Loonbeslag: hoe hoog is de beslagvrije voet en wat kunt u doen?
Bij loonbeslag houdt uw werkgever, of bij een uitkering het UWV of de SVB, elke maand een deel van uw inkomen in en betaalt dat rechtstreeks aan de deurwaarder. Juridisch is het een derdenbeslag: de schuldeiser legt beslag onder een derde (de werkgever) op uw vordering tot betaling van loon. Het beslag is alleen geldig voor zover het loon de beslagvrije voet overschrijdt (art. 475b Rv). Die beslagvrije voet is het bedrag dat u hoe dan ook moet overhouden om van te leven. Sinds de Wet vereenvoudiging beslagvrije voet (1 januari 2021) berekent de deurwaarder hem zelf, met gegevens uit de polisadministratie (art. 475d Rv), volgens een vaste formule die uitgaat van 95% van de bijstandsnorm, aangevuld met bedragen voor zorgkosten en woonkosten (art. 475da Rv).
Deze handleiding is voor werknemers, uitkeringsgerechtigden en gepensioneerden die een beslagexploot of een melding van hun werkgever hebben ontvangen. U leest welke inkomsten onder het beslag vallen, hoe u de berekening controleert, wanneer u een hogere beslagvrije voet kunt krijgen, wat er gebeurt als meerdere schuldeisers tegelijk beslag leggen, en wanneer u naar de rechter kunt. De algemene stappen bij beslag en executie, zoals het controleren van de executoriale titel en beslag op uw inboedel, staan in onze aparte handleiding over beslag en executie.
Kernpunten
Termijn
De deurwaarder moet het beslagexploot binnen acht dagen na het leggen van het beslag aan u laten betekenen en u uiterlijk dan schriftelijk meedelen hoe hoog de beslagvrije voet is en hoe die is berekend (art. 475i leden 1 en 2 Rv). Meldt u binnen vier weken na die mededeling omstandigheden die de beslagvrije voet verhogen, dan geldt de verhoging met terugwerkende kracht vanaf de dag van het beslag (art. 475i lid 3 Rv). De vastgestelde beslagvrije voet geldt twaalf maanden en moet daarna opnieuw worden berekend (art. 475d lid 2 Rv). De werkgever moet twee weken na het beslag een verklaring afleggen over wat hij u verschuldigd is (art. 476a Rv).
Wat te doen
Lees het beslagexploot en de mededeling over de beslagvrije voet. Bij een loonbeslag ontvangt u van de deurwaarder twee stukken: het beslagexploot, dat binnen acht dagen na het leggen van het beslag aan u moet worden betekend (art. 475i lid 1 Rv), en een schriftelijke mededeling van de beslagvrije voet volgens een wettelijk model, met de gegevens waarop de berekening berust (art. 475i lid 2 Rv). Controleer in het exploot de naam van de schuldeiser, de titel (vonnis, dwangbevel) en het bedrag dat volgens de deurwaarder openstaat.
Is het exploot niet tijdig betekend, dan kan de voorzieningenrechter het beslag op uw vordering opheffen. Bewaar alle stukken, want u hebt ze nodig voor elke volgende stap.
- Ga na welke inkomsten onder het beslag vallen. Een beslagvrije voet geldt voor periodieke betalingen zoals loon, uitkeringen op grond van de Participatiewet en andere socialezekerheidswetten, pensioen en lijfrente, en alimentatie die u ontvangt (art. 475c Rv). Niet onder het beslag vallen het deel van het loon dat volgens de wet wordt ingehouden, zoals loonheffing en de bijdrage voor de zorgverzekering of pensioenregeling (art. 475a lid 2 Rv), en onkostenvergoedingen die geen fiscaal loon zijn (art. 475a lid 3 Rv). Ontvangt u reiskostenvergoeding of een thuiswerkvergoeding, controleer dan op uw loonstrook of de werkgever die niet ten onrechte aan de deurwaarder afdraagt.
