Officiële bronnenwetten.overheid.nl · EUR-Lex
Europaius

Gepest op het werk: wat kunt u doen tegen uw werkgever?

Pesten op het werk neemt veel vormen aan: stelselmatig kleineren in het bijzijn van collega’s, buitensluiten, intimideren, dreigen, roddels verspreiden of telkens onhaalbare taken krijgen. Het kan van een collega komen, maar ook van een leidinggevende. Juridisch staat niet de pester centraal, maar uw werkgever. Hij moet zich als goed werkgever gedragen (art. 7:611 BW) en moet volgens de Arbeidsomstandighedenwet beleid voeren om psychosociale arbeidsbelasting, waaronder pesten, agressie en intimidatie, te voorkomen en te beperken. Daarnaast heeft hij een zorgplicht voor uw gezondheid (art. 7:658 BW).

Dat betekent niet dat elke ruzie of elk hard woord een claim oplevert. Rechters kijken vooral naar wat de werkgever deed nadat hij van het pesten wist: heeft hij uw melding serieus genomen, onderzoek gedaan, ingegrepen en bij ziekte de re-integratie goed opgepakt? In deze gids leest u hoe u het pesten vastlegt, intern meldt bij leidinggevende, vertrouwenspersoon of klachtencommissie, wat u doet als u ziek wordt, wanneer u schadevergoeding kunt vorderen en hoe u zo nodig zelf de kantonrechter vraagt de arbeidsovereenkomst te ontbinden met een vergoeding. Zo bouwt u stap voor stap een dossier op dat later ook voor de rechter overtuigt.

Arbeidsrecht · pesten

Kernpunten

Termijn
Voor het melden van pesten geldt geen wettelijke termijn, maar hoe sneller u schriftelijk meldt, hoe sterker uw positie: de werkgever kan pas worden verweten dat hij niets deed vanaf het moment dat hij ervan wist.
Rechtsgebied
Arbeidsrecht · pesten
Stappen
Rechtspraak
4
Bijgewerkt
20-11-2026

Termijn

Voor het melden van pesten geldt geen wettelijke termijn, maar hoe sneller u schriftelijk meldt, hoe sterker uw positie: de werkgever kan pas worden verweten dat hij niets deed vanaf het moment dat hij ervan wist. Een vordering tot schadevergoeding verjaart in beginsel vijf jaar nadat u zowel de schade als de aansprakelijke partij kent (art. 3:310 BW). Bij ziekte houdt u gedurende 104 weken recht op ten minste 70% van uw loon (art. 7:629 BW). Een verzoek tot ontbinding door uzelf (art. 7:671c BW) kent geen vervaltermijn zolang het dienstverband loopt; na het einde van het dienstverband gelden wel korte termijnen van twee of drie maanden (art. 7:686a lid 4 BW).

Wat te doen

  1. Leg het pesten vanaf nu systematisch vast. Houd een logboek bij met datum, tijdstip, plaats, wat er precies gezegd of gedaan werd, door wie, en wie het zag of hoorde. Bewaar e-mails, chatberichten, roosters en beoordelingen waaruit het patroon blijkt. Schrijf ook op welke gevolgen het voor u heeft: slecht slapen, hoofdpijn, angst om naar het werk te gaan.

    Dit dossier is later doorslaggevend. In een zaak tegen een telecombedrijf strandde een vordering op grond van art. 7:658 BW omdat de werknemer niet kon aantonen dat zijn klachten door de werkomstandigheden waren veroorzaakt; een verklaring van de bedrijfsarts die alleen weergaf wat de werknemer zelf had verteld, was onvoldoende (ECLI:NL:GHAMS:2022:3613). Vraag collega’s die iets zagen of het zelf meemaakten om een korte, ondertekende verklaring. Opnames van gesprekken waaraan u zelf deelneemt zijn niet per se verboden, maar overleg eerst met een adviseur hoe u die gebruikt.

  2. Meld het pesten schriftelijk bij uw werkgever. Richt de melding aan uw leidinggevende of, als die zelf de pester is, aan diens leidinggevende of de afdeling HR. Beschrijf feitelijk en zonder scheldwoorden wat er gebeurt, verwijs naar uw logboek en vraag concreet om maatregelen: een gesprek, onderzoek, een andere werkplek of rooster, of mediation. Vraag om een schriftelijke reactie binnen een redelijke termijn, bijvoorbeeld twee weken.

    Deze melding is juridisch het scharnierpunt. De werkgever moet zich als goed werkgever gedragen (art. 7:611 BW) en moet volgens art. 3 lid 2 Arbeidsomstandighedenwet beleid voeren ter voorkoming en beperking van psychosociale arbeidsbelasting. In de zaak tegen Aldi oordeelde het hof dat de werkgever in de periode na de melding adequaat had gereageerd met gesprekken en afspraken, en dat hem daarom voor die periode geen ernstig verwijt trof (ECLI:NL:GHSHE:2021:239). Zonder melding kunt u de werkgever later moeilijk verwijten dat hij niets deed.

