Aanmaningsbrief voor betaling van een schuld: inhoud, termijn en vervolgstappen
Voordat u een gerechtelijke procedure start, moet u de schuldenaar in de regel eerst schriftelijk aanmanen. Deze gids legt uit wat een geldige aanmaning moet bevatten, wanneer verzuim intreedt en welke stappen daarna mogelijk zijn, en bevat een kant-en-klaar model.
Waarom een schriftelijke aanmaning noodzakelijk is
Volgens Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 81 is de schuldenaar pas in verzuim wanneer de prestatie opeisbaar is geworden en aan de eisen van de artikelen 82 en 83 is voldaan. Zonder verzuim kunt u doorgaans geen aanspraak maken op vervangende schadevergoeding, wettelijke rente over de periode van vertraging of ontbinding van de overeenkomst.
Op grond van Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 82 treedt het verzuim in wanneer de schuldenaar bij een schriftelijke aanmaning in gebreke wordt gesteld en hem daarbij een redelijke termijn voor nakoming wordt gesteld, en die termijn ongebruikt verstrijkt. Een schriftelijke aanmaning is dus in beginsel de weg om verzuim te doen intreden.
In sommige gevallen is een aanmaning niet nodig omdat het verzuim al van rechtswege intreedt. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer een voor de voldoening bepaalde termijn verstrijkt zonder dat is nagekomen, of wanneer de schuldenaar zelf laat weten niet te zullen nakomen, zoals geregeld in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 83. Ook dan is het uit bewijstechnisch oogpunt echter verstandig om schriftelijk aan te manen.
Wat de aanmaningsbrief moet bevatten
- Naam, adres en (indien van toepassing) inschrijvingsgegevens van de schuldeiser en de schuldenaar.
- Een duidelijke omschrijving van de vordering: de rechtsgrond (bijvoorbeeld de onderliggende overeenkomst of factuur), het bedrag en de vervaldatum.
- Een uitdrukkelijke ingebrekestelling met vermelding dat nakoming binnen een redelijke termijn wordt verlangd, conform Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 82.
- De gestelde betalingstermijn en het bankrekeningnummer waarop betaald moet worden.
- De aankondiging dat bij niet-tijdige betaling wettelijke rente en eventuele kosten in rekening worden gebracht en dat een gerechtelijke procedure kan volgen.
- Datum en ondertekening, en bij voorkeur verzending op een aantoonbare wijze (aangetekend of met leveringsbevestiging).
Termijn en wettelijke rente
De wet spreekt van een 'redelijke termijn' voor nakoming in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 82, zonder een vast aantal dagen te noemen. Wat redelijk is, hangt af van de omstandigheden van het geval; controleer bij twijfel de actuele rechtspraak en wetgeving. In de praktijk wordt vaak een termijn van twee weken gehanteerd, maar dit is geen wettelijk voorgeschreven termijn volgens de hier geraadpleegde bepalingen.
Zodra de schuldenaar in verzuim is, bestaat de schadevergoeding wegens vertraging in de voldoening van een geldsom uit de wettelijke rente over die som, zoals bepaald in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119. Bij een handelsovereenkomst geldt een bijzondere regeling voor de wettelijke handelsrente, die loopt vanaf de dag volgend op de overeengekomen uiterste dag van betaling, zoals volgt uit Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119a.
De hoogte van de wettelijke rente wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld, zoals bepaald in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 120; het exacte percentage moet u dus in de actuele regelgeving controleren.
Gevolgen van niet-betaling en vervolgstappen
Blijft betaling na de gestelde termijn uit, dan is de schuldenaar in verzuim in de zin van Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 81 en kunt u naast de hoofdsom ook wettelijke rente en eventuele bijkomende kosten vorderen. De schuldeiser kan een na het intreden van het verzuim aangeboden nakoming weigeren zolang niet tevens de inmiddels verschuldigde schadevergoeding en kosten worden betaald, zoals volgt uit Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 86.
Blijft betaling ondanks de aanmaning uit, dan kan de schuldeiser de vordering voorleggen aan de rechter, bijvoorbeeld door een procedure te starten waarin nakoming en betaling van de hoofdsom, wettelijke rente en proceskosten worden gevorderd. Voor de exacte procedurele vereisten van een dergelijke procedure (waaronder een eventuele betalingsbevelprocedure) dient u de actuele procesregels te raadplegen, aangezien deze niet uit de hier gebruikte bronnen blijken.
