📄 Tekst ustawy
Ustawaz dnia 5 grudnia 2024 r.o ochronie ludności i obronie cywilnej 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń,
ustawę z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej
oraz o pieczęciach państwowych, ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,
ustawę z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach
szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie
niektórych ustaw, ustawę z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, ustawę
z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, ustawę z dnia 28 września
1991 r. o lasach, ustawę z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie, ustawę
z dnia 21 czerwca 1996 r. o szczególnych formach sprawowania nadzoru przez ministra
właściwego do spraw wewnętrznych, ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny,
ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy, ustawę z dnia 22 sierpnia
1997 r. o ochronie osób i mienia, ustawę z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej, ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, ustawę z dnia
5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, ustawę z dnia 15 września 2000 r. o referendum
lokalnym, ustawę z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe, ustawę z dnia 27 lipca
2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 29 sierpnia 2002 r. o
stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego
podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, ustawę z dnia 14 marca
2003 r. o referendum ogólnokrajowym, ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym, ustawę z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków
i opiece nad zabytkami, ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia
i instytucjach rynku pracy, ustawę z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym,
ustawę z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie,
ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawę z dnia 4 marca 2010 r.
o infrastrukturze informacji przestrzennej, ustawę z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks
wyborczy, ustawę z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, ustawę z dnia
17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych, ustawę z dnia 17 grudnia 2021 r. o
ochotniczych strażach pożarnych oraz ustawę z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Spis treści
Treść ustawy
Rozdział 1 - Przepisy ogólne
Rozdział 2 - Organy ochrony ludności i Rządowy Zespół Ochrony Ludności
Rozdział 3 - Podmioty ochrony ludności
Rozdział 4 - Zasoby ochrony ludności
Rozdział 5 - Planowanie w ochronie ludności i obronie cywilnej
Rozdział 6 - Szkolenia, ćwiczenia i edukacja z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej
Rozdział 7 - Realizacja zadań ochrony ludności
Rozdział 8 - Wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach oraz
System Bezpiecznej Łączności Państwowej
Rozdział 9 - Obiekty zbiorowej ochrony
Rozdział 10 - Obrona cywilna
Rozdział 11 - Finansowanie ochrony ludności i obrony cywilnej
Rozdział 12 - Odszkodowanie za szkody poniesione w związku z wykonywaniem zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej oraz świadczenie odszkodowawcze dla członków personelu obrony cywilnej
Rozdział 13 - Zmiany w przepisach
Rozdział 14 - Przepisy dostosowujące, przejściowe i końcowe
Treść ustawy
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa:
1)
zadania ochrony ludności i obrony cywilnej;
2)
organy i podmioty realizujące zadania ochrony ludności i obrony cywilnej;
3)
zasady planowania ochrony ludności i obrony cywilnej;
4)
zasady funkcjonowania systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania
i alarmowania o zagrożeniach;
5)
zasady użytkowania i ewidencjonowania oraz warunki techniczne obiektów zbiorowej ochrony;
6)
zasady funkcjonowania i organizację obrony cywilnej oraz sposób powoływania personelu
do obrony cywilnej;
7)
finansowanie ochrony ludności i obrony cywilnej.
Art. 2.
1.
Ochrona ludności to system składający się z organów administracji publicznej wykonujących
zadania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludności przez ochronę życia i zdrowia
ludzi, mienia, w tym zwierząt, infrastruktury niezbędnej do zaspokojenia potrzeb bytowych,
dóbr kultury i środowiska w sytuacji zagrożenia, zwanych dalej „organami ochrony ludności”,
podmiotów wykonujących te zadania, zwanych dalej „podmiotami ochrony ludności”, oraz
zasobów ochrony ludności.
2.
Obrona cywilna to realizacja zadań określonych w art. 61 lit. a Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.
dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego
w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r.,
(Dz. U. z 1992 r. poz. 175 oraz z 2015 r. poz. 1056), zwanego dalej „Pierwszym Protokołem dodatkowym do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia
1949 r.”, mająca na celu ochronę ludności cywilnej przed zagrożeniami wynikającymi
z działań zbrojnych i ich następstw.
3.
Z chwilą wprowadzenia stanu wojennego i w czasie wojny:
1)
ochrona ludności staje się obroną cywilną;
2)
organy ochrony ludności stają się organami obrony cywilnej;
3)
podmioty ochrony ludności stają się podmiotami obrony cywilnej;
4)
zasoby ochrony ludności stają się zasobami obrony cywilnej.
4.
Realizacja zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w sytuacjach kryzysowych odbywa
się na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym
(Dz. U. z 2023 r. poz. 122 oraz z 2024 r. poz. 834, 1222, 1473, 1572 i 1907).
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
dobrach kultury - należy przez to rozumieć dobra kulturalne określone w art. 1 Konwencji
o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego wraz z Regulaminem wykonawczym
do tej Konwencji oraz Protokole o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, podpisane w Hadze
dnia 14 maja 1954 r.