  3. Schakel de vertrouwenspersoon in en gebruik de klachtenregeling. Veel werkgevers hebben een interne of externe vertrouwenspersoon die u vertrouwelijk adviseert, met u de mogelijkheden doorloopt en u kan begeleiden bij een formele klacht. Vraag HR of het personeelshandboek naar de vertrouwenspersoon en de klachtenregeling ongewenste omgangsvormen; vaak staat die ook in de cao.

    Een formele klacht leidt meestal tot onderzoek door een klachtencommissie of een extern bureau, met hoor en wederhoor. De uitkomst is een advies aan de werkgever, die vervolgens maatregelen moet nemen. Gaat het om intimidatie die verband houdt met uw geslacht of om seksuele intimidatie, dan is dat ook een verboden vorm van onderscheid (art. 7:646 lid 6 tot en met 8 BW) en mag de werkgever u niet benadelen omdat u dat gedrag afwijst (lid 9). In dat geval kunt u ook een oordeel vragen aan het College voor de Rechten van de Mens.

  4. Meld u ziek als het pesten u ziek maakt, en vertel de bedrijfsarts wat er speelt. Ziekte door een arbeidsconflict is gewone ziekte: u houdt gedurende 104 weken recht op ten minste 70% van uw loon, het eerste jaar minimaal het minimumloon (art. 7:629 lid 1 BW), en de werkgever mag u in die periode in beginsel niet ontslaan (art. 7:670 lid 1 BW). Bespreek met de bedrijfsarts dat er een arbeidsconflict is en vraag of mediation of een andere interventie zinvol is.

    Vanaf de ziekmelding moet de werkgever actief werken aan uw re-integratie en zo tijdig mogelijk de maatregelen treffen die daarvoor redelijkerwijs nodig zijn (art. 7:658a BW). In de Aldi-zaak liet de werkgever een door de bedrijfsarts geadviseerde mediation lange tijd liggen omdat de leidinggevende niet wilde; dat oordeelde het hof wel ernstig verwijtbaar (ECLI:NL:GHSHE:2021:239). Werk zelf aantoonbaar mee aan re-integratie, anders draait de verwijtbaarheid om.

  5. Beoordeel of u schadevergoeding kunt vorderen. Lijdt u door het pesten psychisch letsel, zoals een burn-out, depressie of PTSS, dan kunt u de werkgever aanspreken op grond van art. 7:658 BW (zorgplicht voor een veilige werkomgeving, ook psychisch) en art. 7:611 BW (goed werkgeverschap). U moet dan aannemelijk maken dat de schade in de uitoefening van uw werkzaamheden is ontstaan; daarna moet de werkgever bewijzen dat hij alle redelijkerwijs nodige maatregelen heeft genomen (art. 7:658 lid 2 BW).

    Vergoed kunnen worden inkomensverlies, behandelkosten en, bij aantasting in uw persoon, smartengeld (art. 6:106 BW). Laat uw klachten medisch vastleggen door huisarts, psycholoog of psychiater, met een beschrijving van de oorzaak. Psychisch letsel is lastiger te bewijzen dan lichamelijk letsel, en het hof wees in ECLI:NL:GHARL:2017:511 een pestverwijt af omdat het onvoldoende onderbouwd was. Stel de werkgever schriftelijk aansprakelijk; zo stuit u ook de verjaring (art. 3:310 BW).

  6. Overweeg een gesprek over vertrek met een vaststellingsovereenkomst. Als terugkeer naar de oude werkplek niet meer reëel is, stellen werkgevers vaak voor het dienstverband in onderling overleg te beëindigen. Teken niet direct. Laat de concepttekst controleren: noodzakelijk is in ieder geval dat het initiatief bij de werkgever ligt, dat er geen dringende reden wordt genoemd en dat uw recht op een WW-uitkering niet in gevaar komt. Bespreek ook een vergoeding voor de schade door het pesten, een neutrale referentie en een vergoeding voor juridisch advies.

    Bent u ziek, dan is een beëindiging met wederzijds goedvinden tijdens ziekte riskant voor uw uitkering bij ziekte na afloop van het dienstverband. Bespreek dat vooraf met uw adviseur. Hebt u een rechtsbijstandverzekering, meld het conflict daar dan tijdig; veel polissen hanteren een wachttermijn en dekken geen conflicten die al speelden bij het afsluiten.

