniczych, odkrywkowych zak∏adach górniczych, je˝eli w zak∏adach tych utrzymywane sà podziemne wyrobiska górnicze lub istnieje mo˝liwoÊç powstania atmosfery niezdatnej do oddychania, oraz w zak∏adach górniczych wydobywajàcych siark´ metodà otworowà powinien braç udzia∏ w szeÊciu çwiczeniach w ciàgu roku w oko∏o dwumiesi´cznych odst´pach czasu, z czego w trzech çwiczeniach sprawdzajàcych w jednostce ratownictwa. Pozosta∏e trzy çwiczenia powinny odbywaç si´ w zak∏adzie górniczym, z tego dwa çwiczenia na dole (obiekcie), a jedno w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

2.7.1. W zak∏adach poszukujàcych ropy naftowej i gazu ziemnego oraz w zak∏adach górniczych wydobywajàcych kopaliny otworami wiertniczymi ka˝dy ratownik powinien odbywaç cztery çwiczenia w jednostce ratownictwa.

2.7.2. Na ka˝de çwiczenie powinna byç przeznaczona pe∏na dniówka robocza.

2.8. W uzasadnionych przypadkach çwiczenia przewidziane w kopalnianej stacji ratownictwa górniczego mogà byç przeprowadzane w jednostce ratownictwa.

2.9. Ratownik bioràcy udzia∏ w çwiczeniach powinien posiadaç aktualne Êwiadectwo lekarskie, stwierdzajàce jego zdolnoÊç do pe∏nienia obowiàzków ratownika górniczego oraz aktualne Êwiadectwo ukoƒczenia kursu ratowniczego.

2.10. åwiczenia w zak∏adzie górniczym prowadzi kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górni- Poz. 838 czego, a w przypadku jego nieobecnoÊci zast´pca kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego. W razie potrzeby do prowadzenia zaj´ç teoretycznych powinny byç anga˝owane osoby kierownictwa ruchu zak∏adu górniczego oraz specjaliÊci spoza zak∏adu górniczego. åwiczenia prowadzi si´ na pierwszej zmianie.

2.11. W dniu çwiczeƒ ratownik jest zwolniony od wykonywania pracy. Za dopilnowanie, aby ratownik nie odbywa∏ çwiczeƒ po przepracowanej dniówce, a tak˝e nie by∏ zatrudniony bezpoÊrednio po çwiczeniach, jest odpowiedzialny prowadzàcy çwiczenia.

2.12. Liczb´ osób bioràcych udzia∏ w çwiczeniach ustala ka˝dorazowo kierownik kopalnianej stacji ratownictwa górniczego.

2.13. åwiczenia prowadzi si´ na podstawie szczegó∏owych programów opracowanych przez kierownika kopalnianej stacji ratownictwa górniczego lub w jednostce ratownictwa górniczego.

2.14. Program çwiczeƒ powinien obejmowaç cz´Êç teoretycznà oraz zaj´cia praktyczne w komorze çwiczeƒ i na dole zak∏adu górniczego lub w zak∏adach górniczych wydobywajàcych rop´ naftowà i gaz ziemny na wiertni szkoleniowej, a w zak∏adach górniczych wydobywajàcych siark´ metodà otworowà na otworze çwiczebnym lub w zak∏adzie górniczym.

2.15. Tematyka prowadzonych zaj´ç teoretycznych i praktycznych podczas çwiczeƒ ratowniczych powinna byç dostosowana do rodzaju zak∏adów górniczych i wyst´pujàcych w nich zagro˝eƒ.

2.16. Zakres merytoryczny seminariów, o których

Czytaj dalej ↓

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.