Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemys

Dziennik Ustaw Nr 100 Elektronicznie podpisany przez Grzegorz Paczowski Data: 2011.05.17 15:28:50 +02'00' — 5826 — Poz. 582 582 v.p l ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ1) z dnia 19 kwietnia 2011 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach: blacharz izolacji przemysłowych, monter izolacji przemysłowych, operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych, opiekun osoby starszej, technik energetyk, technik gazownictwa, technik przeróbki kopalin stałych, technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego, technik tyfloinformatyk i technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej Na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.2)) zarządza się, co następuje: 3) operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych — symbol cyfrowy 823[01]; 4) opiekun 346[05]; osoby starszej — .go §

2. Określa się podstawy programowe kształcenia w następujących zawodach objętych klasyfikacją zawodów szkolnictwa zawodowego, stanowiącą załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 124, poz. 860, z 2008 r. Nr 144, poz. 903 oraz z 2010 r. Nr 60, poz. 374): 2) monter izolacji przemysłowych — symbol cyfrowy 713[09]; 1) blacharz izolacji przemysłowych — symbol cyfrowy 721[05]; 1) Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji cyfrowy 5) technik energetyk — symbol cyfrowy 311[54]; 6) technik gazownictwa — symbol cyfrowy 311[55]; 7) technik przeróbki kopalin stałych — symbol cyfrowy 311[53]; 8) technik sztukatorstwa i kamieniarstwa artystycznego — symbol cyfrowy 347[10]; 9) technik tyfloinformatyk 312[03]; w. rcl rządowej — oświata i wychowanie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. Nr 216, poz. 1591). 2) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703 i Nr 281, poz. 2781, z 2005 r. Nr 17, poz. 141, Nr 94, poz. 788, Nr 122, poz. 1020, Nr 131, poz. 1091, Nr 167, poz. 1400 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 144, poz. 1043, Nr 208, poz. 1532 i Nr 227, poz. 1658, z 2007 r. Nr 42, poz. 273, Nr 80, poz. 542, Nr 115, poz. 791, Nr 120, poz. 818, Nr 180, poz. 1280 i Nr 181, poz. 1292, z 2008 r. Nr 70, poz. 416, Nr 145, poz. 917, Nr 216, poz. 1370 i Nr 235, poz. 1618, z 2009 r. Nr 6, poz. 33, Nr 31, poz. 206, Nr 56, poz. 458, Nr 157, poz. 1241 i Nr 219, poz. 1705 oraz z 2010 r. Nr 44, poz. 250, Nr 54, poz. 320, Nr 127, poz. 857 i Nr 148, poz.
3. symbol — symbol cyfrowy 10) technik urządzeń i systemów energetyki odnawialnej — symbol cyfrowy 311[56].
4. Podstawy programowe, o których mowa w ust. 1, stanowią załączniki nr 1—10 do rozporządzenia. §
5. Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Minister Edukacji Narodowej: K. Hall Załączniki do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 19 kwietnia 2011 r. (poz. 582) Załącznik nr 1 ww PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE BLACHARZ IZOLACJI PRZEMYSŁOWYCH SYMBOL CYFROWY 721[05] I. OPIS ZAWODU
6. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) rozpoznawać rodzaje podstawowych instalacji i urządzeń przemysłowych wymagających izolacji; 2) rozróżniać rodzaje izolacji przemysłowych; 3) określać zasady montażu izolacji przemysłowych; 4) określać rolę i zadania płaszczy ochronnych stosowanych do izolacji instalacji i urządzeń przemysłowych; 5) rozróżniać rodzaje materiałów blacharskich stosowanych do wykonywania płaszczy ochronnych; 6) rozróżniać rodzaje materiałów konstrukcyjnych oraz określać ich właściwości; 7) określać warunki magazynowania i składowania materiałów stosowanych do wykonywania i montażu płaszczy ochronnych; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5827 — Poz. 582 31) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 9) wykonywać szkice robocze i izometryczne instalacji przemysłowych; 32) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 10) wykonywać podstawowe obliczenia warsztatowe; 11) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną; 12) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji; 13) dobierać metody i techniki połączeń blach oraz elementów konstrukcyjnych; 33) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 34) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 35) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 36) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 37) korzystać z różnych źródeł informacji; 38) prowadzić działalność gospodarczą. .go 14) posługiwać się przyrządami oraz urządzeniami kontrolno-pomiarowymi; v.p l 8) rozpoznawać rodzaje korozji oraz określać sposoby zapobiegania; 15) oceniać jakość materiałów przeznaczonych do różnych rodzajów obróbki; 16) wykonywać trasowanie na podstawie pomiarów i rysunków; 17) wykonywać czynności związane z obróbką ręczną i obróbką skrawaniem; 18) wykonywać operacje blacharskie z zastosowaniem narzędzi ręcznych, elektronarzędzi i maszyn, zgodnie z zasadami ich użytkowania;
7. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie blacharz izolacji przemysłowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywanie operacji blacharskich i ślusarskich związanych z przygotowaniem elementów konstrukcyjnych oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; w. rcl 19) wykonywać elementy płaszczy ochronnych z zastosowaniem różnych rozwiązań konstrukcyjnych; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. 20) wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne elementów konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji; 21) planować kolejność operacji i czynności związanych z wykonywaniem i montażem płaszczy ochronnych; 22) wykonywać montaż płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 23) użytkować rusztowania i pomosty robocze; 24) zabezpieczać wykonane elementy konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przed uszkodzeniem oraz szkodliwym wpływem czynników zewnętrznych; ww 25) transportować i składować wyroby blacharskie, elementy konstrukcyjne oraz elementy przeznaczone do montażu płaszczy ochronnych izolacji; 26) wykonywać prace związane z rekonstrukcją i naprawą elementów konstrukcyjnych i płaszczy ochronnych izolacji; 27) oceniać jakość wykonywanych prac; 28) dokonywać rozliczenia robocizny, materiałów oraz sprzętu; 29) stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych; 30) korzystać z norm, katalogów, instrukcji oraz innych źródeł informacji i doradztwa specjalistycznego; 2) wykonywanie konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych; 3) wykonywanie płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 4) wykonywanie prac związanych z rekonstrukcją i naprawą elementów konstrukcyjnych i płaszczy ochronnych izolacji. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy zawodu; 2) technologia blacharstwa izolacji przemysłowych; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU
8. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać podstawowe pojęcia i prawa z zakresu mechaniki, elektrotechniki oraz przewodnictwa cieplnego; 2) rozpoznawać podstawowe źródła i odbiorniki energii elektrycznej; 3) przewidywać zagrożenia związane z pracą urządzeń elektrycznych oraz określać ich skutki; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5828 — Poz. 582 29) określać zasady montażu konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji; 5) rozróżniać rodzaje rysunków i określać ich zastosowanie; 30) charakteryzować rodzaje, budowę i zasady eksploatacji rusztowań. technicznych 6) sporządzać rysunki podstawowych konstrukcji geometrycznych; 7) wykonywać rzuty prostokątne i aksonometryczne; 8) wykonywać rysunki widoków, przekrojów i kładów; 9) stosować symbole graficzne i uproszczenia rysunkowe; 10) sporządzać szkice i rysunki schematyczne;
9. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) przepływ ciepła, pole magnetyczne, prąd elektryczny, elektromagnetyzm; 2) instalacje i urządzenia elektryczne; 3) ochrona przeciwporażeniowa oraz bezpieczeństwo pracy przy urządzeniach elektrycznych; 4) podstawy miernictwa warsztatowego; .go 11) wymiarować i opisywać rysunki; v.p l 4) wykonywać podstawowe pomiary wielkości geometrycznych oraz interpretować wyniki pomiarów; 12) odczytywać i sporządzać rysunki rozwinięć blacharskich; 13) stosować zasady wymiarowania ochronnych wykonanych z blachy; płaszczy 5) podstawy rysunku technicznego; 6) zasady sporządzania szkiców i rysunków schematycznych; 7) rzutowanie prostokątne i aksonometryczne; 14) sporządzać rysunki elementów płaszczy ochronnych o różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych; 8) zasady wykonywania widoków, przekrojów i kładów; 15) wyjaśniać znaczenie izolacji przemysłowych; 9) symbole graficzne i uproszczenia rysunkowe; 16) rozróżniać rodzaje instalacji oraz izolacji przemysłowych; 10) zasady sporządzania rysunków izometrycznych; 11) zasady wymiarowania płaszczy ochronnych z blachy; w. rcl 17) rozróżniać rodzaje płaszczy ochronnych stosowanych w izolacjach przemysłowych; 18) rozróżniać rodzaje materiałów blacharskich stosowanych w izolacjach przemysłowych oraz określać ich właściwości; 19) określać rodzaje konstrukcji stosowanych w instalacjach przemysłowych; 12) rysunki różnych rozwiązań konstrukcyjnych płaszczy ochronnych; 13) rola i zadania izolacji przemysłowych; 14) rodzaje instalacji przemysłowych; 15) rodzaje izolacji przemysłowych; 20) rozpoznawać rodzaje korozji i określać sposoby zapobiegania; 16) rodzaje konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 21) określać warunki magazynowania, przechowywania i składowania materiałów blacharskich, konstrukcyjnych oraz wyrobów gotowych; 17) materiały konstrukcyjne, blacharskie, łączniki oraz materiały pomocnicze stosowane do montażu izolacji przemysłowych; 22) rozróżniać przyrządy pomiarowe i określać ich zastosowanie; 18) rodzaje korozji i sposoby zapobiegania; 23) charakteryzować podstawowe operacje ślusarskie i blacharskie; 19) przechowywanie i składowanie materiałów blacharskich, konstrukcyjnych i wyrobów gotowych; 20) przyrządy pomiarowe; 25) określać zasady wykonywania operacji kształtowania płaszcza ochronnego; 22) podstawowe operacje obróbki skrawaniem; ww 24) wyjaśniać zasady wykonywania operacji obróbki ręcznej oraz obróbki skrawaniem; 26) rozróżniać rodzaje połączeń elementów blacharskich i konstrukcyjnych; 27) rozróżniać narzędzia, sprzęt i maszyny do obróbki ręcznej oraz obróbki skrawaniem materiałów blacharskich; 28) wyjaśniać budowę, zasady działania i obsługi maszyn stosowanych do wykonywania konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 21) podstawowe operacje ślusarskie i blacharskie; 23) zasady kształtowania ochronnych; elementów płaszczy 24) połączenia rozłączne i nierozłączne; 25) narzędzia ślusarskie i blacharskie; 26) maszyny i urządzenia stosowane w blacharstwie izolacji przemysłowych; 27) budowa i eksploatacja rusztowań; 28) zasady pracy na wysokości. — 5829 — BLOK: TECHNOLOGIA BLACHARSTWA PRZEMYSŁOWYCH IZOLACJI
10. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną instalacji oraz izolacji przemysłowych; 2) odczytywać rysunki izometryczne instalacji przemysłowych; 3) dobierać sposoby wykonania konstrukcji i płaszczy ochronnych na podstawie dokumentacji; 22) wykonywać połączenia elementów blach oraz innych materiałów różnymi technikami; 23) wykonywać podstawowe operacje związane z przygotowaniem i montażem płaszczy ochronnych izolacji; 24) wykonywać operacje związane z przygotowaniem i montażem konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych; 25) oceniać jakość wykonanych robót ślusarskich i blacharskich; 26) dokonywać konserwacji, naprawy i wymiany uszkodzonych elementów płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych oraz konstrukcji wsporczych i nośnych; 27) rozliczać robociznę, materiały i sprzęt oraz obliczać należność za wykonaną pracę; .go 4) planować czynności związane z wykonywaniem konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 5) dobierać materiały i wyroby do wykonywania konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 6) dobierać wyroby i materiały pomocnicze do wykonywania konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 7) oceniać jakość i przydatność materiałów oraz wyrobów przeznaczonych do wykonywania konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 29) stosować środki ochrony indywidualnej podczas robót blacharskich.
11. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) dokumentacja techniczna i technologiczna; 2) sposoby wykonania ochronnych; konstrukcji i płaszczy w. rcl 8) wykonywać przedmiary konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 28) korzystać z norm, katalogów i instrukcji oraz specjalistycznych programów komputerowych; 9) wykonywać podstawowe obliczenia warsztatowe; 10) wykonywać pomiary warsztatowe; 11) obliczać ilość materiałów potrzebnych do wykonania planowanych robót; 12) dobierać narzędzia do planowanych operacji blacharskich; 13) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 14) przygotowywać blachy i inne materiały do obróbki; 15) wykonywać trasowanie blach i innych materiałów; ww 16) wykonywać płaszcze ochronne o różnych rozwiązaniach konstrukcyjnych; 17) dobierać maszyny i urządzenia do określonych procesów technologicznych; 18) obsługiwać maszyny oraz posługiwać się narzędziami zgodnie z zasadami eksploatacji; 19) wykonywać operacje obróbki ręcznej oraz obróbki skrawaniem elementów konstrukcyjnych; 20) wykonywać czynności związane z ręcznym i mechanicznym kształtowaniem blach; 21) dobierać metody połączeń elementów konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji w zależności od ich kształtu i rodzaju materiału; 3) technologia wykonywania konstrukcji i płaszczy ochronnych; 4) materiały konstrukcyjne metalowe i niemetalowe oraz materiały pomocnicze; 5) rodzaje blach stosowanych do wykonywania płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 6) ocena jakości materiałów stosowanych w blacharstwie izolacji przemysłowych; 7) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 8) pomiary i obliczenia warsztatowe; 9) zapotrzebowanie na materiały i wyroby stosowane do wykonywania robót blacharskich; 10) narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane podczas wykonywania konstrukcji wsporczych i nośnych oraz obróbki blach; 11) organizacja stanowiska pracy; 12) trasowanie na płaszczyźnie, trasowanie przestrzenne; 13) konstrukcje płaszczy ochronnych izolacji; 14) obróbka ręczna i obróbka skrawaniem elementów konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych; 15) metody kształtowania blach; 16) technologia wykonywania połączeń rozłącznych i nierozłącznych; — 5830 — 17) zasady wykonywania płaszczy ochronnych oraz konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych; 18) kontrola jakości wykonywanych robót ślusarskich i blacharskich; 19) naprawa konstrukcji wsporczych i nośnych oraz elementów wykonanych z blachy; Poz. 582 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 8) elementy ergonomii; 9) środki ochrony indywidualnej; 10) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 20) konserwacja narzędzi i maszyn; 21) metody kalkulacji kosztów wykonania wyrobu; 22) normy, katalogi i instrukcje dotyczące izolacji przemysłowych; 23) specjalistyczne programy komputerowe; 11) zasady i metody komunikowania się; 12) elementy socjologii i psychologii pracy; 13) formy doskonalenia zawodowego; 14) źródła informacji zawodowej; 24) środki ochrony indywidualnej. .go 15) etyka. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE
12. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: Nazwa bloku programowego 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; Techniczne podstawy zawodu 25 Technologia blacharstwa izolacji przemysłowych 50 Podstawy działalności zawodowej 10 w. rcl 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) stosować środki ochrony indywidualnej; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE 1) pracownia rysunku i dokumentacji technicznej; 2) pracownia technologii; ww 4) warsztaty szkolne. Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 13) doskonalić umiejętności zawodowe;
13. Treści kształcenia (działy programowe) 85** w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. 3) pracownia komputerowa; 15) przestrzegać zasad etyki. Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia 12) podejmować decyzje; 14) korzystać z różnych źródeł informacji; Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Pr a cownia r y sunku i dokume nta cji te ch n i c z ne j powinna by ć wy posa żona w: 1) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) plansze i modele figur płaskich brył geometrycznych; 2) metody poszukiwania pracy; 3) przekroje, widoki i rozwinięcia brył geometrycznych; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) model rzutni prostokątnej; 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 5) plansze i katalogi do nauki rysowania siatek rozwinięć blacharskich; — 5831 — 6) przybory kreślarskie i przyrządy pomiarowe; 7) materiały dydaktyczne przedstawiające zasady sporządzania rysunków i szkiców, zasady rzutowania, wymiarowania, wykonywania widoków oraz przekrojów i kładów; 8) plansze do rysowania uproszczeń rysunkowych instalacji przemysłowych i izolacji oraz połączeń rozłącznych i nierozłącznych; 9) rysunki szczegółów różnego typu izolacji przemysłowych; 10) przykładową dokumentację izolacji przemysłowych; 11) modele płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 13) zestaw do prezentacji multimedialnych. P ra c ow nia t e c hn o l o g i i p o wi n n a b yć wy posa żo na w: 1) katalogi i prospekty materiałów stosowanych w izolacjach przemysłowych; 2) modele instalacji przemysłowych; 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; 3) specjalistyczne programy komputerowe; 4) zestaw multimedialny; 5) drukarkę i skaner. Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy po s aż o ne w: 1) stanowiska do trasowania (jedno stanowisko dla trzech uczniów); 2) stanowiska do prac blacharskich (jedno stanowisko dla trzech uczniów); 3) stanowiska ślusarskie do wykonywania konstrukcji izolacji przemysłowych (jedno stanowisko dla czterech uczniów); .go 12) poradniki warsztatowe i normy PN, PN-ISO; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 3) próbki materiałów konstrukcyjnych; 4) elementy konstrukcji wsporczych i nośnych; 5) narzędzia i przyrządy do trasowania; 6) zestaw do lutowania miękkiego i twardego; 7) narzędzia do ręcznej obróbki blach; 8) przyrządy i urządzenia kontrolno-pomiarowe; 9) wkrętarki akumulatorowe; 10) wiertarki ręczne z napędem elektrycznym; w. rcl 5) modele konstrukcji wsporczych i nośnych; 4) skrzynki z zestawem narzędzi do wykonywania płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 6) modele płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 7) wzorniki blach stosowanych w izolacjach przemysłowych; 8) materiały pomocnicze, uszczelniające i łączniki; 9) katalogi materiałów i wyrobów stosowanych do wykonywania konstrukcji oraz płaszczy ochronnych; 10) narzędzia do obróbki ręcznej blach; 11) katalogi maszyn do cięcia i kształtowania blach; 12) przykładowe dokumentacje techniczne i technologiczne; 13) przyrządy pomiarowe i narzędzia traserskie; ww 14) zdjęcia, rysunki, plansze, zestawy foliogramów i fazogramów oraz materiały rysunkowe i filmowe dotyczące wykonywania płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 11) wiertarkę elektryczną — stołową; 12) szlifierki kątowe; 13) spawarkę elektryczną; 14) nożyce ręczne i elektryczne; 15) rozdzierak elektryczny do cięcia blach powlekanych i kształtowych; 16) gilotynę ręczną i elektryczną; 17) żłobiarkę ręczną i elektryczną z zestawem rolek kształtowych; 18) zaginarkę ręczną; 19) zwijarkę ręczną i elektryczną; 20) materiały do wykonywania elementów konstrukcyjnych oraz płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 21) rysunki wykonawcze konstrukcji oraz płaszczy ochronnych izolacji; 15) sprzęt do prezentacji multimedialnych; 22) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; 16) Katalogi Nakładów Rzeczowych oraz cenniki do kosztorysowania robót izolacyjnych w przemyśle; 23) środki ochrony indywidualnej; 17) przykładowe kosztorysy wykonania konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych. P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w : 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 24) regulamin warsztatów szkolnych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. Dziennik Ustaw Nr 100 — 5832 — Poz. 582 Załącznik nr 2 v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE MONTER IZOLACJI PRZEMYSŁOWYCH SYMBOL CYFROWY 713[09] I. OPIS ZAWODU
14. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 23) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 1) rozróżniać rodzaje instalacji przemysłowych; 24) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 2) rozróżniać rodzaje oraz określać właściwości mediów w instalacjach przemysłowych; 25) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 3) charakteryzować rodzaje izolacji przemysłowych; 27) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; .go 4) rozróżniać rodzaje i określać właściwości materiałów izolacyjnych, konstrukcyjnych i osłonowych stosowanych w izolacjach przemysłowych; 26) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 5) magazynować, składować i transportować materiały stosowane do wykonywania izolacji przemysłowych; 6) sporządzać szkice robocze instalacji oraz izolacji przemysłowych; 7) posługiwać się dokumentacją techniczną, instrukcjami, normami i katalogami; 29) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
15. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie monter izolacji przemysłowych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: w. rcl 8) wykonywać przedmiary, obmiary i pomiary inwentaryzacyjne; 28) korzystać z różnych źródeł informacji; 9) opracowywać plany realizacji określonych robót izolacyjnych; 10) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania robót izolacyjnych; 11) posługiwać się przyrządami kontrolno-pomiarowymi; 1) montaż izolacji ciepłochronnych; 2) montaż izolacji zimnochronnych; 3) montaż izolacji akustycznych i przeciwdrganiowych; 4) montaż izolacji ogniochronnych; 12) posługiwać się narzędziami oraz sprzętem do montażu izolacji przemysłowych; 5) montaż konstrukcji wsporczych i nośnych izolacji przemysłowych; 13) użytkować rusztowania i pomosty robocze zgodnie z zasadami eksploatacji; 6) montaż płaszczy ochronnych izolacji; 14) oceniać stan i przygotowywać podłoże do montażu izolacji; 15) przygotowywać i montować konstrukcje wsporcze i nośne; ww 16) wykonywać montaż izolacji ciepłochronnych, zimnochronnych, akustycznych, przeciwdrganiowych, ogniochronnych; 17) montować elementy płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 18) wykonywać prace związane z konserwacją, remontem, naprawą i demontażem izolacji przemysłowych; 19) oceniać jakość wykonywanych robót; 20) dokonywać rozliczenia materiałów, sprzętu i robocizny; 21) stosować techniki komputerowe podczas realizacji zadań zawodowych; 22) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 7) konserwacja, remont, naprawa i demontaż izolacji przemysłowych. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczne podstawy zawodu; 2) technologia izolacji przemysłowych; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNE PODSTAWY ZAWODU
16. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać zjawiska fizyczne związane z przepływem cieczy i gazów; 2) określać sposoby rozchodzenia się ciepła; — 5833 — 3) wyjaśniać zjawiska powstawania oraz przenoszenia drgań i fal dźwiękowych; 4) wyjaśniać proces rozprzestrzeniania się ognia i zapobiegania jego skutkom; 5) rozróżniać rodzaje obiektów i instalacji przemysłowych; 6) charakteryzować rodzaje mediów w instalacjach przemysłowych; Poz. 582 6) rodzaje instalacji przemysłowych; 7) rodzaje mediów w instalacjach przemysłowych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 8) rodzaje izolacji przemysłowych; 9) rodzaje obciążeń izolacji przemysłowych; 10) materiały izolacyjne, konstrukcyjne, osłonowe i pomocnicze; 11) zasady wykonywania izolacji przemysłowych; 7) rozróżniać rodzaje izolacji przemysłowych; 12) rodzaje płaszczy ochronnych izolacji; 8) rozróżniać rodzaje obciążeń i określać ich wpływ na izolacje przemysłowe; 13) magazynowanie, przechowywanie, składowanie i transport materiałów do izolacji przemysłowych; 14) rodzaje, konstrukcje i zastosowanie rusztowań; 15) rodzaje rysunków technicznych; .go 9) rozróżniać rodzaje i określać właściwości materiałów izolacyjnych, konstrukcyjnych, osłonowych oraz pomocniczych stosowanych w izolacjach przemysłowych; 10) określać zasady wykonywania różnych rodzajów izolacji przemysłowych; 11) charakteryzować rodzaje płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 12) określać zasady montażu płaszczy ochronnych izolacji przemysłowych; 13) określać warunki magazynowania, przechowywania, składowania i transportu materiałów stosowanych do wykonywania izolacji przemysłowych; 17) zasady rzutowania prostokątnego i aksonometrycznego; 18) wymiarowanie i opisywanie rysunków; 19) rysunek odręczny i schematyczny; 20) oznaczenia graficzne na rysunkach technicznych; 21) elementy dokumentacji technicznej; 22) przyrządy pomiarowe; w. rcl 14) rozróżniać rodzaje rusztowań oraz określać zasady ich użytkowania; 16) podstawowe konstrukcje geometryczne; 23) rysunek inwentaryzacyjny. 15) rozróżniać rodzaje rysunków technicznych; BLOK: TECHNOLOGIA IZOLACJI PRZEMYSŁOWYCH 16) stosować zasady wykonywania rzutów i przekrojów;
17. Cele kształcenia 17) wymiarować i opisywać rysunki; 18) odczytywać oznaczenia graficzne na rysunkach; 19) sporządzać szkice oraz rysunki schematyczne instalacji i izolacji przemysłowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) korzystać z dokumentacji technicznej obiektów i instalacji przemysłowych; 2) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną oraz instrukcjami wykonywania izolacji przemysłowych; 21) posługiwać się podstawowymi przyrządami pomiarowymi; 3) wykonywać pomiary inwentaryzacyjne instalacji przemysłowych; 22) wykonywać przedmiary i obmiary robót izolacyjnych; 4) dobierać materiały i wyroby do wykonywania określonych izolacji przemysłowych; 23) wykonywać pomiary i szkice inwentaryzacyjne. 5) obliczać ilość materiałów potrzebnych do wykonania izolacji; ww 20) korzystać z dokumentacji technicznej, norm i katalogów;
18. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawy mechaniki cieczy i gazów; 2) sposoby rozchodzenia się ciepła; 3) powstawanie i przenoszenie drgań i fal dźwiękowych; 4) rozprzestrzenianie się ognia i sposoby zapobiegania; 5) rodzaje obiektów przemysłowych; 6) oceniać jakość materiałów przeznaczonych do wykonania izolacji przemysłowych; 7) planować prace związane z montażem izolacji przemysłowych; 8) oceniać stan podłoża i przygotowywać do wykonania izolacji; 9) dobierać techniki montażu izolacji przemysłowych; 10) przygotowywać materiały izolacyjne do montażu izolacji; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5834 — Poz. 582 6) narzędzia i sprzęt do montażu izolacji przemysłowych; 12) przygotowywać podstawowe formy płaszczy ochronnych izolacji; 7) eksploatacja rusztowań i pomostów roboczych; 13) magazynować, składować i transportować materiały i wyroby izolacyjne, osłonowe oraz materiały pomocnicze; 14) organizować prace związane z montażem izolacji przemysłowych; 15) dobierać narzędzia i sprzęt do rodzaju wykonywanych robót izolacyjnych; 16) organizować stanowisko pracy do montażu izolacji przemysłowych; v.p l 11) dobierać materiały pomocnicze do montażu elementów izolacji przemysłowych; 8) magazynowanie, składowanie i transport materiałów przeznaczonych do wykonywania izolacji; 9) organizacja stanowiska pracy do montażu izolacji przemysłowych; 10) montaż izolacji ciepłochronnych; 11) montaż izolacji zimnochronnych; 12) montaż izolacji akustycznych i przeciwdrganiowych; 13) montaż izolacji ogniochronnych; 14) konserwacja, remont i naprawa izolacji przemysłowych; 18) użytkować rusztowania i pomosty robocze; 15) ocena jakości robót izolacyjnych; 19) dobierać i przygotowywać materiały do wykonywania konstrukcji i płaszczy ochronnych izolacji; 16) kalkulacja kosztów materiałów, sprzętu i robocizny; .go 17) posługiwać się narzędziami i sprzętem podczas wykonywania robót izolacyjnych; 20) przygotowywać i montować konstrukcje nośne i wsporcze izolacji przemysłowych; 21) wykonywać izolacje przemysłowe: ciepłochronne, zimnochronne, akustyczne, przeciwdrganiowe, ogniochronne; 18) gospodarka odpadami. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
