Verzekeraar weigert uit te keren: zo maakt u bezwaar
Een inbraak, waterschade, een auto-ongeluk of arbeidsongeschiktheid: u meldt de schade en de verzekeraar wijst de claim af. Vaak met een korte brief waarin staat dat u bij het afsluiten iets hebt verzwegen, dat u te laat hebt gemeld, dat u de schade zelf roekeloos hebt veroorzaakt of dat een uitsluiting in de polisvoorwaarden van toepassing is. Zo’n afwijzing is lang niet altijd juist.
Titel 17 van Boek 7 BW beschermt de verzekerde op belangrijke punten met dwingend recht (art. 7:943 BW). Een verzekeraar die zich op verzwijging beroept, moet dat binnen twee maanden na ontdekking melden en kan de uitkering in veel gevallen alleen naar evenredigheid verminderen (art. 7:929 en 7:930 BW). Een te late schademelding leidt alleen tot verval als de verzekeraar daardoor in een redelijk belang is geschaad (art. 7:941 BW). En een volledige weigering wegens opzet tot misleiding vraagt meer dan een vergissing.
Deze handleiding laat zien hoe u de afwijzing ontleedt, welke wettelijke regels de verzekeraar moet respecteren, hoe u een eigen expert inschakelt, de interne klachtenprocedure doorloopt en daarna kiest tussen het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) en de rechter. Ook leest u hoe u voorkomt dat uw vordering verjaart: de afwijzingsbrief zet een nieuwe termijn van drie jaar in gang (art. 7:942 BW).
Kernpunten
Termijn
Een rechtsvordering tot uitkering verjaart drie jaar na de dag volgend op die waarop u met de opeisbaarheid bekend werd; een schriftelijke aanspraak stuit de verjaring en na een ondubbelzinnige afwijzing door de verzekeraar begint een nieuwe termijn van drie jaar (art. 7:942 leden 1 en 2 BW). Bij een aansprakelijkheidsverzekering stuit ook iedere onderhandeling de verjaring (lid 3). Een verzekeraar die verzwijging bij het aangaan ontdekt, moet u binnen twee maanden na de ontdekking op de schending wijzen, anders kan hij de gevolgen niet inroepen (art. 7:929 lid 1 BW). Schade meldt u zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk (art. 7:941 lid 1 BW); de polis kan daarvoor een termijn noemen. Voor een klacht bij het Kifid geldt een termijn die in het reglement van het Kifid staat en die gaat lopen na het definitieve standpunt van de verzekeraar; controleer die termijn op kifid.nl zodra u het eindantwoord ontvangt.
Wat te doen
Vraag een schriftelijke, gemotiveerde afwijzing en de volledige polis. Alle mededelingen van de verzekeraar op grond van titel 17 Boek 7 BW moeten schriftelijk gebeuren (art. 7:933 lid 1 BW). Vraag daarom een brief waarin precies staat op welke grond de claim wordt afgewezen: welk artikel van de polisvoorwaarden, welke wettelijke bepaling en welke feiten. Vraag ook het polisblad, de voorwaarden die golden op de schadedatum, het ingevulde aanvraagformulier of de gezondheidsverklaring, en het rapport van de schade-expert of het onderzoeksbureau.
Zonder die stukken kunt u niet beoordelen of de afwijzing klopt. Op grond van de AVG kunt u bovendien inzage vragen in de persoonsgegevens die de verzekeraar over u heeft vastgelegd, inclusief verslagen van gesprekken.
Beroept de verzekeraar zich op verzwijging bij het afsluiten, toets dan art. 7:928–7:930 BW. U moest vóór het sluiten alle feiten melden waarvan u wist of behoorde te begrijpen dat ze de beslissing van de verzekeraar konden beïnvloeden (art. 7:928 lid 1 BW). Werkte de verzekeraar met een vragenlijst, dan kan hij u niet verwijten dat u iets niet meldde waarnaar niet werd gevraagd, of dat u een algemeen geformuleerde vraag onvolledig beantwoordde, tenzij u met opzet tot misleiding handelde (lid 6). Naar strafrechtelijk verleden mag alleen worden gevraagd in duidelijke termen en over de laatste acht jaar (lid 5).
Controleer ook de termijn: de verzekeraar moet u binnen twee maanden na de ontdekking schriftelijk op de schending wijzen, met vermelding van de mogelijke gevolgen (art. 7:929 lid 1 BW). Die termijn begint pas als de verzekeraar voldoende zekerheid heeft, bij medische gegevens in de regel na het advies van de medisch adviseur (ECLI:NL:HR:2026:321).
