Bezwaar maken tegen een besluit van gemeente, UWV of Belastingdienst
Bent u het niet eens met een besluit van een overheidsorgaan, zoals een afwijzing van een uitkering door het UWV, een weigering van een vergunning door de gemeente, een boete of een terugvordering van toeslagen, dan maakt u in de regel eerst bezwaar bij het orgaan dat het besluit nam (art. 7:1 Awb). Pas daarna kunt u in beroep bij de bestuursrechter (art. 8:1 Awb). De bezwaarprocedure is laagdrempelig en kosteloos: u hebt geen advocaat nodig en het bestuursorgaan moet het besluit volledig opnieuw bekijken (art. 7:11 Awb). Maar de termijn is kort en streng: zes weken (art. 6:7 Awb).
Deze handleiding is voor iedereen die een besluit heeft ontvangen en wil laten heroverwegen. U leest hoe u de termijn berekent, wat er in een bezwaarschrift moet staan, hoe u een pro-formabezwaar indient als u meer tijd nodig hebt, hoe de hoorzitting verloopt, wat u doet als de overheid niet op tijd beslist (ingebrekestelling en dwangsom), hoe u een voorlopige voorziening vraagt als het besluit direct schade veroorzaakt en hoe u daarna in beroep gaat. Na het lezen weet u welke fouten uw bezwaar kunnen laten stranden voordat het inhoudelijk wordt beoordeeld.
Kernpunten
Termijn
De bezwaartermijn is zes weken (art. 6:7 Awb) en begint op de dag na de bekendmaking van het besluit, meestal de verzenddatum (art. 6:8 Awb). Het bezwaarschrift is op tijd als het vóór het einde van de termijn is ontvangen, of als het per post vóór het einde is verzonden en niet later dan een week na afloop binnenkomt (art. 6:9 Awb). Het bestuursorgaan beslist binnen zes weken na afloop van de bezwaartermijn, of twaalf weken bij een adviescommissie, en kan dat met zes weken verdagen (art. 7:10 Awb). Na de beslissing op bezwaar hebt u weer zes weken voor beroep.
Wat te doen
Lees het besluit en noteer de termijn. Onder aan het besluit staat de rechtsmiddelenclausule: bij wie u bezwaar maakt, binnen welke termijn en op welk adres of via welk digitaal loket. Noteer de datum van het besluit en tel zes weken. Valt de laatste dag op een zaterdag, zondag of feestdag, dan schuift die op naar de eerstvolgende werkdag (Algemene termijnenwet).
Is het besluit u later bereikt dan de verzenddatum, of helemaal niet, bewaar dan de envelop en bewijs van de ontvangstdatum. Een te laat bezwaar wordt niet-ontvankelijk verklaard, tenzij de overschrijding verschoonbaar is (art. 6:11 Awb). Daarvoor gelden strenge eisen: vakantie, drukte of ‘niet gezien’ volstaan meestal niet.
Dien het bezwaarschrift tijdig en volledig in. Het bezwaarschrift moet uw naam en adres bevatten, de datum, een omschrijving van het besluit (stuur een kopie mee), de gronden van het bezwaar en uw handtekening (art. 6:5 Awb). Dien het in op de manier die in het besluit staat: per post, via het digitale loket of per e-mail als het bestuursorgaan dat heeft opengesteld.
Verstuur per aangetekende post of bewaar de digitale ontvangstbevestiging. Ontbreekt er iets, dan moet het bestuursorgaan u de gelegenheid geven het verzuim te herstellen (art. 6:6 Awb). Herstelt u dat niet binnen de gegeven termijn, dan kan het bezwaar niet-ontvankelijk worden verklaard.
Gebruik een pro-formabezwaar als u meer tijd nodig hebt. Hebt u nog niet alle informatie of advies kunnen krijgen, dien dan binnen de zes weken een kort bezwaarschrift in met de mededeling dat de gronden volgen. Vraag om een termijn om de gronden aan te vullen en, als dat nodig is, om toezending van de stukken die aan het besluit ten grondslag liggen.
