Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw…
Czego dotyczy ten akt?
Niniejsze rozporządzenie określa podstawy programowe kształcenia w wybranych zawodach, czyli co absolwent powinien umieć i jakie zadania zawodowe wykonywać. Ma ono na celu ujednolicenie i podniesienie jakości kształcenia zawodowego w Polsce.
Kogo dotyczy: Minister Edukacji Narodowej; Szkoły kształcące w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, opiekun osoby starszej, technik energetyk, technik gazownictwa, technik przeróbki kopalin stałych, technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, technik tyfloinformatyk i technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej.
Terminy:
- Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Najważniejsze informacje
- Państwo
- Polska
- Dziedzina prawa
- Prawo energetyczne i sektorów sieciowych
- Źródło
- api.sejm.gov.pl
- Tekst pobrano
- Wyjaśnienie zaktualizowano
Co reguluje ten akt?
- Podstawy programowe kształcenia w 10 konkretnych zawodach.
- Wymagane umiejętności absolwentów tych zawodów.
- Zadania zawodowe, do których absolwenci powinni być przygotowani.
- Bloki programowe i treści kształcenia dla każdego zawodu.
Kogo dotyczy ten akt?
- Minister Edukacji Narodowej.
- Szkoły kształcące w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, opiekun osoby starszej, technik energetyk, technik gazownictwa, technik przeróbki kopalin stałych, technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, technik tyfloinformatyk i technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej.
Jakie są kluczowe punkty?
- Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
- Określa podstawy programowe dla 10 zawodów, objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego.
- Dla każdego zawodu opisano szczegółowo, co absolwent powinien umieć oraz do jakich zadań zawodowych powinien być przygotowany.
- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno odbywać się zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas zajęć „Podstawy przedsiębiorczości”.
Prawo energetyczne i sektorów sieciowych
8
Prawo energetyczne i sektorów sieciowych
Tekst ustawy
Tekst ustawy
Dziennik Ustaw Nr 100 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.05.17 15:28:50 +02'00' — 5826 — Poz. 582 582 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, opiekun osoby starszej, technik energetyk, technik gazownictwa, technik przeróbki kopalin stałych, technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, technik tyfloinformatyk i technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r.
Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje:
3)operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych — symbol cyfrowy 823[01];
4)opiekun 346[05]; osoby starszej — .go
§ 11. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją
zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374):
2)monter izolacji przemysłowych — symbol cyfrowy 713[09];
1)blacharz izolacji przemysłowych — symbol cyfrowy 721[05];
1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji cyfrowy
5)technik energetyk — symbol cyfrowy 311[54];
6)technik gazownictwa — symbol cyfrowy 311[55];
7)technik przeróbki kopalin stałych — symbol cyfrowy 311[53];
8)technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego — symbol cyfrowy 347[10];
9)technik tyfloinformatyk 312[03]; w. rcl rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591).
2)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r.
Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz. 991. symbol — symbol cyfrowy
10)technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej — symbol cyfrowy 311[56].
2.Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia.
§ 2Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie
14 dni od dnia ogłoszenia.
Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. (poz. 582) Załącznik nr 1 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BLACHARZ IZOLACJI PRZEMYSŁOWYCH SYMBOL CYFROWY 721[05] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)rozpoznawać rodzaje podstawowych instalacji i urządzeń przemysłowych wymagających izolacji;
2)rozróżniać rodzaje izolacji przemysłowych;
3)określać zasady montażu izolacji przemysłowych;
4)określać rolę i zadania płaszczy ochronnych stosowanych do izolacji instalacji i urządzeń przemysłowych;
5)rozróżniać rodzaje materiałów blacharskich stosowanych do wykonywania płaszczy ochronnych;
6)rozróżniać rodzaje materiałów konstrukcyjnych oraz określać ich właściwości;
7)określać warunki magazynowania i składowania materiałów stosowanych do wykonywania i montażu płaszczy ochronnych;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5827 — Poz. 582
31)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
9)wykonywać szkice robocze i izometryczne instalacji przemysłowych;
32)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
10)wykonywać podstawowe obliczenia warsztatowe;
11)posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;
12)dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji;
13)dobierać metody i techniki połączeń blach oraz elementów konstrukcyjnych;
33)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
34)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
35)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
36)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
37)korzystać z różnych źródeł informacji;
38)prowadzić działalność gospodarczą. .go
14)posługiwać się przyrządami oraz urządzeniami kontrolno-pomiarowymi; v.p l
8)rozpoznawać rodzaje korozji oraz określać sposoby zapobiegania;
15)oceniać jakość materiałów przeznaczonych do różnych rodzajów obróbki;
16)wykonywać trasowanie na podstawie pomiarów i rysunków;
17)wykonywać czynności związane z obróbką ręczną i obróbką skrawaniem;
18)wykonywać operacje blacharskie z zastosowaniem narzędzi ręcznych, elektronarzędzi i maszyn, zgodnie z zasadami ich użytkowania;
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie blacharz izolacji przemysłowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)wykonywanie operacji blacharskich i ślusarskich związanych z przygotowaniem elementów konstrukcyjnych oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; w. rcl
19)wykonywać elementy płaszczy ochronnych z zastosowaniem różnych rozwiązań konstrukcyjnych;
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
20)wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne elementów konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji;
21)planować kolejność operacji i czynności związanych z wykonywaniem i montażem płaszczy ochronnych;
22)wykonywać montaż płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
23)użytkować rusztowania i pomosty robocze;
24)zabezpieczać wykonane elementy konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przed uszkodzeniem oraz szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych; ww
25)transportować i składować wyroby blacharskie, elementy konstrukcyjne oraz elementy przeznaczone do montażu płaszczy ochronnych izolacji;
26)wykonywać prace związane z rekonstrukcją i naprawą elementów konstrukcyjnych i płaszczy ochronnych izolacji;
27)oceniać jakość wykonywanych prac;
28)dokonywać rozliczenia robocizny, materiałów oraz sprzętu;
29)stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych;
30)korzystać z norm, katalogów, instrukcji oraz innych źródeł informacji i doradztwa specjalistycznego;
2)wykonywanie konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych;
3)wykonywanie płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
4)wykonywanie prac związanych z rekonstrukcją i naprawą elementów konstrukcyjnych i płaszczy ochronnych izolacji.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:
1)techniczne podstawy zawodu;
2)technologia blacharstwa izolacji przemysłowych;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać podstawowe pojęcia i prawa z zakresu mechaniki, elektrotechniki oraz przewodnictwa cieplnego;
2)rozpoznawać podstawowe źródła i odbiorniki energii elektrycznej;
3)przewidywać zagrożenia związane z pracą urządzeń elektrycznych oraz określać ich skutki;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5828 — Poz. 582
29)określać zasady montażu konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji;
5)rozróżniać rodzaje rysunków i określać ich zastosowanie;
30)charakteryzować rodzaje, budowę i zasady eksploatacji rusztowań. technicznych
6)sporządzać rysunki podstawowych konstrukcji geometrycznych;
7)wykonywać rzuty prostokątne i aksonometryczne;
8)wykonywać rysunki widoków, przekrojów i kładów;
9)stosować symbole graficzne i uproszczenia rysunkowe;
10)sporządzać szkice i rysunki schematyczne;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)przepływ ciepła, pole magnetyczne, prąd elektryczny, elektromagnetyzm;
2)instalacje i urządzenia elektryczne;
3)ochrona przeciwporażeniowa oraz bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach elektrycznych;
4)podstawy miernictwa warsztatowego; .go
11)wymiarować i opisywać rysunki; v.p l
4)wykonywać podstawowe pomiary wielkości geometrycznych oraz interpretować wyniki pomiarów;
12)odczytywać i sporządzać rysunki rozwinięć blacharskich;
13)stosować zasady wymiarowania ochronnych wykonanych z blachy; płaszczy
5)podstawy rysunku technicznego;
6)zasady sporządzania szkiców i rysunków schematycznych;
7)rzutowanie prostokątne i aksonometryczne;
14)sporządzać rysunki elementów płaszczy ochronnych o różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych;
8)zasady wykonywania widoków, przekrojów i kładów;
15)wyjaśniać znaczenie izolacji przemysłowych;
9)symbole graficzne i uproszczenia rysunkowe;
16)rozróżniać rodzaje instalacji oraz izolacji przemysłowych;
10)zasady sporządzania rysunków izometrycznych;
11)zasady wymiarowania płaszczy ochronnych z blachy; w. rcl
17)rozróżniać rodzaje płaszczy ochronnych stosowanych w izolacjach przemysłowych;
18)rozróżniać rodzaje materiałów blacharskich stosowanych w izolacjach przemysłowych oraz określać ich właściwości;
19)określać rodzaje konstrukcji stosowanych w instalacjach przemysłowych;
12)rysunki różnych rozwiązań konstrukcyjnych płaszczy ochronnych;
13)rola i zadania izolacji przemysłowych;
14)rodzaje instalacji przemysłowych;
15)rodzaje izolacji przemysłowych;
20)rozpoznawać rodzaje korozji i określać sposoby zapobiegania;
16)rodzaje konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
21)określać warunki magazynowania, przechowywania i składowania materiałów blacharskich, konstrukcyjnych oraz wyrobów gotowych;
17)materiały konstrukcyjne, blacharskie, łączniki oraz materiały pomocnicze stosowane do montażu izolacji przemysłowych;
22)rozróżniać przyrządy pomiarowe i określać ich zastosowanie;
18)rodzaje korozji i sposoby zapobiegania;
23)charakteryzować podstawowe operacje ślusarskie i blacharskie;
19)przechowywanie i składowanie materiałów blacharskich, konstrukcyjnych i wyrobów gotowych;
20)przyrządy pomiarowe;
25)określać zasady wykonywania operacji kształtowania płaszcza ochronnego;
22)podstawowe operacje obróbki skrawaniem; ww
24)wyjaśniać zasady wykonywania operacji obróbki ręcznej oraz obróbki skrawaniem;
26)rozróżniać rodzaje połączeń elementów blacharskich i konstrukcyjnych;
27)rozróżniać narzędzia, sprzęt i maszyny do obróbki ręcznej oraz obróbki skrawaniem materiałów blacharskich;
28)wyjaśniać budowę, zasady działania i obsługi maszyn stosowanych do wykonywania konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
21)podstawowe operacje ślusarskie i blacharskie;
23)zasady kształtowania ochronnych; elementów płaszczy
24)połączenia rozłączne i nierozłączne;
25)narzędzia ślusarskie i blacharskie;
26)maszyny i urządzenia stosowane w blacharstwie izolacji przemysłowych;
27)budowa i eksploatacja rusztowań;
28)zasady pracy na wysokości. — 5829 — BLOK: TECHNOLOGIA BLACHARSTWA PRZEMYSŁOWYCH IZOLACJI 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną instalacji oraz izolacji przemysłowych;
2)odczytywać rysunki izometryczne instalacji przemysłowych;
3)dobierać sposoby wykonania konstrukcji i płaszczy ochronnych na podstawie dokumentacji;
22)wykonywać połączenia elementów blach oraz innych materiałów różnymi technikami;
23)wykonywać podstawowe operacje związane z przygotowaniem i montażem płaszczy ochronnych izolacji;
24)wykonywać operacje związane z przygotowaniem i montażem konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych;
25)oceniać jakość wykonanych robót ślusarskich i blacharskich;
26)dokonywać konserwacji, naprawy i wymiany uszkodzonych elementów płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych oraz konstrukcji wsporczych i nośnych;
27)rozliczać robociznę, materiały i sprzęt oraz obliczać należność za wykonaną pracę; .go
4)planować czynności związane z wykonywaniem konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
5)dobierać materiały i wyroby do wykonywania konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
6)dobierać wyroby i materiały pomocnicze do wykonywania konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
7)oceniać jakość i przydatność materiałów oraz wyrobów przeznaczonych do wykonywania konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
29)stosować środki ochrony indywidualnej podczas robót blacharskich.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)dokumentacja techniczna i technologiczna;
2)sposoby wykonania ochronnych; konstrukcji i płaszczy w. rcl
8)wykonywać przedmiary konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
28)korzystać z norm, katalogów i instrukcji oraz specjalistycznych programów komputerowych;
9)wykonywać podstawowe obliczenia warsztatowe;
10)wykonywać pomiary warsztatowe;
11)obliczać ilość materiałów potrzebnych do wykonania planowanych robót;
12)dobierać narzędzia do planowanych operacji blacharskich;
13)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
14)przygotowywać blachy i inne materiały do obróbki;
15)wykonywać trasowanie blach i innych materiałów; ww
16)wykonywać płaszcze ochronne o różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych;
17)dobierać maszyny i urządzenia do określonych procesów technologicznych;
18)obsługiwać maszyny oraz posługiwać się narzędziami zgodnie z zasadami eksploatacji;
19)wykonywać operacje obróbki ręcznej oraz obróbki skrawaniem elementów konstrukcyjnych;
20)wykonywać czynności związane z ręcznym i mechanicznym kształtowaniem blach;
21)dobierać metody połączeń elementów konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji w zależności od ich kształtu i rodzaju materiału;
3)technologia wykonywania konstrukcji i płaszczy ochronnych;
4)materiały konstrukcyjne metalowe i niemetalowe oraz materiały pomocnicze;
5)rodzaje blach stosowanych do wykonywania płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
6)ocena jakości materiałów stosowanych w blacharstwie izolacji przemysłowych;
7)przyrządy kontrolno-pomiarowe;
8)pomiary i obliczenia warsztatowe;
9)zapotrzebowanie na materiały i wyroby stosowane do wykonywania robót blacharskich;
10)narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane podczas wykonywania konstrukcji wsporczych i nośnych oraz obróbki blach;
11)organizacja stanowiska pracy;
12)trasowanie na płaszczyźnie, trasowanie przestrzenne;
13)konstrukcje płaszczy ochronnych izolacji;
14)obróbka ręczna i obróbka skrawaniem elementów konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych;
15)metody kształtowania blach;
16)technologia wykonywania połączeń rozłącznych i nierozłącznych; — 5830 —
17)zasady wykonywania płaszczy ochronnych oraz konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych;
18)kontrola jakości wykonywanych robót ślusarskich i blacharskich;
19)naprawa konstrukcji wsporczych i nośnych oraz elementów wykonanych z blachy;
Poz. 582
5)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
6)bezpieczeństwo i higiena pracy; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
7)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
8)elementy ergonomii;
9)środki ochrony indywidualnej;
10)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
20)konserwacja narzędzi i maszyn;
21)metody kalkulacji kosztów wykonania wyrobu;
22)normy, katalogi i instrukcje dotyczące izolacji przemysłowych;
23)specjalistyczne programy komputerowe;
11)zasady i metody komunikowania się;
12)elementy socjologii i psychologii pracy;
13)formy doskonalenia zawodowego;
14)źródła informacji zawodowej;
24)środki ochrony indywidualnej. .go
15)etyka.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
Nazwa bloku programowego
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
Techniczne podstawy zawodu 25 Technologia blacharstwa izolacji przemysłowych 50 Podstawy działalności zawodowej 10 w. rcl
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8)stosować środki ochrony indywidualnej;
9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
10)komunikować się i współpracować w zespole;
11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE
1)pracownia rysunku i dokumentacji technicznej;
2)pracownia technologii; ww
4)warsztaty szkolne.
Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
13)doskonalić umiejętności zawodowe;
2.Treści kształcenia (działy programowe) 85** w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
3)pracownia komputerowa;
15)przestrzegać zasad etyki.
Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia
12)podejmować decyzje;
14)korzystać z różnych źródeł informacji;
Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Pr a cownia r y sunku i dokume nta cji te ch n i c z ne j powinna by ć wy posa żona w:
1)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
2)plansze i modele figur płaskich brył geometrycznych;
2)metody poszukiwania pracy;
3)przekroje, widoki i rozwinięcia brył geometrycznych;
3)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
4)model rzutni prostokątnej;
4)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;
5)plansze i katalogi do nauki rysowania siatek rozwinięć blacharskich; — 5831 —
6)przybory kreślarskie i przyrządy pomiarowe;
7)materiały dydaktyczne przedstawiające zasady sporządzania rysunków i szkiców, zasady rzutowania, wymiarowania, wykonywania widoków oraz przekrojów i kładów;
8)plansze do rysowania uproszczeń rysunkowych instalacji przemysłowych i izolacji oraz połączeń rozłącznych i nierozłącznych;
9)rysunki szczegółów różnego typu izolacji przemysłowych;
10)przykładową dokumentację izolacji przemysłowych;
11)modele płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
13)zestaw do prezentacji multimedialnych.
P ra c ow nia t e c hn o l o g i i p o wi n n a b yć wy posa żo na w:
1)katalogi i prospekty materiałów stosowanych w izolacjach przemysłowych;
2)modele instalacji przemysłowych;
2)stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;
3)specjalistyczne programy komputerowe;
4)zestaw multimedialny;
5)drukarkę i skaner.
Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy po s aż o ne w:
1)stanowiska do trasowania (jedno stanowisko dla trzech uczniów);
2)stanowiska do prac blacharskich (jedno stanowisko dla trzech uczniów);
3)stanowiska ślusarskie do wykonywania konstrukcji izolacji przemysłowych (jedno stanowisko dla czterech uczniów); .go
12)poradniki warsztatowe i normy PN, PN-ISO;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
3)próbki materiałów konstrukcyjnych;
4)elementy konstrukcji wsporczych i nośnych;
5)narzędzia i przyrządy do trasowania;
6)zestaw do lutowania miękkiego i twardego;
7)narzędzia do ręcznej obróbki blach;
8)przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe;
9)wkrętarki akumulatorowe;
10)wiertarki ręczne z napędem elektrycznym; w. rcl
5)modele konstrukcji wsporczych i nośnych;
4)skrzynki z zestawem narzędzi do wykonywania płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
6)modele płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
7)wzorniki blach stosowanych w izolacjach przemysłowych;
8)materiały pomocnicze, uszczelniające i łączniki;
9)katalogi materiałów i wyrobów stosowanych do wykonywania konstrukcji oraz płaszczy ochronnych;
10)narzędzia do obróbki ręcznej blach;
11)katalogi maszyn do cięcia i kształtowania blach;
12)przykładowe dokumentacje techniczne i technologiczne;
13)przyrządy pomiarowe i narzędzia traserskie; ww
14)zdjęcia, rysunki, plansze, zestawy foliogramów i fazogramów oraz materiały rysunkowe i filmowe dotyczące wykonywania płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
11)wiertarkę elektryczną — stołową;
12)szlifierki kątowe;
13)spawarkę elektryczną;
14)nożyce ręczne i elektryczne;
15)rozdzierak elektryczny do cięcia blach powlekanych i kształtowych;
16)gilotynę ręczną i elektryczną;
17)żłobiarkę ręczną i elektryczną z zestawem rolek kształtowych;
18)zaginarkę ręczną;
19)zwijarkę ręczną i elektryczną;
20)materiały do wykonywania elementów konstrukcyjnych oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
21)rysunki wykonawcze konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji;
15)sprzęt do prezentacji multimedialnych;
22)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń;
16)Katalogi Nakładów Rzeczowych oraz cenniki do kosztorysowania robót izolacyjnych w przemyśle;
23)środki ochrony indywidualnej;
17)przykładowe kosztorysy wykonania konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych.
P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w :
1)stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
24)regulamin warsztatów szkolnych.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5832 — Poz. 582 Załącznik nr 2 v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER IZOLACJI PRZEMYSŁOWYCH SYMBOL CYFROWY 713[09] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
23)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
1)rozróżniać rodzaje instalacji przemysłowych;
24)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
2)rozróżniać rodzaje oraz określać właściwości mediów w instalacjach przemysłowych;
25)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
3)charakteryzować rodzaje izolacji przemysłowych;
27)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; .go
4)rozróżniać rodzaje i określać właściwości materiałów izolacyjnych, konstrukcyjnych i osłonowych stosowanych w izolacjach przemysłowych;
26)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
5)magazynować, składować i transportować materiały stosowane do wykonywania izolacji przemysłowych;
6)sporządzać szkice robocze instalacji oraz izolacji przemysłowych;
7)posługiwać się dokumentacją techniczną, instrukcjami, normami i katalogami;
29)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter izolacji przemysłowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: w. rcl
8)wykonywać przedmiary, obmiary i pomiary inwentaryzacyjne;
28)korzystać z różnych źródeł informacji;
9)opracowywać plany realizacji określonych robót izolacyjnych;
10)dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania robót izolacyjnych;
11)posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowymi;
1)montaż izolacji ciepłochronnych;
2)montaż izolacji zimnochronnych;
3)montaż izolacji akustycznych i przeciwdrganiowych;
4)montaż izolacji ogniochronnych;
12)posługiwać się narzędziami oraz sprzętem do montażu izolacji przemysłowych;
5)montaż konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych;
13)użytkować rusztowania i pomosty robocze zgodnie z zasadami eksploatacji;
6)montaż płaszczy ochronnych izolacji;
14)oceniać stan i przygotowywać podłoże do montażu izolacji;
15)przygotowywać i montować konstrukcje wsporcze i nośne; ww
16)wykonywać montaż izolacji ciepłochronnych, zimnochronnych, akustycznych, przeciwdrganiowych, ogniochronnych;
17)montować elementy płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
18)wykonywać prace związane z konserwacją, remontem, naprawą i demontażem izolacji przemysłowych;
19)oceniać jakość wykonywanych robót;
20)dokonywać rozliczenia materiałów, sprzętu i robocizny;
21)stosować techniki komputerowe podczas realizacji zadań zawodowych;
22)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
7)konserwacja, remont, naprawa i demontaż izolacji przemysłowych.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:
1)techniczne podstawy zawodu;
2)technologia izolacji przemysłowych;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać zjawiska fizyczne związane z przepływem cieczy i gazów;
2)określać sposoby rozchodzenia się ciepła; — 5833 —
3)wyjaśniać zjawiska powstawania oraz przenoszenia drgań i fal dźwiękowych;
4)wyjaśniać proces rozprzestrzeniania się ognia i zapobiegania jego skutkom;
5)rozróżniać rodzaje obiektów i instalacji przemysłowych;
6)charakteryzować rodzaje mediów w instalacjach przemysłowych;
Poz. 582
6)rodzaje instalacji przemysłowych;
7)rodzaje mediów w instalacjach przemysłowych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
8)rodzaje izolacji przemysłowych;
9)rodzaje obciążeń izolacji przemysłowych;
10)materiały izolacyjne, konstrukcyjne, osłonowe i pomocnicze;
11)zasady wykonywania izolacji przemysłowych;
7)rozróżniać rodzaje izolacji przemysłowych;
12)rodzaje płaszczy ochronnych izolacji;
8)rozróżniać rodzaje obciążeń i określać ich wpływ na izolacje przemysłowe;
13)magazynowanie, przechowywanie, składowanie i transport materiałów do izolacji przemysłowych;
14)rodzaje, konstrukcje i zastosowanie rusztowań;
15)rodzaje rysunków technicznych; .go
9)rozróżniać rodzaje i określać właściwości materiałów izolacyjnych, konstrukcyjnych, osłonowych oraz pomocniczych stosowanych w izolacjach przemysłowych;
10)określać zasady wykonywania różnych rodzajów izolacji przemysłowych;
11)charakteryzować rodzaje płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
12)określać zasady montażu płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych;
13)określać warunki magazynowania, przechowywania, składowania i transportu materiałów stosowanych do wykonywania izolacji przemysłowych;
17)zasady rzutowania prostokątnego i aksonometrycznego;
18)wymiarowanie i opisywanie rysunków;
19)rysunek odręczny i schematyczny;
20)oznaczenia graficzne na rysunkach technicznych;
21)elementy dokumentacji technicznej;
22)przyrządy pomiarowe; w. rcl
14)rozróżniać rodzaje rusztowań oraz określać zasady ich użytkowania;
16)podstawowe konstrukcje geometryczne;
23)rysunek inwentaryzacyjny.
15)rozróżniać rodzaje rysunków technicznych;
BLOK: TECHNOLOGIA IZOLACJI PRZEMYSŁOWYCH
16)stosować zasady wykonywania rzutów i przekrojów;
1.Cele kształcenia
17)wymiarować i opisywać rysunki;
18)odczytywać oznaczenia graficzne na rysunkach;
19)sporządzać szkice oraz rysunki schematyczne instalacji i izolacji przemysłowych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)korzystać z dokumentacji technicznej obiektów i instalacji przemysłowych;
2)posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną oraz instrukcjami wykonywania izolacji przemysłowych;
21)posługiwać się podstawowymi przyrządami pomiarowymi;
3)wykonywać pomiary inwentaryzacyjne instalacji przemysłowych;
22)wykonywać przedmiary i obmiary robót izolacyjnych;
4)dobierać materiały i wyroby do wykonywania określonych izolacji przemysłowych;
23)wykonywać pomiary i szkice inwentaryzacyjne.