Controleer de berekening van de beslagvrije voet. De deurwaarder gaat uit van uw belastbaar inkomen volgens het meest recente maandinkomen in de polisadministratie, en dat van uw echtgenoot of geregistreerd partner als u gehuwd bent (art. 475d lid 1 Rv). Op basis daarvan rekent hij met de formule van art. 475da lid 2 Rv: 95% van de toepasselijke bijstandsnorm, verhoogd met een bedrag voor de zorgverzekering en een bedrag voor woonkosten, en bij ouders een bedrag voor kinderen. De uitkomst is begrensd door de maxima in art. 475da lid 1 Rv, die per 1 januari en 1 juli worden aangepast.
Controleer vooral uw leefsituatie: alleenstaand, alleenstaande ouder, gehuwd met of zonder kinderen. Een verkeerde leefsituatie is de meest voorkomende fout. Gebruik de rekenhulp die de overheid en de beroepsorganisatie van gerechtsdeurwaarders online aanbieden.
Geef de deurwaarder uw gegevens en meld wijzigingen. U bent verplicht de deurwaarder op verzoek uw bronnen van inkomsten op te geven en de gegevens te verstrekken die hij nodig heeft om de beslagvrije voet vast te stellen (art. 475g lid 1 Rv). Doet u dat niet, dan rekent hij met wat hij zelf uit de registraties haalt, wat voor u nadelig kan zijn.
Verandert uw situatie structureel, bijvoorbeeld door een scheiding, de geboorte van een kind, een lager inkomen of een verhuizing naar een duurdere woning, meld dat dan gemotiveerd en met bewijsstukken. De deurwaarder moet de beslagvrije voet dan opnieuw vaststellen en een verhoging onverwijld toepassen vanaf het moment dat de verplichting ontstond (art. 475d leden 3 en 5 Rv). Een gewone halfjaarlijkse indexering van de bijstandsnorm leidt niet vanzelf tot een herberekening binnen de twaalf maanden.
Vraag zo nodig om een hogere beslagvrije voet. De wet kent drie verhogingen die u zelf moet aanvragen bij de deurwaarder. Zijn uw woonkosten ten minste 10% hoger dan de maximale huur voor huurtoeslag, dan wordt de beslagvrije voet op verzoek verhoogd met het meerdere (art. 475da lid 5 Rv); die verhoging geldt voor een beperkte periode, die op verzoek met ten hoogste zes maanden kan worden verlengd als de schuld binnen die tijd volledig kan worden betaald (lid 6). Bent u eigenaar van uw woning, of huurt u een woning in de vrije sector, en ligt uw inkomen onder de wettelijke grens, dan kunt u ook een verhoging vragen (lid 7).
Stuur het verzoek binnen vier weken na de mededeling, dan telt het vanaf de beslagdatum (art. 475i lid 3 Rv). Voeg huurcontract, hypotheekoverzicht en bankafschriften bij.
Begrijp wat er gebeurt bij meerdere schuldeisers. Leggen meer schuldeisers beslag op hetzelfde loon, dan int de deurwaarder die het oudste executoriale beslag heeft gelegd voor alle schuldeisers samen: de coördinerende deurwaarder (art. 478 lid 1 Rv). Heeft een schuldeiser met een hogere voorrang, zoals de Belastingdienst, zonder deurwaarder beslag gelegd, dan treedt die zelf op als coördinerend beslaglegger (art. 478 lid 2 Rv). Er geldt dan één beslagvrije voet, die de coördinerende deurwaarder vaststelt en aanpast (art. 475d lid 3 Rv).
Meld wijzigingen daarom altijd bij de coördinerende deurwaarder. Een andere deurwaarder die later beslag legt, moet u naar de coördinerende deurwaarder verwijzen (art. 475i lid 5 Rv). Vraag de coördinerende deurwaarder om een overzicht van de verdeling, zodat u ziet welke schuld wanneer is afgelost.
Let op beslag op uw bankrekening en op alimentatie. Ook op het saldo van uw bankrekening kan beslag worden gelegd. Bij een natuurlijk persoon is zo'n beslag alleen geldig voor het deel dat in een maand boven het in art. 475da lid 1 Rv genoemde bedrag uitkomt (art. 475a lid 5 Rv). Loon dat al na aftrek van de beslagvrije voet op uw rekening staat, is daardoor niet onbeperkt opnieuw te pakken.
