📄 Tekst ustawy
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 2 kwietnia 2014 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce nieruchomościami
Spis treści
Treść obwieszczenia
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dział I - Przepisy ogólne
Dział II - Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostki samorządu terytorialnego
Rozdział 1 - Zasady ogólne
Rozdział 2 - Zasoby nieruchomości
Rozdział 3 - Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste
Rozdział 4 - Przetargi na zbycie nieruchomości
Rozdział 5 - Oddawanie w trwały zarząd
Rozdział 6 - Przekazywanie nieruchomości na cele szczególne
Rozdział 7 - Ustalanie sposobu i terminów zagospodarowania nieruchomości gruntowych
Rozdział 8 - Ceny, opłaty i rozliczenia za nieruchomości
Dział III - Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości
Rozdział 1 - Podziały nieruchomości
Rozdział 2 - Scalanie i podział nieruchomości
Rozdział 3 - Prawo pierwokupu nieruchomości
Rozdział 4 - Wywłaszczanie nieruchomości
Rozdział 5 - Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości
Rozdział 6 - Zwrot wywłaszczonych nieruchomości
Rozdział 7 - Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej
Dział IV - Wycena nieruchomości
Rozdział 1 - Określanie wartości nieruchomości
Rozdział 2 - Powszechna taksacja nieruchomości
Rozdział 3 - Badanie rynku nieruchomości
Dział V - Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Rozdział 1 - Rzeczoznawstwo majątkowe
Rozdział 2 - Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami
Rozdział 3 - Zarządzanie nieruchomościami
Rozdział 4 - Nadawanie uprawnień zawodowych rzeczoznawcom majątkowym i dokonywanie wpisów do centralnego
rejestru oraz orzekanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej
Dział VI - Przepisy karne
Dział VII - Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe
Rozdział 1 - Przepisy przejściowe
Rozdział 2 - Zmiany w przepisach obowiązujących
Rozdział 3 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych
(Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172 i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 oraz z 2011 r. Nr 64, poz. 341), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
(Dz. U. Nr 106, poz. 675),
2)
ustawą z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
(Dz. U. Nr 143, poz. 963),
3)
ustawą z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz
ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 155, poz. 1043),
4)
ustawą z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. Nr 200, poz. 1323),
5)
ustawą z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli
i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 106, poz. 622 i Nr 187, poz. 1110),
6)
ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. Nr 129, poz. 732),
7)
ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
(Dz. U. Nr 163, poz. 981),
8)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt SK 41/09
(Dz. U. Nr 130, poz. 762),
9)
ustawą z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie
obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących
(Dz. U. Nr 135, poz. 789),
10)
ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 187, poz. 1110),
11)
ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych
innych ustaw
(Dz. U. Nr 224, poz. 1337),
12)
ustawą z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 908),
13)
ustawą z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 951),
14)
ustawą z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju usług
i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1256),
15)
ustawą z dnia 9 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. poz. 1429),
16)
ustawą z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. poz. 1529),
17)
ustawą z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych
zawodów
(Dz. U. poz. 829),
18)
ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1238),
19)
ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
(Dz. U. z 2014 r. poz. 40),
20)
wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r. sygn. akt P 38/11
(Dz. U. poz. 376)
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 31 marca 2014 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 87 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
(Dz. U. Nr 106, poz. 675), który stanowi:
„
Art. 87.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 29,
który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 36 i art. 37 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania
do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
(Dz. U. Nr 143, poz. 963), które stanowią:
„
Art. 36.
W przypadku gdy lokalizacja inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych przewidziana
jest w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo wydano
dla niej decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o
warunkach zabudowy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 4 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 155, poz. 1043), który stanowi:
„
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. Nr 200, poz. 1323), które stanowią:
„
Art. 2.
W sprawach wszczętych i niezakończonych, prowadzonych na podstawie przepisów działu
III ustawy, o której mowa w art. 1, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
5)
art. 105 ustawy z dnia 25 marca 2011 r. o ograniczaniu barier administracyjnych dla
obywateli i przedsiębiorców
(Dz. U. Nr 106, poz. 622 i Nr 187, poz. 1110), który stanowi:
„
Art. 105.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r., z wyjątkiem:
1)
art. 36 pkt 3 i 4, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 44 i art. 103, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2011 r.;
3)
(uchylony).
”
;
6)
art. 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. Nr 129, poz. 732), który stanowi:
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
7)
odnośnika nr 1 oraz art. 227 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
(Dz. U. Nr 163, poz. 981), które stanowią:
„
1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
Nr 94, poz. 788 i Nr 183, poz. 1538, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 216, poz. 1367,
z 2011 r. Nr 85, poz. 458 oraz z 2013 r. poz. 1650. Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących aktów
prawnych Wspólnot Europejskich:
1)
dyrektywy Rady 92/91/EWG z dnia 3 listopada 1992 r. dotyczącej minimalnych wymagań
mających na celu poprawę warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w zakładach
górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi (jedenasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)
(Dz. Urz. WE L 348 z 28.11.1992, str. 9, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 118);
2)
dyrektywy Rady 92/104/EWG z dnia 3 grudnia 1992 r. w sprawie minimalnych wymagań w
zakresie poprawy bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników odkrywkowego i podziemnego
przemysłu wydobywczego (dwunasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1
dyrektywy 89/391/EWG)
(Dz. Urz. WE L 404 z 31.12.1992, str. 10, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 134, z późn. zm.);
3)
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie
warunków udzielania i korzystania z zezwoleń na poszukiwanie, badanie i produkcję
węglowodorów
(Dz. Urz. WE L 164 z 30.06.1994, str. 3; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 2, str. 262);
4)
dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów
(Dz. Urz. WE L 182 z 16.07.1999, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 4, str. 228, z późn. zm.);
5)
decyzji Rady 2003/33/WE z dnia 19 grudnia 2002 r. ustanawiającej kryteria i procedury
przyjęcia odpadów na składowiska, na podstawie art. 16 i załącznika II dyrektywy 1999/31/WE
(Dz. Urz. WE L 11 z 16.01.2003, str. 27, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 314, z późn. zm.).
