Officiële bronnenwetten.overheid.nl · EUR-Lex
Europaius

Schadevergoeding eisen: hoe en hoeveel u kunt vorderen

Heeft iemand anders u schade toegebracht, dan bepaalt het Burgerlijk Wetboek in twee stappen of en hoeveel u vergoed krijgt. Eerst de grondslag: is de schade ontstaan doordat een contractspartij tekortschoot in de nakoming (wanprestatie, art. 6:74 BW), of doordat iemand onrechtmatig handelde, zonder dat er een overeenkomst was (onrechtmatige daad, art. 6:162 BW)? Daarna de omvang: welke schade komt voor vergoeding in aanmerking, hoe wordt zij berekend en welk deel blijft voor uw eigen rekening (art. 6:95–6:110 BW).

Deze gids beschrijft de algemene route, los van het soort schade: een lekkage door de aannemer, een kapot gerepareerde auto, een fout van een adviseur, schade door een buurman of een gebeten hond. Voor verkeersongevallen, bedrijfsongevallen en het opstellen van een ingebrekestelling bestaan aparte gidsen met de bijzondere regels. Hier leest u hoe u de aansprakelijke partij schriftelijk aansprakelijk stelt, uw schade onderbouwt en begroot, wat de gevolgen zijn van eigen schuld, vanaf wanneer wettelijke rente loopt, welke buitengerechtelijke kosten u kunt terugvragen, hoe u verjaring voorkomt en bij welke rechter u terechtkunt als de wederpartij of haar verzekeraar niet betaalt.

Verbintenissenrecht · schadevergoeding

Kernpunten

Termijn
Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar na de dag waarop u zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, en in ieder geval twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis (art. 3:310…
Juridische grondslag
Art. 6
Rechtsgebied
Verbintenissenrecht · schadevergoeding
Stappen
Rechtspraak
4
Bijgewerkt
18-11-2026

Termijn

Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar na de dag waarop u zowel met de schade als met de aansprakelijke persoon bekend bent geworden, en in ieder geval twintig jaar na de schadeveroorzakende gebeurtenis (art. 3:310 lid 1 BW); bij letsel en overlijden geldt alleen de termijn van vijf jaar na bekendheid (art. 3:310 lid 5 BW). U stuit de verjaring met een schriftelijke aanmaning of een schriftelijke mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op schadevergoeding voorbehoudt (art. 3:317 BW); daarna begint een nieuwe termijn te lopen. Bij een onrechtmatige daad is de aansprakelijke zonder ingebrekestelling in verzuim (art. 6:83 onder b BW), zodat de wettelijke rente vanaf de schadedatum loopt. Een eenvoudige zaak wordt vaak binnen enkele maanden buiten rechte afgewikkeld; een procedure bij de kantonrechter of rechtbank duurt meestal een half jaar tot anderhalf jaar.

Wat te doen

  1. Bepaal de grondslag van uw vordering. Hebt u een overeenkomst met degene die de schade veroorzaakte, bijvoorbeeld een aannemer, garage, vervoerder of adviseur, dan is de route meestal wanprestatie: iedere tekortkoming in de nakoming verplicht tot vergoeding van de schade, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend (art. 6:74 lid 1 BW). Zolang nakoming nog mogelijk is, moet de schuldenaar in beginsel eerst in verzuim zijn, meestal na een ingebrekestelling met een redelijke termijn (art. 6:74 lid 2 en 6:82 BW).

    Is er geen overeenkomst, dan is de grondslag de onrechtmatige daad: een inbreuk op een recht, een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met wat volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, dat aan de dader kan worden toegerekend (art. 6:162 BW). U moet dan de onrechtmatigheid, de toerekenbaarheid, de schade en het oorzakelijk verband stellen en zo nodig bewijzen. Voor sommige situaties geldt een risicoaansprakelijkheid zonder schuld, zoals voor ouders van jonge kinderen, werkgevers en bezitters van dieren (art. 6:169 e.v. BW).