Wordt beslag gelegd voor achterstallige kinder- of partneralimentatie, dan gelden dezelfde regels van het derdenbeslag (art. 479b Rv); in de praktijk int het LBIO de alimentatie. Betaalt u zelf alimentatie en ligt er loonbeslag, laat dan nagaan of de alimentatie in de berekening of in een schuldregeling past. Wie in de Wsnp zit, houdt geen beslagvrije voet maar een door de rechter-commissaris vastgesteld vrij te laten bedrag.
Ga naar de rechter als de beslagvrije voet onredelijk uitpakt of het beslag onterecht is. Leidt de wettelijke berekening tot een kennelijk onevenredige hardheid door een omstandigheid waarmee geen rekening is gehouden, bijvoorbeeld hoge noodzakelijke zorgkosten die nergens worden vergoed, dan kan de kantonrechter de beslagvrije voet op uw verzoek tijdelijk verhogen (art. 475fa Rv). Dat gebeurt alleen in uitzonderlijke, individuele gevallen. U dient een verzoekschrift in bij de kantonrechter; er is griffierecht verschuldigd.
Is de schuld al betaald, verjaard of ontbreekt een geldige titel, dan is er een executiegeschil. Dat brengt u bij de rechtbank of, als de titel van de kantonrechter komt, bij de kantonrechter; in spoedeisende gevallen in kort geding, waar het beslag kan worden opgeheven (art. 438 Rv). Over fouten van de deurwaarder kunt u daarnaast klagen bij de kamer voor gerechtsdeurwaarders.
Waarop letten
- Niet reageren op de mededeling van de beslagvrije voet. Wie binnen vier weken geen hogere woonkosten of een andere leefsituatie meldt, krijgt de verhoging pas vanaf het moment van melden en loopt het verschil over de tussenliggende maanden mis.
- Ervan uitgaan dat de werkgever de berekening controleert. De werkgever voert alleen uit wat de deurwaarder opgeeft. Fouten in leefsituatie of inkomen moet u zelf signaleren en bij de (coördinerende) deurwaarder laten herstellen.
- Vakantiegeld en dertiende maand vergeten. Komt uw maandinkomen in de opbouwmaanden al boven de beslagvrije voet uit, dan kan het vakantiegeld bij uitbetaling volledig onder het beslag vallen. Reken daar in mei of juni op.
- Een structurele wijziging niet melden. Wordt uw inkomen lager of uw gezin groter, dan stelt de deurwaarder de beslagvrije voet pas opnieuw vast als hij het weet of als de twaalf maanden voorbij zijn.
- Zonder overleg van baan wisselen of het beslag laten doorlopen bij ontslag. Het beslag is gelegd onder de oude werkgever; een nieuwe werkgever krijgt een nieuw beslag. Meld een nieuwe baan zelf, dan blijven de kosten van nieuwe exploten beperkt.
- Losse betalingsregelingen naast het beslag afspreken. Een regeling met één schuldeiser naast een loonbeslag kan u onder het bestaansminimum brengen. Bij meerdere schulden is gemeentelijke schuldhulpverlening of een minnelijk traject vaak verstandiger.
- De hardheidsclausule zien als standaardoplossing. De kantonrechter verhoogt de beslagvrije voet alleen bij uitzonderlijke, noodzakelijke kosten die niet op een andere manier kunnen worden vergoed of verlaagd.
Juridische grondslag
Gerelateerde rechterlijke uitspraken
Veelgestelde vragen
Hoeveel mag de deurwaarder van mijn loon inhouden?
Alles wat boven de beslagvrije voet uitkomt (art. 475b Rv). De beslagvrije voet is 95% van de bijstandsnorm voor uw leefsituatie, verhoogd met bedragen voor zorg- en woonkosten en eventueel voor kinderen (art. 475da Rv). Er geldt een wettelijk maximum dat per 1 januari en 1 juli wordt aangepast. Verdient u niet meer dan de beslagvrije voet, dan wordt er niets ingehouden.
Hoe bereken ik mijn beslagvrije voet?
