Επίσημες πηγέςet.gr · EUR-Lex
Europaius

Ελληνική ιθαγένεια με πολιτογράφηση: προϋποθέσεις και αίτηση

Η πολιτογράφηση είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας αλλοδαπός που ζει νόμιμα στην Ελλάδα αποκτά την ελληνική ιθαγένεια με απόφαση της διοίκησης. Το Σύνταγμα αφήνει στον νόμο να ορίσει ποιοι είναι Έλληνες πολίτες (άρθρο 4 παρ. 3) και ο νόμος αυτός είναι σήμερα ο Κώδικας Ελληνικής Ιθαγένειας (ν. 3284/2004), όπως έχει τροποποιηθεί πολλές φορές, τελευταία ουσιωδώς με τον ν. 4735/2020, που εισήγαγε τις γραπτές εξετάσεις για το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση (ΠΕΓΠ).

Ο οδηγός αφορά κυρίως τον ενήλικο αλλοδαπό με μακρόχρονη νόμιμη διαμονή, τον σύζυγο Έλληνα πολίτη, τον πολίτη άλλου κράτους μέλους της ΕΕ και τον αναγνωρισμένο πρόσφυγα. Αναφέρει συνοπτικά και τους άλλους δρόμους: γέννηση από Έλληνα γονέα, παιδιά αλλοδαπών που γεννήθηκαν ή φοίτησαν σε ελληνικό σχολείο, ομογενείς.

Το αποτέλεσμα μιας επιτυχημένης διαδικασίας είναι υπουργική απόφαση πολιτογράφησης, που δημοσιεύεται στο ΦΕΚ, και ορκωμοσία. Μόνο με την ορκωμοσία ο αιτών γίνεται Έλληνας πολίτης και εγγράφεται στο δημοτολόγιο. Η διαδικασία είναι μακρά και απαιτητική σε έγγραφα· ένα ελλιπές φάκελο ή μια ξεχασμένη φορολογική δήλωση μπορεί να καθυστερήσει την υπόθεση για χρόνια. Ο Κώδικας Ελληνικής Ιθαγένειας του 1955 και οι τροποποιήσεις του, που βρίσκονται στη συλλογή μας, έχουν πλέον μόνο ιστορική αξία, αλλά δείχνουν από πού προέρχονται αρκετοί κανόνες του σημερινού Κώδικα.

Δημόσιο δίκαιο · ιθαγένεια

Βασικά στοιχεία

Προθεσμία
Ο γενικός κανόνας για την πολιτογράφηση είναι επτά χρόνια συνεχούς νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα πριν από την αίτηση· για ορισμένες κατηγορίες (π.χ. πολίτες κρατών μελών της ΕΕ, σύζυγοι Ελλήνων με κοινό τέκνο, αναγνωρισμένοι…
Τομέας δικαίου
Δημόσιο δίκαιο · ιθαγένεια
Βήματα
Ενημέρωση
18/11/2026

Προθεσμία

Ο γενικός κανόνας για την πολιτογράφηση είναι επτά χρόνια συνεχούς νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα πριν από την αίτηση· για ορισμένες κατηγορίες (π.χ. πολίτες κρατών μελών της ΕΕ, σύζυγοι Ελλήνων με κοινό τέκνο, αναγνωρισμένοι πρόσφυγες, ομογενείς) ο Κώδικας προβλέπει συντομότερο χρόνο, που πρέπει να ελεγχθεί στο ισχύον άρθρο 5. Η εξέταση της αίτησης διαρκεί στην πράξη συχνά περισσότερο από έναν χρόνο. Μετά τη δημοσίευση της απόφασης πολιτογράφησης η ορκωμοσία πρέπει να γίνει μέσα σε ένα έτος, αλλιώς η απόφαση ανακαλείται. Κατά της απορριπτικής απόφασης η αίτηση ακυρώσεως ασκείται κατά κανόνα μέσα σε 60 ημέρες από την κοινοποίηση.

Τι να κάνετε

  1. Ελέγξτε αν ταιριάζει σε εσάς η πολιτογράφηση ή άλλος δρόμος. Όποιος γεννήθηκε από Έλληνα πατέρα ή μητέρα είναι Έλληνας από τη γέννηση και δεν χρειάζεται πολιτογράφηση, αρκεί εγγραφή στο δημοτολόγιο και στο μητρώο αρρένων. Τα παιδιά αλλοδαπών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή ολοκλήρωσαν εδώ ορισμένες τάξεις του σχολείου αποκτούν ιθαγένεια με ειδική διαδικασία δήλωσης και αίτησης (άρθρο 1Α ΚΕΙ). Οι ομογενείς από το εξωτερικό ακολουθούν δική τους διαδικασία, συνήθως μέσω προξενείου.

