📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 19 sierpnia 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o odnawialnych źródłach energii
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej
z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji oraz małej instalacji, z wyłączeniem
wytwarzania energii elektrycznej z biogazu rolniczego lub z biopłynów, zasady wykonywania
działalności w zakresie biogazu lub biometanu oraz zasady wytwarzania energii elektrycznej
przez prosumentów energii odnawialnej, prosumentów zbiorowych energii odnawialnej
oraz prosumentów wirtualnych energii odnawialnej
Rozdział 3 - Zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej
z biogazu rolniczego lub biopłynów oraz wytwarzania biogazu rolniczego, biometanu
z biogazu rolniczego lub biopłynów
Rozdział 4 - Mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych
źródeł energii, biogazu rolniczego, biometanu oraz ciepła, w instalacjach odnawialnego
źródła energii
Rozdział 4a - Mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie biometanu w instalacjach odnawialnego
źródła energii
Rozdział 4b - Kontrole, bilansowanie handlowe i opłata OZE
Rozdział 5 - Gwarancje pochodzenia
Rozdział 6 - Informacja statystyczna w zakresie energii ze źródeł odnawialnych
Rozdział 7 - Warunki i tryb wydawania certyfikatów instalatorom instalacji odnawialnego źródła
energii oraz akredytowania organizatorów szkoleń
Rozdział 7a - Krajowy punkt kontaktowy do spraw odnawialnych źródeł energii
Rozdział 8 - Zasady współpracy międzynarodowej w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz wspólnych
projektów inwestycyjnych
Rozdział 9 - Kary pieniężne
Rozdział 10 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 10a - Przepisy epizodyczne
Rozdział 11 - Przepisy przejściowe
Rozdział 12 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1436), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1093, 1642 i 2269, z 2023 r. poz. 1113, 1681 i 1762 oraz z 2024 r. poz. 859),
2)
ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2376, z 2022 r. poz. 467 oraz z 2024 r. poz. 859),
3)
ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji
w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu
(Dz. U. poz. 1597),
4)
ustawą z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1681 oraz z 2024 r. poz. 859),
5)
ustawą z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1762 oraz z 2024 r. poz. 859),
6)
ustawą z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem
administracji rządowej
(Dz. U. poz. 834)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 8 sierpnia 2024 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 37 ustawy z dnia 20 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1093, 1642 i 2269, z 2023 r. poz. 1113, 1681 i 1762 oraz z 2024 r. poz. 859), który stanowi:
„
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów:
1)
art. 8 pkt 2-5, 8 i 9, art. 11, art. 34 i art. 35, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 51 lit. a tiret czwarte w zakresie dodawanego art. 56 ust. 1 pkt 6aa-6c,
które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 20 w zakresie dodawanego art. 11t ust. 6 pkt 2 i ust. 7 pkt 2 oraz art.
11x ust. 4, które wchodzą w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 1 pkt 19, który wchodzi w życie po upływie 48 miesięcy od dnia ogłoszenia;
5)
art. 1 pkt 20 w zakresie dodawanego art. 11zg oraz pkt 51 lit. a tiret dziewiąte w
zakresie dodawanego art. 56 ust. 1 pkt 30u i lit. b w zakresie, w jakim przepis ten
dotyczy art. 56 ust. 1 pkt 30u, które wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego
po upływie 30 miesięcy od dnia ogłoszenia;
6)
art. 1 pkt 5 lit. b, pkt 6, pkt 14 lit. d, pkt 20 w zakresie dodawanego art. 11y ust.
1 pkt 1-4 i 6 i ust. 2 pkt 2-8, art. 11z ust. 1-3, art. 11zb-11zd, art. 11zf, pkt
51 lit. a tiret dziewiąte w zakresie dodawanego art. 56 w ust. 1 pkt 30b, 30h, 30j-30p,
lit. b w zakresie, w jakim przepis ten dotyczy art. 56 ust. 1 pkt 30b i 30j-30p, lit.
d w zakresie, w jakim przepis ten dotyczy art. 56 ust. 1 pkt 30h, art. 7 pkt 2, pkt
6 lit. a i pkt 14 lit. b i c, art. 8 pkt 6 oraz art. 9, które wchodzą w życie pierwszego
dnia miesiąca następującego po upływie 48 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 9 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach
energii oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2376, z 2022 r. poz. 467 oraz z 2024 r. poz. 859), który stanowi:
„
Art. 9.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2022 r., z wyjątkiem przepisów:
1)
art. 4d ust. 2-5 ustawy zmienianej w art. 1 i art. 8, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 2 pkt 27b i 29b, art. 4 ust. 1a pkt 2, ust. 1c, 1d, ust. 2 pkt 3, ust. 2b-2d,
ust. 3-4c, ust. 6-13a, art. 4a ust. 1, 3-7, art. 4b ust. 2, 3 i 11, art. 4c, art.
5 ust. 1a-1c, 2-6, art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 18a, art. 22a, art. 40 ust. 1a-1b,
1d, art. 41 ust. 1 i 21 ustawy zmienianej w art. 1 oraz art. 3 pkt 55a, art. 6c ust.
1a i 4, art. 9 ust. 4a i art. 31a ust. 1 oraz 3 ustawy zmienianej w art. 3, które
w zakresie, w jakim dotyczą prosumenta wirtualnego energii odnawialnej w rozumieniu
art. 2 pkt 27b ustawy zmienianej w art. 1, wchodzą w życie z dniem 2 lipca 2025 r.
”
;
3)
art. 28 i art. 30 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i
realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także ich funkcjonowaniu
(Dz. U. poz. 1597), które stanowią:
„
Art. 28.
Do postępowań dotyczących wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania
biogazu rolniczego lub energii elektrycznej z biogazu rolniczego, wszczętych i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 17, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
”
„
Art. 30.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 14,
który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
4)
art. 42 i art. 48 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1681 oraz z 2024 r. poz. 859), które stanowią:
„
Art. 42.
Przekazanie informacji, o których mowa w art. 93 ust. 14 pkt 1 i ust. 16 pkt 1-3 ustawy
zmienianej w art. 8, następuje po raz pierwszy na wniosek właściwego operatora systemu
elektroenergetycznego złożony nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia wejścia
w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 48.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 6 lit. b, pkt 7 lit. f w zakresie art. 5 ust. 3b oraz lit. i w zakresie
art. 5 ust. 4e oraz pkt 14 lit. d, które wchodzą w życie po upływie 2 miesięcy od
dnia ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 7 lit. f w zakresie art. 5 ust. 3a oraz pkt 7 lit. m w zakresie art. 5
ust. 6ca pkt 1 lit. a, a także art. 22, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy
od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 pkt 6d, pkt 3, pkt 7 lit. i w zakresie art.
