📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 lipca 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pracy na morzu
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Rozdział 3 - Pośrednictwo pracy
Rozdział 4 - Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Rozdział 5 - Warunki pracy i życia na statku
Rozdział 6 - Ochrona zdrowia i ochrona socjalna
Rozdział 7 - Szczególne obowiązki i uprawnienia marynarza i armatora
Rozdział 8 - Dokumenty MLC oraz inspekcje i kontrole na statku
Rozdział 9 - Procedury wnoszenia i rozpatrywania skarg
Rozdział 10 - Praca na statkach niekonwencyjnych
Rozdział 11 - Odpowiedzialność karna
Rozdział 12 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 13 - Przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1353), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o pracy na morzu
(Dz. U. poz. 1653) oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 5 lipca 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 2-6 ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o pracy na morzu
(Dz. U. poz. 1653), które stanowią:
„
Art. 2.
1.
Do postępowań w sprawach wystawienia książeczek żeglarskich wszczętych przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych do tego dnia stosuje się przepisy
ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
2.
Do opłat za wystawienie i wymianę książeczek żeglarskich w przypadkach, w których
wniosek wpłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i do tego dnia nie została
wystawiona lub wymieniona książeczka żeglarska, stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
3.
Książeczki żeglarskie wystawione przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy osobom,
o których mowa w art. 9 pkt 2-4 ustawy zmienianej w art. 1, zachowują swoją ważność
przez okres, na jaki zostały wydane.
Art. 3.
Przepisy art. 8-11 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą
stosuje się do uczniów dotychczasowych szkół ponadgimnazjalnych, o których mowa w
art. 149 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe,
ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2245 i 2432, z 2019 r. poz. 534, 1287 i 2248 oraz z 2021 r. poz. 4), kształcących się w zawodzie podstawowym dla żeglugi morskiej lub żeglugi śródlądowej.
Art. 4.
Do rozliczenia czasu pracy na statku, który jest nierozliczony w dniu wejścia w życie
niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym
przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy.
Art. 5.
Do czynów popełnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, o których mowa
w art. 111 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy
dotychczasowe.
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywy: 1) dyrektywę Rady 92/29/EWG
z dnia 31 marca 1992 r. dotyczącą minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia w celu poprawy opieki medycznej na statkach (Dz. Urz. WE L 113 z
30.04.1992, str. 19, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5,
t. 2, str. 21); 2) dyrektywę Rady 1999/63/WE z dnia 21 czerwca 1999 r. dotyczącą Umowy
w sprawie organizacji czasu pracy marynarzy przyjętej przez Stowarzyszenie Armatorów
Wspólnoty Europejskiej (ECSA) i Federację Związków Zawodowych Pracowników Transportu
w Unii Europejskiej (FST) - Załącznik: Umowa Europejska w sprawie organizacji czasu
pracy marynarzy (Dz. Urz. WE L 167 z 02.07.1999, str. 33, z późn. zm.; Dz. Urz. UE
Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 3, str. 363); 3) dyrektywę 1999/95/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. dotyczącą egzekwowania przepisów odnoszących
się do godzin pracy marynarzy na pokładach statków zawijających do portów Wspólnoty
(Dz. Urz. WE L 14 z 20.01.2000, str. 29; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
5, t. 3, str. 407); 4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/106/WE z dnia
19 listopada 2008 r. w sprawie minimalnego poziomu wyszkolenia marynarzy (Dz. Urz.
UE L 323 z 03.12.2008, str. 33, z późn. zm.); 5) dyrektywę Rady 2009/13/WE z dnia
16 lutego 2009 r. w sprawie wdrożenia Umowy zawartej między Stowarzyszeniem Armatorów
Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu (ETF)
w sprawie Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. oraz w sprawie zmiany dyrektywy 1999/63/WE
(Dz. Urz. UE L 124 z 20.05.2009, str. 30); 6) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i
Rady 2009/16/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie kontroli przeprowadzanej przez
państwo portu (Dz. Urz. UE L 131 z 28.05.2009, str. 57, z późn. zm.); 7) dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/54/UE z dnia 20 listopada 2013 r. dotyczącą pewnych
obowiązków państwa bandery w zakresie zgodności z Konwencją o pracy na morzu z 2006 r.
oraz jej egzekwowania (Dz. Urz. UE L 329 z 10.12.2013, str. 1); 8) dyrektywę Rady
(UE) 2018/131 z dnia 23 stycznia 2018 r. wdrażającą Umowę zawartą między Stowarzyszeniem
Armatorów Wspólnoty Europejskiej (ECSA) a Europejską Federacją Pracowników Transportu
(ETF) w sprawie zmiany dyrektywy Rady 2009/13/WE zgodnie z wprowadzonymi w 2014 r.
poprawkami do Konwencji o pracy na morzu z 2006 r., zatwierdzonymi przez Międzynarodową
Konferencję Pracy w dniu 11 czerwca 2014 r. (Dz. Urz. UE L 22 z 26.01.2018, str. 28).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje:
1)
prawa i obowiązki stron stosunku pracy na statkach morskich o polskiej przynależności;
2)
pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach morskich;
3)
wymagania dotyczące dokumentów związanych z pracą na statkach morskich;
4)
warunki pracy i życia marynarzy na statkach morskich o polskiej przynależności;
5)
ochronę zdrowia i ochronę socjalną marynarzy.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do statków morskich, zwanych dalej „statkami”, przeznaczonych
lub używanych do prowadzenia działalności gospodarczej.
3.
Do statków niekonwencyjnych przepisy ustawy stosuje się w zakresie w niej określonym.
4.
Przepisów ustawy nie stosuje się do jednostek pływających Marynarki Wojennej, Straży
Granicznej i Policji.
5.
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do stosunków pracy na statkach stosuje się przepisy
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1320, z 2021 r. poz. 1162 oraz z 2022 r. poz. 655), zwanej dalej „Kodeksem pracy”, i inne przepisy prawa pracy.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie
ustawy o pracy na morzu (Dz. U. poz. 1653), która weszła w życie z dniem 23 września
2021 r.)
armatorze - należy przez to rozumieć armatora w rozumieniu art. II ust. 1 lit. j Konwencji
o pracy na morzu, przyjętej przez Konferencję Ogólną Międzynarodowej Organizacji Pracy
w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 845 i 846, z 2017 r. poz.
512, z 2019 r. poz. 962 oraz z 2021 r. poz. 707), zwanej dalej „Konwencją MLC”;
23)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
marynarskiej umowie o pracę - należy przez to rozumieć umowę o pracę na statku, zawartą
między armatorem a marynarzem, na podstawie której marynarz zostaje zatrudniony zgodnie
z wymaganiami w zakresie warunków pracy i życia na statku przewidzianymi w Konwencji
MLC;
34)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
marynarzu - należy przez to rozumieć marynarza w rozumieniu art. II ust. 1 lit. f
Konwencji MLC;
4)
organie inspekcyjnym - należy przez to rozumieć dyrektora urzędu morskiego;
4a5)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
piractwie - należy przez to rozumieć piractwo w rozumieniu art. 101 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, sporządzonej w Montego Bay
dnia 10 grudnia 1982 r.