  7. Vraag zelf ontbinding bij de kantonrechter als het werk onhoudbaar is geworden. Op grond van art. 7:671c lid 1 BW kunt u de kantonrechter verzoeken de arbeidsovereenkomst te ontbinden wegens omstandigheden die maken dat zij billijkheidshalve dadelijk of na korte tijd behoort te eindigen. Is de ontbinding het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan krijgt u een transitievergoeding (art. 7:673 lid 1 onder b BW) en kan de rechter een billijke vergoeding toekennen (art. 7:671c lid 2 onder b BW).

    De drempel voor ernstige verwijtbaarheid is hoog. De rechter beoordeelt alle omstandigheden in onderling verband en samenhang; ook een reeks gedragingen die ieder op zich niet ernstig verwijtbaar zijn, kan samen wel die drempel halen (ECLI:NL:HR:2022:63). Een verzoekschrift bij de kantonrechter kunt u zonder advocaat indienen (art. 278 lid 3 Rv). Hoe deze procedure verloopt, leest u in onze aparte gids over ontbinding op verzoek van de werknemer.

  8. Reageer goed als juist de werkgever ontslag wil. Na een pestconflict verzoekt de werkgever soms zelf om ontbinding wegens een verstoorde arbeidsverhouding (art. 7:669 lid 3 onder g BW) of verwijtbaar handelen van u (onder e). Zorg dan dat uw dossier over het pesten en over de reactie van de werkgever in het verweerschrift komt. Een verstoring die vooral door de werkgever is veroorzaakt, kan leiden tot een billijke vergoeding of afwijzing van het verzoek.

    Is de werkgever wegens langdurige ziekte met toestemming van het UWV tot opzegging overgegaan, en is die ziekte het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever, dan kunt u de kantonrechter om een billijke vergoeding vragen (art. 7:682 lid 1 onder c BW). Dat was de grondslag in de Aldi-zaak (ECLI:NL:GHSHE:2021:239). Let op de vervaltermijn van twee maanden na het einde van het dienstverband (art. 7:686a lid 4 BW).

Waarop letten

Juridische grondslag

15

Gerelateerde rechterlijke uitspraken

4
Werkneemster van Aldi werd ziek na grievende opmerkingen van haar leidinggevende; tot de ziekmelding had Aldi de melding serieus genomen en adequaat gereageerd, maar daarna liet zij de door de bedrijfsarts geadviseerde mediation liggen; dat was ernstig verwijtbaar en leidde tot een billijke vergoeding na opzegging wegens langdurige arbeidsongeschiktheid (art. 7:682 lid 1 onder c BW).
Werknemer vorderde schadevergoeding van Huawei op grond van art. 7:658 BW wegens klachten door de werkomstandigheden; het hof oordeelde dat hij niet had aangetoond dat zijn klachten in de uitoefening van zijn werk waren ontstaan, mede omdat de verklaring van de bedrijfsarts berustte op wat de werknemer zelf had verteld; vordering op dit punt afgewezen.
Werkneemster stelde dat zij door onophoudelijk pestgedrag PTSS had opgelopen; de arbeidsovereenkomst werd ontbonden wegens een verstoorde arbeidsverhouding, maar het hof zag onvoldoende onderbouwing voor ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever, mede omdat zij zelf re-integratiebureaus had afgewezen; geen billijke vergoeding.
Werkneemster verzocht ontbinding op grond van art. 7:671c BW met billijke vergoeding; de Hoge Raad oordeelde dat alle omstandigheden in onderling verband en samenhang moeten worden beoordeeld, ook bij de vraag of de werkgever ernstig verwijtbaar handelde; beschikking van het hof vernietigd.

Veelgestelde vragen

10
Wat geldt juridisch als pesten op het werk?

Er is geen wettelijke definitie van pesten in het Burgerlijk Wetboek. In de praktijk gaat het om herhaald, stelselmatig gedrag van een of meer personen dat erop gericht is of tot gevolg heeft dat u wordt gekwetst, vernederd, buitengesloten of geïntimideerd. De Arbeidsomstandighedenwet rekent pesten tot psychosociale arbeidsbelasting, waartegen de werkgever beleid moet voeren. Een enkel conflict of een kritische beoordeling is meestal nog geen pesten.

Is mijn werkgever aansprakelijk als een collega mij pest?

De werkgever is niet automatisch aansprakelijk voor gedrag van collega’s, maar hij moet zorgen voor een veilige werkomgeving en ingrijpen als hij weet of moet weten dat er wordt gepest (art. 7:611 en 7:658 BW). Neemt hij uw melding niet serieus of laat hij na maatregelen te nemen, dan kan dat tot aansprakelijkheid voor uw schade leiden en tot een billijke vergoeding als het dienstverband eindigt.

Wat doe ik als mijn leidinggevende zelf de pester is?