  2. Leg de schade en de oorzaak direct vast. Maak foto’s en video’s van de schade met datum, bewaar beschadigde zaken totdat de wederpartij of haar verzekeraar ze heeft kunnen bekijken, noteer namen van getuigen en vraag hen om een korte schriftelijke verklaring. Bewaar facturen, offertes, contracten, e-mails en WhatsApp-berichten waarin de wederpartij erkent wat er misging.

    U bent verplicht de schade zoveel mogelijk te beperken. Laat een lekkage stoppen, dek een beschadigd dak af en zet bederfelijke goederen apart. Redelijke kosten die u maakt om schade te voorkomen of te beperken, komen zelf ook voor vergoeding in aanmerking (art. 6:96 lid 2 onder a BW). Laat u een onnodige herstelling uitvoeren voordat de wederpartij de schade heeft kunnen beoordelen, dan loopt u het risico dat de omvang later wordt betwist. Meld de schade ook bij uw eigen verzekeraar; die kan de schade vergoeden en daarna zelf regres nemen.

  3. Stel de wederpartij schriftelijk aansprakelijk. Stuur een aangetekende brief of een e-mail met ontvangstbevestiging waarin u beschrijft wat er is gebeurd, waarom u de wederpartij verantwoordelijk houdt (wanprestatie of onrechtmatige daad), welke schade u hebt of verwacht, en waarin u vraagt de aansprakelijkheid binnen bijvoorbeeld drie of vier weken te erkennen en de zaak door te geven aan haar aansprakelijkheidsverzekeraar. Vermeld uitdrukkelijk dat u zich alle rechten op schadevergoeding voorbehoudt.

    Die laatste zin is belangrijk: een schriftelijke mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt, stuit de verjaring (art. 3:317 lid 1 BW). Bij een contractuele tekortkoming kan dezelfde brief tegelijk de ingebrekestelling zijn, als u de wederpartij een redelijke termijn voor herstel of betaling geeft. Bewaar het bewijs van verzending en ontvangst; een verklaring die de geadresseerde niet bereikt, heeft in beginsel geen werking (art. 3:37 lid 3 BW).

  4. Breng de schadeposten in kaart. De wet onderscheidt vermogensschade en ander nadeel; dat laatste wordt alleen vergoed voor zover de wet daarop recht geeft (art. 6:95 lid 1 BW). Vermogensschade omvat geleden verlies, zoals herstelkosten, vervanging van een zaak en waardevermindering, en gederfde winst, zoals gemiste omzet of inkomen (art. 6:96 lid 1 BW). Daarnaast komen redelijke kosten voor de vaststelling van schade en aansprakelijkheid in aanmerking, bijvoorbeeld een expertiserapport, en redelijke kosten ter verkrijging van voldoening buiten rechte (art. 6:96 lid 2 BW).

    Immateriële schade (smartengeld) is beperkt tot de gevallen van art. 6:106 BW, zoals lichamelijk letsel of een andere aantasting in de persoon; daarover gaat een aparte gids. Maak een overzicht per post met bedrag, datum en bewijsstuk. Toekomstige schade, zoals blijvend inkomensverlies of verwachte herstelkosten, kan de rechter bij voorbaat begroten na afweging van goede en kwade kansen of de begroting uitstellen (art. 6:105 BW).

  5. Toets of elke post toerekenbaar is en welke voordelen u moet verrekenen. Alleen schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis dat zij de aansprakelijke als gevolg daarvan kan worden toegerekend, komt voor vergoeding in aanmerking (art. 6:98 BW). Daarbij telt de aard van de aansprakelijkheid en van de schade: letsel en zaakschade door een verkeersfout worden ruimer toegerekend dan zuivere vermogensschade die ver van de gebeurtenis af ligt.

