Ontslag in de proeftijd: wanneer geldig en wat u kunt doen
Tijdens een geldige proeftijd mogen werkgever en werknemer de arbeidsovereenkomst met onmiddellijke ingang opzeggen, zonder opzegtermijn, zonder toestemming van UWV en zonder redelijke grond (art. 7:676 lid 1 en 7:669 lid 7 BW). Dat maakt een proeftijdontslag hard: vandaag gemeld, vandaag geen werk en geen loon meer. Toch is lang niet elk proeftijdontslag rechtsgeldig.
De proeftijd is streng gereguleerd in art. 7:652 BW. Hij moet schriftelijk zijn afgesproken, voor beide partijen gelijk zijn en mag niet langer duren dan de wet toestaat. Bij een contract van zes maanden of korter is een proeftijd helemaal niet toegestaan, en ook bij een nieuw contract bij dezelfde werkgever of diens opvolger is hij meestal nietig. Is het beding nietig, dan is er juridisch geen proeftijd en is het ‘proeftijdontslag’ een gewone opzegging die in de regel vernietigbaar is.
Ook een geldige proeftijd geeft de werkgever geen vrijbrief. Ontslag wegens zwangerschap, een chronische ziekte, handicap, afkomst of een andere discriminatiegrond is verboden. In deze handleiding leest u hoe u controleert of uw proeftijd geldig was, welke reden u kunt opvragen, binnen welke termijn u naar de kantonrechter moet, welk loon, vakantiegeld en welke transitievergoeding u nog toekomt en hoe het zit met een WW-uitkering.
Kernpunten
Termijn
Wilt u een proeftijdontslag laten vernietigen of een billijke vergoeding vragen, dan moet het verzoekschrift binnen twee maanden na de dag waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd bij de kantonrechter zijn ingediend (art. 7:686a lid 4 onder a BW). Voor een verzoek om de transitievergoeding geldt een termijn van drie maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst (art. 7:686a lid 4 onder b BW). Het zijn vervaltermijnen: na afloop is uw recht weg, ook als uw zaak sterk is. Een WW-uitkering vraagt u aan zodra u weet dat u werkloos wordt; te laat aanvragen kan tot een lagere uitkering leiden. De proeftijd zelf duurt maximaal één maand bij een tijdelijk contract van meer dan zes maanden maar korter dan twee jaar, en maximaal twee maanden bij een contract voor onbepaalde tijd of voor twee jaar of langer (art. 7:652 leden 3 en 4 BW).
Wat te doen
Zoek uw arbeidsovereenkomst erbij en controleer of de proeftijd schriftelijk is afgesproken. Art. 7:652 lid 2 BW eist een schriftelijke afspraak. Een proeftijd die alleen in een vacaturetekst, een personeelsgids die u nooit hebt ontvangen of mondeling is genoemd, voldoet daar niet aan. Kijk ook of de cao van toepassing is verklaard en wat die over de proeftijd zegt.
Ga daarnaast na of de proeftijd voor beide partijen gelijk is (art. 7:652 lid 1 BW). Een beding waarin alleen de werkgever direct mag opzeggen, of waarin de werkgever een langere proeftijd heeft dan u, is in strijd met de wet. Elk beding in strijd met art. 7:652 BW is nietig (lid 8). Bewaar het getekende contract en eventuele eerdere versies.
Controleer de duur van uw contract en de lengte van de proeftijd. Bij een contract voor onbepaalde tijd is ten hoogste twee maanden toegestaan (art. 7:652 lid 3 BW). Bij een tijdelijk contract van meer dan zes maanden maar korter dan twee jaar is het maximum één maand, bij twee jaar of langer twee maanden (lid 4). Heeft het tijdelijke contract geen vaste einddatum, bijvoorbeeld ‘voor de duur van het project’, dan geldt ten hoogste één maand (lid 5).
Bij een contract van zes maanden of korter mag geen proeftijd worden afgesproken (lid 6 onder a). De kantonrechter Midden-Nederland oordeelde dat bij een contract van precies zes maanden een proeftijdbeding nietig is, zodat de werkneemster niet in de proeftijd was ontslagen (ECLI:NL:RBMNE:2026:376). Een cao mag de maxima van lid 4 onder a en lid 5 wel ten nadele van de werknemer verlengen (lid 7).
Ga na of u al eerder voor deze werkgever of zijn voorganger hebt gewerkt. Bij een opvolgend contract tussen dezelfde partijen is een nieuwe proeftijd niet toegestaan, tenzij de nieuwe functie duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden eist (art. 7:652 lid 6 onder b BW). Hetzelfde geldt als u na een uitzendperiode, detachering of overname van een vervoersconcessie bij een nieuwe werkgever hetzelfde werk blijft doen: die werkgever kan dan worden aangemerkt als opvolgend werkgever (lid 6 onder c).