(Dz. U. z 2002 r. poz. 543 i 544);
5)
podróży morskiej - należy przez to rozumieć podróż marynarza na statku z portu jej
rozpoczęcia do portu jej zakończenia, niezależnie od tego, czy w czasie tej podróży
statek zawijał do innych portów;
6)
praktykancie - należy przez to rozumieć:
a)
ucznia szkoły ponadpodstawowej oraz kandydata i studenta uczelni, o których mowa w
art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim
(Dz. U. z 2022 r. poz. 515), odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła lub uczelnia
jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między
szkołą lub uczelnią a tym armatorem lub na podstawie umowy zawartej bezpośrednio między
praktykantem a tym armatorem,
b)
każdego innego ucznia oraz kandydata i studenta, odbywającego praktykę zawodową na
statku armatora na podstawie umowy zawartej między szkołą lub uczelnią a tym armatorem
lub na podstawie umowy zawartej bezpośrednio między praktykantem a tym armatorem;
76)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
statku niekonwencyjnym - należy przez to rozumieć statek, do którego nie ma zastosowania
Konwencja MLC, w szczególności statek uprawiający wyłącznie żeglugę na obszarach morskich
Rzeczypospolitej Polskiej z wyjątkiem wyłącznej strefy ekonomicznej;
87)Dodany przez art. 1 pkt 1 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
zbrojnej napaści - należy przez to rozumieć zbrojną napaść w rozumieniu Konwencji
MLC.
Rozdział 2
Minimalne wymagania dla marynarzy do pracy na statku
Art. 3.
1.
Na statku może być zatrudniona osoba, która ukończyła 18 lat.
2.
Marynarz może być zatrudniony na statku, jeżeli posiada:
1)
dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe;
2)
ważne świadectwo zdrowia;
3)
ważną książeczkę żeglarską.
3.
Dopuszcza się zatrudnienie na statku młodocianego, który ukończył 16 lat, wyłącznie
w celu przygotowania zawodowego.
4.
Na statku mogą odbywać praktykę zawodową praktykanci.
Art. 4.
1.
Na statku może być zatrudniony marynarz, który w wyniku badania lekarskiego został
uznany za zdolnego do pracy na statku.
2.
Stan zdrowia marynarza potwierdza orzeczenie lekarskie wydawane w formie świadectwa
zdrowia, podpisane przez uprawnionego lekarza.
2a.
Świadectwa zdrowia rejestruje i wydaje w systemie kontrolno-informacyjnym dla portów
polskich (PHICS) uprawniony lekarz.
3.
Do przeprowadzania badań lekarskich w celu wydawania świadectw zdrowia są uprawnieni
lekarze posiadający specjalizację w dziedzinie medycyny morskiej i tropikalnej, medycyny
pracy, medycyny transportu lub spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne określone
w przepisach wydanych na podstawie art. 229 § 8 Kodeksu pracy.
4.
W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz może skierować marynarza na konsultacje
do lekarza specjalisty lub psychologa albo zlecić przeprowadzenie pomocniczych badań
diagnostycznych.
5.
Świadectwo zdrowia wydaje się na okres 2 lat, a w przypadku gdy osoba ubiegająca się
o zatrudnienie na statku nie ukończyła 18 lat - na okres 1 roku.
68)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Marynarzowi, którego stan zdrowia, według uprawnionego lekarza, nie pozwala na wydanie
świadectwa zdrowia na okres 2 lat, świadectwo zdrowia może być wydane na okres krótszy
niż 2 lata.
7.
Badanie lekarskie w zakresie dotyczącym zdolności do rozpoznawania kolorów jest ważne
w okresie nie dłuższym niż 6 lat.
8.
W świadectwie zdrowia stwierdza się zdolność albo brak zdolności marynarza do pracy
na statku na określonym stanowisku pracy oraz ograniczenia dotyczące zdolności do
pracy, w szczególności w odniesieniu do czasu pracy lub zakresu obowiązków, jeżeli
takie występują.
9.
Świadectwo zdrowia sporządza się w języku polskim i angielskim.
10.
Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia ponosi
armator.
119)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Świadectwo zdrowia wydane w innym państwie uznaje się za równoważne ze świadectwem
zdrowia wydanym na podstawie ustawy, jeżeli spełnia ono zasadnicze wymagania określone w Międzynarodowej konwencji
o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia
wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r.
(Dz. U. z 1984 r. poz. 201 i 202, z 1999 r. poz. 286, z 2013 r. poz. 1092, z 2018 r. poz. 1866 i 2088 oraz z 2019 r. poz. 103), zwanej dalej „Konwencją STCW”, lub Konwencji MLC.
Art. 4a.
1.
Praktykanci są obowiązani posiadać świadectwo zdrowia, o którym mowa w art. 4 ust.
2.
2.
Świadectwo zdrowia dla praktykantów i kandydatów do szkół ponadpodstawowych prowadzących
kształcenie w zawodzie, dla którego podstawa programowa kształcenia w zawodzie szkolnictwa
branżowego, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 oraz z 2022 r. poz. 655, 1079, 1116 i 1383), przewiduje kształcenie zgodnie z wymogami określonymi w Międzynarodowej konwencji
o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia
wacht, 1978, sporządzonej w Londynie dnia 7 lipca 1978 r., wydaje się na okres 2 lat.
3.
Koszty przeprowadzenia badania lekarskiego w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym
mowa w art. 4 ust. 2, dla kandydata i studenta uczelni, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta uczelnia jest armatorem,
albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między uczelnią a tym armatorem,
ponosi ten kandydat lub student.
4.
Na badanie lekarskie w celu wydania świadectwa zdrowia, o którym mowa w art. 4 ust.
2, kandydata do szkoły ponadpodstawowej, o którym mowa w ust. 2, oraz ucznia szkoły
ponadpodstawowej odbywającego praktykę zawodową na statku szkolnym, którego ta szkoła
jest armatorem, albo na statku innego armatora na podstawie umowy zawartej między
szkołą a tym armatorem, kieruje dyrektor szkoły. Koszty przeprowadzenia tego badania
ponosi organ prowadzący szkołę w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.
Art. 5.
1.
Marynarzowi oraz armatorowi, który skierował marynarza na badanie lekarskie, służy
odwołanie od świadectwa zdrowia.
1a.
Kandydatowi do szkoły ponadpodstawowej, uczniowi szkoły ponadpodstawowej oraz dyrektorowi
szkoły, o których mowa w art. 4a ust. 4, służy odwołanie od świadectwa zdrowia.
2.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 i 1a, wnoszą odwołanie w terminie 7 dni od dnia
wydania świadectwa zdrowia za pośrednictwem lekarza, który je wydał, do:
1)
wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, właściwego ze względu na siedzibę odpowiednio
armatora lub szkoły;
2)
instytutu badawczego w dziedzinie medycyny pracy lub Uniwersyteckiego Centrum Medycyny
Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, jeżeli odwołanie dotyczy świadectwa zdrowia wydanego
przez lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy.
3.
Lekarz, za pośrednictwem którego zostało wniesione odwołanie, przekazuje odwołanie
wraz z dokumentacją stanowiącą podstawę wydanego świadectwa zdrowia, w terminie 7
dni od dnia otrzymania odwołania, do podmiotu właściwego do rozpatrzenia odwołania.
4.
Ponowne badanie lekarskie w trybie odwołania przeprowadza się w terminie 14 dni od
dnia wniesienia odwołania.
5.
Koszty przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego pokrywa podmiot, który wniósł
odwołanie, a w przypadku wniesienia odwołania przez podmioty, o których mowa w ust.
1a - ponosi organ prowadzący szkołę.
6.
Od świadectwa zdrowia wydanego po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego nie
służy odwołanie.