Controleer of de verzekeraar de juiste sanctie toepast. Verzwijging betekent niet automatisch dat u niets krijgt. Waren de verzwegen feiten van geen belang voor het schadegeval dat zich voordeed, dan wordt volledig uitgekeerd (art. 7:930 lid 2 BW). Zou de verzekeraar een hogere premie of een lager bedrag hebben bedongen, dan wordt de uitkering naar evenredigheid verminderd (lid 3). Zou hij andere voorwaarden hebben gesteld, bijvoorbeeld een uitsluiting, dan wordt uitgekeerd alsof die voorwaarden in de polis stonden.
Alleen als de verzekeraar de verzekering bij kennis van de ware stand van zaken helemaal niet zou hebben gesloten, of bij opzet tot misleiding, vervalt de uitkering geheel (lid 4 en 5). De Hoge Raad toetst daarbij aan wat een redelijk handelend verzekeraar zou hebben gedaan; een afwijkend, strenger acceptatiebeleid telt alleen als u dat kende of behoorde te begrijpen (ECLI:NL:HR:2018:1841). Vraag de verzekeraar om zijn acceptatiecriteria aan te tonen.
Weigert de verzekeraar omdat u te laat of onvolledig hebt gemeld, toets dan art. 7:941 BW. U moet een schade melden zo spoedig als redelijkerwijs mogelijk en binnen redelijke termijn alle inlichtingen en stukken geven die de verzekeraar nodig heeft (leden 1 en 2). Schendt u die plicht, dan mag de verzekeraar de uitkering in beginsel alleen verminderen met de schade die hij daardoor lijdt (lid 3). Verval van het hele recht op uitkering kan hij alleen bedingen voor het geval hij in een redelijk belang is geschaad (lid 4).
Het recht vervalt geheel bij opzet de verzekeraar te misleiden, tenzij de misleiding dat verval niet rechtvaardigt (lid 5). Volgens de Hoge Raad is daarvoor nodig dat u de bedoeling had de verzekeraar te bewegen tot een uitkering die hij zonder die schending niet zou hebben gedaan (ECLI:NL:HR:2020:311). Van deze regels kan niet ten nadele van de verzekerde worden afgeweken (art. 7:943 lid 2 BW).
Gaat het om opzet of roekeloosheid, lees dan de wet en de polis naast elkaar. Bij schadeverzekering vergoedt de verzekeraar geen schade aan de verzekerde die de schade met opzet of door roekeloosheid heeft veroorzaakt (art. 7:952 BW). Roekeloosheid is meer dan gewone onvoorzichtigheid: het gaat om een zeer hoge mate van schuld.
Veel aansprakelijkheidspolissen hebben een eigen opzetclausule. De Hoge Raad legde de opzetclausule uit het standaardmodel voor particuliere aansprakelijkheid objectief uit, maar benadrukte dat toepassing ervan in het concrete geval tot een redelijk en maatschappelijk aanvaardbaar resultaat moet leiden; in die zaak kon de verzekeraar zich er niet op beroepen (ECLI:NL:HR:2018:601). Wijst de verzekeraar af op grond van een andere uitsluiting, controleer dan of de uitsluiting in de voorwaarden staat die u bij het sluiten zijn verstrekt en of een beroep erop in uw situatie naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is (art. 6:248 lid 2 BW).
Laat de schade zo nodig door een eigen expert vaststellen. Bij een betwiste schadeomvang, zoals brand, water of storm, laat de verzekeraar de schade opnemen door een expert die hij zelf inschakelt. U mag een eigen contra-expert inschakelen. De redelijke kosten tot het vaststellen van de schade komen bij schadeverzekering voor rekening van de verzekeraar, zelfs als daardoor de verzekerde som wordt overschreden (art. 7:959 lid 1 BW). Lees in de polis of er een regeling voor contra-expertise is, bijvoorbeeld tot het bedrag van de kosten van de expert van de verzekeraar.
Neem intussen redelijke maatregelen om de schade te beperken, zoals een lek dichten of een raam afschermen; de kosten daarvan vergoedt de verzekeraar (art. 7:957 leden 1 en 2 BW). Doet u dat niet, dan kan de uitkering worden verminderd (lid 3). Bewaar beschadigde spullen tot de expert ze heeft gezien.
Dien een formele klacht in bij de verzekeraar. Verzekeraars hebben een interne klachtenprocedure; de klachtafdeling staat los van de schadebehandelaar die de claim afwees. Stuur een brief of e-mail met het woord ‘klacht’ in de onderwerpregel, uw polisnummer en schadenummer, een korte weergave van de feiten, de juridische punten uit de vorige stappen met artikelnummers, en een concreet verzoek: alsnog volledig uitkeren, binnen een redelijke termijn van bijvoorbeeld veertien dagen.
