Alimentatie wordt niet betaald: inning via het LBIO en loonbeslag
Betaalt uw ex-partner de kinderalimentatie of partneralimentatie niet, te laat of maar gedeeltelijk, dan hoeft u niet opnieuw naar de rechter. Een beschikking waarin de rechter de alimentatie heeft vastgesteld, is een executoriale titel: daarmee kan het verschuldigde zo nodig met beslag worden ingevorderd (art. 430 Rv). U kunt dat zelf doen via een gerechtsdeurwaarder, of de inning overdragen aan het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO). Het LBIO neemt de invordering op zich zodra in het halfjaar vóór uw verzoek ten minste één termijn niet of niet volledig is betaald, en verhaalt zijn kosten op de betalingsplichtige (art. 1:408 BW).
Voor alimentatie gelden bijzondere regels. Een loonbeslag treft niet alleen de achterstand maar ook de lopende termijnen, zodat de werkgever maandelijks rechtstreeks aan u of het LBIO betaalt (art. 479b en 479e Rv). Tegelijk verjaart elke onbetaalde termijn al na vijf jaar (art. 3:324 lid 3 BW), dus wachten kost geld. In deze gids leest u welke titel u nodig hebt, hoe het LBIO werkt, wanneer u beter zelf een deurwaarder inschakelt, hoe loonbeslag en de beslagvrije voet werken en wat u doet als uw ex-partner in het buitenland woont. Hoe de hoogte van de alimentatie wordt berekend of gewijzigd, behandelen wij in aparte gidsen over kinderalimentatie en partneralimentatie.
Kernpunten
Termijn
Elke onbetaalde alimentatietermijn uit een rechterlijke uitspraak verjaart vijf jaar na de dag waarop hij verschuldigd werd (art. 3:324 lid 3 BW); de verjaring stuit u met betekening van de uitspraak, een schriftelijke aanmaning of een beslag (art. 3:325 lid 2 BW). Het LBIO kan bij een verzoek van de ontvanger alleen termijnen innen die ten hoogste zes maanden vóór het verzoek verschuldigd werden (art. 1:408 lid 4 BW); oudere achterstanden moet u zelf via een deurwaarder invorderen. Het LBIO mag pas met kosten gaan invorderen op de veertiende dag nadat het de betalingsplichtige schriftelijk heeft ingelicht (art. 1:408 lid 5 BW).
Wat te doen
Controleer of u een executoriale titel hebt. Alimentatie die de rechter heeft vastgesteld in een echtscheidingsbeschikking, een beschikking voorlopige voorzieningen of een aparte alimentatiebeschikking, kan worden ten uitvoer gelegd met de grosse van die beschikking (art. 430 lid 1 Rv). Een grosse draagt de woorden ‘In naam van de Koning’. Hebt u die niet, vraag dan bij de griffie van de rechtbank een grosse aan.
Hebben u en uw ex-partner de alimentatie alleen in een onderhands ouderschapsplan of convenant vastgelegd zonder dat de rechter dit in een beschikking heeft opgenomen, dan is er geen executoriale titel. U moet dan eerst de rechtbank verzoeken de bijdrage vast te stellen (art. 1:406 BW). Een notariële akte is wel een executoriale titel, maar het LBIO kan alleen invorderen op basis van een rechterlijke beslissing (art. 1:408 lid 1 BW).
Zet de achterstand op papier. Maak een overzicht per maand: welk bedrag was verschuldigd, wat is ontvangen, op welke datum en met welke omschrijving. Houd rekening met de jaarlijkse indexering: de bedragen worden per 1 januari van rechtswege aangepast met het percentage dat de minister vaststelt, en ook de tenuitvoerlegging gebeurt met de geïndexeerde bedragen (art. 1:402a lid 1, 2 en 8 BW).
Stuur uw ex-partner een schriftelijke aanmaning met het overzicht en een korte betalingstermijn. Daarmee stuit u ook de verjaring van de vermelde termijnen (art. 3:325 lid 2 onder a BW). Over een te laat betaalde termijn kunt u daarnaast de wettelijke rente vorderen (art. 6:119 BW).
Vraag het LBIO de inning over te nemen. Dat kan met het aanvraagformulier op de website van het LBIO. Stuur de grosse of een afschrift van de beschikking mee en uw overzicht van de achterstand. Het LBIO neemt de invordering op zich als u aannemelijk maakt dat in de zes maanden vóór uw verzoek ten minste één periodieke betaling niet of niet volledig is gedaan (art. 1:408 lid 2 en 4 BW). Met de overhandiging van de titel is het LBIO bevoegd om in te vorderen, zo nodig met executie.