(Dz. U. z 1957 r. poz. 212 oraz z 2012 r. poz. 248);
2)
ocenie ryzyka - należy przez to rozumieć całościowy, przekrojowy proces identyfikacji
i analizy prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożeń, podatności na zagrożenia i szacowania
ich skutków dla ludności, w celu przygotowania zdolności organów ochrony ludności
do ograniczenia ryzyka wystąpienia zagrożeń;
3)
pomocy doraźnej - należy przez to rozumieć zaopatrzenie poszkodowanych lub ewakuowanych
w środki pierwszej potrzeby niezbędne do zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych,
w tym w żywność, wodę, energię, odzież oraz zapewnienie im tymczasowego schronienia
i podstawowych warunków sanitarnych do czasu objęcia ich innymi rodzajami pomocy;
4)
pomocy humanitarnej - należy przez to rozumieć działania prowadzone w celu udzielenia
pomocy materialnej i logistycznej ludności dotkniętej skutkami klęsk żywiołowych,
sytuacji kryzysowych, konfliktów zbrojnych, konsekwencjami migracji, realizowane na
zasadach bezstronności, neutralności i niezależności, a także proporcjonalności, adekwatności
i szybkości reagowania;
5)
przydziale mobilizacyjnym obrony cywilnej - należy przez to rozumieć imienne wyznaczenie
osoby do realizacji zadań obrony cywilnej w organie lub podmiocie obrony cywilnej,
zgodnie z wymaganiami kwalifikacyjnymi i jej doświadczeniem oraz predyspozycjami niezbędnymi
do realizacji tych zadań;
6)
społecznej odporności - należy przez to rozumieć indywidualną i grupową zdolność ludzi
do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb bytowych, w tym dzięki posiadaniu własnych
zapasów niezbędnych produktów, oraz ich zdolność do współdziałania z podmiotami ochrony
ludności, a także do zdobywania kompetencji w zakresie kształtowania świadomości zagrożeń
i zapobiegania zagrożeniom oraz pożądanych zachowań na wypadek wystąpienia zagrożeń;
7)
zagrożeniu - należy przez to rozumieć sytuację wpływającą negatywnie na poziom bezpieczeństwa
życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, dóbr kultury lub środowiska lub wywołującą
ograniczenia w działaniu organów administracji publicznej lub infrastruktury niezbędnej
do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
8)
zasobach ochrony ludności - należy przez to rozumieć personel wykonujący zadania ochrony
ludności oraz obrony cywilnej wraz z wyposażeniem, sprzętem, technologiami oraz narzędziami
służącymi do wykonywania tych zadań.
Art. 4.
1.
Zadania ochrony ludności i obrony cywilnej polegają na:
1)
przygotowaniu organów administracji publicznej do realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej, w tym na podejmowaniu działań ukierunkowanych na zapewnienie ciągłości
działania organów administracji publicznej i na organizowaniu szkoleń i ćwiczeń organów
ochrony ludności i podmiotów ochrony ludności, przygotowujących do działania w przypadku
wystąpienia zagrożenia, z uwzględnieniem konieczności zapewnienia spójności działań
militarnych i pozamilitarnych w obronie państwa;
2)
przygotowaniu ludności do właściwego zachowania się w sytuacji wystąpienia zagrożenia
przez zwiększanie świadomości zagrożeń i społecznej odporności, polegającym na:
a)
informowaniu obywateli o potencjalnych i aktualnych zagrożeniach mających wpływ na
ich bezpieczeństwo,
b)
edukowaniu ludności w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym w zakresie
konieczności zapewnienia spójności działań militarnych i pozamilitarnych w obronie
państwa,
c)
instruowaniu obywateli o zasadach zabezpieczenia przed zagrożeniem i postępowania
w sytuacjach zagrożenia, w szczególności w zakresie budowania społecznej odporności,
udzielania pierwszej pomocy i ewakuacji,
d)
uruchomieniu mechanizmów społecznej odporności;
3)
działaniach związanych z możliwością wystąpienia zagrożenia, polegających na:
a)
ocenie ryzyka oraz zdolności jego minimalizowania i monitorowania,
b)
przygotowaniu do reagowania na zagrożenia,
c)
planowaniu i przygotowaniu warunków do ewakuacji ludności, a także miejsc doraźnego
schronienia oraz budowli ochronnych,
d)
planowaniu zabezpieczenia dóbr kultury oraz mienia,
e)
zapewnieniu tworzenia rezerw materiałowych i finansowych służących wykonywaniu zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej,
f)
planowaniu i przygotowaniu przekształcenia podmiotów ochrony ludności w podmioty obrony
cywilnej,
g)
tworzeniu warunków do utrzymania łańcucha dostaw niezbędnych towarów, usług i świadczeń,
h)
uwzględnieniu przygotowania na zagrożenia powstałe w wyniku zmiany klimatu;
4)
działaniach związanych z wystąpieniem zagrożenia, polegających na:
a)
prowadzeniu wymiany i analizy informacji, w tym pochodzących z systemów wykrywania
zagrożeń,
b)
reagowaniu, podejmowaniu interwencji i działań ratowniczych oraz udzielaniu świadczeń
opieki zdrowotnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 146, 858, 1222, 1593 i 1615),
c)
rozpoznaniu i ocenie zagrożenia,
d)
powiadamianiu, ostrzeganiu i alarmowaniu ludności,
e)
ewakuacji ludności, mienia i ruchomych dóbr kultury,
f)
ochronie ludności przed zagrożeniami chemicznymi, biologicznymi, radiacyjnymi i jądrowymi
oraz likwidacji skutków spowodowanych ich wystąpieniem,
g)
ochronie ludności przed zagrożeniami wywołanymi działaniem sił przyrody, w tym wynikającymi
ze zmian klimatu,
h)
ochronie ludności przed zagrożeniami związanymi z występowaniem zwierząt wolno żyjących
(dzikich) na obszarach zamieszkałych,
i)
zapewnieniu pomocy doraźnej osobom poszkodowanym lub ewakuowanym,
j)
zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego,
k)
zapewnieniu funkcjonowania podmiotów realizujących działania ratownicze, pomoc humanitarną
i pomoc doraźną oraz podmiotów udzielających świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych,
l)
zapewnieniu funkcjonowania infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności
oraz odpowiednich zasobów niezbędnych do zapewnienia ochrony ludności,
m)
utrzymaniu łańcucha dostaw niezbędnych towarów, usług i świadczeń,
n)
organizowaniu i koordynowaniu udzielania i przyjmowania pomocy humanitarnej,
o)
zapewnieniu osobom poszkodowanym lub ewakuowanym, w zależności od ich potrzeb, pierwszej
pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy, świadczeń opieki zdrowotnej w rozumieniu
ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych oraz pomocy psychologicznej i prawnej,
p)
informowaniu rodzin o poszkodowanych oraz pomocy w ich identyfikacji,
q)
doraźnym grzebaniu zmarłych.
2.
Realizacja zadań ochrony ludności i obrony cywilnej odbywa się z uwzględnieniem odporności
infrastruktury i zasobów, w tym na zagrożenia czasu wojny, polegającej na zapewnieniu
ciągłości działania w przypadku uszkodzenia bądź zniszczenia części infrastruktury
lub zasobów, w tym przez ich zastępowalność, na podstawie ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym.
Art. 5.