6a10)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Marynarzowi, któremu w wyniku przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego wydano
świadectwo zdrowia stwierdzające brak zdolności do pracy na statku, przysługuje prawo
do renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
(Dz. U. z 2022 r. poz. 504) lub ustawie z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków
przy pracy i chorób zawodowych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1205, 1621 i 1834 oraz z 2022 r. poz. 755).
6b10)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Marynarzowi, w stosunku do którego, w wyniku przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego,
zostały stwierdzone ograniczenia dotyczące zdolności do pracy, w szczególności w odniesieniu
do czasu pracy lub zakresu obowiązków, wydaje się świadectwo zdrowia na inne stanowisko
na statku zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami albo przysługuje mu prawo do renty
z tytułu niezdolności do pracy w trybie i na zasadach określonych w przepisach, o
których mowa w ust. 6a.
7.
Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki
morskiej określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wykaz chorób i stanów chorobowych, które mogą spowodować niezdolność marynarza do
pracy na statku, zakres przeciwwskazań, ograniczeń lub warunków wykonywania pracy
na statku,
2)
zakres badań lekarskich przeprowadzanych w celu wydania świadectwa zdrowia oraz warunki
ich przeprowadzania,
3)
wzór świadectwa zdrowia oraz tryb rejestracji i wydawania świadectw w systemie informacyjno-kontrolnym
dla portów polskich (PHICS)
- biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia prawidłowego i kompleksowego przebiegu
badań lekarskich oraz konieczność posiadania i dokumentowania przez marynarzy odpowiedniego
stanu zdrowia do wykonywania pracy na statku, uwzględniając Wytyczne Międzynarodowej
Organizacji Pracy i Międzynarodowej Organizacji Morskiej w sprawie badań lekarskich
marynarzy oraz wymagania Konwencji STCW.
Art. 6.
1.
W przypadku wątpliwości dotyczących stanu zdrowia marynarza, armator może, na swój
koszt, skierować marynarza na doraźne badania lekarskie lub badanie psychologiczne.
2.
W przypadku utraty ważności świadectwa zdrowia w czasie trwania podróży morskiej,
marynarz może kontynuować pracę na statku do czasu zawinięcia statku do najbliższego
portu, w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdrowia, z tym że okres pracy na
statku bez ważnego świadectwa zdrowia nie może przekroczyć 3 miesięcy.
3.
W nagłych przypadkach dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego statku
może zezwolić marynarzowi na pracę bez ważnego świadectwa zdrowia, do czasu zawinięcia
statku do portu, w którym marynarz może uzyskać świadectwo zdrowia od uprawnionego
lekarza, pod warunkiem że okres zezwolenia nie przekracza 3 miesięcy, a świadectwo
zdrowia marynarza niedawno utraciło ważność.
Art. 7.
1.
Książeczka żeglarska jest dokumentem osobistym marynarza, poświadczającym jego tożsamość,
dokumentującym przebieg zatrudnienia na statkach oraz uprawniającym do przekraczania
granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Marynarz, będący obywatelem polskim, może wrócić na podstawie książeczki żeglarskiej
do kraju w okresie 12 miesięcy od dnia utraty jej ważności.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
Art. 8.
1.
Marynarz jest obowiązany do okazywania książeczki żeglarskiej właściwym organom.
2.
Kapitan statku dokonuje w książeczce żeglarskiej wpisów poświadczających przebieg
zatrudnienia marynarza na statku, wskazując armatora i kapitana statku oraz zajmowane
przez marynarza stanowiska.
311)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Przepisy ust. 1, 2, 4 i 5 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
412)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W książeczce żeglarskiej nie można dokonywać wpisów dotyczących jakości wykonania
przez marynarza pracy oraz dokonywać jego oceny.
512)Dodany przez art. 1 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W książeczce żeglarskiej można dokonywać wpisów w języku angielskim.
Art. 9.
Książeczkę żeglarską wystawia się na wniosek:
113)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
osoby posiadającej udokumentowane ukończenie szkolenia podstawowego, o którym mowa
w rozdziale VI Konwencji STCW, przy czym świadectwa przeszkoleń stopnia podstawowego
mogą zostać zastąpione odpowiednimi świadectwami przeszkoleń stopnia wyższego;
213)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
ucznia szkoły ponadpodstawowej, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych w przypadku
ucznia niepełnoletniego - potwierdzony przez armatora lub dyrektora tej szkoły;
3)
studenta - potwierdzony przez rektora uczelni;
4)
młodocianego, za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych, w celu przygotowania zawodowego
- potwierdzony przez armatora;
5)
innej osoby, jeżeli pozostaje ona z armatorem w stosunku pracy - potwierdzony przez
armatora.
Art. 10.
1.
Książeczkę żeglarską wystawia dyrektor urzędu morskiego.
2.
Poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej książeczkę żeglarską może wystawić konsul
Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku jej utraty, zniszczenia albo upływu terminu
ważności, jedynie na czas określonej podróży morskiej. Przed wystawieniem książeczki
żeglarskiej konsul może zażądać informacji o posiadaczu książeczki od kapitana statku
lub dyrektora urzędu morskiego, który wydał utraconą, zniszczoną albo nieaktualną
książeczkę żeglarską.14)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
Art. 11.
1.
Książeczkę żeglarską wystawia się na okres 10 lat.
2.
(uchylony)15)Przez art. 1 pkt 7 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
3.
Cudzoziemcom niebędącym obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw
członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym oraz Konfederacji Szwajcarskiej ani członkami ich rodzin w rozumieniu
art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich
Unii Europejskiej i członków ich rodzin
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1697), książeczkę żeglarską wystawia się na 5 lat.
416)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Za wystawienie książeczki żeglarskiej pobiera się opłatę w wysokości 200 zł.
516)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Za wystawienie książeczki żeglarskiej uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom
pobiera się opłatę w wysokości 100 zł.
6.
(uchylony)17)Przez art. 1 pkt 7 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
6a18)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Za wystawienie książeczki żeglarskiej w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2,
pobiera się opłatę w wysokości równowartości 50 euro.
6b18)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Za wystawienie książeczki żeglarskiej w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 2,
uczniom szkół ponadpodstawowych i studentom pobiera się opłatę w wysokości równowartości
25 euro.
6c18)Dodany przez art. 1 pkt 7 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Za wystawienie nowej książeczki żeglarskiej nie pobiera się opłaty, w przypadku gdy
dotychczas posiadana książeczka żeglarska, której okres ważności jeszcze nie upłynął,
została utracona przez marynarza w wyniku wypadku morskiego stwierdzonego przez właściwy
organ zgodnie z Kodeksem międzynarodowych standardów i zalecanych praktyk postępowania
w sprawach badania wypadków lub incydentów morskich, przyjętym przez Komitet Bezpieczeństwa
Morskiego Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO).
719)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 7 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Opłaty, o których mowa w ust. 4, 5, 6a i 6b, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 12.
Dyrektor urzędu morskiego odmawia, w drodze decyzji, wystawienia książeczki żeglarskiej,
jeżeli z wnioskiem wystąpiła osoba:
1)
nieuprawniona;
2)
która jest niezdolna do wykonywania pracy na statku ze względu na stan zdrowia;
3)
(uchylony)20)Przez art. 1 pkt 8 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4)
wobec której zachodzą przesłanki odmowy wydania paszportu.
Art. 13.
1.