De regeling geldt voor kinderalimentatie, voor de bijdrage in levensonderhoud en studie van een meerderjarig kind tot 21 jaar en ook voor partneralimentatie (art. 1:408 lid 13 BW). De kosten van invordering verhaalt het LBIO op de betalingsplichtige door een opslag op het verschuldigde bedrag (art. 1:408 lid 3 BW); u betaalt daarvoor niets. Ook de betalingsplichtige zelf kan het LBIO vragen de betalingen te regelen.
Weet wat het LBIO daarna doet. Het LBIO stuurt de betalingsplichtige eerst een brief met bericht van ontvangst, waarin het de invordering aankondigt, de reden noemt en het bedrag inclusief kosten vermeldt. Op de veertiende dag na verzending mag het LBIO gaan invorderen (art. 1:408 lid 5 BW). Vanaf dat moment betaalt uw ex-partner aan het LBIO, dat het geld aan u doorbetaalt (art. 1:408 lid 11 BW). Betalingen worden eerst afgeboekt op de invorderingskosten, dan op rente en pas daarna op de alimentatie (art. 1:408 lid 10 BW); dat geldt ook als de betalingsplichtige rechtstreeks aan u blijft betalen (ECLI:NL:GHDHA:2023:1383).
Betaalt hij niet, dan kan het LBIO beslag leggen op loon, uitkering of bankrekening. De inning eindigt pas als ten minste een half jaar regelmatig is betaald en er geen achterstand meer is; begon een eerdere inning ook op uw verzoek, dan verdubbelt die termijn (art. 1:408 lid 6 BW).
Laat oudere achterstanden zelf door een deurwaarder innen. Het LBIO int bij een verzoek van de ontvanger alleen wat ten hoogste zes maanden vóór het verzoek verschuldigd werd (art. 1:408 lid 4 BW). Gaat de achterstand verder terug, schakel dan voor dat deel zelf een gerechtsdeurwaarder in. Die betekent de beschikking aan uw ex-partner met een bevel tot betaling; zonder betekening mag niet worden geëxecuteerd (art. 430 lid 3 Rv). Daarna kan hij beslag leggen op loon, uitkering, bankrekening, auto of woning.
Vraag de deurwaarder vooraf naar zijn tarief en naar de kosten die u moet voorschieten. Kosten van betekening en beslag worden in de regel op de schuldenaar verhaald, maar als er niets te halen is, blijft u ermee zitten.
Begrijp hoe loonbeslag voor alimentatie werkt. Beslag op loon of een uitkering voor alimentatie volgt de gewone regels van derdenbeslag, met enkele afwijkingen (art. 479b Rv). De belangrijkste: de werkgever moet vanaf de dag van het beslag niet alleen de achterstand maar ook de lopende termijnen rechtstreeks aan de beslaglegger betalen, zolang die dat verlangt (art. 479e lid 1 Rv). U hoeft dus niet elke maand opnieuw beslag te laten leggen. Het LBIO kan zo’n beslag leggen zonder deurwaarder, door de beschikking in afschrift aan de werkgever te sturen, en al op de dag na de vervaldag zonder voorafgaand bevel tot betaling (art. 479g Rv).
Komen meerdere beslagleggers samen, dan int een beslaglegger met een hoger bevoorrechte vordering die zonder deurwaarder beslag mag leggen, zoals het LBIO, als oudste beslaglegger voor allen (art. 478 lid 2 Rv). Weigert de werkgever te betalen, dan kan hij voor de kantonrechter worden gebracht (art. 479f Rv).
Houd rekening met de beslagvrije voet. Ook bij beslag voor alimentatie houdt uw ex-partner een deel van zijn inkomen over: de beslagvrije voet geldt voor loon, uitkeringen en pensioen (art. 475c Rv). De deurwaarder of het LBIO berekent die voet aan de hand van het inkomen uit de polisadministratie, en stelt hem na twaalf maanden of bij een wijziging van omstandigheden opnieuw vast (art. 475d Rv). Het bedrag dat de werkgever maandelijks afdraagt, kan daardoor lager zijn dan de alimentatie.
De betalingsplichtige moet op verzoek zijn bronnen van inkomsten opgeven, en iedereen van wie de deurwaarder vermoedt dat hij aan hem betaalt, moet schriftelijk antwoorden (art. 475g Rv). Schiet de draagkracht tekort voor alle onderhoudsgerechtigden, dan gaan kinderen tot 21 jaar voor op een ex-echtgenoot (art. 1:400 lid 1 BW). Kan uw ex-partner structureel minder betalen, dan moet hij zelf een wijzigingsverzoek bij de rechter indienen; tot die tijd blijft de beschikking gelden.