    Η πολιτογράφηση του ενήλικου αλλοδαπού είναι ο γενικός δρόμος για όλους τους υπόλοιπους. Ο γάμος με Έλληνα πολίτη δεν δίνει αυτόματα ιθαγένεια· απλώς συντομεύει τον απαιτούμενο χρόνο διαμονής. Ο ίδιος κανόνας ίσχυε ήδη από την τροποποίηση του 1984 (ν. 1438/1984), που κατάργησε την αυτόματη επίδραση του γάμου στην ιθαγένεια.

  2. Μετρήστε τη νόμιμη διαμονή σας. Ο γενικός κανόνας είναι επτά χρόνια συνεχούς νόμιμης διαμονής πριν από την υποβολή της αίτησης. Δεν μετρά κάθε τίτλος: χρειάζεται τίτλος που ο Κώδικας αναγνωρίζει (π.χ. άδεια διαμονής επί μακρόν διαμένοντος, άδεια δεύτερης γενιάς, άδεια μέλους οικογένειας Έλληνα ή πολίτη της ΕΕ, άδεια πρόσφυγα). Οι άδειες για σπουδές ή για αίτηση ασύλου συνήθως δεν αρκούν μόνες τους.

    Συγκεντρώστε όλες τις άδειες διαμονής με τις ημερομηνίες ισχύος τους. Τα κενά ανάμεσα σε δύο άδειες, π.χ. όταν η ανανέωση υποβλήθηκε εκπρόθεσμα, μπορεί να διακόψουν τη «συνέχεια» της διαμονής. Αν δεν είστε βέβαιοι, ζητήστε βεβαίωση διαμονής από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση πριν από την αίτηση.

  3. Ελέγξτε το ποινικό μητρώο και τις εκκρεμότητες. Ο Κώδικας αποκλείει όποιον έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για ορισμένα σοβαρά εγκλήματα (π.χ. κακουργήματα, εμπορία ανθρώπων, ναρκωτικά, ξέπλυμα χρήματος) ή σε στερητική της ελευθερίας ποινή άνω ορισμένου ορίου για δόλιο έγκλημα μέσα σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Αποκλείεται επίσης όποιος έχει εκκρεμή απόφαση απέλασης ή ζήτημα νομιμότητας της διαμονής.

    Ζητήστε αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης μέσω gov.gr και, αν ζήσατε μεγάλο διάστημα αλλού, αντίστοιχο πιστοποιητικό από τη χώρα σας. Μια παλιά καταδίκη για πλημμέλημα δεν αποκλείει απαραίτητα την πολιτογράφηση, αλλά πρέπει να δηλωθεί· η απόκρυψη είναι λόγος απόρριψης και μεταγενέστερης ανάκλησης.

  4. Αποδείξτε την οικονομική ένταξη. Από τον ν. 4735/2020 ο αιτών πρέπει να αποδείξει επαρκή και σταθερά εισοδήματα για τον ίδιο και την οικογένειά του, καθώς και τήρηση των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων. Στην πράξη ζητούνται φορολογικές δηλώσεις και εκκαθαριστικά για τα τελευταία χρόνια της διαμονής, αποδεικτικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας, στοιχεία κατοικίας (μισθωτήριο ή τίτλος ιδιοκτησίας) και εργασίας.

    Κατεβάστε από το Taxisnet όλα τα εκκαθαριστικά και ελέγξτε αν λείπει κάποιο έτος· η εκπρόθεσμη υποβολή φορολογικής δήλωσης λίγο πριν την αίτηση είναι προτιμότερη από την ύπαρξη κενού. Χρέη στην ΑΑΔΕ ή στον e-ΕΦΚΑ τακτοποιήστε με ρύθμιση πριν καταθέσετε τον φάκελο.

  5. Δώστε εξετάσεις για το ΠΕΓΠ. Το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση αντικατέστησε τη συνέντευξη ενώπιον Επιτροπής Πολιτογράφησης. Οι εξετάσεις είναι γραπτές και περιλαμβάνουν ερωτήσεις από δημόσια Τράπεζα Θεμάτων για την ιστορία, τη γεωγραφία, τον πολιτισμό και τους θεσμούς της Ελλάδας, καθώς και έλεγχο της ελληνικής γλώσσας σε επίπεδο που ορίζει ο νόμος (κατά κανόνα Β1).

