📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 14 grudnia 2017 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostki samorządu terytorialnego
Rozdział 1 - Zasady ogólne
Rozdział 2 - Zasoby nieruchomości
Rozdział 3 - Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste
Rozdział 4 - Przetargi na zbycie nieruchomości
Rozdział 5 - Oddawanie w trwały zarząd
Rozdział 6 - Przekazywanie nieruchomości na cele szczególne
Rozdział 7 - Ustalanie sposobu i terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowych
Rozdział 8 - Ceny, opłaty i rozliczenia za nieruchomości
Dział III - Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości
Rozdział 1 - Podziały nieruchomości
Rozdział 2 - Scalanie i podział nieruchomości
Rozdział 3 - Prawo pierwokupu nieruchomości
Rozdział 4 - Wywłaszczanie nieruchomości
Rozdział 5 - Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości
Rozdział 6 - Zwrot wywłaszczonych nieruchomości
Rozdział 7 - Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej
Dział IV - Wycena nieruchomości
Rozdział 1 - Określanie wartości nieruchomości
Rozdział 2 - Powszechna taksacja nieruchomości
Rozdział 3 - Badanie rynku nieruchomości
Dział V - Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Rozdział 1 - Rzeczoznawstwo majątkowe
Rozdział 2 - Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami
Rozdział 3 - Zarządzanie nieruchomościami
Rozdział 4 - Nadawanie uprawnień zawodowych rzeczoznawcom majątkowym i dokonywanie wpisów do centralnego
rejestru oraz orzekanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej
Dział VI - Przepisy karne i o karach pieniężnych
Dział VII - Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Rozdział 1 - Przepisy przejściowe
Rozdział 2 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 3 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2016 r. poz. 2147), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania
mieniem państwowym
(Dz. U. poz. 2260),
2)
ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Ośrodku
Wsparcia Rolnictwa
(Dz. U. poz. 624),
3)
ustawą z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy drogi wodnej łączącej
Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską
(Dz. U. poz. 820),
4)
ustawą z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad
zabytkami oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1595),
5)
ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1509),
6)
ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości
(Dz. U. poz. 1529),
7)
ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. poz. 1566),
8)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 39/15
(Dz. U. poz. 2375)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 14 grudnia 2017 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 122-125 oraz art. 134 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym
(Dz. U. poz. 2260), które stanowią:
„
Art. 122.
1.
Pierwszą politykę, o której mowa w art. 10a ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa opracuje i przedłoży Radzie Ministrów, do dnia
31 grudnia 2017 r.
2.
Starostowie opracują plany realizacji polityki, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt
3 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, i przedłożą właściwym
wojewodom do dnia 30 czerwca 2018 r.
Art. 123.
Trwali zarządcy nieruchomości wykorzystywanych na potrzeby jednostek wymienionych
w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, przekażą ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa, w terminie 3 miesięcy od daty wejścia w życie
niniejszej ustawy, prowadzone postępowania sądowe i administracyjne w sprawach nieruchomości
pozostających w ich trwałym zarządzie, z wyłączeniem spraw związanych z wykonywaniem
uprawnień wymienionych w art. 43 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 19.
Art. 124.
Starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w terminie 6 miesięcy
od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy na potrzeby gospodarki nieruchomościami
przekażą protokolarnie ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa niezbędną dokumentację dotyczącą nieruchomości,
o których mowa w art. 60 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą.
Art. 125.
1.
Starostowie, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, przekażą ministrowi
właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa do prowadzonej przez niego ewidencji niezbędną dokumentację dotyczącą
nieruchomości wykorzystywanych na potrzeby statutowe i niestatutowe jednostek organizacyjnych
wymienionych w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Do dnia przekazania dokumentacji, dotyczącej nieruchomości będących w trwałym zarządzie
jednostek organizacyjnych, wymienionych w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w
art. 19, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, postępowania wszczęte i niezakończone
na podstawie przepisów dotychczasowych toczą się nadal przed starostą wykonującym
zadania z zakresu administracji rządowej.
3.
Z dniem przekazania dokumentacji, dotyczącej nieruchomości będących w trwałym zarządzie
jednostek, o których mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 19, w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, postępowania, o których mowa w ust. 2, przejmuje minister
właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
”
„
Art. 134.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 14 pkt 19 i pkt 32 w zakresie uchylenia art. 69a ust. 3 i 4, które wchodzą w
życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
2)
art. 97-99, art. 100 ust. 2, art. 114 ust. 2 i art. 116, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
3)
art. 19 pkt 32, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 95, który wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2016 r.
”
;
2)
art. 47 ust. 1 i art. 61 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa
(Dz. U. poz. 624), które stanowią:
„
Art. 47.
1.
Wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowania niezakończone
decyzją ostateczną oraz inne postępowania prowadzone na podstawie ustaw zmienianych
w art. 5, art. 7, art. 8, art. 11, art. 12, art. 14, art. 17, art. 19, art. 21-25,
art. 28, art. 32, art. 35 i art. 37-40 przez Prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych,
dyrektora oddziału terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych i Agencję Nieruchomości
Rolnych, zwanych dalej „organami ANR”, oraz Prezesa Agencji Rynku Rolnego i dyrektora
oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego, zwanych dalej „organami ARR”, prowadzą,
z dniem wejścia w życie tej ustawy, stosownie do swojej właściwości Dyrektor Generalny
Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa i dyrektor oddziału terenowego Krajowego Ośrodka
Wsparcia Rolnictwa, zwani dalej „organami KOWR”, oraz Prezes Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa, dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa i kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa, zwani dalej „organami ARiMR”.
”
„
Art. 61.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem art. 45, art. 46, art.
49-51, art. 52 ust. 2-5 oraz art. 57 ust. 5 i 6, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia niniejszej ustawy.
”
;
3)
art. 37 i art. 38 ustawy z dnia 24 lutego 2017 r. o inwestycjach w zakresie budowy
drogi wodnej łączącej Zalew Wiślany z Zatoką Gdańską
(Dz. U. poz. 820), które stanowią:
„
Art. 37.
Do postępowań w sprawach dotyczących inwestycji w zakresie infrastruktury dostępowej,
wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną,
stosuje się przepisy dotychczasowe. Inwestor może jednak złożyć wniosek do organu
prowadzącego postępowanie o zastosowanie przepisów ustawy.
Art. 38.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 10 ustawy z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece
nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1595), który stanowi:
„
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 4, 7, 11, 21, 23 i 24 w zakresie art. 111 oraz art. 7, które wchodzą w
życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
2)
art. 1 pkt 24 w zakresie art. 113-114, art. 117 i art. 119 oraz pkt 25, które wchodzą
w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
;
5)
art. 4-8 oraz art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o gospodarce
nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1509), które stanowią:
„
Art. 4.
1.
Do spraw wszczętych na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz 6-8.
2.
Do spraw zaliczania wartości poniesionych nakładów na podstawie art. 77 ust. 4 i 6
ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.
Do postępowań, o których mowa w art. 98a ust. 1 i art. 145 ust. 2 ustawy zmienianej
w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
w zakresie terminów oraz poziomu cen nieruchomości uwzględnianych w procesie wyceny
nieruchomości na potrzeby ustalenia opłaty adiacenckiej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
4.
Do operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
i w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nadal wykorzystywanych do celu, dla którego
zostały sporządzone, stosuje się przepisy dotychczasowe.
5.
Do potwierdzenia aktualności operatów szacunkowych sporządzonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy dokonywanego po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje
się przepisy art. 156 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą. Do potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego dołącza się kopię dokumentu
ubezpieczenia, o którym mowa w art. 175 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, aktualnego
na dzień tego potwierdzenia.
6.
W przypadku umów o dokonanie oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego
zawartych i niezrealizowanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podmiotami
uprawnionymi do dokonania tej oceny są organizacje zawodowe rzeczoznawców majątkowych
w rozumieniu art. 4 pkt 15 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.
7.
Do praktyk zawodowych, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w
art. 1, oraz praktyk, o których mowa w art. 177 ust. 2b pkt 1 ustawy zmienianej w
art. 1, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, w zakresie podmiotów
uprawnionych do ich prowadzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe.
8.
Do postępowań, o których mowa w art. 194 ust. 1b ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy
dotychczasowe.
Art. 5.
Analizy i zestawienia, o których mowa w art. 173a ust. 2 ustawy zmienianej w art.
1, sporządzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są udostępniane na stronach
internetowych urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa.
Art. 6.
1.
W przypadku umów o dokonanie wyceny nieruchomości zawartych przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy i obowiązujących w dniu jej wejścia w życie kopia dokumentu
ubezpieczenia, o której mowa w art. 175 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 1, stanowi
załącznik do operatu szacunkowego sporządzonego na podstawie tej umowy.
2.
W odniesieniu do umów pośrednictwa oraz umów o zarządzanie nieruchomością zawartych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i obowiązujących w dniu jej wejścia
w życie odpowiednio pośrednik w obrocie nieruchomościami oraz zarządca nieruchomości
są obowiązani do przedłożenia kopii dokumentu ubezpieczenia, o których mowa odpowiednio
w art. 181 ust. 3a i art. 186 ust. 3a ustawy zmienianej w art. 1, na wniosek strony
złożony w formie pisemnej. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku w ciągu 7 dni
od dnia doręczenia wniosku strona odpowiedniej umowy ma prawo wypowiedzieć tę umowę
ze skutkiem natychmiastowym.
Art. 7.
Przepis art. 192 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się także do obywateli
państw członkowskich Unii Europejskiej, którym kwalifikacje do wykonywania zawodu
rzeczoznawcy majątkowego nabyte w państwach członkowskich Unii Europejskiej zostały
uznane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 8.