De rechter kijkt naar de feitelijke situatie: dezelfde werkzaamheden, dezelfde werkplek, dezelfde leidinggevende. Verzamel daarom loonstroken, het eerdere contract, uitzendbevestigingen en een omschrijving van uw taken in beide perioden. Of een beroep op opvolgend werkgeverschap slaagt, hangt sterk af van de feiten; in ECLI:NL:RBMNE:2026:3103 werd het verworpen en bleef de opzegging in stand.
Stel vast wanneer en hoe er is opgezegd. Een proeftijdontslag moet binnen de proeftijd zijn gegeven. De termijn begint te lopen op de eerste dag van de arbeidsovereenkomst. Een opzegging een dag na het verstrijken van de proeftijd is een gewone opzegging, waarvoor de werkgever een redelijke grond en toestemming van UWV of de kantonrechter nodig heeft. Opzeggen vóór de eerste werkdag kan wel: de kantonrechter Limburg oordeelde dat een proeftijdontslag ook vóór de ingangsdatum van de arbeidsovereenkomst rechtsgeldig kan worden gegeven (ECLI:NL:RBLIM:2026:1410).
De wet schrijft voor het proeftijdontslag geen vorm voor; een telefoontje of WhatsApp-bericht kan volstaan. Vraag wel altijd een schriftelijke bevestiging met de datum waarop het ontslag ingaat. Die datum bepaalt tot wanneer u loon ontvangt en vanaf wanneer de termijnen van art. 7:686a BW lopen.
Vraag de reden van het ontslag schriftelijk op. De werkgever die tijdens de proeftijd opzegt, moet u op uw verzoek schriftelijk de reden van opzegging geven (art. 7:676 lid 2 BW). Doe dat verzoek per e-mail of aangetekende brief, zo snel mogelijk na het ontslag, en bewaar het antwoord. Een werkgever hoeft voor een proeftijdontslag geen redelijke grond te hebben (art. 7:669 lid 7 BW), maar de opgegeven reden is wel belangrijk bewijs.
Is het antwoord vaag, tegenstrijdig met eerdere positieve beoordelingen, of volgt het ontslag kort nadat u een zwangerschap, ziekte of handicap hebt gemeld, dan kan dat een vermoeden van discriminatie opleveren. Leg daarom ook vast wat u wanneer aan wie hebt verteld: de mail waarin u uw zwangerschap meldde, het gesprek over uw diagnose, het WhatsApp-bericht van uw leidinggevende.
Beoordeel of het ontslag discriminerend is. De opzegverboden, waaronder het opzegverbod tijdens ziekte en zwangerschap uit art. 7:670 BW, gelden niet tijdens de proeftijd (art. 7:670a lid 2 onder b BW). Het verbod op onderscheid geldt wel. Een werkgever mag de arbeidsovereenkomst niet opzeggen vanwege geslacht of zwangerschap (art. 7:646 BW), een handicap of chronische ziekte (art. 4 Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte) of een andere grond uit de gelijkebehandelingswetgeving.
U hoeft de discriminatie niet volledig te bewijzen. Voert u feiten aan die onderscheid kunnen doen vermoeden, dan moet de werkgever bewijzen dat hij niet in strijd met het verbod heeft gehandeld (art. 7:646 lid 12 BW). In ECLI:NL:RBDHA:2026:9555 was zo’n vermoeden aanwezig, maar weerlegde de werkgever het met roosters en inkloktijden. Ook in ECLI:NL:RBNHO:2026:4152 (borstkanker) bleef het ontslag in stand.
Dien zo nodig binnen twee maanden een verzoekschrift in bij de kantonrechter. Bij een discriminerend ontslag kunt u kiezen: vernietiging van de opzegging, zodat u weer in dienst bent en loon ontvangt, of een billijke vergoeding ten laste van de werkgever (art. 7:681 lid 1 onder c BW). Was het proeftijdbeding nietig, dan is de opzegging gedaan zonder uw instemming en zonder toestemming van UWV of rechter, en kunt u op grond van art. 7:681 lid 1 onder a BW eveneens vernietiging of een billijke vergoeding verzoeken.
Het verzoekschrift dient u in bij de kantonrechter van de rechtbank in het arrondissement waar u werkte. U hebt geen advocaat nodig, maar wel griffierecht te betalen; het bedrag hangt af van uw inkomen en wordt jaarlijks aangepast, kijk daarvoor op rechtspraak.nl. De termijn van twee maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst is hard (art. 7:686a lid 4 onder a BW).
