Prośba do wierzyciela o rozłożenie zadłużenia na raty

Podstawa prawna spłaty świadczenia i zwłoki dłużnika

Zgodnie z zasadami ogólnymi zobowiązań, dłużnik obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie wskazanym w umowie, a jeżeli termin ten nie został oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, co wynika z Kodeks cywilny, art. 455. Dłużnik popada w zwłokę, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, chyba że opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności – tak stanowi Kodeks cywilny, art. 476.

Rozłożenie zadłużenia na raty jest w istocie zmianą sposobu i terminów spełnienia świadczenia, na którą wierzyciel nie ma obowiązku się zgodzić – jest to decyzja dobrowolna wierzyciela. Dlatego pismo do wierzyciela powinno być rzeczowe, zawierać uznanie długu oraz konkretną, realistyczną propozycję spłaty.

Warto pamiętać, że wierzyciel może odmówić przyjęcia świadczenia częściowego, jeżeli cały dług jest już wymagalny, dlatego zgoda na spłatę ratalną zależy od dobrej woli wierzyciela.

Uznanie długu i znaczenie dokumentu potwierdzającego zobowiązanie

W piśmie do wierzyciela należy jednoznacznie uznać istnienie i wysokość zadłużenia – takie oświadczenie ułatwia dalsze negocjacje oraz może mieć znaczenie dowodowe. Jeżeli istnieje dokument stwierdzający zobowiązanie, dłużnik spełniając świadczenie częściowo może żądać uczynienia na nim odpowiedniej wzmianki o dokonanej wpłacie, co wynika z Kodeks cywilny, art. 465.

Jeżeli spłaty będą dokonywane częściami, warto pamiętać, że z pokwitowania zapłaty dłużnej sumy wynika domniemanie zapłaty należności ubocznych, a z pokwitowania świadczenia okresowego domniemanie spełnienia świadczeń wymagalnych wcześniej – zgodnie z Kodeks cywilny, art. 466. Dlatego każdą wpłatę raty warto potwierdzać na piśmie.

Co warto zaproponować wierzycielowi

• Konkretną kwotę pierwszej wpłaty (jeśli dłużnik jest w stanie ją uiścić od razu) oraz wysokość kolejnych rat.
• Realistyczny harmonogram spłat, dostosowany do możliwości finansowych dłużnika – lepiej zaproponować niższe raty, które będą faktycznie płacone terminowo.
• Termin płatności każdej raty (np. konkretny dzień miesiąca).
• Sposób zapłaty (przelew na wskazany rachunek) oraz prośbę o pisemne potwierdzenie warunków spłaty przez wierzyciela.
• Ewentualne uzasadnienie sytuacji życiowej lub finansowej, które skłoniło do zwrócenia się z taką prośbą.

Odsetki przy rozłożeniu zadłużenia na raty

Przepisy dotyczące odraczania płatności i rozkładania należności na raty w stosunkach z organami publicznymi wprost przewidują naliczanie odsetek ustawowych od kwoty udzielonego ułatwienia płatniczego – analogiczne podejście stosowane jest praktycznie także w relacjach cywilnoprawnych. W sprawach celnych przepis wskazuje, że w przypadku rozłożenia na raty wnioskodawca obowiązany jest do zapłaty odsetek ustawowych od kwoty udzielonego ułatwienia, chyba że właściwy organ odstąpi od ich poboru – tak Rozporządzenie w sprawie odraczania płatności należności celnych, § 7.

Decyzja określająca warunki rozłożenia na raty powinna wskazywać między innymi kwotę należności spłacaną w ratach, wysokość poszczególnych rat i terminy ich płatności oraz kwotę odsetek wyliczonych za cały okres spłaty, chyba że odstąpiono od ich poboru – zgodnie z Rozporządzenie w sprawie odraczania płatności należności celnych, § 9. Przy formułowaniu propozycji spłaty warto zatem od razu odnieść się do kwestii odsetek i zaproponować, czy mają być doliczane do rat, czy dłużnik wnosi o odstąpienie od ich naliczania.

W przypadku zadłużeń podatkowych ustawodawca przewiduje, że jeżeli podanie o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie płatności na raty nie zostało załatwione przez organ w ciągu dwóch miesięcy, odsetek za zwłokę nie pobiera się od dnia wniesienia podania do dnia następnego po doręczeniu decyzji odmownej – wynika to z Rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych, § 9. Wskazówka ta może być pomocna pomocniczo, natomiast w relacjach z wierzycielem prywatnym decydujące znaczenie ma treść zawartej ugody lub porozumienia o spłacie.

Wzór: Prośba o rozłożenie zadłużenia na raty

[Miejscowość], dnia [data]

[Imię i nazwisko / nazwa dłużnika]
[Adres zamieszkania / siedziby]
[PESEL / NIP – jeśli dotyczy]

[Nazwa wierzyciela]
[Adres wierzyciela]

Dotyczy: zadłużenia z tytułu [np. umowy pożyczki nr ... z dnia ..., faktury nr ... z dnia ...]

Szanowni Państwo,

niniejszym uznaję istnienie oraz wysokość zadłużenia wobec Państwa w kwocie [kwota] złotych, wynikającego z [wskazać podstawę: umowa, faktura, wezwanie do zapłaty z dnia ...], wraz z należnymi odsetkami w kwocie [kwota, jeśli znana].

Z uwagi na moją obecną sytuację finansową [krótki opis: utrata zatrudnienia, choroba, inne okoliczności] nie jestem w stanie spłacić powyższego zadłużenia jednorazowo. Zwracam się z uprzejmą prośbą o rozłożenie należności na raty, na następujących warunkach:

- pierwsza wpłata w kwocie [kwota] zł w terminie do dnia [data],
- pozostała kwota w [liczba] ratach miesięcznych po [kwota] zł każda, płatnych do [np. 10-tego] dnia każdego miesiąca, począwszy od [data],
- wpłaty będą dokonywane przelewem na rachunek bankowy wskazany przez Państwa.

Jednocześnie proszę o informację, czy wyrażają Państwo zgodę na powyższe warunki, oraz o pisemne potwierdzenie ustalonego harmonogramu spłat, w tym wskazanie ewentualnych odsetek naliczanych od rozłożonej kwoty.

Z poważaniem,

[Podpis]
[Imię i nazwisko]

Prosimy o uzupełnienie danych w nawiasach kwadratowych zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym oraz o dostosowanie proponowanego harmonogramu do realnych możliwości finansowych; przed wysłaniem warto sprawdzić aktualną wysokość zadłużenia u wierzyciela.

Najczęstsze pytania

Powiązane przewodniki

Wzór opiera się na przepisach Polska w korpusie Europaius. Przed użyciem należy sprawdzić aktualne brzmienie; nie stanowi to porady prawnej. Poradnik prawny · Europaius PL