Meld het dan schriftelijk bij diens leidinggevende, bij de directie of bij HR, en schakel de vertrouwenspersoon in. Gedrag van een leidinggevende wordt de werkgever sneller toegerekend dan gedrag van een collega. Vraag om onderzoek door iemand die onafhankelijk is van uw afdeling en om tijdelijke maatregelen, zoals een andere leidinggevende voor uw begeleiding of re-integratie.

Moet mijn werkgever een vertrouwenspersoon hebben?

Veel werkgevers hebben een interne of externe vertrouwenspersoon, vaak ook op grond van de cao of het eigen beleid tegen psychosociale arbeidsbelasting. Kijk in het personeelshandboek of vraag het HR. Is er geen vertrouwenspersoon, dan kunt u terecht bij de bedrijfsarts, de ondernemingsraad, uw vakbond of een juridisch adviseur. Een gesprek met de vertrouwenspersoon is vertrouwelijk en verplicht u niet tot een formele klacht.

Mag ik mij ziek melden omdat ik gepest word?

Ja, als u door de situatie psychisch of lichamelijk niet in staat bent te werken. De bedrijfsarts beoordeelt dat. U houdt dan gedurende 104 weken recht op ten minste 70% van uw loon (art. 7:629 BW). Vertel de bedrijfsarts dat er een arbeidsconflict speelt; die kan mediation of een time-out adviseren. Ziekmelden als drukmiddel zonder dat u arbeidsongeschikt bent, kan u daarentegen uw loon kosten.

Kan ik smartengeld krijgen voor pesten op het werk?

Dat kan, als u door het pesten letsel hebt opgelopen of op andere wijze in uw persoon bent aangetast (art. 6:106 BW) en de werkgever daarvoor aansprakelijk is. U moet met medische stukken aantonen dat uw klachten door het werk zijn ontstaan. Rechters stellen daaraan serieuze eisen; een enkele verklaring van de bedrijfsarts die uw eigen verhaal weergeeft, volstaat meestal niet.

Kan ik ontslag nemen en toch een vergoeding krijgen?

Wie zelf opzegt, krijgt in beginsel geen transitievergoeding en loopt het risico geen WW te krijgen. Alleen als het einde het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever is de transitievergoeding toch verschuldigd (art. 7:673 lid 1 onder b BW). Veiliger is meestal om de kantonrechter te vragen de arbeidsovereenkomst te ontbinden (art. 7:671c BW); die kan dan ook een billijke vergoeding toekennen.

Mag mijn werkgever mij ontslaan omdat ik over pesten heb geklaagd?

Een melding over pesten is op zichzelf geen ontslaggrond. Gaat het om intimidatie die met uw geslacht verband houdt of om seksuele intimidatie, dan verbiedt de wet uitdrukkelijk dat u wordt benadeeld omdat u dat gedrag afwees (art. 7:646 lid 9 BW). Tijdens ziekte geldt bovendien een opzegverbod (art. 7:670 BW). Vraagt de werkgever ontbinding wegens een verstoorde arbeidsverhouding, dan toetst de kantonrechter wie die verstoring veroorzaakte.

Hoe bewijs ik dat ik gepest word?

Met een logboek van concrete voorvallen, e-mails en berichten, verklaringen van collega’s, uw schriftelijke melding en de reactie van de werkgever, en medische stukken van huisarts, psycholoog of bedrijfsarts. Hoe concreter en hoe eerder vastgelegd, hoe overtuigender. Een rapport van een klachtencommissie of extern onderzoeksbureau weegt in een procedure vaak zwaar, zowel in uw voordeel als in uw nadeel.

Hoe lang heb ik om mijn werkgever aansprakelijk te stellen?

Een schadevordering verjaart in beginsel vijf jaar nadat u de schade en de aansprakelijke werkgever kent (art. 3:310 BW). Stel de werkgever daarom tijdig schriftelijk aansprakelijk; zo stuit u de verjaring. Is het dienstverband al geëindigd en wilt u een billijke vergoeding of transitievergoeding, dan gelden veel kortere vervaltermijnen van twee of drie maanden na het einde (art. 7:686a lid 4 BW).

Juridische gids – stap voor stap

6

Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land

Bijgewerkt: · Bronnen: Art. 7:611 BW – goed werkgeverschap en goed werknemerschap, Art. 7:658 BW – zorgplicht en aansprakelijkheid van de werkgever, Art. 7:646 BW – verbod op onderscheid, intimidatie en seksuele intimidatie, Art. 7:629 BW – loondoorbetaling bij ziekte, wetten.overheid.nl, EUR-Lex

De uitleg wordt gegenereerd uit de officiële wettekst en is indicatief; alleen de volledige tekst, waarnaar elke pagina verwijst, is bindend. Europaius biedt juridische informatie, geen advocatendiensten.