Overweeg ook een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens. Vermoedt u discriminatie, dan kunt u het College vragen te oordelen of de werkgever verboden onderscheid heeft gemaakt. Die procedure is kosteloos en u hebt geen advocaat nodig. Het oordeel is niet bindend, maar rechters nemen het mee in hun beoordeling.
Let op: een verzoek aan het College schort de termijn van twee maanden voor de kantonrechter niet op. Wilt u vernietiging of een billijke vergoeding, dien dan binnen die termijn ook een verzoekschrift in.
Controleer uw eindafrekening. Ook na een proeftijdontslag hebt u recht op loon tot en met de dag waarop de arbeidsovereenkomst eindigde. Vakantiedagen die u hebt opgebouwd maar niet hebt opgenomen, moeten in geld worden uitbetaald (art. 7:641 lid 1 BW); de opbouw loopt vanaf de eerste werkdag naar evenredigheid (art. 7:634 lid 2 BW). Ook opgebouwd vakantiegeld komt u toe.
Zegt de werkgever op, dan bent u ook na een korte arbeidsovereenkomst een transitievergoeding verschuldigd: een derde maandloon per jaar dienstverband, naar evenredigheid voor een kortere periode (art. 7:673 lid 1 onder a en lid 2 BW). In ECLI:NL:RBZWB:2025:6751 bleef het proeftijdontslag in stand, maar wees de kantonrechter de transitievergoeding en het achterstallige loon toe. Vraag de transitievergoeding binnen drie maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst bij de kantonrechter als de werkgever niet betaalt.
Vraag tijdig een WW-uitkering aan en regel uw situatie bij ziekte. Na een proeftijdontslag door de werkgever kunt u recht hebben op een WW-uitkering op grond van de Werkloosheidswet. Voorwaarde is onder meer dat u in de 36 weken voor de werkloosheid ten minste 26 weken hebt gewerkt; dat kan ook bij een eerdere werkgever zijn geweest. Bent u na een kort dienstverband zonder eerder werk ontslagen, dan haalt u die wekeneis vaak niet. Zegt u zelf op in de proeftijd, dan bent u in de regel verwijtbaar werkloos en krijgt u geen WW.
Bent u ziek op het moment dat de arbeidsovereenkomst eindigt, dan valt u voor uw inkomen onder de Ziektewet van UWV. Meld u in dat geval direct ziek bij UWV en bewaar bewijs van de ziekmelding bij uw werkgever.
Waarop letten
- De termijn van twee maanden missen. Wie eerst lang onderhandelt of op een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens wacht, verliest het recht op vernietiging en billijke vergoeding (art. 7:686a lid 4 onder a BW). Deze vervaltermijn kan niet worden verlengd.
- Aannemen dat ziekte of zwangerschap u tijdens de proeftijd beschermt. De opzegverboden gelden niet in de proeftijd (art. 7:670a lid 2 onder b BW). Alleen een discriminerend ontslag is verboden, en dat moet u aannemelijk maken met concrete feiten.
- Geen schriftelijke reden opvragen. Zonder opgave van de reden (art. 7:676 lid 2 BW) kan de werkgever in de procedure achteraf een andere reden aanvoeren. Vraag de reden direct en schriftelijk.
- Een nietig proeftijdbeding over het hoofd zien. Een te lange proeftijd, een proeftijd bij een contract van zes maanden of korter of een nieuwe proeftijd bij dezelfde of een opvolgende werkgever is nietig (art. 7:652 BW). Wie dat niet controleert, laat een sterke vordering liggen.
- Zelf opzeggen tijdens de proeftijd zonder nieuwe baan. Neemt u zelf ontslag, dan bent u in beginsel verwijtbaar werkloos en hebt u geen recht op WW. Laat de werkgever, als die de samenwerking wil beëindigen, zelf opzeggen.
- De eindafrekening niet controleren. Loon tot de ontslagdatum, niet-genoten vakantiedagen, vakantiegeld en de transitievergoeding blijven verschuldigd, ook na een geldig proeftijdontslag. Vergeet de termijn van drie maanden voor de transitievergoeding niet.
Juridische grondslag
Gerelateerde rechterlijke uitspraken
Veelgestelde vragen
Mag mijn werkgever mij zonder reden ontslaan in de proeftijd?
