Officiële bronnenwetten.overheid.nl · EUR-Lex
Europaius

Rechtspraakonderzoek met AI stap voor stap

Rechtspraakonderzoek is werk waarbij AI met een geverifieerde corpus de grootste tijdsbesparing oplevert: het doorzoekt honderden uitspraken, selecteert de relevante en vat ze samen met dossiernummers. Deze gids laat zien hoe u dit aanpakt, zodat het resultaat standhoudt bij een processtuk.

Rechtspraakonderzoek met AI: HR en hoogste rechters in één chat
Europaius Nederland: inhoud van het corpus

De voorbeelden in deze gids zijn gebaseerd op het Tsjechische recht. Dezelfde tools werken ook met het corpus Europaius Nederland:

344 888 Wetten898 362 Rechtspraak8 292 Wetten met AI-uitleg

Europaius Nederland →Zoeken

Wat de connector doorzoekt

De tool find_caselaw_cz werkt met uitspraken van het Tsjechische Hooggerechtshof (meer dan 160 duizend), het Tsjechische Hoogste Bestuursgerechtshof en regionale rechtbanken in bestuursrechtelijke zaken (meer dan 160 duizend) en het Tsjechische Constitutionele Hof (meer dan 75 duizend). Optioneel worden ook 586 duizend uitspraken van districts- en regionale rechtbanken uit justice.cz meegenomen; dit duurt langer, maar bij minder gangbare vragen is het de moeite waard. Elke uitspraak bevat een dossiernummer, rechtbank, datum, rechtsoverweging of fragment en een link naar de volledige tekst.

Het zoeken gebeurt op basis van volledige tekst, dus de gebruikte woorden zijn belangrijk. Schrijf juridische begrippen zoals rechtbanken ze gebruiken: „ongerechtvaardigde verrijking”, niet „iemand is verrijkt”. AI doet dit meestal automatisch goed, maar als de resultaten niet overeenkomen, probeer de vraag anders te formuleren.

Een werkwijze die werkt

  • Opdracht: onderwerp, juridische vraag, rechtbank, periode, gewenste output. „Uitspraken van het Hooggerechtshof over verjaring van schadevergoeding wegens arbeidsongeval sinds 2018, vat samen wanneer de subjectieve termijn begint te lopen.”
  • Eerste doorloop: laat AI zoeken en 8 tot 10 uitspraken opsommen met dossiernummers en één zin over de relevantie.
  • Verfijning: selecteer de drie meest relevante en laat AI de volledige tekst ophalen met de tool fetch en de argumentatie van de rechtbank samenvatten.
  • Verificatie: open de links en lees de belangrijkste passages. Controleer de datum en of de uitspraak niet is achterhaald.
  • Output: vraag om een tabel: dossiernummer, rechtbank, datum, rechtsoverweging, relevantie voor uw zaak.

Hoe te zoeken op dossiernummer en ECLI

Als u al een dossiernummer heeft, voer dit in de vraag in; de volledige-tekstzoekfunctie vindt het en AI haalt de volledige uitspraak op. Bij uitspraken van het Hoogste Bestuursgerechtshof en regionale rechtbanken is ECLI betrouwbaarder, omdat hieruit ook de naam van de rechtbank wordt afgeleid. Let op: AI die de connector niet heeft gebruikt, verzint graag een dossiernummer. Controleer of het antwoord een link naar europaius.com bevat.

Vergelijking met rechtspraak van andere landen

De corpus bevat ook rechtspraak van andere EU-landen, in de oorspronkelijke taal. Bij grensoverschrijdende zaken kunt u vragen „hoe benaderen Duitse rechtbanken dezelfde vraag”; AI zoekt in de Duitse corpus en vat het samen in het Nederlands. De links verwijzen naar de originele tekst, zodat u alleen de relevante passage kunt laten vertalen. Meer details in de gids Vergelijking van EU-recht met AI.

Verbind Europaius met uw AI

Het adres van de connector is voor alle tools hetzelfde. U logt in met uw e-mailadres en bent binnen twee minuten klaar.

https://mcp.europaius.com/mcp

Handleiding voor het verbinden →Prijslijst

Veelgestelde vragen

3
Hoe actueel is de rechtspraak in de corpus?

Uitspraken worden doorlopend gedownload, meestal binnen enkele dagen na publicatie door de rechtbank. Rechtbanken publiceren zelf met vertraging, bij het Hooggerechtshof zelfs enkele maanden.

Vindt AI ook uitspraken zonder rechtsoverweging?

Ja, er wordt gezocht in de volledige tekst van de motivering. Het resultaat toont dan een fragment rond de gevonden passage.

Kan ik de resultaten exporteren?

Laat AI een tabel of lijst maken en kopieer deze. In ontwikkeltools kunnen de resultaten als JSON worden opgehaald.

Gerelateerde gidsen

4
Waarom taalmodellen niet-bestaande wetsartikelen en zaaknummers verzinnen, bekende sanctiegevallen en hoe een
Zo voegt u geverifieerde Tsjechische en Europese juridische bronnen toe aan Claude via de MCP-connector Europa
Hoe u met AI en de Europaius-connector regelgeving in meerdere EU-landen vergelijkt: de tool compare_norm, wer
Hoe u een AI-assistent invoert in een advocatenkantoor zodat hij helpt bij research en schrijven, maar alleen

Alle gidsen: Europaius voor juristen: bronnen, anonimisering, beveiliging · ChatGPT met geverifieerde juridische bronnen: Europaius-connector · Microsoft Copilot en juridische bronnen: MCP-connector Europaius · Perplexity met juridisch corpus Europaius: eigen MCP-connector · Juridisch corpus in Claude Code, Cursor en VS Code via MCP · Wat is een MCP-connector en waarom heeft een jurist die nodig · AI voor bedrijfsjuristen: contracten, compliance, snel antwoord · AI voor accountants en belastingadviseurs: wetten en jurisprudentie · Arbeidsrecht met AI: ontslag, termijnen, vergoeding · Huurrecht en AI: opzegging, borg, huurverhoging volgens de wet · AVG en compliance met AI: wet en jurisprudentie · Beveiliging Europaius MCP-connector: OAuth, tokens · Eigen AI-agent met juridisch corpus: MCP SDK & API-sleutel · Connector of wet als PDF? Vergelijking · Uitleg van wetsartikelen in AI zonder hallucinaties · Prijzen en limieten van de Europaius MCP-connector

Indicatieve informatie, geen vervanging voor juridisch advies. Voor het verbinden van de connector is een (gratis) Europaius-account vereist. Meer over Europaius · Europaius NL