    Heeft dezelfde gebeurtenis u ook voordeel opgeleverd, dan wordt dat voordeel, voor zover redelijk, op de schade in mindering gebracht (art. 6:100 BW), bijvoorbeeld als een oude zaak door een nieuwe wordt vervangen. Kan de omvang niet precies worden vastgesteld, dan schat de rechter haar (art. 6:97 BW); dat is geen vrijbrief, maar u hoeft niet elke euro tot achter de komma te bewijzen. Heeft de aansprakelijke winst gemaakt met de onrechtmatige daad of de tekortkoming, dan kan de rechter op uw vordering de schade begroten op die winst of een deel daarvan (art. 6:104 BW).

  6. Houd rekening met eigen schuld. Is de schade mede het gevolg van een omstandigheid die aan u kan worden toegerekend, dan wordt de vergoedingsplicht verminderd naar de mate waarin ieders omstandigheden tot de schade hebben bijgedragen; de billijkheid kan een andere verdeling eisen, of meebrengen dat de vergoedingsplicht geheel vervalt of volledig blijft bestaan (art. 6:101 lid 1 BW). Denk aan een klant die waarschuwingen negeerde, of een eigenaar die zijn schade niet beperkte.

    De rechter verricht eerst een causaliteitsafweging en past daarna eventueel de billijkheidscorrectie toe, en moet inzichtelijk maken hoe hij tot het percentage komt (ECLI:NL:HR:2022:719). Verwacht dat de verzekeraar van de wederpartij een beroep op eigen schuld doet en bereid uw weerwoord voor. Daarnaast kan de rechter een wettelijke schadevergoeding matigen als volledige vergoeding tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen zou leiden, maar niet tot onder het verzekerde bedrag (art. 6:109 BW).

  7. Vorder wettelijke rente en buitengerechtelijke kosten. De schadevergoeding wegens vertraging in de betaling van een geldsom bestaat uit de wettelijke rente over de tijd dat de schuldenaar in verzuim is; na elk jaar wordt de rente bij de hoofdsom opgeteld (art. 6:119 BW). Bij een onrechtmatige daad is de aansprakelijke zonder ingebrekestelling in verzuim als hij niet terstond betaalt (art. 6:83 onder b BW), zodat de rente in beginsel loopt vanaf het moment dat de schade is ontstaan. Bij wanprestatie loopt zij vanaf het verzuim. Het actuele percentage wordt periodiek vastgesteld en staat op wetten.overheid.nl.

    Kosten van een advocaat of belangenbehartiger voor het buitengerechtelijke traject vallen onder art. 6:96 lid 2 BW als zowel het inschakelen van hulp als de omvang van de kosten redelijk is. Volgens de Hoge Raad is daarvoor niet vereist dat uiteindelijk vaststaat dat schade is geleden (ECLI:NL:HR:2019:590). Gaat het om een geldvordering op een consument, dan gelden de veertiendagenbrief en de staffel van art. 6:96 lid 5–6 BW.

  8. Onderhandel en leg een regeling vast. De aansprakelijkheidsverzekeraar van de wederpartij neemt meestal een standpunt in en doet bij erkenning een aanbod. Vraag om een gemotiveerde reactie per schadepost, en vraag bij een langlopende zaak om een voorschot. Ga niet akkoord met een ‘finale kwijting’ voordat al uw schade bekend is; daarmee doet u afstand van latere posten.

    Leg een akkoord vast in een vaststellingsovereenkomst waarin staat welke posten worden betaald, of de wettelijke rente en de kosten zijn inbegrepen en binnen welke termijn wordt betaald. Bij een eenvoudig geschil over een overeenkomst met een bedrijf kan ook een erkende geschillencommissie een bindend advies geven, als de algemene voorwaarden daarnaar verwijzen; dat is vaak goedkoper dan de rechter. Wordt over aansprakelijkheid of omvang geen overeenstemming bereikt, ga dan naar stap 9.