Zo blijft de termijn veilig. Houd u wel aan de termijn die het bestuursorgaan stelt voor de aanvulling. Ondertussen kunt u gratis advies vragen bij het Juridisch Loket, een sociaal raadslid van de gemeente, uw vakbond of een rechtsbijstandverzekeraar. Bij complexe zaken kunt u een advocaat inschakelen met gesubsidieerde rechtsbijstand.
Onderbouw uw bezwaar inhoudelijk. Leg uit waarom het besluit volgens u onjuist is: de feiten kloppen niet, de regels zijn verkeerd toegepast, er is onvoldoende rekening gehouden met uw belangen of het besluit is onvoldoende gemotiveerd. Verwijs naar de toepasselijke regeling en voeg bewijsstukken toe, zoals medische verklaringen, loonstroken, foto's of verklaringen van getuigen.
Bij een boete of terugvordering kunt u ook vragen om matiging wegens uw persoonlijke omstandigheden. Het bestuursorgaan moet alle aangevoerde gronden beoordelen en het besluit in volle omvang heroverwegen. Wat u in bezwaar niet aanvoert, kunt u in beroep in beginsel nog wel aanvoeren, maar een goede onderbouwing in bezwaar vergroot de kans op een snelle oplossing.
Bereid de hoorzitting voor. Voordat het bestuursorgaan op het bezwaar beslist, moet het u in de gelegenheid stellen te worden gehoord (art. 7:2 Awb). Alleen in de gevallen van art. 7:3 Awb, bijvoorbeeld als het bezwaar kennelijk ongegrond is of volledig wordt toegewezen, kan het van horen afzien. Vaak wordt u telefonisch of op een hoorzitting bij een bezwaarcommissie uitgenodigd.
Ga erheen of bel in. Neem uw stukken mee en bereid een korte toelichting voor. Vraag van tevoren inzage in het dossier. Vraagt het bestuursorgaan u telefonisch of u wilt worden gehoord, reageer dan schriftelijk; wie niet reageert, loopt het risico dat zonder hoorzitting wordt beslist.
Vraag een voorlopige voorziening als het besluit direct schade veroorzaakt. Bezwaar schorst de werking van het besluit niet (art. 6:16 Awb): een terugvordering wordt ingevorderd en een vergunning blijft gelden. Dreigt onomkeerbare schade, bijvoorbeeld een ontruiming of een stopgezette uitkering waardoor u de huur niet kunt betalen, dan kunt u de voorzieningenrechter van de rechtbank vragen het besluit te schorsen of een tijdelijke maatregel te treffen (art. 8:81 Awb).
Dat kan zodra u bezwaar hebt gemaakt. U betaalt griffierecht en moet uitleggen waarom de zaak spoedeisend is. Vraag bij een terugvordering ook uitstel van betaling of een betalingsregeling bij het bestuursorgaan zelf.
Stel het bestuursorgaan in gebreke als het niet tijdig beslist. Verloopt de beslistermijn zonder beslissing op bezwaar, stuur dan een schriftelijke ingebrekestelling. Het bestuursorgaan heeft daarna twee weken; beslist het dan nog niet, dan is het van rechtswege een dwangsom aan u verschuldigd voor elke dag vertraging, tot een wettelijk maximum (art. 4:17 Awb). Een ingebrekestelling die onredelijk laat komt, kan het recht op een dwangsom uitsluiten.
Na de twee weken kunt u ook beroep instellen bij de rechtbank tegen het niet tijdig beslissen; de rechter kan het bestuursorgaan dan een termijn opleggen. Wordt het bezwaar gegrond verklaard en het besluit herroepen wegens onrechtmatigheid, vraag dan ook vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in bezwaar (art. 7:15 Awb); dat moet vóór de beslissing op bezwaar.
Ga in beroep bij de bestuursrechter als het bezwaar wordt afgewezen. Tegen de beslissing op bezwaar kunt u binnen zes weken beroep instellen bij de rechtbank (art. 8:1 Awb). Een advocaat is niet verplicht. U betaalt griffierecht; voor natuurlijke personen geldt een lager tarief, dat u terugkrijgt als u gelijk krijgt. De rechtbank vraagt het dossier op en plant een zitting.
Tegen de uitspraak van de rechtbank is hoger beroep mogelijk bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de Centrale Raad van Beroep (uitkeringen, ambtenaren) of het College van Beroep voor het bedrijfsleven, afhankelijk van het onderwerp. In belastingzaken is het gerechtshof de hogerberoepsinstantie.
