Verzet tegen een strafbeschikking: termijn, brief en zitting
Een strafbeschikking is een straf die zonder rechter wordt opgelegd: door de officier van justitie, door een opsporingsambtenaar of door een bestuursorgaan met een publieke taak (art. 257a, 257b en 257ba Sv). Het kan gaan om een geldboete, een taakstraf van ten hoogste 180 uur, een rijontzegging van ten hoogste zes maanden, een schadevergoedingsmaatregel ten behoeve van het slachtoffer of gedragsaanwijzingen. U krijgt de strafbeschikking uitgereikt of per post toegestuurd, vaak met een acceptgiro of betaalverzoek van het CJIB.
Wie het niet eens is met de beslissing, bijvoorbeeld omdat hij het feit niet heeft gepleegd of de straf te zwaar vindt, kan verzet doen. Dan beoordeelt de strafrechter de zaak opnieuw en volledig. Het verzet is kosteloos, maar streng aan termijnen en vormen gebonden. En wie betaalt, doet in beginsel afstand van het recht op verzet.
Deze handleiding is bedoeld voor iedereen die een strafbeschikking heeft ontvangen voor een overtreding of een eenvoudig misdrijf, zoals winkeldiefstal, rijden onder invloed, belediging of vernieling. U leest hoe u de verzettermijn berekent, hoe u verzet doet, wat er op de zitting gebeurt en welke risico’s u loopt. Een verkeersboete voor een lichte overtreding onder de Wet Mulder is geen strafbeschikking; daarvoor gelden andere regels. Het resultaat: een tijdig en geldig verzet, zodat een rechter over uw zaak beslist.
Kernpunten
Termijn
U doet verzet binnen veertien dagen nadat het afschrift van de strafbeschikking in persoon aan u is uitgereikt, of nadat op een andere manier is gebleken dat de strafbeschikking u bekend is (art. 257e lid 1 Sv, opgenomen in het Wetboek van Strafvordering). Voor een strafbeschikking met een geldboete van niet meer dan € 340 wegens een overtreding die ten hoogste vier maanden vóór toezending is gepleegd, geldt een termijn tot uiterlijk zes weken na toezending. Beslissend is de dag waarop het verzet bij het parket binnenkomt, niet de dag van verzending; de week extra van art. 6:9 Awb geldt niet. De oproeping voor de zitting moet ten minste tien dagen vóór de zitting zijn betekend (art. 257f lid 1 Sv).
Wat te doen
Lees de strafbeschikking zorgvuldig. Zij moet vermelden wie haar heeft uitgevaardigd, welke gedraging u wordt verweten met tijd en plaats, welk strafbaar feit dat oplevert, welke straffen en aanwijzingen zijn opgelegd, de datum, hoe u verzet kunt doen en hoe de straf wordt uitgevoerd (art. 257a lid 6 Sv). Controleer ook bij welk parket u verzet moet doen; dat staat in de strafbeschikking.
Noteer meteen de datum waarop u de strafbeschikking hebt ontvangen en bewaar de envelop. Werd zij u niet in persoon uitgereikt maar per post gestuurd, dan loopt de termijn vanaf het moment waarop de strafbeschikking u bekend werd. De Hoge Raad vernietigde een arrest waarin het hof niet had vastgesteld wanneer de verdachte, die zei pas via een telefoontje van zijn vader van de strafbeschikking te hebben gehoord, daarmee bekend was.
Beslis of verzet zin heeft. Verzet ligt voor de hand als u het feit niet hebt gepleegd, als het bewijs zwak is, als de feitsomschrijving niet klopt of als de straf onevenredig is. Denk ook aan de gevolgen buiten de straf zelf: een strafbeschikking voor een misdrijf wordt in de justitiële documentatie geregistreerd en kan bij een aanvraag voor een verklaring omtrent het gedrag (VOG) meewegen.
Besef dat de rechter de zaak volledig opnieuw beoordeelt en niet gebonden is aan de straf in de strafbeschikking; hij kan u vrijspreken, maar ook een andere of zwaardere straf opleggen. Voor een misdrijf kan de geldboete oplopen tot het maximum van de wettelijke categorie (art. 23 Sr) en voor een taakstraf tot 240 uur (art. 22c Sr). Laat u bij twijfel eerst adviseren door een strafrechtadvocaat of het Juridisch Loket.
Betaal niet als u verzet wilt doen. Verzet kan niet meer worden gedaan als u vrijwillig aan de strafbeschikking hebt voldaan, bijvoorbeeld door de boete te betalen (art. 257e lid 1 Sv). De Hoge Raad heeft bepaald dat uit betaling in het algemeen vrijwilligheid mag worden afgeleid, maar dat de rechter moet onderzoeken of de betaling vrijwillig was als u gemotiveerd aanvoert dat dit niet zo was, bijvoorbeeld omdat een bewindvoerder zonder uw medeweten betaalde.