19. Cele kształcenia w. rcl 22) przygotowywać płaszcze ochronne do montażu określonymi technikami; 17) normy, katalogi, instrukcje obsługi i dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) maszyn i urządzeń; 23) wykonywać montaż płaszczy ochronnych z różnych materiałów; 24) wykonywać czynności związane z konserwacją, remontami i naprawą izolacji przemysłowych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 25) oceniać jakość robót izolacyjnych; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 26) wykonywać obmiary robót izolacyjnych; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 27) rozliczać koszty materiałów, sprzętu i robocizny oraz obliczać należności za wykonaną pracę; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 28) korzystać z norm, katalogów, instrukcji obsługi, dokumentacji techniczno-ruchowej (DTR) maszyn i urządzeń oraz specjalistycznych programów komputerowych; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 29) segregować odpady i planować ich zagospodarowanie. ww
20. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) dokumentacja techniczna instalacji przemysłowych; 2) dokumentacja technologiczna izolacji przemysłowych; 3) pomiary inwentaryzacyjne instalacji przemysłowych; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 7) stosować przepisy prawa budowlanego; 8) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 9) stosować środki ochrony indywidualnej; 10) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 11) komunikować się i współpracować w zespole; 12) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 13) podejmować decyzje; 4) materiały i wyroby stosowane do wykonywania izolacji przemysłowych; 14) doskonalić umiejętności zawodowe; 5) techniki wykonywania izolacji przemysłowych; 16) przestrzegać zasad etyki. 15) korzystać z różnych źródeł informacji; — 5835 —
21. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Poz. 582 Pr a cownia ma te r ia łozna wstwa powinna b yć wy posa żona w: v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 1) próbki materiałów konstrukcyjnych, izolacyjnych i płaszczy ochronnych; 2) metody poszukiwania pracy; 2) elementy konstrukcyjne; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 3) modele i plansze przedstawiające elementy izolacji przemysłowych; 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 8) wybrane przepisy prawa budowlanego; 10) środki ochrony indywidualnej; 6) przyrządy pomiarowe; 7) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów izolacyjnych. 11) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 12) zasady i metody komunikowania się; 13) elementy socjologii i psychologii pracy; Pr a cownia dokume nta cji te chniczne j po w i n na by ć wy posa żona w: 1) plansze i modele figur płaskich i brył geometrycznych; 2) przekroje i widoki brył geometrycznych; 14) formy doskonalenia zawodowego; 15) źródła informacji zawodowej; 5) przyrządy do badania podstawowych właściwości materiałów izolacyjnych; .go 9) elementy ergonomii; 4) modele, plansze i filmy dydaktyczne dotyczące produkcji i zastosowania materiałów izolacyjnych; 3) model rzutni prostokątnej; 4) rysunki i modele izolacji przemysłowych różnego typu; w. rcl 16) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczne podstawy zawodu 20 Technologia izolacji przemysłowych 55 Podstawy działalności zawodowej Razem 10 85** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia ww w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 15% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 5) przykładową dokumentację techniczną i technologiczną izolacji przemysłowych; 6) przykładową dokumentację techniczną i technologiczną instalacji przemysłowych; 7) normy dotyczące zasad sporządzania rysunków technicznych; 8) instrukcje dotyczące wykonywania robót izolacyjnych; 9) normy, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości materiałów i wyrobów; 10) zestaw do prezentacji multimedialnych. Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w: 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; 3) specjalistyczne programy komputerowe; 1) pracownia materiałoznawstwa; 4) projektor multimedialny, ekran; 2) pracownia dokumentacji technicznej; 5) drukarkę i skaner. 3) pracownia komputerowa; Pr a cownia te chnologii izola cji pr ze mys ł o wy ch powinna by ć wy posa żona w: 4) pracownia technologii izolacji przemysłowych; 5) warsztaty szkolne. 1) katalogi i prospekty materiałów i wyrobów izolacyjnych; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5836 — Poz. 582 3) gilotynę ręczną; 3) narzędzia i sprzęt do wykonywania izolacji, elementów konstrukcji wsporczych i nośnych oraz płaszczy ochronnych izolacji; 4) żłobiarkę ręczną z zestawem kamieni; v.p l 2) narzędzia oraz przyrządy pomiarowe; 5) żłobiarkę elektryczną z zestawem kamieni; 6) zaginarkę ręczną; 4) rysunki i modele rusztowań; 5) materiały do wykonywania izolacji: ciepłochronnych, zimnochronnych, akustycznych, przeciwdrganiowych, ogniochronnych; 7) walcarkę ręczną; 8) walcarkę elektryczną; 6) modele instalacji przemysłowych; 9) ściankę do symulacji montażu instalacji i izolacji przemysłowej; 7) modele i rysunki izolacji przemysłowych; 10) nitownicę, nożyce ręczne i elektryczne; 8) modele systemów mocowań; 11) stanowisko spawalnicze; 9) przykładową dokumentację techniczną i technologiczną izolacji przemysłowych; 13) narzędzia do ręcznej obróbki blachy; 14) spawarkę elektryczną; .go 10) dokumentację prowadzenia robót; 12) narzędzia i przyrządy do trasowania; 11) instrukcje dotyczące wykonywania izolacji przemysłowych; 15) zgrzewarkę elektryczną do montażu szpilek; 12) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; 17) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; 13) normy, aprobaty techniczne, certyfikaty jakości materiałów i wyrobów; 18) narzędzia i przyrządy kontrolno-pomiarowe; 16) rysunki wykonawcze izolacji; 19) materiały do wykonywania izolacji: ciepłochronnych, zimnochronnych, akustycznych, przeciwdrganiowych i ogniochronnych; 15) filmy instruktażowe dotyczące zasad wykonywania izolacji przemysłowych; 20) środki ochrony indywidualnej stosowane podczas wykonywania prac monterskich; 16) zestaw do prezentacji multimedialnych. 21) podest do symulacji prac na wysokości. W a r s z t a t y s z k o l n e p o wi n n y b yć wyposa żone w: Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. w. rcl 14) katalogi nakładów rzeczowych oraz cenniki do kosztorysowania robót izolacyjnych; 1) skrzynkę z zestawem narzędzi do montażu izolacji przemysłowych; 2) wkrętarkę akumulatorową; Załącznik nr 3 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPERATOR MASZYN I URZĄDZEŃ DO PRZETWÓRSTWA TWORZYW SZTUCZNYCH SYMBOL CYFROWY 823[01] ww I. OPIS ZAWODU
22. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 1) określać podstawowe rodzaje oraz właściwości i zastosowanie tworzyw sztucznych; 2) charakteryzować sposoby wytwarzania tworzyw sztucznych; 3) rozpoznawać podstawowe i pomocnicze surowce stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 4) sporządzać szkice części maszyn; 5) odczytywać proste rysunki techniczne i schematy technologiczne; 6) odczytywać schematy układów mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych, elektrycznych i automatyki przemysłowej; 7) wyjaśniać budowę oraz zasady działania maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 8) charakteryzować podstawowe procesy technologiczne wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; 9) posługiwać się dokumentacją techniczną i technologiczną; 10) posługiwać się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; — 5837 — 11) obsługiwać maszyny i urządzenia wykorzystywane w przetwórstwie tworzyw sztucznych oraz kontrolować ich pracę; 12) posługiwać się narzędziami oraz przyrządami kontrolno-pomiarowymi stosowanymi w procesie wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; 13) korzystać z urządzeń komputerowych stosowanych w procesach wytwarzania, sterowania i kontroli; 14) kontrolować i dokumentować przebieg procesów technologicznych wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; 15) oceniać jakość półwyrobów i wyrobów wytwarzanych z tworzyw sztucznych; 4) dokonywanie przeglądów, regulacji oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) techniczny; 2) technologiczny; 3) podstawy działalności zawodowej. BLOK: TECHNICZNY
23. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: .go 16) oceniać stan techniczny maszyn, narzędzi oraz urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 17) dokonywać prostych napraw, regulacji oraz konserwacji maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 18) segregować odpady z tworzyw sztucznych, przygotowywać do ponownego wykorzystania lub recyklingu; 19) wykonywać czynności związane z obróbką wykańczającą, pakowaniem oraz znakowaniem wyrobów z tworzyw sztucznych; 2) odczytywać rysunki techniczne; 3) sporządzać szkice części maszyn; 4) charakteryzować czynniki energetyczne wykorzystywane w procesach technologicznych; 5) charakteryzować podstawowe parametry prądu elektrycznego; 6) wyjaśniać budowę oraz zasady działania maszyn i urządzeń elektrycznych; w. rcl 20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 1) określać rodzaje rysunków technicznych; 21) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 22) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 23) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 24) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 25) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 7) wyjaśniać zasady działania układów sterowania: mechanicznych, hydraulicznych, pneumatycznych i elektrycznych; 8) rozróżniać typowe części maszyn; 9) wyjaśniać budowę i działanie podstawowych maszyn i urządzeń oraz narzędzi stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 10) określać zasady eksploatacji maszyn i urządzeń oraz narzędzi stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 11) rozpoznawać przyrządy kontrolno-pomiarowe; 26) korzystać z różnych źródeł informacji; 12) użytkować narzędzia warsztatowe; 27) prowadzić działalność gospodarczą. 13) określać zasady obsługi urządzeń komputerowych wykorzystywanych w procesach wytwarzania, sterowania i kontroli; ww Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
24. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie operator maszyn i urządzeń do przetwórstwa tworzyw sztucznych powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) obsługa maszyn, urządzeń oraz narzędzi stosowanych w procesie przetwórstwa tworzyw sztucznych; 14) określać przyczyny nieprawidłowego działania oraz zasady zapobiegania uszkodzeniom narzędzi, maszyn i urządzeń; 15) korzystać z instrukcji obsługi maszyn i urządzeń, dokumentacji technicznej, norm i katalogów; 16) rozpoznawać i oceniać zagrożenia wynikające ze stosowania sprężonych gazów, substancji palnych, toksycznych, szkodliwych dla zdrowia oraz środowiska; 2) wytwarzanie półwyrobów i wyrobów z tworzyw sztucznych; 17) zapobiegać zagrożeniom związanym ze stosowaniem substancji szkodliwych i niebezpiecznych; 3) kontrola procesów produkcyjnych oraz dokonywanie oceny jakości wytwarzanych wyrobów; 18) dobierać techniki gaszenia pożarów i sprzęt gaśniczy w zależności od rodzaju zagrożenia. — 5838 —
25. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) rysunek techniczny; Poz. 582 7) określać właściwości technologiczne tworzyw sztucznych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 8) charakteryzować technologie wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; 2) szkice części maszyn; 9) przygotowywać surowce do produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych; 3) czynniki energetyczne wykorzystywane w procesach technologicznych; 10) posługiwać się dokumentacją procesu technologicznego; 4) podstawowe parametry prądu elektrycznego; 5) maszyny i urządzenia elektryczne; 6) układy sterowania: mechaniczne, hydrauliczne, pneumatyczne, elektryczne; 7) typowe części maszyn; 12) posługiwać się narzędziami warsztatowymi; 13) wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami wtryskiwania; 14) wytłaczać rury, profile i kable z tworzyw sztucznych; .go 8) podstawowe narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 11) obsługiwać maszyny i urządzenia oraz narzędzia stosowane w procesach przetwarzania tworzyw sztucznych; 9) zasady eksploatacji maszyn, narzędzi i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 15) wytłaczać folie metodą rozdmuchiwania; 10) przyrządy kontrolno-pomiarowe; 17) wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami termoformowania; 11) narzędzia warsztatowe; 12) urządzenia komputerowe wykorzystywane w procesach wytwarzania, sterowania i kontroli; 18) wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami prasowania; 19) wytwarzać wyroby z tworzyw sztucznych metodami spieniania; 20) wytwarzać folie i płyty z tworzyw sztucznych metodami kalandrowania; w. rcl 13) przyczyny nieprawidłowego działania narzędzi, maszyn i urządzeń oraz metody zapobiegania uszkodzeniom; 16) wytwarzać wyroby wewnątrz puste metodą wytłaczania lub wtryskiwania z rozdmuchiwaniem; 14) instrukcje obsługi maszyn, dokumentacja techniczna, normy i katalogi; 21) wytwarzać wyroby z tworzyw chemoutwardzalnych; 15) zagrożenia wynikające ze stosowania sprężonych gazów, substancji palnych, toksycznych, szkodliwych dla zdrowia oraz niebezpiecznych dla środowiska; 22) wykonywać czynności związane z łączeniem wyrobów z tworzyw sztucznych; 16) metody zapobiegania zagrożeniom związanym ze stosowaniem szkodliwych i niebezpiecznych substancji; 17) techniki gaszenia pożaru, sprzęt gaśniczy. BLOK: TECHNOLOGICZNY
26. Cele kształcenia ww Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) klasyfikować tworzywa sztuczne według określonych kryteriów; 2) charakteryzować budowę i stany fizyczne polimerów; 3) charakteryzować metody wytwarzania polimerów; 4) charakteryzować składniki dodatkowe tworzyw sztucznych; 23) wykonywać czynności związane z wykonywaniem nadruków i zdobieniem wyrobów z tworzyw sztucznych; 24) laminować, natryskiwać, powlekać tworzywami sztucznymi powierzchnie wykonane z różnych materiałów; 25) oceniać jakość wyrobów gotowych; 26) wykonywać czynności związane z obróbką wykańczającą, pakowaniem, znakowaniem oraz składowaniem wyrobów gotowych; 27) kontrolować pracę maszyn i urządzeń sterowanych automatycznie; 28) określać przyczyny zakłóceń pracy maszyn i urządzeń, stosować sposoby usuwania oraz zapobiegania zakłóceniom; 29) segregować odpady produkcyjne i technologiczne oraz przygotowywać do ponownego wykorzystania lub recyklingu.