”
„
Art. 227.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.
”
;
8)
art. 63 ustawy z dnia 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w
zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących
(Dz. U. Nr 135, poz. 789), który stanowi:
„
Art. 63.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2011 r.
”
;
9)
art. 4 i art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 187, poz. 1110), które stanowią:
„
Art. 4.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
dotyczących aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego stosuje się przepisy
ustawy, o której mowa w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
”
„
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
10)
art. 17 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz
niektórych innych ustaw
(Dz. U. Nr 224, poz. 1337), który stanowi:
„
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., z wyjątkiem art. 4, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
11)
art. 37 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 908), który stanowi:
„
Art. 37.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 33 ust.
2, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
12)
art. 63 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 951), który stanowi:
„
Art. 63.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r., z wyjątkiem art. 54 ust. 2, art.
55 ust. 2 oraz art. 57 ust. 2 i 3, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia.
”
;
13)
art. 10 ustawy z dnia 12 października 2012 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju
usług i sieci telekomunikacyjnych oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1256), który stanowi:
„
Art. 10.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
2, który wchodzi w życie z dniem 1 kwietnia 2013 r.
”
;
14)
art. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami
(Dz. U. poz. 1429), który stanowi:
„
Art. 2.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
15)
odnośnika nr 1 oraz art. 192 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. poz. 1529), które stanowią:
„
1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
Nr 94, poz. 788 i Nr 183, poz. 1538, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 216, poz. 1367,
z 2011 r. Nr 85, poz. 458 oraz z 2013 r. poz. 1650. Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 97/67/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie
wspólnych zasad rozwoju rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty oraz poprawy
jakości usług
(Dz. Urz. WE L 15 z 21.01.1998, str. 14, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 3, str. 71, z późn. zm.).
”
„
Art. 192.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.
”
;
16)
art. 36-38, art. 49 ust. 3 i art. 50 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw
regulujących wykonywanie niektórych zawodów
(Dz. U. poz. 829), które stanowią:
„
Art. 36.
1.
Postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej pośredników w obrocie nieruchomościami
oraz zarządców nieruchomości wszczęte i niezakończone do dnia 1 stycznia 2014 r. umarza
się.
2.
W przypadku orzeczenia wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami lub zarządcy nieruchomości
kary dyscyplinarnej jej zatarcie następuje z dniem 1 stycznia 2014 r.
3.
Rozliczenie kosztów z tytułu odpowiedzialności zawodowej pośredników w obrocie nieruchomościami
i zarządców nieruchomości, o których mowa w art. 194 ust. 4 ustawy zmienianej w art.
8, następuje na dotychczasowych zasadach do dnia 30 marca 2014 r.
Art. 37.
1.
Prowadzone na podstawie przepisu art. 193 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu
dotychczasowym centralne rejestry pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców
nieruchomości tracą moc prawną i podlegają zamknięciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia
2014 r. Zamknięte rejestry zachowują znaczenie dokumentów.
2.
Postępowania kwalifikacyjne o nadanie licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w
obrocie nieruchomościami lub w zakresie zarządzania nieruchomościami wszczęte i niezakończone
do dnia 1 stycznia 2014 r. umarza się.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, opłata za postępowanie kwalifikacyjne podlega
zwrotowi.
Art. 38.
Do osób, które przed dniem 1 stycznia 2014 r. rozpoczęły praktykę zawodową w zakresie
wyceny nieruchomości, o której mowa w art. 177 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art.
8, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 8, w brzmieniu dotychczasowym.
”
Art. 49.
„3. Dotychczasowe akty wykonawcze wydane na podstawie upoważnień zawartych w art.
191 ust. 8, art. 196 ust. 3 i art. 197 ustawy zmienianej w art. 8 oraz w art. 21 ust.
4 i art. 34 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 10, zachowują moc do dnia wejścia w życie
przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podstawie art. 191 ust. 8, art. 196
ust. 3 i art. 197 ustawy zmienianej w art. 8 oraz art. 34 ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż do dnia 1 lipca
2014 r.
Art. 50.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1, art.
5, art. 8, art. 9, art. 10, art. 13, art. 15, art. 16, art. 17, art. 24, art. 28 ust.
1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 i 3, art. 36-42 oraz art. 49 ust. 3, które wchodzą w życie
z dniem 1 stycznia 2014 r.
”
;
17)
odnośnika nr 1 oraz art. 17 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze
oraz niektórych innych ustaw
(Dz. U. poz. 1238), które stanowią:
„
1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
Nr 94, poz. 788 i Nr 183, poz. 1538, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 216, poz. 1367,
z 2011 r. Nr 85, poz. 458 oraz z 2013 r. poz. 1650. Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/31/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w
sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla oraz zmieniającej dyrektywę Rady
85/337/EWG, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/60/WE, 2001/80/WE, 2004/35/WE,
2006/12/WE, 2008/1/WE i rozporządzenie (WE) nr 1013/2006
(Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 114, z późn. zm.).