  9. Start een procedure bij de bevoegde rechter. De kantonrechter behandelt vorderingen tot en met € 25.000, inclusief de rente tot de dag van dagvaarding, en ongeacht het bedrag zaken over onder meer arbeids-, huur- en consumentenkoopovereenkomsten (art. 93 Rv). Voor de kantonrechter mag u zelf procederen (art. 79 Rv); bij hogere vorderingen behandelt de rechtbank de zaak en is een advocaat verplicht. U begint met een dagvaarding die de deurwaarder betekent. Bij de start betaalt u griffierecht, waarvan de hoogte afhangt van het bedrag van de vordering en van de vraag of u natuurlijke persoon bent; de tarieven staan op rechtspraak.nl.

    Gaat het om letsel of overlijden en bent u het alleen over een deel van de zaak oneens, dan kunt u de rechter in een deelgeschilprocedure om een beslissing vragen (art. 1019w Rv). Een uitspraak waarbij de wederpartij wordt veroordeeld, kunt u laten tenuitvoerleggen door een gerechtsdeurwaarder. In kort geding kan bij een spoedeisend belang ook een voorschot worden gevorderd.

Waarop letten

Juridische grondslag

14

Gerelateerde rechterlijke uitspraken

4
Eigen schuld (Peterson): bij vermindering van de vergoedingsplicht op grond van art. 6:101 lid 1 BW moet de rechter duidelijk maken dat hij de causaliteitsafweging heeft verricht en of, en zo ja hoe, hij de billijkheidscorrectie heeft toegepast; beide zijn verweven met waarderingen van feitelijke aard.
Kosten van art. 6:96 lid 2 BW: voor vergoeding van kosten ter vaststelling van schade en aansprakelijkheid en van buitengerechtelijke kosten is vereist dat het inroepen van bijstand en de kosten redelijk zijn; niet vereist is dat uiteindelijk vaststaat dat schade is geleden.
Mark Four Enterprises: vereisten voor vergoeding van kosten van deskundige bijstand onder art. 6:96 lid 2 onder b BW (condicio sine qua non, toerekening, redelijkheid van inschakeling en van de kosten), ook als achteraf geen schade blijkt.
Begin van de korte verjaringstermijn van art. 3:310 lid 1 BW: de termijn gaat pas lopen wanneer de benadeelde daadwerkelijk in staat is een vordering in te stellen, bij letsel dat ook een natuurlijke oorzaak kan hebben pas zodra voldoende zekerheid bestaat dat het (mede) door een fout is veroorzaakt.

Veelgestelde vragen

10
Wat is het verschil tussen wanprestatie en onrechtmatige daad?

Wanprestatie is het tekortschieten in een verplichting uit een overeenkomst, bijvoorbeeld een aannemer die gebrekkig werk levert (art. 6:74 BW). Een onrechtmatige daad is schadelijk gedrag zonder dat er een contract is, zoals een buurman die uw schutting omrijdt (art. 6:162 BW). Bij wanprestatie is vaak eerst een ingebrekestelling nodig; bij een onrechtmatige daad is de aansprakelijke direct in verzuim. De regels over de omvang van de schade (art. 6:95 e.v. BW) gelden voor beide.

Hoe stel ik iemand aansprakelijk voor schade?

Stuur een aangetekende brief of e-mail met ontvangstbevestiging. Beschrijf wat er gebeurde, waarom de ander verantwoordelijk is, welke schade u lijdt, en vraag binnen een redelijke termijn de aansprakelijkheid te erkennen en de verzekeraar in te schakelen. Schrijf dat u zich alle rechten op schadevergoeding voorbehoudt; daarmee stuit u ook de verjaring (art. 3:317 BW).

Welke schade kan ik vergoed krijgen?

Vermogensschade: geleden verlies zoals herstelkosten en waardevermindering, en gederfde winst zoals gemist inkomen (art. 6:96 lid 1 BW). Ook redelijke kosten om schade te beperken, om schade en aansprakelijkheid vast te stellen en om buiten rechte betaald te krijgen (art. 6:96 lid 2 BW). Immateriële schade alleen in de gevallen van art. 6:106 BW, zoals bij letsel.