27. Treści kształcenia (działy programowe) 5) rozpoznawać podstawowe rodzaje tworzyw sztucznych; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 6) określać fizyczne, mechaniczne i chemiczne właściwości tworzyw sztucznych; 1) klasyfikacja tworzyw sztucznych według określonych kryteriów; — 5839 — 2) budowa i stany fizyczne polimerów; 3) metody wytwarzania polimerów; 4) składniki dodatkowe tworzyw sztucznych; Poz. 582 BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
28. Cele kształcenia v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 5) rodzaje tworzyw sztucznych; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 6) właściwości fizyczne, mechaniczne i chemiczne tworzyw sztucznych; 1) interpretować podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 7) właściwości technologiczne tworzyw sztucznych; 2) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 8) technologie wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; 3) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 9) przygotowanie surowców do produkcji; 10) dokumentacja procesu technologicznego; 5) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 6) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; .go 11) obsługa maszyn, urządzeń i narzędzi kształtujących, stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 4) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 12) posługiwanie się narzędziami warsztatowymi; 13) technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami wtryskiwania; 14) technologia wytwarzania rur, profili i kabli z tworzyw sztucznych metodą wytłaczania; 15) technologia wytwarzania folii metodą rozdmuchiwania; 7) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 8) stosować środki ochrony indywidualnej; 9) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 10) komunikować się i współpracować w zespole; 16) technologia wytwarzania wyrobów wewnątrz pustych z tworzyw sztucznych metodą wytłaczania lub wtryskiwania z rozdmuchiwaniem; 11) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 17) technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami termoformowania; 13) doskonalić umiejętności zawodowe; 18) technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami prasowania; 15) przestrzegać zasad etyki. w. rcl 12) podejmować decyzje; 19) technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych metodami spieniania; 20) technologia wytwarzania folii i płyt z tworzyw sztucznych metodami kalandrowania; 21) technologia wytwarzania wyrobów z tworzyw chemoutwardzalnych; 22) metody łączenia wyrobów z tworzyw sztucznych; 23) metody nanoszenia druku i zdobienia wyrobów z tworzyw sztucznych; ww 24) procesy laminowania, natryskiwania, powlekania różnych materiałów tworzywami sztucznymi; 25) metody oceny jakości wyrobów gotowych; 26) obróbka wykańczająca, pakowanie, znakowanie oraz składowanie wyrobów gotowych; 27) metody automatycznego sterowania procesem technologicznym; 28) zakłócenia pracy maszyn i urządzeń — przyczyny, rodzaje, sposoby usuwania oraz zapobiegania; 29) metody segregowania oraz przygotowywania odpadów produkcyjnych i technologicznych do ponownego wykorzystania lub recyklingu. 14) korzystać z różnych źródeł informacji;
29. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) podstawowe pojęcia gospodarki rynkowej; 2) metody poszukiwania pracy; 3) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 4) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 5) prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy; 6) bezpieczeństwo i higiena pracy; 7) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 8) elementy ergonomii; 9) środki ochrony indywidualnej; 10) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 11) zasady i metody komunikowania się; 12) elementy socjologii i psychologii pracy; 13) formy doskonalenia zawodowego; 14) źródła informacji zawodowej; 15) etyka. — 5840 — III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Techniczny 30 Technologiczny 50 Podstawy działalności zawodowej 10 90** Razem * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia Pr a cownia te chnologiczna powinna być w yposa żona w: 1) model sterowania silnikiem prądu stałego i przemiennego; 2) model sterowania układów grzejnych; 3) modele form do wtryskiwania, prasowania, termoformowania oraz laminowania; 4) formy do wtryskiwania, prasowania oraz termoformowania; 5) modele różnych typów głowic wytłaczarskich; 6) przykładowe głowice wytłaczarskie; 7) kalibratory; 8) próbki tworzyw sztucznych i materiałów pomocniczych; .go w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 9) wyroby i półwyroby z tworzyw sztucznych; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia techniczna; 2) pracownia technologiczna; 11) stanowisko do badania barwy i połysku wyrobów z tworzyw sztucznych: wzorniki i płytki wzorcowe barw; 12) karty bezpieczeństwa oraz karty techniczne tworzyw i materiałów pomocniczych; 13) przykładową dokumentację technologiczną; 14) filmy dydaktyczne przedstawiające procesy produkcji wyrobów z tworzyw sztucznych; w. rcl 3) warsztaty szkolne. 10) przykłady wyrobów wadliwych; P ra c ow nia t e c hn i cz n a p o wi n n a b yć wy posa żo na w : 1) części maszyn, urządzeń oraz narzędzia stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 2) modele i przekroje części maszyn; 3) rysunki przedstawiające części maszyn; 15) plansze przedstawiające klasyfikację oraz metody wytwarzania polimerów i wyrobów z tworzyw sztucznych; 16) katalogi tworzyw sztucznych; 17) tabele właściwości tworzyw sztucznych; 18) tabele do identyfikacji tworzyw sztucznych; 4) schematy kinematyczne maszyn i urządzeń; 5) elementy układów hydraulicznych i pneumatycznych; 6) przykładową dokumentację konstrukcyjną; 7) plansze i foliogramy przedstawiające budowę i zasady działania maszyn i urządzeń; ww 8) filmy dydaktyczne przedstawiające narzędzia, maszyny i urządzenia stosowane w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 9) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 10) katalogi części maszyn; 11) katalogi form, narzędzi kształtujących oraz znormalizowanych elementów maszyn i urządzeń stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych; 12) komputerowe stanowisko sterowania pracą maszyn i urządzeń; 13) zestaw do ćwiczeń udzielania pierwszej pomocy. 19) normy dotyczące wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych. Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy po s aż o ne w: 1) wciągnik elektryczny lub ręczny; 2) stanowisko do wtryskiwania: wtryskarkę, formę, termostat (jedno stanowisko dla trzech uczniów); 3) linię do wytłaczania wyrobów z tworzyw sztucznych: wytłaczarkę, głowice wytłaczarskie, wannę chłodzącą z kalibratorem, odciąg, urządzenie do cięcia, granulator; 4) stanowisko do przygotowywania surowców stosowanych w przetwórstwie tworzyw sztucznych: młyn do mielenia odpadów tworzyw sztucznych, suszarkę do tworzyw, wagę elektroniczną (jedno stanowisko dla trzech uczniów); 5) stanowisko kontroli jakości wyrobów: wagę elektroniczną o dokładności ± 0,01 g, suwmiarkę, mikromierz, termometr, czujnik zegarowy (jedno stanowisko dla trzech uczniów); Dziennik Ustaw Nr 100 — 5841 — Poz. 582 12) środki do czyszczenia i konserwacji narzędzi, maszyn i urządzeń; 7) stanowisko do rozpoznawania rodzajów tworzyw: palnik, pojemnik z wodą, wyciąg miejscowy, tabele identyfikacyjne (jedno stanowisko dla czterech uczniów); 14) instrukcję alarmową; 8) stanowisko do termoformowania: termoformierkę, formy, statyw z czujnikiem zegarowym (jedno stanowisko dla trzech uczniów); 9) stoły warsztatowe z imadłami (jeden stół dla trzech uczniów); 10) szafki narzędziowe z wyposażeniem; 13) środki ochrony indywidualnej; 15) sprzęt przeciwpożarowy; 16) apteczkę; 17) regulamin warsztatów szkolnych. Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. .go 11) surowce, półprodukty oraz materiały pomocnicze do wytwarzania wyrobów z tworzyw sztucznych; v.p l 6) stanowisko do łączenia tworzyw: zgrzewarkę oporową, aparat do spawania tworzyw sztucznych, urządzenie do klejenia z miejscowym wyciągiem (jedno stanowisko dla czterech uczniów); Załącznik nr 4 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE OPIEKUN OSOBY STARSZEJ SYMBOL CYFROWY 346[05] I. OPIS ZAWODU w. rcl
30. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 12) współuczestniczyć w doborze ćwiczeń odpowiednich do wieku i sprawności fizycznej podopiecznego oraz przeciwdziałać przeciążeniom układu narządów ruchu; 1) rozpoznawać sytuację społeczną, warunki życia oraz potrzeby i problemy psychofizyczne osoby starszej; 2) rozpoznawać zaburzenia psychosomatyczne mające wpływ na funkcjonowanie osoby starszej w środowisku społecznym; 13) pomagać osobie starszej w utrzymaniu higieny osobistej i otoczenia; 14) stosować zasady zdrowego stylu życia oraz prowadzić działalność prozdrowotną i profilaktyczną; zaburzeń 15) pomagać osobie starszej w prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz wspierać w gospodarowaniu budżetem domowym; 4) oceniać zdolność funkcjonowania osoby starszej w środowisku społecznym; 16) dostosowywać metody pracy do wieku i sytuacji życiowej podopiecznego; 5) identyfikować system wartości, postawy oraz możliwości i ograniczenia osoby starszej w sferze somatycznej i psychospołecznej; 17) zapewniać osobie starszej bezpieczeństwo podczas sprawowania opieki; 6) rozpoznawać i wykorzystywać zasoby środowiska rodzinnego, instytucjonalnego i lokalnego w pracy z osobą starszą; 18) rozwiązywać sytuacje trudne i konfliktowe oraz występować w roli rzecznika praw i interesów osoby starszej; 3) interpretować przyczyny i skutki w funkcjonowaniu osoby starszej; 19) stosować metody i techniki radzenia sobie ze stresem; 8) współpracować z różnymi podmiotami w celu rozwiązywania problemów zdrowotnych, materialnych, mieszkaniowych, rodzinnych i prawnych osoby starszej; 20) pomagać osobie starszej w organizowaniu aktywnego spędzania czasu wolnego oraz wspierać w rozwijaniu zdolności twórczych; ww 7) korzystać z systemu dostępnych świadczeń i usług w zależności od potrzeb osoby starszej; 9) nawiązywać i utrzymywać kontakty międzyludzkie oraz stosować zasady komunikacji w procesie wspierania i pomagania osobie starszej; 21) motywować osobę starszą do korzystania ze sprzętu i urządzeń zaawansowanych technicznie; 10) organizować grupy wspólnotowego wsparcia; 22) współpracować ze specjalistami w procesie opieki nad osobą starszą; 11) aktywizować osobę starszą w zakresie utrzymania jej samodzielności życiowej i sprawności fizycznej; 23) redagować pisma, wypełniać wnioski i inne dokumenty oraz kierować je do właściwych instytucji; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5842 — Poz. 582 8) udzielanie pomocy osobie starszej w korzystaniu z usług medycznych i socjalnych; 25) monitorować i oceniać efekty własnej pracy; 9) udzielanie pomocy osobie starszej w nawiązywaniu i podtrzymywaniu kontaktów społecznych; 26) stosować zasady etyki w pracy zawodowej; 27) posługiwać się alternatywnymi metodami komunikacji w stopniu podstawowym, w tym językiem migowym, systemem Braille’a, systemem Blissa; 28) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 29) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 10) wspieranie osoby starszej w rozwijaniu jej zdolności twórczych oraz organizowaniu różnych form spędzania czasu wolnego. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) psychologiczno-społeczny; 2) organizacyjno-prawny; .go 30) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; v.p l 24) prowadzić dokumentację pracy z osobą starszą z wykorzystaniem technik informatycznych; 31) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 3) opiekuńczy; 4) podstawy działalności zawodowej. 32) kierować zespołem pracowników; BLOK: PSYCHOLOGICZNO-SPOŁECZNY 33) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy;
31. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 35) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu psychologii, socjologii, polityki społecznej i geriatrii; 36) prowadzić działalność gospodarczą. 2) określać cechy, elementy i zasady funkcjonowania mikro- i makrosystemu społecznego; w. rcl 34) udzielać pierwszej pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia osoby starszej; Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
32. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie opiekun osoby starszej powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) planowanie kompleksowej pomocy i opieki, z uwzględnieniem potrzeb osoby starszej, rozwiązań prawnych oraz dostępnych świadczeń i usług; 2) udzielanie pomocy w rozwiązywaniu problemów społecznych i osobistych osoby starszej w celu podniesienia jakości jej życia; ww 3) udzielanie pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego i w zarządzaniu materialnymi i niematerialnymi zasobami osoby starszej oraz występowanie w roli rzecznika jej praw i interesów; 4) stosowanie różnych metod pracy podczas sprawowania opieki nad osobą starszą; 5) współdziałanie z rodziną, środowiskiem lokalnym oraz specjalistami uczestniczącymi w procesie opieki nad osobą starszą; 6) wykonywanie podstawowych zabiegów higienicznych oraz czynności opiekuńczych; 7) pobudzanie aktywności oraz sprawności fizycznej i psychicznej osoby starszej; 3) charakteryzować relacje między jednostką, grupą i społecznością lokalną; 4) rozpoznawać problemy i kwestie społeczne oraz patologie społeczne; 5) określać cele i zadania polityki społecznej Unii Europejskiej na rzecz osób starszych; 6) określać cele i zadania polityki społecznej w Polsce, w tym na rzecz osób starszych; 7) analizować różne aspekty funkcjonowania rodziny i relacje wewnątrzrodzinne; 8) charakteryzować proces starzenia się w aspekcie biologicznym, psychologicznym i społecznym; 9) określać możliwości i ograniczenia funkcjonalne mające wpływ na jakość życia osoby starszej; 10) rozpoznawać przyczyny oraz skutki natychmiastowe i odroczone nieprawidłowego funkcjonowania osoby starszej w środowisku społecznym; 11) motywować osobę starszą do aktywności i samodzielności życiowej; 12) diagnozować pozycję osoby starszej w systemie rodzinnym; 13) określać problemy, sytuacje trudne oraz kryzysy występujące w życiu osoby starszej; 14) stosować różne sposoby rozwiązywania sytuacji trudnych i kryzysowych, z uwzględnieniem możliwości osoby starszej; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5843 — Poz. 582 7) sporządzać harmonogram pracy z osobą starszą; 16) zachowywać się asertywnie i wzmacniać asertywne zachowania osoby starszej; 8) prowadzić korespondencję, wypełniać wnioski, sporządzać pisma urzędowe; 17) rozpoznawać przyczyny, dynamikę i symptomy stresu; 9) pomagać osobie starszej w załatwianiu spraw urzędowych; 18) stosować metody i techniki ograniczania negatywnych skutków stresu; 19) rozpoznawać postawy, system wartości i dylematy etyczne występujące w życiu osoby starszej.
33. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 10) udzielać informacji dotyczących różnych form pomocy dla osób starszych; 11) pomagać osobie starszej w korzystaniu z usług medycznych, socjalnych i innych świadczeń dla osób starszych; 12) współpracować z osobami udzielającymi wsparcia osobie starszej; 13) prowadzić dokumentację kompleksowej opieki nad osobą starszą; .go 1) podstawowe pojęcia z zakresu psychologii, socjologii, polityki społecznej i geriatrii; v.p l 15) stosować zasady komunikowania się z osobą starszą i osobami ważnymi w jej życiu; 2) zasady funkcjonowania mikro- i makrosystemu społecznego; 3) relacje między jednostką, grupą i społecznością lokalną; 14) stosować technologie informacyjne w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych.