”
„
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 163a-163c
ustawy zmienianej w art. 1, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
”
;
18)
art. 80 ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
(Dz. U. z 2014 r. poz. 40), który stanowi:
„
Art. 80.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 19 stycznia 2014 r.
”
.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
Nr 94, poz. 788 i Nr 183, poz. 1538, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 216, poz. 1367,
z 2011 r. Nr 85, poz. 458 oraz z 2013 r. poz. 1650.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dział I
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa zasady:
1)
gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostek samorządu terytorialnego;
2)
podziału nieruchomości;
3)
scalania i podziału nieruchomości;
4)
pierwokupu nieruchomości;
5)
wywłaszczania nieruchomości i zwrotu wywłaszczonych nieruchomości;
6)
udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej;
7)
wyceny nieruchomości;
8)
działalności zawodowej, której przedmiotem jest gospodarowanie nieruchomościami.
2.
Przepisów ustawy nie stosuje się do nieruchomości służących wykonywaniu zadań placówek
zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu przepisów o służbie zagranicznej.
Art. 2.
Ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami,
a w szczególności:
1)
ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców
(Dz. U. z 2004 r. Nr 167, poz. 1758, z późn. zm.1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2005 r.
Nr 94, poz. 788 i Nr 183, poz. 1538, z 2008 r. Nr 180, poz. 1112 i Nr 216, poz. 1367,
z 2011 r. Nr 85, poz. 458 oraz z 2013 r. poz. 1650.);
2)
ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
(Dz. U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r.
Nr 116, poz. 1206, z 2006 r. Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 64, poz. 427, z 2009 r.
Nr 92, poz. 753, z 2011 r. Nr 185, poz. 1097 oraz z 2013 r. poz. 1157.);
3)
ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach
(Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59, z późn. zm.3)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r.
Nr 34, poz. 170, Nr 106, poz. 622 i Nr 224, poz. 1337, z 2013 r. poz. 628 i 1247 oraz
z 2014 r. poz. 222.);
4)
ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa
(Dz. U. z 2012 r. poz. 1187 oraz z 2013 r. poz. 155);
5)
ustawy z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu
Drogowym
(Dz. U. z 2012 r. poz. 931, z późn. zm.4)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 951 oraz z 2013 r. poz. 433, 843, 1543 i 1646.);
6)
ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367, z późn. zm.5)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r.
Nr 22, poz. 114 i Nr 185, poz. 1092 oraz z 2012 r. poz. 908.);
7)
ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu
Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego
(Dz. U. z 2013 r. poz. 712);
8)
ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
(Dz. U. z 2012 r. poz. 145, z późn. zm.6)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2012 r.
poz. 951 i 1513 oraz z 2013 r. poz. 21 i 165.);
9)
ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1393);
10)
ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1594);
11)
ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie dróg publicznych
(Dz. U. z 2013 r. poz. 687 oraz z 2014 r. poz. 40);
12)
ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego
(Dz. U. Nr 42, poz. 340 i Nr 161, poz. 1281 oraz z 2012 r. poz. 951);
137)Dodany przez art. 34 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania
do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (Dz. U. Nr 143, poz.
963), która weszła w życie z dniem 25 sierpnia 2010 r.)
ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji
inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych
(Dz. U. Nr 143, poz. 963, z 2012 r. poz. 951 oraz z 2014 r. poz. 40).
Art. 3.
1.
Właściwym w sprawach gospodarki nieruchomościami, regulowanych przepisami ustawy,
jest minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa8)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy
o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r..
2.
Organem doradczym ministra właściwego do spraw budownictwa, lokalnego planowania i
zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa8)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy
o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. w sprawach gospodarki nieruchomościami jest Państwowa Rada Nieruchomości.
3.
Minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa8)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 13 ustawy z dnia 13 lipca 2012 r. o zmianie ustawy
o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 951),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. powołuje i odwołuje przewodniczącego i członków Rady, o której mowa w ust. 2, oraz
ustala, w drodze zarządzenia, jej regulamin, który określa organizację i zasady działania
Rady.