5 ust. 4f-4i, lit. k, lit. m w zakresie art. 5 ust. 6ca pkt 1 lit. b i lit. n, pkt
12 w zakresie art. 5b4, pkt 20 lit. e, pkt 41 w zakresie art. 11zm-11zo oraz pkt 56, które wchodzą w życie
po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia;
4)
art. 1 pkt 64 w zakresie art. 43f ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 7 pkt 1, 2 i 4, a także
art. 40 i art. 41, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2023 r.;
5)
art. 1 pkt 2 lit. s, pkt 7 lit. c tiret drugie i lit. m w zakresie art. 5 ust. 6ca
pkt 2, pkt 8 w zakresie art. 5a1 ust. 4, pkt 12 w zakresie art. 5b4 ust. 2 pkt 6, pkt 39 oraz pkt 47 lit. a tiret dziesiąte w zakresie art. 23 ust. 2
pkt 18b lit. l, art. 7 pkt 3, a także art. 8 pkt 1 lit. b oraz pkt 2 i 3, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.;
6)
art. 1 pkt 51 w zakresie, w jakim dotyczy prosumenta wirtualnego energii odnawialnej,
który wchodzi w życie z dniem 2 lipca 2025 r.;
7)
art. 1 pkt 2 lit. a, lit. b w zakresie art. 3 pkt 6c, lit. m i n, pkt 6 lit. c i d,
pkt 7 lit. b w zakresie dodanych wyrazów „paliw gazowych” oraz lit. o i p, pkt 9 i
10, pkt 20 lit. d tiret szóste, pkt 24 lit. c i d, pkt 34 lit. a i b, pkt 35-37 oraz
pkt 71 lit. a tiret piąte w zakresie art. 56 ust. 1 pkt 17a i 17b, tiret szóste i
siódme oraz lit. f, a także art. 27 i art. 28, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca
2025 r.;
8)
(uchylony)
9)
art. 19, który wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu
ogłoszenia.
”
;
5)
art. 13-33, art. 35, art. 36, art. 40-43, art. 47, art. 48 i art. 50 ustawy z dnia
17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. poz. 1762 oraz z 2024 r. poz. 859), które stanowią:
„
Art. 13.
Do postępowań dotyczących wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania
biogazu rolniczego lub energii elektrycznej z biogazu rolniczego, wszczętych i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepis art. 2 pkt 2 ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 14.
Tworzy się rejestr wytwórców wykonujących działalność gospodarczą w zakresie biogazu
lub biometanu.
Art. 15.
1.
Wytwórcy biogazu lub biometanu, którzy rozpoczęli wykonywanie działalności gospodarczej
w zakresie biogazu lub biometanu, polegającej na wytwarzaniu biogazu na potrzeby wytwarzania
biometanu lub na wytwarzaniu biometanu z biogazu przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, składają wniosek o wpis do rejestru wytwórców wykonujących działalność gospodarczą
w zakresie biogazu lub biometanu w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy.
2.
Do dnia rozpatrzenia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wniosku, o którym mowa
w ust. 1, wytwórcy, o których mowa w ust. 1, mogą wykonywać działalność gospodarczą
objętą tym wnioskiem na zasadach dotychczasowych.
Art. 16.
1.
Tworzy się rejestr klastrów energii.
2.
Członkowie klastrów energii oraz koordynatorzy klastrów energii, o których mowa w
art. 2 pkt 15a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, mogą wykonywać
działalność określoną w cywilnoprawnym porozumieniu, o którym mowa w art. 2 pkt 15a
ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, na zasadach określonych w tym
porozumieniu.
Art. 17.
Sprawozdanie, o którym mowa w art. 38ad ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, koordynator
klastra energii składa po raz pierwszy w terminie do dnia 30 czerwca 2025 r., a sprawozdanie
to obejmuje okres od dnia 2 lipca 2024 r. do dnia 31 grudnia 2024 r.
Art. 18.
1.
Wytwórcy wykonujący działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej
z odnawialnych źródeł energii w małej instalacji, składają sprawozdanie, o którym
mowa w art. 9 ust. 1 pkt 7 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym,
za pierwsze i drugie półrocze 2023 r., z wykorzystaniem wzoru sprawozdania określonego
w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu
dotychczasowym.
2.
Wytwórcy wykonujący działalność gospodarczą w zakresie biogazu lub biometanu, polegającą
na wytwarzaniu biogazu na potrzeby wytwarzania biometanu lub na wytwarzaniu biometanu
z biogazu składają sprawozdanie, o którym mowa w art. 9 ust. 1a pkt 6 ustawy zmienianej
w art. 1, po raz pierwszy za pierwsze półrocze 2024 r.
3.
Do opracowania zbiorczego raportu rocznego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy
zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, za 2023 r. Prezes Urzędu Regulacji
Energetyki stosuje przepisy dotychczasowe.
Art. 19.
Do wniosków, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu
dotychczasowym, złożonych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 20.
1.
Wytwórcy biometanu z biogazu rolniczego, którzy rozpoczęli wykonywanie działalności
gospodarczej w zakresie wytwarzania biometanu z biogazu rolniczego przed dniem wejścia
w życie ustawy, składają wniosek o wpis do rejestru wytwórców wykonujących działalność
gospodarczą w zakresie biogazu rolniczego w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia
w życie ustawy.
2.
Do dnia rozpatrzenia przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa
wniosku, o którym mowa w ust. 1, wytwórcy, o których mowa w ust. 1, mogą wykonywać
działalność gospodarczą objętą tym wnioskiem na zasadach dotychczasowych.
Art. 21.
Do sprawozdań kwartalnych, o których mowa w art. 25 pkt 6 ustawy zmienianej w art.
1 w brzmieniu dotychczasowym, składanych za okresy do ostatniego kwartału 2023 r.
włącznie, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 22.
Sprawozdania kwartalne, o których mowa w art. 25 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 1
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, po raz pierwszy składa się za pierwszy kwartał
2024 r.
Art. 23.
Do sprawozdań rocznych, o których mowa w art. 38m pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1,
składanych za lata do 2023 r. włącznie, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 24.
Sprawozdania roczne, o których mowa w art. 38m pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w
zakresie obejmującym informacje, o których mowa w pkt 1 tego przepisu w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, składa się po raz pierwszy za 2024 r.
Art. 25.
1.
Wytwórca w rozumieniu art. 2 pkt 39 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym,
który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy:
1)
uzyskał potwierdzenie przyjęcia deklaracji o przystąpieniu do aukcji, o którym mowa
w art. 71 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, albo
2)
posiada ważne zaświadczenie o dopuszczeniu do aukcji, o którym mowa w art. 76 ust.