Bewaak de verjaring. Alles wat volgens de uitspraak per jaar of korter moet worden betaald, dus elke maandtermijn, verjaart vijf jaar na de dag na de vervaldatum (art. 3:324 lid 3 BW). Rechters passen dit strikt toe: wie pas jaren later een executie aankondigt, verliest de oudere termijnen, ook als de betalingsplichtige onvindbaar of gedetineerd was (ECLI:NL:GHARL:2019:8586; ECLI:NL:GHDHA:2024:800).
U stuit de verjaring door betekening van de uitspraak, een schriftelijke aanmaning, erkenning door de betalingsplichtige of een daad van tenuitvoerlegging zoals beslag, mits die met bekwame spoed aan hem wordt meegedeeld (art. 3:325 lid 2 BW). Na stuiting begint een nieuwe termijn van ten hoogste vijf jaar (art. 3:319 BW). Voor oudere termijnen die buiten de inning door het LBIO vallen, moet u zelf tijdig stuiten.
Woont uw ex-partner in het buitenland? Een Nederlandse beschikking kan in een andere lidstaat van de EU worden ten uitvoer gelegd op grond van de Alimentatieverordening (Verordening (EG) nr. 4/2009). Het LBIO is in Nederland de centrale autoriteit voor grensoverschrijdende inning van alimentatie en stuurt uw verzoek door naar de centrale autoriteit in het land waar de betalingsplichtige woont of werkt. Voor landen buiten de EU gelden verdragen; ook daarvoor kunt u bij het LBIO terecht.
Omgekeerd kan een buitenlandse beslissing in Nederland in beginsel alleen worden ten uitvoer gelegd als een verdrag of een EU-verordening dat mogelijk maakt (art. 431 lid 1 Rv).
Weet wat er gebeurt als het kind meerderjarig wordt. Een door de rechter vastgestelde kinderalimentatie loopt na het achttiende jaar door als bijdrage in levensonderhoud en studie van het meerderjarige kind (art. 1:395b BW). Vanaf dat moment heeft het kind zelf recht op de betalingen (art. 1:408 lid 1 BW). Een ouder die de bijdrage na het achttiende jaar blijft ontvangen, moet kunnen aantonen dat het kind hem daartoe heeft gemachtigd (ECLI:NL:GHSHE:2025:939).
Een lopende inning door het LBIO gaat na de meerderjarigheid door ten behoeve van het kind, tenzij het kind vraagt de inning te beëindigen (art. 1:408 lid 7 BW). Invorderingen die tien jaar nadat het kind 21 is geworden nog niet zijn gelukt, mag het LBIO beëindigen (art. 1:408 lid 9 BW); voor partneralimentatie geldt een termijn van tien jaar na het verzoek (art. 1:408 lid 13 BW).
Waarop letten
- Te lang wachten: elke maandtermijn verjaart na vijf jaar (art. 3:324 lid 3 BW), en het LBIO int bij een verzoek van de ontvanger alleen de laatste zes maanden vóór het verzoek (art. 1:408 lid 4 BW).
- Geen executoriale titel hebben: afspraken in een onderhands ouderschapsplan dat niet in een beschikking is opgenomen, kunnen niet met beslag worden afgedwongen; u moet dan eerst naar de rechter (art. 1:406 BW).
- Zonder betekening beslag laten leggen: een deurwaarder moet de beschikking eerst betekenen (art. 430 lid 3 Rv); een beslag dat niet binnen acht dagen aan de schuldenaar wordt betekend, kan worden opgeheven (art. 475i Rv).
- Rechtstreekse betalingen tijdens LBIO-inning negeren: betalingen gaan eerst naar de invorderingskosten (art. 1:408 lid 10 BW); meld elke betaling die u ontvangt aan het LBIO.
- Verwachten dat beslag het volle bedrag oplevert: de beslagvrije voet beschermt een deel van het inkomen van de betalingsplichtige (art. 475c en 475d Rv).
- De alimentatie van een meerderjarig kind zelf blijven ontvangen zonder machtiging: het kind heeft vanaf 18 jaar een eigen recht op de bijdrage (art. 1:408 lid 1 BW; ECLI:NL:GHSHE:2025:939).
- Een gewijzigde beschikking over het hoofd zien: de betalingsplichtige kan verzet instellen als de alimentatie inmiddels is gewijzigd of ingetrokken (art. 479d Rv); laat het overzicht altijd aansluiten op de laatste beschikking.
Juridische grondslag
Gerelateerde rechterlijke uitspraken
Veelgestelde vragen
Wat doet het LBIO precies?
Het Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen int op uw verzoek kinder- of partneralimentatie die door de rechter is vastgesteld (art. 1:408 BW). Het neemt de beschikking van u over, schrijft de betalingsplichtige aan en kan na veertien dagen beslag leggen op loon, uitkering of bankrekening, zonder tussenkomst van een deurwaarder (art. 479g Rv). Het geïnde bedrag wordt aan u doorbetaald. Het LBIO is ook het aanspreekpunt bij inning in het buitenland.