Waarop letten
- De zes-wekentermijn missen. Een te laat bezwaar wordt niet-ontvankelijk verklaard, ook als u inhoudelijk gelijk hebt; verschoonbaarheid wordt zelden aangenomen.
- Ervan uitgaan dat bezwaar de uitvoering stopt. Het besluit blijft gelden; vraag zo nodig een voorlopige voorziening.
- Het bezwaarschrift niet ondertekenen of de gronden weglaten. Herstel het verzuim binnen de termijn die u krijgt, anders volgt niet-ontvankelijkheid.
- Niet reageren op de uitnodiging voor een hoorzitting. Het bestuursorgaan mag dan zonder horen beslissen.
- Geen bewijs van verzending bewaren. Bij discussie over de tijdigheid moet u kunnen aantonen wanneer het bezwaar is verstuurd of ontvangen.
- Te laat om kostenvergoeding vragen. Een verzoek om vergoeding van kosten in bezwaar moet vóór de beslissing op bezwaar worden gedaan.
- Een ingebrekestelling pas maanden na het verstrijken van de beslistermijn sturen. Een onredelijk late ingebrekestelling kan het recht op een dwangsom uitsluiten.
Juridische grondslag
Gerelateerde rechterlijke uitspraken
Veelgestelde vragen
Hoe lang heb ik om bezwaar te maken?
Zes weken, te rekenen vanaf de dag na de bekendmaking, meestal de verzenddatum op het besluit. Valt de laatste dag in het weekend of op een feestdag, dan schuift die op naar de volgende werkdag. Na de termijn is bezwaar alleen nog mogelijk bij verschoonbare overschrijding.
Wat moet er in een bezwaarschrift staan?
Uw naam en adres, de datum, een omschrijving van het besluit (bij voorkeur een kopie), de reden waarom u het er niet mee eens bent en uw handtekening. Voeg bewijsstukken toe. Ontbreekt iets, dan krijgt u gelegenheid het te herstellen.
Kan ik bezwaar maken per e-mail?
Alleen als het bestuursorgaan dat in het besluit of op zijn website heeft opengesteld. Veel organisaties, zoals het UWV en de Belastingdienst, hebben een digitaal loket. Gebruik bij twijfel aangetekende post en bewaar het bewijs.
Wat is een pro-formabezwaar?
Een kort bezwaarschrift waarmee u binnen de termijn laat weten dat u bezwaar maakt, met de mededeling dat de gronden volgen. Het bestuursorgaan geeft u dan een termijn voor de aanvulling. Zo houdt u uw rechten veilig terwijl u advies inwint.
Hoe lang duurt een bezwaarprocedure?
Het bestuursorgaan beslist binnen zes weken na afloop van de bezwaartermijn, of binnen twaalf weken als er een bezwaarcommissie is. Die termijn kan met zes weken worden verlengd. Beslist het te laat, dan kunt u het in gebreke stellen.
Wat kost bezwaar maken?
Niets. Bezwaar is kosteloos. Alleen beroep bij de rechtbank en een voorlopige voorziening kosten griffierecht. Wordt het besluit herroepen wegens onrechtmatigheid, dan kunt u vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in bezwaar vragen.
Stopt bezwaar de terugvordering of boete?
Nee. Het besluit blijft gelden tijdens het bezwaar. U kunt het bestuursorgaan om uitstel van betaling vragen, en bij spoed de voorzieningenrechter om een voorlopige voorziening.
Wat als de gemeente niet op tijd beslist op mijn bezwaar?
Stuur een schriftelijke ingebrekestelling. Beslist de gemeente twee weken daarna nog niet, dan is zij een dwangsom per dag verschuldigd tot een wettelijk maximum, en kunt u beroep instellen tegen het niet tijdig beslissen.
Heb ik een advocaat nodig voor bezwaar of beroep?
Nee, niet verplicht. Voor complexe zaken is hulp wel verstandig. Gratis advies is mogelijk bij het Juridisch Loket of een sociaal raadslid; bij een laag inkomen kunt u gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen.
Juridische gids – afzonderlijke handleidingen
Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land