Vraag uitdrukkelijk om een eindstandpunt. Het Kifid neemt een klacht pas in behandeling als u eerst bij de verzekeraar hebt geklaagd en die een definitief standpunt heeft ingenomen of te lang wacht met reageren. Maak in dezelfde brief ondubbelzinnig aanspraak op de uitkering: die schriftelijke mededeling stuit tevens de verjaring (art. 7:942 lid 2 BW).
Leg de zaak voor aan het Kifid. Verzekeraars die in Nederland verzekeringen aan consumenten aanbieden, zijn aangesloten bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening. U dient de klacht online in via kifid.nl. Het Kifid probeert eerst te bemiddelen; lukt dat niet, dan doet de Geschillencommissie een uitspraak. Bij het begin kiest u of die uitspraak bindend advies of niet-bindend advies wordt; bindend advies kan alleen als ook de verzekeraar daarmee instemt, en dan is de weg naar de rechter in beginsel afgesloten.
Controleer op kifid.nl de termijn waarbinnen u na het eindstandpunt van de verzekeraar moet indienen, de financiële grenzen en of er klachtgeld verschuldigd is. Het reglement van het Kifid wijzigt periodiek. Een Kifid-procedure is voor consumenten meestal goedkoper dan een rechtszaak, maar als de verzekeraar weigert mee te werken aan een expertise of een getuigenverhoor nodig is, is de rechter soms beter.
Ga zo nodig naar de rechter en bewaak de verjaring. Een vordering tot € 25.000 brengt u bij de kantonrechter (art. 93 Rv), waar u geen advocaat nodig hebt. Hogere vorderingen gaan naar de rechtbank, met verplichte advocaat. U dagvaardt de verzekeraar en betaalt griffierecht; het bedrag hangt af van de hoogte van de vordering en uw hoedanigheid, kijk daarvoor op rechtspraak.nl. Over een ten onrechte geweigerde uitkering kunt u vanaf het verzuim van de verzekeraar wettelijke rente vorderen.
Let op de verjaring. De vordering verjaart drie jaar na de dag volgend op die waarop u met de opeisbaarheid bekend werd; bij een aansprakelijkheidsverzekering is dat in de regel het moment waarop u aansprakelijk werd gesteld (ECLI:NL:HR:2025:1686). Na de ondubbelzinnige afwijzing door de verzekeraar begint een nieuwe termijn van drie jaar (art. 7:942 lid 2 BW). Noteer die datum en stuit tijdig opnieuw, ook als het Kifid nog bezig is.
Waarop letten
- De verjaring onderschatten. De afwijzingsbrief zet een nieuwe termijn van drie jaar in gang (art. 7:942 lid 2 BW). Wie jaren onderhandelt zonder opnieuw schriftelijk aanspraak te maken, kan alles verliezen.
- Bij de schademelding of tegenover een onderzoeksbureau dingen mooier voorstellen dan ze zijn. Opzet tot misleiding laat het recht op uitkering geheel vervallen (art. 7:941 lid 5 BW), ook voor het deel van de schade dat wel klopt. Vertel het verhaal zoals het is, ook als het ongunstig lijkt.
- Een beroep op verzwijging accepteren zonder de termijn te controleren. Heeft de verzekeraar u niet binnen twee maanden na de ontdekking schriftelijk op de schending gewezen, dan kan hij de gevolgen niet meer inroepen (art. 7:929 lid 1 BW).
- Volledige weigering accepteren waar een gedeeltelijke uitkering verschuldigd is. Verzwijging leidt in de meeste gevallen tot een evenredige vermindering of een uitkering alsof een uitsluiting gold, niet tot nul (art. 7:930 leden 2 en 3 BW).
- Bewijs weggooien. Beschadigde zaken, aankoopbewijzen, foto’s en het originele aanvraagformulier zijn later doorslaggevend. Zonder bewijs van de schade draagt u in een procedure het risico dat uw vordering wordt afgewezen.
- Bindend advies kiezen zonder de gevolgen te overzien. Een bindend advies van het Kifid kunt u later nauwelijks nog bij de rechter aanvechten. Kies bewust, zeker bij een grote schade.
- Een verklaring van het onderzoeksbureau tekenen zonder deze goed te lezen. Zo’n verklaring wordt later als bewijs gebruikt, ook bij een beroep op verzwijging of misleiding (zie ECLI:NL:HR:2016:507). Vraag om een kopie en corrigeer onjuistheden schriftelijk.
Juridische grondslag
Gerelateerde rechterlijke uitspraken
Veelgestelde vragen
Wat kan ik doen als mijn verzekeraar niet wil uitkeren?