34. Treści kształcenia (działy programowe) 4) problemy i kwestie społeczne oraz patologie społeczne; Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 5) cele i zadania polityki społecznej w Unii Europejskiej i Polsce; 1) podstawowe pojęcia prawne; 6) psychologia i socjologia rodziny; 2) zasady organizacji i zarządzania; 8) wymiary jakości życia osoby starszej; 3) przepisy prawa z zakresu pomocy społecznej, ubezpieczeń społecznych i zaopatrzenia społecznego; 9) funkcjonowanie osoby starszej w środowisku społecznym; 4) wybrane przepisy prawa rodzinnego, administracyjnego i karnego; 10) sposoby rozwiązywania sytuacji trudnych i kryzysowych osoby starszej; 5) struktura organizacyjna pomocy społecznej; 11) umiejętności interpersonalne; 6) instytucje i organizacje udzielające pomocy osobie starszej; w. rcl 7) aspekty procesu starzenia się; 12) metody i techniki radzenia sobie ze stresem; 13) postawy, wartości, normy i dylematy etyczne osoby starszej. BLOK: ORGANIZACYJNO-PRAWNY
35. Cele kształcenia 7) zasady planowania własnej pracy; 8) techniki sporządzania pism urzędowych i prowadzenia korespondencji; 9) metody i zasady organizacji pracy opiekuna osoby starszej; 10) zasady współpracy ze specjalistami udzielającymi pomocy osobie starszej; 1) posługiwać się podstawowymi pojęciami z zakresu prawa; 11) kompleksowa dokumentacja opieki nad osobą starszą; 2) stosować zasady organizacji i zarządzania; 12) technologie informacyjne wspomagające wykonywanie zadań zawodowych. ww Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 3) stosować przepisy prawa dotyczące pomocy społecznej, ubezpieczenia społecznego i zaopatrzenia społecznego; 4) stosować przepisy prawa rodzinnego, administracyjnego i karnego; 5) określać strukturę organizacyjną pomocy społecznej w Polsce; 6) charakteryzować działalność instytucji i organizacji funkcjonujących w środowisku lokalnym zobowiązanych do udzielania pomocy osobom starszym; BLOK: OPIEKUŃCZY
36. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) rozpoznawać problemy i potrzeby osoby starszej; 2) rozpoznawać podstawowe symptomy chorób somatycznych wieku starszego; — 5844 — 3) identyfikować zaburzenia występujące: w świadomości, w sferze poznawczej, emocjonalnej i zachowaniu osoby starszej; 4) charakteryzować rodzaje niepełnosprawności sensorycznej, motorycznej, umysłowej i sprzężonej; 5) rozpoznawać ograniczenia i możliwości funkcjonalne osób starszych z różnymi rodzajami niepełnosprawności; 6) opracowywać indywidualny plan opieki nad osobą starszą na podstawie przeprowadzonej diagnozy; 7) realizować i monitorować indywidualny plan opieki nad osobą starszą; 9) wykorzystywać metody i techniki pracy socjalnej dostosowane do możliwości i sytuacji życiowej osoby starszej; 10) promować zdrowy styl życia; 26) rozwijać umiejętności posługiwania się sprzętem i urządzeniami zaawansowanymi technicznie do wykonywania czynności życia codziennego; 27) uczestniczyć w opiece hospicyjnej nad osobą starszą pozostającą w środowisku domowym.
37. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) problemy i potrzeby osoby starszej; 2) choroby somatyczne, zaburzenia psychiczne i niepełnosprawności występujące u osób starszych; 3) metody i techniki pracy socjalnej z osobą starszą; .go 8) zapewniać osobie starszej poczucie bezpieczeństwa podczas sprawowania opieki; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 4) promocja zdrowia i zdrowego stylu życia; 5) profilaktyka chorób wieku starszego; 6) higiena osobista i czystość otoczenia osoby starszej; 11) prowadzić profilaktykę chorób wieku starszego; 7) zasady gospodarowania budżetem domowym; 12) pomagać osobie starszej w utrzymaniu higieny osobistej; 8) metody usprawniania i aktywizowania osoby starszej; 13) pomagać osobie starszej w utrzymaniu mieszkania w czystości; 10) organizacja czasu wolnego osoby starszej; w. rcl 14) pomagać osobie starszej w planowaniu budżetu domowego oraz racjonalnym gospodarowaniu środkami materialnymi; 9) wyznaczniki doboru świadczeń i usług dla osób starszych; 15) wspierać osobę starszą w samodzielnym wykonywaniu czynności życia codziennego; 16) wykonywać zabiegi higieniczne u osoby starszej z ograniczoną sprawnością; 11) metody i techniki arteterapii; 12) opieka nad osobą starszą w hospicjum domowym. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
38. Cele kształcenia 17) współpracować z fizjoterapeutą w procesie usprawniania osoby niepełnosprawnej; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 18) aktywizować i wspomagać osobę starszą w podnoszeniu sprawności fizycznej; 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 19) stymulować procesy poznawcze i animować aktywność intelektualną osoby starszej; 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 20) uwzględniać potrzeby i oczekiwania osoby starszej przy wyborze dostępnych świadczeń i usług; 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; ww 21) pomagać osobie starszej w organizacji czasu wolnego we współpracy z osobami ważnymi w jej życiu; 22) wykorzystywać dostępne zasoby środowiska lokalnego do organizacji czasu wolnego osoby starszej; 4) opracowywać plan marketingowy; 5) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 23) korzystać z ofert rekreacyjnych i edukacyjnych w celu aktywizacji osoby starszej; 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 24) uwzględniać zainteresowania i zdolności osoby starszej podczas korzystania z oferty kulturalnej; 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 25) stosować metody i techniki arteterapeutyczne w pracy z osobą starszą; 10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; — 5845 — 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 12) udzielać pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia osoby starszej; 13) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 14) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 15) posługiwać się językiem migowym w podstawowym zakresie; 16) komunikować się z osobami starszymi z zastosowaniem w podstawowym zakresie systemu Braille’a i systemu Blissa; 17) prowadzić negocjacje; 19) podejmować decyzje; 20) doskonalić umiejętności zawodowe; 21) formułować pisemne i ustne wypowiedzi w języku obcym związane z realizacją zadań zawodowych; 22) przestrzegać zasad etyki. 22) język obcy w zakresie czterech kompetencji językowych (pisania, czytania, mówienia i słuchania ze zrozumieniem) w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 23) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Nazwa bloku programowego Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* Psychologiczno-społeczny 25 Organizacyjno-prawny 10 Opiekuńczy 50 Podstawy działalności zawodowej .go 18) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100
39. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Razem 10 95** * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 5% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy. IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 1) pracownia higieny osobistej i pierwszej pomocy; w. rcl 1) gospodarka rynkowa; Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 6) strategie marketingowe; 7) metody poszukiwania pracy; 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 2) pracownia gospodarstwa domowego; 3) pracownia umiejętności społecznych; 4) pracownia komputerowa; 5) pracownia zawodowa; 6) pracowania arteterapii; 7) sala gimnastyczna. 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; Pr a cownia higie ny osobiste j i pie r wszej p o mocy powinna by ć wy posa żona w: 10) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; 1) przybory i środki pielęgnacyjne i toaletowe, basen, kaczkę; 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; ww 12) ochrona przeciwpożarowa i ochrona środowiska; 13) elementy ergonomii; 14) zasady udzielania pierwszej pomocy w stanach zagrożenia życia i zdrowia osoby starszej; 15) elementy fizjologii i higieny pracy; 2) środki i przybory zapewniające wygodę i bezpieczeństwo osobie leżącej, materace przeciwodleżynowe; 3) urządzenia do pielęgnacji osoby starszej całkowicie unieruchomionej; 4) aparaty do pomiaru ciśnienia tętniczego, termometry lekarskie; 16) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 5) łóżka, pościel, koce, podkłady gumowe, poduszki różnej wielkości; 17) zasady i metody komunikowania się; 6) środki opatrunkowe; 18) elementy języka migowego; 7) fantomy do zabiegów reanimacyjnych i elementarnych zabiegów medycznych oraz pielęgnacyjnych; 19) podstawy systemów Braille’a i Blissa; 20) elementy socjologii i psychologii pracy; 21) formy doskonalenia zawodowego; 8) miski i dzbanki różnej wielkości, basenik do mycia głowy; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5846 — Poz. 582 9) udogodnienia dla chorych: wałki, drabinki, lejce, kółka; 4) tablicę białą bezpyłową; 10) taboret, krzesło, szafkę przyłóżkową lub mały stolik. 6) drukarkę; v.p l 5) oprogramowanie specjalistyczne; 7) skaner; P ra c ow nia gosp o d arstwa d o m o weg o powinn a by ć w y pos a ż o n a w: 8) zestaw podstawowej literatury zawodowej. 1) kuchenkę gazową lub elektryczną; Pr a cowa nia za wodowa powinna by ć wyp o s ażona w: 2) mikrofalówkę; 1) tablicę białą; 3) lodówkę; 4) szafki kuchenne (wiszące i stojące); 2) listwy przyścienne do zawieszania plansz edukacyjnych; 5) zlewozmywak; 3) tablice flipchart; 6) zmywarkę; 4) przenośny projektor multimedialny i ekran; 8) talerze, sztućce, garnki, patelnie różnej wielkości; 9) miski i półmiski; 10) kubki i szklanki; 11) sita i cedzaki; 5) biblioteczkę. .go 7) stół kuchenny i krzesła; Pr a cowa nia a r te te r a pii powinna by ć wyp o s ażona w: 1) aparat fotograficzny; 2) magnetofon, płyty i kasety DVD; 3) maszynę do szycia; 12) pojemniki do przechowywania produktów i żywności; 4) materiały tekstylne; 13) mikser; 5) przybory do szycia: igły różnej wielkości, nici różnej grubości i w różnych kolorach, guziki; 14) formy do pieczenia; w. rcl 15) deski do krojenia; 6) przybory do malowania: pędzle do malowania, różne rodzaje papieru, płytki szklane, farby akwarelowe i plakatowe, farby do malowania na szkle oraz do malowania palcami; 16) zestaw noży kuchennych; 17) środki czystości; 18) ręczniki i ścierki; 19) pojemnik na odpady; 20) pralkę automatyczną i wirnikową. P ra c ow nia um i ej ętn o ści sp o ł ecz n ych powinn a by ć w y pos a ż o n a w: 1) zestaw kaset i płyt, dyktafony, kamerę; 2) materace i krzesła; 3) tablice flipchart; 7) przybory do rzeźbienia: modelinę, materiał do wyrobu masy solnej, glinę, gips, duże kostki mydła szarego, przyrządy do rzeźbienia; 8) przybory do wycinania i klejenia: nożyczki z ostrzami o różnej wielkości i fakturze, papier w różnych kolorach i o różnej grubości, materiały tekstylne, kleje, cekiny, koraliki, kleje brokatowe, bibułę karbowaną i prasowaną. Sa la gimna sty czna powinna by ć wy po s aż o na w: 1) materace i maty; 2) piłki; 3) drabinki; 5) cyfrowy aparat fotograficzny; 4) ławeczki; ww 4) listwy przyścienne do zawieszania plansz; 6) telewizor z odtwarzaczem DVD; 5) ciężarki; 7) radiomagnetofon z odtwarzaczem CD; 6) drążki; 8) pufy różnej wielkości, siedziska wypełnione granulatem styropianowym. 7) obręcze; P ra c ow nia k om p u tero wa p o wi n n a b yć wy pos a ż ona w : 9) woreczki; 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 11) rowerek stacjonarny. 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. 3) projektor multimedialny i ekran; 8) szarfy; 10) lejce; Dziennik Ustaw Nr 100 — 5847 — Poz. 582 Załącznik nr 5 v.p l PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK ENERGETYK SYMBOL CYFROWY 311[54] I. OPIS ZAWODU 21) przestrzegać przepisów prawa energetycznego;
40. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 22) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 1) interpretować podstawowe zjawiska i prawa z zakresu mechaniki technicznej, termodynamiki technicznej, materiałoznawstwa, technologii mechanicznej, elektrotechniki, elektroniki i automatyki; 24) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 25) kierować zespołem pracowników; .go 2) dobierać materiały konstrukcyjne i eksploatacyjne zgodnie z dokumentacją techniczną; 23) stosować przepisy prawa ochrony środowiska w energetyce; 3) stosować podstawowe metody obróbki i łączenia materiałów; 4) instalować i obsługiwać maszyny, urządzenia elektryczne oraz aparaturę sterującą i kontrolno-pomiarową; 5) posługiwać się dokumentacją konstrukcyjną, technologiczną i eksploatacyjną; 6) projektować prostą instalację energetyczną; 27) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 28) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 29) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”. w. rcl 7) wykonywać pomiary podstawowych wielkości fizycznych oraz opracowywać i interpretować wyniki pomiarów; 26) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 8) nadzorować procesy wytwarzania energii elektrycznej i cieplnej; 9) ustalać parametry technologiczne prowadzonych procesów; 10) analizować zmiany parametrów w trakcie przemian termodynamicznych; 11) kontrolować przepływ energii cieplnej i elektrycznej; 12) stosować zasady obowiązujące w gospodarce paliwowej, wodnej oraz w gospodarce odpadami; 13) prowadzić dokumentację produkcyjną; 14) posługiwać się narzędziami i oprzyrządowaniem technologicznym; ww 15) oceniać stan techniczny maszyn i urządzeń energetycznych; 16) stosować zasady eksploatacji podstawowych maszyn i urządzeń wykorzystywanych w procesach przetwarzania energii; 17) stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych; 18) stosować normy dotyczące zapewnienia jakości produkcji; 19) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; 20) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych;
41. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik energetyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) nadzorowanie przebiegu procesów wytwarzania energii; 2) prowadzenie gospodarki paliwowej, wodnej oraz gospodarki odpadami; 3) nadzorowanie i obsługiwanie maszyn oraz urządzeń w elektrowniach, elektrociepłowniach i ciepłowniach; 4) eksploatacja maszyn i urządzeń związanych z przepływem i dystrybucją energii elektrycznej i cieplnej; 5) przeprowadzanie napraw i konserwacji maszyn i urządzeń energetycznych; 6) użytkowanie systemów informatycznych, automatyki przemysłowej i urządzeń pomiarowych.