Art. 4.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
nieruchomości gruntowej - należy przez to rozumieć grunt wraz z częściami składowymi,
z wyłączeniem budynków i lokali, jeżeli stanowią odrębny przedmiot własności;
2)
zasobie nieruchomości - należy przez to rozumieć nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zostały oddane w użytkowanie
wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa,
gminy, powiatu lub województwa;
3)
działce gruntu - należy przez to rozumieć niepodzieloną, ciągłą część powierzchni
ziemskiej stanowiącą część lub całość nieruchomości gruntowej;
3a)
działce budowlanej - należy przez to rozumieć zabudowaną działkę gruntu, której wielkość,
cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury
technicznej umożliwiają prawidłowe i racjonalne korzystanie z budynków i urządzeń
położonych na tej działce;
3b)
zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć dokonywanie czynności
prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub
przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej
w użytkowanie wieczyste;
4)
poprzednim właścicielu - należy przez to rozumieć osobę, która została pozbawiona
prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu
Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego na podstawie innych tytułów;
5)
planie miejscowym - należy przez to rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego,
o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
6)
wycenie nieruchomości - należy przez to rozumieć postępowanie, w wyniku którego dokonuje
się określenia wartości nieruchomości;
6a)
określaniu wartości nieruchomości - należy przez to rozumieć określanie wartości nieruchomości
jako przedmiotu prawa własności i innych praw do nieruchomości;
7)
powszechnej taksacji nieruchomości - należy przez to rozumieć wycenę nieruchomości,
w wyniku której następuje ustalenie wartości katastralnej nieruchomości;
8)
szacowaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć czynności związane z określaniem
wartości nieruchomości;
9)
właściwym organie - należy przez to rozumieć starostę, wykonującego zadanie z zakresu
administracji rządowej, w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu
Państwa oraz organ wykonawczy gminy, powiatu i województwa w odniesieniu do nieruchomości
stanowiących odpowiednio własność gminy, powiatu i województwa;
9a)
samorządowej osobie prawnej - należy przez to rozumieć osoby prawne powoływane lub
tworzone przez organy jednostek samorządu terytorialnego;
9b)
jednostce samorządu terytorialnego - należy przez to rozumieć gminę, powiat lub województwo;
9b1)
staroście - należy przez to rozumieć również prezydenta miasta na prawach powiatu;
9c)
właściwym urzędzie - należy przez to rozumieć starostwo powiatowe, w którym wykonywane
są zadania z zakresu administracji rządowej dotyczące gospodarki nieruchomościami
Skarbu Państwa, albo odpowiednio urząd gminy, starostwo powiatowe lub urząd marszałkowski,
w których prowadzone są sprawy gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek
samorządu terytorialnego;
9d)
radzie lub sejmiku - należy przez to rozumieć radę gminy lub radę powiatu oraz sejmik
województwa;
10)
jednostce organizacyjnej - należy przez to rozumieć państwową lub samorządową jednostkę
organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej;
11)
opłacie adiacenckiej - należy przez to rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem
wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem
środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z
budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo
opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem
nieruchomości;
12)
spółce - należy przez to rozumieć spółkę akcyjną lub spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością;
13)
osobie bliskiej - należy przez to rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci
rodzeństwa, małżonka, osoby przysposabiające i przysposobione oraz osobę, która pozostaje
ze zbywcą faktycznie we wspólnym pożyciu;
149)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie
ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829), który wszedł
w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.)
standardach zawodowych - należy przez to rozumieć reguły postępowania przy wykonywaniu
zawodu rzeczoznawcy majątkowego, ustalone zgodnie z przepisami prawa;
159)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie
ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. poz. 829), który wszedł
w życie z dniem 1 stycznia 2014 r.)
organizacjach zawodowych - należy przez to rozumieć stowarzyszenia i związki stowarzyszeń
zrzeszające osoby zawodowo wykonujące czynności rzeczoznawcy majątkowego;
16)
nieruchomości podobnej - należy przez to rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna
z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny,
przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość;
1710)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o zmianie
ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 200, poz. 1323), która weszła w życie
z dniem 27 listopada 2010 r.)
stanie nieruchomości - należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny,
stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej,
a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielkość, charakter i stopień zurbanizowania
miejscowości, w której nieruchomość jest położona;
18)
łączności publicznej - należy przez to rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą
zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów
prawa telekomunikacyjnego.
Art. 5.
Waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu
wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego,
w drodze obwieszczeń, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 6.
Celami publicznymi w rozumieniu ustawy są:
1)
wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie
robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności
publicznej i sygnalizacji;
1a)
wydzielenie gruntów pod linie kolejowe oraz ich budowa i utrzymanie;
1b)
wydzielanie gruntów pod lotniska, urządzenia i obiekty do obsługi ruchu lotniczego,
w tym rejonów podejść, oraz budowa i eksploatacja tych lotnisk i urządzeń;
211)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o zmianie
ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. Nr 155, poz. 1043), która weszła w życie z dniem 25 września 2010 r.)
budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania
lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów
i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń;
2a12)Dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo
geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1238), która weszła
w życie z dniem 24 listopada 2013 r.)
budowa i utrzymywanie sieci transportowej dwutlenku węgla;
3)
budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę,
gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania
odpadów, w tym ich składowania;
4)
budowa oraz utrzymywanie obiektów i urządzeń służących ochronie środowiska, zbiorników
i innych urządzeń wodnych służących zaopatrzeniu w wodę, regulacji przepływów i ochronie
przed powodzią, a także regulacja i utrzymywanie wód oraz urządzeń melioracji wodnych,
będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego;
5)
opieka nad nieruchomościami stanowiącymi zabytki w rozumieniu przepisów o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami;
5a)
ochrona Pomników Zagłady w rozumieniu przepisów o ochronie terenów byłych hitlerowskich
obozów zagłady oraz miejsc i pomników upamiętniających ofiary terroru komunistycznego;
6)
budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów
i prokuratur, państwowych szkół wyższych, szkół publicznych, a także publicznych:
obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych
i obiektów sportowych;
6a13)W brzmieniu ustalonym przez art. 146 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. poz. 1529), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.)
budowa i utrzymywanie obiektów oraz pomieszczeń niezbędnych do realizacji obowiązków
w zakresie świadczenia usług powszechnych przez operatora wyznaczonego w rozumieniu
ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe
(Dz. U. poz. 1529), a także innych obiektów i pomieszczeń związanych ze świadczeniem tych usług;
7)
budowa i utrzymywanie obiektów oraz urządzeń niezbędnych na potrzeby obronności państwa
i ochrony granicy państwowej, a także do zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, w
tym budowa i utrzymywanie aresztów śledczych, zakładów karnych oraz zakładów dla nieletnich;
814)W brzmieniu ustalonym przez art. 191 pkt 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo
geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 163, poz. 981), która weszła w życie z dniem 1 stycznia
2012 r.)
poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą;
8a15)Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 12.)
poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla oraz
podziemne składowanie dwutlenku węgla;
9)
zakładanie i utrzymywanie cmentarzy;
9a)
ustanawianie i ochrona miejsc pamięci narodowej;
9b)
ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody;
10)
inne cele publiczne określone w odrębnych ustawach.