1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym
- i do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy nie wygrał aukcji, w celu potwierdzenia,
że jego instalacja odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 129 ust. 4 ustawy
zmienianej w art. 1, spełnia co najmniej jeden z wymogów, o których mowa w tym przepisie,
w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, składa, pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych oświadczeń, oświadczenie o następującej treści:
„
Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej
z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oświadczam, że spełniam wymóg, o którym mowa w art. 129 ust. 4 pkt ... ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii.
”
;
klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń.
2.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki sprawdza, czy instalacja odnawialnego źródła energii
wytwórcy, o którym mowa w ust. 1, spełnia co najmniej jeden z wymogów, o których mowa
w art. 129 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1.
3.
W przypadku stwierdzenia, że instalacja odnawialnego źródła energii wytwórcy, o którym
mowa w ust. 1, nie spełnia co najmniej jednego z wymogów, o których mowa w art. 129
ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, Prezes Urzędu Regulacji Energetyki niezwłocznie
zawiadamia go o konieczności potwierdzenia spełnienia co najmniej jednego z tych wymogów
w terminie 30 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia.
4.
Wytwórca, o którym mowa w ust. 1, potwierdza spełnienie wymogu wskazanego w oświadczeniu,
o którym mowa w ust. 1, przedkładając Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki dokumenty
potwierdzające spełnienie tego wymogu.
5.
W przypadku gdy złożone przez wytwórcę dokumenty nie są wystarczające do potwierdzenia,
czy instalacja odnawialnego źródła energii spełnia wymóg, o którym mowa w art. 129
ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, wskazany w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1,
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki może wezwać tego wytwórcę do przedłożenia w wyznaczonym
terminie dodatkowych dokumentów lub wyjaśnień.
6.
W przypadku gdy wytwórca, o którym mowa w ust. 1, nie złożył oświadczenia, o którym
mowa w ust. 1, w terminie określonym w tym przepisie albo nie złożył dokumentów, o
których mowa w ust. 4 albo 5, w terminach określonych odpowiednio w ust. 3 albo 5,
potwierdzenie przyjęcia deklaracji o przystąpieniu do aukcji albo zaświadczenie o
dopuszczeniu do aukcji, o których mowa w ust. 1, wygasają z mocy prawa z upływem tych
terminów.
7.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki niezwłocznie zawiadamia wytwórcę, o którym mowa
w ust. 1, o:
1)
stwierdzeniu, że instalacja odnawialnego źródła energii tego wytwórcy spełnia co najmniej
jeden z wymogów, o których mowa w art. 129 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1;
2)
wygaśnięciu potwierdzenia przyjęcia deklaracji o przystąpieniu do aukcji albo zaświadczenia
o dopuszczeniu do aukcji, o których mowa w ust. 1.
8.
Do dnia zakończenia przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki sprawdzenia na podstawie
ust. 2-7 spełnienia co najmniej jednego z wymogów, o których mowa w art. 129 ust.
4 ustawy zmienianej w art. 1, wytwórca, o którym mowa w ust. 1, nie może złożyć oferty
w aukcji, o której mowa w art. 79 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 26.
1.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki dostosowuje internetową platformę aukcyjną, o której
mowa w art. 78 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 1, w celu umożliwienia składania za
jej pośrednictwem deklaracji, o których mowa w art. 83m ust. 1 ustawy zmienianej w
art. 1, w terminie do dnia 30 czerwca 2024 r.
2.
Do dnia 30 czerwca 2024 r. deklaracje, o których mowa w art. 83m ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 1, mogą być składane w postaci papierowej.
Art. 27.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki po raz pierwszy przekazuje informacje, o których
mowa w art. 131 ust. 3 pkt 1a i 1b ustawy zmienianej w art. 1, za okres pierwszego
kwartału 2024 r.
Art. 28.
Pierwsze sprawozdanie, o którym mowa w art. 160d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1,
minister właściwy do spraw klimatu sporządza za rok, w którym utworzono krajowy punkt
kontaktowy do spraw odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w art. 160a ust. 1
ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 29.
Pierwszego przeglądu i przedłożenia Sejmowi informacji, o których mowa w art. 217
ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, Rada Ministrów
dokona w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r.
Art. 30.
Minister właściwy do spraw klimatu przeprowadza po raz pierwszy analizę, o której
mowa w art. 83g ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie do dnia 31 sierpnia
2026 r.
Art. 31.
Polskie Centrum Akredytacji po raz pierwszy:
1)
opracowuje szczegółowy program akredytacji jednostek, o których mowa w art. 121 ust.
2 pkt 1 lit. b ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, w
terminie do dnia 1 stycznia 2024 r.;
2)
przekazuje Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki informację, o której mowa w art.
121 ust. 11 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, niezwłocznie po uzyskaniu akredytacji
przez pierwszą jednostkę akredytowaną.
Art. 32.
1.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki informuje podmiot, o którym mowa w art. 124 ust.
1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1, o planowanej dacie złożenia wniosku o przystąpienie
do stowarzyszenia Association of Issuing Bodies.
2.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki i podmiot, o którym mowa w art. 124 ust. 1 pkt
1 ustawy zmienianej w art. 1, zawierają porozumienie, o którym mowa w art. 123 ust.
8 ustawy zmienianej w art. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia przekazania informacji,
o której mowa w ust. 1.
Art. 33.
Podmiot prowadzący rejestr gwarancji pochodzenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1
ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą:
1)
publikuje roczny bilans gwarancji pochodzenia przeniesionych do rejestrów gwarancji
pochodzenia w państwach innych niż Rzeczpospolita Polska, a także gwarancji pochodzenia
uznanych na podstawie art. 123 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, oraz roczny bilans
umorzonych gwarancji pochodzenia - po raz pierwszy za 2024 r.;
2)
opracowuje i publikuje informację o rocznym miksie energii resztkowej, o którym mowa
w art. 125a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 - po raz pierwszy za 2024 r.
”
„
Art. 35.
Wytwórca w rozumieniu art. 2 pkt 39 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym,
który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zawarł umowę sprzedaży energii
z odnawialnego źródła energii, o której mowa w art. 5 ust. 2d ustawy zmienianej w
art. 4, przekazuje Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki informacje, o których mowa
w art. 5 ust. 11a ustawy zmienianej w art. 4, w terminie 45 dni od dnia wejścia w
życie niniejszej ustawy.
Art. 36.
1.
Na potrzeby stosowania przepisów art. 7b ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą oraz przepisu art. 116 ust. 2b ustawy zmienianej w art. 1, przedsiębiorstwo
energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją ciepła uzgadnia z Prezesem
Urzędu Regulacji Energetyki plan rozwoju, o którym mowa w art. 16 ustawy zmienianej
w art. 4, w części przewidującej, że system ciepłowniczy przedsiębiorstwa energetycznego
będzie spełniał w terminie do dnia 31 grudnia 2025 r. warunki dotyczące efektywnego
energetycznie systemu ciepłowniczego określone w art. 7b ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 4.
