Officiële bronnenwetten.overheid.nl · EUR-Lex
Europaius

Verkeersongeval: wat te doen en hoe u uw schade verhaalt

Na een aanrijding met een auto, fiets, scooter of bestelbus moet u in korte tijd veel regelen: de situatie veiligstellen, gegevens uitwisselen, een schadeformulier invullen en de verzekeraars inlichten. Wat u in die eerste uren vastlegt, bepaalt vaak of en voor hoeveel procent u later schadevergoeding krijgt. Deze handleiding is bedoeld voor automobilisten, fietsers, voetgangers en inzittenden die in Nederland bij een verkeersongeval betrokken raken, met blikschade of met letsel. Juridisch gelden twee regimes. Tussen motorvoertuigen onderling beslist de schuldvraag op grond van de onrechtmatige daad (art. 6:162 BW), eventueel met verdeling wegens eigen schuld (art. 6:101 BW). Raakt een motorvoertuig een fietser of voetganger, dan is de eigenaar van het motorvoertuig in beginsel aansprakelijk tenzij hij overmacht bewijst (art. 185 Wegenverkeerswet 1994), en krijgt een volwassen fietser of voetganger in de regel ten minste de helft van zijn schade vergoed, een kind onder de veertien jaar alles. U kunt de WAM-verzekeraar van de tegenpartij rechtstreeks aanspreken. Bij letsel komen daar smartengeld, verlies van inkomen, kosten van een belangenbehartiger en de mogelijkheid van een deelgeschilprocedure bij. U leest stap voor stap wat u moet doen, welke termijnen gelden en welke fouten slachtoffers het vaakst geld kosten. Het resultaat is een volledige en tijdig ingediende schadeclaim.

Verbintenissenrecht

Kernpunten

Termijn
Meld de schade zo spoedig mogelijk bij uw eigen verzekeraar; de meeste polissen eisen melding binnen enkele dagen en een te late melding kan uw dekking aantasten (art. 7:941 BW). Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf…
Juridische grondslag
Art. 6
Rechtsgebied
Verbintenissenrecht
Stappen
Rechtspraak
4
Bijgewerkt
15-11-2026

Termijn

Meld de schade zo spoedig mogelijk bij uw eigen verzekeraar; de meeste polissen eisen melding binnen enkele dagen en een te late melding kan uw dekking aantasten (art. 7:941 BW). Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat u met de schade en de aansprakelijke persoon bekend bent geworden (art. 3:310 BW); voor de rechtstreekse vordering op de WAM-verzekeraar geldt een eigen verjaringsregel in art. 10 WAM. Stuit de verjaring daarom altijd schriftelijk en ruim op tijd.

Wat te doen

  1. Zorg ter plaatse eerst voor veiligheid en hulp. Zet uw voertuig zo mogelijk aan de kant, zet de alarmlichten aan en trek een veiligheidshesje aan. Bel 112 bij letsel, bij gevaar of als de tegenpartij doorrijdt; bij alleen blikschade is de politie niet verplicht te komen, maar u kunt het niet-spoednummer 0900-8844 bellen als de tegenpartij weigert gegevens te geven of onder invloed lijkt.

    Wie bij een ongeval betrokken is, mag niet doorrijden zonder zijn identiteit bekend te maken; doorrijden na een ongeval is een strafbaar feit. Leg het kenteken van de tegenpartij direct vast. Rijdt de veroorzaker door of blijkt hij onverzekerd, dan kunt u later een beroep doen op het Waarborgfonds Motorverkeer. Zonder kenteken, getuigen of politierapport is dat lastig.

  2. Leg de toedracht vast terwijl het spoor nog vers is. Maak foto's van de voertuigen, de schade, de positie op de weg, remsporen, verkeersborden, verkeerslichten en de omgeving, van verschillende kanten en met overzicht. Noteer naam, adres en telefoonnummer van getuigen en vraag hun om kort op te schrijven wat zij zagen. Zijn er camera's in de buurt, zoals van een winkel of een dashcam, vraag dan snel om de beelden te bewaren.

    Bij letsel stelt de politie vaak een proces-verbaal of een registratie op. Vraag om het registratienummer; u of uw belangenbehartiger kunt later een afschrift opvragen. In een geschil over de schuldvraag beslissen getuigenverklaringen en foto's vaak meer dan uw eigen lezing achteraf.