Książeczka żeglarska podlega wymianie w przypadku:
1)
zmiany danych w niej zamieszczonych;
2)
uszkodzenia lub zaistnienia innej okoliczności utrudniającej ustalenie tożsamości
jej posiadacza lub przebiegu zatrudnienia;
3)
braku miejsca na dokonanie adnotacji lub wpisów;
4)
upływu terminu ważności.
2.
Książeczka żeglarska podlega wymianie na koszt wnioskodawcy.
3.
Za wymianę książeczki żeglarskiej pobiera się opłaty jak za jej wystawienie.
4.
Opłaty, o których mowa w ust. 3, stanowią dochód budżetu państwa.
Art. 14.
1.
Książeczka żeglarska traci ważność:
1)
z upływem określonego w niej okresu ważności, nie wcześniej jednak niż z dniem rozwiązania
marynarskiej umowy o pracę, zawartej na czas określony lub na czas podróży morskiej;
2)
w przypadku jej unieważnienia przez dyrektora urzędu morskiego.
221)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 9 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Dyrektor urzędu morskiego unieważnia, w drodze decyzji, książeczkę żeglarską z przyczyn
określonych w art. 12 pkt 4.
3.
(uchylony)22)Przez art. 1 pkt 9 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4.
Książeczkę żeglarską podlegającą unieważnieniu przedkłada się dyrektorowi urzędu morskiego
niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o
unieważnieniu książeczki żeglarskiej stała się ostateczna. Dyrektor urzędu morskiego
unieważnia książeczkę żeglarską i zwraca ją posiadaczowi.
Art. 15.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw wewnętrznych oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych określi, w drodze
rozporządzenia:
1)
dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wystawienie lub wymianę książeczki żeglarskiej,
2)
tryb postępowania w sprawie wystawiania, wymiany i unieważniania książeczki żeglarskiej,
3)
wzór książeczki żeglarskiej
- z uwzględnieniem postanowień Konwencji nr 108 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej krajowych dowodów tożsamości
marynarzy, przyjętej w Genewie dnia 13 maja 1958 r.
(Dz. U. z 1994 r. poz. 501 i 502), mając na względzie konieczność zapewnienia identyfikacji posiadacza książeczki żeglarskiej,
sprawność prowadzonego postępowania oraz zapewnienie ochrony przetwarzanych danych.
Rozdział 3
Pośrednictwo pracy
Art. 16.
1.
Pośrednictwo pracy dla osób poszukujących pracy na statkach, zwane dalej „pośrednictwem
pracy”, obejmuje pomoc osobom zainteresowanym podjęciem pracy na statku oraz pomoc
armatorom w poszukiwaniu odpowiednich kandydatów do pracy na statku.
2.
Za czynności związane z pośrednictwem pracy nie wolno pobierać bezpośrednio lub pośrednio
opłat od osób poszukujących pracy na statkach.
3.
Pośrednictwo pracy prowadzą agencje zatrudnienia, o których mowa w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
(Dz. U. z 2022 r. poz. 690, 830, 1079 i 1383), zwanej dalej „ustawą o promocji zatrudnienia”, oraz powiatowe urzędy pracy.
Art. 17.
1.
Powiatowy urząd pracy udziela pomocy osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku,
zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy, przez poinformowanie o agencjach
zatrudnienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania marynarzy do
pracy na statkach wydany przez właściwego dyrektora urzędu morskiego, oraz o możliwości
skorzystania z usług tych agencji.
2.
Powiatowy urząd pracy, do którego armator złożył ofertę pracy na statku, informuje
armatora o agencjach zatrudnienia, które posiadają dokument uprawniający je do kierowania
marynarzy do pracy na statkach, wydany przez dyrektora urzędu morskiego, i zwraca
armatorowi złożoną ofertę pracy albo przekazuje ją do agencji zatrudnienia wybranej
przez armatora.
3.
Powiatowy urząd pracy, na wniosek agencji zatrudnienia, może za zgodą osoby zainteresowanej
podjęciem pracy na statku, zarejestrowanej jako bezrobotny lub poszukujący pracy,
udostępnić agencji zatrudnienia informacje umożliwiające nawiązanie bezpośredniej
współpracy z tą osobą.
Art. 18.
1.
Pośrednictwo pracy prowadzone przez agencje zatrudnienia jest dobrowolne dla osób
zainteresowanych podjęciem pracy na statku oraz dla armatorów.
2.
Agencja zatrudnienia świadczy usługi pośrednictwa pracy po uzyskaniu od dyrektora
urzędu morskiego właściwego dla jej siedziby dokumentu uprawniającego do kierowania
marynarzy do pracy na statkach.
2a.
Właściwość dyrektora urzędu morskiego określa się zgodnie z art. 17 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie morskim”.
3.
Dyrektor urzędu morskiego wydaje, na wniosek agencji zatrudnienia, dokument, o którym
mowa w ust. 2, na podstawie pozytywnych wyników audytu wstępnego przeprowadzonego
przez wyznaczonych audytorów posiadających wiedzę z zakresu zagadnień objętych Konwencją
MLC oraz kwalifikacje i doświadczenie w zakresie prowadzenia audytów.23)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 10 ustawy, o której mowa w
odnośniku 2. W dokumencie ustala się okres jego ważności.
4.
Audyt wstępny jest przeprowadzany w celu sprawdzenia, czy agencja zatrudnienia spełnia
warunki do kierowania marynarzy do pracy na statkach zgodnie z wymogami Konwencji
MLC.
5.
Dyrektor urzędu morskiego przeprowadza audyt odnowieniowy w związku z upływem ważności
dokumentu, o którym mowa w ust. 2, oraz może przeprowadzić audyt dodatkowy, w przypadku
uzasadnionego podejrzenia, że działanie agencji zatrudnienia nie jest zgodne z ustawą
lub wymaganiami określonymi w Konwencji MLC.
6.
W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego dyrektor urzędu morskiego unieważnia,
w drodze decyzji, dokument, o którym mowa w ust. 2.
7.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, zakres
i tryb przeprowadzania audytów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz wzór dokumentu,
o którym mowa w ust. 2, mając na uwadze konieczność zachowania obiektywizmu i prawidłowego
przebiegu audytów oraz dane niezbędne do uwzględnienia w dokumencie, o którym mowa
w ust. 2.
8.
Za przeprowadzenie audytu wstępnego i odnowieniowego oraz wydanie dokumentu, o którym
mowa w ust. 2, pobiera się opłaty. Opłaty stanowią dochód budżetu państwa.
9.
Opłaty za przeprowadzenie audytu wstępnego lub odnowieniowego wynoszą:
1)
200 zł - dla agencji zatrudniającej do 2 pracowników;
2)
500 zł - dla agencji zatrudniającej od 2 do 5 pracowników;
3)
1000 zł - dla agencji zatrudniającej powyżej 5 pracowników.
10.
Opłata za wydanie dokumentu uprawniającego agencję zatrudnienia do kierowania marynarzy
do pracy na statkach wynosi 200 zł.
11.
Audytorom za przeprowadzenie audytu przysługuje wynagrodzenie w wysokości:
1)
300 zł - dla audytora;
2)
400 zł - dla audytora wiodącego.
12.
Właściwy dyrektor urzędu morskiego umieszcza na stronie internetowej urzędu aktualną
listę agencji zatrudnienia, którym wydał dokument uprawniający do kierowania marynarzy
do pracy na statkach.
Art. 19.
1.