2.
Uzgodnienie, o którym mowa w ust. 1, następuje na wniosek przedsiębiorstwa energetycznego
zajmującego się przesyłaniem lub dystrybucją ciepła złożony do Prezesa Urzędu Regulacji
Energetyki w terminie 1 roku od dnia wejścia w życie ustawy, do którego załącza się:
1)
informacje dotyczące planowanych przedsięwzięć w zakresie modernizacji, rozbudowy
albo budowy nowych źródeł ciepła, w tym źródeł stanowiących instalacje odnawialnego
źródła energii;
2)
informacje dotyczące planowanej konwersji źródeł ciepła na jednostki wytwórcze będące
jednostkami kogeneracji;
3)
informacje dotyczące przewidywanego sposobu finansowania inwestycji;
4)
niezbędne dokumenty potwierdzające techniczną i ekonomiczną możliwość dokonania planowanych
inwestycji;
5)
harmonogram realizacji planowanych inwestycji;
6)
inne dokumenty potwierdzające, że system ciepłowniczy będzie spełniał w terminie do
dnia 31 grudnia 2025 r. warunki efektywnego energetycznie systemu ciepłowniczego,
określone w art. 7b ust. 4 ustawy zmienianej w art. 4.
3.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, w terminie miesiąca od dnia złożenia wniosku,
o którym mowa w ust. 2, może wezwać przedsiębiorstwo energetyczne, które złożyło ten
wniosek, do uzupełnienia podlegającej uzgodnieniu części planu rozwoju w sposób zapewniający
jego zgodność z wymaganiami określonymi w art. 16 ustawy zmienianej w art. 4 lub do
złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie przyjętych założeń dotyczących spełniania
do dnia 31 grudnia 2025 r. warunków uznania systemu ciepłowniczego tego przedsiębiorstwa
za efektywny energetycznie system ciepłowniczy określonych w art. 7b ust. 4 ustawy
zmienianej w art. 4.
4.
Wniosek złożony po terminie, o którym mowa w ust. 2, lub nieuzupełniony w terminie,
o którym mowa w ust. 3, pozostawia się bez rozpoznania.
5.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki odmawia uzgodnienia planu rozwoju, o którym mowa
w art. 16 ustawy zmienianej w art. 4, w przypadku niezgodności planu rozwoju z obowiązującymi
przepisami prawa lub gdy załączone przez przedsiębiorstwo energetyczne dokumenty nie
potwierdzają możliwości technicznej lub ekonomicznej spełnienia w terminie do dnia
31 grudnia 2025 r. warunków uznania systemu ciepłowniczego za efektywny energetycznie
system ciepłowniczy określonych w art. 7b ust. 4 ustawy zmienianej w art. 4.
6.
Prezes Urzędu Regulacji Energetyki uzgadnia lub odmawia uzgodnienia planu rozwoju,
o którym mowa w art. 16 ustawy zmienianej w art. 4, w formie decyzji, w terminie miesiąca
od dnia złożenia wniosku albo od dnia dokonania uzupełnienia lub złożenia dodatkowych
wyjaśnień, o których mowa w ust. 3.
7.
Zmianę uzgodnionego planu rozwoju, o którym mowa w art. 16 ustawy zmienianej w art.
4, w zakresie planowanego spełnienia przez system ciepłowniczy warunków uznania go
za efektywny energetycznie system ciepłowniczy określonych w art. 7b ust. 4 ustawy
zmienianej w art. 4, uznaje się za uzgodnioną, jeżeli Prezes Urzędu Regulacji Energetyki
w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisemnej informacji od przedsiębiorstwa energetycznego,
o którym mowa w ust. 1, nie wyrazi sprzeciwu na dokonanie takiej zmiany.
”
„
Art. 40.
Do inwestycji w zakresie budowy i utrzymania publicznych urządzeń służących do wykorzystania
odpadów w instalacji odnawialnego źródła energii wytwarzającej biogaz w rozumieniu
art. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 rozpoczętych i niezakończonych przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 41.
Uznaje się, że spółdzielnia w rozumieniu art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze
(Dz. U. z 2021 r. poz. 648 oraz z 2023 r. poz. 1450) oraz spółdzielnia rolników w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 9,
których przedmiotem działalności jest lub będzie wytwarzanie energii elektrycznej,
spełniają warunek w zakresie pokrycia w ciągu roku potrzeb własnych spółdzielni energetycznej,
o którym mowa w art. 38e ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy zmienianej w art. 1, jeżeli do
dnia 31 grudnia 2025 r. złożą wniosek, o którym mowa w art. 38g ustawy zmienianej
w art. 1, a sprawność wytwarzania energii elektrycznej wszystkich instalacji odnawialnego
źródła energii umożliwi pokrycie w ciągu roku nie mniej niż 40 % potrzeb własnych
danej spółdzielni i jej członków albo danej spółdzielni rolników i jej członków.
Art. 42.
Spółdzielnia energetyczna, której dane zostały zamieszczone w wykazie, o którym mowa
w art. 38f ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, stanowi spółdzielnię energetyczną w rozumieniu art. 2 pkt 33a ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 43.
Spółdzielnia energetyczna, której dane zostały zamieszczone w wykazie, o którym mowa
w art. 38f ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1, przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy dokonuje aktualizacji
danych w zakresie liczby punktów poboru energii, punktów przyłączenia gazowego, węzła
ciepłowniczego lub miejsc wytwarzania oraz zużycia biogazu, składając wniosek, o którym
mowa w art. 38g ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1, w którym wskazuje również sprzedawcę
energii, z którym współpracuje lub zamierza współpracować.
”
„
Art. 47.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie:
1)
art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc
do dnia 1 stycznia 2024 r. i mogą być zmieniane w granicach określonych w art. 9 ust.
2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;
2)
art. 38c ust. 14 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie
nowych przepisów wydanych na podstawie art. 38c ust. 14 ustawy zmienianej w art. 1
i mogą być zmieniane;
3)
art. 60 ustawy zmienianej w art. 1 zachowują moc przez okres, na jaki zostały wydane;
4)
art. 61 i art. 77 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują
moc do dnia wejścia w życie przepisów wydanych odpowiednio na podstawie art. 61 i
art. 77 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak
nie dłużej niż 36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy;
5)
art. 116 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc
do dnia wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 116 ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 36 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, i mogą być zmieniane w granicach określonych
w art. 116 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;
6)
art. 152 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc do dnia
wejścia w życie przepisów wydanych na podstawie art. 152 ustawy zmienianej w art.
1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak nie dłużej niż przez 36 miesięcy od
dnia wejścia w życie niniejszej ustawy;
7)
art. 184h ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc
przez okres, na jaki zostały wydane, albo do dnia wejścia w życie przepisów wydanych
na podstawie art. 184h ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, i mogą być zmieniane na podstawie art. 184h ust. 1 ustawy zmienianej w art.