Hoe lang heb ik om schadevergoeding te eisen?

In beginsel vijf jaar vanaf de dag nadat u zowel de schade als de aansprakelijke persoon kent, en uiterlijk twintig jaar na de gebeurtenis (art. 3:310 lid 1 BW). Bij letsel en overlijden geldt alleen de vijfjaarstermijn na bekendheid. Een schriftelijke aanmaning of voorbehoud stuit de verjaring, waarna opnieuw vijf jaar gaan lopen.

Krijg ik minder als ik zelf ook schuld heb?

Ja, als de schade mede het gevolg is van uw eigen gedrag. De vergoeding wordt dan verdeeld naar de mate waarin ieders gedrag tot de schade heeft bijgedragen, waarna de rechter op grond van de billijkheid kan afwijken, bijvoorbeeld als de fout van de ander veel ernstiger is (art. 6:101 BW). Ook het niet beperken van schade kan als eigen schuld worden aangemerkt.

Vanaf wanneer heb ik recht op wettelijke rente?

Vanaf het moment dat de schuldenaar in verzuim is (art. 6:119 BW). Bij een onrechtmatige daad is dat zonder ingebrekestelling zodra niet terstond wordt betaald, in de praktijk vanaf de schadedatum (art. 6:83 onder b BW). Bij wanprestatie meestal pas na het verstrijken van de termijn in een ingebrekestelling. De rente wordt jaarlijks bij de hoofdsom opgeteld.

Kan ik de kosten van een advocaat terugvragen?

Kosten in het traject vóór de rechtszaak vallen onder art. 6:96 lid 2 BW, als het redelijk was hulp in te schakelen en de kosten zelf redelijk zijn. Kosten van een procedure worden vergoed via de proceskostenveroordeling, die forfaitair is en meestal lager uitvalt dan de werkelijke advocaatkosten.

Moet ik naar de kantonrechter of naar de rechtbank?

De kantonrechter behandelt vorderingen tot en met € 25.000, rente tot de dagvaarding inbegrepen, en ongeacht het bedrag onder meer huur-, arbeids- en consumentenkoopzaken (art. 93 Rv). Daar mag u zonder advocaat procederen. Hogere vorderingen gaan naar de rechtbank, waar een advocaat verplicht is.

Wat als ik de precieze hoogte van de schade niet kan bewijzen?

Kan de omvang niet nauwkeurig worden vastgesteld, dan schat de rechter de schade (art. 6:97 BW). U moet wel aannemelijk maken dat er schade is en zoveel mogelijk gegevens aanleveren, zoals offertes, taxaties en vergelijkbare prijzen. Toekomstige schade kan bij voorbaat worden begroot of later worden vastgesteld (art. 6:105 BW).

De verzekeraar van de tegenpartij reageert niet. Wat nu?

Stuur een herinnering met een laatste termijn en meld dat u anders een procedure start. Blijft een reactie uit, dan kunt u dagvaarden. Gaat het om letsel en is alleen een deel van de zaak in geschil, dan is een deelgeschilprocedure mogelijk (art. 1019w Rv). Blijf in de tussentijd de verjaring stuiten.

Juridische gids – stap voor stap

6

Mijn document analyseren →Juridische gidsContractmodellenStartpagina van het land

Bijgewerkt: · Bronnen: Art. 6:162 BW – onrechtmatige daad, Art. 6:74 BW – schadevergoeding wegens tekortkoming in de nakoming, Art. 6:95 BW – vermogensschade en ander nadeel, Art. 6:96 BW – geleden verlies, gederfde winst en bijkomende kosten, wetten.overheid.nl, EUR-Lex

De uitleg wordt gegenereerd uit de officiële wettekst en is indicatief; alleen de volledige tekst, waarnaar elke pagina verwijst, is bindend. Europaius biedt juridische informatie, geen advocatendiensten.