Ja, als de proeftijd geldig is afgesproken. Beide partijen mogen dan met onmiddellijke ingang opzeggen (art. 7:676 lid 1 BW) en de werkgever heeft geen redelijke grond nodig (art. 7:669 lid 7 BW). Hij moet u op uw verzoek wel schriftelijk de reden geven (art. 7:676 lid 2 BW). Een ontslag wegens zwangerschap, handicap, chronische ziekte of een andere discriminatiegrond blijft verboden.
Hoe lang mag een proeftijd maximaal zijn?
Bij een contract voor onbepaalde tijd ten hoogste twee maanden. Bij een tijdelijk contract van meer dan zes maanden en korter dan twee jaar ten hoogste één maand, bij twee jaar of langer twee maanden (art. 7:652 leden 3 en 4 BW). Bij een contract van zes maanden of korter is geen proeftijd toegestaan. Een cao kan bij tijdelijke contracten afwijken (lid 7).
Geldt een proeftijd als die niet in mijn contract staat?
Nee. Een proeftijd moet schriftelijk worden overeengekomen (art. 7:652 lid 2 BW). Een mondelinge afspraak of een vermelding alleen in de vacature is niet genoeg. Is er geen geldige proeftijd, dan kan de werkgever alleen opzeggen met een redelijke grond en toestemming van UWV of de kantonrechter, of met uw schriftelijke instemming.
Mag ik ontslagen worden in de proeftijd als ik ziek ben?
Het opzegverbod tijdens ziekte geldt niet in de proeftijd (art. 7:670a lid 2 onder b BW). Ziekte als zodanig maakt het ontslag dus niet ongeldig. Gaat het om een chronische ziekte of handicap, of om ziekte door zwangerschap, dan kan ontslag om die reden wel verboden onderscheid zijn. Bent u ziek bij het einde van het contract, meld u dan bij UWV voor de Ziektewet.
Mag ik in de proeftijd ontslagen worden omdat ik zwanger ben?
Nee. Ontslag wegens zwangerschap is verboden onderscheid naar geslacht (art. 7:646 BW), ook in de proeftijd. Voert u feiten aan die dat vermoeden, zoals ontslag vlak na uw melding, dan moet de werkgever bewijzen dat het ontslag daar niets mee te maken had (art. 7:646 lid 12 BW). Vraag binnen twee maanden vernietiging of een billijke vergoeding bij de kantonrechter.
Krijg ik WW na ontslag in de proeftijd?
Mogelijk wel. Als de werkgever opzegt, bent u niet verwijtbaar werkloos. U moet wel aan de wekeneis voldoen: ten minste 26 van de laatste 36 weken gewerkt, eventueel ook bij een eerdere werkgever. Zegt u zelf op, dan krijgt u in de regel geen WW. Vraag de uitkering direct aan bij UWV.
Heb ik na een proeftijdontslag recht op een transitievergoeding?
Ja, als de werkgever heeft opgezegd. De transitievergoeding is verschuldigd vanaf de eerste dag en bedraagt een derde maandloon per jaar, naar evenredigheid voor een kortere periode (art. 7:673 BW). Na een paar weken is dat een klein bedrag. Betaalt de werkgever niet, dan moet u binnen drie maanden na het einde van het contract een verzoek bij de kantonrechter indienen.
Mag mijn werkgever de proeftijd verlengen?
Nee, niet boven het wettelijke maximum van art. 7:652 BW. Elk beding in strijd met dat artikel is nietig (lid 8). Een verlenging omdat u ziek was of omdat de werkgever ‘meer tijd nodig heeft’, is daarom niet geldig. Een opzegging na afloop van de echte proeftijd is een gewone opzegging, waarvoor andere regels gelden.
Krijg ik een nieuwe proeftijd als mijn contract wordt verlengd?
In de regel niet. Bij een opvolgend contract met dezelfde werkgever is een nieuwe proeftijd nietig, tenzij de nieuwe functie duidelijk andere vaardigheden of verantwoordelijkheden vraagt (art. 7:652 lid 6 onder b BW). Hetzelfde geldt bij een opvolgend werkgever die redelijkerwijs als opvolger van de vorige moet worden gezien, bijvoorbeeld na uitzendwerk voor hetzelfde bedrijf (lid 6 onder c).
Binnen welke termijn moet ik naar de rechter na ontslag in de proeftijd?
Binnen twee maanden na de dag waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd, als u vernietiging van de opzegging of een billijke vergoeding wilt (art. 7:686a lid 4 onder a BW). Voor de transitievergoeding geldt drie maanden. U dient een verzoekschrift in bij de kantonrechter en betaalt griffierecht. Na afloop van de termijn is uw recht vervallen.
Juridische gids – stap voor stap
Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land