1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 48.
Przepisów:
1)
art. 70b ust. 16 i art. 74 ust. 7 ustawy zmienianej w art. 1 oraz art. 29 ustawy zmienianej
w art. 10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą,
2)
art. 70h ust. 1, art. 83b ust. 1 i art. 184k ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1
- nie stosuje się do dnia wydania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności
pomocy publicznej przewidzianej w tych przepisach z rynkiem wewnętrznym albo uznania
przez Komisję Europejską, że zmiany przepisów, o których mowa w pkt 1, nie stanowią
nowej pomocy publicznej albo przepisy, o których mowa w pkt 2, nie stanowią pomocy
publicznej.
”
„
Art. 50.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie miesiąca
od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 4 pkt 2 i art. 46, które wchodzą w życie z dniem 30 listopada 2023 r.;
2)
art. 1 pkt 3 lit. g, pkt 30, pkt 31 w zakresie dodawanych art. 38aa-38ac, art. 38ae
i art. 38af, oraz art. 1 pkt 48 lit. a, pkt 98-106, pkt 113 lit. a w zakresie dodawanego
pkt 1b i lit. d, pkt 121, a także art. 10 pkt 3, art. 16 i art. 32, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.;
3)
art. 11, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2025 r.;
4)
art. 1:
a)
pkt 31 w zakresie dodawanego art. 38ad,
b)
(uchylona)
c)
(uchylona)
d)
pkt 129 lit. l,
e)
pkt 130,
f)
pkt 131 lit. f w zakresie dodawanego ust. 7 pkt 3,
g)
pkt 134 w zakresie dodawanych art. 184k-184m
- które wchodzą w życie z dniem 2 lipca 2024 r.;
4a)
art. 1 pkt 41 i pkt 53 lit. b w zakresie, w jakim dotyczy prosumenta wirtualnego energii
odnawialnej, które wchodzą w życie z dniem 2 lipca 2025 r.;
5)
art. 1:
a)
pkt 63 lit. b i lit. c w zakresie dodawanego pkt 4a,
b)
pkt 69, 81 i 82,
c)
pkt 85, 87 i pkt 88 lit. a - w zakresie dodawanych w tych przepisach wyrazów „art.
70h ust. 3 pkt 6” i wyrazów „art. 83h ust. 3 pkt 6 i 7”,
d)
pkt 86 w zakresie, w jakim dotyczy wytwórcy, który uzyskał wsparcie, o którym mowa
w art. 70g-70j ustawy zmienianej w art. 1, albo wygrał aukcję na wsparcie operacyjne,
o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1,
e)
pkt 90 lit. f tiret drugie w zakresie, w jakim dotyczy aukcji na wsparcie operacyjne,
o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, i wsparcia, o którym mowa
w art. 70g-70j ustawy zmienianej w art. 1,
f)
pkt 91 lit. b, d, f i g - w zakresie, w jakim dotyczą aukcji na wsparcie operacyjne,
o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, i wsparcia, o którym mowa
w art. 70g-70j ustawy zmienianej w art. 1,
g)
pkt 92, 93, pkt 129 lit. h i pkt 131 lit. e - w zakresie, w jakim dotyczą wytwórcy,
który uzyskał wsparcie, o którym mowa w art. 70g-70j ustawy zmienianej w art. 1, albo
wygrał aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 1
- które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2025 r.
”
;
6)
art. 61, art. 63 i art. 84 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw
związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej
(Dz. U. poz. 834), które stanowią:
„
Art. 61.
1.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że sprawy te toczą się przed organem, który
przejął zadania i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy.
2.
Organ, który przejął zadania i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy, przejmuje
związane z tymi zadaniami i kompetencjami prawa i obowiązki organu, który utracił
te zadania i kompetencje, w tym także wynikające z umów i porozumień.
3.
Akta spraw, rejestry, ewidencje, listy i bazy danych, prowadzone przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy przez organ, który utracił zadania i kompetencje na podstawie
niniejszej ustawy, przejmuje organ, który przejął od niego w tym zakresie zadania
i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy.
4.
Organ, który utracił zadania i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy, przekazuje
niezwłocznie organowi, który przejął od niego zadania i kompetencje na podstawie niniejszej
ustawy, dokumentację związaną z wykonywaniem przejętych zadań i kompetencji, w tym
także w postaci informatycznych nośników danych.
5.
Z czynności, o których mowa w ust. 3 i 4, sporządza się protokół.
”
„
Art. 63.
Czynności dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przez organ, który
utracił zadania i kompetencje na podstawie niniejszej ustawy, a także dokumenty sporządzone
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy przez ten organ albo przy jego udziale,
w szczególności uzgodnienia, zatwierdzenia, akceptacje, wezwania, wpisy do rejestrów,
zlecenia, wskazania, weryfikacje, notyfikacje, opinie i zaświadczenia, zachowują ważność,
przy czym dokumenty wydane na czas określony - zachowują ważność przez okres, na który
zostały wydane.
”
„
Art. 84.
Ustawa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu ogłoszenia,
z wyjątkiem:
1)
art. 65 ust. 2 i art. 73 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 47 i art. 82, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii1)Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża: 1) (uchylony)I) 2) dyrektywę
Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie
efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia
dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz. Urz. UE L 315 z 14.11.2012, str. 1); 3) dyrektywę
Rady 2013/18/UE z dnia 13 maja 2013 r. dostosowującą dyrektywę Parlamentu Europejskiego
i Rady 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych,
w związku z przystąpieniem Republiki Chorwacji (Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str.
230); 4) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia
2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz. Urz. UE
L 328 z 21.12.2018, str. 82); 5) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944
z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej
oraz zmieniającą dyrektywę 2012/27/UE (Dz. Urz. UE L 158 z 14.06.2019, str. 125).
I) Przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych
źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1762 oraz z 2024 r. poz.
859), która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa:
1)
zasady i warunki wykonywania działalności w zakresie wytwarzania:
a)
energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
b)
biogazu rolniczego,
ba)2)Dodana przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r.
o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 1762 oraz z 2024 r. poz. 859), która weszła w życie z dniem 1 października
2023 r. biogazu,
bb2)Dodana przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r.
o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. poz. 1762 oraz z 2024 r. poz. 859), która weszła w życie z dniem 1 października
2023 r.)
biometanu
-
w instalacjach odnawialnego źródła energii,
c)
biopłynów;
2)
mechanizmy i instrumenty wspierające wytwarzanie:
a)
energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,
b)
biogazu rolniczego,
c)
ciepła,
d3)Dodana przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
biogazu,
e3)Dodana przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
biometanu
-
w instalacjach odnawialnego źródła energii;
34)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 lit. a tiret trzecie ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.)
zasady wydawania gwarancji pochodzenia dla wytwarzanych w instalacjach odnawialnego
źródła energii z odnawialnych źródeł energii: energii elektrycznej, biometanu, ciepła
albo chłodu, wodoru odnawialnego, biogazu oraz biogazu rolniczego;
4)
zasady realizacji krajowego planu działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych;
5)
warunki i tryb wydawania certyfikatów instalatorom instalacji odnawialnego źródła
energii oraz akredytowania organizatorów szkoleń;
6)
zasady współpracy międzynarodowej w zakresie odnawialnych źródeł energii oraz wspólnych
projektów inwestycyjnych.
