Επίσημες πηγέςet.gr · EUR-Lex
Europaius

Συναινετική λύση σύμβασης εργασίας: τι υπογράφετε και τι χάνετε

Η σύμβαση εργασίας δεν λύνεται μόνο με απόλυση ή με παραίτηση. Εργοδότης και εργαζόμενος μπορούν να συμφωνήσουν να τη λύσουν από κοινού, σε ημερομηνία και με όρους που ορίζουν οι ίδιοι. Η δυνατότητα αυτή στηρίζεται στην ελευθερία των συμβάσεων (άρθρο 361 ΑΚ) και χρησιμοποιείται συχνά στα προγράμματα «εθελουσίας εξόδου», στις αναδιαρθρώσεις και όταν ο εργαζόμενος θέλει να φύγει με ένα ποσό αντί για αμφισβητούμενη απόλυση.

Η συναινετική λύση έχει όμως συνέπειες που πολλοί μαθαίνουν αργότερα. Επειδή δεν είναι απόλυση, ο νόμος δεν προβλέπει αποζημίωση, εκτός από τις ειδικές περιπτώσεις του άρθρου 8 ν. 3198/1955 (δεκαπενταετής υπηρεσία ή όριο ηλικίας και αποχώρηση για σύνταξη)· ό,τι άλλο λάβετε είναι αποκλειστικά αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης. Επιπλέον, η εκούσια αποχώρηση κατά κανόνα δεν δίνει δικαίωμα σε τακτικό επίδομα ανεργίας της ΔΥΠΑ, κάτι που προέβλεπε ρητά ήδη το άρθρο 15 παρ. 8 ν.δ. 2961/1954. Ο οδηγός απευθύνεται σε μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα στους οποίους προτείνεται συμφωνία λύσης ή πρόγραμμα εθελουσίας. Εξηγεί πώς αξιολογείτε την πρόταση σε σχέση με την αποζημίωση απόλυσης, τι πρέπει να γράφει το συμφωνητικό, πώς δηλώνεται η λύση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ και τι κάνετε αν υπογράψατε υπό πίεση.

Εργατικό δίκαιο · λύση σύμβασης

Βασικά στοιχεία

Προθεσμία
Για τη συναινετική λύση δεν υπάρχει νόμιμη προθεσμία προειδοποίησης: η σύμβαση λύεται την ημερομηνία που ορίζει το συμφωνητικό, και ο εργοδότης οφείλει να την αναγγείλει στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Αν η «συμφωνία» ήταν στην πραγματικότητα…
Τομέας δικαίου
Εργατικό δίκαιο · λύση σύμβασης
Βήματα
Νομολογία
4
Ενημέρωση
22/11/2026

Προθεσμία

Για τη συναινετική λύση δεν υπάρχει νόμιμη προθεσμία προειδοποίησης: η σύμβαση λύεται την ημερομηνία που ορίζει το συμφωνητικό, και ο εργοδότης οφείλει να την αναγγείλει στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Αν η «συμφωνία» ήταν στην πραγματικότητα συγκαλυμμένη απόλυση, η αγωγή για ακυρότητα πρέπει να κοινοποιηθεί μέσα σε τρεις μήνες από τη λύση της σχέσης (άρθρο 6 παρ. 1 ν. 3198/1955) και η αγωγή για αποζημίωση μέσα σε έξι μήνες (άρθρο 6 παρ. 2). Η ακύρωση συμφωνίας που υπογράφηκε από απειλή ή απάτη υπόκειται και στην αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 157 ΑΚ· στην πράξη κινηθείτε μέσα στο τρίμηνο. Αν δικαιούστε επίδομα ανεργίας, η αίτηση στη ΔΥΠΑ γίνεται μέσα σε 60 ημέρες από τη λύση.

Τι να κάνετε

  1. Συγκρίνετε την πρόταση με όσα θα παίρνατε με απόλυση. Η συναινετική λύση είναι σύμβαση: εφόσον δεν αντιβαίνει σε αναγκαστικό δίκαιο, ισχύει ό,τι συμφωνήσετε (άρθρο 361 ΑΚ). Ο εργοδότης όμως δεν οφείλει από τον νόμο αποζημίωση, όπως οφείλει στην απόλυση. Υπολογίστε πρώτα τη νόμιμη αποζημίωση απόλυσης με βάση τα έτη υπηρεσίας και τις τακτικές αποδοχές του τελευταίου μήνα· αυτό είναι το σημείο αναφοράς της διαπραγμάτευσης.

    Προσθέστε όσα χάνετε επιπλέον: το επίδομα ανεργίας της ΔΥΠΑ για αρκετούς μήνες, τυχόν συμβατική ή συλλογική αποζημίωση ανώτερη της νόμιμης (ΑΠ 295/2013) και τον χρόνο προειδοποίησης που θα εργαζόσασταν με μισθό. Μια πρόταση ίση με τη νόμιμη αποζημίωση είναι συνήθως χειρότερη από την απόλυση, αφού χάνετε το επίδομα.

  2. Ελέγξτε αν δικαιούστε αποζημίωση από τον νόμο ακόμη και με συμφωνία. Κατά το άρθρο 8 ν. 3198/1955, ο μισθωτός με σύμβαση αορίστου χρόνου που έχει συμπληρώσει δεκαπέντε έτη υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη ή το όριο ηλικίας του ασφαλιστικού του φορέα και αποχωρεί με τη συγκατάθεση του εργοδότη δικαιούται το μισό της αποζημίωσης για απροειδοποίητη καταγγελία.

    Ο μισθωτός που έχει θεμελιώσει δικαίωμα πλήρους σύνταξης γήρατος και αποχωρεί δικαιούται το 40% της αποζημίωσης, ή το 50% αν δεν έχει επικουρική ασφάλιση (ίδιο άρθρο). Τα ποσά αυτά είναι ελάχιστα: το συμφωνητικό δεν μπορεί να προβλέπει λιγότερα. Ζητήστε από τον e-ΕΦΚΑ βεβαίωση για τα έτη ασφάλισης και ελέγξτε τα έτη υπηρεσίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πριν υπογράψετε.

  3. Μάθετε τι γίνεται με το επίδομα ανεργίας πριν συμφωνήσετε. Το τακτικό επίδομα ανεργίας προϋποθέτει απόλυση ή λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου. Ήδη το άρθρο 15 παρ. 8 ν.δ. 2961/1954 όριζε ότι ο άνεργος, του οποίου η σχέση εργασίας τερματίζεται με εκούσια αποχώρηση, στερείται του δικαιώματος επιδότησης, και η ΔΥΠΑ εφαρμόζει σήμερα αντίστοιχα την αρχή αυτή στη συναινετική λύση.

    Αν το επίδομα είναι σημαντικό για εσάς, συζητήστε με τον εργοδότη λύση με καταγγελία από αυτόν, με καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης και ενός πρόσθετου συμφωνημένου ποσού: η συμβατική πρόσθετη αποζημίωση είναι νόμιμη (ΑΠ 295/2013). Η λύση πρέπει όμως να είναι πραγματική απόλυση και να δηλωθεί έτσι στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ· μια εικονική δήλωση για να ληφθεί επίδομα εκθέτει και τους δύο σε κυρώσεις.

  4. Ζητήστε γραπτό σχέδιο συμφωνητικού και διαβάστε κάθε όρο. Το συμφωνητικό πρέπει να αναγράφει ρητά ότι η σύμβαση λύεται με κοινή συμφωνία, την ημερομηνία λύσης, το ακριβές μικτό και καθαρό ποσό, τον χρόνο και τον τρόπο πληρωμής (σε τραπεζικό λογαριασμό) και τον τρόπο δήλωσης στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Χωριστά πρέπει να αναφέρονται οι δεδουλευμένες αποδοχές, η αναλογία δώρων, το επίδομα αδείας και η αποζημίωση για άδεια που δεν χορηγήθηκε.

    Προσέξτε τρεις όρους: τη γενική παραίτηση από «κάθε αξίωση», τη ρήτρα μη ανταγωνισμού και τη ρήτρα εμπιστευτικότητας. Δικαιώματα από αναγκαστικό δίκαιο, όπως οι οφειλόμενοι μισθοί και η άδεια, δεν εξαλείφονται με μια γενική φράση· έγκυρος είναι μόνο γνήσιος συμβιβασμός για αμφισβητούμενες απαιτήσεις (άρθρο 871 ΑΚ). Πάρτε το σχέδιο μαζί σας και μην υπογράψετε την ίδια μέρα.

  5. Διαπραγματευτείτε ως ισότιμο μέρος και κρατήστε γραπτά ίχνη. Στην αρχή της συζήτησης ο εργοδότης συχνά παρουσιάζει την πρόταση ως τη μόνη επιλογή. Δεν είναι: μπορείτε να την απορρίψετε και να συνεχίσετε να εργάζεστε. Αν ο εργοδότης θέλει πραγματικά να σας απολύσει, θα πρέπει να τηρήσει τους όρους της καταγγελίας, δηλαδή έγγραφο, αποζημίωση και αναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (άρθρο 5 παρ. 3 ν. 3198/1955).

    Η απόρριψη της πρότασης δεν είναι παράπτωμα. Αν μετά την άρνησή σας ο εργοδότης σάς απολύσει τηρώντας τον νόμο, η απόλυση ισχύει (ΑΠ 295/2013)· αν όμως η απόλυση γίνει από εκδίκηση για τη νόμιμη άρνησή σας, μπορεί να κριθεί καταχρηστική (ΑΠ 315/2014). Κρατήστε τα e-mail και τα μηνύματα της διαπραγμάτευσης· αποδεικνύουν ποιος ζήτησε τη λύση και με ποιους όρους.

  6. Αν σας πιέζουν, μην υπογράψετε και καταγράψτε την πίεση. Συμφωνία που υπογράφεται με απειλή («υπογράφεις ή σε απολύουμε για παράπτωμα και δεν παίρνεις τίποτα»), με απάτη ή εκμεταλλευόμενη την ανάγκη σας μπορεί να ακυρωθεί (άρθρα 147, 150, 151 και 179 ΑΚ). Ο εργοδότης δεν μπορεί επίσης να βαφτίσει μονομερώς «οικειοθελή αποχώρηση» αυτό που είναι απόλυση: ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η αναγγελία οικειοθελούς αποχώρησης από τον εργοδότη δεν δεσμεύει τον μισθωτό, όταν ο τελευταίος δεν είχε βούληση να φύγει (ΑΠ 750/2016).

    Αν υπογράψατε υπό πίεση, στείλτε το συντομότερο εξώδικη δήλωση ότι ανακαλείτε τη συναίνεση λόγω απειλής και προσφέρετε την εργασία σας. Κάντε καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας και απευθυνθείτε σε δικηγόρο για αγωγή μέσα στο τρίμηνο.

  7. Υπογράψτε, πληρωθείτε και ελέγξτε τη δήλωση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Υπογράψτε σε δύο πρωτότυπα και κρατήστε ένα. Ο εργοδότης πρέπει να αναγγείλει τη λύση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ· ελέγξτε στο myErgani ότι η δήλωση συμφωνεί με το συμφωνητικό, ως προς τον τρόπο λύσης και την ημερομηνία. Διαφορά ανάμεσα στο συμφωνητικό και στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ πρέπει να διορθωθεί αμέσως με γραπτό αίτημα, γιατί σε αυτήν βασίζονται η ΔΥΠΑ και ο e-ΕΦΚΑ.

    Το ποσό που καταβάλλεται λόγω λύσης της σχέσης εργασίας ή εθελουσίας εξόδου φορολογείται αυτοτελώς κατά τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, χωριστά από τον μισθό. Ζητήστε αναλυτικό εκκαθαριστικό και βεβαίωση αποδοχών. Αν το ποσό δεν καταβληθεί στην ημερομηνία που συμφωνήθηκε, στείλτε όχληση και διεκδικήστε το με αγωγή· το συμφωνητικό είναι το βασικό σας αποδεικτικό.

  8. Αν πρόκειται για πρόγραμμα εθελουσίας εξόδου, ελέγξτε τους όρους του προγράμματος. Στα προγράμματα εθελουσίας, ο εργοδότης ανακοινώνει γενικούς όρους (κλίμακα αποζημίωσης, προθεσμία υποβολής αίτησης, κριτήρια αποδοχής) και ο εργαζόμενος υποβάλλει αίτηση. Η αποδοχή της αίτησης από τον εργοδότη ολοκληρώνει τη συναινετική λύση. Ζητήστε γραπτά την ανακοίνωση του προγράμματος και βεβαιωθείτε ότι το ατομικό σας συμφωνητικό την ακολουθεί.

    Ελέγξτε αν το πρόγραμμα προβλέπει διατήρηση ομαδικής ασφάλισης υγείας για ορισμένο χρόνο, πληρωμή σε δόσεις ή ρήτρα επιστροφής αν προσληφθείτε σε ανταγωνιστή. Αν ανήκετε σε προστατευόμενη ομάδα, για παράδειγμα είστε σε εγκυμοσύνη ή άδεια μητρότητας, η συναινετική λύση δεν απαγορεύεται, αλλά πρέπει να είναι απολύτως ελεύθερη· κάθε ένδειξη πίεσης ελέγχεται αυστηρά.

Τι να προσέξετε

Νομική βάση

5
Ο νόμος αυτός τροποποιεί και συμπληρώνει τις διατάξεις που αφορούν την καταγγελία της σχέσης εργασίας, καθορίζοντας υποχρεώσεις των εργοδοτών και…
Αυτός ο νόμος ιδρύει έναν Οργανισμό Απασχολήσεως και Ασφαλίσεως Ανεργίας, ο οποίος είναι υπεύθυνος για την προώθηση της απασχόλησης και την παροχή…
Αυτός ο νόμος ρυθμίζει την υποχρεωτική καταγγελία συμβάσεων εργασίας ιδιωτικών υπαλλήλων, καθορίζοντας τους όρους και τις αποζημιώσεις που…

Σχετικές δικαστικές αποφάσεις

4
Ο μισθωτός απέρριψε πρόταση συναινετικής λύσης με ποσό ανώτερο της νόμιμης αποζημίωσης· η μεταγενέστερη έγγραφη καταγγελία με μεγαλύτερη προμήνυση κρίθηκε νόμιμη, και ως οφειλόμενη αποζημίωση νοείται και η συμβατικά συμφωνημένη πρόσθετη αποζημίωση.
Ο εργοδότης ανήγγειλε στον ΟΑΕΔ «οικειοθελή αποχώρηση» μισθωτού που απείχε λόγω ασθένειας· η ανυπαίτια αποχή δεν συνιστά σιωπηρή δήλωση λύσης, η λύση ήταν άκυρη καταγγελία και οφείλονται μισθοί υπερημερίας.
Αποδοχή μεταβολής των όρων εργασίας δημιουργεί έγκυρη τροποποιητική σύμβαση, αλλά η άρνηση του μισθωτού δεν είναι παράβαση· η καταγγελία από εκδίκηση για την άρνηση αυτή είναι καταχρηστική (άρθρο 281 ΑΚ).
Ο εργοδότης πρότεινε στον μισθωτό να αποχωρήσει «οικειοθελώς»· το Εφετείο δέχθηκε ότι ηλεκτρονική επιστολή του για «όρους διακοπής της συνεργασίας» δεν συνιστούσε οικειοθελή αποχώρηση, ο Άρειος Πάγος όμως αναίρεσε την απόφαση για ελλιπή αιτιολογία ως προς το καταχρηστικό της απόλυσης.

Συχνές ερωτήσεις

11
Τι είναι η συναινετική λύση σύμβασης εργασίας;

Είναι συμφωνία εργοδότη και εργαζομένου να λύσουν από κοινού τη σύμβαση, σε ημερομηνία και με όρους που ορίζουν οι ίδιοι (άρθρο 361 ΑΚ). Διαφέρει από την απόλυση, που είναι μονομερής πράξη του εργοδότη, και από την παραίτηση, που είναι μονομερής πράξη του εργαζομένου. Δεν απαιτεί προειδοποίηση, αλλά πρέπει να δηλωθεί στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Δικαιούμαι αποζημίωση αν λύσω τη σύμβαση με συμφωνία;

Από τον νόμο κατά κανόνα όχι· ό,τι λάβετε είναι αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης. Εξαίρεση: με δεκαπέντε έτη στον ίδιο εργοδότη ή με το όριο ηλικίας του φορέα σας δικαιούστε το μισό της αποζημίωσης απόλυσης, και αν έχετε δικαίωμα πλήρους σύνταξης, το 40% ή 50% (άρθρο 8 ν. 3198/1955).

Παίρνω επίδομα ανεργίας μετά από συναινετική λύση;

Κατά κανόνα όχι. Το τακτικό επίδομα της ΔΥΠΑ προϋποθέτει απόλυση ή λήξη σύμβασης ορισμένου χρόνου, και η εκούσια αποχώρηση αποκλείει την επιδότηση, όπως όριζε ήδη το άρθρο 15 παρ. 8 ν.δ. 2961/1954. Ρωτήστε τη ΔΥΠΑ πριν υπογράψετε και ελέγξτε πώς θα δηλωθεί η λύση στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ.

Είναι καλύτερα να με απολύσουν ή να υπογράψω συναινετική λύση;

Εξαρτάται από τα ποσά. Με απόλυση παίρνετε τη νόμιμη αποζημίωση και, αν έχετε τις ημέρες ασφάλισης, επίδομα ανεργίας. Η συναινετική λύση συμφέρει όταν το ποσό που προσφέρεται υπερβαίνει σαφώς την αποζημίωση και το επίδομα μαζί, ή όταν θέλετε να φύγετε γρήγορα για νέα δουλειά. Κάντε τον λογαριασμό πριν αποφασίσετε.

Ο εργοδότης με πιέζει να υπογράψω συναινετική λύση. Τι κάνω;

Δεν είστε υποχρεωμένος να υπογράψετε. Ζητήστε το σχέδιο γραπτώς, πάρτε χρόνο και κρατήστε τα μηνύματα. Αν ο εργοδότης θέλει να σας απολύσει, πρέπει να τηρήσει έγγραφο, αποζημίωση και ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Συμφωνία με απειλή ή απάτη ακυρώνεται (άρθρα 147, 150 ΑΚ)· απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας και σε δικηγόρο.

Μπορώ να ακυρώσω συναινετική λύση που υπέγραψα;

Μόνο αν υπάρχει λόγος ακυρότητας ή ακυρωσίας, όπως απειλή, απάτη, ουσιώδης πλάνη ή εκμετάλλευση της ανάγκης σας (άρθρα 147, 150, 151, 179 ΑΚ). Η απλή μεταμέλεια δεν αρκεί. Στείλτε αμέσως εξώδικη δήλωση, προσφέρετε την εργασία σας και ασκήστε αγωγή μέσα στο τρίμηνο του άρθρου 6 ν. 3198/1955.

Τι πρέπει να γράφει το συμφωνητικό λύσης;

Ότι η σύμβαση λύεται με κοινή συμφωνία, την ημερομηνία λύσης, το ποσό μικτό και καθαρό, πότε και πώς θα καταβληθεί και πώς θα δηλωθεί στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Χωριστά πρέπει να φαίνονται τα δεδουλευμένα, τα δώρα, το επίδομα αδείας και η άδεια. Ελέγξτε προσεκτικά ρήτρες παραίτησης από αξιώσεις και μη ανταγωνισμού.

Τι είναι η εθελουσία έξοδος και διαφέρει από τη συναινετική λύση;

Η εθελουσία έξοδος είναι πρόγραμμα του εργοδότη που προσφέρει σε ομάδα εργαζομένων ποσό για να αποχωρήσουν. Νομικά καταλήγει σε συναινετική λύση: υποβάλλετε αίτηση και ο εργοδότης την αποδέχεται. Ισχύουν οι ίδιες συνέπειες, ιδίως για το επίδομα ανεργίας, και οι όροι του προγράμματος πρέπει να αποτυπώνονται στο ατομικό συμφωνητικό.

Φορολογείται το ποσό της εθελουσίας ή της συναινετικής λύσης;

Ναι. Το ποσό που καταβάλλεται λόγω λύσης της σχέσης εργασίας ή εθελουσίας εξόδου φορολογείται αυτοτελώς κατά τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, με ειδική κλίμακα και χωριστά από τον μισθό. Οι δεδουλευμένες αποδοχές, τα δώρα και η άδεια φορολογούνται ως μισθός. Ζητήστε αναλυτικό εκκαθαριστικό από το λογιστήριο.

Πρέπει να δηλωθεί η συναινετική λύση στο ΕΡΓΑΝΗ;

Ναι, ο εργοδότης οφείλει να αναγγείλει τη λύση της σχέσης εργασίας στο ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ. Ελέγξτε στο myErgani ότι ο τρόπος λύσης και η ημερομηνία συμφωνούν με το συμφωνητικό. Αν διαφέρουν, ζητήστε γραπτώς διόρθωση και, αν δεν γίνει, απευθυνθείτε στην Επιθεώρηση Εργασίας, γιατί σε αυτή τη δήλωση βασίζονται η ΔΥΠΑ και ο e-ΕΦΚΑ.

Μπορώ να λύσω με συμφωνία σύμβαση ορισμένου χρόνου πριν λήξει;

Ναι. Η σύμβαση ορισμένου χρόνου μπορεί να λυθεί πρόωρα με κοινή συμφωνία, χωρίς να απαιτείται σπουδαίος λόγος, που χρειάζεται μόνο για τη μονομερή καταγγελία (άρθρο 672 ΑΚ). Συμφωνήστε γραπτώς πώς θα αποζημιωθείτε για τους μήνες που απομένουν, γιατί μετά την υπογραφή δεν μπορείτε να ζητήσετε μισθούς ως τη λήξη.

Νομικός οδηγός: όλοι οι οδηγοί

6

Ανάλυση του εγγράφου μου →Νομικός οδηγόςΥποδείγματα συμβάσεωνΑρχική σελίδα της χώρας

Ενημέρωση: · Πηγές: Ν. 3198/1955 για την καταγγελία της σχέσης εργασίας: άρθρο 5 παρ. 3, άρθρο 6 (προθεσμίες) και άρθρο 8 (αποχώρηση με συγκατάθεση του εργοδότη ή για σύνταξη), Ν.δ. 2961/1954 Περί συστάσεως Οργανισμού Απασχολήσεως και Ασφαλίσεως Ανεργίας, άρθρο 15 παρ. 8 (εκούσια αποχώρηση, ιστορικό κείμενο), Ν. 2112/1920 Περί υποχρεωτικής καταγγελίας συμβάσεως εργασίας ιδιωτικών υπαλλήλων, άρθρα 1 και 3 (ιστορικό κείμενο), Αστικός Κώδικας, άρθρα 147, 150, 151, 157, 179, 281, 361, 672 και 871 (Εθνική Πύλη Κωδικοποίησης), et.gr, EUR-Lex

Οι επεξηγήσεις παράγονται από το επίσημο κείμενο και είναι ενδεικτικές· δεσμευτικό είναι μόνο το πλήρες κείμενο, στο οποίο παραπέμπει κάθε σελίδα. Η Europaius παρέχει νομική πληροφόρηση, όχι δικηγορικές υπηρεσίες.