42. Zawód technik energetyk jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: 1) eksploatacji kotłów i turbin energetycznych; 2) chłodnictwa, klimatyzacji i wentylacji; 3) przesyłu energii cieplnej; 4) energetyki rozproszonej. Dziennik Ustaw Nr 100 — 5848 — II. BLOKI PROGRAMOWE Poz. 582 Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 1) konstrukcje i technologie mechaniczne; 2) elektrotechnika, elektronika i automatyka; 3) maszyny i urządzenia energetyczne; v.p l 17) wykonywać podstawowe prace z zakresu obróbki ręcznej; 18) wykonywać połączenia rozłączne i nierozłączne; 19) wykonywać podstawowe operacje obróbki mechanicznej skrawaniem; 20) wykonywać montaż i demontaż maszyn i urządzeń; 21) stosować programy komputerowe do wspomagania projektowania; 4) technologie wytwarzania energii; 5) podstawy działalności zawodowej. BLOK: KONSTRUKCJE I TECHNOLOGIE MECHANICZNE 23) wydawać, przyjmować i ewidencjonować materiały, narzędzia, przyrządy i dokumentować wykonane prace; .go
43. Cele kształcenia 22) dobierać materiały, narzędzia, przyrządy w zależności od wykonywanej pracy; Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) określać właściwości oraz zastosowanie materiałów niemetalowych; 2) rozróżniać gatunki, określać właściwości i zastosowanie stopów Fe — C oraz stopów metali nieżelaznych; 3) rozróżniać podstawowe operacje obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej oraz określać ich wpływ na strukturę i właściwości stopów; 24) korzystać z dokumentacji technicznej, Polskich Norm, literatury technicznej i czasopism zawodowych; 25) posługiwać się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń energetycznych.
44. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) materiałoznawstwo; 2) obróbka cieplna i cieplno-chemiczna; 5) wykonywać szkice i rysunki techniczne części maszyn, zgodnie z normami dotyczącymi rysunku technicznego maszynowego; 4) rysunek techniczny; 6) wyznaczać warunki równowagi punktu materialnego i ciała sztywnego; 6) wytrzymałość materiałów; 7) wyznaczać siłę i moment tarcia; 8) pomiary warsztatowe; 8) wyznaczać środek ciężkości figury płaskiej; 9) obróbka ręczna; 9) rozróżniać rodzaje ruchu na podstawie jego parametrów oraz obliczać prędkość obwodową, kątową i obrotową; 10) obróbka mechaniczna skrawaniem; 10) obliczać pracę, moc, energię oraz sprawność urządzenia; 12) montaż i demontaż maszyn; w. rcl 4) rozpoznawać zjawiska korozyjne i ich skutki oraz dobierać powłoki antykorozyjne w zależności od przeznaczenia i rodzaju wyrobu; ww 11) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe: zginanie, skręcanie, rozciąganie, ściskanie, wyboczenie, zginanie ze skręcaniem; 12) rozróżniać konstrukcje połączeń, wałów, łożysk, sprzęgieł, hamulców, mechanizmów oraz określać ich zastosowanie w maszynach; 13) rozpoznawać elementy składowe maszyn i urządzeń oraz określać ich działanie; 14) wykonywać projekty części maszyn oraz uzasadniać poprawność zastosowanych rozwiązań; 15) rozróżniać podstawowe techniki wytwarzania części maszyn; 16) wykonywać pomiary warsztatowe; 3) korozja metali; 5) mechanika techniczna; 7) części maszyn; 11) spajanie metali; 13) dokumentacja techniczna i instrukcje obsługi maszyn i urządzeń. BLOK: ELEKTROTECHNIKA, ELEKTRONIKA I AUTOMATYKA
45. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać zjawiska zachodzące w polu elektrycznym, magnetycznym i elektromagnetycznym; 2) określać wpływ pola elektromagnetycznego na organizm ludzki; 3) rozróżniać elementy obwodów elektrycznych i elektronicznych; — 5849 — 4) klasyfikować i charakteryzować urządzenia oraz elementy automatyki i układów regulacji; 5) wykonywać obliczania obwodów elektrycznych prądu stałego i przemiennego oraz układów elektronicznych z wykorzystaniem podstawowych praw elektrotechniki; 6) określać podstawowe parametry elementów i układów elektronicznych; 7) rozróżniać podstawowe układy analogowe, cyfrowe przetworniki A/C i C/A; Poz. 582
46. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 1) pole elektryczne; 2) obwody elektryczne prądu stałego i zmiennego; 3) pole magnetyczne i elektromagnetyczne; 4) układy trójfazowe; 8) rozróżniać podstawowe układy automatycznego sterowania i regulacji; 5) układy automatyki i regulacji; 9) charakteryzować podstawowe właściwości materiałów konstrukcyjnych, przewodzących, rezystywnych, dielektrycznych, pokryć powierzchniowych oraz tworzyw sztucznych i półprzewodników; 7) układy analogowe i cyfrowe; 10) wyjaśniać zasadę działania maszyn i urządzeń elektrycznych; 10) metrologia elektryczna; 6) obwody elektroniczne; .go 8) materiałoznawstwo elektryczne; 11) wyjaśniać zasadę działania transformatorów energetycznych; 9) maszyny elektryczne; 11) pomiary elektroniczne; 12) transformatory energetyczne; 12) wyjaśniać zasadę działania napędu elektrycznego; 13) napęd elektryczny; 13) wyjaśniać zasadę działania serwonapędów; 15) aparatura zabezpieczeniowa; 14) charakteryzować elementy aparatury zabezpieczeniowej; 16) instalacje elektryczne; w. rcl 14) serwonapędy; 15) charakteryzować podstawowe elementy instalacji elektrycznej; 16) wykonywać pomiary podstawowych wielkości elektrycznych oraz parametrów elementów elektrycznych i elektronicznych; 17) interpretować wyniki pomiarów przedstawione w formie tabel lub wykresów; 18) szacować błędy pomiarów na podstawie zastosowanych metod oraz parametrów przyrządów pomiarowych; 19) analizować działanie typowych układów elektronicznych; 17) montaż i demontaż układów elektrycznych i elektronicznych; 18) połączenia elektryczne i elektroniczne; 19) programy komputerowe do opracowywania wyników pomiarów; 20) katalogi, normy i dokumentacja techniczna dotycząca instalacji i urządzeń elektrycznych. BLOK: MASZYNY I URZĄDZENIA ENERGETYCZNE
47. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) klasyfikować maszyny i urządzenia energetyczne; 21) analizować działanie układów elektrycznych na podstawie schematów ideowych; 2) stosować prawa mechaniki i termodynamiki; ww 20) rozróżniać maszyny i urządzenia elektryczne oraz urządzenia energoelektroniczne; 22) montować układy elektryczne na podstawie dokumentacji technicznej; 23) dokonywać montażu i demontażu aparatów, maszyn oraz urządzeń elektrycznych; 24) stosować połączenia elektryczne i mechaniczne w maszynach i urządzeniach elektrycznych; 25) korzystać z programów komputerowych do opracowywania wyników pomiarów; 26) korzystać z katalogów, norm i dokumentacji technicznej, dotyczących instalacji i urządzeń elektrycznych. 3) wyjaśniać budowę i zasadę działania układów hydraulicznych i pneumatycznych; 4) czytać schematy napędów i pneumatycznych; hydraulicznych 5) określać podstawowe parametry pracy maszyn i urządzeń energetycznych; 6) charakteryzować urządzenia transportu wewnętrznego; 7) dobierać środki transportu do wykonywanych zadań; 8) charakteryzować maszyny i urządzenia wykorzystywane w procesach energetycznych; — 5850 — 9) wyjaśniać budowę i zasadę działania silników gazowych, pomp, sprężarek, wentylatorów i dmuchaw; 10) wyjaśniać budowę i zasadę działania kotłów oraz turbin i urządzeń pomocniczych; 11) charakteryzować urządzenia do uzdatniania wody; 12) klasyfikować chłodnicze; i charakteryzować urządzenia 13) charakteryzować urządzenia odpylające, urządzenia do odsiarczania i eliminowania tlenków i podtlenków azotu; 14) charakteryzować urządzenia do magazynowania energii cieplnej; 3) schematy napędów hydraulicznych i pneumatycznych; 4) urządzenia transportowe; 5) silniki gazowe; 6) pompy, sprężarki, wentylatory; 7) kotły i turbiny; 8) urządzenia pomocnicze turbin; 9) urządzenia do uzdatniania wody; 10) chłodnice i rurociągi; 11) urządzenia odpylające, urządzenia do odsiarczania i eliminowania tlenków i podtlenków azotu; 12) akumulatory ciepła; .go 15) rozróżniać elementy rurociągów; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 16) określać wskaźniki niezawodności i trwałości maszyn i urządzeń energetycznych; 17) interpretować zjawiska fizykochemiczne towarzyszące procesom destrukcyjnym w eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych; 18) określać przyczyny i skutki zużycia maszyn i urządzeń energetycznych oraz metody zapobiegające nadmiernemu zużyciu; 19) rozpoznawać stan techniczny maszyn i urządzeń energetycznych; 14) zużycie maszyn i urządzeń energetycznych; 15) diagnostyka techniczna; 16) użytkowanie maszyn i urządzeń energetycznych; 17) przeglądy techniczne maszyn i urządzeń energetycznych; 18) konserwacja i naprawa urządzeń energetycznych; 19) gospodarka materiałowa i narzędziowa; w. rcl 20) oceniać prawidłowość użytkowania maszyn i urządzeń energetycznych; 13) podstawy eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych; 21) wykonywać montaż i demontaż maszyn i urządzeń energetycznych; 22) określać zakres prac wykonywanych podczas przeglądu technicznego i naprawy maszyn i urządzeń energetycznych; 23) wykonywać czynności konserwacyjne, naprawy, wymianę części, regulację poszczególnych zespołów, całego urządzenia oraz przeprowadzać próby po naprawie; 24) dobierać materiały, narzędzia, przyrządy w zależności od rodzaju wykonywanej pracy; 25) wydawać, przyjmować i ewidencjonować materiały, narzędzia, przyrządy oraz dokumentować wykonane prace; ww 26) przygotowywać stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 27) korzystać z dokumentacji technicznej, instrukcji obsługi maszyn i urządzeń, Polskich Norm, literatury technicznej i czasopism zawodowych; 28) stosować zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego podczas eksploatacji maszyn i urządzeń energetycznych.
48. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) klasyfikacja maszyn i urządzeń energetycznych; 2) układy hydrauliczne i pneumatyczne; 20) organizacja stanowiska pracy; 21) dokumentacja techniczna maszyn i urządzeń energetycznych; 22) zalecenia Urzędu Dozoru Technicznego. BLOK: TECHNOLOGIE WYTWARZANIA ENERGII
49. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować rodzaje energii, ich przemiany i źródła; 2) określać właściwości paliw energetycznych oraz paliw alternatywnych; 3) stosować podstawowe prawa termodynamiki; 4) wyjaśniać przemiany gazów i pary wodnej; 5) wykonywać obliczenia podstawowych parametrów charakteryzujących przepływ cieczy i gazów; 6) określać zmiany parametrów w przemianach termodynamicznych; 7) obliczać ilości ciepła i pracy w przemianach gazowych; 8) wykonywać pomiary podstawowych wielkości termodynamicznych; 9) określać sprawność obiegów termodynamicznych; — 5851 — 10) rozróżniać sposoby wymiany ciepła i wyznaczać strumień wymienianego ciepła; 11) wyjaśniać proces wytwarzania energii w elektrowni, elektrociepłowni i ciepłowni; 12) charakteryzować elektrownie jądrowe; 13) charakteryzować technologie wytwarzania energii odnawialnych; 14) charakteryzować sposoby i magazynowania paliw; przygotowywania Poz. 582
50. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 1) rodzaje i źródła energii; 2) termodynamika techniczna; 3) mechanika płynów; 4) paliwa energetyczne; 5) magazynowanie paliw; 15) określać miejsce lokalizacji elektrowni i elektrociepłowni; 6) elektrownie, elektrociepłownie i ciepłownie; 16) sporządzać schematy siłowni cieplnych; 8) elektrownie jądrowe; 17) stosować metody optymalizacji procesów wytwarzania energii; 9) przesył i odbiór energii elektrycznej; .go 7) technologie wytwarzania energii odnawialnej; 18) wyjaśniać sposoby przesyłu i odbioru energii elektrycznej; 19) charakteryzować instalację oczyszczania spalin; 20) analizować wpływ obiektu energetycznego na środowisko; 21) charakteryzować podstawowe rodzaje zanieczyszczeń powstających w procesie wytwarzania energii; 11) dyrektywy Unii Europejskiej dotyczące procesów odzysku i recyklingu odpadów; 12) Krajowy System Energetyczny oraz jego zakłócenia; 13) zanieczyszczenia powstające w procesie wytwarzania energii; 14) ochrona środowiska w energetyce; 15) przepisy prawa polskiego i międzynarodowego dotyczące energetyki; w. rcl 22) identyfikować rodzaje odpadów pochodzących z energetyki; 10) instalacje oczyszczania spalin; 23) postępować zgodnie z dyrektywami Unii Europejskiej dotyczącymi procesów odzysku i recyklingu odpadów; 24) dobierać technologie energetyczne umożliwiające redukcję odpadów; 16) rynek energii; 17) gospodarka ubocznymi produktami spalania; 18) komputerowe systemy do sterowania procesami technologicznymi. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ 25) planować sposoby ograniczania emisji zanieczyszczeń gazowych powstających w procesie wytwarzania energii; 26) wyjaśniać zasady funkcjonowania Krajowego Systemu Energetycznego oraz przyczyny jego zakłóceń (blackout); 27) określać sposoby zagospodarowania odpadów energetycznych; 28) planować ochronę wód powierzchniowych przed nadmiernym podgrzaniem; ww 29) planować ochronę środowiska przed hałasem pochodzącym z urządzeń energetycznych; 30) korzystać z przepisów prawa oraz norm dotyczących ochrony środowiska; 31) stosować przepisy prawa polskiego i międzynarodowego dotyczące energetyki; 32) wyjaśniać zasady funkcjonowania rynku energii; 33) określać sposoby gospodarowania ubocznymi produktami spalania (UPS); 34) charakteryzować komputerowe systemy sterowania procesami technologicznymi.
51. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 4) opracowywać plan marketingowy; 5) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej i przeciwporażeniowej oraz ochrony środowiska; — 5852 — 10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 12) stosować środki ochrony indywidualnej; 13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 14) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 15) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 16) prowadzić negocjacje; 18) podejmować decyzje; 19) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz oprogramowania użytkowego; 20) organizować doskonalenie zawodowe pracowników; 21) przestrzegać zasad etyki.
52. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podbudowa programowa: gimnazjum, liceum podbudowa ogólnokształcące, Nazwa bloku programowa: liceum programowego zasadnicza profilowane, szkoła technikum, zawodowa, uzupełniające zawód: elektryk liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające Konstrukcje i technologie 15 20 mechaniczne Elektrotechnika, elektronika 25 15 i automatyka Maszyny i urządzenia 18 20 energetyczne Technologie wytwarzania 22 25 energii Podstawy działalności 10 10 zawodowej Razem 90** 90** w. rcl 1) gospodarka rynkowa; III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE .go 17) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 2) formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) analiza ekonomiczna w przedsiębiorstwie; 4) struktura budżetu przedsiębiorstwa; 5) plan rozwoju przedsiębiorstwa; 6) strategie marketingowe; 7) metody poszukiwania pracy; * Podział godzin na bloki programowe dotyczy kształcenia w szkołach dla młodzieży i w szkołach dla dorosłych (w formie stacjonarnej i zaocznej). ** Pozostałe 10% godzin jest przeznaczone do rozdysponowania przez autorów programów nauczania na dostosowanie kształcenia do potrzeb rynku pracy, w tym na specjalizację. 8) dokumenty dotyczące zatrudnienia; 9) podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej; 10) prawo pracy i prawo działalności gospodarczej; 11) bezpieczeństwo i higiena pracy; 12) ochrona przeciwpożarowa i przeciwporażeniowa oraz ochrona środowiska; ww 13) elementy ergonomii; 14) środki ochrony indywidualnej; 15) zasady udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 16) elementy fizjologii i higieny pracy; IV. ZALECANE WARUNKI REALIZACJI KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TREŚCI Do realizacji treści kształcenia ujętych w blokach programowych są odpowiednie następujące pomieszczenia dydaktyczne: 1) pracownia konstrukcji i technologii mechanicznych; 2) pracownia elektrotechniki, elektroniki i automatyki; 3) pracownia procesów energetycznych; 4) pracownia komputerowa; 5) warsztaty szkolne. 17) zagrożenia i profilaktyka w środowisku pracy; 18) zasady i metody komunikowania się; 19) elementy socjologii i psychologii pracy; 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 21) formy doskonalenia zawodowego; 22) etyka. Pr a cownia konstr ukcji i te chnologii mec h aniczny ch powinna by ć wy posa żona w: 1) zestawy tworzyw sztucznych, materiałów ogniotrwałych, szkła, gumy, materiałów ceramicznych; 2) próbki metali i ich stopów; 3) stanowiska rysunkowe (jedno stanowisko dla jednego ucznia); Dziennik Ustaw Nr 100 — 5853 — Poz. 582 16) katalogi elementów automatyki przemysłowej; 5) rysunki wykonawcze, złożeniowe, zestawieniowe, montażowe i schematyczne; 17) normy dotyczące instalacji i urządzeń elektrycznych. 6) modele: rzutni, brył geometrycznych, części maszyn z przekrojami, sprzęgieł, hamulców, przekładni mechanicznych, mechanizmów; Pr a cownia pr oce sów e ne r ge ty czny ch p o w i n na by ć wy posa żona w: 7) elementy maszyn: połączenia, wały, osie, łożyska, sprężyny; 1) foliogramy, przeźrocza dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii oraz maszyn i urządzeń energetycznych; 8) części maszyn z różnymi postaciami zużycia; 9) przyrządy pomiarowe; 10) elementy pasowane, wzorce chropowatości; 11) prezentacje multimedialne dotyczące obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, mechanicznych technik wytwarzania, korozji; 13) normy dotyczące rysunku technicznego, materiałoznawstwa i części maszyn; 14) dokumentacje techniczne maszyn i urządzeń; 15) katalog łożysk tocznych; 16) literaturę techniczną. P ra c ow nia e le ktro tech n i ki , el ektro n i ki i a utoma t y k i pow inn a b yć wyp o saż o n a w: 3) elementy maszyn i urządzeń energetycznych; 4) przyrządy do pomiarów termodynamicznych; 5) programy komputerowe do symulacji pracy maszyn i urządzeń energetycznych; 6) programy komputerowe do symulacji procesów technologicznych wytwarzania energii; 7) prezentacje multimedialne dotyczące budowy i zasady działania maszyn i urządzeń energetycznych; 8) prezentacje multimedialne dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii; 9) filmy dydaktyczne dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii; 10) Polskie Normy dotyczące procesów technologicznych wytwarzania energii; 11) dokumentacje techniczne, instrukcje obsługi maszyn i urządzeń energetycznych; w. rcl 1) przyrządy pomiarowe; 2) modele maszyn i urządzeń energetycznych; .go 12) filmy dydaktyczne dotyczące obróbki cieplnej i cieplno-chemicznej, mechanicznych technik wytwarzania, korozji; v.p l 4) przybory rysunkowe; 2) próbki różnych materiałów: przewodzących, elektroizolacyjnych, magnetycznych i konstrukcyjnych; 3) próbki przewodów elektrycznych; 4) elementy urządzeń grzejnych; 5) elementy układów automatyki przemysłowej; 12) literaturę techniczną. Pr a cownia kompute r owa powinna by ć w yp o sa żona w: 1) stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu (jedno stanowisko dla jednego ucznia); 6) zestawy łączników instalacyjnych; 2) stanowisko komputerowe z dostępem do Internetu dla nauczyciela; 7) typowe zabezpieczenia przed skutkami zwarć i przeciążeń; 3) projektor multimedialny, ekran; 8) modele: elektrochemiczne źródła prądu, silniki elektryczne prądu stałego i przemiennego, prądnice, proste instalacje elektryczne, styczniki, przekaźniki; 9) proste układy elektroniczne (prostowniki, wzmacniacze); ww 10) układy elektryczne, stabilizator napięcia, prostownik; 11) modele prostych układów automatycznej regulacji; 12) elementy logiczne typu: OR, NOR, AND, NAND, NOT, EXOR; 13) schematy blokowe i ideowe typowych układów automatyki; 14) plansze z symbolami graficznymi elementów automatyki przemysłowej (elektrycznych, pneumatycznych i hydraulicznych); 15) plansze zautomatyzowanych procesów technologicznych; 4) tablicę białą bezpyłową; 5) pakiet programów biurowych; 6) programy komputerowe do wspomagania projektowania; 7) programy specjalistyczne do automatycznej regulacji procesów technologicznych, kontroli jakości i sterowania procesami technologicznymi; 8) drukarkę i ploter; 9) skaner; 10) literaturę zawodową. Wa r szta ty szkolne powinny by ć wy pos aż o ne w: 1) przyrządy pomiarowe; 2) narzędzia i przyrządy do: obróbki ręcznej i mechanicznej skrawaniem, spawania, montażu; 3) urządzenia do: nagrzewania, chłodzenia, spawania elektrycznego, spawania gazowego; — 5854 — 4) urządzenia, zespoły i elementy maszyn przeznaczone do konserwacji i naprawy; 5) tokarkę, wiertarkę, frezarkę; Poz. 582 13) dokumentację warsztatową; 14) instrukcje obsługi maszyn i urządzeń; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 15) książki narzędziowe; 6) nożyce i piły mechaniczne; 16) katalogi narzędzi do obróbki skrawaniem; 7) lutownice; 8) elektronarzędzia; 17) Polskie Normy dotyczące obróbki skrawaniem. 9) środki chłodzące; Pracownie powinny składać się z sali lekcyjnej i zaplecza magazynowo-socjalnego. W sali lekcyjnej należy zapewnić stanowisko pracy dla nauczyciela i odpowiednią liczbę stanowisk pracy dla uczniów. W warsztatach szkolnych powinno znajdować się pomieszczenie do instruktażu. 10) luty, topniki, kleje, spoiwa, elektrody; 11) odzież ochronną; .go 12) eksponaty: elementy łączone za pomocą lutowania i klejenia, złącza spawane z wadami; Załącznik nr 6 PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE TECHNIK GAZOWNICTWA SYMBOL CYFROWY 311[55] I. OPIS ZAWODU
53. W wyniku kształcenia w zawodzie absolwent powinien umieć: 14) instalować urządzenia gazowe oraz wykonywać prace związane z ich regulacją, naprawą i konserwacją; 15) dokumentować przebieg procesów budowy sieci i instalacji gazowych; w. rcl 1) klasyfikować paliwa gazowe i określać ich właściwości; 13) posługiwać się instrukcjami obsługi maszyn i urządzeń gazowych; 2) wyjaśniać zjawiska i procesy energetyczne związane z przepływem i przemianami termodynamicznymi gazów; 3) wyjaśniać zasady działania układów elektrycznych, elektronicznych oraz automatyki przemysłowej stosowanych w sieciach i instalacjach gazowych; 4) rozróżniać rodzaje oraz elementy sieci i instalacji gazowych; 16) kontrolować jakość wykonywanych robót sieciowych i instalacyjnych; 17) wykonywać próby szczelności sieci i instalacji gazowych; 18) przygotowywać sieci i instalacje gazowe do odbioru technicznego; 19) wykonywać przedmiary oraz obmiary robót sieciowych i instalacyjnych; 5) określać właściwości materiałów stosowanych do wykonywania sieci i instalacji gazowych; 20) wykonywać pomiary oraz szkice inwentaryzacyjne sieci i instalacji gazowych; 6) określać przyczyny powstawania korozji oraz sposoby jej zapobiegania; 21) stosować zasady projektowania sieci i instalacji gazowych; 7) posługiwać się dokumentacją techniczną, technologiczną i eksploatacyjną sieci i instalacji gazowych; 22) przestrzegać norm, warunków technicznych wykonania i odbioru robót oraz przepisów prawa budowlanego i energetycznego dotyczących sieci i instalacji gazowych; ww 8) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do wykonywania sieci i instalacji gazowych w określonej technologii; 23) przestrzegać zasad eksploatacji sieci, urządzeń i instalacji gazowych; 9) dobierać oraz instalować aparaturę kontrolno-pomiarową; 24) przeprowadzać kontrolę stanu technicznego sieci i instalacji gazowych; 10) użytkować narzędzia, urządzenia i przyrządy kontrolno-pomiarowe zgodnie z zasadami eksploatacji; 25) lokalizować i usuwać awarie w sieciach i instalacjach gazowych; 11) organizować i koordynować roboty ziemne związane z budową sieci gazowych; 12) organizować i koordynować roboty związane z budową sieci oraz montażem instalacji gazowych; 26) planować prace związane z modernizacją sieci i instalacji gazowych; 27) stosować techniki komputerowe w realizacji zadań zawodowych; 28) posługiwać się językiem obcym w zakresie niezbędnym do wykonywania zadań zawodowych; — 5855 — 29) stosować przepisy prawa dotyczące wykonywanych zadań zawodowych; 30) przestrzegać przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; Poz. 582 BLOK: PODSTAWY GAZOWNICTWA
54. Cele kształcenia v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 31) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 1) rozróżniać rodzaje paliw gazowych i określać ich skład chemiczny; 32) kierować zespołem pracowników; 2) określać fizykochemiczne właściwości paliw gazowych; 33) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; 34) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 4) charakteryzować sposoby pozyskiwania paliw gazowych; 5) określać sposoby oraz warunki wydobywania i magazynowania paliw gazowych; .go 35) korzystać z różnych źródeł informacji oraz z doradztwa specjalistycznego; 3) określać możliwości wykorzystywania paliw gazowych; 36) prowadzić działalność gospodarczą. Kształtowanie postaw przedsiębiorczych oraz przygotowanie do wejścia na rynek pracy powinno przebiegać zarówno w trakcie kształcenia zawodowego, jak i podczas realizacji zajęć edukacyjnych „Podstawy przedsiębiorczości”.
55. Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik gazownictwa powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 7) charakteryzować sposoby nawaniania gazu ziemnego i płynnego; 8) charakteryzować metody wykonywania pomiarów podstawowych parametrów paliw gazowych; 9) charakteryzować procesy zachodzące podczas spalania paliw gazowych; 10) charakteryzować urządzenia energetyczne stosowane podczas montażu oraz eksploatacji sieci i instalacji gazowych; w. rcl 1) organizowanie oraz wykonywanie robót związanych z budową sieci i montażem instalacji gazowych; 6) charakteryzować procesy przeróbki, uzdatniania i rozdzielania paliw gazowych; 2) przygotowywanie sieci i instalacji gazowych do odbioru technicznego; 3) instalowanie, uruchamianie i kontrola stanu technicznego urządzeń gazowych; 4) obsługa sieci, urządzeń i instalacji gazowych; 5) wykonywanie konserwacji, napraw oraz modernizacji sieci, urządzeń i instalacji gazowych; 6) lokalizowanie oraz usuwanie awarii sieci i instalacji gazowych.