Agencja zatrudnienia udziela pomocy w podjęciu pracy na statku osobie zainteresowanej
podjęciem pracy, która spełnia wymagania, o których mowa w art. 3 ust. 1 oraz ust.
2 pkt 1 i 3.
2.
Agencja zatrudnienia informuje osobę zainteresowaną podjęciem pracy na statku o posiadanych
ofertach pracy, a w przypadku ich braku może poinformować taką osobę o innych agencjach
zatrudnienia prowadzących pośrednictwo pracy.
3.
Agencja zatrudnienia może, na wniosek innej agencji zatrudnienia prowadzącej pośrednictwo
pracy i za zgodą osoby zainteresowanej podjęciem pracy na statku, udostępnić tej osobie
informacje umożliwiające nawiązanie jej bezpośredniej współpracy z tą agencją.
4.
Agencja zatrudnienia przyjmuje od armatora ofertę pracy na statku, jeżeli w ofercie
nie zostały zawarte wymagania, o których mowa w art. 36 ust. 5e ustawy o promocji
zatrudnienia, sprawdza, czy wśród osób zainteresowanych podjęciem pracy na statku
są kandydaci spełniający wymagania armatora określone w tej ofercie oraz informuje
armatora, czy może skierować do niego odpowiednich kandydatów do pracy na statku,
a w przypadku ich braku może poinformować o innych agencjach zatrudnienia prowadzących
pośrednictwo pracy.
5.
W przypadku braku odpowiednich kandydatów do pracy na statku, agencja zatrudnienia
informuje o tym armatora, który może wycofać ofertę.
Art. 20.
1.
Oferta pracy na statku obejmuje w szczególności:
1)
nazwę i adres armatora;
2)
imię i nazwisko, numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej osoby upoważnionej
do kontaktów;
3)
nazwę statku oraz stanowiska do obsadzenia na statku;
4)
wysokość i warunki wynagradzania;
5)
oczekiwania wobec kandydatów do pracy;
6)
termin rozpoczęcia pracy oraz okres, na jaki zostanie zawarta marynarska umowa o pracę;
7)
warunki ubezpieczenia społecznego oraz ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych
wypadków, choroby lub śmierci.
2.
Armator, składając ofertę pracy na statku, jest obowiązany dołączyć do niej następujące
dokumenty:
1)
kopię ważnego Morskiego Certyfikatu Pracy albo Tymczasowego Morskiego Certyfikatu
Pracy oraz ważnej Deklaracji Zgodności wydanych dla tego statku albo pisemne oświadczenie,
że przestrzega postanowień Konwencji MLC dotyczących warunków pracy i życia marynarzy
na statku;
2)
projekt marynarskiej umowy o pracę;
3)
pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie armatora do:
a)
przestrzegania przepisów wynikających z układu zbiorowego pracy, którym jest objęty
marynarz, jeżeli taki układ na statku obowiązuje,
b)
poniesienia kosztów repatriacji i innych zobowiązań finansowych wobec osoby zainteresowanej
podjęciem pracy na statku,
c)
zawarcia umowy z agencją zatrudnienia - w przypadku gdy oferta pracy dotyczy pracy
na statku o obcej przynależności.
3.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, zawiera również: nazwę i adres armatora,
datę sporządzenia oświadczenia oraz podpis uprawnionego przedstawiciela armatora,
ze wskazaniem imienia, nazwiska oraz pełnionej funkcji.
4.
W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku o obcej przynależności
oferta pracy na statku oraz dokumenty, o których mowa w ust. 2, mogą być przedkładane
w języku angielskim.
5.
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-4, agencja zatrudnienia
odstępuje od realizacji oferty pracy na statku, informując o tym armatora.
Art. 21.
Agencja zatrudnienia udostępnia osobie zainteresowanej podjęciem pracy na statku ofertę
pracy na statku, projekt marynarskiej umowy o pracę oraz informacje, o których mowa
w art. 19 ust. 3, jeżeli osoba ta spełnia wymagania wobec kandydatów określone w tej
ofercie.
Art. 22.
1.
W przypadku pośrednictwa pracy dla osób poszukujących pracy na statku o obcej przynależności
agencja zatrudnienia zawiera z:
1)
osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku pisemną umowę, spełniającą wymagania
określone w art. 85 ust. 2 pkt 1-6 i 9 ustawy o promocji zatrudnienia;
2)
armatorem, do którego zamierza kierować osoby do pracy, pisemną umowę, spełniającą
wymagania określone w art. 85 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy o promocji zatrudnienia.
2.
Agencja zatrudnienia, przed zawarciem umowy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zwraca
się do armatora o informację o objęciu marynarza ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym
oraz zdrowotnym, a w przypadku uzyskania informacji o nieobjęciu marynarza tymi ubezpieczeniami
zamieszcza w umowie informację, że może on skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia
emerytalnego i rentowego oraz zdrowotnego przysługującego mu na podstawie odrębnych
przepisów.
3.
Umowa, o której mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera również:
1)
nazwę i przynależność statku, na którym praca będzie wykonywana;
2)
zobowiązanie agencji zatrudnienia do zwrotu osobie zainteresowanej podjęciem pracy
na statku poniesionych przez nią kosztów pieniężnych z tytułu niewykonania lub nienależytego
wykonania umowy z winy tej agencji.
4.
Agencja zatrudnienia, która zawarła z osobą zainteresowaną podjęciem pracy na statku
umowę, o której mowa w ust. 1 pkt 1, jest obowiązana zapewnić, aby osoba ta nie ponosiła
kosztów bezpośrednio związanych ze skierowaniem do pracy za granicą, w tym kosztów
dojazdu na statek i powrotu do miejsca repatriacji wskazanego w marynarskiej umowie
o pracę, wydania wizy, badań lekarskich oraz tłumaczenia dokumentów.
Art. 23.
1.
Agencja zatrudnienia jest obowiązana posiadać ubezpieczenie lub inne zabezpieczenie
finansowe odpowiedzialności za szkody poniesione przez marynarzy z tytułu nieskuteczności
pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez armatora zobowiązań wynikających z marynarskiej
umowy o pracę.
1a24)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Jeżeli okres obowiązywania ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o
których mowa w ust. 1, jest krótszy niż okres ważności dokumentu, o którym mowa w
art. 18 ust. 2, agencja jest obowiązana przedkładać właściwemu dyrektorowi urzędu
morskiego dowód odnowienia lub ustanowienia nowego ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia
finansowego, o których mowa w ust. 1, nie później niż 14 dni przed upływem terminu
obowiązywania dotychczasowego ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego,
o których mowa w ust. 1. Okres obowiązywania odnowionego lub ustanowionego nowego
ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o których mowa w ust. 1, nie
może się rozpoczynać później niż w dniu następnym po dniu zakończenia obowiązywania
dotychczasowego ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o których mowa
w ust. 1.
1b24)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W przypadku nieprzedłożenia dowodu odnowienia lub ustanowienia nowego ubezpieczenia
lub innego zabezpieczenia finansowego, o którym mowa w ust. 1a, w terminie wskazanym
w tym ustępie, dyrektor urzędu morskiego przeprowadza niezwłocznie audyt dodatkowy.
1c24)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W przypadku negatywnego wyniku audytu dodatkowego spowodowanego brakiem ubezpieczenia
lub innego zabezpieczenia finansowego, o których mowa w ust. 1, dyrektor urzędu morskiego
unieważnia, w drodze decyzji, dokument, o którym mowa w art. 18 ust. 2.