1.
Zadania ochrony ludności i obrony cywilnej są wykonywane przez organy ochrony ludności
i obrony cywilnej oraz podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej, w zależności od
rodzaju i skali zagrożeń i właściwości tych organów lub podmiotów, na zasadach przewidzianych
w niniejszej ustawie oraz innych przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, ustawie z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1897 oraz z 2024 r. poz. 1717), ustawie z dnia 21 czerwca 2002 r. o stanie wyjątkowym
(Dz. U. z 2017 r. poz. 1928), ustawie z dnia 29 sierpnia 2002 r. o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego
Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej
Polskiej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2091 oraz z 2024 r. poz. 1907) oraz ustawie z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. z 2024 r. poz. 248, z późn. zm.2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r.
poz. 834, 1089, 1222, 1248, 1585, 1871 i 1907.).
2.
Podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej są obowiązane do współpracy z organami
ochrony ludności i obrony cywilnej, stosownie do swoich możliwości, kompetencji, obszaru
działania oraz zakresu działania ujętego w planach, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, i planach ciągłości działania.
3.
W czasie stanu nadzwyczajnego przedsiębiorcy będący podmiotami ochrony ludności i
obrony cywilnej w pierwszej kolejności wykonują usługi i świadczenia na rzecz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, z uwzględnieniem
potrzeb organów ochrony ludności i obrony cywilnej.
Art. 6.
1.
Rada Ministrów, wykonując zadanie zapewnienia bezpieczeństwa wewnętrznego państwa,
w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej:
1)
zatwierdza Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
2)
zapoznaje się z informacjami ministra właściwego do spraw wewnętrznych dotyczącymi
realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz, w razie potrzeby, podejmuje
odpowiednie rozstrzygnięcia w związku z tymi informacjami.
2.
Rada Ministrów przedstawia Sejmowi i Senatowi sprawozdanie z wykonania ustawy co 2
lata do dnia 30 kwietnia danego roku.
Art. 7.
Podstawą finansowania realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest Program
Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej.
Art. 8.
Infrastrukturą niezbędną do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest
infrastruktura zapewniająca w szczególności:
1)
schronienie lub nocleg;
2)
zaopatrzenie w wodę i żywność oraz w produkty lecznicze;
3)
energię elektryczną, paliwo, łączność, usługi teleinformatyczne i transport;
4)
udzielanie pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy i świadczeń opieki zdrowotnej;
5)
magazynowanie i dystrybucję rezerw materiałowych;
6)
realizację działań ratowniczych, pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej;
7)
wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach;
8)
funkcjonowanie usług publicznych.
Rozdział 2
Organy ochrony ludności i Rządowy Zespół Ochrony Ludności
Art. 9.
1.
Organami ochrony ludności są:
1)
terytorialne organy ochrony ludności:
a)
wójt (burmistrz, prezydent miasta),
b)
starosta,
c)
wojewoda,
d)
minister właściwy do spraw wewnętrznych;
2)
pozostałe organy ochrony ludności:
a)
marszałek województwa,
b)
minister kierujący działem administracji rządowej, któremu podlegają lub przez którego
są nadzorowane:
-
podmioty ochrony ludności,
-
organy obsługiwane przez podmioty ochrony ludności.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych odpowiada za realizację polityki państwa w
zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej oraz koordynuje realizację zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej przez organy ochrony ludności.
3.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta oraz wojewoda odpowiadają za realizację
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej odpowiednio na obszarze gminy, powiatu i
województwa.
4.
Marszałek województwa oraz minister, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. b, odpowiadają
za realizację zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie swojej właściwości.
Art. 10.
1.
Do zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta) należy:
1)
kierowanie i koordynowanie na obszarze gminy, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony
cywilnej, o ile czynności te nie są wykonywane przez terytorialny organ ochrony ludności,
o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. b-d;
2)
nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy;
3)
organizowanie współpracy między podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze
gminy;
4)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy przez
podmioty ochrony ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję
o uznaniu za podmiot ochrony ludności;
5)
zawieranie ze starostą porozumienia lub umowy o współdziałaniu w zakresie realizacji
zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
6)
udzielanie wsparcia w przygotowaniu podmiotów ochrony ludności do realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy, w tym w zakresie wyposażenia
w sprzęt i środki ochrony;
7)
tworzenie i utrzymywanie, na obszarze gminy, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zaopatrzenia
w wodę;
8)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
9)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze gminy;
10)
uzgadnianie z komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej zasobów
gminy przeznaczonych do współdziałania na obszarze powiatu;
11)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności;
12)
udzielanie pomocy doraźnej przy pomocy podmiotów ochrony ludności na obszarze gminy;
13)
opracowywanie wkładu do wojewódzkiego planu ewakuacji w zakresie obszaru gminy;
14)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej oraz wspieranie programów edukacyjnych mających na celu
przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia na obszarze gminy;
15)
wzmacnianie wśród radnych i pracowników jednostek organizacyjnych gminy oraz przewodniczących
organów wykonawczych jednostek pomocniczych gminy świadomości lokalnych zagrożeń,
w tym w ramach szkoleń i ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej;
16)
powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach na obszarze gminy;
17)
utrzymanie gotowości gminnych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
18)
planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania
sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia
warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
19)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego
za budowlę ochronną oraz organizowanie miejsc doraźnego schronienia;
20)
wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy
w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu
obiektów zbiorowej ochrony;
21)
wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony, zwanej dalej
„Centralną Ewidencją OZO”;
22)
finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy, na obszarze gminy,
infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej,
w tym budowli ochronnych;
23)
zapewnienie funkcjonowania urzędu gminy w czasie wojny;
24)
wnioskowanie do starosty o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej;
25)
sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań gminy do realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej radzie gminy.
2.
Do zadań rady gminy należy uchwalanie w budżecie gminy, na wniosek wójta (burmistrza,
prezydenta miasta), środków finansowych przewidzianych do realizacji zadań własnych
w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
Art. 11.
1.