  3. Vul samen met de tegenpartij het Europees schadeformulier in. Dat kan op papier of digitaal via de app Mijn Schadeformulier. Vul de gegevens van beide bestuurders, voertuigen en verzekeraars in, kruis de passende omstandigheden aan, teken een schets en tel het aantal aangekruiste vakjes. Beide partijen tekenen; ieder krijgt een exemplaar. Wie het niet eens is over de toedracht, beschrijft dat in het vak voor opmerkingen.

    Teken nooit een formulier waarvan u de inhoud niet begrijpt of waarin de toedracht onjuist staat, en erken ter plaatse geen schuld buiten wat het formulier vraagt. Uw handtekening betekent instemming met de weergegeven feiten, niet erkenning van aansprakelijkheid, maar verzekeraars gaan in de praktijk sterk uit van de aangekruiste vakjes.

  4. Meld de schade bij uw eigen verzekeraar en richt de claim op de tegenpartij. Stuur het schadeformulier, de foto's en de getuigengegevens zo spoedig mogelijk naar uw verzekeraar (art. 7:941 BW). Is de ander aansprakelijk, dan vordert u uw schade bij diens WAM-verzekeraar, die u rechtstreeks kunt aanspreken. Het kenteken volstaat om de verzekeraar te achterhalen.

    Hebt u een allriskverzekering, dan kan uw eigen verzekeraar de schade eerst betalen en verhalen; dat gaat sneller, maar let op de gevolgen voor uw no-claimkorting als de schuldvraag onduidelijk blijft. Een rechtsbijstandverzekering of de rechtshulpdekking op uw autopolis helpt bij het verhaal. Vraag een schriftelijk standpunt over de aansprakelijkheid; een verzekeraar die zonder motivering weigert, kunt u daarop aanspreken.

  5. Ken de regels voor fietsers en voetgangers. Bent u als fietser of voetganger aangereden door een motorvoertuig, dan is de eigenaar van dat voertuig aansprakelijk tenzij hij overmacht bewijst (art. 185 Wegenverkeerswet 1994). Overmacht wordt zelden aangenomen: de bestuurder moet aantonen dat hij geen enkel verwijt treft en rekening hield met fouten van anderen. Volgens vaste rechtspraak krijgt een volwassen fietser of voetganger ten minste 50% van zijn schade vergoed, ook bij eigen fouten, tenzij sprake is van opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid; een kind onder de veertien jaar krijgt in beginsel 100%.

    Omgekeerd geldt: ook als een fietser de aanrijding veroorzaakt, blijft de schade aan het motorvoertuig in beginsel deels voor rekening van de eigenaar daarvan. Tussen motorvoertuigen onderling gelden die regels niet; daar beslist de schuld (art. 6:162 BW), met verdeling naar eigen schuld (art. 6:101 BW).

  6. Breng uw schade volledig in kaart. Vergoed worden geleden verlies en gederfde winst (art. 6:96 lid 1 BW): reparatie of dagwaarde bij total loss, waardevermindering, vervangend vervoer, kapotte kleding, telefoon of fiets, en bij letsel medische kosten die de zorgverzekering niet dekt, reiskosten, huishoudelijke hulp en verlies van inkomen. Bewaar alle bonnen, facturen en loonstroken en houd een overzicht bij.

    Daarnaast hebt u bij letsel recht op smartengeld, een naar billijkheid vast te stellen vergoeding voor immaterieel nadeel (art. 6:106 lid 1 onder b BW). Naasten van iemand met ernstig en blijvend letsel en nabestaanden hebben recht op affectieschade tegen bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde bedragen (art. 6:107 en 6:108 BW); nabestaanden kunnen ook gederfd levensonderhoud vorderen (art. 6:108 BW).

  7. Schakel bij letsel een letselschadebelangenbehartiger in. De redelijke kosten van een letselschadeadvocaat of gespecialiseerd bureau ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en ter verkrijging van voldoening buiten rechte komen voor rekening van de aansprakelijke partij (art. 6:96 lid 2 BW), mits de inschakeling redelijk was en de kosten redelijk zijn. In de praktijk betaalt de WAM-verzekeraar deze kosten rechtstreeks; u hoeft niets voor te schieten.