1d24)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Decyzja, o której mowa w ust. 1c, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
1e24)Dodany przez art. 1 pkt 11 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Dyrektor urzędu morskiego zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie
podmiotowej obsługującego go urzędu informację o negatywnym wyniku audytu dodatkowego
spowodowanego brakiem ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego, o których
mowa w ust. 1.
2.
Agencja zatrudnienia odpowiada za szkody, o których mowa w ust. 1, wobec osoby, z
którą zawarła umowę, o której mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, do wysokości odszkodowania,
o którym mowa w art. 33 ust. 1.
Art. 24.
1.
Agencja zatrudnienia niezwłocznie zawiadamia dyrektora urzędu morskiego w przypadku
uzyskania informacji wskazujących, że:
1)
statek, którego dotyczyła oferta pracy, nie spełnia warunków, które potwierdza Deklaracja
Zgodności i Morski Certyfikat Pracy albo Tymczasowy Morski Certyfikat Pracy wydane
dla tego statku;
2)
armator, składając ofertę pracy na statku, zawarł w oświadczeniu, o którym mowa w
art. 20 ust. 2 pkt 3, informacje niezgodne ze stanem faktycznym;
3)
armator naruszył zobowiązania wynikające z marynarskiej umowy o pracę zawartej z osobą
zainteresowaną podjęciem pracy na statku lub umowy zawartej z agencją zatrudnienia.
2.
W przypadku uzyskania informacji, o których mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia odstępuje
od realizacji oferty pracy na statku oraz informuje o odstąpieniu osobę zainteresowaną
podjęciem pracy na statku i armatora.
Art. 25.
1.
Agencja zatrudnienia jest obowiązana prowadzić wykaz osób, które podjęły pracę na
statku za jej pośrednictwem, zawierający:
1)
imię i nazwisko;
2)
okres, na jaki została zawarta marynarska umowa o pracę;
3)
nazwę armatora, u którego praca jest wykonywana;
4)
nazwę i przynależność statku, na którym praca jest wykonywana.
2.
Wykaz osób, o którym mowa w ust. 1, agencja zatrudnienia jest obowiązana udostępniać
organom administracji morskiej, na ich żądanie.
Rozdział 4
Warunki zatrudnienia i organizacja pracy na statku
Art. 26.
1.
Zatrudnienie na statku następuje na podstawie marynarskiej umowy o pracę. W imieniu
armatora marynarską umowę o pracę może zawierać agencja zatrudnienia.
2.
Marynarską umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na
czas podróży morskiej.
3.
Okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas określony, a także
łączny okres zatrudnienia na podstawie marynarskich umów o pracę na czas określony
zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 36 miesięcy,
o ile przerwa między rozwiązaniem poprzedniej a nawiązaniem kolejnej marynarskiej
umowy o pracę nie trwała dłużej niż 90 dni.
4.
Jeżeli okres zatrudnienia na podstawie marynarskiej umowy o pracę na czas określony
jest dłuższy niż okres, o którym mowa w ust. 3, uważa się, że marynarz od dnia następującego
po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, jest zatrudniony na podstawie marynarskiej
umowy o pracę na czas nieokreślony.
5.
Z młodocianym niebędącym praktykantem zawiera się marynarską umowę o pracę w celu
przygotowania zawodowego.
Art. 27.
1.
Marynarską umowę o pracę zawiera się na piśmie, przed wpisaniem marynarza na listę
załogi statku.
2.
Armator, przed podpisaniem marynarskiej umowy o pracę, umożliwia marynarzowi zapoznanie
się z jej treścią, informuje o warunkach umowy i w razie wątpliwości udziela niezbędnych
wyjaśnień.
3.
Marynarska umowa o pracę określa w szczególności:
1)
imię i nazwisko oraz datę i miejsce urodzenia marynarza;
2)
nazwę i adres siedziby armatora;
3)
rodzaj umowy oraz datę i miejsce jej zawarcia;
4)
nazwę i rodzaj statku, na którym będzie wykonywana praca - w przypadku umów innych
niż umowa na czas nieokreślony;
5)
warunki pracy i płacy, w tym:
a)
stanowisko, na którym marynarz będzie zatrudniony,
b)
wynagrodzenie za pracę, odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia
podstawowego i innych składników wynagrodzenia oraz innych świadczeń związanych z
pracą, a także rodzaj waluty, w której wynagrodzenie będzie wypłacane,
c)
sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę,
d)
wymiar corocznego płatnego urlopu albo sposób jego obliczenia,
e)
miejsce i termin rozpoczęcia pracy na statku oraz termin jej zakończenia, a także
w przypadku gdy:
-
umowa została zawarta na czas nieokreślony - warunki upoważniające każdą ze stron
do jej wypowiedzenia ze wskazaniem okresu wypowiedzenia,
-
umowa została zawarta na czas określony - termin jej rozwiązania,
-
umowa została zawarta na czas trwania podróży morskiej - miejsce zakończenia podróży
morskiej i czas od momentu przybycia statku do portu do zejścia marynarza ze statku,
f)
wskazanie układu zbiorowego pracy, którym jest objęty marynarz - jeżeli taki układ
obowiązuje.
4.
Marynarska umowa o pracę określa również:
1)
świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu opieki zdrowotnej;
2)
świadczenia armatora na rzecz marynarza z zakresu zabezpieczenia społecznego;
3)
okres pracy na statku, po upływie którego marynarz nabywa prawo do repatriacji;
4)
szczegółowe warunki dotyczące odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia w przypadku,
o którym mowa w art. 33 ust. 1;
5)
warunki i miejsce repatriacji oraz miejsce sprowadzenia zwłok w przypadku śmierci
marynarza.
5.
Armator, w razie potrzeby, może zmienić statek, na którym marynarz będzie wykonywał
pracę, przy zachowaniu pozostałych warunków marynarskiej umowy o pracę. W takim przypadku
armator potwierdza tę zmianę marynarzowi na piśmie.
6.
Marynarską umowę o pracę sporządza się w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym
dla każdej ze stron.
7.
W przypadku gdy armator korzysta z usług pośrednictwa pracy, kopię marynarskiej umowy
o pracę armator przesyła do agencji zatrudnienia.
8.
Kopia marynarskiej umowy o pracę jest przechowywana na statku przez okres, w którym
marynarz jest wpisany na listę załogi statku.
Art. 28.
1.
Do marynarskiej umowy o pracę armator dołącza informację o stosowanych na statku procedurach
składania skarg, w tym danych kontaktowych do właściwego organu państwa bandery statku
oraz danych kontaktowych do właściwego organu w kraju zamieszkania marynarza, jeżeli
nie jest nim państwo bandery, a także imię i nazwisko osoby lub osób na statku, które
mogą, na zasadzie poufności, udzielić marynarzowi informacji w sprawie złożenia skargi.
2.
Na statku przechowuje się wzór marynarskiej umowy o pracę, układ zbiorowy pracy lub
regulamin wynagradzania. Kopie wzoru marynarskiej umowy o pracę oraz układu zbiorowego
pracy w zakresie wymagań określonych w Konwencji MLC udostępnia się także w języku
angielskim.
3.
Szczegółowe warunki odszkodowań z tytułu utraty zatrudnienia określają układy zbiorowe
pracy lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami
lub regulaminami - marynarskie umowy o pracę.
Art. 29.
1.