Hebt u al verzet gedaan en betaalt u daarna toch, dan vervalt het verzet daardoor niet; dat oordeelde de Hoge Raad in 2019. Toch is het verstandig om na het verzet niet te betalen totdat de rechter heeft beslist, om discussie te voorkomen. Hebt u wel betaald en wordt de strafbeschikking later vernietigd, dan moet de rechter met uw betalingen rekening houden bij de nieuwe straf.
Stel het verzetschrift op. Vermeld uw naam, adres, geboortedatum, het parketnummer of CJIB-nummer en de datum van de strafbeschikking, of voeg een kopie bij (art. 257e lid 5 Sv). Schrijf duidelijk dat u verzet doet: ‘Hierbij doe ik verzet tegen de strafbeschikking van [datum] met parketnummer [nummer]’. U mag uw bezwaren schriftelijk toelichten, bijvoorbeeld dat u op het genoemde tijdstip elders was, dat de meting onjuist is of dat de straf te hoog is.
U kunt een adres in Nederland opgeven waar post over de zaak naartoe moet, bijvoorbeeld als u gaat verhuizen. Onderteken de brief zelf; een niet-ondertekende brief is geen geldig schriftelijk verzet. Bewaar een kopie van alles wat u verstuurt.
Dien het verzet op de juiste manier in. U kunt verzet doen per ondertekende brief aan de officier van justitie bij het parket dat in de strafbeschikking staat, langs de elektronische weg die het openbaar ministerie daarvoor heeft aangewezen, of in persoon aan het loket van het parket (art. 257e lid 3 en 4 Sv). Bij elektronisch verzet krijgt u een ontvangstbevestiging; bewaar die.
Laat u het verzet door iemand anders doen, let dan op. Een advocaat kan schriftelijk verzet doen. Een andere gemachtigde, bijvoorbeeld een familielid of een rechtshulpbureau zonder advocaat, moet met een bijzondere schriftelijke volmacht in persoon op het parket verschijnen; een per brief toegestuurde volmacht volstaat niet. De Hoge Raad liet om die reden een niet-ontvankelijkverklaring in stand.
Zorg dat het verzet op tijd binnen is. De termijn van veertien dagen is kort en de dag van ontvangst op het parket telt. De Hoge Raad oordeelde dat een verzetbrief die binnenkwam negentien dagen na ontvangst van de strafbeschikking te laat was en dat de regel van art. 6:9 Awb, die een week extra geeft bij postverzending, in het strafrecht niet geldt. Verstuur een brief daarom aangetekend en ruim vóór het einde van de termijn, of kies de elektronische weg.
Is de termijn verstreken, dan verklaart de rechter het verzet niet-ontvankelijk (art. 257f lid 4 Sv) en wordt de strafbeschikking uitgevoerd. Had u een goede reden om te laat te zijn, zoals een verblijf in het buitenland of een ziekenhuisopname, leg die dan met stukken vast.
Bereid u voor op de zitting. Na het verzet kan de officier van justitie de strafbeschikking intrekken of wijzigen (art. 257e lid 9 Sv). Doet hij dat niet, dan brengt hij de zaak voor de rechter, meestal de kantonrechter bij een overtreding of de politierechter bij een misdrijf, en roept hij u ten minste tien dagen van tevoren op (art. 257f lid 1 Sv). De omschrijving in de oproeping geldt als tenlastelegging.
Vraag vooraf het dossier op bij het parket, zoals het proces-verbaal, foto’s en meetgegevens. Verzamel uw eigen bewijs: getuigen, bonnetjes, locatiegegevens of een verklaring van uw werkgever. Bij een strafbeschikking voor een misdrijf kunt u, afhankelijk van uw inkomen, een advocaat op basis van gefinancierde rechtsbijstand krijgen; vraag dat tijdig aan.
Ga naar de zitting en ken de mogelijke uitkomsten. De rechter behandelt de zaak als een gewone strafzaak. Hij kan het verzet niet-ontvankelijk verklaren, of hij beslist inhoudelijk: vrijspraak, ontslag van alle rechtsvervolging, niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie of een veroordeling. In de laatste gevallen vernietigt hij de strafbeschikking (art. 257f lid 4 Sv). Bij een geldboete bepaalt hij ook vervangende hechtenis voor het geval van niet-betaling (art. 24c Sr).
Verschijnt u niet, dan kan de zaak bij verstek worden behandeld en blijft u verstoken van de kans om uw kant toe te lichten. Tegen de uitspraak staat in de regel hoger beroep open bij het gerechtshof, binnen veertien dagen na de uitspraak. Bij lichte zaken kan het hof eerst verlof voor dat beroep moeten geven.
Waarop letten
- Eerst betalen en dan pas verzet willen doen: door vrijwillige betaling doet u afstand van het recht op verzet (art. 257e lid 1 Sv).
- Rekenen op de datum van verzending: beslissend is de ontvangst op het parket, en art. 6:9 Awb geldt in het strafrecht niet.
- Verzet laten doen door een familielid met een volmacht per post: een bijzonder gemachtigde die geen advocaat is, moet de volmacht in persoon op het parket overleggen.