    Kies een belangenbehartiger met een keurmerk of een advocaat die lid is van een vereniging van letselschadeadvocaten. Verzekeraars werken volgens de Gedragscode Behandeling Letselschade, die onder meer termijnen voor een aansprakelijkheidsstandpunt en een voorschot bevat. Teken geen vaststellingsovereenkomst met finale kwijting voordat uw medische eindtoestand bekend is en u weet wat de toekomstige schade is.

  8. Vraag de rechter in een deelgeschil om een knoop door te hakken. Lopen de onderhandelingen over letselschade vast op één punt, bijvoorbeeld de aansprakelijkheid, eigen schuld wegens het niet dragen van een gordel of de omvang van een schadepost, dan kunt u de rechter vragen daarover te beslissen voordat er een bodemprocedure is (art. 1019w Rv). Het verzoek wordt met een verzoekschrift ingediend en moet bijdragen aan een minnelijke regeling.

    De rechter begroot in de beschikking de redelijke kosten van het deelgeschil aan de zijde van het slachtoffer; die komen als buitengerechtelijke kosten voor rekening van de aansprakelijke partij (art. 1019aa Rv in verbinding met art. 6:96 lid 2 BW). Tegen de beschikking staat in beginsel geen hoger beroep open. Lukt een regeling niet, dan volgt een bodemprocedure bij de rechtbank of, tot € 25.000, bij de kantonrechter.

  9. Bewaak de verjaring. Een vordering tot schadevergoeding verjaart door verloop van vijf jaar na de dag waarop u zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, en in ieder geval twintig jaar na het ongeval (art. 3:310 lid 1 BW). Voor de rechtstreekse vordering op de WAM-verzekeraar bevat art. 10 WAM een eigen regeling.

    Stuit de verjaring tijdig met een schriftelijke aanmaning of mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op schadevergoeding voorbehoudt, gericht aan zowel de veroorzaker als zijn verzekeraar, en herhaal dat zolang de zaak loopt. Wijst de verzekeraar de aansprakelijkheid schriftelijk en ondubbelzinnig af, noteer dan die datum: vanaf dan gaat opnieuw een termijn lopen. Een gemiste verjaring is in letselschadezaken een van de duurste fouten.

Waarop letten

Juridische grondslag

13

Gerelateerde rechterlijke uitspraken

4
Aanrijding op een fietsstrook tussen een bromfietser en een fietster die tegen de rijrichting in reed: art. 185 WVW 1994 werkt zo door dat de schade van het motorrijtuig, ook als de fietser schuld heeft, in beginsel voor een deel voor rekening van de eigenaar van het motorrijtuig blijft (reflexwerking); beroep van de fietster verworpen.
Botsing op een kruising waarbij beide bestuurders stelden door groen licht te zijn gereden: stelplicht en bewijslast van de feitelijke grondslag van een beroep op eigen schuld (art. 6:101 BW) rusten op de aangesproken partij; beroep van de verzekeraar verworpen.
Bromfietser gewond bij een aanrijding met een bestelwagen: in een deelgeschil (art. 1019w Rv) verklaarde de rechtbank de WAM-verzekeraar aansprakelijk en veroordeelde haar in de kosten van het deelgeschil (€ 5.161); de verzekeraar startte daarna een bodemprocedure, waarin het cassatieberoep van het slachtoffer niet-ontvankelijk werd verklaard.
Eenzijdig ongeval met een clubbusje nadat een inzittende plotseling de handrem aantrok: uitleg van het begrip ‘bestuurder’ in art. 4 lid 1 WAM, op grond waarvan de WAM-verzekering de schade van de bestuurder niet hoeft te dekken (tussenarrest).

Veelgestelde vragen

10
Moet ik de politie bellen bij een aanrijding met alleen blikschade?

Nee, bij alleen materiële schade bent u niet verplicht de politie te bellen en komt zij meestal ook niet. Vul samen met de tegenpartij het Europees schadeformulier in. Bel wel 112 bij letsel of gevaar, en het niet-spoednummer 0900-8844 als de tegenpartij weigert gegevens te geven, doorrijdt of onder invloed lijkt.

Wie is aansprakelijk als een auto een fietser aanrijdt?