Do zadań starosty należy:
1)
kierowanie i koordynowanie na obszarze powiatu, w ramach posiadanych kompetencji,
realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności,
o ile czynności te nie są wykonywane przez terytorialny organ ochrony ludności, o
którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c-d;
2)
nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu;
3)
koordynowanie współpracy między służbami, inspekcjami i strażami w zakresie realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu;
4)
organizowanie współpracy między gminami w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
na obszarze powiatu;
5)
udzielanie gminom wchodzącym w skład powiatu pomocy w realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej, w szczególności obejmujących:
a)
pozyskiwanie i wykorzystywanie niezbędnych zasobów ochrony ludności i środków finansowych,
b)
skierowanie, na wniosek wójta (burmistrza, prezydenta miasta), posiadanych zasobów
ochrony ludności do działań na terenie gminy w sytuacjach zagrożenia,
c)
wzmacnianie lokalnych inicjatyw dotyczących budowania społecznej odporności,
d)
udzielanie pomocy doraźnej na obszarze powiatu;
6)
wydawanie zaleceń, o których mowa w art. 59 ust. 1, dla wójtów (burmistrzów, prezydentów
miast) gmin znajdujących się na obszarze powiatu;
7)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze powiatu przez
podmioty ochrony ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję
o uznaniu za podmiot ochrony ludności;
8)
zawieranie z wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) porozumienia lub umowy o współdziałaniu
w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
9)
tworzenie i utrzymywanie, na obszarze powiatu, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zapewnienie
dostępu do wody;
10)
wsparcie podmiotów ochrony ludności w zakresie wyposażenia w sprzęt i środki ochrony;
11)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
12)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze powiatu;
13)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności;
14)
organizowanie udzielania pomocy humanitarnej na obszarze powiatu;
15)
opracowywanie wkładu do wojewódzkiego planu ewakuacji w zakresie obszaru powiatu;
16)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej, w tym zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez
wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), ewaluacja tych ćwiczeń oraz wspieranie programów
edukacyjnych mających na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia
na obszarze powiatu;
17)
organizowanie i utrzymanie powiatowych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz
powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
18)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze powiatu;
19)
planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania
sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia
warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
20)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego
za budowlę ochronną oraz organizowanie miejsc doraźnego schronienia;
21)
wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy
w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu
obiektów zbiorowej ochrony;
22)
wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji OZO;
23)
finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym budowli ochronnych;
24)
zapewnienie funkcjonowania starostwa w czasie wojny;
25)
wnioskowanie do wojewodów o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej, w
tym przydziałów na podstawie wniosków wójtów (burmistrzów, prezydentów miast);
26)
sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań powiatu do realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej radzie powiatu.
2.
Do zadań rady powiatu należy uchwalanie w budżecie powiatu, na wniosek starosty działającego
w imieniu zarządu powiatu, środków finansowych przewidzianych do realizacji zadań
własnych w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
3.
Zadania:
1)
koordynowania wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności i obrony cywilnej wykonujące zadania ratownicze na obszarze powiatu,
2)
analizowania potencjalnych sytuacji zagrożeń i oceny ryzyka ich wystąpienia,
3)
powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach na obszarze powiatu,
4)
ewidencjonowania powiatowych zasobów ochrony ludności,
5)
popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej wśród mieszkańców
powiatu, w tym kształtowania świadomości o sytuacjach zagrożeń i pożądanych zachowań
społecznych,
6)
wnioskowania do wojewodów o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej, w
tym przydziałów na podstawie wniosków wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), dla
personelu ratowniczego
- starosta wykonuje przy pomocy komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży
Pożarnej.
Art. 12.
1.
Do zadań marszałka województwa należy:
1)
nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, oraz koordynowanie realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej;
2)
udzielanie pomocy, w tym finansowej, powiatom wchodzącym w skład województwa w realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
3)
zawieranie ze starostą porozumienia lub umowy o współdziałaniu w zakresie realizacji
zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
4)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony
ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję o uznaniu
za podmiot ochrony ludności;
5)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej oraz wspieranie programów edukacyjnych mających na celu
przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia i wzmacnianie społecznej odporności;
6)
tworzenie i utrzymywanie zasobów ochrony ludności;
7)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
8)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności;
9)
koordynowanie udostępniania podległej infrastruktury na rzecz ochrony ludności i obrony
cywilnej;
10)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności;
11)
zapewnienie funkcjonowania urzędu marszałkowskiego w czasie wojny;
12)
wnioskowanie do wojewody o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej;
13)
sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań samorządu województwa do realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej sejmikowi województwa.
2.
Do zadań sejmiku województwa należy uchwalanie w budżecie województwa, na wniosek
marszałka działającego w imieniu zarządu województwa, środków finansowych przewidzianych
do realizacji zadań własnych w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej.
Art. 13.
1.