Art. 7.
Jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy
majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V.
Art. 8.
Jeżeli przy załatwianiu spraw, o których mowa w przepisach działu III, nie istnieje
możliwość zawiadomienia stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji
publicznej ze względu na nieustalone adresy stron, stosuje się art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Art. 916)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10..
W sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt
1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie
decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy
termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia
skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje
z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie.
Art. 9a.
Organem wyższego stopnia w sprawach określonych w ustawie, rozstrzyganych w drodze
decyzji przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, jest
wojewoda.
Dział II
Gospodarowanie nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność
jednostki samorządu terytorialnego
Rozdział 1
Zasady ogólne
Art. 10.
1.
Przepisy niniejszego działu stosuje się do nieruchomości stanowiącej własność Skarbu
Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego.
2.
Przepisy dotyczące jednostek samorządu terytorialnego stosuje się odpowiednio do związków
tych jednostek.
3.
Przepisy dotyczące czynności cywilnoprawnych, dokonywanych między Skarbem Państwa
a jednostkami samorządu terytorialnego, stosuje się odpowiednio do czynności cywilnoprawnych
dokonywanych między tymi jednostkami.
4.
Jeżeli nieruchomość jest przedmiotem współwłasności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego i osób trzecich, przepisy niniejszego działu stosuje się wyłącznie
do gospodarowania udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego w
tej nieruchomości.
5.
Przepisy niniejszego działu stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej.
Art. 11.
1.
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów niniejszej ustawy oraz odrębnych
ustaw, organem reprezentującym Skarb Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami
jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, a organami reprezentującymi
jednostki samorządu terytorialnego są ich organy wykonawcze.
2.
Jeżeli przepisy ustawy wymagają udzielenia zgody przez radę, sejmik lub wojewodę,
wyrażenie zgody, z wyjątkiem zgody, o której mowa w art. 46 ust. 4, następuje odpowiednio
w drodze uchwały rady lub sejmiku albo zarządzenia wojewody wydanego w terminie miesiąca
od złożenia odpowiedniego wniosku przez starostę.
Art. 11a.
Przepis art. 11 ust. 1 stosuje się do czynności prawnych lub czynności procesowych
podejmowanych na rzecz lub w interesie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 12.
Organy, o których mowa w art. 11, działające za Skarb Państwa i jednostkę samorządu
terytorialnego, są zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny
z zasadami prawidłowej gospodarki.
Art. 13.
1.
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem
obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia
się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w
trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie
tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
1a.
Nieruchomość może być także przekazywana nieodpłatnie w drodze umowy partnerowi prywatnemu
lub spółce, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym
(Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100, z późn. zm.17)Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2010 r. Nr 106, poz. 675, z
2011 r. Nr 232, poz. 1378 oraz z 2012 r. poz. 1342.), na czas realizacji przedsięwzięcia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.
2.
Nieruchomość może być, z zastrzeżeniem art. 59 ust. 1, przedmiotem darowizny na cele
publiczne, a także przedmiotem darowizny dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostką
samorządu terytorialnego, a także między tymi jednostkami. W umowie darowizny określa
się cel, na który nieruchomość jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości
na ten cel darowizna podlega odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2a.
2a.
Darowizny nieruchomości stanowiącej przedmiot własności Skarbu Państwa dokonuje starosta,
wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej - za zgodą wojewody, a nieruchomości
stanowiącej przedmiot własności jednostki samorządu terytorialnego jej organ wykonawczy
- za zgodą rady albo sejmiku. Odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą
organu, który wyraził zgodę na jej dokonanie. Zgody nie wymaga dokonanie darowizny
przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, o której mowa w art. 59 ust. 1.
3.
Prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej może być przedmiotem wkładu
niepieniężnego (aportu) wnoszonego do spółki.
4.
Sprzedaż, zamiana, darowizna lub oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości wpisanych
do rejestru zabytków, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego, a także wnoszenie tych nieruchomości jako wkładów niepieniężnych (aportów)
do spółek, wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Art. 14.
1.
Nieruchomości stanowiące przedmiot własności Skarbu Państwa mogą być sprzedawane jednostkom
samorządu terytorialnego za cenę niższą niż ich wartość rynkowa lub oddawane tym jednostkom
w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty. Nieruchomości stanowiące
przedmiot własności jednostek samorządu terytorialnego mogą być sprzedawane Skarbowi
Państwa lub innym jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż wartość rynkowa
nieruchomości albo oddawane im w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty.
2.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa mogą być nieodpłatnie obciążane na
rzecz jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi prawami rzeczowymi. Nieruchomości stanowiące własność jednostek samorządu terytorialnego mogą być nieodpłatnie
obciążane na rzecz Skarbu Państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego ograniczonymi
prawami rzeczowymi.
3.
Nieruchomości mogą być przedmiotem zamiany między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu
terytorialnego oraz między tymi jednostkami, bez obowiązku dokonywania dopłat w przypadku
różnej wartości zamienianych nieruchomości.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się również w razie zamiany własności nieruchomości na prawo
użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność, a także zamiany
praw użytkowania wieczystego dokonywanej między Skarbem Państwa a jednostkami samorządu
terytorialnego oraz między tymi jednostkami.
5.
Zawarcie umów w sprawach, o których mowa w ust. 1-4, wymaga uprzedniej zgody wojewody
w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, z wyłączeniem
umów zawieranych przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa w odniesieniu do
nieruchomości, o których mowa w art. 57 ust. 1, oraz nieruchomości ujętych w ewidencji,
o której mowa w art. 60a ust. 2 pkt 1, albo zgody odpowiednio rady lub sejmiku w odniesieniu
do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.