Wat kost het LBIO voor mij?
Voor u als ontvanger niets. De kosten van invordering worden verhaald op de betalingsplichtige, door een opslag op het bedrag dat hij moet betalen (art. 1:408 lid 3 BW). Betaalt hij, dan worden zijn betalingen eerst afgeboekt op die kosten en de rente, en pas daarna op de alimentatie (art. 1:408 lid 10 BW). Het percentage van de opslag is bij algemene maatregel van bestuur geregeld.
Wanneer kan ik het LBIO inschakelen?
Zodra u aannemelijk maakt dat in de zes maanden vóór uw verzoek ten minste één termijn niet of niet volledig is betaald (art. 1:408 lid 4 BW). U hebt een rechterlijke beslissing nodig waarin de alimentatie is vastgelegd; een onderhandse afspraak volstaat niet. Wacht niet te lang: het LBIO int alleen bedragen die ten hoogste zes maanden vóór uw verzoek verschuldigd werden.
Hoe ver terug kan ik achterstallige alimentatie innen?
Elke termijn uit een rechterlijke uitspraak verjaart vijf jaar na de vervaldag (art. 3:324 lid 3 BW). Hebt u in de tussentijd de verjaring gestuit, bijvoorbeeld door een schriftelijke aanmaning of beslag (art. 3:325 lid 2 BW), dan kunt u verder terug. Via het LBIO gaat het om maximaal zes maanden vóór het verzoek; oudere termijnen int u zelf via een deurwaarder.
Kan het LBIO ook partneralimentatie innen?
Ja. De regeling van art. 1:408 BW geldt grotendeels ook voor partneralimentatie die door de rechter is vastgesteld, inclusief een bijdrage uit een beschikking voorlopige voorzieningen (art. 1:408 lid 13 BW). Een verschil is dat het LBIO een inning van partneralimentatie mag beëindigen als die tien jaar na het verzoek nog niet is gelukt.
Int het LBIO ook de indexering?
Ja. Alimentatie wordt elk jaar per 1 januari van rechtswege geïndexeerd met een percentage dat de minister bekendmaakt in de Staatscourant (art. 1:402a BW). Bij de tenuitvoerlegging gelden de geïndexeerde bedragen (art. 1:402a lid 8 BW). Controleer of in uw beschikking de indexering niet is uitgesloten; dat kan de rechter bepalen (art. 1:402a lid 5 BW).
Mijn ex zegt dat hij minder verdient. Mag hij dan minder betalen?
Niet op eigen houtje. Zolang de rechter de alimentatie niet heeft gewijzigd, blijft het vastgestelde bedrag verschuldigd en kan het worden ingevorderd. Uw ex-partner moet zelf een wijzigingsverzoek bij de rechtbank indienen. Bij beslag wordt wel rekening gehouden met de beslagvrije voet (art. 475c en 475d Rv), zodat het maandelijks geïnde bedrag lager kan zijn dan de alimentatie.
Hoe werkt loonbeslag voor alimentatie?
De werkgever wordt verplicht een deel van het loon rechtstreeks aan de beslaglegger te betalen. Bij alimentatie geldt dat niet alleen voor de achterstand, maar ook voor de lopende termijnen, zolang de beslaglegger dat verlangt (art. 479e Rv). Het LBIO kan het beslag leggen door de beschikking aan de werkgever toe te sturen (art. 479g Rv). Weigert de werkgever, dan kan hij bij de kantonrechter worden aangesproken (art. 479f Rv).
Wat als mijn ex in het buitenland woont?
Binnen de EU kunt u een Nederlandse alimentatiebeschikking laten innen op grond van Verordening (EG) nr. 4/2009. Het LBIO is in Nederland de centrale autoriteit en stuurt uw verzoek door naar de autoriteit in het land waar uw ex-partner woont. Voor landen buiten de EU gelden internationale verdragen. Reken op een langere doorlooptijd en dien uw verzoek zo snel mogelijk in.
Mijn kind is achttien geworden. Wie krijgt de alimentatie nu?
Vanaf achttien jaar heeft het kind zelf recht op de bijdrage in levensonderhoud en studie (art. 1:395b en 1:408 lid 1 BW). Ontvangt u als ouder de bijdrage nog, dan hebt u een machtiging van het kind nodig; anders kan het kind het geld van u terugvorderen (ECLI:NL:GHSHE:2025:939). Een lopende inning door het LBIO gaat door ten behoeve van het meerderjarige kind (art. 1:408 lid 7 BW).
Juridische gids – stap voor stap
Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land