5)obliczać ilość materiałów potrzebnych do wykonania izolacji; ww
20)korzystać z dokumentacji technicznej, norm i katalogów;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawy mechaniki cieczy i gazów;
2)sposoby rozchodzenia się ciepła;
3)powstawanie i przenoszenie drgań i fal dźwiękowych;
4)rozprzestrzenianie się ognia i sposoby zapobiegania;
5)rodzaje obiektów przemysłowych;
6)oceniać jakość materiałów przeznaczonych do wykonania izolacji przemysłowych;
7)planować prace związane z montażem izolacji przemysłowych;
8)oceniać stan podłoża i przygotowywać do wykonania izolacji;
9)dobierać techniki montażu izolacji przemysłowych;
10)przygotowywać materiały izolacyjne do montażu izolacji;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5834 — Poz. 582
6)narzędzia i sprzęt do montażu izolacji przemysłowych;
12)przygotowywać podstawowe formy płaszczy ochronnych izolacji;
7)eksploatacja rusztowań i pomostów roboczych;
13)magazynować, składować i transportować materiały i wyroby izolacyjne, osłonowe oraz materiały pomocnicze;
14)organizować prace związane z montażem izolacji przemysłowych;
15)dobierać narzędzia i sprzęt do rodzaju wykonywanych robót izolacyjnych;
16)organizować stanowisko pracy do montażu izolacji przemysłowych; v.p l
11)dobierać materiały pomocnicze do montażu elementów izolacji przemysłowych;
8)magazynowanie, składowanie i transport materiałów przeznaczonych do wykonywania izolacji;
9)organizacja stanowiska pracy do montażu izolacji przemysłowych;
10)montaż izolacji ciepłochronnych;
11)montaż izolacji zimnochronnych;
12)montaż izolacji akustycznych i przeciwdrganiowych;
13)montaż izolacji ogniochronnych;
14)konserwacja, remont i naprawa izolacji przemysłowych;
18)użytkować rusztowania i pomosty robocze;
15)ocena jakości robót izolacyjnych;
19)dobierać i przygotowywać materiały do wykonywania konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji;
16)kalkulacja kosztów materiałów, sprzętu i robocizny; .go
17)posługiwać się narzędziami i sprzętem podczas wykonywania robót izolacyjnych;
20)przygotowywać i montować konstrukcje nośne i wsporcze izolacji przemysłowych;
21)wykonywać izolacje przemysłowe: ciepłochronne, zimnochronne, akustyczne, przeciwdrganiowe, ogniochronne;
18)gospodarka odpadami.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia w. rcl
22)przygotowywać płaszcze ochronne do montażu określonymi technikami;
17)normy, katalogi, instrukcje obsługi i dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) maszyn i urządzeń;
23)wykonywać montaż płaszczy ochronnych z różnych materiałów;
24)wykonywać czynności związane z konserwacją, remontami i naprawą izolacji przemysłowych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
25)oceniać jakość robót izolacyjnych;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
26)wykonywać obmiary robót izolacyjnych;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
27)rozliczać koszty materiałów, sprzętu i robocizny oraz obliczać należności za wykonaną pracę;
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
28)korzystać z norm, katalogów, instrukcji obsługi, dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) maszyn i urządzeń oraz specjalistycznych programów komputerowych;
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
29)segregować odpady i planować ich zagospodarowanie. ww 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)dokumentacja techniczna instalacji przemysłowych;
2)dokumentacja technologiczna izolacji przemysłowych;
3)pomiary inwentaryzacyjne instalacji przemysłowych;
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
7)stosować przepisy prawa budowlanego;
8)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
9)stosować środki ochrony indywidualnej;
10)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
11)komunikować się i współpracować w zespole;
12)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
13)podejmować decyzje;
4)materiały i wyroby stosowane do wykonywania izolacji przemysłowych;
14)doskonalić umiejętności zawodowe;
5)techniki wykonywania izolacji przemysłowych;
16)przestrzegać zasad etyki.
15)korzystać z różnych źródeł informacji; — 5835 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
Poz. 582 Pr a cownia ma te r ia łozna wstwa powinna b yć wy posa żona w: v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
1)próbki materiałów konstrukcyjnych, izolacyjnych i płaszczy ochronnych;
2)metody poszukiwania pracy;
2)elementy konstrukcyjne;
3)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
3)modele i plansze przedstawiające elementy izolacji przemysłowych;
4)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;
5)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
6)bezpieczeństwo i higiena pracy;
7)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
8)wybrane przepisy prawa budowlanego;
10)środki ochrony indywidualnej;
6)przyrządy pomiarowe;
7)katalogi i prospekty materiałów i wyrobów izolacyjnych.
11)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
12)zasady i metody komunikowania się;
13)elementy socjologii i psychologii pracy;
Pr a cownia dokume nta cji te chniczne j po w i n na by ć wy posa żona w:
1)plansze i modele figur płaskich i brył geometrycznych;
2)przekroje i widoki brył geometrycznych;
14)formy doskonalenia zawodowego;
15)źródła informacji zawodowej;
5)przyrządy do badania podstawowych właściwości materiałów izolacyjnych; .go
9)elementy ergonomii;
4)modele, plansze i filmy dydaktyczne dotyczące produkcji i zastosowania materiałów izolacyjnych;
3)model rzutni prostokątnej;
4)rysunki i modele izolacji przemysłowych różnego typu; w. rcl
16)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 20 Technologia izolacji przemysłowych 55 Podstawy działalności zawodowej Razem 10 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia ww w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
5)przykładową dokumentację techniczną i technologiczną izolacji przemysłowych;
6)przykładową dokumentację techniczną i technologiczną instalacji przemysłowych;
7)normy dotyczące zasad sporządzania rysunków technicznych;
8)instrukcje dotyczące wykonywania robót izolacyjnych;
9)normy, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości materiałów i wyrobów;
10)zestaw do prezentacji multimedialnych.
Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w:
1)stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
2)stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;
3)specjalistyczne programy komputerowe;
1)pracownia materiałoznawstwa;
4)projektor multimedialny, ekran;
2)pracownia dokumentacji technicznej;
5)drukarkę i skaner.
3)pracownia komputerowa;
Pr a cownia te chnologii izola cji pr ze mys ł o wy ch powinna by ć wy posa żona w:
4)pracownia technologii izolacji przemysłowych;
5)warsztaty szkolne.
1)katalogi i prospekty materiałów i wyrobów izolacyjnych;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5836 — Poz. 582
3)gilotynę ręczną;
3)narzędzia i sprzęt do wykonywania izolacji, elementów konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji;
4)żłobiarkę ręczną z zestawem kamieni; v.p l
2)narzędzia oraz przyrządy pomiarowe;
5)żłobiarkę elektryczną z zestawem kamieni;
6)zaginarkę ręczną;
4)rysunki i modele rusztowań;
5)materiały do wykonywania izolacji: ciepłochronnych, zimnochronnych, akustycznych, przeciwdrganiowych, ogniochronnych;
7)walcarkę ręczną;
8)walcarkę elektryczną;
6)modele instalacji przemysłowych;
9)ściankę do symulacji montażu instalacji i izolacji przemysłowej;
7)modele i rysunki izolacji przemysłowych;
10)nitownicę, nożyce ręczne i elektryczne;
8)modele systemów mocowań;
11)stanowisko spawalnicze;
9)przykładową dokumentację techniczną i technologiczną izolacji przemysłowych;
13)narzędzia do ręcznej obróbki blachy;
14)spawarkę elektryczną; .go
10)dokumentację prowadzenia robót;
12)narzędzia i przyrządy do trasowania;
11)instrukcje dotyczące wykonywania izolacji przemysłowych;
15)zgrzewarkę elektryczną do montażu szpilek;
12)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń;
17)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń;
13)normy, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości materiałów i wyrobów;
18)narzędzia i przyrządy kontrolno-pomiarowe;
16)rysunki wykonawcze izolacji;
19)materiały do wykonywania izolacji: ciepłochronnych, zimnochronnych, akustycznych, przeciwdrganiowych i ogniochronnych;
15)filmy instruktażowe dotyczące zasad wykonywania izolacji przemysłowych;
20)środki ochrony indywidualnej stosowane podczas wykonywania prac monterskich;
16)zestaw do prezentacji multimedialnych.
21)podest do symulacji prac na wysokości.
W a r s z t a t y s z k o l n e p o wi n n y b yć wyposa żone w:
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. w. rcl
14)katalogi nakładów rzeczowych oraz cenniki do kosztorysowania robót izolacyjnych;
1)skrzynkę z zestawem narzędzi do montażu izolacji przemysłowych;
2)wkrętarkę akumulatorową;
Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPERATOR MASZYN I URZĄDZEŃ DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH SYMBOL CYFROWY 823[01] ww I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
1)określać podstawowe rodzaje oraz właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych;
2)charakteryzować sposoby wytwarzania tworzyw sztucznych;
3)rozpoznawać podstawowe i pomocnicze surowce stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
4)sporządzać szkice części maszyn;
5)odczytywać proste rysunki techniczne i schematy technologiczne;
6)odczytywać schematy układów mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych, elektrycznych i automatyki przemysłowej;
7)wyjaśniać budowę oraz zasady działania maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
8)charakteryzować podstawowe procesy technologiczne wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych;
9)posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną;
10)posługiwać się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; — 5837 —
11)obsługiwać maszyny i urządzenia wykorzystywane w przetwórstwie tworzyw sztucznych oraz kontrolować ich pracę;
12)posługiwać się narzędziami oraz przyrządami kontrolno-pomiarowymi stosowanymi w procesie wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych;
13)korzystać z urządzeń komputerowych stosowanych w procesach wytwarzania, sterowania i kontroli;
14)kontrolować i dokumentować przebieg procesów technologicznych wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych;
15)oceniać jakość półwyrobów i wyrobów wytwarzanych z tworzyw sztucznych;
4)dokonywanie przeglądów, regulacji oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:
1)techniczny;
2)technologiczny;
3)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: TECHNICZNY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: .go
16)oceniać stan techniczny maszyn, narzędzi oraz urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
17)dokonywać prostych napraw, regulacji oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
18)segregować odpady z tworzyw sztucznych, przygotowywać do ponownego wykorzystania lub recyklingu;
19)wykonywać czynności związane z obróbką wykańczającą, pakowaniem oraz znakowaniem wyrobów z tworzyw sztucznych;
2)odczytywać rysunki techniczne;
3)sporządzać szkice części maszyn;
4)charakteryzować czynniki energetyczne wykorzystywane w procesach technologicznych;
5)charakteryzować podstawowe parametry prądu elektrycznego;
6)wyjaśniać budowę oraz zasady działania maszyn i urządzeń elektrycznych; w. rcl
20)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
1)określać rodzaje rysunków technicznych;
21)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
22)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
23)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
24)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
25)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
7)wyjaśniać zasady działania układów sterowania: mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych;
8)rozróżniać typowe części maszyn;
9)wyjaśniać budowę i działanie podstawowych maszyn i urządzeń oraz narzędzi stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
10)określać zasady eksploatacji maszyn i urządzeń oraz narzędzi stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
11)rozpoznawać przyrządy kontrolno-pomiarowe;
26)korzystać z różnych źródeł informacji;
12)użytkować narzędzia warsztatowe;
27)prowadzić działalność gospodarczą.
13)określać zasady obsługi urządzeń komputerowych wykorzystywanych w procesach wytwarzania, sterowania i kontroli; ww Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)obsługa maszyn, urządzeń oraz narzędzi stosowanych w procesie przetwórstwa tworzyw sztucznych;
14)określać przyczyny nieprawidłowego działania oraz zasady zapobiegania uszkodzeniom narzędzi, maszyn i urządzeń;
15)korzystać z instrukcji obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacji technicznej, norm i katalogów;
16)rozpoznawać i oceniać zagrożenia wynikające ze stosowania sprężonych gazów, substancji palnych, toksycznych, szkodliwych dla zdrowia oraz środowiska;
2)wytwarzanie półwyrobów i wyrobów z tworzyw sztucznych;
17)zapobiegać zagrożeniom związanym ze stosowaniem substancji szkodliwych i niebezpiecznych;
3)kontrola procesów produkcyjnych oraz dokonywanie oceny jakości wytwarzanych wyrobów;
18)dobierać techniki gaszenia pożarów i sprzęt gaśniczy w zależności od rodzaju zagrożenia. — 5838 — 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)rysunek techniczny;
Poz. 582
7)określać właściwości technologiczne tworzyw sztucznych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
8)charakteryzować technologie wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych;
2)szkice części maszyn;
9)przygotowywać surowce do produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych;
3)czynniki energetyczne wykorzystywane w procesach technologicznych;
10)posługiwać się dokumentacją procesu technologicznego;
4)podstawowe parametry prądu elektrycznego;
5)maszyny i urządzenia elektryczne;
6)układy sterowania: mechaniczne, hydrauliczne, pneumatyczne, elektryczne;
7)typowe części maszyn;
12)posługiwać się narzędziami warsztatowymi;
13)wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami wtryskiwania;
14)wytłaczać rury, profile i kable z tworzyw sztucznych; .go
8)podstawowe narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
11)obsługiwać maszyny i urządzenia oraz narzędzia stosowane w procesach przetwarzania tworzyw sztucznych;
9)zasady eksploatacji maszyn, narzędzi i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
15)wytłaczać folie metodą rozdmuchiwania;
10)przyrządy kontrolno-pomiarowe;
17)wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami termoformowania;
11)narzędzia warsztatowe;
12)urządzenia komputerowe wykorzystywane w procesach wytwarzania, sterowania i kontroli;
18)wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami prasowania;
19)wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami spieniania;
20)wytwarzać folie i płyty z tworzyw sztucznych metodami kalandrowania; w. rcl
13)przyczyny nieprawidłowego działania narzędzi, maszyn i urządzeń oraz metody zapobiegania uszkodzeniom;
16)wytwarzać wyroby wewnątrz puste metodą wytłaczania lub wtryskiwania z rozdmuchiwaniem;
14)instrukcje obsługi maszyn, dokumentacja techniczna, normy i katalogi;
21)wytwarzać wyroby z tworzyw chemoutwardzalnych;
15)zagrożenia wynikające ze stosowania sprężonych gazów, substancji palnych, toksycznych, szkodliwych dla zdrowia oraz niebezpiecznych dla środowiska;
22)wykonywać czynności związane z łączeniem wyrobów z tworzyw sztucznych;
16)metody zapobiegania zagrożeniom związanym ze stosowaniem szkodliwych i niebezpiecznych substancji;
17)techniki gaszenia pożaru, sprzęt gaśniczy.