Do zadań wojewody należy:
1)
nadzór nad wykonywaniem zadań zleconych z zakresu administracji rządowej w obszarze
ochrony ludności i obrony cywilnej przez gminy i powiaty oraz podmioty realizujące
zadania ochrony ludności i obrony cywilnej w województwie;
2)
kierowanie i koordynowanie realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez
podmioty ochrony ludności podległe i nadzorowane oraz na obszarze województwa;
3)
udzielanie wsparcia gminom i powiatom na obszarze województwa w realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej;
4)
koordynacja współpracy między gminami, powiatami i podmiotami ochrony ludności na
obszarze województwa;
5)
wydawanie zaleceń, o których mowa w art. 59 ust. 1, w zakresie ochrony ludności i
obrony cywilnej dla wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin i starostów powiatów
znajdujących się na obszarze województwa oraz dla marszałka województwa;
6)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony
ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję o uznaniu
za podmiot ochrony ludności, na obszarze województwa;
7)
opracowywanie analiz i raportów na podstawie wniosków z oceny ryzyka województwa oraz
gotowości wojewody, organów administracji samorządowej i podmiotów ochrony ludności
w zakresie realizowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w województwie;
8)
tworzenie i utrzymywanie, na obszarze województwa, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej i zapewnienie dostępu
do wody;
9)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
10)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze województwa oraz
prowadzenie Wojewódzkiej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
11)
wsparcie podmiotów ochrony ludności w zakresie wyposażenia w sprzęt i środki ochrony;
12)
określanie sposobu utrzymania niezbędnych zasobów ochrony ludności pozwalających na
zapewnienie ciągłości realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
13)
planowanie i zabezpieczanie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań ochrony
ludności i obrony cywilnej na obszarze województwa, w tym realizacji zadań zleconych
z zakresu administracji rządowej dla gmin i powiatów;
14)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony
ludności oraz rozpatrywanie odwołań od decyzji wójtów (burmistrzów, prezydentów miast)
i starostów w tych sprawach;
15)
organizowanie, koordynowanie i udzielanie pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej na
obszarze województwa;
16)
opracowanie i uzgadnianie wojewódzkiego planu ewakuacji ludności, określanie obszarów
i kierunków ewakuacji oraz koordynowanie sporządzania wkładów do planów ewakuacji
ludności przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) oraz starostów;
17)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej, w tym zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez
starostów i marszałka województwa, ewaluacja tych ćwiczeń oraz wspieranie programów
edukacyjnych mających na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia
na obszarze województwa;
18)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze województwa;
19)
stała współpraca z Rządowym Centrum Bezpieczeństwa w zakresie pozyskiwania i wymiany
informacji dotyczących potencjalnych sytuacji zagrożenia na obszarze województwa;
20)
stała współpraca z samorządowymi organami ochrony ludności w zakresie pozyskiwania
i wymiany informacji dotyczących zagrożeń na obszarze gmin i powiatów oraz wypracowywania
konkluzji dotyczących przeciwdziałania zagrożeniom i reagowania na nie;
21)
organizowanie i współfinansowanie systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach na obszarze województwa w sytuacjach zagrożeń
oraz ocena ich funkcjonowania;
22)
powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach na obszarze województwa;
23)
planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania
sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia
warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
24)
wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego
za budowlę ochronną, organizowanie miejsc doraźnego schronienia oraz rozpatrywanie
odwołań od decyzji wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) i starostów w tych sprawach;
25)
wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy
w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu
obiektów zbiorowej ochrony i nadzór nad wykonywaniem tych obowiązków przez wójtów
(burmistrzów, prezydentów miast) i starostów;
26)
wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji OZO;
27)
finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy infrastruktury
niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym budowli ochronnych;
28)
zapewnienie funkcjonowania urzędu wojewódzkiego w czasie wojny;
29)
wnioskowanie do Szefa Obrony Cywilnej o zarządzenie ewakuacji ludności lub zarządzanie
ewakuacji ludności w przypadkach niecierpiących zwłoki;
30)
wprowadzanie danych do Ewidencji Obrony Cywilnej;
31)
nadawanie i uchylanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej w uzgodnieniu z
właściwym terytorialnie szefem wojskowego centrum rekrutacji oraz dostarczanie wezwań
do służby w obronie cywilnej;
32)
powoływanie do służby w obronie cywilnej w drodze naboru ochotniczego;
33)
ustalanie i wypłacanie świadczeń dla personelu obrony cywilnej;
34)
wydawanie decyzji w sprawie odszkodowania za szkody powstałe w związku z działaniami
ochrony ludności lub obrony cywilnej.
2.
Zadania:
1)
koordynowania wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności i obrony cywilnej wykonujące zadania ratownicze na obszarze województwa,
2)
analizowania potencjalnych sytuacji zagrożenia i oceny ryzyka ich wystąpienia oraz
stanu gotowości podmiotów ochrony ludności do realizacji zadań,
3)
wspomagania udzielania pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej na obszarze województwa,
4)
ewidencjonowania zasobów ratowniczych ochrony ludności na obszarze województwa,
5)
koordynowania działania systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności
o zagrożeniach na obszarze województwa,
6)
wspomagania działań popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności wśród mieszkańców
województwa, w tym kształtowania świadomości o sytuacjach zagrożeń i pożądanych zachowań
społecznych
- wojewoda wykonuje przy pomocy komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
Art. 14.
Do zadań ministrów kierujących działami administracji rządowej należy:
1)
nadzór nad wykonywaniem zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podległe im
lub nadzorowane przez nich podmioty realizujące zadania ochrony ludności i obrony
cywilnej;
2)
analizowanie zagrożeń mających wpływ na ochronę ludności oraz informacji pochodzących
z systemów wykrywania zagrożeń;
3)
ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności;
4)
zapewnienie funkcjonowania ministerstwa w czasie wojny;
5)
przygotowanie i szkolenie personelu, w tym ekspertów podległych lub nadzorowanych
podmiotów, realizujących zadania z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, do
współdziałania z właściwymi organami i podmiotami ochrony ludności, w tym organizowanie,
prowadzenie i ocena ćwiczeń;
6)
inicjowanie badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących ochrony ludności i obrony
cywilnej;
7)
planowanie potrzeb w zakresie środków finansowych niezbędnych do realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej;
8)
wnioskowanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych o nadawanie przydziałów
mobilizacyjnych obrony cywilnej osobom zatrudnionym i pełniącym służbę w ministerstwach;
9)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność w obszarze swojej właściwości
rzeczowej;
10)
zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony ludności.
Art. 15.
1.