25)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2..
Przepisów ustawy nie stosuje się do biokomponentów, paliw ciekłych i biopaliw ciekłych
zużywanych w transporcie w rozumieniu ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 20 i 834), zwanej dalej „ustawą o biokomponentach i biopaliwach ciekłych”, z wyłączeniem przepisów
rozdziałów 5 i 6.
3.
Do przyłączenia instalacji odnawialnego źródła energii do sieci stosuje się przepisy
ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne
(Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859), zwanej dalej „ustawą - Prawo energetyczne”.
4.
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
biogaz - gaz uzyskany z biomasy, w szczególności z instalacji przeróbki odpadów zwierzęcych
lub roślinnych, oczyszczalni ścieków oraz składowisk odpadów;
1a6)Dodany przez art. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy -
Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1681 oraz z 2024 r. poz.
859), która weszła w życie z dniem 7 września 2023 r.)
agregator - agregatora w rozumieniu art. 3 pkt 6f ustawy - Prawo energetyczne;
27)W brzmieniu ustalonym przez art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach
w przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, a także
ich funkcjonowaniu (Dz. U. poz. 1597), która weszła w życie z dniem 11 września 2023 r.)
biogaz rolniczy - gaz otrzymywany w procesie fermentacji metanowej:
a)
produktów rolnych oraz produktów ubocznych rolnictwa, w tym odchodów zwierzęcych,
b)
produktów z przetwórstwa produktów pochodzenia rolniczego i produktów ubocznych, odpadów
lub pozostałości z tego przetwórstwa, w tym z przetwórstwa i produkcji żywności, pochodzących
z zakładów przemysłowych, a także z zakładowych oczyszczalni ścieków z przetwórstwa
rolno-spożywczego, w których jest prowadzony rozdział ścieków przemysłowych od pozostałych
rodzajów osadów i ścieków,
c)
produktów spożywczych przeterminowanych lub nieprzydatnych do spożycia,
d)
tłuszczów i mieszanin olejów z separacji olej/woda zawierających wyłącznie oleje jadalne
i tłuszcze,
e)
biomasy roślinnej zebranej z terenów innych niż zaewidencjonowane jako rolne,
f)
odchodów zwierzęcych pozyskanych z działalności innej niż rolnicza
- z wyłączeniem biogazu pozyskanego z odpadów komunalnych, ze składowisk odpadów,
a także z substratów pochodzących z oczyszczalni ścieków innych niż wymienione w lit.
b;
3)
biomasa - ulegającą biodegradacji część produktów, odpadów lub pozostałości pochodzenia
biologicznego z rolnictwa, w tym substancje roślinne i zwierzęce, leśnictwa i związanych
działów przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, przetworzoną biomasę, w szczególności
w postaci brykietu, peletu, toryfikatu i biowęgla, a także ulegającą biodegradacji
część odpadów przemysłowych lub komunalnych pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego,
w tym odpadów z instalacji do przetwarzania odpadów oraz odpadów z uzdatniania wody
i oczyszczania ścieków, w szczególności osadów ściekowych, zgodnie z przepisami o
odpadach w zakresie kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania
odpadów;
3a)
(uchylony)
3b)
biomasa pochodzenia rolniczego - biomasę pochodzącą z upraw energetycznych, a także
odpady lub pozostałości z produkcji rolnej oraz przemysłu przetwarzającego jej produkty;
3c8)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
biometan - gaz uzyskany z biogazu, biogazu rolniczego lub wodoru odnawialnego, poddanych
procesowi oczyszczenia, wprowadzany do sieci gazowej lub transportowany w postaci
sprężonej albo skroplonej środkami transportu innymi niż sieci gazowe, lub wykorzystany
do tankowania pojazdów silnikowych bez konieczności jego transportu;
4)
biopłyny - ciekłe paliwa dla celów energetycznych innych niż w transporcie, w tym
do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła, wytworzone z biomasy, wykorzystywane
w instalacjach spełniających wymagania w zakresie standardów emisyjnych, o ile takie
standardy zostały określone na podstawie przepisów o ochronie środowiska;
4a)
biowęgiel - wysokoenergetyczne paliwo stałe o wartości opałowej nie mniejszej niż
21 GJ/t wytworzone w procesie termicznego przetwarzania stałych substancji pochodzenia
roślinnego lub zwierzęcego, ulegających biodegradacji i pochodzących z:
a)
produktów, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej i leśnej oraz przemysłu przetwarzającego
ich produkty,
b)
części odpadów innych niż wymienione w lit. a, które ulegają biodegradacji, z wyłączeniem
odpadów z instalacji do przetwarzania odpadów oraz odpadów z uzdatniania wody i oczyszczania
ścieków w rozumieniu przepisów o odpadach
- przy czym proces ten przebiega w temperaturze 320-700 °C w atmosferze beztlenowej
lub przy znacznym niedoborze tlenu i przy ciśnieniu bliskim atmosferycznemu bez użycia
katalizatorów oraz substancji obcych;
4b)
centralny system informacji rynku energii - centralny system informacji rynku energii
w rozumieniu art. 3 pkt 69 ustawy - Prawo energetyczne;
4c9)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
ciepło - ciepło w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo energetyczne;
4d9)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
chłód - energia cieplna zawarta w wodzie lodowej lub w innych jej nośnikach powodujących
obniżanie temperatury danego obiektu;
510)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
dedykowana instalacja spalania biomasy - instalację odnawialnego źródła energii, w
której spalana jest wyłącznie biomasa albo biomasa łącznie z biogazem, biogazem rolniczym,
biometanem lub biopłynami, przy czym w instalacji tej może być stosowane paliwo pomocnicze;
6)
dedykowana instalacja spalania wielopaliwowego - instalację spalania wielopaliwowego,
w której udział liczony według wartości energetycznej biomasy, biopłynów, biogazu
lub biogazu rolniczego jest większy niż 15 % w łącznej wartości energetycznej wszystkich
spalonych paliw zużytych do wytworzenia energii elektrycznej lub ciepła w tej instalacji
w okresie rozliczeniowym określonym we wniosku, o którym mowa w art. 45 ust. 1, albo