Marynarska umowa o pracę rozwiązuje się:
1)
w przypadkach określonych w Kodeksie pracy;
2)
na skutek zatonięcia, zaginięcia lub utraty statku w inny sposób - z wyjątkiem umowy
zawartej na czas nieokreślony;
3)
z dniem odmowy pracy na statku udającym się w podróż morską do strefy konfliktów zbrojnych
albo - jeżeli o skierowaniu statku do takiej strefy postanowiono po rozpoczęciu podróży
morskiej - z dniem zejścia marynarza ze statku przed osiągnięciem takiej strefy;
4)
w przypadku, o którym mowa w art. 39 ust. 1.
2.
Marynarska umowa o pracę zawarta na czas podróży morskiej rozwiązuje się w dniu przybycia
statku do miejsca zakończenia podróży morskiej.
3.
Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli armator
dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec marynarza, w szczególności
nie zapewnił mu bezpiecznych i higienicznych warunków pracy i życia na statku, wyżywienia
i opieki zdrowotnej.
Art. 30.
1.
Okres wypowiedzenia marynarskiej umowy o pracę zawartej na czas określony wynosi:
1)
2 tygodnie - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres krótszy niż
6 miesięcy;
2)
1 miesiąc - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres co najmniej 6
miesięcy i nie dłuższy niż 3 lata;
3)
2 miesiące - jeżeli marynarska umowa o pracę została zawarta na okres dłuższy niż
3 lata.
2.
Marynarz może rozwiązać marynarską umowę o pracę bez zachowania terminów, o których
mowa w ust. 1, z ważnego powodu rodzinnego lub innej nagłej konieczności rozwiązania
marynarskiej umowy o pracę.
Art. 31.
1.
Marynarska umowa o pracę, której termin rozwiązania upływa podczas podróży morskiej,
ulega przedłużeniu do dnia przybycia statku do najbliższego portu.
1a25)Dodany przez art. 1 pkt 12 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W przypadku gdy marynarz jest przetrzymywany na statku lub poza nim na skutek piractwa
lub zbrojnej napaści na statek, marynarska umowa o pracę ulega przedłużeniu do dnia
przybycia statku do najbliższego portu umożliwiającego bezpieczną repatriację bez
względu na to, czy w trakcie okresu przetrzymywania umowa ta została rozwiązana, w
szczególności upłynął czas, na który została zawarta.
226)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 12 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 1a, marynarz wraca do kraju w inny sposób
niż na statku, na którym jest wpisany na listę załogi statku, marynarska umowa o pracę
ulega przedłużeniu do dnia przybycia marynarza do miejsca repatriacji wskazanego w
marynarskiej umowie o pracę.
3.
Czas oczekiwania na repatriację i czas repatriacji zalicza się do okresu zatrudnienia
marynarza.
Art. 32.
W przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3, marynarzowi przysługuje świadczenie
w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia za pracę obliczonego według zasad obowiązujących
przy ustalaniu wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego.
Art. 33.
1.
W przypadku rozwiązania marynarskiej umowy o pracę na skutek zatonięcia, zaginięcia
lub utraty statku w inny sposób, armator wypłaca marynarzowi odszkodowanie w wysokości
wynagrodzenia za pracę przysługującego do końca obowiązywania marynarskiej umowy o
pracę, nie wyższe niż trzymiesięczne wynagrodzenie za pracę określone w marynarskiej
umowie o pracę.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami
stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
(Dz. U. z 2018 r. poz. 1969).
Art. 34.
1.
Marynarz, z którym została zawarta marynarska umowa o pracę, niebędący członkiem załogi
statku, pozostaje do chwili rozwiązania marynarskiej umowy o pracę w rezerwie, jeżeli
przewiduje to ta umowa lub układ zbiorowy pracy.
2.
Armator może powierzyć marynarzowi, za jego zgodą, w czasie pozostawania w rezerwie,
wykonywanie innej pracy niż określona w marynarskiej umowie o pracę, jeżeli odpowiada
ona kwalifikacjom zawodowym marynarza.
3.
Armator nie może przenieść marynarza do rezerwy:
1)
przed wykorzystaniem przez marynarza urlopu wypoczynkowego lub urlopu wyrównawczego;
2)
w okresie usprawiedliwionej nieobecności marynarza w pracy.
4.
Wysokość wynagrodzenia za pracę w przypadku, o którym mowa w ust. 2, określa układ
zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi
układami lub regulaminami - marynarska umowa o pracę.
5.
Za pracę, o której mowa w ust. 2, przysługuje wynagrodzenie przewidziane za daną pracę,
nie niższe niż wynagrodzenie za pracę ustalone w marynarskiej umowie o pracę.
6.
Marynarz pozostający w rezerwie oczekuje w miejscu uzgodnionym z armatorem na wezwanie
armatora do wykonywania pracy w rezerwie lub na statku. Za czas oczekiwania marynarzowi
pozostającemu w rezerwie przysługuje co najmniej wynagrodzenie podstawowe, o którym
mowa w art. 35 ust. 3.
Art. 35.
1.
Warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą,
a także sposób i termin wypłaty wynagrodzenia za pracę, ustalają układy zbiorowe pracy
lub regulaminy wynagradzania, a w przypadku armatorów nieobjętych tymi układami lub
regulaminami - marynarskie umowy o pracę.
2.
Armator ma obowiązek wypłaty wynagrodzenia za pracę marynarzowi miesięcznie z dołu,
nie później niż w terminie pierwszych 15 dni następnego miesiąca kalendarzowego, w
formie pieniężnej, w walucie określonej w marynarskiej umowie o pracę, po dokonaniu
potrąceń przewidzianych prawem lub zadeklarowanych przez marynarza.
3.
Wynagrodzenie za pracę składa się z wynagrodzenia podstawowego, określonego stawką
godzinową lub miesięczną, oraz dodatku morskiego, który ustala się z uwzględnieniem
rodzaju żeglugi, sposobu eksploatowania statku, szczególnej uciążliwości i niebezpieczeństwa
pracy na statku. Wynagrodzenie podstawowe nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie
za pracę ustalone na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
4.
Wynagrodzenie za pracę może być wypłacane na rachunek bankowy, jeżeli tak stanowi
układ zbiorowy pracy lub marynarz wyrazi na to zgodę na piśmie.
5.
Armator może wypłacić, na wniosek marynarza, całość albo część wynagrodzenia za pracę
na rachunek bankowy osoby lub osób wskazanych przez marynarza.
6.
W przypadku gdy wynagrodzenie za pracę jest wypłacane w walucie obcej, kurs wymiany
odpowiada średniemu kursowi wymiany walut ogłoszonemu przez Narodowy Bank Polski,
obowiązującemu dla danej waluty w dniu roboczym poprzedzającym dzień wypłaty wynagrodzenia
za pracę.
7.
Armator przekazuje marynarzowi miesięczne zestawienie obejmujące kwoty należne, potrącone
i wypłacone marynarzowi z tytułu wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń związanych
z pracą, a w przypadku gdy te kwoty są określone w walucie obcej - kurs wymiany walut.
Art. 35a27)Dodany przez art. 1 pkt 13 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
1.
Wynagrodzenie marynarza, który jest przetrzymywany na statku lub poza nim na skutek
piractwa lub zbrojnej napaści na statek, jest wypłacane na zasadach określonych w
art. 35 do czasu uwolnienia marynarza i jego przybycia do miejsca repatriacji wskazanego
w marynarskiej umowie o pracę.
2.
W przypadku śmierci marynarza w czasie przetrzymywania, o którym mowa w ust. 1, wynagrodzenie
jest wypłacane do dnia śmierci tego marynarza.
Art. 36.
1.
Załogę statku stanowią marynarze zatrudnieni przez armatora, wpisani na listę załogi
tego statku.
2.
Listę załogi statku wystawia armator albo w jego imieniu kapitan statku.
3.
Na liście załogi statku dokonuje się wpisów dotyczących rodzaju zawartej marynarskiej
umowy o pracę, zajmowanego na statku stanowiska oraz miejsca i terminu rozpoczęcia
pracy na statku. Skreślenie marynarza z listy załogi statku polega na dokonaniu adnotacji
dotyczących miejsca i terminu zakończenia pracy na statku oraz jego przyczyny.
4.
Wpisania marynarza na listę załogi statku dokonuje się najpóźniej z chwilą wyjścia
statku w morze, a skreślenia z tej listy - najwcześniej z chwilą przybycia statku
do portu, w którym marynarz kończy pracę na statku.
5.
Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio do praktykanta.
6.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej określi, w drodze rozporządzenia, wzór
listy załogi statku oraz sposób jej wystawiania i dokonywania w niej wpisów, kierując
się koniecznością zapewnienia prawidłowego prowadzenia ewidencji członków załogi statku
oraz wymaganiami Konwencji o ułatwieniu międzynarodowego obrotu morskiego, sporządzonej w Londynie
dnia 9 kwietnia 1965 r.
(Dz. U. z 1969 r. poz. 236, z późn. zm.28)Zmiany wymienionej Konwencji zostały ogłoszone w Dz. U. z 1969 r. poz. 237, z 1972 r.
poz. 199, z 2003 r. poz. 1200 oraz z 2005 r. poz. 988, 990, 992, 994, 996, 998, 1000,
1002 i 1004.).
Art. 37.
1.
Statek posiada załogę, której skład i kwalifikacje zawodowe oraz stan zdrowia zapewniają
bezpieczne i higieniczne warunki pracy i życia, prawidłową obsługę urządzeń statku
i ładunku, należytą obsługę załogi statku i pasażerów oraz umożliwiają przestrzeganie
przepisów o czasie pracy i odpoczynku na statku.
2.
Marynarz zatrudniony na stanowisku kucharza, odpowiedzialny za przygotowywanie posiłków,
posiada kwalifikacje i odbył przeszkolenie określone w przepisach wydanych na podstawie
art. 68 ustawy o bezpieczeństwie morskim.
3.
W przypadkach szczególnych dyrektor urzędu morskiego właściwy dla portu macierzystego
statku może zezwolić, aby posiłki na statku przygotowywał członek załogi statku niebędący
kucharzem do czasu zawinięcia statku do następnego portu, nie dłużej niż miesiąc,
pod warunkiem że osoba taka jest przeszkolona w zakresie higieny osobistej, higieny
żywności i żywienia oraz zasad przechowywania żywności na statku.
4.
Jeżeli zatrudnienie kucharza na statku, na którym jest zatrudnionych mniej niż dziesięciu
marynarzy, nie jest wymagane ze względu na charakter uprawianej przez statek żeglugi
oraz skład załogi statku, marynarz przygotowujący posiłki musi być przeszkolony w
zakresie higieny osobistej, higieny żywności i żywienia oraz zasad przechowywania
żywności na statku.
Art. 38.
1.
Kapitan statku kieruje pracą na statku i reprezentuje armatora wobec załogi statku.
2.
Kapitan statku jest obowiązany do dokonania wpisu w dzienniku pokładowym o każdym
ważnym zdarzeniu dotyczącym załogi statku.
3.
Kapitan statku rozpatruje skargi dotyczące warunków pracy i życia marynarzy na statku,
a o podjętych decyzjach zawiadamia przedstawiciela załogi statku, jeżeli został wybrany.
4.
Kapitan statku jest obowiązany do dokonania wpisu w dzienniku pokładowym o złożeniu
skargi dotyczącej warunków pracy i życia na statku oraz sposobie i terminie jej rozpatrzenia.
5.
Kapitan statku lub osoba przez niego upoważniona przeprowadza kontrole:
1)
stanu pomieszczeń mieszkalnych na statku, w szczególności w zakresie utrzymania czystości
i porządku;
2)
zapasów żywności i wody pitnej;
3)
miejsc przechowywania żywności i wody pitnej;
4)
kuchni na statku oraz sprzętu do przyrządzania i wydawania posiłków.
6.
Kontrole, o których mowa w ust. 5 pkt 1, przeprowadza się nie rzadziej niż raz w miesiącu.
Kontrole, o których mowa w ust. 5 pkt 2-4, przeprowadza się raz w tygodniu. Wyniki
kontroli kapitan statku dokumentuje w dzienniku pokładowym.
Art. 39.
1.
Kapitan statku może polecić marynarzowi zejście ze statku w porcie, jeżeli wymaga
tego bezpieczeństwo statku, załogi statku lub pasażerów, a także gdy ze względu na
brak wymaganej sprawności psychofizycznej lub rzeczywistych kwalifikacji zawodowych
marynarz nie jest w stanie należycie wykonywać obowiązków na stanowisku określonym
w marynarskiej umowie o pracę.
2.
Polecenie zejścia ze statku, wraz z uzasadnieniem, kapitan statku wydaje marynarzowi
na piśmie i dokonuje o tym wpisu w dzienniku pokładowym.
Art. 40.
1.
Przedstawiciel załogi statku reprezentuje załogę statku wobec kapitana statku.
2.
Przedstawiciel załogi statku jest uprawniony do zgłoszenia kapitanowi statku interwencji
w sprawach załogi statku.
3.
Kapitan statku rozpatruje interwencję niezwłocznie i o podjętych decyzjach powiadamia
przedstawiciela załogi statku. Jeżeli interwencja była zgłoszona na piśmie, kapitan
statku sporządza w dzienniku pokładowym wzmiankę o jej zgłoszeniu oraz o sposobie
i terminie załatwienia.
Art. 41.
1.
Przedstawiciela załogi statku wybiera załoga statku.
2.
Przedstawiciel załogi statku pełni funkcję do dnia rozwiązania marynarskiej umowy
o pracę. Przedstawiciel załogi statku może w każdym czasie zrezygnować z pełnionej
przez siebie funkcji albo być odwołany przez załogę statku.
3.
Kapitan statku umożliwia przeprowadzenie zebrania załogi statku nie później niż do
10. dnia od dnia złożenia wniosku o zwołanie zebrania załogi statku lub od dnia rozwiązania
z dotychczasowym przedstawicielem załogi statku marynarskiej umowy o pracę.
Art. 42.
1.
Na czas uzasadniony potrzebami statku, kapitan statku może polecić marynarzowi wykonywanie,
zgodnej z jego kwalifikacjami zawodowymi, innej pracy niż określona w marynarskiej
umowie o pracę, przy zapewnieniu marynarzowi wynagrodzenia przewidzianego za daną
pracę, nie niższego od wynagrodzenia określonego w marynarskiej umowie o pracę.
2.
Wykonywanie pracy, o której mowa w ust. 1, może trwać w czasie danej podróży morskiej
do zawinięcia statku do pierwszego portu dogodnego dla armatora, jednak nie dłużej
niż 6 tygodni. Jeżeli praca ta jest wykonywana niezależnie od pracy określonej w marynarskiej
umowie o pracę, m …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.