Osoby wchodzące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy w skład Państwowej Komisji
Kwalifikacyjnej lub Komisji Odpowiedzialności Zawodowej pozostają w składzie tych
komisji do czasu powołania przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa nowych składów, jednak nie dłużej
niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
”
„
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 2-11 i 13-23, art. 2 pkt 2, art. 4 ust. 1-3 oraz art. 9, które wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 33 lit. a w zakresie wypełniania obowiązku stałego doskonalenia kwalifikacji
zawodowych, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 1 pkt 45 lit. b w zakresie wypełniania obowiązku stałego doskonalenia kwalifikacji
zawodowych, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
”
;
6)
art. 141 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości
(Dz. U. poz. 1529), który stanowi:
„
Art. 141.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 4 ust.
6, art. 17, art. 129, art. 130, art. 132-134 i art. 140, które wchodzą w życie w dniu
następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
7)
odnośnika nr 1 oraz art. 545 ust. 4 i art. 574 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. poz. 1566), które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji wdraża:
1)
dyrektywę Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych
(Dz. Urz. WE L 135 z 30.05.1991, str. 40, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 26, Dz. Urz. WE L 67 z 07.03.1998, str. 29 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 27, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 447, z późn. zm. oraz Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8);
2)
dyrektywę Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami
powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego
(Dz. Urz. WE L 375 z 31.12.1991, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 68, Dz. Urz. UE L 284 z 31.10.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 447 oraz Dz. Urz. UE L 31 z 21.11.2008, str. 1, z późn. zm.);
3)
dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r.
ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej
(Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275, Dz. Urz. WE L 331 z 15.12.2001, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 358, Dz. Urz. UE L 81 z 20.03.2008, str. 60, Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84, z późn. zm., Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114, z późn. zm., Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1, Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8 oraz Dz. Urz. UE L 311 z 31.10.2010, str. 32);
4)
dyrektywę 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lutego 2006 r. dotyczącą
zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą dyrektywę 76/160/EWG
(Dz. Urz. UE L 64 z 04.03.2006, str. 37, Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14, z późn. zm. oraz Dz. Urz. UE L 353 z 28.12.2013, str. 8);
5)
dyrektywę 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w
sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu
(Dz. Urz. UE L 372 z 27.12.2006, str. 19 oraz Dz. Urz. UE L 182 z 21.06.2014, str. 52);
6)
dyrektywę 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r.
w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim
(Dz. Urz. UE L 288 z 06.11.2007, str. 27);
7)
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającą
ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa
w sprawie strategii morskiej)
(Dz. Urz. UE L 164 z 25.06.2008, str. 19);
8)
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/105/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w
sprawie środowiskowych norm jakości w dziedzinie polityki wodnej, zmieniającą i w
następstwie uchylającą dyrektywy Rady 82/176/EWG, 83/513/EWG, 84/156/EWG, 84/491/EWG
i 86/280/EWG oraz zmieniającą dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
(Dz. Urz. UE L 348 z 24.12.2008, str. 84 oraz Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1).
”
„
Art. 545.
4.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, niewymienionych
w ust. 1-3, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że organem wyższego stopnia
w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego jest Prezes Wód Polskich.
”
„
Art. 574.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 102-112, art. 494, art. 502, art. 506, art. 515, art. 525 ust. 3-6 oraz 8 i 9,
art. 539 ust. 3-5 i 7, art. 540 ust. 1-4, 6 i 7, art. 541, art. 542, art. 544 ust.
1, art. 554 oraz art. 570, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 532 ust. 5 i 6, które wchodzą w życie z dniem 31 grudnia 2017 r.;
3)
art. 524, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
4)
art. 274 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;
5)
art. 36 ust. 1-3 oraz 6 i 7 oraz art. 303 ust. 1 i 4, które wchodzą w życie z dniem
1 stycznia 2021 r.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady:
1)
gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostek samorządu terytorialnego;
2)
podziału nieruchomości;
3)
scalania i podziału nieruchomości;
4)
pierwokupu nieruchomości;
5)
wywłaszczania nieruchomości i zwrotu wywłaszczonych nieruchomości;
6)
udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej;
7)
wyceny nieruchomości;
8)
działalności zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomościami.
21)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. poz. 2260),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r..
Przepisów ustawy nie stosuje się do nieruchomości służących wykonywaniu zadań placówek
zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów o służbie zagranicznej,
z zastrzeżeniem art. 60b ust. 1 i art. 61 ust. 3a.
Art. 2.
Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami,
a w szczególności:
1)
ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2278);
2)
ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
(Dz. U. z 2014 r. poz. 700, z 2015 r. poz. 349 oraz z 2017 r. poz. 624, 1503 i 1566);
3)
ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach
(Dz. U. z 2017 r. poz. 788);
4)
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1491 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 624 i 1566);
5)
ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu
Drogowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1057);
6)
(uchylony)
7)
(uchylony)
82)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 3.)
ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1121);
83)W brzmieniu ustalonym przez art. 489 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo
wodne (Dz. U. poz. 1566), która wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.)
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne
(Dz. U. poz. 1566 i 2180);
9)
ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze
(Dz. U. z 2017 r. poz. 959 i 1089);
10)
ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2117);
11)
ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie dróg publicznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1496 i 1566);
12)
ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1122 i 1566);
13)
ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1377, 1381 i 1566);
14)
ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1456);
154)Dodany przez art. 116 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości
(Dz. U. poz. 1529), która weszła w życie z dniem 11 września 2017 r.)
ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości
(Dz. U. poz. 1529 i 2161).
Art. 3.
1.
Właściwym w sprawach gospodarki nieruchomościami, regulowanych przepisami ustawy,
jest minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
nieruchomości gruntowej - należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi,
z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności;
2)
zasobie nieruchomości - należy przez to rozumieć nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zostały oddane w użytkowanie
wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa,
gminy, powiatu lub województwa;
3)
działce gruntu - należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni
ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej;
3a)
działce budowlanej - należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość,
cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury
technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń
położonych na tej działce;
3b)
zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć dokonywanie czynności
prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub
przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej
w użytkowanie wieczyste;
4)
poprzednim właścicielu - należy przez to rozumieć osobę, która została pozbawiona
prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu
Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów;
5)
planie miejscowym - należy przez to rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
6)
wycenie nieruchomości - należy przez to rozumieć postępowanie, w wyniku którego dokonuje
się określenia wartości nieruchomości;
6a)
określaniu wartości nieruchomości - należy przez to rozumieć określanie wartości nieruchomości
jako przedmiotu prawa własności i innych praw do nieruchomości;
7)
powszechnej taksacji nieruchomości - należy przez to rozumieć wycenę nieruchomości,
w wyniku której następuje ustalenie wartości katastralnej nieruchomości;
8)
szacowaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć czynności związane z określaniem
wartości nieruchomości;
9)
właściwym organie - należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu
administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu
Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości
stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa;
9a)
samorządowej osobie prawnej - należy przez to rozumieć osoby prawne powoływane lub
tworzone przez organy jednostek samorządu terytorialnego;
9b)
jednostce samorządu terytorialnego - należy przez to rozumieć gminę, powiat lub województwo;
9b1)
staroście - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu;
9c)
właściwym urzędzie - należy przez to rozumieć starostwo powiatowe, w którym wykonywane
są zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarki nieruchomościami
Skarbu Państwa, albo odpowiednio urząd gminy, starostwo powiatowe lub urząd marszałkowski,
w których prowadzone są sprawy gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek
samorządu terytorialnego;
9d)
radzie lub sejmiku - należy przez to rozumieć radę gminy lub radę powiatu oraz sejmik
województwa;
10)
jednostce organizacyjnej - należy przez to rozumieć państwową lub samorządową jednostkę
organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;
11)
opłacie adiacenckiej - należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem
wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem
środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z
budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo
opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem
nieruchomości;
12)
spółce - należy przez to rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością;
13)
osobie bliskiej - należy przez to rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci
rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje
ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu;
14)
standardach zawodowych - należy przez to rozumieć reguły postępowania przy wykonywaniu
zawodu rzeczoznawcy majątkowego, ustalone zgodnie z przepisami prawa;
155)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie
ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1509),
która weszła w życie z dniem 1 września 2017 r.)
organizacjach zawodowych rzeczoznawców majątkowych - należy przez to rozumieć stowarzyszenia,
których co najmniej połowę członków stanowią rzeczoznawcy majątkowi, związki takich
stowarzyszeń, a także izby gospodarcze, których co najmniej połowę członków stanowią
przedsiębiorcy, o których mowa w art. 174 ust. 7 pkt 1;
16)
nieruchomości podobnej - należy przez to rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna
z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny,
przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość;
17)
stanie nieruchomości - należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny,
stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej,
a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania
miejscowości, w której nieruchomość jest położona;
18)
łączności publicznej - należy przez to rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą
zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów
prawa telekomunikacyjnego.
Art. 5.
1.
Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu
wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze
cen i wartości nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów
i budynków.
2.
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wskaźniki zmian cen nieruchomości
dla danego rodzaju nieruchomości, nie później niż w terminie 4 miesięcy od zakończenia
kwartału, którego te wskaźniki dotyczą, z podziałem na województwa.
3.
W przypadku gdy dla danego kwartału nie ogłoszono wskaźnika zmian cen nieruchomości
dla danego rodzaju nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych
w ustawie za ten kwartał dokonuje się przy zastosowaniu ostatniego ogłoszonego przez
Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wskaźnika zmian cen nieruchomości dla danego
rodzaju nieruchomości.