Gebruik de online rekenhulp beslagvrije voet en vul uw leefsituatie, uw netto- en belastbaar inkomen en uw woonkosten in. Vergelijk de uitkomst met de mededeling van de deurwaarder, die op het wettelijke model moet staan, met de gegevens waarop de berekening berust (art. 475i lid 2 Rv). Wijkt de uitkomst af, vraag de deurwaarder dan schriftelijk om uitleg en correctie.
Mag mijn werkgever weten dat ik schulden heb?
Bij loonbeslag kan dat niet anders: de werkgever is derde-beslagene, moet binnen twee weken een verklaring afleggen over wat hij u verschuldigd is (art. 476a Rv) en het ingehouden bedrag aan de deurwaarder betalen. Hij mag die informatie alleen gebruiken voor de uitvoering van het beslag. Een loonbeslag op zich is geen grond voor ontslag.
Kan er ook beslag worden gelegd op mijn uitkering of AOW?
Ja. Ook uitkeringen op grond van de Participatiewet en andere socialezekerheidswetten, pensioen en lijfrente kunnen worden beslagen, maar ook daarvoor geldt een beslagvrije voet (art. 475c Rv). Het UWV, de SVB of het pensioenfonds houdt dan het bedrag boven de beslagvrije voet in en betaalt het aan de deurwaarder.
Wat als meerdere deurwaarders beslag leggen?
Dan int de deurwaarder met het oudste executoriale beslag voor iedereen: de coördinerende deurwaarder (art. 478 lid 1 Rv). Hij stelt één beslagvrije voet vast en verdeelt de opbrengst. Heeft de Belastingdienst als hoger bevoorrechte schuldeiser als eerste beslag gelegd, dan vervult die zelf die rol (art. 478 lid 2 Rv). Meld wijzigingen altijd bij de coördinerende partij.
Kan de deurwaarder ook mijn bankrekening leegmaken?
Niet helemaal. Bij een natuurlijk persoon is beslag op een banktegoed alleen geldig voor zover het saldo in een maand boven het wettelijk beschermde bedrag uitkomt (art. 475a lid 5 Rv). Hebt u geen woonadres in Nederland, dan is de bescherming lager (art. 475a lid 6 Rv). Laat bij twijfel uw bank de berekening tonen.
Hoe lang geldt de berekende beslagvrije voet?
Twaalf maanden (art. 475d lid 2 Rv). Daarna moet de deurwaarder opnieuw rekenen. Eerder herberekenen moet hij als u met redenen omkleed een structurele wijziging meldt, zoals een lager inkomen of een kind erbij (art. 475d lid 3 Rv). Een verhoging moet hij direct toepassen vanaf het moment dat de verplichting tot herberekening ontstond.
Mijn huur is hoog. Krijg ik dan een hogere beslagvrije voet?
Mogelijk. Liggen uw woonkosten minstens 10% boven de maximale huur voor huurtoeslag, dan verhoogt de deurwaarder de beslagvrije voet op uw verzoek met het meerdere, voor een bij regeling bepaalde periode (art. 475da lid 5 Rv). Voor huiseigenaren en huurders in de vrije sector met een inkomen onder de wettelijke grens bestaat een vergelijkbare verhoging (lid 7). U moet het zelf aanvragen.
Wat kan ik doen als het beslag onterecht is?
Bestaat de schuld niet meer, is ze verjaard of is er geen geldige titel, dan is er een executiegeschil. U kunt de rechter in kort geding vragen het beslag op te heffen of de executie te schorsen (art. 438 Rv). Is het exploot niet binnen acht dagen betekend, dan kan de voorzieningenrechter het beslag op die grond opheffen (art. 475i lid 1 Rv).
Valt mijn vakantiegeld ook onder het loonbeslag?
Vaak wel. Vakantiegeld is loon. Lag uw maandinkomen in de maanden waarin het vakantiegeld werd opgebouwd al boven de beslagvrije voet, dan kan het bij uitbetaling volledig worden ingehouden; zo oordeelde het hof Amsterdam in een tuchtzaak (ECLI:NL:GHAMS:2024:72). Lag uw inkomen eronder, laat de deurwaarder dan de berekening over het vakantiegeld controleren.
Juridische gids – afzonderlijke handleidingen
Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land