    Οι εξετάσεις διοργανώνονται περιοδικά, συνήθως δύο φορές τον χρόνο, με ηλεκτρονική αίτηση συμμετοχής και παράβολο. Ορισμένοι απαλλάσσονται, π.χ. απόφοιτοι ελληνικού λυκείου ή ελληνικού πανεπιστημίου. Μελετήστε την Τράπεζα Θεμάτων, που δημοσιεύεται ελεύθερα, και κρατήστε το πιστοποιητικό: χωρίς αυτό η αίτηση πολιτογράφησης δεν εξετάζεται.

  6. Υποβάλετε την αίτηση πολιτογράφησης. Η αίτηση απευθύνεται στη Διεύθυνση Αστικής Κατάστασης και Ιθαγένειας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του τόπου κατοικίας σας, σήμερα σε μεγάλο βαθμό μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Υπουργείου Εσωτερικών. Συνοδεύεται από διαβατήριο, άδεια διαμονής, πιστοποιητικό γέννησης με επικύρωση (apostille) και επίσημη μετάφραση, πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, ΠΕΓΠ, οικονομικά και φορολογικά έγγραφα και παράβολο.

    Το παράβολο είναι σημαντικό ποσό (στη γενική περίπτωση της τάξης των 550 €, μειωμένο για ορισμένες κατηγορίες) και δεν επιστρέφεται αν η αίτηση απορριφθεί. Επίσημες μεταφράσεις εγγράφων κάνει η Μεταφραστική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών ή δικηγόρος. Κρατήστε αριθμό πρωτοκόλλου· με αυτόν παρακολουθείτε την πορεία του φακέλου.

  7. Παρακολουθήστε την εξέταση και απαντήστε σε κλήσεις. Η υπηρεσία ελέγχει τη νομιμότητα της διαμονής, τις προϋποθέσεις του Κώδικα και ζητά πληροφορίες από τις αρχές ασφαλείας. Συχνά ζητούνται συμπληρωματικά έγγραφα με προθεσμία· αν δεν τα προσκομίσετε έγκαιρα, η αίτηση μπορεί να απορριφθεί ως ελλιπής.

    Η διαδικασία κρατά συνήθως πάνω από έναν χρόνο. Αν περάσει πολύ μεγάλο διάστημα χωρίς πρόοδο, μπορείτε να ζητήσετε ενημέρωση εγγράφως και να απευθυνθείτε στον Συνήγορο του Πολίτη. Ενώ εκκρεμεί η αίτηση, ανανεώνετε κανονικά και εμπρόθεσμα την άδεια διαμονής σας· η εκκρεμότητα της πολιτογράφησης δεν την αντικαθιστά.

  8. Ορκωμοσία και εγγραφή στο δημοτολόγιο. Αν η αίτηση εγκριθεί, εκδίδεται απόφαση πολιτογράφησης, η περίληψη της οποίας δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Ακολουθεί ορκωμοσία ενώπιον του αρμόδιου οργάνου της Αποκεντρωμένης Διοίκησης· μόνο από τη στιγμή αυτή αποκτάτε την ιθαγένεια. Αν η ορκωμοσία δεν γίνει μέσα σε ένα έτος, η απόφαση ανακαλείται.

    Μετά την ορκωμοσία εγγράφεστε στο δημοτολόγιο του δήμου που επιλέξατε και, οι άνδρες, στο μητρώο αρρένων. Τα ανήλικα άγαμα παιδιά σας γίνονται κατά κανόνα Έλληνες μαζί σας, όπως προέβλεπε ήδη το άρθρο 10 του Κώδικα του 1955. Στη συνέχεια εκδίδετε δελτίο ταυτότητας και ελληνικό διαβατήριο.

  9. Αν η αίτηση απορριφθεί. Η απορριπτική απόφαση πρέπει να είναι αιτιολογημένη. Ζητήστε αντίγραφο του φακέλου, ώστε να δείτε σε ποια στοιχεία στηρίχθηκε, π.χ. κενό στη διαμονή, ποινική καταδίκη ή ανεπαρκή εισοδήματα. Μπορείτε να ασκήσετε αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του αρμόδιου διοικητικού δικαστηρίου, κατά κανόνα μέσα σε 60 ημέρες από την κοινοποίηση, με δικηγόρο.