Do zadań ministra właściwego do spraw wewnętrznych należy:
1)
nadzór nad funkcjonowaniem ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze kraju;
2)
koordynacja realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze kraju;
3)
informowanie Rady Ministrów o realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
4)
ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze kraju;
5)
przygotowywanie i wdrażanie rozwiązań organizacyjnych na potrzeby ochrony ludności
i obrony cywilnej;
6)
analizowanie wniosków z ocen ryzyka mających wpływ na bezpieczeństwo i ochronę ludności
i obronę cywilną, o których mowa w Raporcie o zagrożeniach bezpieczeństwa narodowego,
o którym mowa w art. 5a ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym, i informacji pochodzących z raportów Rządowego Centrum Bezpieczeństwa oraz centrów
służb podległych mu i nadzorowanych przez niego, a także przedstawianie propozycji
rozwiązań w tym zakresie;
7)
opracowywanie Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej i monitorowanie jego realizacji;
8)
przygotowywanie propozycji do projektu budżetu państwa w zakresie ochrony ludności
i obrony cywilnej;
9)
planowanie potrzeb w zakresie środków finansowych i materiałowych niezbędnych do realizacji
zadań własnych oraz przez podległe mu i nadzorowane przez niego jednostki w zakresie
ochrony ludności;
10)
prowadzenie działalności inwestycyjnej w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
o charakterze ogólnokrajowym;
11)
planowanie rezerw na potrzeby ochrony ludności w ramach rezerw strategicznych określonych
w art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1598 i 1907);
12)
koordynowanie współpracy międzynarodowej w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zagranicznych;
13)
tworzenie i utrzymywanie zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury niezbędnej do
realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej;
14)
wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów
i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
15)
ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze kraju oraz prowadzenie
Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
16)
zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony ludności oraz
rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewodów w tych sprawach;
17)
koordynowanie udzielania pomocy humanitarnej na obszarze kraju;
18)
planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony
ludności i obrony cywilnej, w tym zatwierdzanie planów ćwiczeń sporządzanych przez
wojewodów, ewaluacja tych ćwiczeń oraz wspieranie programów edukacyjnych mających
na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia na obszarze kraju;
19)
opracowywanie założeń programowych oraz kierunków kształcenia i szkolenia w zakresie
ochrony ludności i obrony cywilnej;
20)
wzmacnianie świadomości zagrożeń i społecznej odporności na sytuacje zagrożeń, w tym
zapewnienie popularyzowania wiedzy o bezpieczeństwie i ochronie ludności i obronie
cywilnej wśród społeczeństwa;
21)
przeciwdziałanie dezinformacji obniżającej społeczną odporność na obszarze kraju;
22)
inicjowanie działalności naukowo-badawczej dotyczącej ochrony ludności i obrony cywilnej;
23)
organizowanie i nadzorowanie systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach
oraz żądanie przekazywania komunikatów;
24)
nadzorowanie Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej i pełnienie funkcji operatora
Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej, a także zlecanie zadań związanych z organizacją,
budową, utrzymaniem i modernizacją Systemu Bezpiecznej Łączności Państwowej;
25)
rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewodów w sprawach dotyczących obiektów zbiorowej
ochrony;
26)
informowanie o obiektach zbiorowej ochrony;
27)
zarządzanie korpusem obrony cywilnej, w tym zasobami krajowej rezerwy obrony cywilnej;
28)
prowadzenie Ewidencji Obrony Cywilnej;
29)
nadawanie i uchylanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej oraz powoływanie
do służby w obronie cywilnej osób z krajowej rezerwy obrony cywilnej;
30)
rozpatrywanie odwołań od decyzji wojewody w sprawie odszkodowania za szkody powstałe
w związku z działaniami ochrony ludności lub obrony cywilnej.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może upoważnić Komendanta Głównego Państwowej
Straży Pożarnej do wykonywania zadań ochrony ludności w zakresie:
1)
koordynowania wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty
ochrony ludności i obrony cywilnej wykonujące zadania ratownicze na obszarze kraju;
2)
analizowania potencjalnych sytuacji zagrożeń i oceny ryzyka ich wystąpienia;
3)
organizowania i koordynowania udzielania pomocy humanitarnej na obszarze kraju;
4)
tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności przeznaczonych do natychmiastowego
wykorzystania na obszarze kraju;
5)
organizowania i nadzorowania systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
6)
prowadzenia Centralnej Ewidencji Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej;
7)
popularyzowania wiedzy z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej wśród społeczeństwa,
w tym kształtowania świadomości o sytuacjach zagrożeń i pożądanych zachowań społecznych;
8)
organizowania i realizowania współpracy międzynarodowej w zakresie ochrony ludności
i obrony cywilnej;
9)
planowania potrzeb w odniesieniu do środków finansowych niezbędnych do realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym organizowania i koordynowania udzielania
pomocy doraźnej na obszarze kraju;
10)
inicjowania działań naukowo-badawczych dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może upoważnić Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
do wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie powiadamiania,
ostrzegania i alarmowania ludności o zagrożeniach.
Art. 16.
1.
Rządowy Zespół Ochrony Ludności, zwany dalej „Zespołem”, jest działającym przy Radzie
Ministrów zespołem opiniodawczo-doradczym właściwym w sprawach ochrony ludności i
obrony cywilnej.
2.
Do zadań Zespołu należy doradzanie Radzie Ministrów w zakresie planowania i wdrażania
rozwiązań organizacyjnych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, współpraca
z Rządowym Zespołem Zarządzania Kryzysowego oraz wykonywanie innych zadań przewidzianych
w ustawie.
3.
W skład Zespołu wchodzą:
1)
przewodniczący - minister właściwy do spraw wewnętrznych;
2)
członkowie - przedstawiciele Ministra Obrony Narodowej, Ministra Koordynatora Służb
Specjalnych, jeżeli został powołany, Komitetu do spraw Pożytku Publicznego oraz ministrów
kierujących działami administracji rządowej:
a)
administracja publiczna,
b)
aktywa państwowe,
c)
budownictwo, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz mieszkalnictwo,
d)
energia,
e)
gospodarka,
f)
informatyzacja,
g)
klimat,
h)
rolnictwo,
i)
środowisko,
j)
zabezpieczenie społeczne,
k)
zdrowie,
l)
kultura i ochrona dziedzictwa narodowego,
m)
rodzina,
n)
rozwój regionalny
- w randze sekretarza stanu albo podsekretarza stanu.
4.
W pracach Zespołu uczestniczy Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, a także wskazani
według potrzeb przez przewodniczącego Zespołu, przedstawiciele ministrów kierujących
działami administracji rządowej innymi niż wymienione w ust. 3, w randze sekretarza
stanu albo podsekretarza stanu oraz Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, Dyrektor
Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, Prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Prezes
Państwowej Agencji Atomistyki i Dyrektor Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej
- Państwowego Instytutu Badawczego, a także przedstawiciele innych organów administracji
rządowej.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych może być zastępowany w pracach Zespołu przez
sekretarza stanu albo podsekretarza stanu w urzędzie obsługującym tego ministra.