BLOK: TECHNOLOGICZNY 1. Cele kształcenia ww Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)klasyfikować tworzywa sztuczne według określonych kryteriów;
2)charakteryzować budowę i stany fizyczne polimerów;
3)charakteryzować metody wytwarzania polimerów;
4)charakteryzować składniki dodatkowe tworzyw sztucznych;
23)wykonywać czynności związane z wykonywaniem nadruków i zdobieniem wyrobów z tworzyw sztucznych;
24)laminować, natryskiwać, powlekać tworzywami sztucznymi powierzchnie wykonane z różnych materiałów;
25)oceniać jakość wyrobów gotowych;
26)wykonywać czynności związane z obróbką wykańczającą, pakowaniem, znakowaniem oraz składowaniem wyrobów gotowych;
27)kontrolować pracę maszyn i urządzeń sterowanych automatycznie;
28)określać przyczyny zakłóceń pracy maszyn i urządzeń, stosować sposoby usuwania oraz zapobiegania zakłóceniom;
29)segregować odpady produkcyjne i technologiczne oraz przygotowywać do ponownego wykorzystania lub recyklingu.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
5)rozpoznawać podstawowe rodzaje tworzyw sztucznych;
Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
6)określać fizyczne, mechaniczne i chemiczne właściwości tworzyw sztucznych;
1)klasyfikacja tworzyw sztucznych według określonych kryteriów; — 5839 —
2)budowa i stany fizyczne polimerów;
3)metody wytwarzania polimerów;
4)składniki dodatkowe tworzyw sztucznych;
Poz. 582 BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
5)rodzaje tworzyw sztucznych;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
6)właściwości fizyczne, mechaniczne i chemiczne tworzyw sztucznych;
1)interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
7)właściwości technologiczne tworzyw sztucznych;
2)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
8)technologie wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych;
3)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
9)przygotowanie surowców do produkcji;
10)dokumentacja procesu technologicznego;
5)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
6)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; .go
11)obsługa maszyn, urządzeń i narzędzi kształtujących, stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
4)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
12)posługiwanie się narzędziami warsztatowymi;
13)technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami wtryskiwania;
14)technologia wytwarzania rur, profili i kabli z tworzyw sztucznych metodą wytłaczania;
15)technologia wytwarzania folii metodą rozdmuchiwania;
7)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
8)stosować środki ochrony indywidualnej;
9)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
10)komunikować się i współpracować w zespole;
16)technologia wytwarzania wyrobów wewnątrz pustych z tworzyw sztucznych metodą wytłaczania lub wtryskiwania z rozdmuchiwaniem;
11)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
17)technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami termoformowania;
13)doskonalić umiejętności zawodowe;
18)technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami prasowania;
15)przestrzegać zasad etyki. w. rcl
12)podejmować decyzje;
19)technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami spieniania;
20)technologia wytwarzania folii i płyt z tworzyw sztucznych metodami kalandrowania;
21)technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw chemoutwardzalnych;
22)metody łączenia wyrobów z tworzyw sztucznych;
23)metody nanoszenia druku i zdobienia wyrobów z tworzyw sztucznych; ww
24)procesy laminowania, natryskiwania, powlekania różnych materiałów tworzywami sztucznymi;
25)metody oceny jakości wyrobów gotowych;
26)obróbka wykańczająca, pakowanie, znakowanie oraz składowanie wyrobów gotowych;
27)metody automatycznego sterowania procesem technologicznym;
28)zakłócenia pracy maszyn i urządzeń — przyczyny, rodzaje, sposoby usuwania oraz zapobiegania;
29)metody segregowania oraz przygotowywania odpadów produkcyjnych i technologicznych do ponownego wykorzystania lub recyklingu.
14)korzystać z różnych źródeł informacji;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej;
2)metody poszukiwania pracy;
3)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
4)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;
5)prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy;
6)bezpieczeństwo i higiena pracy;
7)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
8)elementy ergonomii;
9)środki ochrony indywidualnej;
10)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
11)zasady i metody komunikowania się;
12)elementy socjologii i psychologii pracy;
13)formy doskonalenia zawodowego;
14)źródła informacji zawodowej;
15)etyka. — 5840 — III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczny 30 Technologiczny 50 Podstawy działalności zawodowej 10 90** Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia Pr a cownia te chnologiczna powinna być w yposa żona w:
1)model sterowania silnikiem prądu stałego i przemiennego;
2)model sterowania układów grzejnych;
3)modele form do wtryskiwania, prasowania, termoformowania oraz laminowania;
4)formy do wtryskiwania, prasowania oraz termoformowania;
5)modele różnych typów głowic wytłaczarskich;
6)przykładowe głowice wytłaczarskie;
7)kalibratory;
8)próbki tworzyw sztucznych i materiałów pomocniczych; .go w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
9)wyroby i półwyroby z tworzyw sztucznych;
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia techniczna;
2)pracownia technologiczna;
11)stanowisko do badania barwy i połysku wyrobów z tworzyw sztucznych: wzorniki i płytki wzorcowe barw;
12)karty bezpieczeństwa oraz karty techniczne tworzyw i materiałów pomocniczych;
13)przykładową dokumentację technologiczną;
14)filmy dydaktyczne przedstawiające procesy produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych; w. rcl
3)warsztaty szkolne.
10)przykłady wyrobów wadliwych;
P ra c ow nia t e c hn i cz n a p o wi n n a b yć wy posa żo na w :
1)części maszyn, urządzeń oraz narzędzia stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
2)modele i przekroje części maszyn;
3)rysunki przedstawiające części maszyn;
15)plansze przedstawiające klasyfikację oraz metody wytwarzania polimerów i wyrobów z tworzyw sztucznych;
16)katalogi tworzyw sztucznych;
17)tabele właściwości tworzyw sztucznych;
18)tabele do identyfikacji tworzyw sztucznych;
4)schematy kinematyczne maszyn i urządzeń;
5)elementy układów hydraulicznych i pneumatycznych;
6)przykładową dokumentację konstrukcyjną;
7)plansze i foliogramy przedstawiające budowę i zasady działania maszyn i urządzeń; ww
8)filmy dydaktyczne przedstawiające narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
9)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
10)katalogi części maszyn;
11)katalogi form, narzędzi kształtujących oraz znormalizowanych elementów maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych;
12)komputerowe stanowisko sterowania pracą maszyn i urządzeń;
13)zestaw do ćwiczeń udzielania pierwszej pomocy.
19)normy dotyczące wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych.
Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy po s aż o ne w:
1)wciągnik elektryczny lub ręczny;
2)stanowisko do wtryskiwania: wtryskarkę, formę, termostat (jedno stanowisko dla trzech uczniów);
3)linię do wytłaczania wyrobów z tworzyw sztucznych: wytłaczarkę, głowice wytłaczarskie, wannę chłodzącą z kalibratorem, odciąg, urządzenie do cięcia, granulator;
4)stanowisko do przygotowywania surowców stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych: młyn do mielenia odpadów tworzyw sztucznych, suszarkę do tworzyw, wagę elektroniczną (jedno stanowisko dla trzech uczniów);
5)stanowisko kontroli jakości wyrobów: wagę elektroniczną o dokładności ± 0,01 g, suwmiarkę, mikromierz, termometr, czujnik zegarowy (jedno stanowisko dla trzech uczniów);
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5841 — Poz. 582
12)środki do czyszczenia i konserwacji narzędzi, maszyn i urządzeń;
7)stanowisko do rozpoznawania rodzajów tworzyw: palnik, pojemnik z wodą, wyciąg miejscowy, tabele identyfikacyjne (jedno stanowisko dla czterech uczniów);
14)instrukcję alarmową;
8)stanowisko do termoformowania: termoformierkę, formy, statyw z czujnikiem zegarowym (jedno stanowisko dla trzech uczniów);
9)stoły warsztatowe z imadłami (jeden stół dla trzech uczniów);
10)szafki narzędziowe z wyposażeniem;
13)środki ochrony indywidualnej;
15)sprzęt przeciwpożarowy;
16)apteczkę;
17)regulamin warsztatów szkolnych.
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. .go
11)surowce, półprodukty oraz materiały pomocnicze do wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; v.p l
6)stanowisko do łączenia tworzyw: zgrzewarkę oporową, aparat do spawania tworzyw sztucznych, urządzenie do klejenia z miejscowym wyciągiem (jedno stanowisko dla czterech uczniów);
Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN OSOBY STARSZEJ SYMBOL CYFROWY 346[05] I. OPIS ZAWODU w. rcl 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
12)współuczestniczyć w doborze ćwiczeń odpowiednich do wieku i sprawności fizycznej podopiecznego oraz przeciwdziałać przeciążeniom układu narządów ruchu;
1)rozpoznawać sytuację społeczną, warunki życia oraz potrzeby i problemy psychofizyczne osoby starszej;
2)rozpoznawać zaburzenia psychosomatyczne mające wpływ na funkcjonowanie osoby starszej w środowisku społecznym;
13)pomagać osobie starszej w utrzymaniu higieny osobistej i otoczenia;
14)stosować zasady zdrowego stylu życia oraz prowadzić działalność prozdrowotną i profilaktyczną; zaburzeń
15)pomagać osobie starszej w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz wspierać w gospodarowaniu budżetem domowym;
4)oceniać zdolność funkcjonowania osoby starszej w środowisku społecznym;
16)dostosowywać metody pracy do wieku i sytuacji życiowej podopiecznego;
5)identyfikować system wartości, postawy oraz możliwości i ograniczenia osoby starszej w sferze somatycznej i psychospołecznej;
17)zapewniać osobie starszej bezpieczeństwo podczas sprawowania opieki;
6)rozpoznawać i wykorzystywać zasoby środowiska rodzinnego, instytucjonalnego i lokalnego w pracy z osobą starszą;
18)rozwiązywać sytuacje trudne i konfliktowe oraz występować w roli rzecznika praw i interesów osoby starszej;
3)interpretować przyczyny i skutki w funkcjonowaniu osoby starszej;
19)stosować metody i techniki radzenia sobie ze stresem;
8)współpracować z różnymi podmiotami w celu rozwiązywania problemów zdrowotnych, materialnych, mieszkaniowych, rodzinnych i prawnych osoby starszej;
20)pomagać osobie starszej w organizowaniu aktywnego spędzania czasu wolnego oraz wspierać w rozwijaniu zdolności twórczych; ww
7)korzystać z systemu dostępnych świadczeń i usług w zależności od potrzeb osoby starszej;
9)nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludzkie oraz stosować zasady komunikacji w procesie wspierania i pomagania osobie starszej;
21)motywować osobę starszą do korzystania ze sprzętu i urządzeń zaawansowanych technicznie;
10)organizować grupy wspólnotowego wsparcia;
22)współpracować ze specjalistami w procesie opieki nad osobą starszą;
11)aktywizować osobę starszą w zakresie utrzymania jej samodzielności życiowej i sprawności fizycznej;
23)redagować pisma, wypełniać wnioski i inne dokumenty oraz kierować je do właściwych instytucji;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5842 — Poz. 582
8)udzielanie pomocy osobie starszej w korzystaniu z usług medycznych i socjalnych;
25)monitorować i oceniać efekty własnej pracy;
9)udzielanie pomocy osobie starszej w nawiązywaniu i podtrzymywaniu kontaktów społecznych;
26)stosować zasady etyki w pracy zawodowej;
27)posługiwać się alternatywnymi metodami komunikacji w stopniu podstawowym, w tym językiem migowym, systemem Braille’a, systemem Blissa;
28)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
29)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
10)wspieranie osoby starszej w rozwijaniu jej zdolności twórczych oraz organizowaniu różnych form spędzania czasu wolnego.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:
1)psychologiczno-społeczny;
2)organizacyjno-prawny; .go
30)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; v.p l
24)prowadzić dokumentację pracy z osobą starszą z wykorzystaniem technik informatycznych;
31)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
3)opiekuńczy;
4)podstawy działalności zawodowej.
32)kierować zespołem pracowników;
BLOK: PSYCHOLOGICZNO-SPOŁECZNY
33)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
35)korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;
1)posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu psychologii, socjologii, polityki społecznej i geriatrii;
36)prowadzić działalność gospodarczą.