Art. 15.
1.
Nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu
terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób
fizycznych lub osób prawnych. W przypadku nierównej wartości zamienianych nieruchomości
stosuje się dopłatę, której wysokość jest równa różnicy wartości zamienianych nieruchomości.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zamiany własności nieruchomości
na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność nieruchomości,
a także wzajemnej zamiany praw użytkowania wieczystego.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do zamiany udziałów we współwłasności
lub we współużytkowaniu wieczystym nieruchomości.
Art. 16.
1.
Państwowa lub samorządowa osoba prawna może zrzec się własności lub użytkowania wieczystego
nieruchomości odpowiednio na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
2.
(uchylony).
Art. 17.
1.
Państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej nabywają nieruchomości
- na własność lub w użytkowanie wieczyste Skarbu Państwa, a samorządowe jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej - na własność lub w użytkowanie wieczyste
odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
2.
W przypadku nabycia przez państwową jednostkę organizacyjną prawa użytkowania wieczystego
ustanowionego na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, prawo
to wygasa. Przepis ten stosuje się również w przypadku nabycia przez samorządową jednostkę
organizacyjną prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości gruntowej
stanowiącej własność odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego.
3.
Jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 i 2, uzyskują do nabytych nieruchomości
trwały zarząd z mocy prawa z dniem ich nabycia.
Art. 18.
Nieruchomości mogą być oddawane jednostkom organizacyjnym w trwały zarząd, najem i
dzierżawę oraz użyczane na cele związane z ich działalnością.
Art. 19.
1.
Sprzedaż nieruchomości, oddawanie w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub
dzierżawę, jeżeli są położone na obszarach:
1)
terenów górniczych - wymaga, w razie braku planu miejscowego, porozumienia z organem
właściwym do udzielania koncesji na wydobywanie kopalin;
2)
parków narodowych - wymaga porozumienia z dyrektorem właściwego parku narodowego;
3)
graniczących z nieruchomościami oddanymi w trwały zarząd na cele obronności i bezpieczeństwa
państwa - wymaga porozumienia z właściwym w tych sprawach naczelnym organem administracji
rządowej.
2.
W odniesieniu do nieruchomości położonych na obszarach morskiego pasa nadbrzeżnego
wymagane jest porozumienie z właściwym terytorialnie organem administracji morskiej,
w razie:
1)
sprzedaży, oddawania w użytkowanie wieczyste, użytkowanie, najem lub dzierżawę - na
obszarze pasa technicznego;
2)
sprzedaży lub oddawania w użytkowanie wieczyste - na obszarze pasa ochronnego.
3.
W przypadku naruszenia przepisów ust. 1 i 2, strony umowy ponoszą odpowiedzialność
na zasadach ogólnych.
Rozdział 2
Zasoby nieruchomości
Art. 20.
Tworzy się:
1)
zasób nieruchomości Skarbu Państwa;
2)
gminne zasoby nieruchomości;
3)
powiatowe zasoby nieruchomości;
4)
wojewódzkie zasoby nieruchomości.
Art. 21.
Do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa.
Art. 21a.
W skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 21, nie wchodzą
grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, w rozumieniu ustawy - Prawo wodne.
Art. 22.
1.
Nieruchomości stanowiące odpowiednio zasób nieruchomości Skarbu Państwa, województwa
lub powiatu, przeznaczone w planach miejscowych pod budownictwo mieszkaniowe oraz
na realizację związanych z tym budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, przekazuje
się gminie, w drodze darowizny, na jej wniosek, jeżeli przemawia za tym ważny interes
gminy i jeżeli cele te nie są lub nie mogą być realizowane odpowiednio przez Skarb
Państwa, województwo lub powiat. W umowie darowizny określa się cel, na który nieruchomość
jest darowana. W przypadku niewykorzystania nieruchomości na ten cel darowizna podlega
odwołaniu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Odstąpienie od odwołania darowizny następuje za zgodą odpowiednio wojewody, sejmiku
województwa lub rady powiatu.
Art. 23.
1.
Zasobem nieruchomości Skarbu Państwa gospodarują, z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i
4, art. 51, art. 57 ust. 1, art. 58-60 oraz art. 60a, starostowie, wykonujący zadania
z zakresu administracji rządowej, a w szczególności:
1)
ewidencjonują nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości;
2)
zapewniają wycenę tych nieruchomości;
3)
sporządzają plany wykorzystania zasobu;
4)
zabezpieczają nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;
5)
wykonują czynności związane z naliczaniem należności za nieruchomości udostępniane
z zasobu oraz prowadzą windykację tych należności;
6)
współpracują z innymi organami, które na mocy odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami
Skarbu Państwa, a także z właściwymi jednostkami samorządu terytorialnego;
7)
zbywają oraz nabywają, za zgodą wojewody, nieruchomości wchodzące w skład zasobu,
z zastrzeżeniem art. 17;
7a)
wydzierżawiają, wynajmują i użyczają nieruchomości wchodzące w skład zasobu, przy
czym umowa zawierana na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony wymaga
zgody wojewody; zgoda wojewody jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej
na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest
ta sama nieruchomość;
8)
podejmują czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących
własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia
ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie
nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie;
9)
składają wnioski o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości Skarbu Państwa oraz
o wpis w księdze wieczystej.
1a.