w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w art. 83 ust. 2, o ile instalacja ta:
a)
jest wyposażona w odrębne linie technologiczne służące do transportu do komory paleniskowej
biomasy, biopłynu, biogazu lub biogazu rolniczego lub
b)
wykorzystuje technologię fluidalną przeznaczoną do spalania odpadów przemysłowych
wspólnie z paliwami kopalnymi lub paliwami powstałymi z ich przetworzenia oraz z biomasą,
biopłynem, biogazem lub z biogazem rolniczym;
7)
(uchylony)
7a)
drewno energetyczne - surowiec drzewny, który ze względu na cechy jakościowo-wymiarowe
posiada obniżoną wartość techniczną i użytkową uniemożliwiającą jego przemysłowe wykorzystanie,
a także surowiec drzewny stanowiący biomasę pochodzenia rolniczego;
8)
dystrybucja - dystrybucję w rozumieniu ustawy - Prawo energetyczne;
9)
energia aerotermalna - energię o charakterze nieantropogenicznym magazynowaną w postaci
ciepła w powietrzu na danym terenie;
10)
energia geotermalna - energię o charakterze nieantropogenicznym skumulowaną w postaci
ciepła pod powierzchnią ziemi;
11)
energia hydrotermalna - energię o charakterze nieantropogenicznym skumulowaną w postaci
ciepła w wodach powierzchniowych;
11111)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
energia otoczenia - naturalnie występująca energia termiczna i energia skumulowana
w środowisku o określonych granicach, która może znajdować się w wodach powierzchniowych,
w ściekach lub w powietrzu, z wyłączeniem powietrza wylotowego;
11a12)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
hybrydowa instalacja odnawialnego źródła energii - wyodrębniony zespół urządzeń opisanych
przez dane techniczne i handlowe, w którym stopień wykorzystania mocy zainstalowanej
elektrycznej w ciągu roku stanowi stosunek ilości MWh wytworzonej energii elektrycznej
na każdy MW mocy przyłączeniowej, przyłączonych do sieci elektroenergetycznej w jednym
miejscu przyłączenia, wytwarzający energię elektryczną w tych urządzeniach wyłącznie
z odnawialnych źródeł energii różniących się rodzajem oraz charakterystyką dyspozycyjności
wytwarzanej energii elektrycznej, oraz spełniający następujące warunki:
a)
żadne z urządzeń wytwórczych nie ma mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż
80 % łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej tego zespołu,
b)
wyprowadzenie mocy z urządzeń wchodzących w skład tego zespołu do sieci elektroenergetycznej
następuje przez urządzenie łączące ten zespół z siecią elektroenergetyczną, służące
do transformacji energii do warunków niezbędnych do jej wprowadzenia do tej sieci,
c)
zespół ten obejmuje magazyn energii służący do magazynowania energii elektrycznej
pochodzącej z urządzeń wytwórczych wchodzących w skład tego zespołu, przy czym udział
energii pochodzącej z tych urządzeń wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej za
pośrednictwem magazynu energii elektrycznej w łącznym wolumenie energii wprowadzonej
do sieci elektroenergetycznej wynosi nie mniej niż 5 % na rok, do czego nie wlicza
się energii elektrycznej pobranej z sieci;
12)
hydroenergia - energię mechaniczną wód, z wyłączeniem energii uzyskiwanej z pracy
pompowej w elektrowniach szczytowo-pompowych lub elektrowniach wodnych z członem pompowym;
1313)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
instalacja odnawialnego źródła energii - instalację stanowiącą wyodrębniony zespół:
a)
urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej lub ciepła lub chłodu opisanych
przez dane techniczne i handlowe, w których energia elektryczna lub ciepło lub chłód
są wytwarzane z odnawialnych źródeł energii, lub
b)
obiektów budowlanych i urządzeń, stanowiących całość techniczno-użytkową służącą do
wytwarzania biogazu, biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego
- a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej, magazyn biogazu lub
instalacja magazynowa w rozumieniu art. 3 pkt 10a ustawy - Prawo energetyczne wykorzystywana
do magazynowania biogazu rolniczego, biometanu lub wodoru odnawialnego;
14)
instalacja termicznego przekształcania odpadów - instalację odnawialnego źródła energii
będącą spalarnią odpadów lub współspalarnią odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, 1597, 1688, 1852 i 2029), w której część wytwarzanej energii elektrycznej i ciepła pochodzi z ulegającej biodegradacji
części odpadów przemysłowych lub komunalnych, pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego,
w tym odpadów z instalacji do przetwarzania odpadów oraz odpadów z uzdatniania wody
i oczyszczania ścieków, w szczególności osadów ściekowych, zgodnie z przepisami o
odpadach w zakresie kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego przekształcania
odpadów;
15)
instalacja spalania wielopaliwowego - instalację odnawialnego źródła energii, w której
energia elektryczna lub ciepło są wytwarzane z biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu
rolniczego spalanych wspólnie z innymi paliwami;
15a14)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. g ustawy, o której mowa w odnośniku
2; wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.)
klaster energii - porozumienie, którego przedmiotem jest współpraca w zakresie wytwarzania,
magazynowania, równoważenia zapotrzebowania, dystrybucji energii elektrycznej lub
paliw w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo energetyczne lub obrotu nimi, lub w
zakresie wytwarzania, magazynowania, równoważenia zapotrzebowania, przesyłania lub
dystrybucji ciepła, lub obrotu ciepłem, w celu zapewnienia jego stronom korzyści gospodarczych,
społecznych lub środowiskowych lub zwiększenia elastyczności systemu elektroenergetycznego,
którego stroną jest co najmniej:
a)
jednostka samorządu terytorialnego lub
b)
spółka kapitałowa utworzona na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej
(Dz. U. z 2021 r. poz. 679) przez jednostkę samorządu terytorialnego z siedzibą na obszarze działania klastra
energii, lub
c)
spółka kapitałowa, której udział w kapitale zakładowym spółki, o której mowa w lit.