In beginsel de eigenaar van de auto, tenzij hij overmacht bewijst (art. 185 WVW 1994). Dat lukt alleen als de automobilist geen enkel verwijt treft. Ook als de fietser zelf fouten maakte, krijgt een volwassene in de regel ten minste de helft van zijn schade vergoed; een kind onder de veertien jaar alles, behalve bij opzet of aan opzet grenzende roekeloosheid.

Hoe vul ik het schadeformulier goed in?

Vul per bestuurder de persoonsgegevens, het kenteken en de verzekeraar in, kruis de omstandigheden aan die op u van toepassing zijn, teken een duidelijke schets en noteer het aantal aangekruiste vakjes. Beschrijf onenigheid in het opmerkingenvak. Teken niet als de toedracht onjuist staat. De app Mijn Schadeformulier doet hetzelfde digitaal.

Kan ik de verzekeraar van de tegenpartij rechtstreeks aanspreken?

Ja. Op grond van de WAM hebt u een eigen recht tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar van het motorvoertuig dat de schade veroorzaakte. Met het kenteken is de verzekeraar te achterhalen. Is de veroorzaker onbekend of onverzekerd, dan kunt u zich wenden tot het Waarborgfonds Motorverkeer.

Hoeveel smartengeld krijg ik na een verkeersongeval?

Dat hangt af van de aard en duur van het letsel, de pijn, de beperkingen en de gevolgen voor uw dagelijks leven (art. 6:106 BW). Rechters en verzekeraars vergelijken met eerdere uitspraken; bij licht letsel gaat het om honderden euro's, bij ernstig blijvend letsel om tienduizenden. Een letselschadeadvocaat kan inschatten wat in uw geval redelijk is.

Wie betaalt mijn letselschadeadvocaat?

De redelijke kosten van een belangenbehartiger om de schade en aansprakelijkheid vast te stellen en een regeling te bereiken, komen voor rekening van de aansprakelijke partij (art. 6:96 lid 2 BW). In de praktijk betaalt de WAM-verzekeraar die kosten rechtstreeks. Zijn de kosten onredelijk hoog of was de inschakeling niet nodig, dan kan een deel voor uw rekening blijven.

Krijg ik minder als ik geen gordel droeg?

Mogelijk. Het niet dragen van een gordel kan als eigen schuld worden aangemerkt (art. 6:101 BW), maar alleen voor zover het letsel daardoor is ontstaan of erger is geworden. De verzekeraar moet dat stellen en bewijzen. Bij een geschil hierover is een deelgeschil bij de rechter een snelle manier om duidelijkheid te krijgen.

Wat is een deelgeschilprocedure?

Een verzoekschriftprocedure waarin de rechter bij letselschade één geschilpunt beslist voordat er een bodemprocedure is, zoals de aansprakelijkheid of een schadepost (art. 1019w Rv). De kosten aan de zijde van het slachtoffer komen in beginsel voor rekening van de aansprakelijke partij (art. 1019aa Rv). Hoger beroep tegen de beschikking is in beginsel uitgesloten.

Hoe lang heb ik om mijn schade te claimen?

Vijf jaar nadat u met de schade en de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, en uiterlijk twintig jaar na het ongeval (art. 3:310 BW). Voor de directe actie tegen de WAM-verzekeraar geldt art. 10 WAM. Stuit de verjaring schriftelijk bij zowel veroorzaker als verzekeraar en herhaal dat zolang er geen regeling is.

Wat als de veroorzaker doorrijdt of onverzekerd is?

Doe direct aangifte bij de politie en leg getuigen en camerabeelden vast. Bij een onbekende of onverzekerde veroorzaker kunt u een claim indienen bij het Waarborgfonds Motorverkeer. Bij een onbekende dader vergoedt het fonds vooral letselschade; voor materiële schade gelden beperkingen. Uw eigen allrisk- of ongevallenverzekering kan aanvullend dekken.

Juridische gids – stap voor stap

6

Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land

Bijgewerkt: · Bronnen: Art. 6:162 BW – onrechtmatige daad, Art. 6:101 BW – eigen schuld, Art. 6:95 BW – wettelijke verplichting tot schadevergoeding, Art. 6:96 BW – vermogensschade en buitengerechtelijke kosten, wetten.overheid.nl, EUR-Lex

De uitleg wordt gegenereerd uit de officiële wettekst en is indicatief; alleen de volledige tekst, waarnaar elke pagina verwijst, is bindend. Europaius biedt juridische informatie, geen advocatendiensten.