- Het verzetschrift niet ondertekenen of de strafbeschikking niet aanduiden: het verzet kan dan ongeldig zijn (art. 257e lid 3 en 5 Sv).
- Ervan uitgaan dat de rechter niet hoger kan straffen dan de strafbeschikking: de rechter beoordeelt de zaak volledig opnieuw en kan een andere of zwaardere straf opleggen.
- De gevolgen voor een VOG of een vergunning onderschatten: ook een strafbeschikking voor een misdrijf wordt in de justitiële documentatie geregistreerd.
- Niet op de zitting verschijnen: de rechter kan dan bij verstek beslissen zonder uw verweer te horen.
Juridische grondslag
Gerelateerde rechterlijke uitspraken
Veelgestelde vragen
Hoe lang heb ik om verzet te doen tegen een strafbeschikking?
In de regel veertien dagen nadat de strafbeschikking in persoon aan u is uitgereikt of u op een andere manier bekend is geworden (art. 257e lid 1 Sv). Bij een geldboete van ten hoogste € 340 voor een overtreding die niet langer dan vier maanden vóór toezending is gepleegd, hebt u tot zes weken na toezending. Het verzet moet binnen de termijn op het parket zijn.
Kan ik nog verzet doen als ik de boete al heb betaald?
In beginsel niet: wie vrijwillig aan de strafbeschikking voldoet, doet afstand van het recht op verzet (art. 257e lid 1 Sv). Was de betaling niet vrijwillig, bijvoorbeeld omdat een bewindvoerder zonder uw instemming betaalde, dan kunt u dat aanvoeren; de rechter moet dat dan onderzoeken, zoals de Hoge Raad in 2024 oordeelde.
Hoe dien ik verzet in bij het OM?
Met een ondertekende brief aan de officier van justitie bij het parket dat in de strafbeschikking staat, langs de elektronische weg die het openbaar ministerie heeft aangewezen, of in persoon aan het loket van dat parket (art. 257e lid 3 en 4 Sv). Vermeld uw naam en het parketnummer of voeg een kopie van de strafbeschikking bij.
Kost verzet doen tegen een strafbeschikking geld?
Nee, voor het verzet en de behandeling door de strafrechter betaalt u geen griffierecht. Wel kunnen kosten ontstaan als u een advocaat inschakelt. Bij een misdrijf kunt u, afhankelijk van uw inkomen, een advocaat op basis van gefinancierde rechtsbijstand krijgen tegen een eigen bijdrage.
Kan de rechter mij een hogere straf geven na verzet?
Ja. Na verzet beoordeelt de rechter de zaak volledig opnieuw als gewone strafzaak (art. 257f lid 3 Sv). Hij is niet gebonden aan de straf uit de strafbeschikking en kan vrijspreken, maar ook een andere of zwaardere straf opleggen. Hebt u al iets betaald, dan moet hij daarmee rekening houden.
Wat is het verschil tussen een strafbeschikking en een boete van het CJIB?
Een lichte verkeersovertreding, zoals een kleine snelheidsovertreding, wordt meestal afgedaan met een administratieve sanctie onder de Wet Mulder; daartegen stelt u beroep in bij de officier van justitie. Een strafbeschikking is een strafrechtelijke afdoening op grond van art. 257a Sv. Het CJIB int beide, dus kijk goed welke beslissing u hebt ontvangen.
Komt een strafbeschikking op mijn strafblad?
Een strafbeschikking voor een misdrijf wordt in de justitiële documentatie geregistreerd en kan meewegen bij een aanvraag voor een verklaring omtrent het gedrag. Voor lichte overtredingen gelden andere regels. Is een VOG voor uw werk belangrijk, laat dan vóór het verstrijken van de verzettermijn advies inwinnen.
Moet ik een advocaat hebben om verzet te doen?
Nee, u kunt zelf verzet doen met een ondertekende brief of elektronisch. Laat u het verzet door een ander doen die geen advocaat is, dan moet die met een bijzondere schriftelijke volmacht in persoon op het parket verschijnen. Een advocaat mag schriftelijk verzet doen namens u.
Wat gebeurt er als mijn verzet te laat is?
Dan verklaart de rechter het verzet niet-ontvankelijk (art. 257f lid 4 Sv) en wordt de strafbeschikking uitgevoerd. Alleen als de strafbeschikking u later bekend werd, bijvoorbeeld omdat zij naar een oud adres is gestuurd, kan de termijn later zijn begonnen. Leg in dat geval vast wanneer en hoe u van de strafbeschikking hoorde.
Kan de officier van justitie de strafbeschikking zelf intrekken?
Ja. Na verzet, en ook zonder verzet, kan de officier van justitie de strafbeschikking schriftelijk intrekken of wijzigen, zolang het om hetzelfde feit gaat (art. 257e lid 9 Sv). Leg daarom in uw verzetschrift concreet uit waarom de beslissing niet klopt; dat vergroot de kans dat de zaak zonder zitting wordt afgedaan.
Juridische gids – stap voor stap
Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land