2)określać cechy, elementy i zasady funkcjonowania mikro- i makrosystemu społecznego; w. rcl
34)udzielać pierwszej pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia osoby starszej;
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun osoby starszej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)planowanie kompleksowej pomocy i opieki, z uwzględnieniem potrzeb osoby starszej, rozwiązań prawnych oraz dostępnych świadczeń i usług;
2)udzielanie pomocy w rozwiązywaniu problemów społecznych i osobistych osoby starszej w celu podniesienia jakości jej życia; ww
3)udzielanie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i w zarządzaniu materialnymi i niematerialnymi zasobami osoby starszej oraz występowanie w roli rzecznika jej praw i interesów;
4)stosowanie różnych metod pracy podczas sprawowania opieki nad osobą starszą;
5)współdziałanie z rodziną, środowiskiem lokalnym oraz specjalistami uczestniczącymi w procesie opieki nad osobą starszą;
6)wykonywanie podstawowych zabiegów higienicznych oraz czynności opiekuńczych;
7)pobudzanie aktywności oraz sprawności fizycznej i psychicznej osoby starszej;
3)charakteryzować relacje między jednostką, grupą i społecznością lokalną;
4)rozpoznawać problemy i kwestie społeczne oraz patologie społeczne;
5)określać cele i zadania polityki społecznej Unii Europejskiej na rzecz osób starszych;
6)określać cele i zadania polityki społecznej w Polsce, w tym na rzecz osób starszych;
7)analizować różne aspekty funkcjonowania rodziny i relacje wewnątrzrodzinne;
8)charakteryzować proces starzenia się w aspekcie biologicznym, psychologicznym i społecznym;
9)określać możliwości i ograniczenia funkcjonalne mające wpływ na jakość życia osoby starszej;
10)rozpoznawać przyczyny oraz skutki natychmiastowe i odroczone nieprawidłowego funkcjonowania osoby starszej w środowisku społecznym;
11)motywować osobę starszą do aktywności i samodzielności życiowej;
12)diagnozować pozycję osoby starszej w systemie rodzinnym;
13)określać problemy, sytuacje trudne oraz kryzysy występujące w życiu osoby starszej;
14)stosować różne sposoby rozwiązywania sytuacji trudnych i kryzysowych, z uwzględnieniem możliwości osoby starszej;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5843 — Poz. 582
7)sporządzać harmonogram pracy z osobą starszą;
16)zachowywać się asertywnie i wzmacniać asertywne zachowania osoby starszej;
8)prowadzić korespondencję, wypełniać wnioski, sporządzać pisma urzędowe;
17)rozpoznawać przyczyny, dynamikę i symptomy stresu;
9)pomagać osobie starszej w załatwianiu spraw urzędowych;
18)stosować metody i techniki ograniczania negatywnych skutków stresu;
19)rozpoznawać postawy, system wartości i dylematy etyczne występujące w życiu osoby starszej.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
10)udzielać informacji dotyczących różnych form pomocy dla osób starszych;
11)pomagać osobie starszej w korzystaniu z usług medycznych, socjalnych i innych świadczeń dla osób starszych;
12)współpracować z osobami udzielającymi wsparcia osobie starszej;
13)prowadzić dokumentację kompleksowej opieki nad osobą starszą; .go
1)podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, socjologii, polityki społecznej i geriatrii; v.p l
15)stosować zasady komunikowania się z osobą starszą i osobami ważnymi w jej życiu;
2)zasady funkcjonowania mikro- i makrosystemu społecznego;
3)relacje między jednostką, grupą i społecznością lokalną;
14)stosować technologie informacyjne w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych.
2.Treści kształcenia (działy programowe)
4)problemy i kwestie społeczne oraz patologie społeczne;
Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
5)cele i zadania polityki społecznej w Unii Europejskiej i Polsce;
1)podstawowe pojęcia prawne;
6)psychologia i socjologia rodziny;
2)zasady organizacji i zarządzania;
8)wymiary jakości życia osoby starszej;
3)przepisy prawa z zakresu pomocy społecznej, ubezpieczeń społecznych i zaopatrzenia społecznego;
9)funkcjonowanie osoby starszej w środowisku społecznym;
4)wybrane przepisy prawa rodzinnego, administracyjnego i karnego;
10)sposoby rozwiązywania sytuacji trudnych i kryzysowych osoby starszej;
5)struktura organizacyjna pomocy społecznej;
11)umiejętności interpersonalne;
6)instytucje i organizacje udzielające pomocy osobie starszej; w. rcl
7)aspekty procesu starzenia się;
12)metody i techniki radzenia sobie ze stresem;
13)postawy, wartości, normy i dylematy etyczne osoby starszej.
BLOK: ORGANIZACYJNO-PRAWNY 1. Cele kształcenia
7)zasady planowania własnej pracy;
8)techniki sporządzania pism urzędowych i prowadzenia korespondencji;
9)metody i zasady organizacji pracy opiekuna osoby starszej;
10)zasady współpracy ze specjalistami udzielającymi pomocy osobie starszej;
1)posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu prawa;
11)kompleksowa dokumentacja opieki nad osobą starszą;
2)stosować zasady organizacji i zarządzania;
12)technologie informacyjne wspomagające wykonywanie zadań zawodowych. ww Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
3)stosować przepisy prawa dotyczące pomocy społecznej, ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia społecznego;
4)stosować przepisy prawa rodzinnego, administracyjnego i karnego;
5)określać strukturę organizacyjną pomocy społecznej w Polsce;
6)charakteryzować działalność instytucji i organizacji funkcjonujących w środowisku lokalnym zobowiązanych do udzielania pomocy osobom starszym;
BLOK: OPIEKUŃCZY 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)rozpoznawać problemy i potrzeby osoby starszej;
2)rozpoznawać podstawowe symptomy chorób somatycznych wieku starszego; — 5844 —
3)identyfikować zaburzenia występujące: w świadomości, w sferze poznawczej, emocjonalnej i zachowaniu osoby starszej;
4)charakteryzować rodzaje niepełnosprawności sensorycznej, motorycznej, umysłowej i sprzężonej;
5)rozpoznawać ograniczenia i możliwości funkcjonalne osób starszych z różnymi rodzajami niepełnosprawności;
6)opracowywać indywidualny plan opieki nad osobą starszą na podstawie przeprowadzonej diagnozy;
7)realizować i monitorować indywidualny plan opieki nad osobą starszą;
9)wykorzystywać metody i techniki pracy socjalnej dostosowane do możliwości i sytuacji życiowej osoby starszej;
10)promować zdrowy styl życia;
26)rozwijać umiejętności posługiwania się sprzętem i urządzeniami zaawansowanymi technicznie do wykonywania czynności życia codziennego;
27)uczestniczyć w opiece hospicyjnej nad osobą starszą pozostającą w środowisku domowym.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)problemy i potrzeby osoby starszej;
2)choroby somatyczne, zaburzenia psychiczne i niepełnosprawności występujące u osób starszych;
3)metody i techniki pracy socjalnej z osobą starszą; .go
8)zapewniać osobie starszej poczucie bezpieczeństwa podczas sprawowania opieki;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
4)promocja zdrowia i zdrowego stylu życia;
5)profilaktyka chorób wieku starszego;
6)higiena osobista i czystość otoczenia osoby starszej;
11)prowadzić profilaktykę chorób wieku starszego;
7)zasady gospodarowania budżetem domowym;
12)pomagać osobie starszej w utrzymaniu higieny osobistej;
8)metody usprawniania i aktywizowania osoby starszej;
13)pomagać osobie starszej w utrzymaniu mieszkania w czystości;
10)organizacja czasu wolnego osoby starszej; w. rcl
14)pomagać osobie starszej w planowaniu budżetu domowego oraz racjonalnym gospodarowaniu środkami materialnymi;
9)wyznaczniki doboru świadczeń i usług dla osób starszych;
15)wspierać osobę starszą w samodzielnym wykonywaniu czynności życia codziennego;
16)wykonywać zabiegi higieniczne u osoby starszej z ograniczoną sprawnością;
11)metody i techniki arteterapii;
12)opieka nad osobą starszą w hospicjum domowym.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia
17)współpracować z fizjoterapeutą w procesie usprawniania osoby niepełnosprawnej;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
18)aktywizować i wspomagać osobę starszą w podnoszeniu sprawności fizycznej;
1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;
19)stymulować procesy poznawcze i animować aktywność intelektualną osoby starszej;
2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
20)uwzględniać potrzeby i oczekiwania osoby starszej przy wyborze dostępnych świadczeń i usług;
3)sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; ww
21)pomagać osobie starszej w organizacji czasu wolnego we współpracy z osobami ważnymi w jej życiu;
22)wykorzystywać dostępne zasoby środowiska lokalnego do organizacji czasu wolnego osoby starszej;
4)opracowywać plan marketingowy;
5)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
6)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
7)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
23)korzystać z ofert rekreacyjnych i edukacyjnych w celu aktywizacji osoby starszej;
8)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
24)uwzględniać zainteresowania i zdolności osoby starszej podczas korzystania z oferty kulturalnej;
9)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
25)stosować metody i techniki arteterapeutyczne w pracy z osobą starszą;
10)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; — 5845 —
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia osoby starszej;
13)określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;
14)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
15)posługiwać się językiem migowym w podstawowym zakresie;
16)komunikować się z osobami starszymi z zastosowaniem w podstawowym zakresie systemu Braille’a i systemu Blissa;
17)prowadzić negocjacje;
19)podejmować decyzje;
20)doskonalić umiejętności zawodowe;
21)formułować pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym związane z realizacją zadań zawodowych;
22)przestrzegać zasad etyki.
22)język obcy w zakresie czterech kompetencji językowych (pisania, czytania, mówienia i słuchania ze zrozumieniem) w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
23)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Psychologiczno-społeczny 25 Organizacyjno-prawny 10 Opiekuńczy 50 Podstawy działalności zawodowej .go
18)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
Razem 10 95** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy.
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI
2)formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
1)pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy; w. rcl
1)gospodarka rynkowa;
Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
3)analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;
4)struktura budżetu przedsiębiorstwa;
5)plan rozwoju przedsiębiorstwa;
6)strategie marketingowe;
7)metody poszukiwania pracy;
8)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
2)pracownia gospodarstwa domowego;
3)pracownia umiejętności społecznych;
4)pracownia komputerowa;
5)pracownia zawodowa;
6)pracowania arteterapii;
7)sala gimnastyczna.
9)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;
Pr a cownia higie ny osobiste j i pie r wszej p o mocy powinna by ć wy posa żona w:
10)prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;
1)przybory i środki pielęgnacyjne i toaletowe, basen, kaczkę;
11)bezpieczeństwo i higiena pracy; ww
12)ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska;
13)elementy ergonomii;
14)zasady udzielania pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia osoby starszej;
15)elementy fizjologii i higieny pracy;
2)środki i przybory zapewniające wygodę i bezpieczeństwo osobie leżącej, materace przeciwodleżynowe;
3)urządzenia do pielęgnacji osoby starszej całkowicie unieruchomionej;
4)aparaty do pomiaru ciśnienia tętniczego, termometry lekarskie;
16)zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;
5)łóżka, pościel, koce, podkłady gumowe, poduszki różnej wielkości;
17)zasady i metody komunikowania się;
6)środki opatrunkowe;
18)elementy języka migowego;
7)fantomy do zabiegów reanimacyjnych i elementarnych zabiegów medycznych oraz pielęgnacyjnych;
19)podstawy systemów Braille’a i Blissa;
20)elementy socjologii i psychologii pracy;
21)formy doskonalenia zawodowego;
8)miski i dzbanki różnej wielkości, basenik do mycia głowy;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5846 — Poz. 582
9)udogodnienia dla chorych: wałki, drabinki, lejce, kółka;
4)tablicę białą bezpyłową;
10)taboret, krzesło, szafkę przyłóżkową lub mały stolik.
6)drukarkę; v.p l
5)oprogramowanie specjalistyczne;
7)skaner;
P ra c ow nia gosp o d arstwa d o m o weg o powinn a by ć w y pos a ż o n a w:
8)zestaw podstawowej literatury zawodowej.
1)kuchenkę gazową lub elektryczną;
Pr a cowa nia za wodowa powinna by ć wyp o s ażona w:
2)mikrofalówkę;
1)tablicę białą;
3)lodówkę;
4)szafki kuchenne (wiszące i stojące);
2)listwy przyścienne do zawieszania plansz edukacyjnych;
5)zlewozmywak;
3)tablice flipchart;
6)zmywarkę;
4)przenośny projektor multimedialny i ekran;
8)talerze, sztućce, garnki, patelnie różnej wielkości;
9)miski i półmiski;
10)kubki i szklanki;
11)sita i cedzaki;
5)biblioteczkę. .go
7)stół kuchenny i krzesła;
Pr a cowa nia a r te te r a pii powinna by ć wyp o s ażona w:
1)aparat fotograficzny;
2)magnetofon, płyty i kasety DVD;
3)maszynę do szycia;
12)pojemniki do przechowywania produktów i żywności;
4)materiały tekstylne;
13)mikser;
5)przybory do szycia: igły różnej wielkości, nici różnej grubości i w różnych kolorach, guziki;
14)formy do pieczenia; w. rcl
15)deski do krojenia;
6)przybory do malowania: pędzle do malowania, różne rodzaje papieru, płytki szklane, farby akwarelowe i plakatowe, farby do malowania na szkle oraz do malowania palcami;
16)zestaw noży kuchennych;
17)środki czystości;
18)ręczniki i ścierki;
19)pojemnik na odpady;
20)pralkę automatyczną i wirnikową.
P ra c ow nia um i ej ętn o ści sp o ł ecz n ych powinn a by ć w y pos a ż o n a w:
1)zestaw kaset i płyt, dyktafony, kamerę;
2)materace i krzesła;
3)tablice flipchart;
7)przybory do rzeźbienia: modelinę, materiał do wyrobu masy solnej, glinę, gips, duże kostki mydła szarego, przyrządy do rzeźbienia;
8)przybory do wycinania i klejenia: nożyczki z ostrzami o różnej wielkości i fakturze, papier w różnych kolorach i o różnej grubości, materiały tekstylne, kleje, cekiny, koraliki, kleje brokatowe, bibułę karbowaną i prasowaną.
Sa la gimna sty czna powinna by ć wy po s aż o na w:
1)materace i maty;
2)piłki;
3)drabinki;
5)cyfrowy aparat fotograficzny;
4)ławeczki; ww
4)listwy przyścienne do zawieszania plansz;
6)telewizor z odtwarzaczem DVD;
5)ciężarki;
7)radiomagnetofon z odtwarzaczem CD;
6)drążki;
8)pufy różnej wielkości, siedziska wypełnione granulatem styropianowym.