4.
W przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian
cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym
zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
5.
W przypadku gdy nieruchomość składa się z co najmniej dwóch części odpowiadających
różnym rodzajom nieruchomości, waloryzacji, o której mowa w ust. 1, dokonuje się przy
zastosowaniu średniej ważonej wskaźników zmian cen nieruchomości właściwych dla każdej
z części tej nieruchomości, przyjmując za wagi powierzchnię poszczególnych części.
Art. 6.
Celami publicznymi w rozumieniu ustawy są:
1)
wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie
oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego,
a także łączności publicznej i sygnalizacji;
1a)
wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
1b)
wydzielanie gruntów pod lotniska, urządzenia i obiekty do obsługi ruchu lotniczego,
w tym rejonów podejść, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urządzeń;
2)
budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania
lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów
i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń;
2a)
budowa i utrzymywanie sieci transportowej dwutlenku węgla;
3)
budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę,
gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania
odpadów, w tym ich składowania;
4)
budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników
i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie
przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych,
będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
5)
opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami;
5a)
ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich
obozów zagłady oraz miejsc i pomników upamiętniających ofiary terroru komunistycznego;
6)
budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów
i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, państwowych lub samorządowych
instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki
społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych;
6a)
budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszczeń niezbędnych do realizacji obowiązków
w zakresie świadczenia usług powszechnych przez operatora wyznaczonego w rozumieniu
ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1481), a także innych obiektów i pomieszczeń związanych ze świadczeniem tych usług;
7)
budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa
i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w
tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich;
8)
poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą;
8a)
poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz
podziemne składowanie dwutlenku węgla;
9)
zakładanie i utrzymywanie cmentarzy;
9a)
ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej;
9b)
ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody;
9c)
wydzielanie gruntów pod publicznie dostępne samorządowe: ciągi piesze, place, parki,
promenady lub bulwary, a także ich urządzanie, w tym budowa lub przebudowa;
10)
inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.
Art. 7.
Jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy
majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V.
Art. 8.
Jeżeli przy załatwianiu spraw, o których mowa w przepisach działu III, nie istnieje
możliwość zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji
publicznej ze względu na nieustalone adresy stron, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 9.
W sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt
1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie
decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy
termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia
skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje
z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Art. 9a.
Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze
decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest
wojewoda.
Dział II
Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostki samorządu terytorialnego
Rozdział 1
Zasady ogólne
Art. 10.
1.
Przepisy niniejszego działu stosuje się do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu
Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio do związków
tych jednostek.
3.
Przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa
a jednostkami samorządu terytorialnego, stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych
dokonywanych między tymi jednostkami.
4.
Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego i osób trzecich, przepisy niniejszego działu stosuje się wyłącznie
do gospodarowania udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w
tej nieruchomości.
5.
Przepisy niniejszego działu stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.
Art. 10a6)Dodany przez art. 19 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
1.
Rada Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i
zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, przyjmuje politykę gospodarowania
nieruchomościami Skarbu Państwa.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski”, przyjętą przez Radę Ministrów politykę gospodarowania nieruchomościami
Skarbu Państwa.
Art. 11.
1.
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych
ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami
jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi
jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.
27)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Jeżeli przepisy ustawy wymagają udzielenia zgody przez radę, sejmik lub wojewodę,
wyrażenie zgody, z wyjątkiem zgody, o której mowa w art. 46 ust. 4, następuje odpowiednio
w drodze uchwały rady lub sejmiku albo zarządzenia wojewody w terminie miesiąca od
złożenia odpowiedniego wniosku przez starostę, z zastrzeżeniem art. 23a.
Art. 11a.
Przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności procesowych
podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 12.
Organy, o których mowa w art. 11, działające za Skarb Państwa i jednostkę samorządu
terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny
z zasadami prawidłowej gospodarki.
Art. 12a8)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
23 sierpnia 2017 r..
1.
Należności pieniężne z tytułu gospodarowania nieruchomościami mające charakter cywilnoprawny,
przypadające Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez starostę wykonującego zadania
z zakresu administracji rządowej albo ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, mogą być umarzane w całości
albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty.
2.
Do odraczania terminów lub rozkładania na raty oraz umarzania spłat należności, o
których mowa w ust. 1:
1)
jest uprawniony wojewoda, a w odniesieniu do należności z tytułu gospodarowania nieruchomościami
Skarbu Państwa, o których mowa w art. 60 ust. 1 - minister właściwy do spraw budownictwa,
planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa;
2)
w przypadkach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy art. 56, art. 57 i art. 58 ust. 2-4 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych
(Dz. U. z 2017 r. poz. 2077).
Art. 13.
1.
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem
obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia
się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w
trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie
tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
1a.
Nieruchomość może być także przekazywana nieodpłatnie w drodze umowy partnerowi prywatnemu
lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1834), na czas realizacji przedsięwzięcia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.
29)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Nieruchomość może być, z zastrzeżeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele
publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostką
samorządu terytorialnego, a także między tymi jednostkami. W umowie darowizny określa
się cel, na który nieruchomość jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości
na ten cel darowizna podlega odwołaniu.
2a9)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Darowizny nieruchomości stanowiącej przedmiot własności Skarbu Państwa dokonuje starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej - za zgodą wojewody, a nieruchomości
stanowiącej przedmiot własności jednostki samorządu terytorialnego jej organ wykonawczy
- za zgodą rady albo sejmiku. Zgody nie wymaga dokonanie darowizny przez ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa, o której mowa w art. 59 ust. 1.
3.
Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być przedmiotem wkładu
niepieniężnego (aportu) wnoszonego do spółki.
4.
Sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych
do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów)
do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
510)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1595), która weszła
w życie z dniem 9 września 2017 r..
Sprzedaż, zamiana, darowizna lub dzierżawa nieruchomości stanowiących własność Skarbu
Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, będących cmentarzami ujętymi w wojewódzkiej
ewidencji zabytków, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych
(aportów) do spółek wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Art. 14.
1.
Nieruchomości stanowiące przedmiot własności Skarbu Państwa mogą być sprzedawane jednostkom
samorządu terytorialnego za cenę niższą niż ich wartość rynkowa lub oddawane tym jednostkom
w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty. Nieruchomości stanowiące
przedmiot własności jednostek samorządu terytorialnego mogą być sprzedawane Skarbowi
Państwa lub innym jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż wartość rynkowa
nieruchomości albo oddawane im w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty.
2.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być nieodpłatnie obciążane na
rzecz jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomości stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie
obciążane na rzecz Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi
prawami rzeczowymi.
3.
Nieruchomości mogą być przedmiotem zamiany między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu
terytorialnego oraz między tymi jednostkami, bez obowiązku dokonywania dopłat w przypadku
różnej wartości zamienianych nieruchomości.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się również w razie zamiany własności nieruchomości na prawo
użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność, a także zamiany
praw użytkowania wieczystego dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu
terytorialnego oraz między tymi jednostkami.
511)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Zawarcie umów w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, wymaga uprzedniej zgody wojewody
w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, z wyłączeniem
czynności prawnych, dokonywanych przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa albo zgody odpowiednio rady
lub sejmiku w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu
terytorialnego.
Art. 15.
1.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu
terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób
fizycznych lub osób prawnych. W przypadku nierównej wartości zamienianych nieruchomości
stosuje się dopłatę, której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych nieruchomości.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zamiany własności nieruchomości
na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność nieruchomości,
a także wzajemnej zamiany praw użytkowania wieczystego.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zamiany udziałów we współwłasności
lub we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości.
Art. 16.
112)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
5; wszedł w życie z dniem 23 sierpnia 2017 r..
Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się własności nieruchomości odpowiednio
na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
1a13)Dodany przez art. 1 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie
z dniem 23 sierpnia 2017 r..
Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się użytkowania wieczystego. W takim
przypadku prawo użytkowania wieczystego wygasa.
2.
(uchylony)
Art. 17.
1.
Państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nabywają nieruchomości
- na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa, a samorządowe jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej - na własność lub w użytkowanie wieczyste
odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
2.
W przypadku nabycia przez państwową jednostkę organizacyjną prawa użytkowania wieczystego
ustanowionego na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, prawo
to wygasa. Przepis ten stosuje się również w przypadku nabycia przez samorządową jednostkę
organizacyjną prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości gruntowej
stanowiącej własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, uzyskują do nabytych nieruchomości
trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia.
Art. 18.
Nieruchomości mogą być oddawane jednostkom organizacyjnym w trwały zarząd, najem i
dzierżawę oraz użyczane na cele związane z ich działalnością.
Art. 19.
1.
Sprzedaż nieruchomości, oddawanie w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub
dzierżawę, jeżeli są położone na obszarach:
1)
terenów górniczych - wymaga, w razie braku planu miejscowego, porozumienia z organem
właściwym do udzielania koncesji na wydobywanie kopalin;
2)
parków narodowych - wymaga porozumienia z dyrektorem właściwego parku narodowego;
3)
graniczących z nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd na cele obronności i bezpieczeństwa
państwa - wymaga porozumienia z właściwym w tych sprawach naczelnym organem administracji
rządowej.
2.
W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarach morskiego pasa nadbrzeżnego
wymagane jest porozumienie z właściwym terytorialnie organem administracji morskiej,
w razie:
1)
sprzedaży, oddawania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę - na
obszarze pasa technicznego;
2)
sprzedaży lub oddawania w użytkowanie wieczyste - na obszarze pasa ochronnego.
3.
W przypadku naruszenia przepisów ust. 1 i 2, strony umowy ponoszą odpowiedzialność
na zasadach ogólnych.
Rozdział 2
Zasoby nieruchomości
Art. 20.
Tworzy się:
1)
zasób nieruchomości Skarbu Państwa;
2)
gminne zasoby nieruchomości;
3)
powiatowe zasoby nieruchomości;
4)
wojewódzkie zasoby nieruchomości.
Art. 21.
Do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa.
Art. 21a14)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 15..
W skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21, nie wchodzą
grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, w rozumieniu ustawy - Prawo wodne.
Art. 21a15)W brzmieniu ustalonym przez art. 489 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21, nie wchodzą:
1)
grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne oraz stanowiące własność Skarbu Państwa urządzenia wodne lub ich części oraz budowle
i ich części, o których mowa w art. 216 ust. 5 tej ustawy;
2)
grunty zabudowane urządzeniami wodnymi znajdujące się poza linią brzegu oraz urządzenia
wodne lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa, wobec których prawa właścicielskie
wykonują podmioty, o których mowa w art. 212 ust. 1 ustawy, o której mowa w pkt 1.
Art. 22.
1.
Nieruchomości stanowiące odpowiednio zasób nieruchomości Skarbu Państwa, województwa
lub powiatu, przeznaczone w planach miejscowych pod budownictwo mieszkaniowe oraz
na realizację związanych z tym budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, przekazuje
się gminie, w drodze darowizny, na jej wniosek, jeżeli przemawia za tym ważny interes
gminy i jeżeli cele te nie są lub nie mogą być realizowane odpowiednio przez Skarb
Państwa, województwo lub powiat. W umowie darowizny określa się cel, na który nieruchomość
jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowizna podlega
odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą odpowiednio wojewody, sejmiku
województwa lub rady powiatu.
Art. 23.
1.
Zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem ust. 1e, art. 43
ust. 2 i 4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60, starostowie, wykonujący zadania z
zakresu administracji rządowej, a w szczególności:16)Wprowadzenie do wyliczenia w brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 6 lit. a tiret
pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
1)
ewidencjonują nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości;
2)
zapewniają wycenę tych nieruchomości;
317)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 6 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa
w odnośniku 1.)
sporządzają plany realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa
oraz przedkładają je wojewodzie - celem akceptacji - co najmniej na dwa miesiące przed
zakończeniem okresu obowiązywania poprzedniego planu;
4)
zabezpieczają nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;
5)
wykonują czynności związane z naliczaniem należności za nieruchomości udostępniane
z zasobu oraz prowadzą windykację tych należności;
6)
współpracują z innymi organami, które na mocy odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami
Skarbu Państwa, a także z właściwymi jednostkami samorządu terytorialnego;
7)
zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące w skład zasobu,
z zastrzeżeniem art. 17;
7a)
wydzierżawiają, wynajmują i użyczają nieruchomości wchodzące w skład zasobu, przy
czym umowa zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony wymaga
zgody wojewody; zgoda wojewody jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej
na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest
ta sama nieruchomość;
8)
podejmują czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących
własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia
ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie
nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie;
9)
składają wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz
o wpis w księdze wieczystej.
1a.
Starosta sporządza roczne sprawozdanie z gospodarowania nieruchomościami zasobu i
przekazuje je wojewodzie w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku,
którego sprawozdanie dotyczy.
1b.
Obowiązek ewidencjonowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy również nieruchomości
Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste.
1c.
Ewidencjonowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje w szczególności:
1)
oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości;
2)
powierzchnie nieruchomości;
3)
wskazanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez Skarb Państwa praw do nieruchomości,
w przypadku braku księgi wieczystej;
4)
przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku planu - w studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5)
wskazanie daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego
nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji
opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości Skarbu Państwa;
6)
informacje o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości;
7)
informacje o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych.
1d.
(uchylony)18)Przez art. 19 pkt 6 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1.
1e19)Dodany przez art. 19 pkt 6 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
W postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, w których jedną ze stron
lub uczestników postępowania jest Skarb Państwa, a drugą stroną lub uczestnikiem postępowania
jest powiat albo miasto na prawach powiatu, Skarb Państwa reprezentuje wojewoda.
2.
(uchylony)20)Przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem 23
sierpnia 2017 r.
3.
Od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania,
czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust.
1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości
Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie
tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze
którego położone są te nieruchomości.