56. Zawód technik gazownictwa jest zawodem szerokoprofilowym, umożliwiającym specjalizację pod koniec okresu kształcenia. Szkoła określa umiejętności specjalistyczne, biorąc pod uwagę potrzeby regionalnego rynku pracy i zainteresowania uczniów. Tematyka specjalizacji może dotyczyć: ww 1) transportu gazu; 2) magazynowania gazu; 3) instalacji skroplonego gazu ziemnego. II. BLOKI PROGRAMOWE Zakres umiejętności i treści kształcenia wynikający z opisu zawodu zawierają następujące bloki programowe: 11) wyjaśniać podstawowe prawa termodynamiki; 12) charakteryzować przemiany fazowe gazów; 13) wykonywać obliczenia podstawowych parametrów charakteryzujących przepływ cieczy i gazów; 14) użytkować urządzenia i instalacje elektryczne; 15) wyjaśniać zasady działania i zastosowanie podstawowych układów elektrycznych oraz automatyki i sterowania; 16) wyjaśniać budowę i zasadę działania napędów hydraulicznych i pneumatycznych; 17) określać właściwości materiałów stosowanych do wykonywania sieci i instalacji gazowych; 18) rozpoznawać elementy maszyn i urządzeń stosowanych w gazownictwie; 19) wykonywać podstawowe obliczenia wytrzymałościowe; 20) rozpoznawać zjawiska korozyjne oraz określać ich skutki; 21) sporządzać rysunki techniczne; 1) podstawy gazownictwa; 22) wykonywać rysunki robocze elementów budowlanych, mechanicznych i instalacyjnych; 2) sieci gazowe; 23) sporządzać szkice i rysunki inwentaryzacyjne; 3) instalacje gazowe; 4) podstawy działalności zawodowej. 24) posługiwać się normami dotyczącymi sieci i instalacji gazowych; — 5856 — 25) przestrzegać przepisów prawa budowlanego i energetycznego dotyczących sieci i instalacji gazowych; 26) posługiwać się dokumentacją techniczną obiektów budowlanych, sieci i instalacji gazowych; 27) stosować zasady projektowania przyłączy gazowych i sieci rozdzielczych niskiego ciśnienia; 28) stosować zasady projektowania instalacji gazowych; 29) sporządzać przedmiary robót sieciowych i instalacyjnych;
57. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) rodzaje paliw gazowych; 23) przepisy prawa budowlanego i energetycznego dotyczące sieci i instalacji gazowych; 24) dokumentacja techniczna i technologiczna sieci i instalacji gazowych; 25) dokumentacja budowy; 26) zapotrzebowanie na gaz; 27) zasady lokalizacji gazociągów; 28) podstawy projektowania sieci rozdzielczych niskiego ciśnienia oraz przyłączy gazowych; 29) podstawy projektowania instalacji gazowych; 30) przedmiar robót sieciowych i instalacyjnych; 31) specjalistyczne programy komputerowe do sporządzania dokumentacji sieci oraz instalacji gazowych. .go 30) sporządzać dokumentację sieci oraz instalacji gazowych z wykorzystaniem specjalistycznych programów komputerowych. Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 2) skład i fizykochemiczne właściwości paliw gazowych; 3) metody pozyskiwania paliw gazowych; 4) eksploatacja odwiertów gazowych; 5) metody magazynowania paliw gazowych;
58. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) charakteryzować rodzaje sieci komunalnych; 2) korzystać z map geodezyjnych oraz z planów sytuacyjno-wysokościowych; 3) rozróżniać rodzaje gruntów budowlanych oraz określać ich właściwości; w. rcl 6) przeróbka, uzdatnianie i rozdzielanie paliw gazowych; BLOK: SIECI GAZOWE 7) nawanianie gazu ziemnego i płynnego; 8) metody wykonywania pomiarów podstawowych parametrów paliw gazowych; 4) rozróżniać rodzaje, układy i elementy sieci gazowych; 5) posługiwać się dokumentacją techniczną sieci gazowych; 9) procesy spalania; 6) określać warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe; 10) urządzenia energetyczne stosowane podczas eksploatacji sieci i instalacji gazowych: turbiny, sprężarki, dmuchawy, wentylatory, pompy; 7) dobierać materiały, uzbrojenie, narzędzia i sprzęt do budowy sieci gazowej w określonej technologii; 11) równania stanu gazu doskonałego i gazów rzeczywistych; 8) organizować prace związane z wykonywaniem robót ziemnych i zabezpieczaniem wykopów; 12) przemiany fazowe gazów; 9) organizować i wykonywać prace związane z budową sieci gazowych; 13) podstawy mechaniki płynów; 14) instalacje i urządzenia elektryczne; ww 15) układy automatyki i sterowania; 16) podstawy materiałoznawstwa; 17) wytrzymałość materiałów; 18) korozja i zabezpieczenia antykorozyjne materiałów; 19) zasady sporządzania, wymiarowania i opisywania rysunków technicznych; 20) rysunki odręczne; 10) oceniać jakość wykonanych robót montażowych; 11) wykonywać antykorozyjne zabezpieczenia gazociągów; 12) wykonywać przyłącza gazowe; 13) montować uzbrojenie sieci, reduktory i gazomierze; 14) znakować gazociągi; 15) wykonywać próby szczelności i wytrzymałości gazociągów; 21) szkice inwentaryzacyjne; 16) przygotowywać sieci gazowe do odbioru technicznego; 22) normy i normatywy techniczne dotyczące instalacji i sieci gazowych; 17) wykonywać prace niebezpieczne i gazoniebezpieczne zgodnie z przepisami; — 5857 — 18) wykonywać prace związane z przygotowaniem i przekazaniem gazociągu do eksploatacji; 19) określać warunki lokalizacji stacji gazowych; 20) rozróżniać rodzaje stacji gazowych oraz określać ich wyposażenie; Poz. 582 14) technologie wykonywania gazociągów; 15) kontrola jakości wykonania gazociągów; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 16) rodzaje korozji, metody zapobiegania; 17) technologia wykonywania zabezpieczeń antykorozyjnych; 21) wyjaśniać zasady działania urządzeń stacji gazowych; 18) przyłącza gazowe; 22) dobierać i instalować aparaturę kontrolno-pomiarową w stacjach gazowych; 19) zasady montażu uzbrojenia reduktorów, gazomierzy; 23) kontrolować parametry pracy urządzeń gazowych oraz podejmować działania w sytuacjach awaryjnych; 20) zasady znakowania gazociągów; 22) prace niebezpieczne i gazoniebezpieczne; 23) stacje gazowe, wyposażenie, miejsca lokalizacji; .go 24) wykonywać prace związane z obsługą urządzeń stacji gazowych; 21) próby szczelności i wytrzymałości gazociągów; 25) określać zasady lokalizacji i wyposażenia tłoczni gazu; 24) aparatura kontrolno-pomiarowa w stacjach gazowych; 26) wyjaśniać zasady doboru i działania urządzeń energetycznych stanowiących wyposażenie tłoczni gazu; 25) zasady eksploatacji urządzeń stacji gazowych; 27) stosować zasady eksploatacji sieci i urządzeń gazowych; 27) eksploatacja sieci i urządzeń gazowych; 28) kontrolować stan techniczny sieci gazowej; 29) lokalizować i usuwać awarie w sieciach gazowych; 28) kontrola stanu technicznego sieci gazowych; 29) awarie sieci gazowych; 30) konserwacja i remonty sieci gazowych; 31) koszty wykonania sieci gazowych; w. rcl 30) planować oraz koordynować prace związane z konserwacją i remontem sieci gazowych; 26) tłocznie gazu i ich wyposażenie; 32) warunki odbioru sieci gazowych. 31) obliczać koszty wykonania sieci gazowych; 32) przestrzegać warunków technicznych wykonania i odbioru sieci gazowych.
59. Treści kształcenia (działy programowe) Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: BLOK: INSTALACJE GAZOWE
60. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) rozpoznawać rodzaje obiektów budowlanych; 1) rodzaje sieci komunalnych, zasady i warunki ich wykonywania; 2) określać konstrukcje oraz technologie wykonania obiektów budowlanych; 2) dokumentacja geodezyjna; 3) rozpoznawać rodzaje materiałów budowlanych i określać ich właściwości; 3) pomiary geodezyjne, tyczenie obiektów w terenie; 4) klasyfikacja gazociągów; ww 5) dokumentacja techniczna sieci gazowych; 6) normy, instrukcje, aprobaty techniczne stosowane w gazownictwie; 7) warunki lokalizacji i wykonywania gazociągów; 8) materiały do budowy sieci gazowych; 9) uzbrojenie gazociągów; 10) organizacja robót związanych z budową sieci gazowych; 11) narzędzia i sprzęt do budowy sieci gazowych; 4) rozróżniać instalacje budowlane; 5) rozróżniać rodzaje i elementy instalacji gazowych; 6) określać właściwości materiałów stosowanych do wykonywania instalacji gazowych; 7) określać warunki prowadzenia przewodów instalacji gazowych; 8) określać warunki, jakie powinny spełniać pomieszczenia, w których można instalować urządzenia gazowe; 9) przestrzegać warunków technicznych wykonania i odbioru instalacji gazowych; 12) roboty ziemne; 10) dobierać materiały, narzędzia i sprzęt do montażu instalacji gazowych; 13) metody zabezpieczania i odwadniania wykopów; 11) dobierać techniki połączeń w zależności od rodzaju stosowanych materiałów; — 5858 — 12) wykonywać prace z zakresu obróbki ręcznej i mechanicznej związane z montażem instalacji gazowych; Poz. 582 8) organizacja robót montażowych; 9) sprzęt i narzędzia stosowane w pracach instalacyjnych; v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 13) organizować prace związane z montażem instalacji gazowych, instalacji zbiornikowych i przemysłowych; 10) technologie wykonywania instalacji gazowych; 14) klasyfikować urządzenia gazowe; 12) palniki gazowe; 15) klasyfikować palniki gazowe oraz wyjaśniać zasadę ich działania; 13) kotły gazowe, instalacje kotłowe; 16) charakteryzować budowę, warunki montażu i eksploatacji urządzeń gazowych; 17) montować i uruchamiać urządzenia gazowe; 14) kotłownie na paliwo gazowe; 15) montaż, uruchamianie oraz ocena stanu technicznego urządzeń gazowych; 16) gazomierze: klasyfikacja, zasada działania; 18) rozróżniać rodzaje gazomierzy; 17) montaż i demontaż gazomierzy; 18) zasady magazynowania i transportu gazów płynnych; .go 19) określać warunki lokalizacji gazomierzy; 20) wykonywać montaż i demontaż gazomierzy; 21) przestrzegać zasad magazynowania i transportu gazu płynnego; 22) oceniać zgodność wykonania instalacji gazowych z dokumentacją techniczną oraz warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót; 23) przeprowadzać próby szczelności instalacji gazowych; 24) przygotowywać instalacje gazowe do odbioru technicznego; 19) instalacje na gaz płynny i instalacje zbiornikowe; 20) przemysłowe instalacje gazowe; 21) próby szczelności instalacji gazowych; 22) odbiór techniczny instalacji gazowych; 23) warunki techniczne eksploatacji instalacji gazowych; 24) wentylacja pomieszczeń; w. rcl 25) uruchamiać instalacje gazowe; 11) urządzenia gazowe; 26) określać warunki i sposoby wentylacji pomieszczeń oraz odprowadzania spalin z urządzeń gazowych; 25) zasady odprowadzania spalin z urządzeń gazowych; 26) przeglądy techniczne instalacji gazowych; 27) określać wymagania, jakie powinny spełniać kotłownie gazowe; 27) konserwacja oraz naprawa instalacji i urządzeń gazowych; 28) dokonywać przeglądów technicznych instalacji gazowych; 28) koszty wykonania instalacji gazowych; 29) wykonywać czynności związane z konserwacją oraz naprawą instalacji i urządzeń gazowych; 30) obliczać koszty wykonania instalacji gazowych; 31) montować instalacje do monitorowania obecności gazu w pomieszczeniach.
61. Treści kształcenia (działy programowe) ww Treści kształcenia są ujęte w następujących działach programowych: 1) obiekty budowlane i ich elementy; 2) materiały budowlane; 29) urządzenia gazometryczne, instalacje do monitorowania obecności gazu w pomieszczeniach. BLOK: PODSTAWY DZIAŁALNOŚCI ZAWODOWEJ
62. Cele kształcenia Uczeń (słuchacz) w wyniku kształcenia powinien umieć: 1) wyjaśniać mechanizmy funkcjonowania gospodarki rynkowej; 2) rozróżniać formy organizacyjno-prawne przedsiębiorstw; 3) rodzaje instalacji budowlanych; 3) sporządzać budżet i planować rozwój przedsiębiorstwa; 4) rodzaje i elementy instalacji gazowej; 4) opracowywać plan marketingowy; 5) materiały stosowane do montażu instalacji gazowych; 5) podejmować działania związane z poszukiwaniem pracy; 6) warunki techniczno-prawne wykonywania instalacji gazowych oraz lokalizacji urządzeń gazowych w pomieszczeniach; 6) sporządzać dokumenty dotyczące zatrudnienia; 7) dokumentacja techniczna, normy, instrukcje oraz wytyczne wykonania i odbioru instalacji gazowych; 7) sporządzać dokumenty niezbędne do podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej; 8) stosować przepisy Kodeksu pracy dotyczące praw i obowiązków pracownika i pracodawcy; — 5859 — 9) stosować przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisy ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska; 10) stosować przepisy prawa dotyczące działalności zawodowej; 11) organizować stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii; 12) stosować środki ochrony indywidualnej; 13) udzielać pierwszej pomocy poszkodowanym w wypadkach przy pracy; 14) określać wpływ zmęczenia fizycznego i psychicznego na efektywność pracy; 15) komunikować się z uczestnikami procesu pracy; 17) rozwiązywać problemy dotyczące działalności zawodowej; 18) podejmować decyzje; 19) elementy socjologii i psychologii pracy; 20) źródła informacji zawodowej i oprogramowanie użytkowe w języku obcym; 21) formy doskonalenia zawodowego; 22) etyka. III. PODZIAŁ GODZIN NA BLOKI PROGRAMOWE Minimalna liczba godzin w okresie kształcenia w %* podbudowa programowa: gimnazjum, liceum Nazwa bloku ogólnokształcące, liceum programowego profilowane, technikum, uzupełniające liceum ogólnokształcące, technikum uzupełniające .go 16) prowadzić negocjacje; Poz. 582 v.p l Dziennik Ustaw Nr 100 19) korzystać z obcojęzycznych źródeł informacji, dokumentacji technicznej, norm, katalogów oraz specjalistycznego oprogramowania