7)obręcze;
P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w :
9)woreczki;
1)stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
11)rowerek stacjonarny.
2)stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów.
3)projektor multimedialny i ekran;
8)szarfy;
10)lejce;
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5847 — Poz. 582 Załącznik nr 5 v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ENERGETYK SYMBOL CYFROWY 311[54] I. OPIS ZAWODU
21)przestrzegać przepisów prawa energetycznego;
1.W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
22)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
1)interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki technicznej, termodynamiki technicznej, materiałoznawstwa, technologii mechanicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki;
24)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
25)kierować zespołem pracowników; .go
2)dobierać materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne zgodnie z dokumentacją techniczną;
23)stosować przepisy prawa ochrony środowiska w energetyce;
3)stosować podstawowe metody obróbki i łączenia materiałów;
4)instalować i obsługiwać maszyny, urządzenia elektryczne oraz aparaturę sterującą i kontrolno-pomiarową;
5)posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną, technologiczną i eksploatacyjną;
6)projektować prostą instalację energetyczną;
27)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
28)korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;
29)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. w. rcl
7)wykonywać pomiary podstawowych wielkości fizycznych oraz opracowywać i interpretować wyniki pomiarów;
26)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
8)nadzorować procesy wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej;
9)ustalać parametry technologiczne prowadzonych procesów;
10)analizować zmiany parametrów w trakcie przemian termodynamicznych;
11)kontrolować przepływ energii cieplnej i elektrycznej;
12)stosować zasady obowiązujące w gospodarce paliwowej, wodnej oraz w gospodarce odpadami;
13)prowadzić dokumentację produkcyjną;
14)posługiwać się narzędziami i oprzyrządowaniem technologicznym; ww
15)oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń energetycznych;
16)stosować zasady eksploatacji podstawowych maszyn i urządzeń wykorzystywanych w procesach przetwarzania energii;
17)stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych;
18)stosować normy dotyczące zapewnienia jakości produkcji;
19)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych;
20)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik energetyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
1)nadzorowanie przebiegu procesów wytwarzania energii;
2)prowadzenie gospodarki paliwowej, wodnej oraz gospodarki odpadami;
3)nadzorowanie i obsługiwanie maszyn oraz urządzeń w elektrowniach, elektrociepłowniach i ciepłowniach;
4)eksploatacja maszyn i urządzeń związanych z przepływem i dystrybucją energii elektrycznej i cieplnej;
5)przeprowadzanie napraw i konserwacji maszyn i urządzeń energetycznych;
6)użytkowanie systemów informatycznych, automatyki przemysłowej i urządzeń pomiarowych.
3.Zawód technik energetyk jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć:
1)eksploatacji kotłów i turbin energetycznych;
2)chłodnictwa, klimatyzacji i wentylacji;
3)przesyłu energii cieplnej;
4)energetyki rozproszonej.
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5848 — II. BLOKI PROGRAMOWE Poz. 582 Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:
1)konstrukcje i technologie mechaniczne;
2)elektrotechnika, elektronika i automatyka;
3)maszyny i urządzenia energetyczne; v.p l
17)wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej;
18)wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne;
19)wykonywać podstawowe operacje obróbki mechanicznej skrawaniem;
20)wykonywać montaż i demontaż maszyn i urządzeń;
21)stosować programy komputerowe do wspomagania projektowania;
4)technologie wytwarzania energii;
5)podstawy działalności zawodowej.
BLOK: KONSTRUKCJE I TECHNOLOGIE MECHANICZNE
23)wydawać, przyjmować i ewidencjonować materiały, narzędzia, przyrządy i dokumentować wykonane prace; .go 1. Cele kształcenia
22)dobierać materiały, narzędzia, przyrządy w zależności od wykonywanej pracy;
Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)określać właściwości oraz zastosowanie materiałów niemetalowych;
2)rozróżniać gatunki, określać właściwości i zastosowanie stopów Fe — C oraz stopów metali nieżelaznych;
3)rozróżniać podstawowe operacje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej oraz określać ich wpływ na strukturę i właściwości stopów;
24)korzystać z dokumentacji technicznej, Polskich Norm, literatury technicznej i czasopism zawodowych;
25)posługiwać się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń energetycznych.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)materiałoznawstwo;
2)obróbka cieplna i cieplno-chemiczna;
5)wykonywać szkice i rysunki techniczne części maszyn, zgodnie z normami dotyczącymi rysunku technicznego maszynowego;
4)rysunek techniczny;
6)wyznaczać warunki równowagi punktu materialnego i ciała sztywnego;
6)wytrzymałość materiałów;
7)wyznaczać siłę i moment tarcia;
8)pomiary warsztatowe;
8)wyznaczać środek ciężkości figury płaskiej;
9)obróbka ręczna;
9)rozróżniać rodzaje ruchu na podstawie jego parametrów oraz obliczać prędkość obwodową, kątową i obrotową;
10)obróbka mechaniczna skrawaniem;
10)obliczać pracę, moc, energię oraz sprawność urządzenia;
12)montaż i demontaż maszyn; w. rcl
4)rozpoznawać zjawiska korozyjne i ich skutki oraz dobierać powłoki antykorozyjne w zależności od przeznaczenia i rodzaju wyrobu; ww
11)wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe: zginanie, skręcanie, rozciąganie, ściskanie, wyboczenie, zginanie ze skręcaniem;
12)rozróżniać konstrukcje połączeń, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców, mechanizmów oraz określać ich zastosowanie w maszynach;
13)rozpoznawać elementy składowe maszyn i urządzeń oraz określać ich działanie;
14)wykonywać projekty części maszyn oraz uzasadniać poprawność zastosowanych rozwiązań;
15)rozróżniać podstawowe techniki wytwarzania części maszyn;
16)wykonywać pomiary warsztatowe;
3)korozja metali;
5)mechanika techniczna;
7)części maszyn;
11)spajanie metali;
13)dokumentacja techniczna i instrukcje obsługi maszyn i urządzeń.
BLOK: ELEKTROTECHNIKA, ELEKTRONIKA I AUTOMATYKA 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym i elektromagnetycznym;
2)określać wpływ pola elektromagnetycznego na organizm ludzki;
3)rozróżniać elementy obwodów elektrycznych i elektronicznych; — 5849 —
4)klasyfikować i charakteryzować urządzenia oraz elementy automatyki i układów regulacji;
5)wykonywać obliczania obwodów elektrycznych prądu stałego i przemiennego oraz układów elektronicznych z wykorzystaniem podstawowych praw elektrotechniki;
6)określać podstawowe parametry elementów i układów elektronicznych;
7)rozróżniać podstawowe układy analogowe, cyfrowe przetworniki A/C i C/A;
Poz. 582 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
1)pole elektryczne;
2)obwody elektryczne prądu stałego i zmiennego;
3)pole magnetyczne i elektromagnetyczne;
4)układy trójfazowe;
8)rozróżniać podstawowe układy automatycznego sterowania i regulacji;
5)układy automatyki i regulacji;
9)charakteryzować podstawowe właściwości materiałów konstrukcyjnych, przewodzących, rezystywnych, dielektrycznych, pokryć powierzchniowych oraz tworzyw sztucznych i półprzewodników;
7)układy analogowe i cyfrowe;
10)wyjaśniać zasadę działania maszyn i urządzeń elektrycznych;
10)metrologia elektryczna;
6)obwody elektroniczne; .go
8)materiałoznawstwo elektryczne;
11)wyjaśniać zasadę działania transformatorów energetycznych;
9)maszyny elektryczne;
11)pomiary elektroniczne;
12)transformatory energetyczne;
12)wyjaśniać zasadę działania napędu elektrycznego;
13)napęd elektryczny;
13)wyjaśniać zasadę działania serwonapędów;
15)aparatura zabezpieczeniowa;
14)charakteryzować elementy aparatury zabezpieczeniowej;
16)instalacje elektryczne; w. rcl
14)serwonapędy;
15)charakteryzować podstawowe elementy instalacji elektrycznej;
16)wykonywać pomiary podstawowych wielkości elektrycznych oraz parametrów elementów elektrycznych i elektronicznych;
17)interpretować wyniki pomiarów przedstawione w formie tabel lub wykresów;
18)szacować błędy pomiarów na podstawie zastosowanych metod oraz parametrów przyrządów pomiarowych;
19)analizować działanie typowych układów elektronicznych;
17)montaż i demontaż układów elektrycznych i elektronicznych;
18)połączenia elektryczne i elektroniczne;
19)programy komputerowe do opracowywania wyników pomiarów;
20)katalogi, normy i dokumentacja techniczna dotycząca instalacji i urządzeń elektrycznych.
BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA ENERGETYCZNE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)klasyfikować maszyny i urządzenia energetyczne;
21)analizować działanie układów elektrycznych na podstawie schematów ideowych;
2)stosować prawa mechaniki i termodynamiki; ww
20)rozróżniać maszyny i urządzenia elektryczne oraz urządzenia energoelektroniczne;
22)montować układy elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej;
23)dokonywać montażu i demontażu aparatów, maszyn oraz urządzeń elektrycznych;
24)stosować połączenia elektryczne i mechaniczne w maszynach i urządzeniach elektrycznych;
25)korzystać z programów komputerowych do opracowywania wyników pomiarów;
26)korzystać z katalogów, norm i dokumentacji technicznej, dotyczących instalacji i urządzeń elektrycznych.
3)wyjaśniać budowę i zasadę działania układów hydraulicznych i pneumatycznych;
4)czytać schematy napędów i pneumatycznych; hydraulicznych
5)określać podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń energetycznych;
6)charakteryzować urządzenia transportu wewnętrznego;
7)dobierać środki transportu do wykonywanych zadań;
8)charakteryzować maszyny i urządzenia wykorzystywane w procesach energetycznych; — 5850 —
9)wyjaśniać budowę i zasadę działania silników gazowych, pomp, sprężarek, wentylatorów i dmuchaw;
10)wyjaśniać budowę i zasadę działania kotłów oraz turbin i urządzeń pomocniczych;
11)charakteryzować urządzenia do uzdatniania wody;
12)klasyfikować chłodnicze; i charakteryzować urządzenia
13)charakteryzować urządzenia odpylające, urządzenia do odsiarczania i eliminowania tlenków i podtlenków azotu;
14)charakteryzować urządzenia do magazynowania energii cieplnej;
3)schematy napędów hydraulicznych i pneumatycznych;
4)urządzenia transportowe;
5)silniki gazowe;
6)pompy, sprężarki, wentylatory;
7)kotły i turbiny;
8)urządzenia pomocnicze turbin;
9)urządzenia do uzdatniania wody;
10)chłodnice i rurociągi;
11)urządzenia odpylające, urządzenia do odsiarczania i eliminowania tlenków i podtlenków azotu;
12)akumulatory ciepła; .go
15)rozróżniać elementy rurociągów;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
16)określać wskaźniki niezawodności i trwałości maszyn i urządzeń energetycznych;
17)interpretować zjawiska fizykochemiczne towarzyszące procesom destrukcyjnym w eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych;
18)określać przyczyny i skutki zużycia maszyn i urządzeń energetycznych oraz metody zapobiegające nadmiernemu zużyciu;
19)rozpoznawać stan techniczny maszyn i urządzeń energetycznych;
14)zużycie maszyn i urządzeń energetycznych;
15)diagnostyka techniczna;
16)użytkowanie maszyn i urządzeń energetycznych;
17)przeglądy techniczne maszyn i urządzeń energetycznych;
18)konserwacja i naprawa urządzeń energetycznych;
19)gospodarka materiałowa i narzędziowa; w. rcl
20)oceniać prawidłowość użytkowania maszyn i urządzeń energetycznych;
13)podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych;
21)wykonywać montaż i demontaż maszyn i urządzeń energetycznych;
22)określać zakres prac wykonywanych podczas przeglądu technicznego i naprawy maszyn i urządzeń energetycznych;
23)wykonywać czynności konserwacyjne, naprawy, wymianę części, regulację poszczególnych zespołów, całego urządzenia oraz przeprowadzać próby po naprawie;
24)dobierać materiały, narzędzia, przyrządy w zależności od rodzaju wykonywanej pracy;
25)wydawać, przyjmować i ewidencjonować materiały, narzędzia, przyrządy oraz dokumentować wykonane prace; ww
26)przygotowywać stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
27)korzystać z dokumentacji technicznej, instrukcji obsługi maszyn i urządzeń, Polskich Norm, literatury technicznej i czasopism zawodowych;
28)stosować zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego podczas eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)klasyfikacja maszyn i urządzeń energetycznych;
2)układy hydrauliczne i pneumatyczne;
20)organizacja stanowiska pracy;
21)dokumentacja techniczna maszyn i urządzeń energetycznych;
22)zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego.