Let op: indien de schuldeiser zelf in verzuim is, is geen wettelijke rente verschuldigd, zoals blijkt uit de regeling in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119a. Controleer daarom steeds of aan alle eigen verplichtingen is voldaan voordat u aanmaant.
Stapsgewijze werkwijze
- Controleer of de vordering opeisbaar is en of er reeds een contractuele betalingstermijn is verstreken.
- Stel de aanmaningsbrief op met een duidelijke omschrijving van de vordering, het gevorderde bedrag en een redelijke betalingstermijn, conform Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 82.
- Verzend de brief aantoonbaar, bijvoorbeeld aangetekend, en bewaar een kopie en het verzendbewijs.
- Wacht de gestelde termijn af; bij uitblijven van betaling is de schuldenaar in verzuim en is wettelijke rente verschuldigd op grond van Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119.
- Overweeg bij aanhoudende niet-betaling het starten van een gerechtelijke procedure; raadpleeg hiervoor de actuele procesregels.
Model aanmaningsbrief (ingebrekestelling) voor een openstaande schuld
[Naam schuldeiser] [Adres] [Postcode en plaats] [E-mailadres] [Telefoonnummer] Aan: [Naam schuldenaar] [Adres] [Postcode en plaats] Plaats, [datum] Betreft: aanmaning tot betaling – ingebrekestelling Geachte heer/mevrouw [naam schuldenaar], Op grond van [overeenkomst / factuur d.d. [datum] / andere rechtsgrond], nummer [referentienummer], bent u mij een bedrag verschuldigd van € [bedrag], opeisbaar sedert [vervaldatum]. Ondanks [eerdere herinnering(en) d.d. [datum]] heb ik tot op heden geen betaling van u ontvangen. Hierbij stel ik u, overeenkomstig artikel 82 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, formeel in gebreke en verzoek ik u, en voor zover nodig sommeer ik u, het openstaande bedrag van € [bedrag] binnen [aantal] dagen na dagtekening van deze brief, derhalve uiterlijk op [datum], te voldoen door overmaking op rekeningnummer [IBAN] ten name van [naam rekeninghouder], onder vermelding van [referentienummer]. Indien betaling niet binnen genoemde termijn is ontvangen, bent u vanaf dat moment in verzuim. In dat geval maak ik naast de hoofdsom ook aanspraak op de wettelijke (handels)rente vanaf de datum van verzuim, alsmede op vergoeding van de buitengerechtelijke en eventuele gerechtelijke kosten die ik in verband met de invordering van deze vordering moet maken. Bij het uitblijven van tijdige betaling zal ik zonder nadere aankondiging een gerechtelijke procedure tegen u aanhangig maken teneinde betaling van de hoofdsom, de wettelijke rente en de kosten af te dwingen. Ik vertrouw erop dat een gerechtelijke procedure niet nodig zal zijn en zie uw betaling met belangstelling tegemoet. Met vriendelijke groet, [Naam schuldeiser] [Handtekening] Bijlage(n): [kopie factuur/overeenkomst, eerdere correspondentie]
Bronnen uit het corpus Europaius
Veelgestelde vragen
Is een aanmaning altijd verplicht voordat ik naar de rechter kan stappen?
Niet altijd: in bepaalde gevallen treedt verzuim al van rechtswege in, bijvoorbeeld wanneer een overeengekomen betalingstermijn ongebruikt verstrijkt, zoals volgt uit Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 83. Toch is een schriftelijke aanmaning aan te raden, omdat u daarmee eenvoudig kunt aantonen dat en wanneer de schuldenaar in gebreke is gesteld.
Hoe lang moet de betalingstermijn in de aanmaning zijn?
De wet spreekt in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 82 van een 'redelijke termijn' zonder een vast aantal dagen te noemen. Controleer bij twijfel over wat in uw situatie redelijk is de actuele wetgeving en rechtspraak.
Vanaf wanneer ben ik wettelijke rente verschuldigd aan mij als schuldeiser?
Zodra de schuldenaar in verzuim is, is hij wettelijke rente verschuldigd over de periode van vertraging, zoals bepaald in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119. Voor handelsovereenkomsten geldt een specifieke regeling in Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 119a.
Wat als de schuldenaar na de aanmaning nog steeds niet betaalt?
U kunt dan naast de hoofdsom ook wettelijke rente en kosten vorderen en, indien nodig, een gerechtelijke procedure starten. De precieze procedurele vereisten van zo'n procedure vallen buiten de hier geraadpleegde bepalingen; controleer deze in de actuele procesregels.