b, jest większy niż 50 % lub przekracza 50 % liczby udziałów lub akcji;
16)
końcowe zużycie energii brutto - nośniki energii dostarczone do celów energetycznych
przemysłowi, sektorowi transportowemu, gospodarstwom domowym, sektorowi usługowemu,
w tym sektorowi świadczącemu usługi publiczne, rolnictwu, leśnictwu i rybołówstwu,
łącznie ze:
a)
zużyciem energii elektrycznej i ciepła przez przemysł energetyczny na wytwarzanie
energii elektrycznej i ciepła,
b)
stratami energii elektrycznej i ciepła powstającymi podczas ich przesyłania i dystrybucji
oraz magazynowania energii elektrycznej;
17)
magazyn energii elektrycznej - magazyn energii elektrycznej w rozumieniu art. 3 pkt
10k ustawy - Prawo energetyczne;
18)
mała instalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej
elektrycznej większej niż 50 kW i nie większej niż 1 MW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej
o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu
większej niż 150 kW i mniejszej niż 3 MW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna
jest większa niż 50 kW i nie większa niż 1 MW;
19)
mikroinstalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej
elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu
znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej
niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50
kW;
19a15)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. h ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
modernizacja - proces inwestycyjny, którego celem jest:
a)
odtworzenie stanu pierwotnego lub zmiana parametrów użytkowych lub technicznych instalacji
odnawialnego źródła energii albo
b)
przekształcenie instalacji odnawialnego źródła energii w inny rodzaj instalacji odnawialnego
źródła energii, z wyłączeniem przekształcenia w instalację spalania wielopaliwowego,
albo
c)
przekształcenie jednostki wytwórczej w rozumieniu art. 3 pkt 43 ustawy - Prawo energetyczne
niestanowiącej instalacji odnawialnego źródła energii w instalację odnawialnego źródła
energii, z wyłączeniem przekształcenia w instalację spalania wielopaliwowego;
19b)
moc zainstalowana elektryczna instalacji odnawialnego źródła energii - łączną moc
znamionową czynną:
a)
zespołu urządzeń służących do wytwarzania energii elektrycznej - zespołu prądotwórczego,
podaną przez producenta na tabliczce znamionowej, a w przypadku jej braku, moc znamionową
czynną tego zespołu określoną przez jednostkę posiadającą akredytację Polskiego Centrum
Akredytacji - w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii wykorzystującej do
wytwarzania energii elektrycznej biogaz lub biogaz rolniczy,
b16)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. i tiret pierwsze ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.)
generatora, modułu fotowoltaicznego, elektrolizera lub ogniwa paliwowego podaną przez
producenta na tabliczce znamionowej - w przypadku instalacji innej niż wskazana w
lit. a albo c,
c17)Dodana przez art. 1 pkt 3 lit. i tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
urządzenia służącego do transformacji energii, o którym mowa w pkt 11a lit. b - w
przypadku hybrydowej instalacji odnawialnego źródła energii;
19c18)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. j ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
moc zainstalowana instalacji odnawialnego źródła energii służącej do wytwarzania biometanu
- łączną maksymalną moc osiągalną instalacji odnawialnego źródła energii służącej
do wytwarzania biometanu, składającej się z zespołu urządzeń służących do wytwarzania
biometanu, podaną przez producenta na tabliczce znamionowej, wyrażoną w MW energii
zawartej w biometanie, a w przypadku jej braku - maksymalną moc osiągalną tego zespołu
urządzeń określoną przez jednostkę posiadającą akredytację Polskiego Centrum Akredytacji;
20)
odbiorca - odbiorcę w rozumieniu ustawy - Prawo energetyczne;
21)
odbiorca końcowy - odbiorcę końcowego w rozumieniu ustawy - Prawo energetyczne;
2219)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. k ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
odnawialne źródło energii - odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię
wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną,
energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię
otoczenia, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego, biometanu,
biopłynów oraz z wodoru odnawialnego;
22a)
operator informacji rynku energii - operatora informacji rynku energii w rozumieniu
art. 3 pkt 72 ustawy - Prawo energetyczne;
23)
operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego - operatora systemu dystrybucyjnego
w rozumieniu ustawy - Prawo energetyczne;
24)
operator systemu dystrybucyjnego gazowego - operatora systemu dystrybucyjnego w rozumieniu
ustawy - Prawo energetyczne;
2520)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 lit. I ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
operator systemu przesyłowego - operatora systemu przesyłowego w rozumieniu ustawy
- Prawo energetyczne;
26)
paliwo gazowe - paliwo gazowe w rozumieniu ustawy - Prawo energetyczne;
2721)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 1 pkt 3 lit. m ustawy, o której mowa w odnośniku
2.)
paliwo pomocnicze - paliwo inne niż biomasa, biopłyny, biogaz, biogaz rolniczy lub
biometan stosowane wyłącznie do uruchomienia instalacji odnawialnego źródła energii,
w której zastosowane zabezpieczenia techniczne uniemożliwiają wytwarzanie z niego
energii elektrycznej;
27122)Dodany przez art. 8 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 6; weszła w życie
z dniem 1 stycznia 2024 r.)
partnerski handel energią z odnawialnych źródeł energii - sprzedaż energii wytworzonej
przez prosumenta energii odnawialnej albo prosumenta zbiorowego energii odnawialnej
innym użytkownikom systemu na podstawie umowy określającej, w szczególności, warunki
dotyczące zautomatyzowanego wykonania transakcji i płatności za nią bezpośrednio między
stronami tej umowy albo za pośrednictwem będących stroną trzecią użytkownika systemu
lub spółki prowadzącej giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 910);
27223)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. n ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
pojazd silnikowy - pojazd silnikowy w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1047, z późn. zm.24)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 919, 1053, 1088, 1123, 1193, 1234, 1394, 1720, 1723 i 2029 oraz z 2024 r. poz.
834.);
27a)
prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną
wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod
warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej
w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej
określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej
(Dz. U. z 2023 r. poz. 773);
27b25)W zakresie, w jakim dotyczy prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wejdzie w
życie z dniem 2 lipca 2025 r. na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy z dnia 29 października
2021 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 2376, z 2022 r. poz. 467 oraz z 2024 r. poz. 859).)
prosument wirtualny energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię
elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w instalacji
odnawialnego źródła energii przyłączonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej
w innym miejscu niż miejsce dostarczania energii elektrycznej do tego odbiorcy, która
jednocześnie nie jest przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej za
pośrednictwem wewnętrznej instalacji elektrycznej budynku wielolokalowego, pod warunkiem
że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie
domowym wytwarzanie to nie stanowi przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej
określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej;
27c)
prosument zbiorowy energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię
elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji
lub małej instalacji przyłączonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej za
pośrednictwem wewnętrznej instalacji elektrycznej budynku wielolokalowego, w której
znajduje się punkt poboru energii elektrycznej tego odbiorcy, pod warunkiem że w przypadku
odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym
wytwarzanie to nie stanowi przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej
zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej;
28)
przedsiębiorstwo energetyczne - przedsiębiorstwo energetyczne w rozumieniu ustawy
- Prawo energetyczne;
29)
przesyłanie - przesyłanie w rozumieniu ustawy - Prawo energetyczne;
29a)
punkt poboru energii - punkt poboru energii w rozumieniu art. 3 pkt 67 ustawy - Prawo
energetyczne;
29b25)W zakresie, w jak …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.