    Συχνά πιο ρεαλιστικό είναι να διορθώσετε το πρόβλημα και να υποβάλετε νέα αίτηση. Ο Κώδικας θέτει για ορισμένους λόγους απόρριψης χρονικό διάστημα πριν από νέα αίτηση· ελέγξτε το στο ισχύον κείμενο. Η άρνηση πολιτογράφησης δεν επηρεάζει από μόνη της την άδεια διαμονής σας.

Τι να προσέξετε

Νομική βάση

7
Αυτός ο νόμος αφορά τη δημοσίευση και έναρξη ισχύος του αναθεωρημένου Συντάγματος της Ελλάδας, καθορίζοντας τη μορφή του πολιτεύματος και τις…
Αυτός ο νόμος επικυρώνει τον Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας, ο οποίος καθορίζει τους κανόνες για την απόκτηση και απώλεια της ελληνικής ιθαγένειας.
Αυτός ο νόμος τροποποιεί διατάξεις που αφορούν την ελληνική ιθαγένεια και τις ληξιαρχικές πράξεις. Την κτήση ελληνικής ιθαγένειας με τη γέννηση.
Αυτός ο νόμος τροποποιεί και συμπληρώνει τις διατάξεις που αφορούν την ελληνική ιθαγένεια, καθώς και τη διαμονή και εργασία αλλοδαπών ομογενών στην…
Αυτό το Προεδρικό Διάταγμα καθορίζει τις λεπτομέρειες εφαρμογής του Νόμου 344/1976, ο οποίος αφορά τις ληξιαρχικές πράξεις.

Συχνές ερωτήσεις

10
Πόσα χρόνια πρέπει να μένω στην Ελλάδα για να πάρω ιθαγένεια;

Ο γενικός κανόνας του Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας είναι επτά χρόνια συνεχούς νόμιμης διαμονής πριν από την αίτηση. Για ορισμένες κατηγορίες, όπως πολίτες της ΕΕ, σύζυγοι Ελλήνων με κοινό παιδί, αναγνωρισμένοι πρόσφυγες και ομογενείς, ο νόμος προβλέπει μικρότερο διάστημα. Η διαμονή πρέπει να στηρίζεται σε τίτλο που ο Κώδικας αναγνωρίζει.

Παίρνω αυτόματα ελληνική ιθαγένεια αν παντρευτώ Έλληνα ή Ελληνίδα;

Όχι. Ο γάμος δεν μεταβάλλει την ιθαγένεια από μόνος του· αυτό ισχύει ήδη από τον ν. 1438/1984. Ο σύζυγος Έλληνα πολίτη πρέπει να ακολουθήσει τη διαδικασία πολιτογράφησης, με το πλεονέκτημα του συντομότερου χρόνου διαμονής, ιδίως όταν υπάρχει κοινό τέκνο. Ισχύουν και γι’ αυτόν οι εξετάσεις ΠΕΓΠ και οι οικονομικές προϋποθέσεις.

Τι είναι οι εξετάσεις για την ιθαγένεια (ΠΕΓΠ);

Είναι γραπτές εξετάσεις για το Πιστοποιητικό Επάρκειας Γνώσεων για Πολιτογράφηση, που εισήγαγε ο ν. 4735/2020 στη θέση της συνέντευξης. Περιλαμβάνουν ερωτήσεις από δημόσια Τράπεζα Θεμάτων για ιστορία, γεωγραφία, πολιτισμό και θεσμούς, και έλεγχο ελληνικής γλώσσας. Γίνονται περιοδικά, με ηλεκτρονική αίτηση. Απόφοιτοι ελληνικού λυκείου ή πανεπιστημίου απαλλάσσονται.

Πόσο κοστίζει η αίτηση πολιτογράφησης;

Καταβάλλεται παράβολο κατά την υποβολή, που στη γενική περίπτωση είναι της τάξης των 550 € και μειώνεται για ορισμένες κατηγορίες. Χωριστά πληρώνεται παράβολο συμμετοχής στις εξετάσεις ΠΕΓΠ, καθώς και επικυρώσεις και επίσημες μεταφράσεις εγγράφων. Το παράβολο δεν επιστρέφεται αν η αίτηση απορριφθεί. Ελέγξτε το τρέχον ποσό πριν από την πληρωμή.

Πού υποβάλλω την αίτηση για ελληνική ιθαγένεια;

Στη Διεύθυνση Αστικής Κατάστασης και Ιθαγένειας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης του τόπου κατοικίας σας, σήμερα κυρίως μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Υπουργείου Εσωτερικών. Οι ομογενείς που ζουν στο εξωτερικό απευθύνονται συνήθως στο ελληνικό προξενείο. Κρατήστε τον αριθμό πρωτοκόλλου για να παρακολουθείτε την υπόθεση.