Starosta sporządza roczne sprawozdanie z gospodarowania nieruchomościami zasobu i
przekazuje je wojewodzie w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku,
którego sprawozdanie dotyczy.
1b.
Obowiązek ewidencjonowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dotyczy również nieruchomości
Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste.
1c.
Ewidencjonowanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje w szczególności:
1)
oznaczenie nieruchomości według księgi wieczystej oraz katastru nieruchomości;
2)
powierzchnie nieruchomości;
3)
wskazanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez Skarb Państwa praw do nieruchomości,
w przypadku braku księgi wieczystej;
4)
przeznaczenie nieruchomości w planie miejscowym, a w przypadku braku planu - w studium
uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;
5)
wskazanie daty ostatniej aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego
nieruchomości Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste lub daty ostatniej aktualizacji
opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomości Skarbu Państwa;
6)
informacje o zgłoszonych roszczeniach do nieruchomości;
7)
informacje o toczących się postępowaniach administracyjnych i sądowych. 1d. Plany
wykorzystania zasobu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, opracowuje się na okres 3 lat.
Plany zawierają w szczególności:
1)
zestawienie powierzchni nieruchomości zasobu oraz nieruchomości Skarbu Państwa oddanych
w użytkowanie wieczyste;
2)
prognozę:
a)
dotyczącą udostępnienia nieruchomości zasobu oraz nabywania nieruchomości do zasobu,
b)
poziomu wydatków związanych z udostępnieniem nieruchomości zasobu oraz nabywaniem
nieruchomości do zasobu,
c)
wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa
oddanych w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości
Skarbu Państwa,
d)
dotyczącą aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu
Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste oraz opłat z tytułu trwałego zarządu nieruchomości
Skarbu Państwa;
3)
program zagospodarowania nieruchomości zasobu.
218)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1-6, może być powierzone, rzeczoznawcom
majątkowym lub podmiotom, które zatrudniają te osoby. Wyłonienie osób i podmiotów,
o których mowa w zdaniu pierwszym, następuje na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2013 r. poz. 907, z późn. zm.19)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2013 r.
984, 1047 i 1473 oraz z 2014 r. poz. 423.).
3.
Od wpływów osiąganych ze sprzedaży, opłat z tytułu trwałego zarządu, użytkowania,
czynszu dzierżawnego i najmu - nieruchomości Skarbu Państwa, o których mowa w ust.
1, a także od wpływów osiąganych z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości
Skarbu Państwa oddanych w użytkowanie wieczyste, oraz od odsetek za nieterminowe wnoszenie
tych należności potrąca się 25% środków, które stanowią dochód powiatu, na obszarze
którego położone są te nieruchomości.
Art. 24.
1.
Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności
gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem
użytkowania wieczystego gminy.
2.
Na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej, a w szczególności
na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych z tym budownictwem urządzeń
infrastruktury technicznej, a także na realizację innych celów publicznych mogą być
wykorzystywane gminne zasoby nieruchomości.
3.
Podstawą tworzenia gminnych zasobów nieruchomości są studia uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gmin uchwalane na podstawie przepisów o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym.
Art. 25.
1.
Gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.
2.
Gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których
mowa w art. 23 ust. 1, a ponadto na przygotowywaniu opracowań geodezyjno-prawnych
i projektowych, dokonywaniu podziałów oraz scaleń i podziałów nieruchomości, a także
wyposażaniu ich, w miarę możliwości, w niezbędne urządzenia infrastruktury technicznej.
320)W brzmieniu ustalonym przez art. 8 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 9..
Wykonywanie czynności, o których mowa w ust. 2, z wyłączeniem czynności wymienionych
w art. 23 ust. 1 pkt 7-9, może być powierzane rzeczoznawcom majątkowym lub podmiotom,
które zatrudniają te osoby. Wyłonienie osób i podmiotów, o których mowa w zdaniu pierwszym,
następuje na podstawie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych.
Art. 25a.
Do powiatowego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności powiatu i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego powiatu.
Art. 25b.
Powiatowym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd powiatu. Przepisy art. 25 ust.
2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 25c.
Do wojewódzkiego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot
własności województwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości
będące przedmiotem użytkowania wieczystego województwa.
Art. 25d.
Wojewódzkim zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd województwa. Przepisy art. 25
ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 26.
1.
Granice między nieruchomościami nabywanymi na własność Skarbu Państwa lub na własność
jednostki samorządu terytorialnego przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego,
a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić, według stanu uwidocznionego w katastrze
nieruchomości.
2.
W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, o których mowa w ust. 1, nie wstrzymuje
się czynności związanych z nabyciem nieruchomości, co nie wyłącza roszczeń pomiędzy
właścicielami nieruchomości, których granice zostały ustalone w sposób, o którym mowa
w ust. 1.
Rozdział 3
Sprzedaż i oddawanie w użytkowanie wieczyste
Art. 27.
Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej
wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej
w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze
wieczystej.
Art. 28.
1.
Sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej
następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisów
rozdziału 4 niniejszego działu.
2.
Warunki zbycia nieruchomości w drodze przetargu obwieszcza się w ogłoszeniu o przetargu.
Warunki zbycia nieruchomości w drodze bezprzetargowej ustala się w rokowaniach przeprowadzanych
z nabywcą.
3.
Protokół z przeprowadzonego przetargu oraz protokół z rokowań przy zbyciu w drodze
bezprzetargowej stanowią podstawę do zawarcia umowy.
Art. 29.
1.