BLOK: TECHNOLOGIE WYTWARZANIA ENERGII 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)charakteryzować rodzaje energii, ich przemiany i źródła;
2)określać właściwości paliw energetycznych oraz paliw alternatywnych;
3)stosować podstawowe prawa termodynamiki;
4)wyjaśniać przemiany gazów i pary wodnej;
5)wykonywać obliczenia podstawowych parametrów charakteryzujących przepływ cieczy i gazów;
6)określać zmiany parametrów w przemianach termodynamicznych;
7)obliczać ilości ciepła i pracy w przemianach gazowych;
8)wykonywać pomiary podstawowych wielkości termodynamicznych;
9)określać sprawność obiegów termodynamicznych; — 5851 —
10)rozróżniać sposoby wymiany ciepła i wyznaczać strumień wymienianego ciepła;
11)wyjaśniać proces wytwarzania energii w elektrowni, elektrociepłowni i ciepłowni;
12)charakteryzować elektrownie jądrowe;
13)charakteryzować technologie wytwarzania energii odnawialnych;
14)charakteryzować sposoby i magazynowania paliw; przygotowywania Poz. 582 2. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
1)rodzaje i źródła energii;
2)termodynamika techniczna;
3)mechanika płynów;
4)paliwa energetyczne;
5)magazynowanie paliw;
15)określać miejsce lokalizacji elektrowni i elektrociepłowni;
6)elektrownie, elektrociepłownie i ciepłownie;
16)sporządzać schematy siłowni cieplnych;
8)elektrownie jądrowe;
17)stosować metody optymalizacji procesów wytwarzania energii;
9)przesył i odbiór energii elektrycznej; .go
7)technologie wytwarzania energii odnawialnej;
18)wyjaśniać sposoby przesyłu i odbioru energii elektrycznej;
19)charakteryzować instalację oczyszczania spalin;
20)analizować wpływ obiektu energetycznego na środowisko;
21)charakteryzować podstawowe rodzaje zanieczyszczeń powstających w procesie wytwarzania energii;
11)dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące procesów odzysku i recyklingu odpadów;
12)Krajowy System Energetyczny oraz jego zakłócenia;
13)zanieczyszczenia powstające w procesie wytwarzania energii;
14)ochrona środowiska w energetyce;
15)przepisy prawa polskiego i międzynarodowego dotyczące energetyki; w. rcl
22)identyfikować rodzaje odpadów pochodzących z energetyki;
10)instalacje oczyszczania spalin;
23)postępować zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej dotyczącymi procesów odzysku i recyklingu odpadów;
24)dobierać technologie energetyczne umożliwiające redukcję odpadów;
16)rynek energii;
17)gospodarka ubocznymi produktami spalania;
18)komputerowe systemy do sterowania procesami technologicznymi.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
25)planować sposoby ograniczania emisji zanieczyszczeń gazowych powstających w procesie wytwarzania energii;
26)wyjaśniać zasady funkcjonowania Krajowego Systemu Energetycznego oraz przyczyny jego zakłóceń (blackout);
27)określać sposoby zagospodarowania odpadów energetycznych;
28)planować ochronę wód powierzchniowych przed nadmiernym podgrzaniem; ww
29)planować ochronę środowiska przed hałasem pochodzącym z urządzeń energetycznych;
30)korzystać z przepisów prawa oraz norm dotyczących ochrony środowiska;
31)stosować przepisy prawa polskiego i międzynarodowego dotyczące energetyki;
32)wyjaśniać zasady funkcjonowania rynku energii;
33)określać sposoby gospodarowania ubocznymi produktami spalania (UPS);
34)charakteryzować komputerowe systemy sterowania procesami technologicznymi.
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;
2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
3)sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;
4)opracowywać plan marketingowy;
5)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
6)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
7)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
8)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
9)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej i przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska; — 5852 —
10)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)stosować środki ochrony indywidualnej;
13)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
14)określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;
15)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
16)prowadzić negocjacje;
18)podejmować decyzje;
19)korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego;
20)organizować doskonalenie zawodowe pracowników;
21)przestrzegać zasad etyki.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podbudowa programowa: gimnazjum, liceum podbudowa ogólnokształcące, Nazwa bloku programowa: liceum programowego zasadnicza profilowane, szkoła technikum, zawodowa, uzupełniające zawód: elektryk liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające Konstrukcje i technologie 15 20 mechaniczne Elektrotechnika, elektronika 25 15 i automatyka Maszyny i urządzenia 18 20 energetyczne Technologie wytwarzania 22 25 energii Podstawy działalności 10 10 zawodowej Razem 90** 90** w. rcl
1)gospodarka rynkowa;
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE .go
17)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
2)formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
3)analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie;
4)struktura budżetu przedsiębiorstwa;
5)plan rozwoju przedsiębiorstwa;
6)strategie marketingowe;
7)metody poszukiwania pracy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację.
8)dokumenty dotyczące zatrudnienia;
9)podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej;
10)prawo pracy i prawo działalności gospodarczej;
11)bezpieczeństwo i higiena pracy;
12)ochrona przeciwpożarowa i przeciwporażeniowa oraz ochrona środowiska; ww
13)elementy ergonomii;
14)środki ochrony indywidualnej;
15)zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
16)elementy fizjologii i higieny pracy;
IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne:
1)pracownia konstrukcji i technologii mechanicznych;
2)pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki;
3)pracownia procesów energetycznych;
4)pracownia komputerowa;
5)warsztaty szkolne.
17)zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy;
18)zasady i metody komunikowania się;
19)elementy socjologii i psychologii pracy;
20)źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym;
21)formy doskonalenia zawodowego;
22)etyka.
Pr a cownia konstr ukcji i te chnologii mec h aniczny ch powinna by ć wy posa żona w:
1)zestawy tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, szkła, gumy, materiałów ceramicznych;
2)próbki metali i ich stopów;
3)stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
Dziennik Ustaw Nr 100 — 5853 — Poz. 582
16)katalogi elementów automatyki przemysłowej;
5)rysunki wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe i schematyczne;
17)normy dotyczące instalacji i urządzeń elektrycznych.
6)modele: rzutni, brył geometrycznych, części maszyn z przekrojami, sprzęgieł, hamulców, przekładni mechanicznych, mechanizmów;
Pr a cownia pr oce sów e ne r ge ty czny ch p o w i n na by ć wy posa żona w:
7)elementy maszyn: połączenia, wały, osie, łożyska, sprężyny;
1)foliogramy, przeźrocza dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii oraz maszyn i urządzeń energetycznych;
8)części maszyn z różnymi postaciami zużycia;
9)przyrządy pomiarowe;
10)elementy pasowane, wzorce chropowatości;
11)prezentacje multimedialne dotyczące obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, mechanicznych technik wytwarzania, korozji;
13)normy dotyczące rysunku technicznego, materiałoznawstwa i części maszyn;
14)dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń;
15)katalog łożysk tocznych;
16)literaturę techniczną.
P ra c ow nia e le ktro tech n i ki , el ektro n i ki i a utoma t y k i pow inn a b yć wyp o saż o n a w:
3)elementy maszyn i urządzeń energetycznych;
4)przyrządy do pomiarów termodynamicznych;
5)programy komputerowe do symulacji pracy maszyn i urządzeń energetycznych;
6)programy komputerowe do symulacji procesów technologicznych wytwarzania energii;
7)prezentacje multimedialne dotyczące budowy i zasady działania maszyn i urządzeń energetycznych;
8)prezentacje multimedialne dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii;
9)filmy dydaktyczne dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii;
10)Polskie Normy dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii;
11)dokumentacje techniczne, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń energetycznych; w. rcl
1)przyrządy pomiarowe;
2)modele maszyn i urządzeń energetycznych; .go
12)filmy dydaktyczne dotyczące obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, mechanicznych technik wytwarzania, korozji; v.p l
4)przybory rysunkowe;
2)próbki różnych materiałów: przewodzących, elektroizolacyjnych, magnetycznych i konstrukcyjnych;
3)próbki przewodów elektrycznych;
4)elementy urządzeń grzejnych;
5)elementy układów automatyki przemysłowej;
12)literaturę techniczną.
Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w:
1)stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia);
6)zestawy łączników instalacyjnych;
2)stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela;
7)typowe zabezpieczenia przed skutkami zwarć i przeciążeń;
3)projektor multimedialny, ekran;
8)modele: elektrochemiczne źródła prądu, silniki elektryczne prądu stałego i przemiennego, prądnice, proste instalacje elektryczne, styczniki, przekaźniki;
9)proste układy elektroniczne (prostowniki, wzmacniacze); ww
10)układy elektryczne, stabilizator napięcia, prostownik;
11)modele prostych układów automatycznej regulacji;
12)elementy logiczne typu: OR, NOR, AND, NAND, NOT, EXOR;
13)schematy blokowe i ideowe typowych układów automatyki;
14)plansze z symbolami graficznymi elementów automatyki przemysłowej (elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych);
15)plansze zautomatyzowanych procesów technologicznych;
4)tablicę białą bezpyłową;
5)pakiet programów biurowych;
6)programy komputerowe do wspomagania projektowania;
7)programy specjalistyczne do automatycznej regulacji procesów technologicznych, kontroli jakości i sterowania procesami technologicznymi;
8)drukarkę i ploter;
9)skaner;
10)literaturę zawodową.
Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy pos aż o ne w:
1)przyrządy pomiarowe;
2)narzędzia i przyrządy do: obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem, spawania, montażu;
3)urządzenia do: nagrzewania, chłodzenia, spawania elektrycznego, spawania gazowego; — 5854 —
4)urządzenia, zespoły i elementy maszyn przeznaczone do konserwacji i naprawy;
5)tokarkę, wiertarkę, frezarkę;
Poz. 582
13)dokumentację warsztatową;
14)instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
15)książki narzędziowe;
6)nożyce i piły mechaniczne;
16)katalogi narzędzi do obróbki skrawaniem;
7)lutownice;
8)elektronarzędzia;
17)Polskie Normy dotyczące obróbki skrawaniem.
9)środki chłodzące;
Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu.
10)luty, topniki, kleje, spoiwa, elektrody;
11)odzież ochronną; .go
12)eksponaty: elementy łączone za pomocą lutowania i klejenia, złącza spawane z wadami;
Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GAZOWNICTWA SYMBOL CYFROWY 311[55] I. OPIS ZAWODU 1. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć:
14)instalować urządzenia gazowe oraz wykonywać prace związane z ich regulacją, naprawą i konserwacją;
15)dokumentować przebieg procesów budowy sieci i instalacji gazowych; w. rcl
1)klasyfikować paliwa gazowe i określać ich właściwości;
13)posługiwać się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń gazowych;
2)wyjaśniać zjawiska i procesy energetyczne związane z przepływem i przemianami termodynamicznymi gazów;
3)wyjaśniać zasady działania układów elektrycznych, elektronicznych oraz automatyki przemysłowej stosowanych w sieciach i instalacjach gazowych;
4)rozróżniać rodzaje oraz elementy sieci i instalacji gazowych;
16)kontrolować jakość wykonywanych robót sieciowych i instalacyjnych;
17)wykonywać próby szczelności sieci i instalacji gazowych;
18)przygotowywać sieci i instalacje gazowe do odbioru technicznego;
19)wykonywać przedmiary oraz obmiary robót sieciowych i instalacyjnych;
5)określać właściwości materiałów stosowanych do wykonywania sieci i instalacji gazowych;
20)wykonywać pomiary oraz szkice inwentaryzacyjne sieci i instalacji gazowych;
6)określać przyczyny powstawania korozji oraz sposoby jej zapobiegania;
21)stosować zasady projektowania sieci i instalacji gazowych;
7)posługiwać się dokumentacją techniczną, technologiczną i eksploatacyjną sieci i instalacji gazowych;
22)przestrzegać norm, warunków technicznych wykonania i odbioru robót oraz przepisów prawa budowlanego i energetycznego dotyczących sieci i instalacji gazowych; ww
8)dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania sieci i instalacji gazowych w określonej technologii;
23)przestrzegać zasad eksploatacji sieci, urządzeń i instalacji gazowych;
9)dobierać oraz instalować aparaturę kontrolno-pomiarową;
24)przeprowadzać kontrolę stanu technicznego sieci i instalacji gazowych;
10)użytkować narzędzia, urządzenia i przyrządy kontrolno-pomiarowe zgodnie z zasadami eksploatacji;
25)lokalizować i usuwać awarie w sieciach i instalacjach gazowych;
11)organizować i koordynować roboty ziemne związane z budową sieci gazowych;
12)organizować i koordynować roboty związane z budową sieci oraz montażem instalacji gazowych;
26)planować prace związane z modernizacją sieci i instalacji gazowych;
27)stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych;
28)posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; — 5855 —
29)stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
30)przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
Poz. 582 BLOK: PODSTAWY GAZOWNICTWA 1. Cele kształcenia v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
31)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
1)rozróżniać rodzaje paliw gazowych i określać ich skład chemiczny;
32)kierować zespołem pracowników;
2)określać fizykochemiczne właściwości paliw gazowych;
33)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
34)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
4)charakteryzować sposoby pozyskiwania paliw gazowych;
5)określać sposoby oraz warunki wydobywania i magazynowania paliw gazowych; .go
35)korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego;
3)określać możliwości wykorzystywania paliw gazowych;
36)prowadzić działalność gospodarczą.
Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
2.Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik gazownictwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:
7)charakteryzować sposoby nawaniania gazu ziemnego i płynnego;
8)charakteryzować metody wykonywania pomiarów podstawowych parametrów paliw gazowych;
9)charakteryzować procesy zachodzące podczas spalania paliw gazowych;
10)charakteryzować urządzenia energetyczne stosowane podczas montażu oraz eksploatacji sieci i instalacji gazowych; w. rcl
1)organizowanie oraz wykonywanie robót związanych z budową sieci i montażem instalacji gazowych;
6)charakteryzować procesy przeróbki, uzdatniania i rozdzielania paliw gazowych;
2)przygotowywanie sieci i instalacji gazowych do odbioru technicznego;
3)instalowanie, uruchamianie i kontrola stanu technicznego urządzeń gazowych;
4)obsługa sieci, urządzeń i instalacji gazowych;
5)wykonywanie konserwacji, napraw oraz modernizacji sieci, urządzeń i instalacji gazowych;
6)lokalizowanie oraz usuwanie awarii sieci i instalacji gazowych.
3.Zawód technik gazownictwa jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: ww
1)transportu gazu;
2)magazynowania gazu;
3)instalacji skroplonego gazu ziemnego.
II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe:
11)wyjaśniać podstawowe prawa termodynamiki;
12)charakteryzować przemiany fazowe gazów;
13)wykonywać obliczenia podstawowych parametrów charakteryzujących przepływ cieczy i gazów;
14)użytkować urządzenia i instalacje elektryczne;
15)wyjaśniać zasady działania i zastosowanie podstawowych układów elektrycznych oraz automatyki i sterowania;
16)wyjaśniać budowę i zasadę działania napędów hydraulicznych i pneumatycznych;
17)określać właściwości materiałów stosowanych do wykonywania sieci i instalacji gazowych;
18)rozpoznawać elementy maszyn i urządzeń stosowanych w gazownictwie;
19)wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe;
20)rozpoznawać zjawiska korozyjne oraz określać ich skutki;
21)sporządzać rysunki techniczne;
1)podstawy gazownictwa;
22)wykonywać rysunki robocze elementów budowlanych, mechanicznych i instalacyjnych;
2)sieci gazowe;
23)sporządzać szkice i rysunki inwentaryzacyjne;
3)instalacje gazowe;
4)podstawy działalności zawodowej.
24)posługiwać się normami dotyczącymi sieci i instalacji gazowych; — 5856 —
25)przestrzegać przepisów prawa budowlanego i energetycznego dotyczących sieci i instalacji gazowych;
26)posługiwać się dokumentacją techniczną obiektów budowlanych, sieci i instalacji gazowych;
27)stosować zasady projektowania przyłączy gazowych i sieci rozdzielczych niskiego ciśnienia;
28)stosować zasady projektowania instalacji gazowych;
29)sporządzać przedmiary robót sieciowych i instalacyjnych;
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)rodzaje paliw gazowych;
23)przepisy prawa budowlanego i energetycznego dotyczące sieci i instalacji gazowych;
24)dokumentacja techniczna i technologiczna sieci i instalacji gazowych;
25)dokumentacja budowy;
26)zapotrzebowanie na gaz;
27)zasady lokalizacji gazociągów;
28)podstawy projektowania sieci rozdzielczych niskiego ciśnienia oraz przyłączy gazowych;
29)podstawy projektowania instalacji gazowych;
30)przedmiar robót sieciowych i instalacyjnych;
31)specjalistyczne programy komputerowe do sporządzania dokumentacji sieci oraz instalacji gazowych. .go
30)sporządzać dokumentację sieci oraz instalacji gazowych z wykorzystaniem specjalistycznych programów komputerowych.
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
2)skład i fizykochemiczne właściwości paliw gazowych;
3)metody pozyskiwania paliw gazowych;
4)eksploatacja odwiertów gazowych;
5)metody magazynowania paliw gazowych;
1.Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)charakteryzować rodzaje sieci komunalnych;
2)korzystać z map geodezyjnych oraz z planów sytuacyjno-wysokościowych;
3)rozróżniać rodzaje gruntów budowlanych oraz określać ich właściwości; w. rcl
6)przeróbka, uzdatnianie i rozdzielanie paliw gazowych;
BLOK: SIECI GAZOWE
7)nawanianie gazu ziemnego i płynnego;
8)metody wykonywania pomiarów podstawowych parametrów paliw gazowych;
4)rozróżniać rodzaje, układy i elementy sieci gazowych;
5)posługiwać się dokumentacją techniczną sieci gazowych;
9)procesy spalania;
6)określać warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe;
10)urządzenia energetyczne stosowane podczas eksploatacji sieci i instalacji gazowych: turbiny, sprężarki, dmuchawy, wentylatory, pompy;
7)dobierać materiały, uzbrojenie, narzędzia i sprzęt do budowy sieci gazowej w określonej technologii;
11)równania stanu gazu doskonałego i gazów rzeczywistych;
8)organizować prace związane z wykonywaniem robót ziemnych i zabezpieczaniem wykopów;
12)przemiany fazowe gazów;
9)organizować i wykonywać prace związane z budową sieci gazowych;
13)podstawy mechaniki płynów;
14)instalacje i urządzenia elektryczne; ww
15)układy automatyki i sterowania;
16)podstawy materiałoznawstwa;
17)wytrzymałość materiałów;
18)korozja i zabezpieczenia antykorozyjne materiałów;
19)zasady sporządzania, wymiarowania i opisywania rysunków technicznych;
20)rysunki odręczne;
10)oceniać jakość wykonanych robót montażowych;
11)wykonywać antykorozyjne zabezpieczenia gazociągów;
12)wykonywać przyłącza gazowe;
13)montować uzbrojenie sieci, reduktory i gazomierze;
14)znakować gazociągi;
15)wykonywać próby szczelności i wytrzymałości gazociągów;
21)szkice inwentaryzacyjne;
16)przygotowywać sieci gazowe do odbioru technicznego;
22)normy i normatywy techniczne dotyczące instalacji i sieci gazowych;
17)wykonywać prace niebezpieczne i gazoniebezpieczne zgodnie z przepisami; — 5857 —
18)wykonywać prace związane z przygotowaniem i przekazaniem gazociągu do eksploatacji;
19)określać warunki lokalizacji stacji gazowych;
20)rozróżniać rodzaje stacji gazowych oraz określać ich wyposażenie;
Poz. 582
14)technologie wykonywania gazociągów;
15)kontrola jakości wykonania gazociągów; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
16)rodzaje korozji, metody zapobiegania;
17)technologia wykonywania zabezpieczeń antykorozyjnych;
21)wyjaśniać zasady działania urządzeń stacji gazowych;
18)przyłącza gazowe;
22)dobierać i instalować aparaturę kontrolno-pomiarową w stacjach gazowych;
19)zasady montażu uzbrojenia reduktorów, gazomierzy;
23)kontrolować parametry pracy urządzeń gazowych oraz podejmować działania w sytuacjach awaryjnych;
20)zasady znakowania gazociągów;
22)prace niebezpieczne i gazoniebezpieczne;
23)stacje gazowe, wyposażenie, miejsca lokalizacji; .go
24)wykonywać prace związane z obsługą urządzeń stacji gazowych;
21)próby szczelności i wytrzymałości gazociągów;
25)określać zasady lokalizacji i wyposażenia tłoczni gazu;
24)aparatura kontrolno-pomiarowa w stacjach gazowych;
26)wyjaśniać zasady doboru i działania urządzeń energetycznych stanowiących wyposażenie tłoczni gazu;
25)zasady eksploatacji urządzeń stacji gazowych;
27)stosować zasady eksploatacji sieci i urządzeń gazowych;
27)eksploatacja sieci i urządzeń gazowych;
28)kontrolować stan techniczny sieci gazowej;
29)lokalizować i usuwać awarie w sieciach gazowych;
28)kontrola stanu technicznego sieci gazowych;
29)awarie sieci gazowych;
30)konserwacja i remonty sieci gazowych;
31)koszty wykonania sieci gazowych; w. rcl
30)planować oraz koordynować prace związane z konserwacją i remontem sieci gazowych;
26)tłocznie gazu i ich wyposażenie;
32)warunki odbioru sieci gazowych.
31)obliczać koszty wykonania sieci gazowych;
32)przestrzegać warunków technicznych wykonania i odbioru sieci gazowych.
2.Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
BLOK: INSTALACJE GAZOWE 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)rozpoznawać rodzaje obiektów budowlanych;
1)rodzaje sieci komunalnych, zasady i warunki ich wykonywania;
2)określać konstrukcje oraz technologie wykonania obiektów budowlanych;
2)dokumentacja geodezyjna;
3)rozpoznawać rodzaje materiałów budowlanych i określać ich właściwości;
3)pomiary geodezyjne, tyczenie obiektów w terenie;
4)klasyfikacja gazociągów; ww
5)dokumentacja techniczna sieci gazowych;
6)normy, instrukcje, aprobaty techniczne stosowane w gazownictwie;
7)warunki lokalizacji i wykonywania gazociągów;
8)materiały do budowy sieci gazowych;
9)uzbrojenie gazociągów;
10)organizacja robót związanych z budową sieci gazowych;
11)narzędzia i sprzęt do budowy sieci gazowych;
4)rozróżniać instalacje budowlane;
5)rozróżniać rodzaje i elementy instalacji gazowych;
6)określać właściwości materiałów stosowanych do wykonywania instalacji gazowych;
7)określać warunki prowadzenia przewodów instalacji gazowych;
8)określać warunki, jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których można instalować urządzenia gazowe;
9)przestrzegać warunków technicznych wykonania i odbioru instalacji gazowych;
12)roboty ziemne;
10)dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do montażu instalacji gazowych;
13)metody zabezpieczania i odwadniania wykopów;
11)dobierać techniki połączeń w zależności od rodzaju stosowanych materiałów; — 5858 —
12)wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej związane z montażem instalacji gazowych;
Poz. 582
8)organizacja robót montażowych;
9)sprzęt i narzędzia stosowane w pracach instalacyjnych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
13)organizować prace związane z montażem instalacji gazowych, instalacji zbiornikowych i przemysłowych;
10)technologie wykonywania instalacji gazowych;
14)klasyfikować urządzenia gazowe;
12)palniki gazowe;
15)klasyfikować palniki gazowe oraz wyjaśniać zasadę ich działania;
13)kotły gazowe, instalacje kotłowe;
16)charakteryzować budowę, warunki montażu i eksploatacji urządzeń gazowych;
17)montować i uruchamiać urządzenia gazowe;
14)kotłownie na paliwo gazowe;
15)montaż, uruchamianie oraz ocena stanu technicznego urządzeń gazowych;
16)gazomierze: klasyfikacja, zasada działania;
18)rozróżniać rodzaje gazomierzy;
17)montaż i demontaż gazomierzy;
18)zasady magazynowania i transportu gazów płynnych; .go
19)określać warunki lokalizacji gazomierzy;
20)wykonywać montaż i demontaż gazomierzy;
21)przestrzegać zasad magazynowania i transportu gazu płynnego;
22)oceniać zgodność wykonania instalacji gazowych z dokumentacją techniczną oraz warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót;
23)przeprowadzać próby szczelności instalacji gazowych;
24)przygotowywać instalacje gazowe do odbioru technicznego;
19)instalacje na gaz płynny i instalacje zbiornikowe;
20)przemysłowe instalacje gazowe;
21)próby szczelności instalacji gazowych;
22)odbiór techniczny instalacji gazowych;
23)warunki techniczne eksploatacji instalacji gazowych;
24)wentylacja pomieszczeń; w. rcl
25)uruchamiać instalacje gazowe;
11)urządzenia gazowe;
26)określać warunki i sposoby wentylacji pomieszczeń oraz odprowadzania spalin z urządzeń gazowych;
25)zasady odprowadzania spalin z urządzeń gazowych;
26)przeglądy techniczne instalacji gazowych;
27)określać wymagania, jakie powinny spełniać kotłownie gazowe;
27)konserwacja oraz naprawa instalacji i urządzeń gazowych;
28)dokonywać przeglądów technicznych instalacji gazowych;
28)koszty wykonania instalacji gazowych;
29)wykonywać czynności związane z konserwacją oraz naprawą instalacji i urządzeń gazowych;
30)obliczać koszty wykonania instalacji gazowych;
31)montować instalacje do monitorowania obecności gazu w pomieszczeniach.
2.Treści kształcenia (działy programowe) ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych:
1)obiekty budowlane i ich elementy;
2)materiały budowlane;
29)urządzenia gazometryczne, instalacje do monitorowania obecności gazu w pomieszczeniach.
BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 1. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć:
1)wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej;
2)rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw;
3)rodzaje instalacji budowlanych;
3)sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa;
4)rodzaje i elementy instalacji gazowej;
4)opracowywać plan marketingowy;
5)materiały stosowane do montażu instalacji gazowych;
5)podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy;
6)warunki techniczno-prawne wykonywania instalacji gazowych oraz lokalizacji urządzeń gazowych w pomieszczeniach;
6)sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia;
7)dokumentacja techniczna, normy, instrukcje oraz wytyczne wykonania i odbioru instalacji gazowych;
7)sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej;
8)stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; — 5859 —
9)stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska;
10)stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej;
11)organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii;
12)stosować środki ochrony indywidualnej;
13)udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy;
14)określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy;
15)komunikować się z uczestnikami procesu pracy;
17)rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej;
18)podejmować decyzje;
19)elementy socjologii i psychologii pracy;
20)źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym;
21)formy doskonalenia zawodowego;
22)etyka.
III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podbudowa programowa: gimnazjum, liceum Nazwa bloku ogólnokształcące, liceum programowego profilowane, technikum, uzupełniające liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające .go
16)prowadzić negocjacje;
Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
19)korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów