Officiële bronnenwetten.overheid.nl · EUR-Lex
Europaius

Ontbinding vragen als werknemer: werkgever ernstig verwijtbaar

Soms wilt u weg omdat uw werkgever het u onmogelijk maakt: hij betaalt het loon structureel te laat, beschuldigt u zonder onderzoek van disfunctioneren, laat een arbeidsconflict escaleren of verwaarloost uw re-integratie. Zelf opzeggen is dan riskant: u verliest in beginsel uw WW en de transitievergoeding, en een vergoeding voor het gedrag van de werkgever moet u daarna alsnog bevechten. Het Burgerlijk Wetboek biedt een betere route. Op grond van art. 7:671c BW kunt u als werknemer de kantonrechter vragen de arbeidsovereenkomst te ontbinden. Oordeelt de rechter dat de ontbinding het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan krijgt u de transitievergoeding (art. 7:673 lid 1 onder b BW) en kan hij daarbovenop een billijke vergoeding toekennen (art. 7:671c lid 2 onder b BW).

Deze gids beschrijft die procedure van begin tot eind: wanneer de drempel van ernstige verwijtbaarheid wordt gehaald, hoe u het dossier opbouwt, wat in het verzoekschrift moet staan, hoe de zitting verloopt, hoe de rechter de vergoedingen bepaalt, wat er met uw WW-recht gebeurt en welke termijnen u niet mag missen. Het resultaat is een verzoek dat de rechter in staat stelt de ontbinding uit te spreken op een moment en tegen een vergoeding die bij uw situatie passen.

Arbeidsrecht · ontbinding

Kernpunten

Termijn
Zolang de arbeidsovereenkomst loopt, geldt voor een ontbindingsverzoek op grond van art. 7:671c BW geen vervaltermijn.
Rechtsgebied
Arbeidsrecht · ontbinding
Stappen
Rechtspraak
3
Bijgewerkt
20-11-2026

Termijn

Zolang de arbeidsovereenkomst loopt, geldt voor een ontbindingsverzoek op grond van art. 7:671c BW geen vervaltermijn. De mondelinge behandeling begint uiterlijk in de vierde week na indiening van het verzoekschrift (art. 7:686a lid 5 BW); een beschikking volgt meestal enkele weken later. Hebt u zelf al opgezegd, dan vervalt de bevoegdheid om een vergoeding wegens onregelmatige of onverwijlde opzegging te verzoeken twee maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst, en die om een transitievergoeding drie maanden na het einde (art. 7:686a lid 4 onder a en b BW). Hoger beroep tegen een toegewezen ontbinding kan alleen over de vergoeding gaan (art. 7:683 lid 2 BW).

Wat te doen

  1. Toets eerst of het gedrag van uw werkgever de drempel van ernstige verwijtbaarheid haalt. Voor de ontbinding zelf is voldoende dat de arbeidsovereenkomst ‘billijkheidshalve dadelijk of na korte tijd behoort te eindigen’ (art. 7:671c lid 1 BW); dat kan om elke reden. Voor de transitievergoeding en de billijke vergoeding moet de ontbinding echter het gevolg zijn van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever. Die drempel is hoog en wordt alleen in uitzonderlijke gevallen gehaald.

    Voorbeelden uit de rechtspraak: een werkneemster die zonder functioneringsgesprek en zonder onderzoek van disfunctioneren werd beschuldigd en direct voor de keuze ‘verbetertraject of zelf ontslag’ werd gesteld (ECLI:NL:HR:2018:878), of een werkgever die een door de bedrijfsarts geadviseerde mediation liet liggen. De rechter moet alle omstandigheden in onderling verband en samenhang beoordelen; ook een reeks gedragingen die ieder op zich niet ernstig verwijtbaar zijn, kan samen de drempel halen (ECLI:NL:HR:2022:63).

  2. Kies bewust tussen ontbinding en zelf opzeggen. U mag als werknemer de arbeidsovereenkomst zonder toestemming van de werkgever opzeggen met inachtneming van de opzegtermijn, in de regel één maand (art. 7:672 lid 4 BW). Is het einde het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever, dan is ook dan de transitievergoeding verschuldigd (art. 7:673 lid 1 onder b, 1° BW), maar een billijke vergoeding kent de wet bij gewone opzegging door de werknemer niet. U moet de transitievergoeding dan bovendien binnen drie maanden na het einde bij de kantonrechter vorderen.

    Bij een dringende reden, zoals mishandeling, grove belediging of het niet tijdig betalen van loon (art. 7:679 lid 2 BW), kunt u onverwijld opzeggen (art. 7:677 lid 1 BW) en een vergoeding vragen die de rechter bij opzegging door de werknemer hoger kan vaststellen (art. 7:677 lid 5 onder b BW), binnen twee maanden. Oordeelt de rechter achteraf dat er geen dringende reden was, dan bent u zonder baan en zonder vergoeding. Bij ontbinding beslist de rechter vooraf.

  3. Bouw het dossier op en geef de werkgever een laatste kans. Leg de verwijten schriftelijk vast: data, gesprekken, e-mails, loonstroken waaruit te late betaling blijkt, adviezen van de bedrijfsarts, beslissingen van het UWV over de re-integratie. Stuur de werkgever een brief waarin u de gedragingen benoemt, hem vraagt binnen een redelijke termijn, bijvoorbeeld twee weken, het tekort te herstellen en meedeelt dat u anders ontbinding met een billijke vergoeding zult vragen.

    Die brief is om twee redenen belangrijk. De rechter moet zien dat u als goed werknemer (art. 7:611 BW) eerst een oplossing hebt gezocht; dat weegt mee in de beoordeling van alle omstandigheden. En de reactie van de werkgever, of het uitblijven daarvan, is vaak het sterkste bewijs. Biedt de werkgever een vaststellingsovereenkomst aan, laat die dan beoordelen: een redelijk aanbod kan sneller en goedkoper zijn dan een procedure.

  4. Bereken wat u kunt vragen. De transitievergoeding bedraagt een derde maandsalaris per jaar dat de arbeidsovereenkomst heeft geduurd, en naar evenredigheid voor een kortere periode (art. 7:673 lid 2 BW). Voor de duur tellen opeenvolgende contracten met tussenpozen van ten hoogste zes maanden mee (lid 4). Het maximum is het in lid 2 genoemde bedrag, dat jaarlijks per 1 januari wordt aangepast, of een jaarsalaris als dat hoger is.

    De billijke vergoeding is geen straf voor de werkgever, maar compensatie voor zijn ernstig verwijtbaar handelen. De Hoge Raad heeft daarvoor gezichtspunten gegeven: onder meer de mate van verwijtbaarheid, de gevolgen die aan de werkgever zijn toe te rekenen, het loon dat u zou hebben verdiend, uw kansen op nieuw werk en de transitievergoeding die u al krijgt (ECLI:NL:HR:2017:1187). Die gelden ook bij ontbinding op verzoek van de werknemer (ECLI:NL:HR:2018:878). Onderbouw het gevraagde bedrag concreet, bijvoorbeeld met de verwachte duur van werkloosheid en het inkomensverlies.

  5. Stel het verzoekschrift op. Een ontbindingsprocedure begint met een verzoekschrift bij de kantonrechter (art. 7:686a lid 2 BW, art. 93 Rv); welke rechtbank bevoegd is, hangt in de regel af van de plaats waar u gewoonlijk werkt of waar de werkgever is gevestigd. Het verzoekschrift vermeldt uw naam en woonplaats, de naam en vestigingsplaats van de werkgever, een duidelijke omschrijving van het verzoek en de gronden (art. 278 lid 1 Rv). Bij de kantonrechter hoeft u geen advocaat te hebben (art. 278 lid 3 Rv).

    Vraag concreet: ontbinding per een bepaalde datum, de transitievergoeding, een billijke vergoeding van een genoemd bedrag, wettelijke rente en veroordeling in de proceskosten. Samenhangende vorderingen, zoals achterstallig loon of niet-genoten vakantiedagen, kunt u in hetzelfde verzoekschrift opnemen (art. 7:686a lid 3 BW). Voeg alle stukken toe: arbeidsovereenkomst, loonstroken, correspondentie, medische en UWV-stukken. Bij indiening is griffierecht verschuldigd; het tarief voor natuurlijke personen staat op de site van de Rechtspraak.

  6. Bereid de zitting voor. De kantonrechter bepaalt dag en uur van de behandeling en roept de werkgever op met een afschrift van uw verzoekschrift (art. 279 Rv). De behandeling begint uiterlijk in de vierde week na indiening (art. 7:686a lid 5 BW). De werkgever kan tot de zitting een verweerschrift indienen en daarin een zelfstandig verzoek opnemen, bijvoorbeeld een tegenverzoek tot ontbinding wegens een verstoorde arbeidsverhouding of verwijtbaar handelen van u (art. 282 Rv).

    Lees het verweerschrift zorgvuldig en zet uiterlijk enkele dagen voor de zitting aanvullende stukken in het dossier volgens de termijnen in het procesreglement. Op de zitting vertelt u zelf wat er is gebeurd; de rechter stelt vragen aan beide partijen en probeert vaak eerst een schikking. Neem iemand mee die uw verhaal kan bevestigen, als de rechter daarvoor openstaat. Van de zitting wordt een proces-verbaal opgemaakt.

  7. Beslis wat u doet met het voornemen van de rechter. Wil de rechter de arbeidsovereenkomst ontbinden met een vergoeding, of juist zonder de vergoeding die u vroeg, dan deelt hij dat eerst mee en krijgt u een termijn om uw verzoek in te trekken (art. 7:686a lid 6 en 7 BW). Trekt u in, dan blijft de arbeidsovereenkomst bestaan en beslist de rechter alleen over de proceskosten.

    Dit is een belangrijke veiligheidsklep. Als de rechter wel wil ontbinden maar geen ernstige verwijtbaarheid aanneemt, krijgt u geen transitievergoeding en geen billijke vergoeding en loopt u een groot risico op verlies van WW. Overweeg dan serieus om in te trekken en in dienst te blijven, of om alsnog met de werkgever te onderhandelen. Wijst de rechter de ontbinding toe, dan bepaalt hij zelf het tijdstip waarop de arbeidsovereenkomst eindigt (art. 7:671c lid 2 onder a BW).

  8. Regel uw WW-uitkering en de betaling. Een werknemer die zelf het einde van zijn baan veroorzaakt, kan volgens de Werkloosheidswet verwijtbaar werkloos zijn, tenzij voortzetting van het werk redelijkerwijs niet van hem kon worden gevergd. Het UWV beoordeelt dat zelf, maar een beschikking waarin de kantonrechter ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever vaststelt, is daarbij sterk bewijs. Vraag de rechter in het verzoekschrift uitdrukkelijk om die vaststelling en vraag direct na het einde van het dienstverband WW aan.

    De werkgever moet de toegekende vergoedingen betalen. Over de billijke vergoeding is in de regel wettelijke rente verschuldigd vanaf het einde van de arbeidsovereenkomst, over de transitievergoeding vanaf een maand daarna (art. 7:686a lid 1 BW). Betaalt hij niet, dan kunt u de beschikking via een gerechtsdeurwaarder laten tenuitvoerleggen; hoger beroep schorst de tenuitvoerlegging niet (art. 7:683 lid 1 BW).

Waarop letten

Juridische grondslag

13

Gerelateerde rechterlijke uitspraken

3
New Hairstyle: kapster werd ontslagen; de Hoge Raad formuleerde niet-limitatieve gezichtspunten voor de hoogte van de billijke vergoeding, waaronder de gevolgen van het ontslag voor zover die aan het verwijt van de werkgever zijn toe te rekenen, gederfd loon en ander werk; beschikking van het hof vernietigd.
Specialist ouderengeneeskunde verzocht ontbinding op grond van art. 7:671c BW nadat Zinzia haar zonder onderzoek disfunctioneren verweet en haar voor de keuze tussen verbetertraject en zelf ontslag stelde; ernstige verwijtbaarheid stond vast, het hof verlaagde de billijke vergoeding van € 70.000 naar € 25.000; de New Hairstyle-gezichtspunten gelden ook hier en de vergoeding is niet punitief; cassatieberoep verworpen.
Werkneemster verzocht ontbinding met billijke vergoeding wegens het handelen van de maten; het hof beoordeelde de verwijten ieder afzonderlijk; de Hoge Raad oordeelde dat bij art. 7:671c BW en bij de vraag naar ernstige verwijtbaarheid alle omstandigheden in onderling verband en samenhang moeten worden bezien; vernietiging en verwijzing.

Veelgestelde vragen

10
Kan ik als werknemer zelf naar de kantonrechter om mijn contract te laten ontbinden?

Ja. Op grond van art. 7:671c BW kunt u de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden als die billijkheidshalve dadelijk of na korte tijd behoort te eindigen. U hebt daarvoor geen toestemming van de werkgever nodig en u hoeft bij de kantonrechter geen advocaat in te schakelen. Een beding in uw contract dat dit recht uitsluit of beperkt, is nietig.

Wat is ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever?

Het gaat om uitzonderlijke gevallen, zoals grove schending van verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst, ernstig verwijtbaar verwaarlozen van re-integratie, discriminatie of intimidatie, of iemand zonder enig onderzoek van disfunctioneren beschuldigen en tot vertrek proberen te dwingen. De rechter weegt alle omstandigheden samen; ook een reeks kleinere misstappen kan samen ernstig verwijtbaar zijn (ECLI:NL:HR:2022:63). Een gewoon conflict is dat niet.

Krijg ik een transitievergoeding als ik zelf ontbinding vraag?

Alleen als de ontbinding het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever (art. 7:673 lid 1 onder b, 2° BW). Ontbindt de rechter om een andere reden, bijvoorbeeld omdat de verhouding onwerkbaar is zonder dat de werkgever een ernstig verwijt treft, dan krijgt u geen transitievergoeding. Daarom is het belangrijk ernstige verwijtbaarheid goed te onderbouwen.

Hoe hoog is de billijke vergoeding?

Daarvoor bestaat geen formule. De rechter stemt de vergoeding af op de uitzonderlijke omstandigheden van het geval en kijkt onder meer naar de ernst van het verwijt, de gevolgen voor u, het gemiste loon, uw kansen op ander werk en de transitievergoeding (ECLI:NL:HR:2017:1187). De vergoeding is geen straf. In de Zinzia-zaak verlaagde het hof een vergoeding van € 70.000 naar € 25.000 en de Hoge Raad liet dat in stand.

Heb ik recht op WW als ik zelf om ontbinding vraag?

Dat beslist het UWV. Wie zelf het einde van zijn baan veroorzaakt, kan verwijtbaar werkloos zijn, tenzij voortzetting redelijkerwijs niet van hem kon worden gevergd. Stelt de kantonrechter vast dat de ontbinding het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever, dan is dat sterk bewijs voor uw WW-aanvraag. Zonder die vaststelling is het risico op weigering van de uitkering groot.

Moet ik eerst ontslag nemen of eerst naar de rechter?

In de meeste gevallen eerst naar de rechter. Bij ontbinding beslist de rechter vooraf over het einde én de vergoedingen, en u kunt uw verzoek nog intrekken als zijn voornemen u niet bevalt. Neemt u eerst zelf ontslag, dan kent de wet bij gewone opzegging geen billijke vergoeding en moet u de transitievergoeding achteraf nog binnen drie maanden vorderen.

Hoe lang duurt een ontbindingsprocedure?

De zitting moet plaatsvinden uiterlijk in de vierde week na indiening van het verzoekschrift (art. 7:686a lid 5 BW). Daarna volgt de beschikking, meestal binnen enkele weken. Kondigt de rechter eerst een voornemen tot ontbinding met vergoeding aan, dan komt daar de intrekkingstermijn bij. Al met al duurt een procedure in eerste aanleg vaak zes tot tien weken.

Kan ik ontbinding vragen terwijl ik ziek ben?

Ja. Het opzegverbod tijdens ziekte beschermt u tegen ontslag door de werkgever, maar staat niet in de weg aan een verzoek dat u zelf doet. Denk wel na over de gevolgen: na het einde van het dienstverband stopt de loondoorbetaling door de werkgever en bent u voor een uitkering aangewezen op het UWV. Laat u daarover vooraf adviseren.

Kan de werkgever in hoger beroep gaan tegen de ontbinding?

Tegen een ontbinding die op uw verzoek is toegewezen, kan hoger beroep alleen betrekking hebben op de vergoeding (art. 7:683 lid 2 BW). De ontbinding zelf blijft dus staan. Hoger beroep schorst de tenuitvoerlegging niet (lid 1); de werkgever moet de toegekende vergoeding in beginsel dus betalen, ook als hij in hoger beroep gaat.

Wat als de rechter geen ernstige verwijtbaarheid aanneemt?

Dan laat de rechter vooraf weten dat hij wil ontbinden zonder de gevraagde vergoeding en krijgt u een termijn om uw verzoek in te trekken (art. 7:686a lid 7 BW). Trekt u in, dan blijft u in dienst en beslist de rechter alleen over de proceskosten. Laat u de termijn verlopen, dan eindigt de arbeidsovereenkomst zonder transitievergoeding en billijke vergoeding.

Juridische gids – stap voor stap

6

Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land

Bijgewerkt: · Bronnen: Art. 7:671c BW – ontbinding op verzoek van de werknemer, Art. 7:673 BW – transitievergoeding, Art. 7:686a BW – verzoekschrift, behandeling en vervaltermijnen, Art. 7:683 BW – hoger beroep en cassatie in ontslagzaken, wetten.overheid.nl, EUR-Lex

De uitleg wordt gegenereerd uit de officiële wettekst en is indicatief; alleen de volledige tekst, waarnaar elke pagina verwijst, is bindend. Europaius biedt juridische informatie, geen advocatendiensten.