Πόσο διαρκεί η διαδικασία της πολιτογράφησης;

Από την υποβολή μέχρι την απόφαση περνά στην πράξη συχνά περισσότερο από ένας χρόνος, ανάλογα με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και την πληρότητα του φακέλου. Μετά την απόφαση ακολουθεί δημοσίευση στο ΦΕΚ και ορκωμοσία, που πρέπει να γίνει μέσα σε ένα έτος. Ελλιπή έγγραφα και καθυστερήσεις στην απάντηση σε κλήσεις παρατείνουν σημαντικά τον χρόνο.

Χάνω την ιθαγένεια της χώρας μου αν γίνω Έλληνας;

Η ελληνική νομοθεσία επιτρέπει τη διπλή ιθαγένεια και δεν σας ζητά να αποβάλετε την προηγούμενη. Το αν τη διατηρείτε όμως κρίνεται από το δίκαιο της χώρας σας· ορισμένα κράτη αφαιρούν αυτόματα την ιθαγένεια όταν ο πολίτης τους αποκτά άλλη. Ρωτήστε την πρεσβεία της χώρας σας πριν από την ορκωμοσία.

Τα παιδιά μου γίνονται Έλληνες όταν πολιτογραφηθώ;

Κατά κανόνα ναι, εφόσον κατά την ορκωμοσία είναι ανήλικα και άγαμα. Ο κανόνας υπήρχε ήδη στο άρθρο 10 του Κώδικα του 1955 και διατηρείται στον ισχύοντα Κώδικα. Τα ενήλικα παιδιά χρειάζονται δική τους αίτηση. Για παιδιά που γεννήθηκαν ή φοίτησαν στην Ελλάδα υπάρχει και ειδική διαδικασία με δήλωση των γονέων.

Μπορώ να κάνω αίτηση ιθαγένειας με ποινικό μητρώο;

Εξαρτάται από το έγκλημα και την ποινή. Ο Κώδικας αποκλείει όσους καταδικάστηκαν αμετάκλητα για ορισμένα σοβαρά εγκλήματα ή σε ποινή άνω ορισμένου ορίου για δόλιο έγκλημα μέσα σε συγκεκριμένο διάστημα. Μια ήσσονος σημασίας παλιά καταδίκη δεν αποκλείει απαραίτητα την πολιτογράφηση, αλλά πρέπει να δηλωθεί.

Τι κάνω αν απορριφθεί η αίτηση πολιτογράφησης;

Ζητήστε τον φάκελο και διαβάστε την αιτιολογία. Μπορείτε να ασκήσετε αίτηση ακυρώσεως στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο, κατά κανόνα μέσα σε 60 ημέρες από την κοινοποίηση, με δικηγόρο. Συχνά πιο γρήγορο είναι να διορθώσετε το πρόβλημα, π.χ. φορολογικά κενά, και να υποβάλετε νέα αίτηση όταν το επιτρέπει ο νόμος.

Νομικός οδηγός: όλοι οι οδηγοί

6

Ανάλυση του εγγράφου μου →Νομικός οδηγόςΥποδείγματα συμβάσεωνΑρχική σελίδα της χώρας

Ενημέρωση: · Πηγές: Σύνταγμα της Ελλάδας, άρθρο 4 παρ. 3: Έλληνες πολίτες είναι όσοι έχουν τα προσόντα που ορίζει ο νόμος· αφαίρεση ιθαγένειας μόνο κατ’ εξαίρεση, Ν.δ. 3370/1955 Κύρωση του Κώδικος της Ελληνικής Ιθαγενείας (ιστορικό κείμενο, αντικαταστάθηκε από τον ν. 3284/2004), Ν. 1438/1984 Τροποποίηση διατάξεων του Κώδικα της Ελληνικής Ιθαγένειας: επίδραση του γάμου, τέκνα πολιτογραφημένου (ιστορικό κείμενο), Α.ν. 2280/1940 Περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των περί ιθαγενείας διατάξεων (ιστορικό κείμενο), et.gr, EUR-Lex

Οι επεξηγήσεις παράγονται από το επίσημο κείμενο και είναι ενδεικτικές· δεσμευτικό είναι μόνο το πλήρες κείμενο, στο οποίο παραπέμπει κάθε σελίδα. Η Europaius παρέχει νομική πληροφόρηση, όχι δικηγορικές υπηρεσίες.