421)Dodany przez art. 19 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, przekazuje do wojewody
informacje o umowach oraz innych czynnościach prawnych związanych z obrotem nieruchomościami
Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 13, zawierające:
1)
określenie strony umowy lub innej czynności prawnej;
2)
wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;
3)
w przypadku przetargu albo rokowań, wykaz uczestników przetargu albo rokowań;
4)
w przypadku darowizny nieruchomości lub innych nieodpłatnych rozporządzeń podstawowe
warunki umowy albo innej czynności prawnej, w szczególności cel.
521)Dodany przez art. 19 pkt 6 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Informacje, o których mowa w ust. 4, wojewoda wprowadza do ewidencji, o której mowa
w art. 60b ust. 1.
Art. 23a22)Dodany przez art. 19 pkt 7 ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
1.
Wniosek o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 13 ust. 2a, art. 14 ust. 5 lub art.
23 ust. 1 pkt 7 i 7a, powinien zawierać:
1)
oznaczenie nieruchomości;
2)
wartość nieruchomości i cenę nieruchomości;
3)
sposób rozporządzenia, a w przypadku darowizny nieruchomości lub innych nieodpłatnych
rozporządzeń osobę, na rzecz której następuje rozporządzenie;
4)
uzasadnienie gospodarcze czynności prawnej, z uwzględnieniem przeznaczenia nieruchomości
w planie miejscowym oraz planie realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami
Skarbu Państwa.
2.
Do wniosku dołącza się:
1)
odpis z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, będącej przedmiotem rozporządzenia;
2)
dokumenty potwierdzające wartość nieruchomości;
3)
informację, że nie toczy się postępowanie, o którym mowa w art. 34 ust. 3;
4)
inne dokumenty potwierdzające dane i informacje zawarte we wniosku.
3.
Jeżeli złożony wniosek nie spełnia wymagań określonych w ust. 1 i 2, wojewoda wzywa
wnioskodawcę do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem zwrotu wniosku.
Bieg terminu, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu do dnia usunięcia braków.
4.
Rozpatrzenie wniosku następuje w terminie miesiąca od dnia doręczenia wojewodzie wniosku
spełniającego wymagania określone w ust. 1 i 2.
5.
W sprawach szczególnie skomplikowanych termin rozpatrzenia wniosku może ulec wydłużeniu,
nie dłużej niż o 30 dni, a w przypadku zlecenia sporządzenia dodatkowej wyceny nieruchomości
lub wystąpienia w trybie, o którym mowa w art. 157 ust. 1 lub 4, o czas niezbędny
na wykonanie tych czynności. O przyczynie wydłużenia terminu rozpatrzenia wniosku
wojewoda zawiadamia wnioskodawcę.
6.
Zgoda może być wydana z zastrzeżeniem warunków.
7.
W przypadku zgody wydanej z zastrzeżeniem warunków wojewoda jest obowiązany do pisemnego
uzasadnienia.
8.
W razie dokonania czynności prawnej z naruszeniem lub w celu obejścia obowiązku określonego
w ust. 1, o nieważności czynności prawnej orzeka sąd także na żądanie wojewody.
Art. 24.
1.
Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności
gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem
użytkowania wieczystego gminy.
2.
Na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej, a w szczególności
na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych z tym budownictwem urządzeń
infrastruktury technicznej, a także na realizację innych celów publicznych mogą być
wykorzystywane gminne zasoby nieruchomości.
3.
Podstawą tworzenia gminnych zasobów nieruchomości są studia uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na podstawie przepisów o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
Art. 25.
1.
Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
223)W brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 8 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
1..
Gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których
mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na sporządzaniu planów wykorzystania zasobu, przygotowywaniu
opracowań geodezyjno-prawnych i projektowych, dokonywaniu podziałów oraz scaleń i
podziałów nieruchomości, a także wyposażaniu ich, w miarę możliwości, w niezbędne
urządzenia infrastruktury technicznej.
2a24)Dodany przez art. 19 pkt 8 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 1..
Plany wykorzystania zasobu, o których mowa w ust. 2, opracowuje się na okres 3 lat.
Plany zawierają w szczególności:
1)
zestawienie powierzchni nieruchomości zasobu oraz nieruchomości oddanych w użytkowanie
wieczyste;
2)
prognozę:
a)
dotyczącą udostępnienia nieruchomości zasobu oraz nabywania nieruchomości do zasobu,
b)
poziomu wydatków związanych z udostępnieniem nieruchomości zasobu oraz nabywaniem
nieruchomości do zasobu,
c)
wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych
w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości,
d)
dotyczącą aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości oddanych
w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości;
3)
program zagospodarowania nieruchomości zasobu.
3.
(uchylony)25)Przez art. 1 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem 23
sierpnia 2017 r.
Art. 25a.
Do powiatowego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności powiatu i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego powiatu.
Art. 25b.
Powiatowym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd powiatu. Przepisy art. 25 ust.
2 i 2a stosuje się odpowiednio.26)Zdanie drugie w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 6 ustawy, o której mowa w odnośniku
5; wszedł w życie z dniem 23 …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.