6.
Prezes Rady Ministrów określi, w drodze zarządzenia, organizację i tryb pracy Zespołu,
mając na celu zapewnienie sprawnej pracy Zespołu.
Rozdział 3
Podmioty ochrony ludności
Art. 17.
1.
Podmiotami ochrony ludności są:
1)
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa;
2)
jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej;
3)
ochotnicze straże pożarne;
4)
zakładowe straże pożarne;
5)
zakładowe służby ratownicze;
6)
gminne zawodowe straże pożarne;
7)
powiatowe (miejskie) zawodowe straże pożarne;
8)
terenowe służby ratownicze;
9)
związek ochotniczych straży pożarnych;
10)
jednostki ratownicze, o których mowa w art. 15 pkt 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 275, 1222, 1692 i 1907);
11)
inspekcje i straże:
a)
Inspekcja Ochrony Środowiska,
b)
Państwowa Inspekcja Sanitarna,
c)
Inspekcja Weterynaryjna,
d)
Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa,
e)
Inspekcja Transportu Drogowego,
f)
organy nadzoru budowlanego,
g)
straże gminne;
12)
Państwowa Agencja Atomistyki;
13)
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowy Instytut Badawczy;
14)
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie;
15)
Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe;
16)
Zespół Pomocy Humanitarno-Medycznej;
17)
centra powiadamiania ratunkowego;
18)
jednostki organizacyjne pomocy społecznej;
19)
Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych;
20)
Narodowy Fundusz Zdrowia;
21)
podmioty lecznicze, w ramach których funkcjonują jednostki systemu Państwowego Ratownictwa
Medycznego w rozumieniu ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 652 i 1222);
22)
podmioty lecznicze prowadzące szpitale w rozumieniu ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 799 i 1897);
23)
podmioty lecznicze korzystające ze środków publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych, ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1782) oraz ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o Państwowym Instytucie Medycznym Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji
(Dz. U. poz. 2731 oraz z 2024 r. poz. 1897);
24)
podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa górskiego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych
terenach narciarskich
(Dz. U. z 2023 r. poz. 1154);
25)
podmioty uprawnione do wykonywania ratownictwa wodnego w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach
wodnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 714);
26)
podmioty uprawnione do wykonywania zadań ochrony dóbr kultury określone w:
a)
ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1292 i 1907),
b)
ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach
(Dz. U. z 2022 r. poz. 2393),
c)
ustawie z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach
(Dz. U. z 2022 r. poz. 385),
d)
ustawie z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności
kulturalnej
(Dz. U. z 2024 r. poz. 87),
e)
ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
(Dz. U. z 2020 r. poz. 164);
27)
Polski Czerwony Krzyż;
28)
organizacje harcerskie i skautowe objęte Honorowym Protektoratem Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej;
29)
Caritas Polska i podmioty współpracujące;
30)
Polski Związek Łowiecki;
31)
Polski Związek Wędkarski;
32)
Aeroklub Polski;
33)
Służba Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego - ASAR;
34)
Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa - SAR;
35)
instytucje certyfikujące w obszarze ochrony ludności i obrony cywilnej dla kwalifikacji
uregulowanych, zgłoszonych z obszaru „sprawy wewnętrzne” do Zintegrowanego Systemu
Kwalifikacji, o których mowa w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1606);
36)
służby i podmioty ratownictwa górniczego, o których mowa w art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1290);
37)
podmioty wyznaczone przez organ ochrony ludności na podstawie art. 18;
38)
podmioty, z którymi organ ochrony ludności zawarł porozumienie o wykonywaniu zadań
na podstawie art. 19;
39)
podmioty uznane przez organ ochrony ludności za podmioty ochrony ludności na podstawie
art. 20.
2.
Podmioty, o których mowa w ust. 1 pkt 21-23, podległe Ministrowi Obrony Narodowej
lub przez niego nadzorowane stają się podmiotami ochrony ludności po wyrażeniu zgody,
w drodze postanowienia, przez Ministra Obrony Narodowej.
3.
Podmioty ochrony ludności wykonują zadania ochrony ludności i obrony cywilnej w ramach
swojej właściwości.
4.
Osoby, które nie ukończyły 18. roku życia, będące członkami lub pracownikami podmiotów
ochrony ludności, nie realizują w tych podmiotach zadań obrony cywilnej ani zadań
ochrony ludności w zakresie działań ratowniczych. Realizacja pozostałych zadań ochrony
ludności odbywa się za zgodą opiekunów prawnych tych osób.
Art. 18.
1.
W celu zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej właściwy miejscowo
wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa mogą wyznaczyć
jako podmioty ochrony ludności podległe im jednostki organizacyjne i spółki prawa
handlowego z większościowym udziałem jednostek sektora finansów publicznych, w których
posiadają udziały.
2.
Wyznaczając jednostkę organizacyjną albo spółkę, o której mowa w ust. 1, jako podmiot
ochrony ludności organ wyznaczający określa w szczególności zakres zadań podmiotu
ochrony ludności i sposób współpracy podmiotu ochrony ludności z organem ochrony ludności.
3.
W celu zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej wojewoda może
wyznaczyć jako podmiot ochrony ludności podległą mu jednostkę organizacyjną lub spółkę
prawa handlowego. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 19.
1.
W celu zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej organy ochrony
ludności mogą zawierać porozumienia o wykonywaniu zadań ochrony ludności lub obrony
cywilnej z:
1)
organizacjami pozarządowymi realizującymi zadania ochrony ludności lub obrony cywilnej;
2)
podmiotami wskazanymi w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1491 i 1761), realizującymi zadania ochrony ludności lub obrony cywilnej;
3)
podmiotami prognozującymi i monitorującymi zagrożenia;
4)
przedsiębiorcami i innymi podmiotami świadczącymi usługi pomocy doraźnej i pomocy
humanitarnej;
5)
przedsiębiorstwami państwowymi lub spółkami prawa handlowego, w tym spółkami, w których
Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiadają udziały lub akcje;
6)
innymi podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą niezbędną do zapewnienia realizacji
zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej.
2.