W umowie o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste ustala się okres
użytkowania wieczystego zależnie od celu, na który nieruchomość gruntowa zostaje oddana
w użytkowanie wieczyste, oraz określa się sposób korzystania z nieruchomości, stosownie
do art. 236 i art. 239 Kodeksu cywilnego.
2.
Jeżeli przedmiotem umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste
jest nieruchomość wpisana do rejestru zabytków, przy określaniu sposobu korzystania
z tej nieruchomości można nałożyć, w razie potrzeby, na nabywcę obowiązek odbudowy
lub remontu położonych na niej zabytkowych obiektów budowlanych, w terminie określonym
w umowie.
Art. 30.
Postanowienia umowy o oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste dotyczące
sposobu korzystania z tej nieruchomości podlegają ujawnieniu w księdze wieczystej.
Art. 31.
Oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną
sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń.
Art. 32.
1.
Nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie
użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a i ust. 3.
1a.
Nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa może być sprzedana użytkownikowi
wieczystemu za zgodą wojewody. Zgody wojewody nie wymaga sprzedaż na rzecz użytkownika
wieczystego nieruchomości, o których mowa w art. 51 ust. 2 i art. 57 ust. 1.
2.
Z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione
prawo użytkowania wieczystego. Przepisu art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.
3.
W odniesieniu do nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste przeniesienie
własności tej nieruchomości, w drodze umowy, między Skarbem Państwa a jednostką samorządu
terytorialnego oraz między jednostkami samorządu terytorialnego może nastąpić za powiadomieniem
jej użytkownika wieczystego.
Art. 33.
1.
Użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie
umowy przed upływem tego okresu.
2.
W razie wygaśnięcia użytkowania wieczystego na skutek upływu okresu ustalonego w umowie
albo na skutek rozwiązania umowy przed upływem tego okresu, użytkownikowi wieczystemu
przysługuje wynagrodzenie za wzniesione przez niego lub nabyte na własność budynki
i inne urządzenia. Wynagrodzenie powinno być równe wartości tych budynków i urządzeń
określonej na dzień wygaśnięcia użytkowania wieczystego. Za budynki i inne urządzenia
wzniesione wbrew postanowieniom umowy wynagrodzenie nie przysługuje.
3.
Właściwy organ może żądać rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem
ustalonego okresu stosownie do art. 240 Kodeksu cywilnego, jeżeli użytkownik wieczysty korzysta z tej nieruchomości w sposób sprzeczny z ustalonym
w umowie, a w szczególności, jeżeli nie zabudował jej w ustalonym terminie.
3a.
W razie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przed upływem okresu ustalonego
w umowie zwraca się sumę opłat rocznych wniesionych z tego tytułu za niewykorzystany
okres użytkowania wieczystego. Opłaty podlegają waloryzacji. Maksymalna wysokość kwoty
podlegającej zwrotowi nie może przekraczać wartości prawa użytkowania wieczystego
określonej na dzień rozwiązania umowy.
4.
Przepisy ust. 1-3a stosuje się odpowiednio do użytkowania wieczystego nabytego w inny
sposób niż w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
Art. 34.
1.
W przypadku zbywania nieruchomości osobom fizycznym i prawnym pierwszeństwo w ich
nabyciu, z zastrzeżeniem art. 216a, przysługuje osobie, która spełnia jeden z następujących
warunków:
1)
przysługuje jej roszczenie o nabycie nieruchomości z mocy niniejszej ustawy lub odrębnych
przepisów, jeżeli złoży wniosek o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie,
o którym mowa w art. 35 ust. 1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6
tygodni, licząc od dnia wywieszenia wykazu;
2)
jest poprzednim właścicielem zbywanej nieruchomości pozbawionym prawa własności tej
nieruchomości przed dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobiercą, jeżeli złoży wniosek
o nabycie przed upływem terminu określonego w wykazie, o którym mowa w art. 35 ust.
1; termin złożenia wniosku nie może być krótszy niż 6 tygodni, licząc od dnia wywieszenia
wykazu;
3)
jest najemcą lokalu mieszkalnego, a najem został nawiązany na czas nieoznaczony.
2.
W przypadku zbiegu uprawnień do pierwszeństwa w nabyciu, stosuje się kolejność wymienioną
w ust. 1.
3.
Zbycie nieruchomości nie może nastąpić, jeżeli toczy się postępowanie administracyjne
dotyczące prawidłowości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu
terytorialnego.
4.
Osoby, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zawiadamia się na piśmie o przeznaczeniu nieruchomości
do zbycia oraz o przysługującym im pierwszeństwie w nabyciu tej nieruchomości, pod
warunkiem złożenia wniosków o nabycie w terminie określonym w zawiadomieniu. Termin
ten nie może być krótszy niż 21 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Przy doręczaniu
zawiadomień stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Osoby, o których mowa w ust. 1 i ust. 6, korzystają z pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości,
jeżeli złożą oświadczenie, że wyrażają zgodę na cenę ustaloną w sposób określony w
ustawie.
6.
Wojewoda w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a odpowiednia
rada lub sejmik w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu
terytorialnego, mogą przyznać, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, pierwszeństwo
w nabywaniu lokali ich najemcom lub dzierżawcom, z wyłączeniem nieruchomości, o których
mowa w art. 57 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 60a ust. 1.
6a.
Przepis ust. 6 stosuje się do budynków mieszkalnych lub użytkowych, stanowiących w
całości przedmiot najmu lub dzierżawy.
6b.
W przypadku realizacji pierwszeństwa, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ust. 6 lub ust.
6a, przedmiotem zbycia powinna być nieruchomość wraz z gruntem niezbędnym do racjonalnego
korzystania z budynku.
7.
Zbycie …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.