Vraag eerst een schriftelijke, gemotiveerde afwijzing en de polisvoorwaarden. Toets de reden aan de wet: verzwijging (art. 7:928–7:930 BW), te late melding (art. 7:941 BW) of opzet en roekeloosheid (art. 7:952 BW). Dien daarna een formele klacht in bij de verzekeraar. Blijft die bij zijn standpunt, dan kunt u naar het Kifid of naar de rechter.
Mag de verzekeraar weigeren omdat ik bij het afsluiten iets niet heb gemeld?
Soms, maar meestal niet volledig. Waren de verzwegen feiten niet van belang voor het schadegeval, dan moet hij volledig uitkeren (art. 7:930 lid 2 BW). Zou hij een hogere premie of andere voorwaarden hebben gesteld, dan volgt een evenredige vermindering of uitkering alsof die voorwaarden golden. Alleen als hij de verzekering helemaal niet zou hebben gesloten of bij opzet tot misleiding, krijgt u niets.
Binnen welke termijn moet de verzekeraar zich op verzwijging beroepen?
Binnen twee maanden nadat hij de schending heeft ontdekt, moet hij u schriftelijk op de niet-nakoming wijzen en de mogelijke gevolgen noemen (art. 7:929 lid 1 BW). Doet hij dat niet, dan kan hij de gevolgen niet meer inroepen. De termijn begint als hij voldoende zekerheid heeft, bij medische informatie in de regel na het advies van zijn medisch adviseur (ECLI:NL:HR:2026:321).
Vervalt mijn dekking als ik de schade te laat meld?
Niet automatisch. De verzekeraar mag de uitkering in beginsel alleen verminderen met de schade die hij door de late melding lijdt (art. 7:941 lid 3 BW). Volledig verval kan hij alleen bedingen voor het geval hij in een redelijk belang is geschaad, bijvoorbeeld omdat de schade niet meer te onderzoeken viel (lid 4). Van deze regels kan niet ten nadele van u worden afgeweken.
Hoe lang heb ik om de verzekeraar aan te spreken?
Drie jaar na de dag volgend op die waarop u met de opeisbaarheid van de uitkering bekend werd (art. 7:942 lid 1 BW). Een schriftelijke aanspraak stuit de verjaring. Wijst de verzekeraar ondubbelzinnig af, dan begint een nieuwe termijn van drie jaar te lopen vanaf de dag na die afwijzing (lid 2). Noteer de datum van de afwijzingsbrief.
Wat is het Kifid en wat kost een klacht?
Het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening behandelt klachten van consumenten over financiële dienstverleners, waaronder verzekeraars. U kunt pas klagen na een klacht bij de verzekeraar zelf. Het Kifid bemiddelt eerst en doet daarna zo nodig een uitspraak. Of er klachtgeld verschuldigd is en welke termijnen en grenzen gelden, staat in het actuele reglement op kifid.nl.
Is een uitspraak van het Kifid bindend?
Dat hangt af van de keuze die u aan het begin maakt. Kiest u voor bindend advies en stemt de verzekeraar daarmee in, dan zijn beide partijen aan de uitspraak gebonden en kunt u in beginsel niet meer naar de rechter. Bij niet-bindend advies blijft de rechter beschikbaar. Kies bewust, zeker bij een grote schade.
Wie betaalt mijn eigen schade-expert?
Bij schadeverzekering komen de redelijke kosten tot het vaststellen van de schade voor rekening van de verzekeraar, ook boven de verzekerde som (art. 7:959 lid 1 BW). Veel polissen bevatten een regeling voor contra-expertise, soms met een maximum gelijk aan de kosten van de expert van de verzekeraar. Lees de voorwaarden en spreek de kosten vooraf schriftelijk af.
Wanneer is er sprake van roekeloosheid?
Roekeloosheid is een zeer hoge mate van schuld, duidelijk meer dan gewone onvoorzichtigheid of nalatigheid. Bij schadeverzekering vergoedt de verzekeraar geen schade die de verzekerde met opzet of door roekeloosheid heeft veroorzaakt (art. 7:952 BW). De verzekeraar moet de feiten bewijzen die deze uitsluiting rechtvaardigen; enkel een vergissing of vergeetachtigheid is onvoldoende.
Moet ik naar de kantonrechter of naar de rechtbank?
De kantonrechter behandelt geldvorderingen tot € 25.000 (art. 93 Rv); u kunt daar zonder advocaat procederen. Hogere vorderingen gaan naar de rechtbank, waar een advocaat verplicht is. In beide gevallen betaalt u griffierecht en loopt u het risico op een proceskostenveroordeling als u verliest.
Juridische gids – stap voor stap
Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land