Porozumienie z podmiotami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zawiera wojewoda, a
z podmiotami o zasięgu krajowym - minister właściwy do spraw wewnętrznych, informując
o tym właściwych terytorialnie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) i starostę. Wykaz
podmiotów, z którymi podpisano porozumienia, podaje się niezwłocznie do publicznej
wiadomości w Biuletynie Informacji Publicznej przez organ, który zawarł porozumienie.
3.
Przed zawarciem porozumienia organ ochrony ludności weryfikuje obszar działania oraz
zdolności podmiotu, o którym mowa w ust. 1, do wykonywania zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej.
4.
W porozumieniu określa się w szczególności zakres zadań, warunki finansowania i sposób
współpracy z podmiotem ochrony ludności oraz możliwość wykorzystania zasobów w sytuacjach
zagrożeń, w tym ich dostępność i dyspozycyjność personelu. Porozumienie może przewidywać
rozszerzenie zakresu właściwości podmiotu.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, inne niż
określone w ust. 4 elementy porozumienia oraz sposób weryfikacji zdolności podmiotu,
o którym mowa w ust. 1, do wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, mając
na uwadze konieczność zapewnienia sprawnego współdziałania z podmiotem ochrony ludności
oraz kompleksowej weryfikacji zdolności podmiotu do realizacji zadań ochrony ludności
i obrony cywilnej.
Art. 20.
1.
Jeżeli jest to uzasadnione koniecznością zapewnienia wykonania zadań ochrony ludności
lub obrony cywilnej, organy ochrony ludności mogą uznać za podmioty ochrony ludności
podmioty wskazane w art. 19 ust. 1.
2.
Uznanie za podmiot ochrony ludności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
3.
W decyzji określa się w szczególności zakres zadań, warunki finansowania i sposób
współpracy z podmiotem ochrony ludności oraz możliwość wykorzystania zasobów ochrony
ludności w sytuacjach zagrożeń.
4.
Odwołanie od decyzji, wydanej przez:
1)
wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa - rozpatruje
wojewoda;
2)
wojewodę - rozpatruje minister właściwy do spraw wewnętrznych.
5.
Do odwołania od decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych albo ministra będącego
organem ochrony ludności stosuje się art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2024 r. poz. 572).
Art. 21.
1.
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera
porozumienia albo wydaje decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu
do podmiotów istotnych dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej gminy.
2.
Starosta wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera porozumienia albo wydaje
decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych
dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie lokalnym przekraczającym
granice gminy.
3.
Marszałek województwa wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera porozumienia
albo wydaje decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów
istotnych dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej w zakresie właściwości
samorządu województwa.
4.
Wojewoda wyznacza jako podmiot ochrony ludności, zawiera porozumienia albo wydaje
decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych
dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie wojewódzkim.
5.
Minister, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. b, zawiera porozumienia albo wydaje
decyzje o uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych
dla realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej pozostających w jego właściwości.
6.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych zawiera porozumienia albo wydaje decyzje o
uznaniu za podmiot ochrony ludności w odniesieniu do podmiotów istotnych dla realizacji
zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na poziomie ogólnokrajowym.
7.
W odniesieniu do jednego podmiotu można zawrzeć więcej niż jedno porozumienie lub
wydać więcej niż jedną decyzję, jeżeli zakresy zadań i współpracy określone w tych
porozumieniach lub decyzjach nie pokrywają się oraz wzajemnie nie wykluczają, w szczególności
jeśli pozwalają na to warunki organizacyjne oraz techniczne podmiotu.
Art. 22.
Do zadań Rządowego Centrum Bezpieczeństwa w zakresie ochrony ludności i obrony cywilnej
należy:
1)
monitorowanie zagrożeń oraz powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach,
zgodnie z art. 15 ust. 3;
2)
realizacja zobowiązań wynikających z uczestnictwa Rzeczypospolitej Polskiej w Organizacji
Traktatu Północnoatlantyckiego i Unii Europejskiej w zakresie budowania odporności
państwa na zagrożenia;
3)
opracowanie krajowego planu ewakuacji i koordynowanie sporządzania przez wojewodów
wojewódzkich planów ewakuacji ludności;
4)
zapewnianie wymiany informacji związanych z ochroną ludności i obroną cywilną na potrzeby
Prezesa Rady Ministrów, Rady Ministrów i ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
5)
realizacja innych zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej powierzonych
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych;
6)
zapewnienie wymiany informacji na potrzeby realizacji zadań ochrony ludności i obrony
cywilnej;
7)
zapewnienie wymiany informacji w ramach międzynarodowej współpracy w obszarze ludności
i zobowiązań sojuszniczych;
8)
współdziałanie z organami ochrony ludności.
Rozdział 4
Zasoby ochrony ludności
Art. 23.
1.
Organy ochrony ludności ewidencjonują zasoby ochrony ludności służące realizacji zadań
ochrony ludności i obrony cywilnej.
2.
Ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności polega na stałym monitorowaniu i rejestrowaniu
ich stanu.
3.
Ewidencjonowanie zasobów ochrony ludności prowadzi się w Centralnej Ewidencji Zasobów
Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, zwanej dalej „Centralną Ewidencją Zasobów”, i
w Wojewódzkich Ewidencjach Zasobów Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, zwanych dalej
„Wojewódzkimi Ewidencjami Zasobów”.
4.
Wojewódzka Ewidencja Zasobów stanowi część Centralnej Ewidencji Zasobów obejmującą
dane i informacje zawarte w Centralnej Ewidencji Zasobów w odniesieniu do województwa.
Art. 24.
1.
Centralną Ewidencję Zasobów prowadzi minister właściwy do spraw wewnętrznych.
2.
Wojewódzkie Ewidencje Zasobów prowadzą wojewodowie zgodnie ze swoją właściwością.
3.
Centralną Ewidencję Zasobów i Wojewódzkie Ewidencje Zasobów prowadzi się w systemie
teleinformatycznym.
Art. 25.
1.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie są współadministratorami
danych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji Zasobów.
2.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych oraz wojewodowie są współadministratorami
danych osobowych przetwarzanych w Centralnej Ewidencji Zasobów.
3.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia
2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych
i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych)
(Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, z późn. zm.3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 127 z 23. …
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.